Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Gduńsk 0 1432 211995 211575 2026-08-31T17:40:55Z Iketsi 3254 Deklinacëjô→Deklinacjô; Anielsczi Dodóm w Gduńskù→Angelsczi Dodóm w Gduńskù 211995 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Gduńsk |gwôsné miono= Gdańsk |céch= POL Gdańsk COA.svg |dopełniacz= Gduńska |fana= POL Gdańsk flag.svg |Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta |mapa= PL |rozmiar= 250 |rodzaj= inline |punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt |54°22'N 18°38'E |pòzycjô=left |merk=Red pog.svg |rozmiôr merka=8 |òpisënk=[[Gduńsk]]}} }} |państwò= [[Pòlskô]] |wòjewództwò= [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczé]] |Kréz= |wiéchrzëzna= 258<ref>blós ląd; mët z partã Gduńsczi Hôwindżi 683 km² [[https://www.gdansk.pl/raport-o-stanie-miasta/2023/Ogolna-charakterystyka-miasta,a,265431 Ogólna charakterystyka miasta], gdansk.pl].</ref> |stopniN=54 |minutN=22 |stopniE=18 |minutE=38 |lëdztwò= 489 328<ref>[https://www.gdansk.pl/gdansk-w-liczbach Gdańsk w liczbach], gdansk.pl.</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= (+48) 58 |pòcztowi kòd= 80-009 do 80-958 |registracëjné tôfle= GD, XD<ref>Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001847 Dz.U. 2022 poz. 1847]).</ref> |bùrméster= [[Aleksandra Dulkiewicz]] |adres_um= Nowé Ògardë 8/12 |kod_poczt_um= 80-803 |www= http://www.gdansk.pl/ |commons= Gdańsk }} '''Gduńsk''', ''[[Klasiczni varianjt|kv]]. '''Gdúnjsk''''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'', {{jãz.|la}} ''Gedania'' abò ''Dantiscum'', {{jãz.|de}} ''Danzig'', {{jãz.|nl}} ''Danswijk'') – je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] ôs [[Kaszëbi|kaszëbsczi miészëznë]]. Je pòłożony na pôłniowim sztrądze [[Bôłt]]u, przë ùbiedze rzeczi [[Wisła|Wisłë]]. Jegò pòrénkòwi part je na [[Wiselny Zëławë|Zëławach]] ë [[Wislónô Sztremlëzna|Wislóny Sztremlëznie]], a zôpadny na ùrzmach [[Kaszëbskô Wëżawa|Kaszëbsczi Wëżawë]]. Òd 1999-gò rokù Gduńsk mô sztatus gardu na prawach krézu ë je stolëcą [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.533 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù. == Historiô == [[Òbrôzk:Johannes Canaparius (Jan Kanapariusz) Gyddanyzc Gdańsk Danzig.jpg|mały|Gyddanyzc]] * [[VII wiek]] – pòmòrsczé plemiona przëcygłë nad pôłniowi sztrąd [[Bôłt]]u * [[X wiek]] – pòwstôł [[òbarny gard]] [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]] * [[970]]-[[980]] – [[Mieszkò I]] òpanôwôł [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]] * [[997]] – [[Praga|prasczi]] biskùp Wòjcech zatrzimôł sã w gardze, z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò gardze ''Gyddanyzc'' w żëwòce [[Swiãti Wòjcech|swiãtégò Wòjcecha]] * [[1013]] ** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òstało przëłączoné do [[Kùjawskô|kùjawsczégò]] [[Biskùpstwò|biskùpstwa]] ** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òdzwëskało samòbëtnosc òd [[Pòlskô|Pòlsczi]] * [[1047]] – pòlsczi ksyżëc [[Kadzmiérz I Òdnowicél]] przëłączëł Pòrénkòwą Pòmòrską do swòjégò państwa * [[1093]] – pòlsczi ksyżëc [[Władisłôw I Herman]] wëdôł rozkôz spôleniô gardów w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczi Pòmòrsce]] * [[1120]] – [[Bòlesłôw Krzëwògãbi]] dobéł w wòjnie z Pòmòrzanama * 1227 – Samòstójnosc [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]] * [[1236]] – [[Lubecczé gardowé prawo]] * 1282 – Syn Swiãtopôłka, [[Mscëwòj II|Mscëwój II]], zawarł z wiôlgòpòlsczim ksyżëc [[Przemësłã II]] ùkłôd w Kãpnie. * [[1308]] – [[Krzëżôcë]] zajãlë gard * [[1361]], [[1378]], [[1411]], [[1416]] – rëchawë procëm Krzëżôkom * [[1454]] – Gduńsk òdpòjãti przez pòwstańców [[Prëskô Zrzesz|Prësczi Zrzeszë]] * [[1457]] – Wiôldżé Privilegium pòlsczégo króla [[Kadzmiérz|Kadzmierza]] ë miono ''Królewsczi Pòlsczi Gard Gduńsk'' * [[15 séwnika]] [[1463]] – gduńskò-jelbiąskô flota (25 òkrãtów) pòbiła krzëżôcką flotã (44 òkrãtów) na Wislanim Zôlóju * [[19 rujana]] [[1466]] – znôw w Pòlsce pò [[tornsczi spòkój|tornsczim spòkòju]] * 18 czerwińca [[1568]] – 13 frajbitrów z Gduńska napadło na [[Kaszëbi|kaszëbsczich]] lëdzy, a pòtemù bëło ùkôróné. W tim czasu mòcny béł tu mieszczónowi stón * [[1807]]–[[1815]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] Napòléòna * [[1904]] – [[Gduńskô Pòlitechnika]] * [[1920]]–[[1939]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] * [[1929]] rokù bëłë m.jin. tu sarcësté mrozë ([https://web.archive.org/web/20140222152410/http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=65319 s. 4 Port gdański odcięty od komunikacji] ) * [[1 séwnika]] [[1939]] – òbarna [[Westerplatte]] ë zôczątk [[II Swiatowô Wojna|II Swiatowi Wòjnë]] * [[28 strëmiannika]] [[1945]] – przejãcé Gduńska przez pòlsczé ë sowiecczé wòjskò (gard znikwiony w 60 proc.) * [[1970]] – sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) * [[22 séwnika]] [[1980]] – w Gduńsczi Zdrzëtni Lenina pòwsta samòstójnô samòsprôwnô warkòwô zrzesz "[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnosc]]" * [[2008]] – òb lato cuchem "Transcassubia" przëjachelë do Gduńska [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón Nôstarszi kaszëbsczé knédżi: [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] z rokù [[1643]] bëłë wëdóné w Gduńskù. [[Bernat Zëchta]] m. jin. tu gôdôł z Kaszëbama zanim napisôł swój: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej''. Tu zaczãła dzejac [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|"Solidarnosc”]], a to stało sã pierszą kùglą lawinë nikwiący kòmùnizm w Eùropie, téż tu je stolëca eùropejsczégò miészëznowégò jãzëka – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]]. W [[strumiannik]]ù 2011 rokù przë drogach do Gdùńska mógł pòtkac nôpis: „Gduńsk – stolëca Kaszëb wito”. W gduńsczich szkòłach téż mòże sã ùczëc kaszëbsczégò. W 2013 r. w szesc spòdlecznëch szkòłach ùczëło sã kaszëbsczégò jãzëka 143 dzecy. Òd dłëgszégò czasu (2017) tu są bilietë ZTM z kòmùnikatã w kaszëbsczim jãzëkù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg|Szlachòta Swiãtopôłka II Wiôldżégò Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|[[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma]] Òbrôzk:Gdunsk_4.jpg|Wiôlgô Kùstrzëca (Arsenal) Òbrôzk:Gdunsk_2.jpg|[[Dłudżi Ùbrzég]] ë bôt ''"Kaszubski brzeg"'' Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg| Zrekònstruòwóné [[Wiązarka|wiązarkòwé]] spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]] Òbrôzk:Koscol_NMP_Gdunsk.jpg|[[Marijën Kòscół w Gduńsku]] Òbrôzk:Capilla Real, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|[[Królewskô kaplëca]] Òbrôzk:Danzig-Neptunbrunnen.jpg|[[Fòntana Neptuna]] </gallery> == Ekònomijô == * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): 1.157.854.849 [[złoty|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): 1.097.405.739 zł Gduńsk je nôwikszim mòrsczim pòrtã w Pòlsczi<ref>http://www.gospodarkamorska.pl/Porty,Transport/raport---polskie-porty-morskie-w-pierwszym-p%C3%B3lroczu-2014-roku.html</ref>, hewò je téż wiôldżé latawiskò (Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – kòd IATA: GDN, kòd ICAO: EPGD). == Słôwny lëdze == * [[Sambòr I]] * [[Mscëwòj I]] * ksyżã [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] * ksyżã [[Mscëwòj II]] * biskùp [[Moritz Ferber]] * malownik [[Vredemann de Fries]] (1527-[[1606]]) * pisôrz, teoreta lëteraturë [[Marcën Opitz]] (1597-[[1639]]) * architekta [[Ôbram van dem Block]] * architekta [[Antón van Obbergen]] * bòtanik, kùpc [[Jakùb Breyne]] (''Jacobus Breynius Gedanensis'' ùr. 1609 – ùm.[[1657]]) * astronóma [[Jan Heweliusz]] (1611-[[1687]]) * fizyk [[Gabriel Fahrenheit]] (1686-[[1736]]) * pisôrka [[Luiza Gottschedin]] (1713-1750?) * malownik [[Daniel Chodowiecki]] (1726-[[1801]]) * pisôrka [[Johanna Schopenhauer]] (1766-[[1838]]) * filozófa [[Artur Schopenhauer]] (1788-[[1860]]) * kòlekcjonéra dokôzów kùńsztu [[Lesser Giełdziński]] (1830-[[1910]]) * gazétnik, apartnik [[Fric Jaenicke]] (Poguttke) (1885-[[1945]]) * pisôrz, noblista [[Günter Grass]] (1927-[[2015]]) * pòlitikôrz, noblista [[Lech Wałęsa]] (1943) * pòlitikôrz, dzejopisôrz [[Donald Tusk]] (1957) * wërzinôrz [[Jan de Weryha-Wysoczański]] (1950) * first lady [[Jolanta Kwasniewska]] (1955) * teatrownik [[Krzysztof Kolberger]] (1950-2011) * szportówca [[Dariusz Michalczewski]] (1968) * pisôrz, dzejopisôrz [[Jerzy Samp]] (1951) * òkrãtownik [[Ludwik Prądzyński]] (1956) == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == === Przédny Gard === <table><tr><td valign="top"> * [[Dwór Bratnicë Swiãtégò Jerzégò]] * [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńskù|kòscół swiãtégò Jana]] * [[Kòscół swiãtégò Miklosza w Gduńskù|Kòscół swiãtégò Niklasa]] * [[Królewskô Kapela w Gduńskù|Królewskô kapela]] * [[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] * [[Dwór Artusa w Gduńskù|Dwór Artusa]] * [[Wiôldżi Arsenal w Gduńskù|Wiôldżi Arsenal]] </td><td valign="top"> * [[Marijën Kòscół w Gduńskù|Marijën Kòscół]] * [[Fòntana Neptuna w Gduńskù|Fòntana Neptuna]] * [[Złoti Bùdink]] * [[Angelsczi Dodóm w Gduńskù|Angelsczi Dodóm]] * [[Katowniô w Gduńskù]] * bùdink Dłudżi Tôrg 20 * Dodóm Schlütera </td></tr></table> === Stôri Gard === <table><td valign="top"> * Kòscół swiãti Katarzënë * Kòscół swiãti Brigidë * Kòscół swiãtégò Bartłominia * Kòscół swiãtégò Jakùba </td><td valign="top"> * Kòscół swiãti Jelżbiétë * Rôtësz Starégò Gardu * Wiôldżi Młin </td></tr></table> === Stôré Przedmiescé === <table><td valign="top"> * kòscół swiãti Trójcë ë klôsztor pòfrancyszkańsczi * kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła * [[Małô Kùstrzëca w Gduńsku|Małô Kùstrzëca]] </td></tr></table> === [[Òlëwô (dzél Gduńska)|Òlëwô]] === <table><td valign="top"> * Palast Òpatów * pòcystersczi klôsztór z kòscołã Swiãti Trójcë, NMP ë swiãtégò Bernata – [[Archikatédra gduńskô]] * kùzniô </td></tr></table> === Gardowé brómë === <table><tr><td valign="top"> * [[Chlebnickô Bróma w Gduńskù|Chlebnickô Bróma]] * [[bróma Żór w Gduńsku|Żór]] * [[Marijnô Bróma w Gduńsku|Marijnô Bróma]] </td><td valign="top"> * [[Niskô Bróma w Gduńsku|Niskô Bróma]] * [[Zelonô Bróma w Gduńsku|Zelonô Bróma]] * [[Wësokô Bróma w Gduńskù|Wësokô Bróma]] </td><td valign="top"> * [[Złotô Bróma w Gduńsku|Złotô Bróma]] </td></tr></table> === Jiné === * [[Minda]] * [[Fôrwôter]] * [[Nowô Bënowô Nierzejô]] '''Przësłowié''': Nié òd razu [[Krakòwò|Kraków]] zbùdowalë, ale Gduńsk òd razu zbùrzëlë. == Miona gardu w zdrojach == Jinsze miona gardu to téż: '''Gdańskò''', '''Gdańsk''', '''Gdôńsk''', '''Gdąńskò'''. We zdrojach: ''Gyddanyzc'' 1000; ''Kdanzc'' 1148; ''Danzko'' 1180; ''Gdanzc'' 1188; ''Gdantz'' 1198 (kòpijô z XIII w.); ''Danzk'', ''Gdanensis'' (adj.) 1209; ''Danzk'' 1209 (kòpijô z XIII w.), ''Danzc'' 1209 (kòpijô z XIII w.); ''Gdanizc'' kòl 1220; ''Dancek'' 1224, ''Danczk'' 1224, ''Gdanensis'' (adj.) 1224; ''Gedanensis'' (adj.) 1235, ''Gdancz'' 1235 (fals. z XIV w.); ''Gdansk'' 1235; ''Gdanzc'' 1238; ''Danzeke'' 1248; ''Danzk'' 1263; ''Danceke'' 1263; ''Gdanzke'' 1267; ''Dantzik'' 1268, ''Gedanck'' (3x) 1268; ''Gdansk'' 1268; ''Gedanensis'' (adj.) 1271; ''Danzceke'' (2x) 1272; ''Danczk'' 1279, ''Danense'' (adj.) 1279; ''Dancezc'' 1281; ''Gdanchek'' 1283 (kòpijô z XIII w.), ''Gdanchez'' 1283 (kòpijô z XIII w.); ''Danceke'' 1285; ''Gdanzeke'' 1285; ''Gedanensis'' (adj.) 1289, ''Gdancz'' 1289; ''Dantzk'' 1290, ''Gedanensis'' (adj.) 1290; ''Gdanzech'' 1291; ''Danzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Danzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.); ''Danzich'' 1294, ''Gdanensis'' (adj.) 1294; ''Gdantzik'' 1295; ''Gedansk'' 1298, ''Gdanensis'' (adj.) 1298; ''Dansk'' 1298; ''Gedanensy'' (adj.) 1298; ''Gedanensi'' (adj.) 1301; ''Gedani'' 1303; ''Gdansco'' 1310; ''Danzik'' 1310, ''Danzich'' 1310; ''Dancz'' 1323; ''Gdantczk'' 1325 (kòpijô z XV w.); ''Danth'' 1326–7; ''Gdans'' 1334 (kòpijô); ''Danzk'' 1342 (falsyfikat?); ''Danczc'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczk'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczc'' (1342, kòpijô z XV w.); ''zu Dantzke'' 1351 (kòpijô z XVII w.); ''zu Dantzigke'' 1357 (kòpijô), ''Dantzke'' 1357 (kòpijô); ''Danck'' kòl 1360; ''Danske'' 1387; ''Gdanczk'' 1434; ''Gdansk'' 1435; ''Gdansko'' 1457; ''Dantzigk'' 1471; ''w gdanszkv'' 1480; ''Gdana'' 1483; ''Gdanysk'' 1483; ''Gdanum'' 1510–29 ; ''Gdańsk'' 1565; ''do Gdańska'' 1565; ''Gedanum'' 1570; ''do Gdańska'' 1615; ''pode Gdańskiem'' 1615; ''Gedanensi'' (adj.) 1624; ''do Gdańska'' 1664; ''Danzig'' kòl 1790; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1881; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1951; ''Gdansk'' 1980; ''Gdąnsk, pòrébacku Gdunsk'' (Cenôwa); ''Gdônsk'' (Ramułt), ''Gdąnsk'' (Ramułt), ''Gdąńsk'' (Lorentz), ''Gdąńskò'' (Lorentz), ''Gdańsk'' (Lorentz), ''Gdańskò'' (Lorentz); ''Gduńskò'' (Rospond) 1984; ''Gdińsk'' (Zëchta), ''Gduńsk'' (Zëchta), ''Gdunsk'' (Zëchta), ''Gdóńsk'' (Zëchta). == Deklinacjô == * Nazéwôcz: '''Gduńsk ''' * Rodzôcz: * Dôwôcz: * Winowôcz: * Narzãdzôcz: * Môlnik: * Wòłiwôcz: == Òbaczë téż == * [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]] * [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńsku]] * [[Złotô Bróma w Gduńsku]] * [[Transcassubia]] * [[Gdiniô]] * [[Sopòt]] == Lëteratura == * L. Krzyżanowski: Gdańsk, Sopot, Gdynia. Przewodnik ("Sport i Turystyka", Warszawa 1970) * John Brown Mason, The Danzig Dilemma; a Study in Peacemaking by Compromise, 1946 [http://books.google.pl/books?hl=pl&id=njEYAAAAIAAJ&dq=Swantopolk+%2Bpomerania&q=kashubian#search_anchor] * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 289 * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1967, tom I, s. XI == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://web.archive.org/web/20170725015834/http://www.gdansk.pl/kaszebe/ Kaszëbskòjãzëkòwô domôcô starna gardu (2017)] * [https://zabytek.pl/public/upload/objects_media/5679c550a9530.pdf Gdańsk – miasto] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk| ]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] mjh1uxmyjcz434wb02005c0xi0e3yq1 Gdiniô 0 1433 211996 211661 2026-08-31T17:41:20Z Iketsi 3254 Deklinacëjô→Deklinacjô 211996 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Gdiniô| dopełniacz=Gdini| adjektiw_mask=gdińsczi| adjektiw_fem=gdińskô| céch=POL_Gdynia_COA.svg| fana=POL_Gdynia_flag.svg| karta=Pomorskie Gdynia.png| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Aleksandra Kosiorek| adres_um=Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54| kod_poczt_um=81-382| tel_um=(+48) 58 66 88 000| fax_um=(+48) 58 62 09 798| mail_um=umgdynia@gdynia.pl| wiéchrzëzna=135| stopniN=54| minutN=30| stopniE=18| minutE=32| wysokość=| rok=2007| lëdztwò=248 767| gęstość=1844| aglomeracja=1 030 000| czerënkòwi numer=(+48) 58| pòcztowi kòd=81-000 do 81-919| registracëjné tôfle=GA| TERYT=2262011| SIMC=| www=http://www.gdynia.pl| commons=Gdynia| }} '''Gdiniô''' (téż: '''Gdinnô''', '''Gdina'''; {{jãz.|pl}} ''Gdynia'', {{jãz.|de}} ''Gdingen'', 1939–1945 ''Gotenhafen'') je dredżim nôwëkszim gardã całowno pòłożonëm na Kaszëbsczéj zëmë. Gard z wiôlgą hôwingą nad sztrądã [[Bôłt]]u, pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]]. Razã z [[Gduńsk|Gduńskã]] ë [[Sopòt|Sopòtã]] twòrzi aglomeracëjã zwóną [[Trzëgard]]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.414 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù. Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą wòjewództwa. [[Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|mały|Swiãtojańskô]] [[Òbrôzk:Fontanna_na_skwerze_Kościuszki_w_Gdyni,_2004_ubt.jpeg|mały|Fòntana, Kòscuszkòwsczi plac]] [[Òbrôzk:Red Bull Air Race Gdynia - 2014.JPG|mały|Red Bull Air Race Gdynia – 2014]] [[Òbrôzk:00 sea towers (April 2018).jpg|mały|[[Sea Towers]] – drëdżi nôwëższi [[chmùrnik]] w nordòwi Pòlsczi]] == Miona gardu w zdrojach == w zdrojach: ''Gdinam'' 1253 (kòpijô); ''Gdinno'' 1362 (kòpijô); ''Gdynyno'' 1365; ''Gedingen'' 1400; ''Gdingen'' 1414 (kòpijô); ''Gdinino'' 1534; ''Gdigna'' 1570; ''Gdynina'' 1583; ''Gdynge'' 1749; ''Gdingen'' kòl 1790; ''Gdingen'' 1879, ''Gdynia'' 1879; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1881; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1921; ''Gdynia Gdingen'' 1925; ''Gdynia,-i'' 1980 ; ''Gdinjô'' (Cenôwa), ''Gdiniô'' (Lorentz, Zëchta), ''Gdinnô'' (Lorentz), ''Gdina'' (Lorentz) == Deklinacjô == {| class="wikitable" |+ ! !{{jãz.|csb}}<ref>{{sloworz.org|8626|9829}}</ref> !{{jãz.|pl}} |- |[[Nazéwôcz]] |Gdiniô |Gdynia |- |[[Rodzôcz]] |Gdini / Gdinie |Gdyni |- |[[Dôwôcz]] |Gdini / Gdinie |Gdyni |- |[[Winowôcz]] |Gdiniã |Gdynię |- |[[Nôrzãdzôcz|Narzãdzôcz]] |Gdinią |Gdynią |- |[[Môlnik]] |Gdini / Gdiniô |Gdyni |- |[[Wòłôcz|Wòłiwôcz]] |Gdinio / Gdiniô |Gdynio |} == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°32' N, dôłgòta – 18°32' E. Òd 1999-gò rokù Gdiniô mô sztatus gardu na prawach krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Pòdôwczi == * Lëdztwò: 248 767 mieszkańców * Wiéchrzëzna: 135 km² * Budżetowé wzątczi (2004 plan): 467,3 mln zł * Budżetowé wëdôwczi (2004 plan): 469,0 mln zł == Historiô == * [[X stolaté]] – rëbackô [[wnôżëna]] * [[1253]] – Pierszô zmiónka o wsë ''Gdinam'' * [[1637]] – Pierszé zaslubinë [[Pòlskô|Pòlsczi]] z mòrzã w Redłowie na czesc króla Władisława IV ë jegò mòrsczi pòliticzi * [[10 gromicznika]] [[1926]] r. – Nadanié gardnëch prawów * [[séwnik]] [[1939]] – wzãcé gardu przez [[Miemieckô|Miemców]] ([[1939]]–[[1945]] – ''Gotenhafen'') * w nocë z 18 na [[19 gòdnika]] 1944 rokù anielsczé bómbówce pòtłëkłë bómbama òkrãtowniã i pòrt w Gdinie * [[28 strëmiannika]] [[1945]] r. – Wëzwòlenié gardu * [[11 czerwińca]] [[1987]] – [[Papież Jan Paweł II]] tu rzekł: „Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]. (csb:„Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce”). == Słôwny lëdze sparłãczëne z gardã == [[Òbrôzk:Antoni Abraham - pomnik.jpg|mały|[[Antón Ôbram]], [[Kaszëbsczi Plac]]]] [[Òbrôzk:Gdynia Pomnik Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni przy al. Piłsudskiego.jpg|mały|Krziże pò [[gòdnik]]ù 1970]] [[Òbrôzk:Para Kaszubów na ławce - 003.JPG|mały|Kaszëbskô pôra na łôwce w Gdinie]] * [[Antón Ôbram]] ([[1869]]–[[1923]]) * Baduszkowa Danuta * Borchardt Karol Olgierd * Brzeski Maciej * Cegielska Franciszka * Dąbek Stanisław * Demel Kazimierz * Gall Iwo * Jastak Hilary * Jurkiewicz Kazimierz * Krauze Augustyn * Kwiatkowski Eugeniusz * Maciejewicz Konstanty * Mężnicki Witold * [[Marión Mòkwa]] * [[Jan Mòrdawsczi]] * Orlicz-Dreszer Gustaw * [[Justyna Plutowska]] * Polkowski Bolesław * Prohaska Włodzimierz * Radtke Jan * Remiszewska Teresa * Romanowski Bolesław * Rummel Julian * Sieradzki Juliusz * Sokół Franciszek * Stankiewicz Mamert * Suchanek Antoni * Śmidowicz Jan * Teliga Leonid * Unrug Józef * Wenda Tadeusz * Zaruski Mariusz * Zegarski Teofil * Żeromski Stefan == Stôrodôwnotë == * [[Westrzódgardzé (Gdiniô)|Westrzódgardzé]] ** [[Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini]], dar. Świãtojańskô ** Klôsztor Zgromadzeniegò SS. Miłoserdza św. Wincentegò a Paolo, dar. Stôrowiejskô 2 ** Bùdink Òbeńdowégò Sądu, pl. Kònstitucëji 5 ** Bùdink Pòlsczégò Bankù, dar. 3 Maja 25/10 Gromicznika 22-22 ** [[Antón Ôbram|Ôbram'ów]] Chëcz, dar. Stôrowiejskô 30 ** Szredr'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 10 a z kòl 1914 r. ** Chëcz wójta Radtkegò, dar. 10 Gromicznika 2 ** Dworzec Morski, dar. Polska 1 * [[Kamiannô Góra]] ** Hotel "Polska Riwiera", dar. Zawiszy Czarnego 1 ** Willa "Szczęść Boże", dar. I Armii Wojska Polskiego 6 * [[Chiloniô]] ** Willa z 1931 r., dar. Chylońska 112 a * [[Òrłowò]] ** Dôwny zajazd Adlerówka, dar. Orłowska 7 ** Dôwny Dom Kuracyjny, dar. Orłowska 2 ** Willa "Weneda", dar. Przebendowskich 1 ** Pensjonat "Gryf", dar. Przemysława 6 ** Zespół dworsko-parkowy Mały Kack ** Dôwnô osada rzemieślnicza Mały Kack ** Zespół pałacowo-parkowy Kolibki * [[Òksëwié]] ** Zespół dôwny wsë z kòscołã sw. Michała Archanioła * [[Grabówk]] ** Zespół budynków dawnej Szkoły Morskiej, obecnie Akademii Morskiej * [[Wiżawa Sw. Maksymiliana]] ** Willa, dar. Tetmajera 1 * [[Wiôldżi Kack]] ** Zespół dôwny wsë [[Wiôldżi Kack]] z kòscołã sw. Wawrzińca == Partnersczé gardë == Gdiniô je partnersczim gardã[http://www.gdynia.pl/bip/wspolpraca/5946_6634.html] {| class="wikitable sortable" ! Gard ! class="unsortable"| Państwò ! Datum |- | style="text-align:left"| [[Aalborg|Ôlbórg]] | style="text-align:left"| [[Dëńskô]] | style="text-align:center"| 4.8.1987 r. |- | style="text-align:left"| [[Baranowicze]] | style="text-align:left"| [[Biôłorëskô]] | style="text-align:center"| 6.2.1993 r. |- | style="text-align:left"| [[Brooklyn]] | style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]] | style="text-align:center"| 14.2.1991 r. |- | style="text-align:left"| [[Haikoù]] | style="text-align:left"| [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] | style="text-align:center"| 24.4.2006 r. |- | style="text-align:left"| [[Króléwc]] | style="text-align:left"| [[Ruskô]] | style="text-align:center"| 27.10.1994 r. |- | style="text-align:left"| [[Karlskróna]] | style="text-align:left"| [[Szwedzkô]] | style="text-align:center"| 29.3.1990 r. |- | style="text-align:left"| [[Kilóna]] | style="text-align:left"| [[Miemieckô]] | style="text-align:center"| 25.6.1985 r. |- | style="text-align:left"| [[Kłajpéda]] | style="text-align:left"| [[Lëtewskô]] | style="text-align:center"| 12.1.1993 r. |- | style="text-align:left"| [[Kòtka]] | style="text-align:left"| [[Fińskô]] | style="text-align:center"| 9.3.1988 r. |- | style="text-align:left"| [[Kristiansand]] | style="text-align:left"| [[Norweskô]] | style="text-align:center"| 21.9.1991 r. |- | style="text-align:left"| [[Kùnda]] | style="text-align:left"| [[Estóńskô]] | style="text-align:center"| 24.2.2001 r. |- | style="text-align:left"| [[Lëpawô]] | style="text-align:left"| [[Łotewskô]] | style="text-align:center"| 12.10.1999 r. |- | style="text-align:left"| [[Plymouth]] | style="text-align:left"| [[Wiôlgô Britanijô]] | style="text-align:center"| 11.9.1976 r. |- | style="text-align:left"| [[Seattle]] | style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]] | style="text-align:center"| 23.4.1994 r. |} == Òbaczë téż == * [[Trzëgard]] * [[Gduńsk]] * [[Sopòt]] * [[Òstrzódk Kaszëbskò-Pòmòrsczi Kùlturë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://muzeumgdynia.pl/2023/02/augustyn-krauze-pierwszy-burmistrz-miasta-gdynia/ Agùstin Krauze] * [https://www.gdynia.pl/spoleczenstwo,7580/dzik-w-wielkim-miescie,527232 Dzik w wielkim mieście] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/533 Gdynia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.nid.pl/upload/iblock/f1a/f1ad9a4dbde1800f6516155d2070b7f3.pdf Stôrodôwnotë] * [https://web.archive.org/web/20070529201526/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Pomorskie/Gdynia/ Kategòrëjô Gdiniô w Katalogù ODP] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] jonn7rpf8tqywovaayy5mvm5hmq5des Kaszëbi 0 1467 212006 208486 2026-08-31T18:09:57Z Iketsi 3254 [[]] 212006 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kaszuby flag.svg|mały|Kaszëbskô fana]] [[Òbrôzk:Coat of arms of Kaszubians.png|mały|Kaszëbsczi Grif]] [[Òbrôzk:POL województwo pomorskie COA.svg|mały|Kaszëbsczi herb]] '''Kaszëbi''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubi'', {{jãz.|de}} ''Kaschuben'', {{jãz.|en}} ''Kashubians'', ''Cassubians'', abò ''Kashubs'') są zôpadnosłowiańską etniczną grëpã, aùtochtonicznym lëdztwã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. W dzysdniowim czasu Kaszëbi są jedurnyma bezpòstrzédnyma òtrokama [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]. Przédną òrganizacëją, zrzeszającą Kaszëbów w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Dzysdniowi Kaszëbi mieszkają przede wszëtczim w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], w krézach [[pùcczi kréz|pùcczim]], [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[kartësczi kréz|kartësczim]], [[lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim]], [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim]], nordowim dzélu [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]] zôs pòrénkòwim dzélu [[stôłpsczi kréz|stôłpsczégò krézu]]. W krézach lãbòrsczim, bëtowsczim ë stôłpsczim na wnożëna mô pòwtórzny charakter - pò II swiatowi wòjnie Kaszëbi zamieszkale na môlach swòji pierwoszny wnożëny, po wëwiezeniu z ni miemiecczégò lëdztwa przez wëszëznë [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Pòlsczi Lëdowi Repùbliczi]]. Dzél Kaszëbów mieszkô téż na emigracëji, òsoblëwò w [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Brazylskô|Brazylëji]]. Kaszëbi są w prosti rédze òtrokama [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] - wczasnych [[Słowiónie|słowiańsczich]] plemion z òbéndë [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]], chtërnech miono wzã sã òd miona zemi (słowiańsczé ''Pomore'' - ''pò mòrze''). Ùznaje sã, że przódkòwie Kaszëbów zjawile sã w ti òbéńdze midze [[Òdra|Òdrã]] a [[Wisła|Wisłą]] wicy jak 1500 lat nazôt. Nôstarsze zapisënczki miona są z XIII s. w sztãplu ksyża Pòmòrsczi [[Barnim I|Barnima I]], czéde panowale òni w òkòlim [[Sztetëno|Sztetëna]]. [[Òbrôzk:Kaszebsko familejo leba 200.jpg|left|mały|Kaszëbskô familëjô na Zéńdzeniém Kaszëbów w [[Leba|Lebie]] w 2005 r.]] [[Òbrôzk:Dzewus w kaszebsczich ruchnach.jpg|left|mały|Dzewùs w kaszëbsczich ruchnach]] W òglowim spisënkù lëdzy, chtëren sã òdbëł w Pòlsce w [[2002]] rokù, blós 5100 òsób zdeklarowało swòją apartną kaszëbską nôrodnosc, ale 51&nbsp;000 pòdało [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] jakò swòj rodny jãzëk. Wielu Kaszëbów chcało pòdac pòlską nôrodnosc ë przënôleżnotã do kaszëbsczégò etnicznegò karna, trzëmając sã za równo Pòlôchów ë Kaszëbów. Nié bëło równak taczi mòżnotë bë deklarowac jiną nôrodnosc ë przënôleżnotã do etnicznegò karna abò wicy nigle jedną nôrodnosc. Bëłë głosë, że spisënk bëł sfalszowany a wiele lëdzy nie mògło pòdac kaszëbsczi nôrodnoscë. Równak, blós pôrã taczich przëpôdków òsta ùdokôzanëch. W [[2011]] rokù 16&nbsp;000 òsób pòdało blós kaszëbską nôrodnosc ë 228&nbsp;000 za równo kaszëbską ë pòlską. Kaszëbi są gwësnym lëdztwã przëgrańcza, chtëren w cządze stalat żëł w môlu zmieniającym krajową przënależnotã. Wielu z nich pòddôło sã germanizacëji czë pòlonizacëji, prawò to miało mùszowi abò nôtërny charakter. Wielu znónych prusczich czë miemiecczich wòjskòwich miało kaszëbsczi pòchòdzënk, ale nié czële sã do parłãczë z domôcą kùlturą abò pòddôwale sã òni całownemu zarwaniu w zôstnym pòkòleniu. Dlôte drãgò akùrôtno definiowac, chtërną z historëcznych sztatur mòże ùznac za Kaszëba, a chtërną za Miemca abò Pòlôcha kaszëbsczégò pòchòdzënkù. [[Òbrôzk:Leba 2005 przemorsz.jpg|mały|Przemôrsz Kaszëbów na Zéńdzeniém w [[Leba|Lebie]], 2005]] Dzél Kaszëbów ùtrzëmôł apartną kùlturã ë jãzëk. Dzysdniowò w socjologiji ë historëji panuje dba, że Kaszëbi są etnicznym karnã pòlsczégò nôrodu. Wikszosc Kaszëbów mô dëbeltną identifikacëjã - nôrodną pòlską ë etniczną kaszëbską. Wielu nôrodnëch dzejôrzy w Pòmòrsczi w czasie zarabczeniô zôs nôleżników samòstójnoscowiégò pòdzemiô miało kaszëbsczi pòchòdzënk. Kaszëbskô nôrodnô rësznota, choc nié nôleżi do przédnégò żochù w kaszëbsko-pòmòrsczé rësznoce, mô równak wielelatną zwëcz. [[Florian Cenôwa]] bëł dbë, że Kaszëbi są apartnym słowiańsczim nôrodã. W midzewòjnowym cządze jegò ùdbã prowadzële dali dzejôrze z karna tzw. "Zrzeszeńców", chtërni w PRL bëlë represjonowani òb [[UB]] a pózdni przez [[SB]] ë zepchniãcy na zberk òglowi dzejnotë. Pò [[1989]] rokù ną samą dbã w kaszëbsczi rësznoce reprezentowało pismiono ''[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]'', a pò nim ''[[Òdroda|Kaszëbskô Òdroda]]''. W ùszłoce dzelelë sã òni na wiele etnicznëch pòdkarnów, zjinaczonëch jãzëkòwò ë kùlturowò, midzë jinszima: [[Mòrzanie]], [[Rëbôcë]], [[Bëlôcë]], [[Lesôcë]], [[Józcë]] (jinaczi [[Mùcnicë]]), [[Gôchë]], [[Krëbanie]], [[Zabòrôcë]]. Za wëjimkã Bëlôków ë Gôchów rolô nëch bënowëch pòdzélënków je wiele miészô jak cziledzesąt lat nazôd. Stolëcą Kaszëbów nazëwô sã [[Gduńsk]], le wiôldżim gardã z nôwikszim jich procentã je [[Gdiniô]]. [[Òbrôzk:Porenkowo Pomorsko 1.png|mały|Òbjim kaszëbiznë kòl kùńca XX wiekù]] == Historiô == [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich plyta Barnima XI.jpg|mały|left|Tôblëca z herbem pòmòrsczégò ksyżëca Barnima XI (1501–1573)]] Pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''dux Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubia''. [[Barnim III]] ([[1320]]–[[1368]]) nadôł so miono ''dux Cassuborum'' ("ksyżã Kaszëbów"). Na spòdlim mirni ùgòdë z Westfaliji w 1648 r., pò trzëdzestolatny wòjnie, dzél Zôpôdni Pòmòrsczi òstôł Szwecczi a szwecczi król ód 1648 do lat 20. XVIII s. titelowôł sã jakno "Ksyż Kaszëbów". Jak pisôł [[Aleksander Hilferding]] prësczi parlament (''Landtag'') w [[Króléwc]]u (''Königsberg'') w [[1843]] ùdbôł, bë zmienic jãzëk w kòscółach na miemiecczi, bo pò kaszëbsku nie je pisóné. Nen rozsądzënk nie béł równak długò w mòcë. Òd [[1846]] nôùka w kòscele mògła bëc w rodny mòwie (''Muttersprache''). W latach 50. XIX s. czileset Kaszëbów wëwanożiło do [[Kanada|Kanadë]] dze założëlë jistniejącą do dzys kòloniã [[Wilno (Ontario)|Wilno]] w grôfiznié ({{jãz.|en}} ''county'') Renfrew w Ontario. W lata 70. XIX s. Kaszëbi ë Miemce założëlë rëbacką wies na Òstrowie Jones w Milwaukee. Nie mieli równak prawa miectwa do ti zemi, tej przédnicë Milwaukee eksmitowalë jich jakno bezprawnëch mieszkańców ë w latach 40. XX stalata zjinaczelë ną zemiã w jindurtriową òbéndã. Pierszim pismionã w całosce pò [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] bëł katézmùs Lutera z 1643 rokù (dalszi edicëje w 1752 ë 1828). Ùczałô ùsadzelë kaszëbiznã Mrongovius w [[1823]] ë [[1828]], rusczi ùczałi [[Aleksander Hilferding|A. Hilferding]], a pózdni téż [[Léón Biskùpsczi|Biskupski]] (1883, 1891), [[Gotthelf Bronisch|G. Bronisch]] ([[1896]], [[1898]]), Mikkola ([[1897]]) ë Nitsch ([[1903]]). Wôżny ùsôdzk to słôwórz [[Stefan Ramùłt|Stefana Ramùłta]] ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' z 1893 a téż [[Friedrich Lorentz]] ''Slovinzische Grammatik'', 1903, ''Slovinzische Texte'', [[1905]], ë ''Slovinzisches Wörterbuch'', [[1908]]. Pierszim rësznikã kaszëbsko-pòmòrsczé nôrodowi rësznotë béł [[Florian Cenôwa]]. Òn zabédowôł kaszëbsczi alfabét, òpisôł kaszëbską gramatikã ([[1879]]), opùblikòwôł etnograficzną ë historëczną lëteraturã ò żëcim Kaszëbow (''Skórb kaszébsko-slovjnskjé mòvé'', [[1866]]–[[1868]]) a téż jinsze knéżczi. Jinym kaszëbsczim ùsôdzcą béł [[Hieronim Derdowsczi]]. Pózdni bëli ''Młodokaszëbi'' prowadzoni przez [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] ë ùsôdzcë piszącë w pismionie ''Zrzësz Kaszëbskô'' (grëpa ''Zrzëszincë''), chtërni wnioslë wiôldżi wkłôd w rozwicé kaszëbsczégò lëteracczégò jãzëka. Do 1989 rokù mało Kaszëbów bëło w prowôdnëch stanach. W [[2005]] r. [[kaszëbsczi jãzëk]] pierszi rôz szło wëbrac na maturowim ekzaminie. Nie zdrzącë na môłe tim zainteresowanié (kaszëbszczi wëbrało blós 23 ùczniów), to je wôżny dzél òchróni kaszëbsczi kùlturë. [[Òbrôzk:Jezyk kaszubski w gminach NSP2011.png|mały|[[Kaszëbsczi jãzëk]] w gminach]] == Kaszëbskô kùchnia == Kaszëbsczé smaczczi to mòga bëc: [[brzadowô zupa]], [[czarwina]], [[plińce]], [[prażnica]] i jin. Niejedné restauracje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników np.: [[wãgòrz]]ową zupã. == Lëteratura == * [[Gerat Labùda]]: O Kaszubach, [[Gdiniô]] [[1991]], str. 18. * [[Gerat Labùda]]: Historia Kaszubów w dziejach Pomorza t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. * [[Aleksander Majkòwsczi]]: Przewodnik po Szwajcarji Kaszubskiej. Polskie Tow. Krajoznawcze, [[Warszawa]] [[1924]]. * [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezari Obracht-Prondzyńsczi]]: Kaszëbi dzys : kùltura, jãzëk, tożsamòsc [skaszëbił Eugeniusz Gòłąbk]. [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]], 2007. * Kamińska K., Kwiatkowska A.: "Jesteśmy tacy sami. Sztuka w edukacji międzykulturowej" (Kaszubi), 2009, s. 57 [http://books.google.pl/books?id=EEypDZU6Uu0C&pg=PA57&dq=kaszubi&hl=pl&sa=X&ei=rso6U62WKdTwhQemuoHICA&ved=0CEsQ6AEwBjge#v=onepage&q=kaszubi&f=false] * [[Kazimierz Kleina]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Cezary Obracht-Prondzyński]] (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * S. Orgelbranda Encyklopedyja Powszechna (1863), 14 tom, Warszawa, ss. 353–362 "Kaszuby". * [[Stefan Ramułt]]: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, Gdańsk 2003 * [[Bernat Zëchta]]: [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków 1968, tom II, ss. 144–145. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Lësta słôwnëch Pòmòrzanów]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mac.gov.pl/wp-content/uploads/2011/12/Wykaz-gmin.pdf Gminë 2011r. * http://www.thedailyobserver.ca/2015/05/20/kashubian-exchange-program-in-the-works — [[Kanada]] * {{YouTube|tOgdT5Elwh8|Kaszubi (1990 r.) — Video Studio Gdańsk}} * {{YouTube|QShOKIvG_B8|Jo jem kaszub {{!}} Jerzy Warczak}} * {{YouTube|Tyd345GCbnE|Kaszubi – tożsamość obroniona. Rozmowa z prof. Cezarym Obrachtem-Prondzyńskim}} * https://kaszebsko.com/historia ** https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2022/12/Internetowy-Podrecznik-Historii-Kaszubow.pdf * https://histmag.org/Mowisz-Kaszubi-myslisz...-Kim-sa-ludzie-pogranicza-9219 * https://www.busemprzezswiat.pl/2019/01/kaszubi-tajemniczy-lud-polnocy-polski/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi| ]] [[Kategòrëjô:Słowianie]] l46qnhu9x4524q2660cl4y7qnu41qgb Aleksander Labùda 0 1927 212050 198389 2026-08-31T21:48:48Z Iketsi 3254 - → – 212050 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Labuda Aleksander - dowód osobisty.jpg|mały|Aleksander Labùda w òsobisti dowodze (1965 r.)]] '''Aleksander Labùda''' (ùr. [[9 zélnika]] 1902 w [[Mirochòwò|Mirochòwie]], ùm. [[24 rujana]] [[1981]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – spòlëznowi dzejôrz ë ùtwórca, jeden z nôbelniészich kaszëbsczich felietónistów, baro znóny jakno „Gùczów Mack”<ref>Bernard Zëchta: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1976, tom VII, s. 87.</ref>. Òn miôł równak wicy pseudonimów. W [[1929]] rokù wespółzałożëł razã z [[Jan Trepczik|Janã Trepczikã]] [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]]. W latach [[1933]]-[[1936]] béł przédnym redaktorã cządnika [[Zrzesz Kaszëbskô]], wespółrobił téż, jakno gazétnik, m.jin. z [[Gryf (cządnik)|Gryfã]] ë [[Bënë ë buten]]. Je aùtorã „Zasad pisowni kaszubskiej ze słowniczkiem ortograficznym” ë „Słowôrza kaszëbskò-pòlsczégò”. Z jegò kaszëbsczich wiérztów wëzérô miłota do domôcëznë i kaszëbsczi mòwë. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''[[Bògòwie i dëchë naj przodków]]'', 1976/2008 * ''Ewanielskô spiéwa'', 2002 * ''Fazy rozwoju literackiego kaszubszczyzny'', Toruń 1937 (w: Teka Pomorska) * ''Guczów Mack gôdô. Chochołk'', 1979 * ''Guczów Mack gôdô. Kąsk do smiechù'', 1971 * ''Guczów Mack gôdô. Kukuk'', 1974 * ''Guczów Mack gôdô. Zupa z krëszków'', 1971 * ''Kaszëbsczim jesmë lëdã'', 1996 * ''Słownik kaszubski'', 1960 * ''Słownik polsko-kaszubski, Słowôrz kaszëbsko-polsczi'', 1981–1982 == Òbaczë téż == * [[Jón Trepczik]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/aleksander-labuda/ Ó A. Labùdze] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Labùda Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] a6n6jv19rfx1quvcir64awsw89asqrg Zemia 0 1961 211997 210317 2026-08-31T17:41:38Z Iketsi 3254 Deklinacëjô→Deklinacjô 211997 wikitext text/x-wiki {| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=260 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |+ <big><big>'''Zemia'''</big></big> |- ! align="center" bgcolor="#000000" colspan="2" | [[Òbrôzk:Meteosat-12-fci-march-equinox-2025-noon.jpg|frameless|Zemia]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika [[òrbita|òrbitë]] (J2000) |- ! align="left" | Strzédnô dôlëzna<br /> òd Słuńca | 149&nbsp;597&nbsp;887&nbsp;[[kilométer|km]]<br />(1,00000011 [[Astronomòwô pòjedincznosc|AU]]) |- ! align="left" | [[Òkrąg|Òkrãżé]] òrbitë | 0,940×10<sup>9</sup>km<br />(6,283&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Ekscentricznota (fizyka)|Mimòsród]] | 0,01671022 |- ! align="left" | [[Peryhelium]] | 147&nbsp;098&nbsp;074&nbsp;km<br />(0,9832899&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Aphelium]] | 152&nbsp;097&nbsp;701&nbsp;km<br />(1,0167103&nbsp;AU) |- ! align="left" | [[Gwiôzdowi rok]] | 365,25696&nbsp;[[dzéń|dniów]]<br />(1,0000191&nbsp;[[Rok|lat]]) |- ! align="left" | [[Synodicznô òbiega]] | nié dotikô |- ! align="left" | Strzédnô chùtkòsc<br /> òrbitalnô | 29,783&nbsp;km/[[sekùnda|s]] |- ! align="left" | [[Nôwikszosc|Nôwikszô]] [[chùtkòsc]] | 30,287&nbsp;km/s |- ! align="left" | [[Nômiészëzna|Nômiészô]] chùtkòsc | 29,291&nbsp;km/s |- ! align="left" | Ùchëłosc òrbitë<br /> ùprocëmnienim [[ekliptika|eklipticzi]] | 0,00005[[grad|°]]<br />(7,25° ùprocëmnienim <br />[[ekwator]]a [[Słuńce|słuńcowégò]]) |- ! align="left" | [[Satelita|Nôtëralny satelita]] | 1 ([[Miesądz]]),<br /> Òbaczë téż<br /> [[3753 Cruithne]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Charakteristika fizycznô |- ! align="left" | Przemiara ekwatorowô | 12&nbsp;756,270&nbsp;km |- !align="left" | Przemiara [[Geografòwi biegun|biegunowô]] | 12&nbsp;713,500&nbsp;km |- !align="left" | Strzédnô przemiara | 12&nbsp;745,591&nbsp;km |- !align="left" | Splëszczenié | 0,003352861 |- ! align="left" | Strzédny òkrąg | 40&nbsp;041,455&nbsp;km |- ! align="left" | [[Wiéchrzëzna]] | 510&nbsp;065&nbsp;284,702&nbsp;[[kwadratowi kilométer|km²]] |- ! align="left" | [[Zabérnosc (matematika)|Zabérnosc]] | 1,0832×10<sup>12</sup>&nbsp;[[kùbikòwi kilométer|km³]] |- ! align="left" | [[Masa (fizyka)|Masa]] | 5,9736×10<sup>24</sup>&nbsp;kg |- ! align="left" | [[Gãscëzna]] | 5,515&nbsp;[[gram|g]]/[[kùbikòwi centiméter|cm³]] |- ! align="left" | [[Zemsczé przërëchlanié|Zemsczé<br /> przërëchlanié]]<br /> na ekwatorze | 9,780&nbsp;m/s² [http://ssd.jpl.nasa.gov/phys_props_planets.html 1]<br />(0,99732&nbsp;[[Zemsczé przërëchlanié|g]]) |- ! align="left" | [[Chùtkòsc ùcékù]] | 11,186&nbsp;km/s |- ! align="left"| Liniowcowô chùtkòsc na ekwatorze | 1674,38&nbsp;km/h<br /> |- ! align="left"| [[Kòłowô chùtkòsc]] | 15[[grad|°]]/[[gòdzëna|h]] (0,2618&nbsp;[[radian|rad]]/[[sekùnda|s]]) |- ! align="left" | Ùchëłosc ekwatora<br /> ùprocëmnienim<br /> plaskatoscë òrbiti | [[Grad (kąt)|23,439281°]] |- ! align="left" | [[Deklinacjô (astronomijô)|Deklinacjô]] | 90° |- ! align="left" | [[Albedo]] | 0,367 |- ! align="left" | [[Temperatura]]<br /> wiéchrzëznë | {| cellspacing="0" cellpadding="2" align ="center" border="0" width="100%" style="background: #f9f9f9;" |- ! [[Nômiészëzna|min.]] ! [[Strzédnosc|strzéd.]] ! [[Nôwikszosc|maks.]] |- align ="center" | 185&nbsp;[[kelwin|K]] | 287&nbsp;K | 331&nbsp;K |} |- ! align="left" | [[Astronomòwé cësnienié|Astronomòwé<br />cësnienié]]<br /> na wiéchrzéznie | 100 [[kilo|k]][[Paskal|Pa]] |- ! bgcolor="#c0c0ff" colspan="2" | Skłôd [[wiodrowina|wiodrowinë]] |- | [[Tãcheń]] || 78,1% |- | [[Krziseń]] || 20,9% |- | [[Argon]] || 0,9% |- | [[Ditlenk wãgla]]<br /> [[Wòdnô ropa]] | Niewiôlgô pakôza, kòl 0,1% |} '''Zemia''' (symbòl: [[Òbrôzk:Earth symbol (fixed width).svg|16px|🜨]]) je trzecą pòsobicą (rechùjącë òd [[Słuńce|Słuńca]]), a piątą wedle wielgòscë planétą w [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowim Ùstawie]]. Wedle ùczałich Zemia ùfòrmòwa sã kòl 4,57 miljarda lat nazôd, a krótkò pò tim ùfòrmòwôł sã ji jedurny [[nôtëralny satelita]] – [[Miesądz]]. Wkòł Zemi, òkróm Miesądza, krążą jesz dwa [[Miesądze Kordylewsczégò|pichòwé miesądze]] ([[miesądze Kordylewsczégò]]) i wiele [[sztëczny satelita|sztëcznëch satelitów]]. Zemia mô pasowną masã i grawitacjã dlô ùtrzëmaniô wiodrowinë, chtërnô téż chróni przed szkódnym [[ùltrafioletowé parminienié|ùltrafioletowim parminienim]] i téż [[magnétowé pòle]] chróniącé przed [[słuńcowi wiater|słuńcowim wiatrã]]. * Całownô wiéchrzëzna: 510,071 miljónów km<sup>2</sup> * Lądowô wiéchrzëzna: 148,94 miljónów km<sup>2</sup> (29,2% całowni wéchrzëznë) * Wòdnô wiéchrzëzna: 361,132 miljónów km<sup>2</sup> (70,8% całowni wéchrzëznë) == Geògrafiô Zemi == '''[[Òcean|Òceanë]]:''' * [[Spòkójny Òcean]] (Pacyfik, Wiôldżi Òcean) * [[Atlantëcczi Òcean]] (Atlantyk) * [[Jindijsczi Òcean]] * [[Nordowi Òcean]] (Arktikòwi Òcean) – przez niechtërnych je ùznóny jakno czwiôrti òcean, a jinszi znają blós trzë òceanë a nen zwą Artkikòwim Mòrzã abò Lodzanim Mòrzã. * [[Pôłniowi Òcean]] (mòże téż bëc ùznóny jakno dzél Òceanów: Atlantëcczégò, Spòkójnégò i Jindijsczégò). === [[Kòntinent|Kòntinentë]] === * [[Afrika]] * [[Pôłniowô Amerika]] * [[Nordowô Amerika]] * [[Antarktida]] * [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] i [[Òceaniô]] * [[Azjô|Azjô]] * [[Eùropa]] === Nôwikszé [[Òceanowi rów|òceanowé rowë]] === * [[Mariańsczi Rów]] – 11&nbsp;022 m * [[Rów Tonga]] – 10&nbsp;882 m * [[Rów Kùrilskò-Kamczacczi]] – 10&nbsp;542 m * [[Filipińsczi Rów]] – 10&nbsp;497 m * [[Rów Kermadec]] – 10&nbsp;047 m * [[Rów Izu-Ogasawara]] (przóde: Bònin) – 9810 m === Nôwikszé [[Réga gór|rédżi gór]] === * [[Himalaje]] – 8848 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Karakòrum]] – 8611 m; dł. 800&nbsp;km * [[Hindukùsz]] – 7690 m; dł. 800&nbsp;km * [[Tien-szan]] – 7439 m; dł. 2500&nbsp;km * [[Andë]] – 6960 m; dł. 9000&nbsp;km * [[Kòrdilierë]] – 6194 m; dł. 8000&nbsp;km * [[Kaùkaz (réga gór)|Kaùkaz]] – 5642 m; dł. 1100&nbsp;km * [[Górë Ellswòrtha]] – 5140 m; dł. 900&nbsp;km * [[Alpë]] – 4807 m; dł. 1200&nbsp;km * [[Atlas (górë)|Atlas]] – 4165 m; dł. 2200&nbsp;km == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Słuńce]] * [[Wenus]] * [[Mars]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.nineplanets.pl/earth.html Nineplanets.pl – Zemia] {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô|Zemia]] [[Kategòrëjô:Zemia| ]] mkrgkvcllln9242x6hhi9qh4xkh0sqi Czesczi jãzëk 0 3789 212051 210939 2026-08-31T21:49:06Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 212051 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=0000ff| farba=ffffff| apartne miono=Čeština| kraj, òbénda1= [[Czeskô Repùblika]], [[Słowackô]]| lëczba=12 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|Zôpadnosłowiańsczi jãzëk]] ***'''czesczi jãzëk'''| alfabét=[[Łacyńsczi alfabét|łacëzniany]]| kraj, òbénda2=[[Czeskô Repùblika]]| agencëjô=?| iso1=cs| iso2=cze/ces| iso3=ces| sil=CES| kòd=czc| znankównik=Czeskô Repùblika| jãzëk=czesczi|znankòwnik2=czesczégò }} [[Òbrôzk:Map of Czech language.svg|mały|Czesczi jãzëk]] '''Czesczi jãzëk'''<ref>{{RKJ|2014|158|2026-03-23}}</ref> ({{jãz.|cs}} ''čeština'', ''český jazyk'') – jãzëk z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] karna [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. == Òbaczë téż == * [[Słowacczi jãzëk]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] * [[Jãzëczi swiata]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://cs.wikipedia.org/ Czeskô Wikipedijô] * [https://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Kashubian-Czech Kashubian-Czech] * [http://www.persee.fr/doc/rbph_0035-0818_2010_num_88_3_7799?q=kashubian Czech] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czesczi jãzëk]] 2idcdtgi6quuqzkyupmiuifmxjfm50c Liechtenstein 0 4331 212048 210672 2026-08-31T21:44:42Z Iketsi 3254 Galeriô 212048 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Fürstentum Liechtenstein | miono = Ksãżstwò Liechtenstein | miono-genitiw = Liechtensteinu | fana = Flag of Liechtenstein.svg| herb = Staatswappen-Liechtensteins.svg| na karce = Europe location LIE.png | mòtto =Für Gott, Fürst und Vaterland | jãzëk = [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]]| stolëca = Vaduz | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 160,5 | procent-wòdë = 0 | lëdztwò = 37 468 | rok = 2015 | dëtk = szwajcarsczi frank | kòd dëtka = [[CHF]] | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = [[Oben am jungen Rhein]] | kòd = LI | Internet = .li | telefón = +423 |Mònarcha=Jan Adóm II|Premiéra=Brigitte Haas|aùtowi kòd=FL}} '''Liechtenstein, Ksãżstwò Liechtenstein''' (czasã pòtikóny je téż pisënk '''Lichtensztajn'''{{Zdrzódło|nocat=}}) je môłim państwã w [[Eùropa|Eùropie]]. Greńczë z [[Aùstriô|Aùstrią]] i [[Szwajcariô|Szwajcarią]]. == Òbaczë téż == * [[Szwajcariô]] * [[Aùstriô]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Liechtenstein topographic map-cs.svg| Òbrôzk:Liechtenstein_-_Gemeinden mit Exklaven.png| Òbrôzk:Luftaufnahme Burg Gutenberg (Schloss Balzers).jpg| Òbrôzk:Landtagsgebäude des Fürstentums Liechtenstein.jpg| Òbrôzk:Grenze Liechtenstein, Balzers.jpg| Òbrôzk:Liechtenstein asv2022-10 img25 Balzers Burg Gutenberg.jpg| File:FurstentumLiechtenstein.Triesenberg.jpg|Triesenberg </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lichtenstein| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] rsdpmnluruaerzg70q3nr5d7du9jcxh Ida Czajinô 0 5031 212009 210181 2026-08-31T18:14:46Z Iketsi 3254 [[]] 212009 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Ida Czajinô''' ({{jãz.|pl}} '''Ida Czaja'''; ùr. 1968 w [[Kamiéńca Szlacheckô|Kamiéńcë Szlachecczi]]) – kaszëbskô pòétka i szkólnô. == Biografiô == Ùrodza sã w [[Kamiéńca Szlacheckô|Szlachecczi Kamiéńcë]] w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Henë téż chòdzëła do spòdleczny szkòłë. Pòtemù ucziła sã w Òglowòsztôłcącym Liceùm miona H. Derdowsczégò w [[Kartuzë|Kartuzach]]. W 1998 skùńcziła pòlską filologiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Robiła jakò szkólnô pòlsczégò i kaszëbsczégò jãzeka. Mô diplóm ùkùńczeniô pòdiplomòwégò studium na [[Gduńsczi Ùniwersytet|UG]] (2001), jaczé dało ji fòrmalno prawò do ùczeniô kaszëbsczégò jãzëka w szkòłach. Ji debiut ukôzôł sã w „Tatczëznie” w 1990. Ji dokôzama zaczekawiła sã gazétniczka [[Izabella Trojanowskô]] i ùdba so wëdac w 1994 pierszi tómiczk pòezji Idë Czajinë ''Mòjim mùlkã je kam...''. W 1999 rokù béł pòstãpny tómiczk, „Przechlastłô idila". Dolmaczonô na [[fińsczi jãzëk]] przez Kirsti Siraste-Suda. == Recytacjô i pòezjô == [[Òbrôzk:Indeks_2.jpg|mały|Kropla Krëwi.Dërgnienié]] Òna dobiwa pierszé môle na recytatorsczim kònkùrsu [[Rodnô mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]] w [[Chmielno|Chmielnie]], m.jin. na 13. kònkùrsu w 1984. Próbë ji òsoblëwi na nen czas kaszëbsczi deklamacji mòże pòsłëchac i jã samą ùzdrzëc tańcëjącą w filmie-dokùmence pt. „Kaszubi” (reż. L. Niedbalskô, 1991),czej wëgłôszô wiérztã [[Jón Karnowsczi|Jana Karnowszczégò]] ''Jadamòwi rôj''. Niewiele pózni w antologii ''Domôcé słowo zwãczné'' (1994), adresowóny do recytatorów, nalazłë są ji dwie wiérztë ''Jak kam z bùrsztinu'' i ''Marija Magdaléna''. Jakno pòétka debiutowa w pismionie „[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]” (1990), a samòstójnym tomikã z jaż 36 miłostnyma wiérztama pt. ''Mòjim mùlkã je kam'' (1994), gdze czëtómë m.jin.: „Nalazła jô kam ò lëdzczich sztôłtach / przëcësnã do piersë:/ naucza gò miłoë bò to je ksążã zarzekłi/ Kuszkama krësza dotkniącym ògrzéwa/Gdze je no serce kamianégò mùlka?” (1989). Tak ò miłoce – Bòsczi i lëdzczi, nôwicy ze sobą sparłãcznëch – dotądka mało chto pisôł pò kaszëbskù, a gwësno pierszi rôz pisa tak białka, Kaszëbka. Ne wiérztë na fińsczi jãzëk mô tołmaczoné Kirsti Siraste. Téż w wiérztach ji drëdżégò tomikù pt. ''Przechlastłô idila'' (1999) przewôżają ne miłotné czëca i colemało nen kam, czej zôs w trzecym pt. ''Kropla krëwi. Dërgnienié'' (2007) dochôdają dosc wòbòdné tolmaczenia blësczé ji pòétny wizje i formë wiérzté Bòlesława Lesmióna, na przëmiôr pt. ''Òblek'', ''Alcabón'', ''Smiercë''. W wiérzce ''Dërgnienié'' z delikatnyma aluzjama òpisywô czëcową miłotã : „…blôskã są twoje lëpë/ w ùsmiéchach/spiéwą wëtesknioną / czej wszepcą / kòchôj/ w mòje lëpë/lëtëpelką [=piesnią] mòją są /twòje pôlce /czej malëją / w mòje cało/szcescé”. == Mòtiwë i dolmaczenczi == Ida Czajinô w swòji pòezji wcyg próbùje òdpòwiedzec na drãdżé ùniwersalné problemë i narôzka codniowégò żëcô, na jawernotã miłotë z zdrzódłów niezgarë. Òdwòłiwô sã òna colemało do [[Biblëjô|Biblie]] (pò kasz. Knéga), jakno téż do kaszëbsczi rodë, mitologie, wierzeniów i zwëków, nadpòmikô téż znónëch lëdzy (np. [[Izabelô Trojanowskô]]) i kaszësczé lëteracczé dokazë m. jin. w wiérztach pt. ''[[Remùs]]'', ''Marta'', ''Królewiónkò'', ''Stôri zédżer zaczął bic gòdzënã''. Wszëtczé ji wiérztë, nierôzka sparłãczoné w wikszą całotã (np. ''Dialog I'' i ''Dialog II''), są czekawé, pòétno ùdałé i rozmajité, ale colemało tzw. wolne. Znankùje je nowi i bògati w metaforę jãzëk, w chtërnym widzec je zmiészanié żëwi i codniowé mòwë z lëteracką. Na nen ôrt swòjima dokazama ùrôbiô òglowi kaszëbsczi jãzëk, a jegò òna téż ùczi dzôtczi i młódzeznã, w szkole i doma. W jedny wiérzce napisa òna: „Jô cë dóm gôdkã/ò chtërny gôdają: skażonô/ bë jes jã wëmùjkôł/ jak mùjkô sã bùrsztin/ w pôlcach mòrza/ bë jes jã kòchôł” (Dôrënk, wiérzta dedikòwónô: Timòteùszowi). Napisa téż bôjkã ''Òpòwiôstczi mirochòwsczi pùszczë'' („Pòmerania” 2002) i pòwiôstczi, np. ''Szabelbónk'', ''Skòczk'' („Pòmerania” 2003), nadto prozã ò dëchòwi przejinace młodi białeczczi pt. ''Mija'' (2004); łôtwie mógłbë z ni zdzejac dokôz na binã. Prawie téż ùsôdzô òna widzawiszcza: Òbrôzczi na binã (2005), np. ''Drama ò Bòżim Narodzenim''; ''Jak mailinczi spiéwôk kaszëbsczi do nieba sã dostôł''; ''Za co bòcón béł ùkôrôny'', a w nym je adaptacja na binã H.Ch. Andersena ''Dzéwczã ze sztrëchôlcama'' (przër. „Pòmerania” 1996) i ''Brzëdczi kaczélc'', tołmaczenié na kaszëbsczi widzawiszcza A. Marianowicza wedle H.Ch. Andersena. Z pòzdrzatkù zamkłoscë, lëteracczi formë i jãzëka czekawé są ji familijné wspòminczi, pòwstałé na spòdlim gôdk ji tatka, szkólnégò, spisóné w proze pt. ''Òtroczëzna'' (2007, drëk 2008). Napisa téż tołmaczenié dokazu ''Rômeò i Julia'' [[William Szekspir|Williama Szekspira]] (2013). == Nôdgrodë == Wiele razy dobëła deklamatorsczé kònkùrsë „[[Rodnô mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]]" w Chmielnie. W 1992 dosta Nôdgrodã miona R. Wróblewsczégò w 1992, a téż òsta òdznaczónô Póòeticczim Laùrã miona I. Trojanowsczi (1996). W 2007 dosta I nôdgrodã w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|Prozatorsczim Kònkòrsu miona Jana Drzéżdżona]] za òpòwiôstkã „Òtroczëzna". W 2009 wëprzédnionô [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]. == Dokôzë == * ''Mòjim mùlkã je kam'' (1994) * ''Przechlastłô idila'' (1999) * ''Przechlastłô idila'' (1999) * ''Òpòwiôstczi mirochòwsczi pùszczë'' („ Pòmerania” 2002) * ''Òbrôzczi na binã'' (2005) * ''Òtroczëzna (2007'', drëk 2008). * ''Rômeò i Julia Williama Szekspira''. (2013) == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Zdroje == * Karolëna Serkòwskô, ''Z głową w blónach'', „Pomerania” 2009 nr 7-8, s. 35-36. * [[Jerzi Tréder|J. Tréder]], Pòsłowie do „Rómeò i Julia” w tołmaczenim I. Czajinë, Gduńsk 2013. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422144959/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/wbron-wirzt-n1254907 „Wëbróné wiérztë” dolmaczënk Idë Czajinë — Kurier Bytowski] * [https://kaszubi.pl/news/view/promocja-kaszubskojezycznego-tomiku-poezji-cypriana-kamila-norwida-pt-webrone-wierzte Promocja kaszubskojęzycznego tomiku poezji Norwida pt. “Wëbróné wierzte” — kaszubi.pl] * [https://web.archive.org/web/20260422145017/https://kurierbytowski.com.pl/galerie/wbron-wirzt-g328468 Zdjęcia „Wëbróné wiérztë” dolmaczënk Idë Czajinë – fotorelacja] * [https://web.archive.org/web/20260422145214/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/trz-dekad-piknch/1236198 Trzë dekadë piãknëch strofów — Kurier Bytowski] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Czajinô Ida}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] q0oj8abn6pg28r9adcs1bvscuv2cyx9 Róman Drzéżdżón 0 5052 211966 211529 2026-08-31T14:39:56Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211966 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Róman Drzéżdżón|fùl miono=Róman Drzéżdżón|pòlsczé miono=Roman Drzeżdżon|data narodzeniégò=1972|môl narodzeniégò=[[Starzëno]]|wark=satirik, pisôrz, pòeta, felietonista, mùzealnik, badôcz, spòlëznowi dzejôrz|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|starszi=[[Jón Drzéżdżón (rogôrz)|Jón Drzéżdżón]]|internetowô starna=https://mojestrone.com/belok}} '''Róman Drzéżdżón''' (ùr. 1972 w [[Starzëno|Starzënie]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòéta, felietonista, mùzealnik ë satirik. Wespółzakłôdôrz [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretu Fif]] ë kaszëbsczégò [[Kaszëbskô lëteratura|lëteracczégò]] karna [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK]]. Je absolwenta Gbùrsczégò Technikùm w [[Kłanino|Kłaninie]] a wëdzélu gazétnictwa i spòlëznowi kòmùnikacji na Gduńsczim Ùniwersytece. Òd 1996 robi w [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemi]] miona [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]], a òd 2012 w Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie. Wespółrobi z cządnikã „Pomerania”, piszącë felietonë a artiklë. == Ùsôdztwò == * ''@laże! @lano! : wiérztczi do smiéchù a ùsmiéchù'', [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2008]], ISBN 9788375910018 * ''Czile slów'', [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178478 * ''Dzëczé gãsë'' – Antalogijô kaszëbsczi pòezëji do 1990 rokù, przërëchtowelë: [[Róman Drzéżdżón]] i [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178559 * ''Klëka albo kaszubskie ABC'',[[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437568 * ''Pióro do gilgania'' / ''Pióro do gëldzëniô'', współùsôdzca: [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2004]], ISBN 83-89178-29-X * ''Puck – stolica Nordowych Kaszub'', wespółùsôdzcë: [[Joanna Grochowska]], [[Barbara Kos-Dąbrowska]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437698 * ''Słowniczek polsko-kaszubski'', wpsółautor: [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2006]], ISBN 8360437033 * ''Kaszubskie tabaka i rogarstwo'', [[Gdynia]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2009]], ISBN 9788375910308 * ''Kòmpùtrowé krôsniã. Pòwiôstczi i wiérztczi dlô dzecy'', Gduniô 2010 * ''Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë'', Kaszëbë 2010 * ''To je krótczé, to je dłudżé… Wędrówki szlakiem obrazkowych nut'', Gdańsk-Wejherowo 2014 (pòpùlarnonôùkòwi dokôz ò piesni ''[[Kaszëbsczé nótë]]'' i ''[[Schnitzelbank]]'') * ''Rómka & Tómka przecywiónka. Felietónë pòzebróné'', Gdańsk-Wejherowo-Chwaszczyno 2017 * ''Mariolka i ji przigòdë'', Gdańsk 2017 (bôjka dlô dzecy) * ''[[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]]'', Puck 2025 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090307021502/http://zymk.net/noleznice/roman-drzezdzon Róman Drzéżdżón – wëjimczi z ùsôdztwa] * [https://web.archive.org/web/20131208021800/http://belok.kaszubia.com/ Bëlôk – czôrno na biôłim] – blog R. Drzeżdżóna * https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Drzéżdżón Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 5fzbrpsvs2dt4ddibvnjuc6g0fpa1fe Skrzeszewò (gmina Serakòjce) 0 5074 211999 211532 2026-08-31T17:46:10Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211999 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Skrzeszewò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Serakòjce | szôłtëstwò=Załôkòwò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=24 | sekùndëN=37 | gradëE=17 | minutëE=50 | sekùndëE=26 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=95 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-340 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Skrzeszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Skrzeszewo'') – kaszëbskô wies pòłożonô w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. W midzëwòjnowim cządze wies bëła kòl pòlskò-miemiecczi grańcë.Tu ùrodzył sã dr [[Marian Majkòwsczi]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Skrzeszewò (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[gmina Serakòjce]] }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/724 Schroedersfelde (pòlskòjãzëkòwi dzél)] * [https://web.archive.org/web/20150501011621/http://wiadomosci.sierakowice.pl/pdf/123.pdf "Skrzeszewo na fotografii"] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] 2u7c3dmdq3zx3vd0r4pa42zdpqo5rdl 212001 211999 2026-08-31T17:46:53Z Iketsi 3254 {{Jiné znaczënczi}} 212001 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Skrzeszewò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Serakòjce | szôłtëstwò=Załôkòwò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=24 | sekùndëN=37 | gradëE=17 | minutëE=50 | sekùndëE=26 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=95 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-340 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} {{Jiné znaczënczi}} '''Skrzeszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Skrzeszewo'') – kaszëbskô wies pòłożonô w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. W midzëwòjnowim cządze wies bëła kòl pòlskò-miemiecczi grańcë.Tu ùrodzył sã dr [[Marian Majkòwsczi]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Skrzeszewò (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[gmina Serakòjce]] }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/724 Schroedersfelde (pòlskòjãzëkòwi dzél)] * [https://web.archive.org/web/20150501011621/http://wiadomosci.sierakowice.pl/pdf/123.pdf "Skrzeszewo na fotografii"] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] 8gvi3u8vxvobpfq8hhobauqqlzszglh Jerzi Łisk 0 5175 211986 210186 2026-08-31T16:54:11Z Iketsi 3254 + 211986 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 – ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85–89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżona]] w latach 1996–2000, [[Wejrowò]] – [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie – [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100428133947/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * {{YouTube|v=pr394Hn-89s|tit=Jerzy Łysk – „Mëmka”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} * {{YouTube|v=GTqM1IuEnNg|tit=Jerzy Łysk – „Pòwiôstka ò Gùstkù ë Julce”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} * {{YouTube|v=lDhS9gi7IkQ|tit=Jerzy Łysk – „Tobaczka”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 7r2nycpruzmhcebff8nrsi8m93ns76o 211987 211986 2026-08-31T16:55:00Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi mùzycë]] 211987 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 – ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85–89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżona]] w latach 1996–2000, [[Wejrowò]] – [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie – [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100428133947/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * {{YouTube|v=pr394Hn-89s|tit=Jerzy Łysk – „Mëmka”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} * {{YouTube|v=GTqM1IuEnNg|tit=Jerzy Łysk – „Pòwiôstka ò Gùstkù ë Julce”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} * {{YouTube|v=lDhS9gi7IkQ|tit=Jerzy Łysk – „Tobaczka”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi mùzycë]] 59rmdshq1acwg6b0gx9bisg9hxzcqm5 211988 211987 2026-08-31T16:55:35Z Iketsi 3254 (2018) 211988 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jerzy Łysk (2018).jpg|mały|Jerzi Łisk (2018)]] '''Jerzi Łisk''' (ùr. [[20 stëcznika]] [[1950]] w [[Pùck|Pùckù]]) – pòéta, mùzykańt i spiéwôk. Jakno pòéta pierszënił w [[1980]] rokù wierztą ''Wieczórny Zwón''. Jerzi Łisk wëspółrobi z wielema lëdowima karnama nordowëch Kaszëb. Jegò są téż przełożënczi z pòlsczégò na [[kaszëbsczi jãzëk]]. == Wëjimk z ùsôdztwa == * Mój ògródk (1988) * Stegna (1991) * Sôł miłosc (1994) * Malëjã kòlibiónkã (1996, 1999 – ISBN 8391065448) * Wera, ss. 85–89 [w]: S. Janke, J. Tréder [red.] Kaszëbskô nôtëra; antologiô pòwiôstków nôdgrodzonëch w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|Òglowòpòlsczim Kònkùrsu Prozatorsczim miona Jana Drzéżdżona]] w latach 1996–2000, [[Wejrowò]] – [[Gduńsk]] 2001. == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie – [[Gduńsk]] 2014, s. 175. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100428133947/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/jerzi-lisk/ Aùtorsczé wiérztë Jerzegò Łiska] * {{YouTube|v=pr394Hn-89s|tit=Jerzy Łysk – „Mëmka”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} * {{YouTube|v=GTqM1IuEnNg|tit=Jerzy Łysk – „Pòwiôstka ò Gùstkù ë Julce”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} * {{YouTube|v=lDhS9gi7IkQ|tit=Jerzy Łysk – „Tobaczka”|k=DawidosPomorze|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Łisk Jerzi}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi mùzycë]] f8c9to730km7gzxvmv0dhfp8ps83et6 Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie 0 5244 211960 211679 2026-08-31T14:10:33Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[ZYMK (pismiono)]] 211960 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wejherowo palac.jpg|mały|Sedzba mùzeùm – pałac familie Keyserlingków i Przebendowsczich]] '''Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w [[Wejrowò|Wejrowie]]''' abò '''Mùzeùm Pismieniznë i Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi w Wejrowie'''<ref>{{RKJ|2015|153}}</ref>, '''MKPPiM we Wejrowie'''<ref>https://sloworz.org/csb/museum</ref> ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie'' abò ''MPiMKP w Wejherowie''<ref>https://web.archive.org/web/20260415131355/https://sloworz.org/museum</ref>) – kùlturowô jinstitucja, jakô pòwsta w [[1968]] rokù. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë Kaszëbów w kraju i za grańcą. Dlô realizacji sztatutowëch célów Mùzeùm wespółrobi z wielnyma kùlturowima karnama i ùsôdzcama na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Tu je np. òstôwizna [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] i jin. Mùzeùm wëdôwô téż wszelejaczé materiałë (ksążczi, katalodżi wëstawów, folderë i jinszé). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 04.jpg| Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 06.jpg|[[Kaszëbsczé nótë]] Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac wystawa wzorów kaszubskich 07.jpg| Òbrôzk:Wejherowo, pałac, sala ogrodowa, 2005.jpg| Òbrôzk:638369 Wejherowo pałac muzyka kaszubska 03.jpg| Òbrôzk:Wejherowo, Pałac Przebendowskich.jpg| Òbrôzk:Park Majkowskiego wraz z Pałacem Przebendowskich i Keyserlingów.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Sloworz.org]] * [[ZYMK (pismiono)]] * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]] |col2= === Jiné kaszëbsczé mùzea === {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.muzeum.wejherowo.pl Domôcô starna mùzeùm] * [https://web.archive.org/web/20260321133831/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/03/kleka-wejherowo-DJK-muzeum.mp3 .mp3] * https://sloworz.org/museum {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] 8z7q8f3eehxuut0cuzek2cm5z0w32kq Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié 0 5381 212044 209947 2026-08-31T21:21:34Z Iketsi 3254 | 212044 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gduńsk - Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.JPG|mały|Bùdink z biórama Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô w [[Gduńsk]]ù]] [[Òbrôzk:Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.jpg|mały|Przëdóni stanicë partu Zrzeszeniô i jiné w [[Gdiniô|Gdini]]]] '''Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié''' ({{jãz.|pl}} ''Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie''), w skrodzëni '''KPZ''' ({{jãz.|pl}} ''ZKP'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników [[Pòlskô Zjednónô Robòtniczô Partiô|Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie]] i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji [[Gduńsk|Gduńska]] i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł [[Lech Bądkòwsczi]]. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z [[Gduńsczé Nôùkòwé Towarzëstwò|Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã]], trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié [[Mùzeum|mùzeów]], jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez [[Wòjcech Czedrowsczi|Wòjcecha Czedrowsczégò]], [[Stanisłôw Pestka|Stanisłôwa Pestkã]] ë jinszëch. ''Pomerania'' bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. == Nôdgrodë i wëapartnieniô == Prezydiô [[Wòjewódzkô nôrodnô radzëzna|Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë]] w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë. == Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == <mapframe width="330" height="330" text="Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q140764016; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul'. } }" } ] </mapframe> Lësta partów z 2026 r.:<ref>https://kaszubi.pl/part-list</ref> {{Kòlumnë|em=36|1= # '''[[Part Banino]]''' ({{jãz.|pl}} ''Banino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/banino/index</ref> # [[Brusë]] ({{jãz.|pl}} ''Brusy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/brusy/index</ref> # [[Bëdgòszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Bydgoszcz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index</ref> # [[Bëtowò]] ({{jãz.|pl}} ''Bytów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/index</ref> # [[Céwice]] ({{jãz.|pl}} ''Cewice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/cewice/index</ref> # [[Chmielno]] ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chmielno/index</ref> # [[Chònice]] ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chojnice/index</ref> # [[Chwaszczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Chwaszczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index</ref> # [[Czersk]] ({{jãz.|pl}} ''Czersk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czersk/index</ref> # [[Człëchòwò]] [({{jãz.|pl}} ''Człuchów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czluchow/index</ref> # [[Dãbògòrzé-Kòsôkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Dębogórze-Kosakowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index</ref> # [[Dzemiónë]] ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'')<ref>https://kaszubi.pl/part/dziemiany/index</ref> # [[Part Gduńsk]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdansk/index</ref> # '''[[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]]''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańskie Dni Kaszubskie'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index</ref> # [[Part Gdiniô]] ({{jãz.|pl}} ''Gdynia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdynia/index</ref><ref>{{YouTube|v=OKA_yPQPnMo|tit=Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury}}</ref> # [[Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Góra'')<ref>https://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr</ref> # [[Gòscëcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Gościcino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/goscicino/index</ref> # [[Grëdządz]] ({{jãz.|pl}} ''Grudziądz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/grudziadz/index</ref> # [[Hél]] ({{jãz.|pl}} ''Hel'')<ref>https://kaszubi.pl/part/hel/index</ref> # [[Jastarniô]] ({{jãz.|pl}} ''Jastarnia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastarnia/index</ref> # [[Pilëce|Jastrzëbiô Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Jastrzębia Góra'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index</ref> # [[Kartuzë]] ({{jãz.|pl}} ''Kartuzy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kartuzy/index</ref> # '''[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”)<ref>https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index</ref> # '''[[Turistné Karno „Wanożnik”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Turystyczny „Wanożnik”)<ref>https://kaszubi.pl/part/wanoznik/index</ref> # [[Kòlbùdë]] ({{jãz.|pl}} ''Kolbudy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kolbudy/index</ref> # [[Kònarzënë]] ({{jãz.|pl}} ''Konarzyny'')<ref>https://kaszubi.pl/part/konarzyny/index</ref> # [[Part Kòscérzëna]] ({{jãz.|pl}} ''Kościerzyna'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index</ref> # [[Kòszalëno]] ({{jãz.|pl}} ''Koszalin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koszalin/index</ref> # [[Krokòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'')<ref>https://kaszubi.pl/part/krokowa/index</ref> # [[Labòrg]] ({{jãz.|pl}} ''Lębork'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lebork/index</ref> # [[Lëniô]] ({{jãz.|pl}} ''Linia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/linia/index</ref> # [[Lëpińce]] ({{jãz.|pl}} ''Lipnica'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipnica/index</ref> # [[Lëpùsz]] ({{jãz.|pl}} ''Lipusz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipusz/index</ref> # [[Part w Lëzënie]]<ref>https://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg</ref> ({{jãz.|pl}} ''Luzino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/luzino/index</ref> # [[Łeba]] ({{jãz.|pl}} ''Łeba'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leba/index</ref> # [[Łãczëce]] ({{jãz.|pl}} ''Łęczyce'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leczyce/index</ref> # [[Łubianô]] ({{jãz.|pl}} ''Łubiana'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lubiana/index</ref> # [[Miastkò]] ({{jãz.|pl}} ''Miastko'')<ref>https://kaszubi.pl/part/miastko/index</ref> # [[Nowô Karczma (Gmina Kònôrzënë)|Nowô Karczma]] ({{jãz.|pl}} ''Nowa Karczma'')<ref>https://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index</ref> # [[Pelplin|Pelplëno]] ({{jãz.|pl}} ''Pelplin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pelplin/index</ref> # [[Pruszcz|Gduńsczi Pruszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index</ref> # [[Przedkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Przodkowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przodkowo/index</ref> # [[Przëwidz]] ({{jãz.|pl}} ''Przywidz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przywidz/index</ref> # [[Pùck]] ({{jãz.|pl}} ''Puck'')<ref>https://www.zkppuck.pl/</ref> # [[KZS Kłanino|Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie]] ({{jãz.|pl}} ''PZS Kłanino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index</ref> # [[Réda]] ({{jãz.|pl}} ''Reda'')<ref>https://kaszubi.pl/part/reda/index</ref> # [[Rëmiô]] ({{jãz.|pl}} ''Rumia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/rumia/index</ref> # [[Swiónowò]] ({{jãz.|pl}} ''Sianowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sianowo/index</ref> # [[Serakòjce]] ({{jãz.|pl}} ''Sierakowice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sierakowice/index</ref> # [[Stôłpsk]] ({{jãz.|pl}} ''Słupsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/slupsk/index</ref> # [[Somònino]] ({{jãz.|pl}} ''Somonino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/somonino/index</ref> # [[Sopòt]] ({{jãz.|pl}} ''Sopot'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sopot/index</ref> # [[Starogarda]] ({{jãz.|pl}} ''Stargard'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stargard/index</ref> # [[Stãżëca]] ({{jãz.|pl}} ''Stężyca'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stezyca/index</ref> # [[Strzelno (wies)|Strzelno]] ({{jãz.|pl}} ''Strzelno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/strzelno/index</ref> # [[Sëlëczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Sulęczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/suleczyno/index</ref> # [[Szczecëno]] ({{jãz.|pl}} ''Szczecin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szczecin/index</ref> # [[Szëmôłd]] ({{jãz.|pl}} ''Szemud'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szemud/index</ref> # [[Szimbark]] ({{jãz.|pl}} ''Szymbark'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szymbark/index</ref> # [[Dërszewò]] ({{jãz.|pl}} ''Tczew'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tczew/index</ref> # [[Torń]] ({{jãz.|pl}} ''Toruń'')<ref>https://kaszubi.pl/part/torun/index</ref> # [[Tëchòlô]] ({{jãz.|pl}} ''Tuchola'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tuchola/index</ref> # [[Wejrowò]] ({{jãz.|pl}} ''Wejherowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wejherowo/index</ref> # [[Wiele-Kôrsëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wiele – Karsin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index</ref> # [[Wiérzchùcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wierzchucino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index</ref> # [[Wiôlgô Wies]] ({{jãz.|pl}} ''Władysławowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index</ref> # [[Zblewò]] ({{jãz.|pl}} ''Zblewo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zblewo/index</ref> # '''[[Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index</ref> # [[Żukòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zukowo/index</ref> }}{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Lësta przédników KPZ == === Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) === * [[Aleksander Arendt]] (1956–1959) * [[Bernat Szczestny]] (1959–1971) * [[Jerzi Czedròwsczi]] (1971–1976) * [[Stanisłôw Pestka]] (1976–1980) * [[Izabella Trojanowskô]] (1980–1983) * [[Szczepón Lewnô]] (1983–1986) * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] (1986–1992) * [[Stanisłôw Pestka]] (1992–1994) * [[Jón Wërowińsczi]] (1994–1998) * [[Bruno Synak]] (1998–2000) === Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === * Bruno Synak (2000-2004) * [[Artur Jabłońsczi]] (2004–2010) * [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] (2010–2016) * [[Édmùnd Wittbrodt]] (2016–2019) * [[Jón Wërowińsczi]] (2019–2025) * [[Bòżena Ùgòwskô]] (2025–2028)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260514070238/https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/|prosto=https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2025/12/30112025-ugowska-kaszubska.mp3?_=1|jaz=csb}}</ref> == Wspòminczi == * Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] * [[Rëmskô Klëka]] * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë|3}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=86294 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié w baze bùtnowòrządowich òrganizacëji ngo.pl] * [https://web.archive.org/web/20210203170603/http://www.kaszubi.pl/ Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Przédny part we Gduńskù] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/11844?katalog=4 ZK-P IPN] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/63709 ZK-P IPN] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié| ]] 1scxuwxuuk8ufh4jbllqb86bscd9tca 212045 212044 2026-08-31T21:32:19Z Iketsi 3254 -[ 212045 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gduńsk - Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.JPG|mały|Bùdink z biórama Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô w [[Gduńsk]]ù]] [[Òbrôzk:Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.jpg|mały|Przëdóni stanicë partu Zrzeszeniô i jiné w [[Gdiniô|Gdini]]]] '''Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié''' ({{jãz.|pl}} ''Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie''), w skrodzëni '''KPZ''' ({{jãz.|pl}} ''ZKP'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników [[Pòlskô Zjednónô Robòtniczô Partiô|Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie]] i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji [[Gduńsk|Gduńska]] i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł [[Lech Bądkòwsczi]]. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z [[Gduńsczé Nôùkòwé Towarzëstwò|Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã]], trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié [[Mùzeum|mùzeów]], jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez [[Wòjcech Czedrowsczi|Wòjcecha Czedrowsczégò]], [[Stanisłôw Pestka|Stanisłôwa Pestkã]] ë jinszëch. ''Pomerania'' bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. == Nôdgrodë i wëapartnieniô == Prezydiô [[Wòjewódzkô nôrodnô radzëzna|Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë]] w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë. == Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == <mapframe width="330" height="330" text="Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q140764016; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul'. } }" } ] </mapframe> Lësta partów z 2026 r.:<ref>https://kaszubi.pl/part-list</ref> {{Kòlumnë|em=36|1= # '''[[Part Banino]]''' ({{jãz.|pl}} ''Banino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/banino/index</ref> # [[Brusë]] ({{jãz.|pl}} ''Brusy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/brusy/index</ref> # [[Bëdgòszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Bydgoszcz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index</ref> # [[Bëtowò]] ({{jãz.|pl}} ''Bytów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/index</ref> # [[Céwice]] ({{jãz.|pl}} ''Cewice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/cewice/index</ref> # [[Chmielno]] ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chmielno/index</ref> # [[Chònice]] ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chojnice/index</ref> # [[Chwaszczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Chwaszczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index</ref> # [[Czersk]] ({{jãz.|pl}} ''Czersk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czersk/index</ref> # [[Człëchòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Człuchów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czluchow/index</ref> # [[Dãbògòrzé-Kòsôkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Dębogórze-Kosakowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index</ref> # [[Dzemiónë]] ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'')<ref>https://kaszubi.pl/part/dziemiany/index</ref> # [[Part Gduńsk]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdansk/index</ref> # '''[[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]]''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańskie Dni Kaszubskie'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index</ref> # [[Part Gdiniô]] ({{jãz.|pl}} ''Gdynia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdynia/index</ref><ref>{{YouTube|v=OKA_yPQPnMo|tit=Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury}}</ref> # [[Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Góra'')<ref>https://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr</ref> # [[Gòscëcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Gościcino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/goscicino/index</ref> # [[Grëdządz]] ({{jãz.|pl}} ''Grudziądz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/grudziadz/index</ref> # [[Hél]] ({{jãz.|pl}} ''Hel'')<ref>https://kaszubi.pl/part/hel/index</ref> # [[Jastarniô]] ({{jãz.|pl}} ''Jastarnia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastarnia/index</ref> # [[Pilëce|Jastrzëbiô Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Jastrzębia Góra'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index</ref> # [[Kartuzë]] ({{jãz.|pl}} ''Kartuzy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kartuzy/index</ref> # '''[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”)<ref>https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index</ref> # '''[[Turistné Karno „Wanożnik”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Turystyczny „Wanożnik”)<ref>https://kaszubi.pl/part/wanoznik/index</ref> # [[Kòlbùdë]] ({{jãz.|pl}} ''Kolbudy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kolbudy/index</ref> # [[Kònarzënë]] ({{jãz.|pl}} ''Konarzyny'')<ref>https://kaszubi.pl/part/konarzyny/index</ref> # [[Part Kòscérzëna]] ({{jãz.|pl}} ''Kościerzyna'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index</ref> # [[Kòszalëno]] ({{jãz.|pl}} ''Koszalin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koszalin/index</ref> # [[Krokòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'')<ref>https://kaszubi.pl/part/krokowa/index</ref> # [[Labòrg]] ({{jãz.|pl}} ''Lębork'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lebork/index</ref> # [[Lëniô]] ({{jãz.|pl}} ''Linia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/linia/index</ref> # [[Lëpińce]] ({{jãz.|pl}} ''Lipnica'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipnica/index</ref> # [[Lëpùsz]] ({{jãz.|pl}} ''Lipusz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipusz/index</ref> # [[Part w Lëzënie]]<ref>https://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg</ref> ({{jãz.|pl}} ''Luzino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/luzino/index</ref> # [[Łeba]] ({{jãz.|pl}} ''Łeba'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leba/index</ref> # [[Łãczëce]] ({{jãz.|pl}} ''Łęczyce'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leczyce/index</ref> # [[Łubianô]] ({{jãz.|pl}} ''Łubiana'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lubiana/index</ref> # [[Miastkò]] ({{jãz.|pl}} ''Miastko'')<ref>https://kaszubi.pl/part/miastko/index</ref> # [[Nowô Karczma (Gmina Kònôrzënë)|Nowô Karczma]] ({{jãz.|pl}} ''Nowa Karczma'')<ref>https://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index</ref> # [[Pelplin|Pelplëno]] ({{jãz.|pl}} ''Pelplin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pelplin/index</ref> # [[Pruszcz|Gduńsczi Pruszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index</ref> # [[Przedkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Przodkowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przodkowo/index</ref> # [[Przëwidz]] ({{jãz.|pl}} ''Przywidz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przywidz/index</ref> # [[Pùck]] ({{jãz.|pl}} ''Puck'')<ref>https://www.zkppuck.pl/</ref> # [[KZS Kłanino|Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie]] ({{jãz.|pl}} ''PZS Kłanino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index</ref> # [[Réda]] ({{jãz.|pl}} ''Reda'')<ref>https://kaszubi.pl/part/reda/index</ref> # [[Rëmiô]] ({{jãz.|pl}} ''Rumia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/rumia/index</ref> # [[Swiónowò]] ({{jãz.|pl}} ''Sianowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sianowo/index</ref> # [[Serakòjce]] ({{jãz.|pl}} ''Sierakowice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sierakowice/index</ref> # [[Stôłpsk]] ({{jãz.|pl}} ''Słupsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/slupsk/index</ref> # [[Somònino]] ({{jãz.|pl}} ''Somonino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/somonino/index</ref> # [[Sopòt]] ({{jãz.|pl}} ''Sopot'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sopot/index</ref> # [[Starogarda]] ({{jãz.|pl}} ''Stargard'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stargard/index</ref> # [[Stãżëca]] ({{jãz.|pl}} ''Stężyca'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stezyca/index</ref> # [[Strzelno (wies)|Strzelno]] ({{jãz.|pl}} ''Strzelno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/strzelno/index</ref> # [[Sëlëczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Sulęczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/suleczyno/index</ref> # [[Szczecëno]] ({{jãz.|pl}} ''Szczecin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szczecin/index</ref> # [[Szëmôłd]] ({{jãz.|pl}} ''Szemud'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szemud/index</ref> # [[Szimbark]] ({{jãz.|pl}} ''Szymbark'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szymbark/index</ref> # [[Dërszewò]] ({{jãz.|pl}} ''Tczew'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tczew/index</ref> # [[Torń]] ({{jãz.|pl}} ''Toruń'')<ref>https://kaszubi.pl/part/torun/index</ref> # [[Tëchòlô]] ({{jãz.|pl}} ''Tuchola'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tuchola/index</ref> # [[Wejrowò]] ({{jãz.|pl}} ''Wejherowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wejherowo/index</ref> # [[Wiele-Kôrsëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wiele – Karsin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index</ref> # [[Wiérzchùcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wierzchucino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index</ref> # [[Wiôlgô Wies]] ({{jãz.|pl}} ''Władysławowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index</ref> # [[Zblewò]] ({{jãz.|pl}} ''Zblewo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zblewo/index</ref> # '''[[Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index</ref> # [[Żukòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zukowo/index</ref> }}{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Lësta przédników KPZ == === Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) === * [[Aleksander Arendt]] (1956–1959) * [[Bernat Szczestny]] (1959–1971) * [[Jerzi Czedròwsczi]] (1971–1976) * [[Stanisłôw Pestka]] (1976–1980) * [[Izabella Trojanowskô]] (1980–1983) * [[Szczepón Lewnô]] (1983–1986) * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] (1986–1992) * [[Stanisłôw Pestka]] (1992–1994) * [[Jón Wërowińsczi]] (1994–1998) * [[Bruno Synak]] (1998–2000) === Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === * Bruno Synak (2000-2004) * [[Artur Jabłońsczi]] (2004–2010) * [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] (2010–2016) * [[Édmùnd Wittbrodt]] (2016–2019) * [[Jón Wërowińsczi]] (2019–2025) * [[Bòżena Ùgòwskô]] (2025–2028)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260514070238/https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/|prosto=https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2025/12/30112025-ugowska-kaszubska.mp3?_=1|jaz=csb}}</ref> == Wspòminczi == * Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] * [[Rëmskô Klëka]] * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë|3}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=86294 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié w baze bùtnowòrządowich òrganizacëji ngo.pl] * [https://web.archive.org/web/20210203170603/http://www.kaszubi.pl/ Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Przédny part we Gduńskù] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/11844?katalog=4 ZK-P IPN] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/63709 ZK-P IPN] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié| ]] 8p52ylwczrr6ru3oitb0tsrny9byt9f 212047 212045 2026-08-31T21:37:58Z Iketsi 3254 212047 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gduńsk - Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.JPG|mały|Bùdink z biórama Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô w [[Gduńsk]]ù]] '''Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié''' ({{jãz.|pl}} ''Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie''), w skrodzëni '''KPZ''' ({{jãz.|pl}} ''ZKP'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników [[Pòlskô Zjednónô Robòtniczô Partiô|Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie]] i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji [[Gduńsk|Gduńska]] i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł [[Lech Bądkòwsczi]]. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z [[Gduńsczé Nôùkòwé Towarzëstwò|Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã]], trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié [[Mùzeum|mùzeów]], jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez [[Wòjcech Czedrowsczi|Wòjcecha Czedrowsczégò]], [[Stanisłôw Pestka|Stanisłôwa Pestkã]] ë jinszëch. ''Pomerania'' bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. == Nôdgrodë i wëapartnieniô == [[Òbrôzk:Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.jpg|mały|Przëdóni stanicë partu Zrzeszeniô i jiné w [[Gdiniô|Gdini]]]] Prezydiô [[Wòjewódzkô nôrodnô radzëzna|Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë]] w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë. == Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == <mapframe width="330" height="330" text="Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q140764016; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul'. } }" } ] </mapframe> Lësta partów z 2026 r.:<ref>https://kaszubi.pl/part-list</ref> {{Kòlumnë|em=36|1= # '''[[Part Banino]]''' ({{jãz.|pl}} ''Banino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/banino/index</ref> # [[Brusë]] ({{jãz.|pl}} ''Brusy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/brusy/index</ref> # [[Bëdgòszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Bydgoszcz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index</ref> # [[Bëtowò]] ({{jãz.|pl}} ''Bytów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/index</ref> # [[Céwice]] ({{jãz.|pl}} ''Cewice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/cewice/index</ref> # [[Chmielno]] ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chmielno/index</ref> # [[Chònice]] ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chojnice/index</ref> # [[Chwaszczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Chwaszczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index</ref> # [[Czersk]] ({{jãz.|pl}} ''Czersk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czersk/index</ref> # [[Człëchòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Człuchów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czluchow/index</ref> # [[Dãbògòrzé-Kòsôkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Dębogórze-Kosakowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index</ref> # [[Dzemiónë]] ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'')<ref>https://kaszubi.pl/part/dziemiany/index</ref> # [[Part Gduńsk]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdansk/index</ref> # '''[[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]]''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańskie Dni Kaszubskie'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index</ref> # [[Part Gdiniô]] ({{jãz.|pl}} ''Gdynia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdynia/index</ref><ref>{{YouTube|v=OKA_yPQPnMo|tit=Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury}}</ref> # [[Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Góra'')<ref>https://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr</ref> # [[Gòscëcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Gościcino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/goscicino/index</ref> # [[Grëdządz]] ({{jãz.|pl}} ''Grudziądz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/grudziadz/index</ref> # [[Hél]] ({{jãz.|pl}} ''Hel'')<ref>https://kaszubi.pl/part/hel/index</ref> # [[Jastarniô]] ({{jãz.|pl}} ''Jastarnia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastarnia/index</ref> # [[Pilëce|Jastrzëbiô Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Jastrzębia Góra'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index</ref> # [[Kartuzë]] ({{jãz.|pl}} ''Kartuzy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kartuzy/index</ref> # '''[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”)<ref>https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index</ref> # '''[[Turistné Karno „Wanożnik”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Turystyczny „Wanożnik”)<ref>https://kaszubi.pl/part/wanoznik/index</ref> # [[Kòlbùdë]] ({{jãz.|pl}} ''Kolbudy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kolbudy/index</ref> # [[Kònarzënë]] ({{jãz.|pl}} ''Konarzyny'')<ref>https://kaszubi.pl/part/konarzyny/index</ref> # [[Part Kòscérzëna]] ({{jãz.|pl}} ''Kościerzyna'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index</ref> # [[Kòszalëno]] ({{jãz.|pl}} ''Koszalin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koszalin/index</ref> # [[Krokòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'')<ref>https://kaszubi.pl/part/krokowa/index</ref> # [[Labòrg]] ({{jãz.|pl}} ''Lębork'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lebork/index</ref> # [[Lëniô]] ({{jãz.|pl}} ''Linia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/linia/index</ref> # [[Lëpińce]] ({{jãz.|pl}} ''Lipnica'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipnica/index</ref> # [[Lëpùsz]] ({{jãz.|pl}} ''Lipusz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipusz/index</ref> # [[Part w Lëzënie]]<ref>https://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg</ref> ({{jãz.|pl}} ''Luzino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/luzino/index</ref> # [[Łeba]] ({{jãz.|pl}} ''Łeba'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leba/index</ref> # [[Łãczëce]] ({{jãz.|pl}} ''Łęczyce'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leczyce/index</ref> # [[Łubianô]] ({{jãz.|pl}} ''Łubiana'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lubiana/index</ref> # [[Miastkò]] ({{jãz.|pl}} ''Miastko'')<ref>https://kaszubi.pl/part/miastko/index</ref> # [[Nowô Karczma (Gmina Kònôrzënë)|Nowô Karczma]] ({{jãz.|pl}} ''Nowa Karczma'')<ref>https://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index</ref> # [[Pelplin|Pelplëno]] ({{jãz.|pl}} ''Pelplin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pelplin/index</ref> # [[Pruszcz|Gduńsczi Pruszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index</ref> # [[Przedkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Przodkowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przodkowo/index</ref> # [[Przëwidz]] ({{jãz.|pl}} ''Przywidz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przywidz/index</ref> # [[Pùck]] ({{jãz.|pl}} ''Puck'')<ref>https://www.zkppuck.pl/</ref> # [[KZS Kłanino|Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie]] ({{jãz.|pl}} ''PZS Kłanino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index</ref> # [[Réda]] ({{jãz.|pl}} ''Reda'')<ref>https://kaszubi.pl/part/reda/index</ref> # [[Rëmiô]] ({{jãz.|pl}} ''Rumia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/rumia/index</ref> # [[Swiónowò]] ({{jãz.|pl}} ''Sianowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sianowo/index</ref> # [[Serakòjce]] ({{jãz.|pl}} ''Sierakowice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sierakowice/index</ref> # [[Stôłpsk]] ({{jãz.|pl}} ''Słupsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/slupsk/index</ref> # [[Somònino]] ({{jãz.|pl}} ''Somonino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/somonino/index</ref> # [[Sopòt]] ({{jãz.|pl}} ''Sopot'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sopot/index</ref> # [[Starogarda]] ({{jãz.|pl}} ''Stargard'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stargard/index</ref> # [[Stãżëca]] ({{jãz.|pl}} ''Stężyca'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stezyca/index</ref> # [[Strzelno (wies)|Strzelno]] ({{jãz.|pl}} ''Strzelno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/strzelno/index</ref> # [[Sëlëczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Sulęczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/suleczyno/index</ref> # [[Szczecëno]] ({{jãz.|pl}} ''Szczecin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szczecin/index</ref> # [[Szëmôłd]] ({{jãz.|pl}} ''Szemud'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szemud/index</ref> # [[Szimbark]] ({{jãz.|pl}} ''Szymbark'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szymbark/index</ref> # [[Dërszewò]] ({{jãz.|pl}} ''Tczew'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tczew/index</ref> # [[Torń]] ({{jãz.|pl}} ''Toruń'')<ref>https://kaszubi.pl/part/torun/index</ref> # [[Tëchòlô]] ({{jãz.|pl}} ''Tuchola'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tuchola/index</ref> # [[Wejrowò]] ({{jãz.|pl}} ''Wejherowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wejherowo/index</ref> # [[Wiele-Kôrsëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wiele – Karsin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index</ref> # [[Wiérzchùcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wierzchucino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index</ref> # [[Wiôlgô Wies]] ({{jãz.|pl}} ''Władysławowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index</ref> # [[Zblewò]] ({{jãz.|pl}} ''Zblewo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zblewo/index</ref> # '''[[Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index</ref> # [[Żukòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zukowo/index</ref> }}{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Lësta przédników KPZ == === Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) === * [[Aleksander Arendt]] (1956–1959) * [[Bernat Szczestny]] (1959–1971) * [[Jerzi Czedròwsczi]] (1971–1976) * [[Stanisłôw Pestka]] (1976–1980) * [[Izabella Trojanowskô]] (1980–1983) * [[Szczepón Lewnô]] (1983–1986) * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] (1986–1992) * [[Stanisłôw Pestka]] (1992–1994) * [[Jón Wërowińsczi]] (1994–1998) * [[Bruno Synak]] (1998–2000) === Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === * Bruno Synak (2000–2004) * [[Artur Jabłońsczi]] (2004–2010) * [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] (2010–2016) * [[Édmùnd Wittbrodt]] (2016–2019) * [[Jón Wërowińsczi]] (2019–2025) * [[Bòżena Ùgòwskô]] (2025–2028)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260514070238/https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/|prosto=https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2025/12/30112025-ugowska-kaszubska.mp3?_=1|jaz=csb}}</ref> == Wspòminczi == * Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] * [[Rëmskô Klëka]] * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë|3}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=86294 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié w baze bùtnowòrządowich òrganizacëji ngo.pl] * [https://web.archive.org/web/20210203170603/http://www.kaszubi.pl/ Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Przédny part we Gduńskù] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/11844?katalog=4 ZK-P IPN] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/63709 ZK-P IPN] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié| ]] ryjriml8hbajk84waix6wm6f5anohw7 Niesmiertelnik 0 5613 212015 185095 2026-08-31T19:40:27Z Iketsi 3254 Galeriô 212015 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sedum acre single - Niitvälja.jpg|mały|Niesmiertelnik]] '''Niesmiertelnik''' (''Sedum acre'' L.) – ôrt roscënë z rodzëznë grëbòszowatëch (''Crassulaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sedum acre bluete.jpeg| Òbrôzk:Очиток їдкий, заяча капуста (Sedum acre L.) 01.jpg| Òbrôzk:Sedum acre sl6.jpg| </gallery> == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 114. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] pbav1q4k5fsrbg3oosljneo3sfr3dc7 Kùbaba 0 5688 212017 172032 2026-08-31T19:41:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212017 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AllspiceBowl.JPG|mały|Kùbabë]] '''Kùbaba''' – brzôd drzewa ''Pimenta dioica''. To je importnô przëprawa na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Przëprawa]] hdku7jdy80acwt0po48efb661b25o2y 212022 212017 2026-08-31T19:42:27Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Przëprawa]] to [[Category:Przëprawë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212022 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AllspiceBowl.JPG|mały|Kùbabë]] '''Kùbaba''' – brzôd drzewa ''Pimenta dioica''. To je importnô przëprawa na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Przëprawë]] 37r0gzxxx49zlbnpdn9pts7ndsxqgbs Zwëczajnô pòkrzëwa 0 5712 212037 184651 2026-08-31T19:48:53Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 212037 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Brennnessel 1.JPG|mały|Zwëczajnô pòkrzëwa]] '''Zwëczajnô pòkrzëwa''' (''Urtica dioica'' L.) – roscëna z rodzëznë pòkrzëwòwatëch (''Urticaceae''). Òna rosce m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 192. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] b92vo8uwezadmio6kshwytcoe5a283u Krziżewé zelé 0 5752 212026 162170 2026-08-31T19:44:00Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212026 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mentha-piperita.JPG|mały|Krziżewé zelé]] '''Krziżewé zelé''' (''Mentha × piperita'' L.) – wielelatnô roscëna z rodzëznë głëszkòwatëch (''Lamiaceae''). Tegò zelégò [[Kaszëbi]] ùżiwają do léczeniô schòrzałégò żôłądka. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] mlx3gz1gc67v21vgcconw2nuexf9b3i Rodnô Zemia (telewizyjny program) 0 5957 212007 209430 2026-08-31T18:12:34Z Iketsi 3254 ref 212007 wikitext text/x-wiki '''Rodnô Zemia''' – dôwny [[Telewizjô|telewizyjny]] program w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]], emitowóny ze [[Gduńsk|Gduńska]] w latach 1990–2010. Pierszi etniczny telewizyjny magazyn w kraju. Pòwstało wnetka 1000 dzélëków (kòl 350 gòdzyn kaszëbskòjãzëcznégò programù telewizyjnégò). Przez 20 lat jistnieniô programu wzãło w nim ùdzél czilenôsce tësący rozmówców, wiele razy lëdzy wëbitnëch. == Historiô == Pierszi rôz kaszëbsczi magazyn „Rodnô Zemia” nadóny béł 21 lëpińca 1990 rokù. Program ùkôzywôł sã tedë co dwie niedzele. Jegò redaktorã òsta [[Izabella Trojanowskô]], doswiôdczonô gazétniczkã „Głosu Wëbrzeżégò” i „Bôłtëcczégò Dzénnika”. Trojanowsczi zanôlégało, żebë chòcle w dzélu magazyn béł prowadzony pò kaszëbskù, a téż żebë pòd kùńc kòżdégò dzélëka prowadzëc ùczbã kaszëbsczégò jãzëka. Tim dzélã programù zajimalë sã sztudérë zrzeszony w [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|sztudérsczim karnie „Pòmòraniô”]] (przede wszëtczim [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]])<ref name= "Biuletin">Eùgeniusz Prëczkòwsczi, ''Fùnkcjonowanié i kùńc telewizyjnégò magazynu „Rodnô Zemia” (1990–2010)'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2011, s. 126–135.</ref><ref>Dariusz Majkòwsczi, ''Z kaszëbizną w kòżdim dzejanim'', „Pomerania” 2013, nr 12, s. 58.</ref>. Pò smiercë Trojanowsczi (21 łżëkwiata 1995) program przejãlë ji wëchòwankòwie: [[Artur Jablonsczi]] i [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]]. Òbaji na co dzéń gôdelë pò kaszëbskù (Trojanowskô w nim gadac nie rozmia). W tim czasu program ùkôzywôł sã ju co tidzéń przez dwadzesce minut. Czej w 1999 Artur Jablońsczi òstôł starostą [[Pùcczi kréz|pùcczégò krézu]] i niechôł dzénnikarską robòtã program zaczął prowadzëc Eùgeniusz Prëczkòwsczi wespół z białką, [[Elżbiéta Prëczkòwskô|Elżbiétą]]<ref name= "Biuletin"></ref>. == Znaczenié programù == Jak òkresliwô E. Prëczkòwsczi „Kaszëbi, chtërny przódë nie bëlë nôłożen bëc na antenie TV, „Rodną Zemiã” ùwôżelë jakno swój program. W ni bëło òdbicé żëcégò spòleczno-kùlturalnégò regionu”. Program stojôł kòle pòczątków wiele òglowòregionalnëch dzejaniów, jak przëmiérno<ref name= "Biuletin"></ref>: * założenié Klubù Sztudérów „Tatczëzna”<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=694&forum=1#forumpost4703</ref>; * bùdowa Kaszëbsczi Drodżi Krziżewi w Swiónowie; * Kaszëbsczi Festiwal Humoru „Szport mùszi bëc”; * Wòjewódzczi Kònkùrs Multimedialny; * Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie; * Kaszëbsczi Spiéwë w Lëzënie. Z programã wespółrobilë m.jin. [[Jerzi Stachùrsczi]], [[Tomôsz Fópka]], [[Tadeùsz Dargacz]], [[Jerzi Łisk]]. Rezultatã tegò są wielné pùblikacje – tomiczi prozë i kaszëbsczi pòezji, kómpaktowé platczi, jak téż spiéwniczi. Òsoblëwie wôżnym wydanim stôł sã spiewnik „Piesnie Rodny Zemi”, w jaczim je kòle 150 nowëch piesni, co pòwstałë nôpierwi dlô programù, a dzysdzéń są szerok wëzwëskiwóné w szkòłowi ùczbie, mediach i mùzyczny regionalny rësznoce<ref>[http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=3974&from=publication ''Piesnie Rodny Zemi w cyfrowi wersje na starnie Wejrowsczi Cyfrowi Biblioteczi'']</ref>. Nôwëższą pòpùlarnoscą program cesził sã w latach 2000–2006. Badérowania òbzéraniô wëkazywałë widowniã, co syga 100-150 tësący òbzérników. Wiele razy „Rodnô Zemia” zajimała pierszi môl westrzód wszëtczich programów TVG<ref name= "Biuletin"></ref>. == Òbaczë téż == * [[CSB TV]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Telewizjô]] 989d4r86poqpb95odrkavc6x0lubuea Dzéń Jednotë Kaszëbów 0 6116 211989 210153 2026-08-31T16:57:28Z Iketsi 3254 +3 211989 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} '''Dzéń Jednotë Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Dzień Jedności Kaszubów'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] swiãto swiãtowóné kòżdorocznie [[19 strëmiannika]] ùwdarzëwając pisenną nadczidkã ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]] w [[Bùlla|bùlli]] [[Papiéż Grégòr IX|papiéża Grégòra IX]]. 19 strëmiannika 1238 papiéż skôzëwôł szczecënsczégò ksążã „ksążëcã Kaszëb” ({{jãz.|la}} ''clare morie… duce Cassubie''), pòcwierdzając bëlnégò pòdarowóné przez [[Bògùsłôw I|Bògùsława I]] (ùm. 1187) zôkónòwi [[Maltańsczi Zôkón|joannitów]] pòd [[Stôrgard|Stôrgardã nad Inã]]<ref>[[Gerat Labùda|G. Labùda]], ''O Kaszubach'', Gdiniô 1991, s. 18.</ref>. Pònemù ksążã [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] nôsy titel ''dux Slauorum et Cassubie'' tj. ''ksyżëc Słowiónów ë Kaszëb''. Negò titla brëkòwôł jesz ksyżëc [[Barnim I]] (1210–1278). Bëłô to prôwdëjuwerno pierszô historicznô nadczidka ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. == Zjazdë Kaszëbów == {{Apartny artikel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} [[Òbrôzk:Transcassubia 2005 Gdinio 1.jpg|mały|Zug [[Transcassubia]] w [[Gdiniô|Gdinie]]]] Pò [[Administracyjnô refòrma w Pòlsce (1999)|administracyjny refòrmie]] (1999), z przëczënë jaczi òbrëmienié Kaszëb nalazło sã w cawnoscë grańcach nowégò [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], òstałë zaczątkòwóné zjazdë Kaszëbów òdbiwôjãce sã do dzysészégò sztërkù. Pierszi zjôzd òdbëł sã w 1999 rokù w [[Chònice|Chònicach]]. Zjazdë są pòdrobną leżnotą do promòcje kaszëbiznë, pòdtrzëmëwóniô tradicje regionù i jintegracje Kaszëbów. Chłoscëną je przejôzd banã [[Transcassubia]], òbczas chtërnégò Kaszëbi òdezwują swòją jednotã<ref>[https://www.kaszubi.pl/index?p=news_comm&id=781 28 lipca 2007 Zjazd Kaszubów tym razem w Brusach]. ({{jãz.|pl}}) [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] [przëstãp 2026-07-16]</ref>. == Historiô i nôstãpné informacje Dnia Jednotë Kaszëbów == Òbrządë swiãta mają za cél promòwanié [[Kaszëbskô kùltura|kaszëbsczi kùlturë]]. Òrganizowóné są czermasze lëdowëch ùsôdczów, wëstôwczi rãcznégò dzeła, roczëznòwé zéńdzenia ùwdarzëwiającé sztótczi znaczącé dlô Kaszëbsczi na przełómie lat przëbaczającé wôżné wëdarzenia abò pòstacje mającé cësk na jich historiã. Tradicjowim detkã òbrządków Dnia Jednotë Kaszëbów je turniér grë w kaszëbską „[[Baszka|Baszkã]]”. Pierszi Dzéń Jednotë Kaszëbów òdbéł sã [[19 strëmiannika]] [[2004]] rokù we [[Gduńsk]]ù. Òd 2006 rokù, dzãka rësznocë Marka Wantocha-Rekòwsczégò, zbògacył gò wespółowim granim akòrdionistów (nié blós z Pòmòrza). Kòżdorocznie òbczas zéńdzenia dzeje sã próba pòbëcô rekòrdu w jednoczasnym grze na akòrdionach. Rëszną dzełã do grë są wiedno akòrdionowé aranżacje znónëch kaszëbsczich nótów. Slédni rekòrd nôleżi do [[Bòjano|Bòjana]], gdze wespół zagrało 371 lëdzy. Òbrządë kòòrdinuje [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Hònorowi patronat nad òbrządkama w 2012 rokù òbjãłë: wicemarszôłk Senatu Jón Wërowińsczi, marszôłk pòmòrsczégò wòjewództwa [[Mieczësłôw Struk]], pòmòrsczi wòjewòda [[Riszôrd Stachùrsczi]], równak mediòwi patronatë: TVP Gduńsk, [[Radio Kaszëbë]], [[Dziennik Bałtycki|Bôłtëcczi Dzénnik]] i jinternetowi pòrtal Nasze Miasto ({{jãz.|csb}} ''Naji Gard''). W latach 2020–2021 òbrządczi nie òdbëwôłë sã z przëczënë pandemii COVID-19<ref>[https://kaszubi.pl/news/view/vivat-cassubia---koncert-akordeonowy-z-okazji-dnia-jednosci-kaszubow-w-sopocie ''Vivat Cassubia - koncert akordeonowy z okazji Dnia Jedności Kaszubów w Sopocie''] ({{jãz.|pl}}) [online], kaszubi.pl [przëstãp 2026-07-16].</ref>. 13 strëmiannika 2026 òdbéłë sã (zòrganizowóné przez [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]], Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié i [[Kaszëbsczi Institut]]) pierszé sejmòwé òbchòdë Dnia Jednotë Kaszëbów, pòd patronatã Marszôłka Senatu Małgòrzatë Kidawë-Błońsczi i z ùdzélã Marszôłka Sejmu Włodzmiérza Czarzastégò<ref>[https://gdansk.tvp.pl/92076476/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie Sejm w czôrno-żôłtëch farwach! Tak swiãtowóno Dzéń Jednotë Kaszëbów w Parlamence] ({{jãz.|pl}}) gdansk.tvp.pl, 2026-03-13. [przëstãp 2026-07-16].</ref>. W nôslédnëch latach przédné òbchòdë bëłë òrganizowóné w taczich môlach jak: {| class="wikitable" !Rok !Gard |- |2004 |[[Gduńsk]] |- |2005 |[[Gduńsk]] |- |2006 |[[Tëchómie]] |- |2007 |[[Kramarzënë]] |- |2008 |[[Miastkò]] |- |2009 |[[Bëtowò]] |- |2010 |[[Kartuzë]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i1TzBa3cXrE</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=iwTl4ThtG9A</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=EwG20F1MIPs</ref> |- |2011 |[[Stôłpsk|Słëpsk]] |- |2012 |[[Brusë]] |- |2013 |[[Kòscérzna]] |- |2014 |[[Serakòjce]]<ref>https://web.archive.org/web/20140320204643/http://www.24kaszuby.pl/wydarzenia-dnia/dzien-jednosci-kaszubow-w-sierakowicach-2/</ref> |- |2015 |[[Sëlëczëno]] |- |2016 |[[Bòjano]] |- |2017 |[[Chmielno]] |- |2018 |[[Lëzëno]]<ref>{{YouTube|ZO44jKLNJaM|XX Światowy Zjazd Kaszubów 2018 HD}}</ref> |- |2019 |[[Żukòwò]] |- |2020 | rowspan="2" |[[Internet]] (COVID-19)<ref>https://web.archive.org/web/20240415230741/https://www.gazetakaszubska.pl/86377/dzen-jednote-kaszebow-19-marca-swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow</ref> |- |2021 |- |2022 |[[Sopòt]]<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/9608-dzien-jednosci-kaszubow-bez-bicia-rekordu-w-grze-na-akordeonach</ref> |- |2023 |[[Gniéwino]] |- |2024 |[[Kòscérzna]] |- |2025 |[[Bòlszewò]]<ref>https://koscierski.info/artykul/hej-mieszkancy-kaszub-n1684973</ref> |- |2026 |[[Wiôlgô Wies]]<ref>https://web.archive.org/web/20260504160218/https://odkryjpomorze.pl/storage/2026/03/post/1683/26371/dzien-jednosci-kaszubow-wladyslawowo-22-marca-2026-program.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260504155906/https://scontent-dfw5-3.xx.fbcdn.net/v/t39.30808-6/653711717_1529386132527317_1175454651514524956_n.jpg?_nc_cat=110&ccb=1-7&_nc_sid=13d280&_nc_ohc=lc-xqCC5_jAQ7kNvwE_oula&_nc_oc=AdorCTy7HqHZ5XkR30cv4bQgH-aZhyA5pbRsh8U7dcppjMeZ7JeWf8Oz4Q-MxYeNJ5o&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent-dfw5-3.xx&_nc_gid=KGZTHf4naCNs3nHXfsmSjA&_nc_ss=7b289&oh=00_Af4toQ7ZbUCGwaecsO_7nRo3Q2SxLiWEuCSgiuH7aDOUTA&oe=69FE921F</ref><ref>https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/242501/dzien_jednosci_kaszubow_we_wladyslawowie__22_marca_2026_r</ref><ref>https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2026/03/16/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie-i-gigantyczna-flaga-na-meczu-arki-gdynia/</ref> |} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Dzéń Kaszëbsczi}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Marcelina Oleszuk: [https://gdansk.naszemiasto.pl/dzien-jednosci-kaszubow-kaszubskie-swieto/ar/c8-825046 Dzéń Jednotë Kaszëbów]. www.gdansk.naszemiasto.pl, 2011-03-19. [przëstãp 2026-07-16]. * [https://web.archive.org/web/20251012070141/https://www.brusy.pl/?a=22&lg=pl&id=13874&szukaj=dzie%F1%20jedno%B6ci Dzień Jedności Kaszubów 2012]. Brusy Miasto i Gmina, 2012-03-09. [przëstãp 2026-07-16]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/zjazd-kaszbow/relacj/ * [https://www.facebook.com/dzien.jednoscikaszubow Dzéń Jednotë Kaszëbów] * {{YouTube|PPWFpZZ1Scw|XVIII Światowy Zjazd Kaszubów we Wdzydzach Kiszewskich}} * 2025: ** https://web.archive.org/web/20250317232529/https://odkryjpomorze.pl/imprezy/dzien-jednosci-kaszubow * 2026: ** https://gmina.puck.pl/swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow/ ** {{YouTube|EKWbwbZ7W9E|Dzień Jedności Kaszubów we Władysławowie 2026 {{!}} kaszuby24.pl}} ** https://web.archive.org/web/20260504160241/https://odkryjpomorze.pl/imprezy/dzien-jednosci-kaszubow *** [https://web.archive.org/web/20260504160340/https://pawelnowak.pl/nuty-na-dzien-jednosci-kaszubow-we-wladyslawowie/ Nuty na Dzień Jedności Kaszubów we Władysławowie] **** [https://web.archive.org/web/20260504160302/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Kaszebsczi-Himn.pdf Kaszëbsczi Himn] **** [https://web.archive.org/web/20260504160303/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Opis-materialow-nutowych.pdf Opis materiałów nutowych] **** [https://web.archive.org/web/20260504160303/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Reboce-reboce.pdf Rëbôcë, rëbôcë] **** [https://web.archive.org/web/20260504160305/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Tata-i-koza.pdf Tata i kòza] **** [https://web.archive.org/web/20260504160307/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Zeglorz-Morze-reczy-Me-od-morza.pdf Żeglôrz – Mòrze rëczy – Më òd mòrza] ** https://mojestrone.com/artykul/dzn-jednot-kaszbow-n2250170 === Szëkba === {{Szëkba|Dzień Jedności Kaszubów}} {{Szëkba}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Swiãta]] irxom33p7qz1vohmzqlyrz5y57eljp9 Lãbórg 0 6585 211998 208494 2026-08-31T17:42:38Z Iketsi 3254 Deklinacëjô→Deklinacjô; anielsczi→angelsczi 211998 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Lãbórg| dopełniacz=Lãbórga| adjektiw_mask=lãbòrsczi| adjektiw_fem=lãbòrskô| céch=POL Lębork COA.svg| fana=POL Lębork flag.svg| karta=Lębork_location_map.svg| wòjewództwò=pòmòrsczé| kréz=lãbòrsczi| grodzki=| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=jo| bùrméster=Jarosłôw Litwin| adres_um=ùl. Armii Krajowej 14| kod_poczt_um=84-300| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=20,86 km²| stopniN=55|minutN=44|stopniE=11|minutE=22| wysokość=0–20| rok=2026| lëdztwò=35 161| gęstość=1684 òs./km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 59| pòcztowi kòd=84-300| registracëjné tôfle=GLE| TERYT=| SIMC=| www=http://www.lebork.pl| commons=Category:Lębork| }} '''Lãbórg-[[Norda|Norda kaszëbsczi]]''' (téż: '''Łebno''', '''Lãbórch''', we zdrojach: ''*Łebno'' (E. Breza), ''Lebenporg'', ''LEBĒPORG'' 1507, ''Lewenborch'', ''Lauenburg'', ''Lębórg'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Lębork'', {{jãz.|de}} ''Lauenburg i. Pom.'') je [[Lãbòrzczi Kréz|krézewim gardã]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]]. Czedës wôżny gard w [[Lãbòrzkò-Bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]]. W 2004 rokù bëło tu 35154 mieszkeńców. Lãbórg òpisywôł wiele w swòjim ùsôdztwie kaszëbsczi pisôrz [[Sztefan Fikùs|Sztefón Fikùs]]. W tëch starnach mòże bëc pòd zemią dosc tëli széfrowégò gazu.<ref> [http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601085&sid=a0PZ7A5zkBjM ({{jãz.|en}})]</ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Lębork mury obronne.jpg|Fòrtifikacëjô w Lãbòrgù Lębork kościół 2.jpg|Rzëmskòkatolëckô Cerczew Sw. Jakùba w Lãbòrgù Zamek krzyżacki Lębork.jpg|Krzëżôcczi zómk w Lãbòrgù </gallery> == Deklinacjô == * Nazéwôcz: '''Lãbórg''' * Rodzôcz: '''Lãbòrga''' * Dôwôcz: '''Lãbòrgòwi''' * Winowôcz: '''Lãbórg''' * Narzãdzôcz: '''Lãbòrgã''' * Môlnik: '''Lãbòrgù''' * Wòłiwôcz: '''Lãbòrgù!''' == Gard == * Lëdztwò gardu: 34 500 (2026) * Wiéchrzëzna gardu: 17,86 km² == Historiô == Lãbórg bëł czedës wôżnym gardã w [[Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]], chtërna béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë [[Brambòrzkô|brambòrzcy]] jelechtorzë. === Słôwny lëdze === * [[Sztefan Fikùs|Sztefón Fikùs]] === Stôrodôwnotë === * Krzëżôcczi zómk * Fòrtifikacëjô * Rzimskòkatolëcczi Kòscół Sw. Jakùba == Kùltura == * Bibloteka * Mùzejô === Jinszô wëdowiédzô === * Partnersczima gardama Lãbòrga są: [[:lb:Diddeleng|Diddeleng]] w [[Luksembùrskô|Luksembùrsce]] ë jin. == Òbaczë téż == * [[Alfréd Lubocczi]] * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] == Lëteratura == * [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.lebork.pl Domôcô starna gardu] * [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg ''Leweborch'' ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/198 Lębork w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lãbòrzczi Kréz]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]] r4frjd53m48uavddtnmz5k55hhtn3x1 Zymk 0 6742 211948 211944 2026-08-31T12:12:24Z Iketsi 3254 Galeriô 211948 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Frühlingsallee Tulpenblüte 2010 (1).jpg|mały|Zymk]] {{Jiné znaczënczi}} '''Zymk''' to je jedén ze snôżich i robòcych, przédnych cządów [[rok]]ù. Kalãdôrzowi zymk zaczinô sã kòl 21 [[strumiannik]]a, a astrologòwi téj, czéj słuńce przekrôczô niebiesczi ekwator. Za klimatowi zymk ùwôżo sã czas, w chtërnym strzédnô temperatura òb całi dzéń je òd 5 do 15 celsjusowëch gradów cepła. [[Zëma]] jidze wiedno wprzódk przed zymkiem. Zymk dzeli sã na [[nôzymk]] (pierszô pòłòwa), zwóny téż przedzymkã, ë na [[pòzymk]] (drëgô pòłòwa). Astronomòwi zymk kùnczi sã w nôdłëgszim dniu [[rok]]ù – kòl 21 [[czerwińc]]a. * Zymk to je snôżi i robòcy cząd rokù. Bùten robi sã cepli i przëlôtiwôją do naji rozmjité ptôchë z daleczich cepłich krajów. Reno móże bùdzëc naji môłi [[Pólny skòwarnk|skòwarnk]] swòjim piãknym spiéwem. Zakwitają téż niejedne drzéwiãta ë zjawiają sã pierwszi kwiôtczi np. [[Pòdsniéżk|pòdsniéżczi]], [[zymkòwi szafran]] ë [[kukówczé rãkawice]], a jak je cepłi wiodro chùtkò pòkôziwają sã téż [[Tëlpa|tëlpë]]. Całi swiat przirodë bùdzy sã pò dłudżim, zëmòwim spikù. W ògardze ùnoszô sã miłô wòniô besowëch kwiatów. Zymk przeòblôkô całi swiat w szëkòwną zeloną sëkniã, jakô ceszi òczë. Dnie robią sã corôz dłëgszi, chùtczi wschôdô [[słuńce]] i rôczi do robòtë. Trzeba téj chùtkò wstajac, bò na zymkù je wiele do robieniégò; téj je nót robic zymkòwé pòrządczi np.: pòzbierac pòłómóné przez òstri zëmòwi wiater wietewczi, zrëc ògardk, zasadzëc kwiôtczi na zôgónkù. * Zymk w kòżdim môlu je wëfùlowóny nôdzeją na nowé żëcé. Dłudżi żdanié na cepliszé dnie mòże prawie bëc snôżi, bò "(...) czôłwiek z nôtërë je taczi, czej długò na co wezérô, téj mù nôwikszi chòc skôrb pòwszédnieje". To sã chùtkò zabôcziwô ò snôżoce zymkù ë zôs żdô, ale tim razã na [[lato]]. * Pierwszi dzéń zymkù wiąże sã z kùńcem zëmë i òbùdzenim sã nôtërë do żecégò, miôł òn długò wiôldzi cësk na lëdzy. Mòże cos z pògańsczich zwëków pòwitaniégò zymkù òstało do dzysdnia np. w farwòwanim jôj abò degòwanim [[Zwëczajny jałówc|jałowcã]], czë w òrzbie na swiãtégò Józwa. Czasã na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] [[19 strëmiannika]] je równak tëli sniegù, że ò òrzbie tegò dnia je cãżkò gadac. Jaje je znanką żëcégò. Na zymkù séwôrz wëchôdô téż sôc zôrna. Do nowich zwëków jaczé parłãczą sã z przëwitônim pierwszégò dnia zymkù mòże zarëchòwac ùcek ùczniów ze szkòłë (lóprowanié). Ten zwëk je colemało lëdóny przez szkólnych i ùczniowie chòc ùceklë z lekcji nie brëkùją skùtków wzyc na se. Wierã wszëtcë długò żdają na cepliszé zymkòwé dnie, chtërne dôwają lëdzama wiele redotë ë ùcechë? == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ecliptic_4_Esperanto.svg Òbrôzk:Anemonenblüte.JPG|Zawiłczi w lese Òbrôzk:Arboretum Robert Lenoir_-_Jardin des méllifères.jpg| Òbrôzk:Spring cherry blossoms in Hagley Park.jpg| Òbrôzk:Frühlingslandschft Aaretal Schweiz.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Cządë rokù === {{#categorytree:Cządë rokù|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Alojzy Bùdzysz]]: Zemja kaszëbskô (1982). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/gra/pory_roku_na_kaszubach * https://web.archive.org/web/20250907055530/https://www.na-kaszuby.pl/Kaszuby/cztery_pory_roku_na_kaszubach.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Cządë rokù]] snc2375fskguyo31d83gnrt544rj3cw Hebe Camargo 0 6832 212027 192361 2026-08-31T19:44:48Z Iketsi 3254 kat. 212027 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hebe Camargo 3.jpg|mały|Hebe Camago]] '''Hebe Maria Camargo''' (ùr. [[8 strëmiannika]] [[1929]] – ùm. [[29 séwnika]] 2012 rokù) – bëła [[Brazylskô|brazylską]] teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Camargo, Hebe}} [[Kategòrëjô:Aktórczi]] [[Kategòrëjô:Brazylskô]] hg7s8fpmpohog4k5w8kx41u8vpv54dy Las 0 7047 212049 206690 2026-08-31T21:46:17Z Iketsi 3254 Galeriô 212049 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Las Kabacki.jpg|mały|Las kabacczi]] '''Las''' – zajimô wiôldżi sztëk zemi, na chtërny roscą drzéwiãtã, krze roscënë i żëją tam zwierzãta. Kòżdé drzewò skłôdô sã z: kòrzeniów, pnia, wietewków, lëstów i brzadu. To dô ôrtë drzewów i krzów: * lëstowaté, * jiglënowé. Drzewa lëstowaté gùbią lëstë na zëmã. Drzewa jiglënowé przez całi rok są zeloné ,jich jigłë òstôwają na wietewkach nawetka w zëmie. Drzewa lëstowaté to: dąb, bùk, wierzba, jarzëbina, grôbk, jasón, papla, wijąg, brzózczi. Drzewa jiglënowé to: dana, chójka, skòwrónk i jodła. Krze: leszczena, jeżëna, malëna, jałówc, kalëna, smarglëna. Malinczi roscënë: parpac, wrzos, mech, jagòda, bòrówka, zwóna, pòtrôwnica, grzëbë. Szëchtë roscënów w lese: *rëda; *pòdscelënk (jiglëna, lëstë, wietewczi); *lasëzna (roscënë); *gajewizna (krze); *drzéwiãta (jiglënowé, lëstowaté). '''[[Zwierzëna]] lasowô''': * òwadë (mrówka, chrobôk, gòwniôrz, mùcha, przmiél, łasëca, mòra, pajk); * gadzënë (wieszczórka, padalc, żmijô); * ptôchë (słowik, dzëdzón, kùkùczka, sowa, cybaba, skórc); * sysczi (dzëk, jeleń, zaja, sarna, wilk, lës, jiglnik). Grzëbë w najich lasach: [[brzezan]], maslôk, peperlëszka, prôwdzëwk, ridz, ùzémk, pòmùrchel, pùtrus, bòrzón, gãsy grzib, pãpk. '''Sistematicô''' W zależnotë òd przejątich kriteriów lasë mòżna dzelëc na wiele spòsobów, np. biorąc pòd uwagã klimat i strefowi ùkład roslinoscë, lasë mòżna dzelëc na: * lasë strefë równikòwé, * lasë strefë pòdrównikòwé, * lasë sëchi strefë zwrotnikòwé, * lasë strefë pòdzwrotnikòwé, * lasë strefë ùmiarkòwané. Z ùwadzi na jich skłôd i przenależnosc geograficzną mômë: * lasë jiglënowé, * lasë lëstowaté, * lasë mieszóné. Z ùwadzi na zagòspòdarowanié lasów mòżna zróżnicowac je na: * lasë òchrónné, * lasë gòspòdarczé, * lasë òdroslowé. Chòrobë lasu trza rozpatriwac w ùkładze dinamicznym jakim je ekosistem lesny. Do chòrobòtwórczich i szkòdotwórczich czynników są zaliczóne: * abiotyczné czynniczi chòrobòwé * pòżarë lasów, * wyładowaniô elektriczné, * grôd, * wiater, * nisczi ceplëzna, * wesoczi ceplëzna, * niekòrzistné warunczi swietlné, * niekòrzistné warunczi wòdné, * kwasné deszcze * biotyczné czynniczi chòrobòwé * cëzożiwné òwadë, * cëzożiwné grzëbë. '''Jak przënôlégò zachòwiwac sã w lese:''' * Nie niszczimë pòtrusów. * Nie cëskómë smieców. * Nie zbierómë grzëbów chtërnych nie znajesz. * Nie zbierómë malinczich grzëbów. * Nie zriwómë wietewków. * Nie trzôskùjemë. * Nie płoszimë zwierzënë. * Nie niszczimë ptôszich gniôzdów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:L'automne au Québec (8072544123).jpg|[[Québec]] Òbrôzk:Spring forest Yyteri 3.jpg|[[Fińskô]] Òbrôzk:Forrest in Northern Bohemia - Les na severu Čech.jpg|[[Czeskô]] </gallery> == Lëteratura == * J. Labudda „Zôrno mòwë”, D. Pioch "Kaszëbë Zemia i lëdze" E.Gołąbek, „Kaszëbsczi słowôrz normatywny". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] rrtyl5c96bj886pza9jr0iriyxrtgfa Masiela Lusha 0 7073 211993 201157 2026-08-31T17:03:44Z Iketsi 3254 {{SORTUJ:Lusha, Masiela}} 211993 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Masiela Lusha at a PAL event.jpg|mały|Masiela Lusha (2010)]] '''Masiela Lusha''' (ùr. [[23 rujana]] [[1985]]) je amerikańską teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Lusha, Masiela}} [[Kategòrëjô:Aktórczi]] fqdwtx5j7bfyghuv6li907u12fmqpj6 211994 211993 2026-08-31T17:04:01Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Aktórczi]] to [[Category:Amerikańsczé aktórczi]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 211994 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Masiela Lusha at a PAL event.jpg|mały|Masiela Lusha (2010)]] '''Masiela Lusha''' (ùr. [[23 rujana]] [[1985]]) je amerikańską teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Lusha, Masiela}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé aktórczi]] 4gcxzbp0u0kk5k15w24msn9v8tcljaz Marión Miotk 0 7102 212046 210870 2026-08-31T21:34:36Z Iketsi 3254 [[]] 212046 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Marión Miotk''' ({{jãz.|pl}} ''Marian Miotk''; ùr. 1957 rokù) – ksądz, dzéjôrz kaszëbsczi. Òn béł w [[Rzim|Rzimie]] i w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiô dzél Mszë sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]]. Òn je wëprzédniony przëznôwóną przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karno Sztudérów Pòmòraniô]] [[Medal Stolema|Medaliã Stolema]] (1990) za kôzania pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Séw Bòżégò Słowa : na niwie kaszëbsczich serc, [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski]] Gdańsk 2008. * ''Recepcja kaszubskich przekładów Biblii'', [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej]], 2018. == Òbaczë téż == * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia Marian Miotk] * [https://www.worldcat.org/search?q=au%3Amarian+miotk&dblist=638&fq=ap%3A%22miotk%2C+marian%22&qt=facet_ap%3A Worldcat] * [https://web.archive.org/web/20220723065805/https://bazhum.muzhp.pl/media/files/Jezyk_Szkola_Religia/Jezyk_Szkola_Religia-r2007-t2/Jezyk_Szkola_Religia-r2007-t2-s259-280/Jezyk_Szkola_Religia-r2007-t2-s259-280.pdf ''Marian Miotk''] * https://web.archive.org/web/20260519185208/https://cdn-p.onnetwork.tv/hls/1/7/1796390/720p.m3u8 {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Miotk Marión}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] [[Kategòrëjô:Ksãdzowie]] eozyhgn2gnqqmfwo4l8i2u6msrxpo6n Skrzeszewò (gmina Żukòwò) 0 7153 212000 211534 2026-08-31T17:46:43Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212000 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} '''Skrzeszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Skrzeszewo Żukowskie'') – to je kaszëbskô wies w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Skrzeszewò (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[gmina Serakòjce]] }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/723 Skrzeszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/skrzeszewo.pdf Karty zabytków architektury – Skrzeszewo] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 831o0m00761aeyx4o1y5uxxv8fvhy2d Artur Jabłońsczi 0 7300 212012 211563 2026-08-31T18:16:37Z Iketsi 3254 [[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)]] 212012 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Artur Jabłońsczi|fùl miono=Artur Jack Jabłońsczi|pòlsczé miono=Artur Jacek Jabłoński|data narodzeniégò=16 zélnika 1970|môl narodzeniégò=[[Pùck]]|wark=gazétnik, pòdjimca, samòrządówc, spòlëznowi a pòùczënowi dzejôrz, pisôrz, pòeta, jãzëkòznajôrz|plac zamieszkaniô=[[Warszawa]]|nôùkòwi titel=dr|małżeństwò=Ana Kòscukewicz|nôdgrodë=[[Krziż Zasłëdżi]], [[Medal Stolema]]|òbrôzk=Artur Jabłońsczi òb galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026).jpg|òpisënk òbrôzka=Artur Jabłońsczi òb czas galë wrãczeniô Medalu Stolema (2026)}} '''Artur Jabłońsczi''' (téż: ''Artur Jablonsczi''<ref>https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp</ref><ref name=":0">https://www.facebook.com/TheKashubs/posts/hello-my-name-is-artur-jabłoński-csb-artúr-jablonskji-or-artur-jablonsczi-i-am-a/3442205552481907/</ref>; [[Klasiczni varianjt|nkv.]] ''Artúr Jablonskji''<ref>https://www.instagram.com/pomorsczi/</ref><ref name=":0" />, {{jãz.|pl}} '''Artur Jabłoński''', ùr. [[16 zélnika]] [[1970]] w [[Pùck|Pùckù]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] gazétnik, samòrządówc, spòlëznowi ë òswiatòwi dzejôrz, w latach 2004–2010 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczi Zrzeszeniô]], pùcczi starosta (1999–2009). == Żëcòrës == Skùńcził historiã na [[Historiczny Wëdzél Gduńsczégò Ùniwersytetu|Historiczno-Filologicznym Wëdzélu]] [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]]<ref>[https://www.wejherowo.pl/artykuly/spotkanie-z-pisarzem-arturem-jablonskim-a3750.html ''Pòtkanié z pisarzã Arturã Jabłońsczim''] [online], wejherowo.pl, 14 reżana 2015 [przëstãp 2026-08-19].</ref>. W latach 1991–1998 béł redaktorã „Panoramë” ë kaszëbsczégò programù „Rodnô Zemia” w [[TVP3 Gdańsk|gduńsczim parce TVP S.A.]] Òd 1998 do 2009 r. béł za [[Pùcczi kréz|pùcczégò]] starostã. W cządze 1990–1995 béł nôleżnikã, a w latach 1992–1994 wiceprzédnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]. W 1990 r. nalôzł sã w cządnikù „[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]” ë dzejôł w nim jaż do likwidacje pismiona w 1991 r. W 1997 r. dołącził do [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], jaczémù béł za przédnika òd 2004 do 2010 r. Przënôleżi téż do Stowôrë Rozwiju [[Norda|Nordowëch Kaszëb]] „Norda” – Òbéńdowi Turisticzny Òrganizacji, chtërną prowadzył w latach 2000–2007. W latach 2002–2004 béł przédnym redaktorã „Pòmeranii”<ref name="Pomerania 6/13">''Redaktór na krizys'', „Pomerania” 2013 nr 6, s. 8-9.</ref>. Je wespółzałóżcą ë przédnikã dzejający òd 2003 r. Stowôrë [[Perspektiva Kaszëbskô]] (rëchli: „Ziemia Pucka”), jakô pòwòła do jistnienia [[Radio Kaszëbë]] (nadôwô òd 2004 r.), a téż wespółzałóżcą niejistniejący ju telewizje [[CSB TV]]<ref name="Pomerania">''Swiat bez CSBTV'', Pomerania 2012, nr 3, s. 13-15.</ref>. Òd 2005 r. ùtwórca dzejô w Pòspólny Kòmisji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów, jaczi òd łżekwiôta 2008 r. je wespółprzédnikã. Zajimô sã téż ùsôdzanim prowadników. Mô jich wëdónëch pôrã: ''Na nordzie. Przewodnik po osobliwościach Ziemi Puckiej'' (1996), ''Wędrówki po Kaszubach. Opowieści o miejscach i ludziach'' (1997, 2. wëd. 1998 ), ''Norda na wakacje'' (2003; wespółùtwórstwò Jarosław Éllwart), ''Odkrywamy Nordę. Gmina Krokowa. Turystyczne przeboje gminy Krokowa'' (2004). Prócz tegò razã z Tadeùszã Stankewiczã przërëchtowôł albùm stôrich òdjimków ''Pozdrowienia z Pucka. Gruesse aus Putzig'' (1997), a z Mariuszã Szmëdką ùsôdzył dokôz ''Kaszubi w Ziemi Świętej. Niech sã swiãcy Twòje miono'' (2000). W 2009 r. w serie ''Biblioteka Jastarniańska'' ukôzôł sã repòrtôż ''Bóg z nami'', jaczi òpisëjë zetkónié Òjca Swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]] z kaszëbsczima rëbôkama w [[Sopòt|Sopòtach]]. W 2013 wëszła drëkã jegò pòwiésc „Namerkôny”<ref>ArturJablonsczi, ''Namerkôny'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013</ref>, pózdni – „Smùgã”<ref>Artur Jablonsczi, ''Smùgã'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2013.</ref>, a w 2015 – „Fényks”<ref>Artur Jablonsczi, ''Fényks'', Wydawnictwo Region, Gdiniô 2015.</ref>. W 2023 òtrzëmôł Kaszëbską Lëteracką Nôdgrodã za całownotã prozatorsczi robòtë w òbrëmienim VI edicje Pòmòrsczi Lëteracczi Nôdgrodë „''Wiatr od morza''” ({{Jãz.|csb}} ''Wiater òd mòrza'')<ref>{{Cytuj starnã|url=https://rynek-ksiazki.pl/aktualnosci/laureaci-pomorskiej-nagrody-literackiej-wiatr-od-morza/|titel=Laureaci Pomorskiej Nagrody Literackiej „Wiatr od morza”|data przëstãpù=2026-08-19|òpùblikòwóny=rynek-ksiazki.pl|jãzëk=pl|data=2023-10-23}}</ref>. == Òdznaczeniô ë wëapartnieniô == Jabłońsczi òstôł achtniony m.jin. nôdgrodą m. Rómana Wróblewsczégò (1997) ë wëprzedniony bez Polcul Foundation (1998 r.). Prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Bronisław Komorowski]] nadôł mù Strzébrzny Krziż Zasłëdżi za dzejanié dlô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch ë etnicznych miészëznów w Pòlsce]] (2011 r.). W strëmiannikù 2026 rokù KS „Pòmòraniô” wëapartniło gò Medalã Stolema za miniony rok. == Filantropiô == * [[Sloworz.org]]<ref>[https://archive.li/Pwklz https://zrzutka.pl/mretr4]</ref> * [[FOSTERLANG]]<ref>https://web.archive.org/web/20251016042856/https://cordis.europa.eu/project/id/101178387/pl</ref> * ''[[Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie]]'' pò kaszëbskù<ref>https://zrzutka.pl/pkc3ad</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Perspectiva Kaszëbskô]] * [[Naja Szkòła]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/artur-jablonsczi-debrl-n2247243 * [https://web.archive.org/web/20151017060215/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/mniejszosci/charakterystyka-mniejs/6480%2CCharakterystyka-mniejszosci-narodowych-i-etnicznych-w-Polsce.html#kaszubski Ùdzél Kaszëbów w miészëznowi ë regionalny pòliticzi Pòlsczi Repùbliczi] * [https://web.archive.org/web/20160415122454/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/mne/komisja-wspolna/sklad-i-regulamin/6831,Sklad-Komisji-Wspolnej-Rzadu-i-Mniejszosci-Narodowych-i-Etnicznych.html Terôczasni nôleżnicë Pòspólny Kòmisëji Rządu a Nôrodnëch i Etnicznëch Miészëznów] * https://radiokaszebe.pl/news/pomorancy-przyznali-medal-stolema-arturowi-jablonskiemu-csb-383 ([https://web.archive.org/web/20260327042138/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2026/01/artur-jablonski-medal-.mp3 audio]) * [https://www.youtube.com/playlist?list=PLIiO0K_ItzXGgf2q7XozSFP2PTqQGl8Gp Perspectiva Kaszëbskô – Artur Jabłońsczi] * https://web.archive.org/web/20260720220628/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/za-dokaz-proza-n1491040 * https://www.youtube.com/watch?v=Xp0Xl2BK19Q {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] rbtreg703jva081g58v7koih87e3f7b Anastacia 0 7326 212029 188403 2026-08-31T19:46:15Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212029 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Anastacia, Women's World Awards 2009 a.jpg|mały|Anastacia (2009)]] '''Anastacia''' (ùr. [[1 séwnika]] [[1968]]) je amerikańską spiéwôrką. == Albùmë == * [[1999]] – ''[[Not That Kind]]'' * [[2001]] – ''[[Freak of Nature]]'' * [[2004]] – ''[[Anastacia (album)|Anastacia]]'' * [[2005]] – ''[[Pieces of a Dream (album Anastacia)|Pieces of a Dream]]'' * [[2008]] – ''[[Heavy Rotation]]'' * [[2012]] – ''[[It's a Man's World]]'' * [[2014]] – ''[[Resurrection]]'' * [[2015]] – ''[[Ultimate Collection]]'' * 1993: One More Chance * 1993: Forever Luv (duet with David Morales) * 1998: Mi Negra, Tu Bombón (duet with Omar Sosa) * 1998: Not That Kind * 1999: Tienes Un Solo (duet with Omar Sosa) * 1999: I'm Outta Love * 2000: Saturday Night's Alright for Fighting (duet with Elton John) * 2001: Let It Be (duet with Paul McCartney, Anastacia other artists) * 2001: I Ask of You (duet with Luciano Pavarotti) * 2001: What More Can I Give (duet with [[Michael Jackson]] and other artists) * 2001: Love Is Alive (duet with Vonda Shepard) * 2001: 911 (duet with Wyclef Jean) * 2001: Cowboys And Kisses * 2001: Made For Lovin' You * 2001: Paid My Dues * 2002: One Day in Your Life * 2002: Boom * 2002: Why'd You Lie To Me * 2002: You'll Never Be Alone * 2002: I Thought I Told You That (duet with Faith Evans) * 2002: You Shook Me All Night Long (duet with Celine Dion) * 2002: Bad Girls (duet with Jamiroquai) * 2003: Love Is a Crime * 2003: We Are the Champions, We Will Rock You, Amandla (duet with Queen, Beyoncé, Bono, Cast and David A. Stewart) * 2004: Left Outside Alone * 2004: Sick And Tired * 2004: Welcome To My Truth * 2004: Heavy On My Heart * 2004: I Do (duet with Sonny Sandoval) * 2005: Everything Burns (duet with Ben Moody) * 2005: Pieces Of A Dream * 2006: I Belong To You (duet with Eros Ramazzotti) * 2007: Sing (duet with Annie Lennox and other artists) * 2008: I Can Feel You * 2008: Absolutely Positively * 2009: Holding Back the Years (duet with Simply Red) * 2009: Defeated * 2009: Stalemate (duet with Ben's Brothers) * 2010: Safety (duet with Dima Bilan) * 2010: Burning Star (duet with Natalia Druyts) * 2011: What Can We Do (A Deeper Love) (duet with Tiësto) * 2012: If I Was Your Boyfriend (duet with Tony Moran) * 2012: Dream on * 2012: Best Of You * 2014: Stupid Little Things * 2014: Staring at the Sun * 2014: Lifeline * 2015: Take This Chance == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi 4brk1r18e9askcoaml8u4q5m567t1ja 212030 212029 2026-08-31T19:46:26Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] 212030 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Anastacia, Women's World Awards 2009 a.jpg|mały|Anastacia (2009)]] '''Anastacia''' (ùr. [[1 séwnika]] [[1968]]) je amerikańską spiéwôrką. == Albùmë == * [[1999]] – ''[[Not That Kind]]'' * [[2001]] – ''[[Freak of Nature]]'' * [[2004]] – ''[[Anastacia (album)|Anastacia]]'' * [[2005]] – ''[[Pieces of a Dream (album Anastacia)|Pieces of a Dream]]'' * [[2008]] – ''[[Heavy Rotation]]'' * [[2012]] – ''[[It's a Man's World]]'' * [[2014]] – ''[[Resurrection]]'' * [[2015]] – ''[[Ultimate Collection]]'' * 1993: One More Chance * 1993: Forever Luv (duet with David Morales) * 1998: Mi Negra, Tu Bombón (duet with Omar Sosa) * 1998: Not That Kind * 1999: Tienes Un Solo (duet with Omar Sosa) * 1999: I'm Outta Love * 2000: Saturday Night's Alright for Fighting (duet with Elton John) * 2001: Let It Be (duet with Paul McCartney, Anastacia other artists) * 2001: I Ask of You (duet with Luciano Pavarotti) * 2001: What More Can I Give (duet with [[Michael Jackson]] and other artists) * 2001: Love Is Alive (duet with Vonda Shepard) * 2001: 911 (duet with Wyclef Jean) * 2001: Cowboys And Kisses * 2001: Made For Lovin' You * 2001: Paid My Dues * 2002: One Day in Your Life * 2002: Boom * 2002: Why'd You Lie To Me * 2002: You'll Never Be Alone * 2002: I Thought I Told You That (duet with Faith Evans) * 2002: You Shook Me All Night Long (duet with Celine Dion) * 2002: Bad Girls (duet with Jamiroquai) * 2003: Love Is a Crime * 2003: We Are the Champions, We Will Rock You, Amandla (duet with Queen, Beyoncé, Bono, Cast and David A. Stewart) * 2004: Left Outside Alone * 2004: Sick And Tired * 2004: Welcome To My Truth * 2004: Heavy On My Heart * 2004: I Do (duet with Sonny Sandoval) * 2005: Everything Burns (duet with Ben Moody) * 2005: Pieces Of A Dream * 2006: I Belong To You (duet with Eros Ramazzotti) * 2007: Sing (duet with Annie Lennox and other artists) * 2008: I Can Feel You * 2008: Absolutely Positively * 2009: Holding Back the Years (duet with Simply Red) * 2009: Defeated * 2009: Stalemate (duet with Ben's Brothers) * 2010: Safety (duet with Dima Bilan) * 2010: Burning Star (duet with Natalia Druyts) * 2011: What Can We Do (A Deeper Love) (duet with Tiësto) * 2012: If I Was Your Boyfriend (duet with Tony Moran) * 2012: Dream on * 2012: Best Of You * 2014: Stupid Little Things * 2014: Staring at the Sun * 2014: Lifeline * 2015: Take This Chance == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé spiéwôrczi]] q0mvvf52nn1woyxcqebbhlexb5ul6hl Zelony kąter 0 7424 212014 186584 2026-08-31T19:38:36Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 212014 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bufo viridis.jpg|mały|Zelony kąter<br>[[Òbrôzk:Bufo-viridis-mating-call.ogg|right|Òn w swòjim czasu rechòce]]]] '''Zelony kąter''' (''Bufotes viridis'' syn. ''Bufo viridis'') – łaza z rodzëznë kąterowatëch. Ten kąter żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczim Krôjòbraznym Parkù]]. Òn w swòjim czasu dosc głosno rechòce. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] fjehsqab6ennb4mpn5kizoedk669ptk Lucyna Sorn 0 7479 211973 205950 2026-08-31T14:55:32Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211973 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Lucyna Sorn''' (ùr. [[10 lëpińca]] [[1974]] w [[Gdiniô|Gdinie]]). Pò Spòdleczny Szkòle w Mòstach ë Liceùm w Gdinie, òna sztudérowa pedagògikã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Òna robi w Spòdleczny Szkòle w [[Mòstë|Mòstach]] w gminie Kòsôkòwò jakò szkólnô òd wczasny edukacje, ùczi [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] ë prowadzy téż regionalné karno, chtërno tuńcëje i òdwiedzało [[Cyper]]. Pisze tekstë zrzeszony z kaszëbską kùlturą, pò pòlskù a téż pò kaszëbskù. Razã z jinyma (T. Sorn, A. Pająk) napisa ùczbòwnik „Z kaszëbsczim w szkòle", [[Gduńsk]] 2009. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20091127155647/http://spmosty.republika.pl/programjkaszubskiego.pdf Program nauczania języka kaszubskiego z elementami wiedzy o Kaszubach „Z kaszëbsczim w szkòle”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Sorn, Lucyna}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] amtvnawqwlus4ktumrng00jwe6soc0n Wiczechòwò 0 7540 212028 184130 2026-08-31T19:45:05Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 212028 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ciconia ciconia nest Wyczechowo.jpg|mały|Wiczechòwò]] '''Wiczechòwò''' – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w òbéńdze [[gmina Somònino|gminë Somònino]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Somònino]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] auio9z5g3oqr6iq7jz2ihwhn97eln7p Karno Sztudérów „Pòmòraniô” 0 7632 212004 209738 2026-08-31T17:58:07Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)]] 212004 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|mały|Chëcz w [[Łãczëńskô Hëta|Łãtczińsczi Hëce]]]] {{Jiné znaczënczi}} '''Karno Sztudérów „Pòmòraniô”''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”'') je òd [[1962]] rokù jakno karno młodzëznë, chtërna mia përznã òdswiéżëc [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]]. Diskùsëje, wëjazdë, pòtkania – sã tipiczné w fùnksnérowaniu Karna. Célã tëch wszëtczich pòdjimiznów je samòùczenié sã Pòmòreńców ë lubòtników Karna, ale téż cësk na jinszich i òsoblëwé jintegrowanié lëdzy wkół sprawów juwernotë ë kùlturowi spôdkòwiznë. 1967 rokù Karno dało pierszą [[Medal Stolema|Medaliã Stolema]]. Ùczestniwóny są nią lëdze, òsoblëwò zasłużony dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ë Pòmòrzégò. W pierszich latach dzejaniô Karno dostało Chëcz – stôri kaszëbsczi bùdinuszk w Łątczińsczi Hëce ë to jegò „terenowô” sedzba. Tu bëło wiele wôżnëch zetkaniów nié leno w historië Karna, ale całégò Zrzeszeniégò. Òd lat rok w rok są téż òrganizowané wanodżi – rézë pò [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë Pòmòrzim, jaczich célã mô bëc dostôwanié sã do wôżnëch môlów, priwatnô edukacjô bëtników, a kù reszce pòspólnô wanoga i pòznôwanié se nawzôjno. Pòdjimizną Karna do dzysô je pòkôzk scynaniégò kanië w Łątczińsczi Hëce czë Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów, jaczégò zaczątk béł w 1985 rokù. Karno mô kòńtaktë z jinszima etnicznyma ë jãzëkòwima miészëznama Eùropë ë òdwiédzô Frizów czë Serbòłużiczanów. „Pomorania” to je téż Nôùkòwi Krąg (na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 1983 rokù, na Gduńsczi Pòlitechnice òd 1992 rokù). Jich dzejanié je widzec w rëchtowanim rozmajitëch ùczałëch kònferencjów czë wëstôwków. "Pòmòreńcowie" pùblikùją swòje artikle na stronach „Pòmeranie”. Zadanim jich je rozkòscérzanié swòjich ùdbów w rozmajitëch placach, promòwanié samòrządzënë ë wspiéranié spòlëznowégò dzejaniégò. Nôleżnikama Karna są [[Kaszëbi]], Kòcewiôcë, gduńczónowie ë wszëtcë, chtërni czedës przëjachelë tuwò, a chtërnym zanôlégô na ti zemi. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Pomerania (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Konkurs Wiedzy o Pomorzu]] * [[Łãczëńskô Hëta]] * [[Medal Stolema]] * [[Remusowa Kara]] * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] * [[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)]] |col3= === Jiné partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === {{#categorytree:Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 338 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20040602202203/http://www.pomorania.prv.pl/ * https://pomorania.wordpress.com/ * https://www.facebook.com/klubstudencki.pomorania/ * https://www.instagram.com/ks_pomorania/ * https://pg.edu.pl/studenci/dzialalnosc-studencka/organizacje-studenckie/lista-organizacji-studenckich/klub-studencki-pomorania * https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=KLUB_STUDENCKI_%E2%80%9EPOMORANIA%E2%80%9D * [https://web.archive.org/web/20240327200558/http://pomorania.kaszubi.eu/ Pomorania] * [https://web.archive.org/web/20210203170603/http://www.kaszubi.pl/ Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Zarząd Główny w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniagdansk Klubu Studenckiego „Pomorania” w Gdańsku] * [http://www.kaszubi.pl/o/pomoraniatorun Klubu Studenckiego „Pomorania” w Toruniu] [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô|Pòmòraniô]] rmos070xh9twn8eh1s0cx7f6imfnodj Jankòwò 0 8017 212031 163515 2026-08-31T19:46:51Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212031 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jankowo Gdańskie.JPG|mały|]] '''Jankòwò''' – [[wies]] w [[Gmina Kòlbùdë|gminie Kòlbùdë]], w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë]] r04d2vkumepm217v70gcza06c6xuzee Zemia Rodnô 0 8145 212011 204907 2026-08-31T18:16:18Z Iketsi 3254 [[]] 212011 wikitext text/x-wiki '''Zemia Rodnô''' – pòpùlarnô kaszëbskô piesń ò patrioticzny wëmòwie, jaczi aùtorã je [[Jan Trepczik|Jón Trepczik]]. Dzél [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mô ją za swój nôrodny himn. == Charakteristika == „Zemia Rodnô” òsta napisónô w 1954 rokù. Pierszi rôz òsta zamieszczónô w 1959, w arkùszu wëdónym przez Karno Sztudérów Kaszëbów „Ormuzd”. Béł to òdbijóny przez kalkã zbiérk, jaczi skłôdôł sã z nótów do czile piesni Trepczika. Pierszô propòzycjô, bë ùznac dokôz „Zemia Rodnô” za kaszëbsczi himn, pòjawiła sã w 1992, w pismionie [[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]. Piesniô Trepczika je dokazã, w jaczim nalezc mòże wëòbrażenié tatczëznë jakò òpiarti na ùszłoscë deji, chtërna pòwinna wpłënąc na dëchòwą òdrodã [[Kaszëbi|kaszëbsczégò nôrodu]]. Pòdmiot liriczny dokazu je zaùroczony snôżotą kaszëbsczi zemi, deklarëje miłotã do tatczëznë i zobòwiązëje sã ji strzéc a téż dzejac dlô ji dobra, abë dała òna „brzôd swój”<ref>[https://web.archive.org/web/20160809234519/http://kaszebsko.com/uploads/Zemia%20Rodn%C3%B4%20-%20kaszubski%20hymn%20narodowy.pdf Mariola Pobidyńska, ''Zemia Rodnô – kaszubski hymn narodowy'']</ref>. Himn pòkazywô teritorialną wiôlgòsc kaszëbsczégò ''dominium'' – òd Gduńska do Roztoczi. Tak wëznaczóné grańce Kaszub są ùgòdné, jistnieją leno w emòcjonalno-miticznym planie. Zaòdrzańskô obéńda stała sã w piesnie Trepczika jednym òd elemeńtów mitotwórczégò procesu. Trepczik przëjimô, że w ùszłoscë jistniała teritorialnô jednota, jaką mòżna nazwac „Wiôldżim Pòmòrzim”, i jednoznacznô pòliticznô doktrina, chtërna prowadzëła do stwòrzeniégò kaszëbsczégò państwa w XIII st. Drëgô sztrófa przedstôwiô swòjistą pòliticzną jednotã strzédnowiecznëch ksążãt [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczégò Pòmòrzégò]] – [[Sambór I|Sambòra]] i [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka]]. Równoczasno Trepczik przëjimô, że rozbùdzenié kaszëbsczi juwernotë, jaczé stało sã w XX st., na gwës zabrzadëje przënômni kùlturową wòlnotą Kaszëbów<ref>[https://web.archive.org/web/20160804025151/http://www.staff.amu.edu.pl/~comparis/attachments/article/271/Kalinowski.pdf Daniel Kalinowski, ''Ziemia ojców. Pomorze Zaodrzańskie w literaturze kaszubskiej'', „Porównania" 2013, nr 12, s. 203.]</ref>. „Zemia Rodnô” òsta òpracowónô na chór przez Zbigniewa Szablewsczégò, na symfòniczną òrkestrã przez Karola Nepelsczégò, a na òrkestrã dãtą – przez Ireneùsza Stromsczégò<ref name= "Fopka">[[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]], ''Kòmù spiéwómë kaszëbsczé himnë wszëtczé?'', „Pomerania” 2014, s.24.</ref>. == Ùżëcé == „Zemia rodnô” je przédną spiéwą [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]] i Radë Kaszëbsczich Chórów. Mòże jã ùczëc m.jin. w [[Radio Kaszëbë]] w pôłnié jakno „nôrodny kaszëbsczi himn”<ref name= "Fopka"></ref>. Za nôrodny kaszëbsczi himn – i jeden òd głównëch nôrodnëch symbòlów – mô tã piesń téż stowôra [[Kaszëbskô Jednota]]<ref>[https://web.archive.org/save/_embed/http://www.kaszebsko.com/uploads/ulotka_symbole.pdf ''Ulotka z kaszubskimi symbolami narodowymi'']</ref>. Jan Trepczik napisôł téż piesniô ò titule „Rodnô zemia”, òd jaczi pòzwã wzął [[Rodnô zemia (telewizjowô programa)|kaszëbsczi program]] gduńsczi telewizje. Biwô, że karna milą te dwie piesni. Takô sytuacjô przëtrafiła sã w 2004 rokù, òbczas nadaniô miona ks. infùłata Antoniégò Lidczi rondowi w [[Chwaszczëno|Chwaszczënie]]<ref name= "Fopka"></ref>. == Tekst piesni == ::''Zemia Rodnô, pëszny kaszëbsczi kraju,'' ::''Òd Gduńska tu, jaż do Roztoczi bróm!'' ::''Të jes snôżô, jak kwiat rozkwitłi w maju.'' ::''Ce, Tatczëznã, jô lubòtną tu móm.'' ::''Sambòrów miecz i Swiãtopôłka biôtczi'' ::''W spòsobie Ce dlô nas ùchòwałë.'' ::''Twòje jô w przódk bëlné pòcyskóm kwiôtczi.'' ::''Òdrodë cél Kaszëbóm znôw brënie.'' ::''Tu jô dali mdã starżã zemi trzimôł,'' ::''Skądka zôczątk rodnô naj rózga mô.'' ::''Tu mdã dali domôcëznë sã jimôł'' ::''Jaż zajasni i nama brzôd swój dô.'' == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Himn|Tam, gdze Wisła òd Krakòwa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] 15vlfuxti38sgt65ill6p9ygqphp878 Tomôsz Fópka 0 8192 211971 209058 2026-08-31T14:54:56Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211971 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tomasz Fopke.JPG|mały|Tomôsz Fópka]] '''Tomôsz Fópka''' abò '''Tómk Fópka'''<ref>[https://web.archive.org/web/20250531115403/https://www.gov.pl/attachment/05541e12-83b3-4757-8e2e-7793c85e12df PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA KASZUBSKIEGO – POZIOM ROZSZERZONY – kwiecień 2020 r.]</ref> ({{jãz.|pl}} ''Tomasz Fopke''; ùr. [[10 lëpińca]] [[1973]] rokù w [[Gdiniô|Gdinie]]) – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w [[Gduńsk]]ù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkã<ref>https://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html</ref> ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë [[Żukòwò]], a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë. Czile jegò wiérztów je w antologii „Mësla dzecka” (2001 r.). [[Wëdôwizna „Region”]] z Gdini wëda w 2003 r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów „Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny „Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)<ref>https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm</ref>. Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001 r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w [[Lãbòrg]]ù (2002 r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika „Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. [[Jerzi Stachùrzczi|J. Stachùrsczi]] i [[Eugeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]). == Òbaczë téż == * [[Felix Cassubia (platka)]] * [[Zbigniew Jankowski (aktór)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://fopke.pl/media/tunefiles/teksty-pozostae/Dorobek_-_Tfopke_ikT5fGp.pdf * https://norda.fm/wiadomosci/tomasz-fopke-autor-dwujezycznego-tomiku-wierszy-w-programie-gosc-dnia/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Fópka, Tomôsz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] reud8snf7t8smuu5n5oua8fbep4q2if Wëkòsewò 0 8264 212036 165521 2026-08-31T19:48:43Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212036 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wykosowo12.JPG|mały|Wëkòsewò]] '''Wëkòsewò''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Główczëce|gminie Główczëce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Główczëce]] nyaaa6ve53dmmke1s4bh4077nqf19f2 Czëstô 0 8295 212019 188233 2026-08-31T19:41:40Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212019 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Czysta,_pomorskie,_2023-05-03_13.00_Dron_864.jpg|mały|Czysta (2023)]] '''Czëstô''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], w chtërny czedës mieszkelë [[Słowińcë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]] 6jjhy1tyg21qm72fbh80av7l9t26rzq Kaszëbskô Jednota 0 8340 211950 211507 2026-08-31T12:28:06Z Iketsi 3254 + 211950 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Kaszëbskô Jednota.png|mały|Logòtip stowôrë Kaszëbsczi Jednotë]] '''Kaszëbskô Jednota''' – kaszëbskô stowôra lëdzy, chtërny chcą aktiwno brac ùdzél w żëcym kaszëbsczégò nôrodu ë ùznôwają jegò prawò do apartnotë, a téż swòji juwernotë w òbrëmienim wieleetniczny spòlëznë, jakô twòrzi jedno państwòwé cało, chtërnym je [[Pòlskô|Pòlskô Repùblika]]. Sedzbą Kaszëbsczi Jednotë naleze sã na Wejrowsczi ùl. 58A w [[Réda|Rédze]]. == Historiô òrganizacje == Stowôrã Kaszëbskô Jednota òsta zakłôdóny [[14 zélnika]] 2011 przez lëdzy rëchli zrzeszoné z pismionama „[[Tatczëzna (miesãcznik)|Tatczëzna]]” ë „[[Òdroda]]”, jinternetowim pòrtalã „Nasze Kaszëbë” (pierwi Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zasobë), lëteracczim karnã „[[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|ZYMK]]”, a téż [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130911044410/http://kaszebsko.com/faq.html ''FAQ – Pytania i odpowiedzi | Kaszëbskô Jednota''] (pòlsczi) [online], kaszebsko.com [przëstãp 2026-07-15].</ref>. Sztatut Kaszëbsczi Jednotë z [[28 czerwińca]] 2014 rokù je terôzniészą wersjã sztatutu òrganizacje<ref>https://web.archive.org/web/20190223074440/http://kaszebsko.com/uploads/statut/SZTATUT%20-%20PL.pdf (pòlsczi) [przëstãp 2026-07-15]</ref>. == Sztatutowé céle stowôrë == # Zmiana „Ùstawù ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach a ò regionalnym jãzëkù”, dôwającô Kaszëbóm sztatus etniczny miészëznë<ref>https://web.archive.org/web/20130914031235/http://kaszebsko.com/prawny-aspekt-pojecia-mniejszosc-etniczna.html</ref>. # Rozbùdzanié ë ùmòcniwanié nôrodny swiądë [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. # Òdroda kaszëbsczi kùlturë. # Propagòwanié wiédzë ò Kaszëbach. # Òchróna etnicznëch prawów lëdzy, jaczi deklarëją przënôleżnotã do kaszëbsczi nôrodnoscë. # Sztôłtowanié ë rozwijanié westrzód kaszëbsczégò lëdu aktiwny òbëwatelsczi pòstawë, żëczny pòwstôwanimù wseczëca całownégò rządzeniégò i wespółòdpòwiedzalnotë za swòjã tatczëznã<ref> http://kaszebsko.com/uploads/statut_CSB.pdf </ref>. == Kòntrowersje == Dzejarze stowôrë są dbë, że kaszëbskô nôrodnô rësznota brëkùje kònsolidacje, a rozwij nôrodnégò pòzdrzatkù je nôlepszą drogą òchrónë i rozwiju kaszëbsczégò kùlturowégò bògactwa<ref>https://web.archive.org/web/20130911044410/http://kaszebsko.com/faq.html FAQ – Pyt.1) Kiedy i dlaczego powstała Kaszëbskô Jednota?</ref>. Dzãka Kaszëbsczi Jednoce na nowò zaczãła sã medialnô diskùsjô na témã sztatusu kaszëbsczégò lëdu ë terôczasnégò stanu sprawów zrzeszonëch z kaszëbską rësznotą. Wësëniãti bez stowôrã pòstulat ùznaniégò Kaszëbów za etniczną miészëznã, stôł sã przëczëną fest protestów wiele liderów [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò]]<ref>http://spoleczenstwo.newsweek.pl/kaszubi-beda-mniejszoscia-etniczna,87612,1,1.html</ref><ref>http://www.tvn24.pl/pomorze,42/kaszubi-narodem-prosza-prezydenta-o-wsparcie,337527.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140504172101/http://www.polskieradio.pl/7/476/Artykul/892563,Kaszubi-chca-byc-narodem</ref><ref>http://www.tvp.pl/gdansk/publicystyka/ted-jo/wideo/odc-18032012/6774675</ref><ref>http://wyborcza.pl/1,76842,11025987,Kaszubska_mniejszosc_wsrod_Kaszubow.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130516133737/http://katowice.gazeta.pl/katowice/1,35019,11277236,Slazacy_i_Kaszubi_jednocza_sily__Chca_byc_niemal_jak.html</ref><ref>http://opole.gazeta.pl/opole/1,35114,11277467,Slazacy_i_Kaszubi_razem_bija_sie_o_swoje__WIDEO_.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140428135245/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2012/01/kaszubi-powinni-byc-mniejszoscia-narodowa</ref><ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/499139,burza-na-kaszubach-odzyl-spor-o-narodowosc,id,t.html?cookie=1</ref>. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszebsko.com Jinternetowô starna stowôrë] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] 36pf3bdz8kgihj8tohkt2ldq71ssxfn 212010 211950 2026-08-31T18:15:24Z Iketsi 3254 [[]] 212010 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Kaszëbskô Jednota.png|mały|Logòtip stowôrë Kaszëbsczi Jednotë]] '''Kaszëbskô Jednota''' – kaszëbskô stowôra lëdzy, chtërny chcą aktiwno brac ùdzél w żëcym kaszëbsczégò nôrodu ë ùznôwają jegò prawò do apartnotë, a téż swòji juwernotë w òbrëmienim wieleetniczny spòlëznë, jakô twòrzi jedno państwòwé cało, chtërnym je [[Pòlskô|Pòlskô Repùblika]]. Sedzbą Kaszëbsczi Jednotë naleze sã na Wejrowsczi ùl. 58A w [[Réda|Rédze]]. == Historiô òrganizacje == Stowôrã Kaszëbskô Jednota òsta zakłôdóny [[14 zélnika]] 2011 przez lëdzy rëchli zrzeszoné z pismionama „[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]” ë „[[Òdroda]]”, jinternetowim pòrtalã „Nasze Kaszëbë” (pierwi Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zasobë), lëteracczim karnã „[[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|ZYMK]]”, a téż [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim]]<ref>[https://web.archive.org/web/20130911044410/http://kaszebsko.com/faq.html ''FAQ – Pytania i odpowiedzi | Kaszëbskô Jednota''] (pòlsczi) [online], kaszebsko.com [przëstãp 2026-07-15].</ref>. Sztatut Kaszëbsczi Jednotë z [[28 czerwińca]] 2014 rokù je terôzniészą wersjã sztatutu òrganizacje<ref>https://web.archive.org/web/20190223074440/http://kaszebsko.com/uploads/statut/SZTATUT%20-%20PL.pdf (pòlsczi) [przëstãp 2026-07-15]</ref>. == Sztatutowé céle stowôrë == # Zmiana „Ùstawù ò nôrodnëch ë etnicznëch miészëznach a ò regionalnym jãzëkù”, dôwającô Kaszëbóm sztatus etniczny miészëznë<ref>https://web.archive.org/web/20130914031235/http://kaszebsko.com/prawny-aspekt-pojecia-mniejszosc-etniczna.html</ref>. # Rozbùdzanié ë ùmòcniwanié nôrodny swiądë [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. # Òdroda kaszëbsczi kùlturë. # Propagòwanié wiédzë ò Kaszëbach. # Òchróna etnicznëch prawów lëdzy, jaczi deklarëją przënôleżnotã do kaszëbsczi nôrodnoscë. # Sztôłtowanié ë rozwijanié westrzód kaszëbsczégò lëdu aktiwny òbëwatelsczi pòstawë, żëczny pòwstôwanimù wseczëca całownégò rządzeniégò i wespółòdpòwiedzalnotë za swòjã tatczëznã<ref> http://kaszebsko.com/uploads/statut_CSB.pdf </ref>. == Kòntrowersje == Dzejarze stowôrë są dbë, że kaszëbskô nôrodnô rësznota brëkùje kònsolidacje, a rozwij nôrodnégò pòzdrzatkù je nôlepszą drogą òchrónë i rozwiju kaszëbsczégò kùlturowégò bògactwa<ref>https://web.archive.org/web/20130911044410/http://kaszebsko.com/faq.html FAQ – Pyt.1) Kiedy i dlaczego powstała Kaszëbskô Jednota?</ref>. Dzãka Kaszëbsczi Jednoce na nowò zaczãła sã medialnô diskùsjô na témã sztatusu kaszëbsczégò lëdu ë terôczasnégò stanu sprawów zrzeszonëch z kaszëbską rësznotą. Wësëniãti bez stowôrã pòstulat ùznaniégò Kaszëbów za etniczną miészëznã, stôł sã przëczëną fest protestów wiele liderów [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò]]<ref>http://spoleczenstwo.newsweek.pl/kaszubi-beda-mniejszoscia-etniczna,87612,1,1.html</ref><ref>http://www.tvn24.pl/pomorze,42/kaszubi-narodem-prosza-prezydenta-o-wsparcie,337527.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140504172101/http://www.polskieradio.pl/7/476/Artykul/892563,Kaszubi-chca-byc-narodem</ref><ref>http://www.tvp.pl/gdansk/publicystyka/ted-jo/wideo/odc-18032012/6774675</ref><ref>http://wyborcza.pl/1,76842,11025987,Kaszubska_mniejszosc_wsrod_Kaszubow.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20130516133737/http://katowice.gazeta.pl/katowice/1,35019,11277236,Slazacy_i_Kaszubi_jednocza_sily__Chca_byc_niemal_jak.html</ref><ref>http://opole.gazeta.pl/opole/1,35114,11277467,Slazacy_i_Kaszubi_razem_bija_sie_o_swoje__WIDEO_.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20140428135245/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2012/01/kaszubi-powinni-byc-mniejszoscia-narodowa</ref><ref>http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/499139,burza-na-kaszubach-odzyl-spor-o-narodowosc,id,t.html?cookie=1</ref>. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszebsko.com Jinternetowô starna stowôrë] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] h2ymbuycyw33x72na19pqyl30gz4mnf Balika 0 8577 212040 187616 2026-08-31T19:49:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212040 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tarai-sentakuita.JPG|mały|Balika i riwa do praniô]] '''Balika''' – drzewiany statk do praniô piérzë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Statczi]] mrb2w5ndagrj4hsgwa0adl0qt5qsgng Talérz 0 8579 212041 202925 2026-08-31T19:50:24Z Iketsi 3254 – to je → – 212041 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Plate Shahr-i Ghulghula Louvre MAO608.jpg|mały|Stôri, cëzy talérz]] '''Talérz''' – òkrągły statk, na ògle mni (snôdczi talérz) abò wicy (głãbòczi talérz) głãbòczi, òn je nôbarżi do dôwaniô jestkù. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Statczi]] o68q250wj6ee31k65vo76r2myxbaelc Kòszôłka 0 8585 212042 200450 2026-08-31T20:02:48Z Iketsi 3254 Galeriô 212042 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lubianka truskawek.jpg|mały|Kòszôłka z [[Ògardowô pòtrôwnica|ògardowima pòtrôwnicama]]]] '''Kòszôłka''' – prostonórtowi kòszik do transpòrtu drobnégò brzadu np. bòrówków, a téż grzëbów i jinnëch wërobinów. Òna je òd dôwna robiony z łëka. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kobialka.svg|Kòszôłka Òbrôzk:Wiesen im Burgenland_-_Erdbeerverkauf.jpg| Òbrôzk:Strawberry festival (2013-06-30) 01.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Statczi]] qyjbb1ghv6sfn777hglloyzxqalta6q Szôla 0 8590 212039 188793 2026-08-31T19:49:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212039 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Fede Galizia - Glass Compote Stand with Peaches, Jasmine Flowers, Quinces and a Grasshopper.jpg|mały|Szôla – statk do brzadu]] '''Szôla''' – òkrãgłi statk na stół, na ògle dosc snôdczi. Òna mòże bëc np. do brzadu abò do [[Torta|tortë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Statczi]] lacwm8h2ebbkqc3zu8vu3are4d16yg1 Rosamaria Murtinho 0 8919 212034 187007 2026-08-31T19:48:08Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212034 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rosamaria Murtinho.jpg|mały|Rosamaria Murtinho]] '''Rosamaria Pereira Murtinho''' (ùr. [[24 rujana]] [[1939]]) je [[Brazylskô|brazylską]] teatrownicą.<ref name="globo">[[Rede Globo|Memória Globo]]. [https://web.archive.org/web/20150527234015/http://memoriaglobo.globo.com/perfis/talentos/rosamaria-murtinho/trajetoria.htm ''Rosamaria Murtinho'']. <span style="color: gray; font-weight: bold; ">(portugalski)</span></ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Murtinho, Rosamaria}} [[Kategòrëjô:Film]] fo2f523vxduz92zeanzqpifi2lhr10b 212035 212034 2026-08-31T19:48:27Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Aktórczi]] 212035 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rosamaria Murtinho.jpg|mały|Rosamaria Murtinho]] '''Rosamaria Pereira Murtinho''' (ùr. [[24 rujana]] [[1939]]) je [[Brazylskô|brazylską]] teatrownicą.<ref name="globo">[[Rede Globo|Memória Globo]]. [https://web.archive.org/web/20150527234015/http://memoriaglobo.globo.com/perfis/talentos/rosamaria-murtinho/trajetoria.htm ''Rosamaria Murtinho'']. <span style="color: gray; font-weight: bold; ">(portugalski)</span></ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Murtinho, Rosamaria}} [[Kategòrëjô:Aktórczi]] q0y41a9q3taxae9thx57tv1lctj6ckb Warzëchwia 0 9027 212043 168758 2026-08-31T20:13:47Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212043 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SMBL lyzki p.jpg|mały|]] '''Warzëchwia''' – długô łëżka z drewna. Òna jesz biwô m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Statczi]] 0uuunwll9iyqmq831buc9qej2i4ju0d Matczi Bòsczi Majewi 0 9061 211991 183299 2026-08-31T17:01:09Z Iketsi 3254 {{Commons}} 211991 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Matka-Boza Rokitno.jpg|mały|]] '''Matczi Bòsczi Majewi''' – ùroczëzna, chtërna wëpôdô [[3 maja]] w [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczim kòscele]] w [[Pòlskô|Pòlsce]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] [[Kategòrëjô:Môj]] [[Kategòrëjô:Marija Panna]] 03nlufosiil9klxa57izdpco7on8n7s Skarniowi gnôt 0 9481 212032 187650 2026-08-31T19:47:04Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212032 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cranial bones numbers.svg|mały|Gnôtë czërzepù – skarniowi gnôt (4)]] '''Skarniowi gnôt''' (łac. ''os temporale'') – je w szkelece [[czërzep]]ù. W nim są dwa skarniowé gnôtë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czërzep]] ojgywakruylkgfbhi7nt956bob52v6f 212033 212032 2026-08-31T19:47:19Z Iketsi 3254 {{jãz.|la}} 212033 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cranial bones numbers.svg|mały|Gnôtë czërzepù – skarniowi gnôt (4)]] '''Skarniowi gnôt''' ({{jãz.|la}} ''os temporale'') – je w szkelece [[czërzep]]ù. W nim są dwa skarniowé gnôtë. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czërzep]] 4ne1trx62i2x8qu04ktygsjg2u66v1y Paweł Miotk 0 9546 211992 198798 2026-08-31T17:02:58Z Iketsi 3254 Paweł Michał Miotk 211992 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Paweł Miotk''' ({{jãz.|pl}} Paweł Michał Miotk; ùrodzony [[25 séwnika]] [[1887]] rokù kòl [[Bãdargòwò|Bãdargòwa]], ùm. [[11 lëstopadnika]] [[1933]] rokù) – lëdowi kaszëbsczi ùtwórca, [[wójt]] [[Lëzëno|Lëzëna]] (1933). Dzél czasu zajimôł mù kaszëbsczi lëdowi [[téater]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://skarbnicakaszubska.pl/wp-content/uploads/2015/02/Stegna_wrzesie%C5%84_04.09._do_druku.pdf Paweł Miotk – zabôczony pòeta kaszëbsczi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze|Miotk Paweł]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi|Miotk Paweł]] 4oigutz1q6byp6phjhddvr5dft20ndj Ùlëniô 0 9624 212016 181531 2026-08-31T19:41:05Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212016 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ulinia - Road 01.jpg|mały|]] '''Ùlëniô''' – kòlonia w [[Gmina Wickò|gminie Wickò]], w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wickò]] dec91fq05qnyy50so7zfoltkcjam1it Harmonia axyridis 0 9978 211990 186408 2026-08-31T17:00:32Z Iketsi 3254 Òbrôzk 211990 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Harmonia axyridis01.jpg|mały|Gòdzynczi ''Harmonia axyridis'']] '''''Harmonia axyridis''''' – bączk z rodzëznë gòdzynkòwatëch. Ta gòdzynka żëła w [[Azëjô|Azëji]], ale òd 2008 rokù òna je np. w [[Gduńsk]]ù. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] mòże bëc z nią jiwer bò nasze gòdzynczi ni mògą z nią wëprzińc. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mariquita asiática multicolor (Harmonia axyridis), Hartelholz, Múnich, Alemania, 2020-07-12, DD 76-112 FS.jpg|''Harmonia axyridis'' Òbrôzk:Harmonia axyridis imagines 20090801.jpg| Òbrôzk:Asian Lady Beetle Habitat Range.png| Òbrôzk:HarAxy ontwikkeling.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òwadë]] qomis982kavk3eumkzqx0b34thrtmdl Cynamón 0 10126 212023 199657 2026-08-31T19:42:27Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Przëprawa]] to [[Category:Przëprawë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212023 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cinnamomum verum vs Cinnamomum burmanni.jpg|mały|Cynamón – z lewi stronë z ôrtu ''Cinnamomum verum'']] '''Cynamón''' (téż: '''cymt''', '''kanél'''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/wp-content/uploads/2016/11/Slownik_1-1.pdf Eùgeniusz Gòłąbk, ''Słowôrz pòlskò-kaszëbsczi'']</ref>) – to je òbrobiónô kóra cynamònówca (nôczãscy ôrtu ''Cinnamomum verum''). Kóra zbiérónô je 2-3 razë w rokù òb czas deszczowégò cządu. Sërowina krótkò fermentëje i je czëszczónô. Pòwstôwają pasyczi, jaczé trzeba obsëszëc w słuńcu. Òb czas tegò procesu pasyczi stają sã żôłtobruné i zwijają sã z obùch strón – twòrzą sã dwie sparłãczoné rérczi. Tak przërëchtowónô sërowina trôfiô do hańdlu pòd pòzwą „cynamón”<ref>Zofia Włodarczyk, ''Rośliny biblijne. Leksykon.'' Kraków 2011.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/picture_gallery/07/south_asia_sri_lanka0s_spice_of_life/html/1.stm {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Przëprawë]] [[Kategòrëjô:Léczné roscënë]] 5tfq8m6w8h6t3h2595d4h03h4yxnm4l 212025 212023 2026-08-31T19:43:39Z Iketsi 3254 – to je → – 212025 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Cinnamomum verum vs Cinnamomum burmanni.jpg|mały|Cynamón – z lewi stronë z ôrtu ''Cinnamomum verum'']] '''Cynamón''' (téż: '''cymt''', '''kanél'''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/wp-content/uploads/2016/11/Slownik_1-1.pdf Eùgeniusz Gòłąbk, ''Słowôrz pòlskò-kaszëbsczi'']</ref>) – òbrobiónô kóra cynamònówca (nôczãscy ôrtu ''Cinnamomum verum''). Kóra zbiérónô je 2-3 razë w rokù òb czas deszczowégò cządu. Sërowina krótkò fermentëje i je czëszczónô. Pòwstôwają pasyczi, jaczé trzeba obsëszëc w słuńcu. Òb czas tegò procesu pasyczi stają sã żôłtobruné i zwijają sã z obùch strón – twòrzą sã dwie sparłãczoné rérczi. Tak przërëchtowónô sërowina trôfiô do hańdlu pòd pòzwą „cynamón”<ref>Zofia Włodarczyk, ''Rośliny biblijne. Leksykon.'' Kraków 2011.</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://news.bbc.co.uk/2/shared/spl/hi/picture_gallery/07/south_asia_sri_lanka0s_spice_of_life/html/1.stm {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Przëprawë]] [[Kategòrëjô:Léczné roscënë]] ibp7gwf0y2t8z3xt0nnc9qvmte2uwvg Kategòrëjô:Przëprawë 14 10130 212020 207921 2026-08-31T19:42:12Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Przëprawa]] do [[Kategòrëjô:Przëprawë]]: Przëprawë 207921 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Roscënë]] n6g0afxh2db9l2kg11udacztx9wg3k9 212024 212020 2026-08-31T19:43:20Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Gastronomiô]] 212024 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Roscënë]] [[Kategòrëjô:Gastronomiô]] 0lrxct3k0f2t7ei8fdvjmpdflaex39k Zwëczajny kawón 0 10372 212038 172879 2026-08-31T19:49:07Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212038 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Taiwan 2009 Tainan City Organic Farm Watermelon FRD 7962.jpg|mały|Zwëczajny kawón]] '''Zwëczajny kawón''' (''Citrullus lanatus'') – ôrt roscënë z rodzëznë baniowatëch (''Cucurbitaceae''). Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] gò mòże kùpic do jedzeniô. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Ògardowizna]] dbzzqyrja2bo8qyy32uxbv6irdk77ej Adóm Hébel 0 10603 211967 211518 2026-08-31T14:40:34Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211967 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Adóm Hébel|fùl miono=Adóm Hébel|data narodzeniégò=1 pajicznika 1992|môl narodzeniégò=[[Wejrowò]]|nôrodnosc=kaszëbskô|òrganizacjô=[[Kaszëbskô Jednota]]|wëznanié=[[katolëcyzm]]|małżeństwò=Ana Hébel|pòlsczé miono=Adam Hebel}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Adóm Hébel''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Hebel''; ùr. 1 pajicznika 1992 rokù we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi pisôrz, gazétnik, youtubéra i satirik. Współprôcowôł z niejistniejącą ju telewizją [[CSB TV]] jakno autor kaszëbsczégò tłómaczeniô bôjczi Krôsniã Dawid i lektór (razã z Magdą Kropidłowską) kaszëbsczi głosowy stegnë serialu „Skazani na miłość”<ref>[https://web.archive.org/web/20151231173743/http://www.fopke.pl/pl/aktualnosci/news,1005/dubbing-nagrany-serial-po-kaszubsku ''Dubbing nagrany. Serial po kaszubsku'']</ref>. Przez piãc lat béł redaktorã programù „[[Gôdómë pò kaszëbskù]]” na kanale [[TTM|Twòja Telewizjô Mòrskô]], w jaczim w hùmòristiczny spòsób przëblëżôł krëjamnotë kaszëbsczégò jãzëka. Jakno „doktór Jeżik Trëker” prowadzëł tuwò téż specjalny nórcëk, w chtërnym ùcził, jak czëtac i pisac pò kaszëbskù, a téż kaszëbsczi gramaticzi<ref>M. Bùlmann, [[Róman Drzéżdżón|R. Drzéżdżón]], ''Nôùka kaszëbsczégò w XXI stalatim'', „Pomerania” 2013, nr 1, s. 10-11.</ref>. Òkróm tegò w TTM prowadzył program „Kaszuby Dotąd Nieznane”, w chtërnym prezentowôł cekawé place na [[Norda|nordowëch Kaszëbach]]<ref name="nadmorski24">[https://web.archive.org/web/20160409162446/http://www.nadmorski24.pl/aktualnosci/12995-adam-hebel-zdobyl-stypendium-im-izabeli-trojanowskiej.html ''Adam Hebel zdobył stypendium im. Izabeli Trojanowskiej'']</ref>. Prowadzy audicje w [[Radio Kaszëbë]], w òsëblëwòscë „Na widnikù Kaszëbë” i „Lëteracką Aùdicjã Radia Kaszëbë” (drëdżi prowadzący – [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùsz Meyer]])<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ ''LARK – nowô Lëterackô Aùdicjô Radia Kaszëbë'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Jegò wiérztë drëkòwóny bëłë m.jin. w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranii]]”. Je autorã felietónów w „Nordze” (rubrika „Kaszebsczi felietón”). W 2013 zdobéł stipendium miona Izabellë Trojanowsczi<ref name="nadmorski24"></ref>. W 2015 wëgrôł plebiscët na òsobòwòsc rokù [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krezu]], òrganizatorã chtërnégò béł „Dziennik Bałtycki”<ref>[https://web.archive.org/web/20160213092356/http://www.dziennikbaltycki.pl/aktualnosci/a/plebiscyt-osobowosc-roku-2015-zwyciezcy-nagrodzeni,9394099/ ''Plebiscyt Osobowość Roku 2015: zwycięzcy nagrodzeni'']</ref>. Adóm Hébel je przedstôwcã wejrowsczégò „Teatru Zymk” i artistã kaszëbsczégò „Kabaretu Kùńda” (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlaw). Wespółòrganizatór przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”<ref>[https://web.archive.org/web/20160409194422/http://radiokaszebe.pl/skarpeta-z-pieniedzmi-dla-zwyciezcy-szportu-na-zokach/ ''Skarpeta z pieniędzmi dla zwycięzcy „Szpòrtu na żokach”'']</ref>. Òd 28 stëcznika 2017 je nôleżnikã zarządu [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170130125807/http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 ''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna'']</ref>. W 2021 wëdôł ksążkã fantasy „Droga wòlnëch lëdzy”, jakô òpòwiôdô ò ''swiece bòrówców, dãplach zamieszkónëch przez trzãsëwidów i biôtkach procëm władzë czarzbónów Gòrzana''<ref>[https://web.archive.org/web/20210827215008/https://biersztuba.com/leteratura/ ''Droga Wòlnëch Lëdzy'']</ref>. W 2022 zdobéł za nią wëróżnienié na [[Costerina (tôrdżi)|Targach Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] 2022 w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], w kategòrie piãkna [[lëteratura]]<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref>. [[4 séwnika]] 2024 ùsôdzył projekt, w jaczim dôwôją do wiédzë nié leno ò kaszëbsczich sprawach, le téż ò zmieniwającym sã swiece nazwônym jakno „[[Kaszëbë i swiat]]”. To pierszi karnôl ò sprawach w kaszëbsczim jãzëkù na [[YouTube|YouTubie]]. Dzys Kaszëbë i swiat jidze mają pònad 1080 subskribòwónëch (stón w 16.07.2026 r.), ë òsta nôlepszim subskribòwónym kaszëbskojãzëkòwim YouTuberã pò [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùszu Titës Meyer]], w jaczim miôł pònad 775 subskribòwónëch. Żeniałi. Mieszkô w [[Lëzëno|Lëzënie]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|typ=c|id=@Kaszebeiswiat|tituł=Òficjalny karnôl z wiadłama}} * {{YouTube|typ=c|id=@procsbadamhebel5378|tituł=Stôri karnôl}} * https://biersztuba.wordpress.com/2021/01/18/droga-wolnech-ledzy-wejimk/ {{SORTUJ:Hebel, Adom}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] gab04j4ig7e9vfa1imf79g0h1ghydaw Pioter Cëskòwsczi 0 11176 211974 210191 2026-08-31T14:55:55Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211974 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Pioter Cëskòwsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Piotr Ciskowski'''; ùr. [[18 maja]] 1979 rokù w [[Pùck|Pùckù]]) – kaszëbsczi utwórca i bëtnik kònkùrsów gôdôszów m.jin. “Bë nie zabëc mòwë starków” ë “Rodnô mòwa”. Béł nôleżnikã [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretë FiF]]. Pisze krótczé pòwiôstczi i òpòwiôdania np.: „Wëjimk żëcégò” w zbiérze „Kaszëbskô nôtëra” (2001). Jakno współùsôdzca napisôł „Pióro do gilgania / Pióro do gëldzëniô”, Gdiniô, wyd. Region, 2004. W 1999 rokù dobëł III môl w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|prozatorsczim kònkùrsu m. J. Drzéżdżona]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170611214620/http://zymk.net/noleznice/pioter-ceskowsczi ''Pioter Cëskòwsczi'' na starnie Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]</ref>. Prowadzy aùdicje w [[Radio Kaszëbë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160817155106/http://radiokaszebe.pl/author/p-ciskowski/ ''Pioter Cëskòwsczi – archiwùm autora'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Òn prowadzył kaszëbską stronã w „Nadmòrsczi Gazécé”. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] qfi2jk14qtnjprljd7ug2arsrn8kf0q 211979 211974 2026-08-31T15:12:08Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 211979 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Pioter Cëskòwsczi''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: '''Piotr Ciskowski'''; ùr. [[18 maja]] 1979 rokù w [[Pùck|Pùckù]]) – kaszëbsczi utwórca i bëtnik kònkùrsów gôdôszów m.jin. “Bë nie zabëc mòwë starków” ë “Rodnô mòwa”. Béł nôleżnikã [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretë FiF]]. Pisze krótczé pòwiôstczi i òpòwiôdania np.: „Wëjimk żëcégò” w zbiérze „Kaszëbskô nôtëra” (2001). Jakno współùsôdzca napisôł „Pióro do gilgania / Pióro do gëldzëniô”, Gdiniô, wyd. Region, 2004. W 1999 rokù dobëł III môl w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|prozatorsczim kònkùrsu m. J. Drzéżdżona]] w [[Wejrowò|Wejrowie]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170611214620/http://zymk.net/noleznice/pioter-ceskowsczi ''Pioter Cëskòwsczi'' na starnie Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]</ref>. Prowadzy aùdicje w [[Radio Kaszëbë]]<ref>[https://web.archive.org/web/20160817155106/http://radiokaszebe.pl/author/p-ciskowski/ ''Pioter Cëskòwsczi – archiwùm autora'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Òn prowadzył kaszëbską stronã w „Nadmòrsczi Gazécé”. == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] m04rt5t0noudl0z0yt4ai72vityt4z3 Michôł Piéper 0 11205 211978 203977 2026-08-31T15:11:54Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 211978 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Michôł Miklôsz Piéper''' ([[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk: ''Michał Mikołaj Pieper''; ùr. [[6 gòdnika]] 1973 rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbskô-pòlsczé pòéta, prozajik i spiéwôk. Członek Związku Literatów Polskich. Z wësztôłceniégò magister historii (sztudérowôł na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]). Wëstãpòwôł w [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczim Kabarece „FiF”]] i mùzycznym tercece „Kùtin”. Wespółzałóżca, przédnik i solista rockòwégò karna „[[Chëcz]]”, .Z karnã „Chëcz”<ref> [https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref>, wëdôł platkã „Do Młodëch”<ref>[[Tomôsz Fópka]], ''Terôczasnô kaszëbskô mùzyka w służbie regionalny edukacje. Przezérk dokònaniów XXI stalatégò'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2008, s. 153.</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8 YouTube]</ref> (platka zawiérô przede wszëtczim mùzykã aùtorstwa Michała Piépera do wiérztów [[Jan Trepczik|Jana Trepczika]]). Debiutowôł w „[[Norda (pismiono)|Nordze”]]. Jegò wiérztë wëchôdalë téż w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranie]]” i „[[Òdroda|Òdrodze]]”, a téż w zsziwkach „[[Zymk - ttps://www.youtube.com/watch?v=zE5vBCckuQ8|Zymkù]]” (Piéper béł w 2001 zakłôdcą ti stowôrë)<ref>[https://gazetarumska.pl/19684/wanoga-po-meslach/ „Wanoga pò mëslach”]</ref>. Ksążkòwò debiutowôł w òficynie [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Prëczkòwsczégò]] „[[Rost]]”<ref>{{RKJ|2011|91}}</ref>. Wiérztë dôlmaczone bëłë na jãzëk finsczi. Je laùreatã nôdgrodë m. Rómana Wróblewsczégò, pòeticczégò kònkùrsu m. I. Trojanowsczi, òstôł téż wëprzédniony Òrmùzdową Skrą za propagòwanié kaszëbsczi kùlturë w karnie „Chëcz” {{Zdrzódło}}. Mieszkô w [[Rëmiô|Rëmi]]. == Ùsôdztwo == === Pòéticczé tomiczi === *''Wanoga pò mëslach'', wëd. Banino,„Rost”,2001.poezja csb. ISBN 83-915946-2-9 https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHh2Z-PTtfmeZYxvNZ?e=htSCTc *''moralne/residuum'', wëd. Pruszcz Gdański, „Jasne”, 2017.poezja pol. ISBN 978-83-61508-98-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSaI5WhTz1hhYUV0?e=carB4y</ref> *''micro/remedium'', wëd. „Kreativer” Gdynia 2020. poezja pol. ISBN 978-83-957036-1-4 <ref>https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSW4D4ztABOFh5Cw?e=JuEyg2</ref> * pandemico/bellum, wëd. "Riderò" Kraków 2023. poezja pol. ISBN 978-83-8324-987-2 * Zachowane przed żywiołem, Zbiór wierszy z lat 2010 - 2025, wëd: "Ridero" Kraków 2025..poezja pol. ISBN 978-83-8431-734-1 <big>'''Ùsôdztwo: proza'''</big> * ''Wędrówki "Znikąd''", wëd. "Ridero" Kraków 2023. powieść przygodowa, proza pol. ISBN 978-83-8351-408-6 * ''Podróż do N, groteska w III aktach. Z cyklu: teatr jednego widza,'' wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8369-266-1 * ''Powrót na P, dramat w X odsłonach. Z cyklu: teatr jednego widza'', wëd. "Ridero" Kraków 2024. proza, pol. ISBN 978-83-8384-271-4 === Nôùkòwé robòtë === * ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'', wëd. „Kreativer”, Gdynia 2020.<ref>[https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHhSSVTh9-rKW22AWX?e=qMOiB7 ''Zygmunt Milczewski – samorządowiec, konspirator, publicysta'']</ref> pol. ISBN 978-83-957036-4-5 * "''Samorząd Gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939",'' wëd. Kreativer, Gdynia 2022. pol.https://1drv.ms/b/s!AnoQSPkERseHilhLyL7ajIHLiHto?e=LAf80n ISBN 978-83-66842-09-0 * ''Od Schwerin po Bałkany, Wspomnienia Antoniego Pieper z lat 1942-1945'', wyd. Ridero Kraków 2025. popularno-nauk. pol. ISBN 978-8414-100-7 '''Artikle nôùkòwè''' * ''Samorząd gminny Rumia - Zagórze w latach 1920 - 1939 w kontekście nowo powstałej Gdyni.'' w: ''"Argumenta Historica",'' nr 10, s.103-120, Czasopismo naukowo - dydaktyczne Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2023. ISSN 2353-0839 * ''Biografia kaprala Franciszka Basmanna z okresu Drugiej Wojny Światowej, I, II cz.'' w: ''Pomerania,'' nr 4/2024(585), 5/2024(586), Gdańsk 2024. ISSN 0238-9045 == Òbaczë téż == * [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] r5tipg9iyok6d9k841r82z29k2li669 Mateùsz Titës Meyer 0 11996 211961 211517 2026-08-31T14:14:13Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211961 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}{{Biogram infobox|miono=Mateùsz Titës Meyer|fùl miono=Mateùsz Titës Meyer|data narodzeniégò=26 gromicznika 1991|môl narodzeniégò=[[Wejrowò]]|nôrodnosc=kaszëbskô|òrganizacjô=[[Kaszëbskô Jednota]]|wëznanié=|małżeństwò=|wark=szkólny, òrganista, mùzyk, kaszëbsczi dzejôrz, pòeta, dolmaczéra}}'''Mateùsz Titës Meyer''' (ùr. 26 [[Gromicznik|gromicznika]] [[1991]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi spòleznowi dzejôrz, lëterackò-mùzyczny ùtwórca, dolmaczéra, szkólny ë òrganista. Pierszi Kaszëba, jaczi zwëskiwô z prawa do pisënkù swòjëch pòdôwków leno pò kaszëbskù, téż w òficjalnëch papiórach. == Biografiô == === Dzecné ë młodzëznowé lata === Mateùsz Titës Meyer je ùrodzony 26 gromicznika 1991 we [[Wejrowò|Wejrowie]]. Pòchôdô z kaszëbsczi wsë, [[Lewinkò]] w [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]], w jaczi do dzysô lëdze dërch gôdają pò kaszëbskù. Ju w dzecnëch latach, dzãka apartnym kaszëbsczim zwëkóm, jaczé bëłë żiw w ti wsë, òdkrił swòją kaszëbską swiądã.<ref name=":0">[https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/2156343,1,kaszuba-poza-systemem.read Kaszuba poza systemem, M. Bunda, Polityka, 04.03.2022]</ref> W latach 1998–2004 ùcził sã w Spòdleczny Szkòle w [[Pòbłocé|Pòbłocym]], 2004–2007 w Gimnazjum m. [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] w [[Strzépcz|Strzépczu]] ë w latach 2007–2010 w I Òglowòsztôłcącym Liceùm we [[Wejrowò|Wejrowie]]. W latach 2002–2006 chòdzył téż do Państwòwi Mùzyczny Szkòłë we [[Wejrowò|Wejrowie]] (w klase [[Pùzon|pùzonu]]) ë w latach 2008–2012 do Diecezjalnégò Òrganistowsczégò Sztudióm w [[Pelplin|Pelplënie]] (w klase [[Òrganë|òrganów]]). W 2005 rokù béł jednym z załóżców Gminowi Dãti Òrkestrë w [[Gmina Lëniô|Lëni]], dlô jaczi aranżowôł dokazë filmòwi, rozriwkòwi ë kaszëbsczi mùzyczi.<ref>[https://www.gminalinia.com.pl/kultura-i-sport/gmina-orkiestra-deta/ Gminna Orkiestra Dęta w Lini]</ref> Òd 2004 rokù, za czasów ùczbë w Spòdleczny Szkòle w [[Pòbłocé|Pòbłocym]], zaczął pòznawac lëteracczi zapisënk kaszëbsczégò jãzëka, czegò ùcził sã pòtemù téż w Gimnazjum w [[Strzépcz|Strzépczu]]. Bez 3 lata béł przedstôwcą strzépsczégò Gimnazjum na [[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczim Diktandze]], a téż na Gimnazjowëch Kònkùrsach Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Òb czas ùczbë w strzédny szkòle we [[Wejrowò|Wejrowie]] béł załóżcą Karna Lubòtników Kaszëbiznë, jaczé miôł starã przerobic na midzëklasowé karno ùczbë kaszëbsczégò jãzëka – doszło do te w 2010 r., czedë kùńcził szkòłã.<ref name=":0" /> W tim czasu jakno przedstôwca szkòłë dobéł: * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim|XXIII Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim]] na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]], * [[Krézowô Òlimpiada Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim|X Krézową Òlimpiadã Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim]] w [[Rëmiô|Rëmi]], * V Nôùkòwą Òlimpiadã [[Kaszëbskò-Pòmòrskô Wëższô Szkòła we Wejrowie|KPSW]] we Wejrowie z Wiédzë ò spòleznie ë Nônowszi historie, * I Kònkùrs wiédzë ò [[Paùel Nipkow|Paùlu Nipkòwie]] w [[Lãbórg|Lãbòrgù]], * [[Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi "Kaszëbsczé spiewë"|VIII Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi "Kaszëbsczé spiewë"]] w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Reprezeńtowôł swòje Liceùm téż na kaszëbsczich warkòwniach "Ambasador Regionu"<ref>[https://www.facebook.com/Projekt-Ambasador-Regionu-138362569533086/ Ambasador Regionu – strona na Facebooku]</ref>, òrganizowónëch w 2010 rokù bez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Pòd cëskã direkcje szkòłë zrezignowôł z pisaniô maturë z kaszëbsczégò jãzëka, równak jegò gãbnô matura z pòlsczégò jãzëka sparłãczonô bëła z pòchôdanim pòzwów kaszëbsczich môlëznów w dokazach [[Florión Cenôwa|Floriana Cenôwë]] ë [[Hieronim Derdowsczi|Hieronima Derdowsczégò]].<ref name=":0" /> W 2010 rokù zaczął sztudérowac pòlską filologiã ze szpecjalizacją szkólno-kaszëbisticzną na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]], z czegò pò pierszim rokù zrezignowôł. === Ùtwórstwò ë artisticzné dzejania === Pierszé kaszëbsczé ë pòlsczé tekstë ùsadzôł òd rujana 2008 r. do smùtana 2009 r. na priwatnym fòtoblogù, a òd stëcznika 2010 r. na niefąksjonérëjącym ju blogù [https://tites.kashubia.com tites.kashubia.com]. Jakno ùtwórca lëtraturë zadebiutowôł pòlskòjãzëkòwą pòwiastką "Moje strony" w pòkònkùrsowim zbiérkù "Ziemia wejherowska, to takie miejsce gdzie...", wëdónym w 2009 rokù bez [[Wejrowsczi kréz|Krézowé Sztarostwò we Wejrowie]]. Jakno kaszëbskòjãzëkòwi ùsôdca zadebiutowôł artiklã pt. "Pòczëjë Kaszëbsczégò Dëcha" ë wiérztą "Pùrtk z Lewinka" w smùtanowim numrze [[Pomerania (cządnik)|Pòmeranie]] w 2010 rokù<ref>[https://web.archive.org/web/20250925211852/http://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/show-content/publication/17220/edition/14888/?format_id=2 Pomerania, listopad 2010]</ref>, a w 1. numrze "Klëczi" (jinfòrmatorze [[Gmina Lëniô|gminë Lëniô]]) z 2011 rokù, prozatorsczim tekstã pt.: "Môłô bôjka ò mòji òjcowiznie".<ref>[https://www.gminalinia.com.pl/files/download/3553/SKMBT_C22016080511300.pdf Klëka nr 1, 2011]</ref> Pòtemù pisôł do [[Pomerania (cządnik)|Pòmeranie]], [[Stegna|Stegnë]], [[Skra|Skrë]], [[Dziennik Bałtycki|Bôłtëcczégò Dzénnika]] ë [[Gazeta Świętojańska|Swiãtojańsczi Gazétë]]<ref>[https://gazetaswietojanska.org/author/m-meyer/ Gazeta Świętojańska, archiwum tekstów]</ref>. Jegò kaszëbskòjãzëkòwé tekstë bëłë drëkòwóné w antologiach dokazów, jaczé dobëłë w kònkùrsu "Powiew Weny" w 2010<ref>[http://www.wejherowo.pl/files/nowiny/wena_2010.pdf Powiew Weny 2010 – publikacja]</ref> ë 2011<ref>[https://docplayer.pl/55108068-Powiatowa-i-miejska-biblioteka-publiczna-w-wejherowie-im-aleksandra-majkowskiego-wejherowski-konkurs-literacki-powiew-weny.html Powiew Weny 2011 – publikacja]</ref> rokù. Je dobiwcą przédnëch nôdgrodów pòeticczich miónków "Złoté Jaje" w Kartuzach z 2011 ë 2012 rokù.<ref>[http://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2385&com_mode=thread&com_order=1 Złoté Jaje – wyniki, naszekaszuby.pl]</ref> W 2012 rokù wëdôł pierszi zbiérk wiérztów pt.: '''"... zamkłô w słowach"'''.<ref>[https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4972759/zamklo-w-slowach "... zamkłô w słowach", lubimyczytac.pl]</ref> Sparłãczony z karnã ùsôdców kaszëbsczi lëtraturë [[ZYMK]] ë z [[Teater ZYMK|Teatrã ZYMK]]. 18 strëmiannika 2011 rokù w [[Lëzëno|Lëzënie]] zadebiutowôł mùzyczno, jakno ùsôdca tekstów ë mùzyczi do binowégò dokazu [[Adóm Hébel|Adama Hébla]] pt.: "Smãtkòwô Spiéwa", w jaczim téż zagrôł pòstacjã titlowégò Smãtka<ref>[http://belok.kaszubia.com/wiadla/smatkowo-spiewa Smãtkòwô spiéwa – belok.kaszubia.com]</ref>. W pòstãpnëch latach wëstãpiwôł téż m. jin.: w jinscenizacje dokazu "Jiwer òstatnëch"<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215343/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jiwer-ostatnech Jiwer òstatnëch – belok.kaszubcia.com]</ref> [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]], a w "Scynanim kanie" we wiele placach na całëch Kaszëbach. Òd 2011 do 2015 rokù wëstãpiwôł téż w programie [["Gôdómë pò kaszëbskù"]] w [[Twòja Telewizjô Mòrskô|Telewizje TTM]], a w latach 2015–2016 prowadzył lëteracką aùdicjã [[LARK]] w [[Radio Kaszëbë]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ LARK, audycja w Radio Kaszëbë]</ref> W latach 2015–2016 béł bëtnikã Gdińsczich Scenarnikòwëch Warkòwniów w [[Gdińskô Filmòwô Szkòła|Gdińsczi Filmòwi Szkòle]], jaczé skùńcził z wëprzédnienim za kaszëbskòjãzëkòwi scenarnik do filmù na spòdlim lëdowi pòwiôstczi ze Słowôrza [[Bernat Sëchta|Zëchtë]]. W latach 2016–2017 béł bëtnikã warkòwniów "Krącymë Film" w redzczi [[Fabrika Kùlturë w Redze|Fabrice Kùlturë]]<ref>[https://www.facebook.com/studioczarnazebra/videos/805875886230812 Film kręcimy – relacja na Facebooku]</ref>. W 2020 rokù dobéł XXI [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]] we Wejrowie, w kategòrie "dokôz na binã"<ref>[https://nadmorski24.pl/aktualnosci/46492-znamy-laureatow-tegorocznych-konkursow-literackich Wyniki XXI Konkursu im. Jana Drzeżdżona]</ref>. Mô titel Wiôldżégò Méstra Kaszëbsczégò Pisënkù XIX [[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczégò Diktanda]] z 2020 rokù w [[Réda|Redze]]. W 2021 rokù w drëkù pòkazałë sã dwa dokazë, jaczich béł tłómaczérą: "Hewò je mój dodóm, dze je mój Bóg"<ref>[https://www.gdynia.pl/aktualnosci-9,6470/tam-dom-moj-gdzie-bog-moj-opowiesc-utrwalona-na-fotografiach,554597 Hewò je mój dodóm, dze je mój Bóg – informacja w serwisie gdynia.pl 01.02.2021]</ref> ë "Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie"<ref>[https://dziennikbaltycki.pl/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-slynna-ksiazke-lewisa-carrolla-przetlumaczono-na-jezyk-kaszubski/ar/c13-15642580 Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemi, Dziennik Bałtycki 02.06.2021]</ref>. Za nen drëdżi dokôz dobéł [[Kònkùrs Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Lëtraturë w Kòscérznie "Costerina"|Kònkùrs Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Lëtraturë "Costerina"]] 2021 w Kòscérznie w kategòrie dolmaczënków.<ref>[http://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/ Costerina 2021 – wyniki]</ref> === Spòleznowé dzejania ë warkòwé żëcé === W latach 2010–2011 béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów "Pòmòraniô"]], w jaczim béł gòspòdarzã chëczë Pòmòrańców w [[Łãczëńskô Hëta|Łãczińsczi Hëce]]. W tim czasu zrëchtowôł XXIV [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim]], warkòwnie [[Remùsowô Kara]] w [[Pilëce|Pilëcach]], a téż pòmôgôł przë prowadzenim miedzënôrodnégò projechtu "Seven Senses of Kashubia" w [[Òstrzëce|Òstrzëcach]].<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215345/https://docplayer.pl/7353181-Informacja-o-dzialalnosci-klubu-studenckiego-pomorania-w-latach-2010-2013.html Sprawozdanie z działalności KS Pomorania]</ref> W 2012 rokù ùsadzył nakładczi tłómaczącé Facebooka, YouTube ë Google na kaszëbsczi jãzëk.<ref>[https://tvn24.pl/pomorze/widzy-mie-s-zamiast-lubie-to-czyli-facebook-po-kaszubsku-ra271381 "Widzy mie sã!" zamiast "Lubię to!", czyli Facebook po kaszubsku, tvn24.pl, 17.08.2012] </ref> W latach 2012–2013 ë w 2015 cygnął akcje wësyłaniô wniosków do miéwców Facebooka ò rëszenié òficjalnégò tłómaczeniô pòrtalu na kaszëbsczi jãzëk.<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/trojmiasto/facebook-po-kaszubsku-jo/xmx6fz3 Facebook po kaszubsku? Jo!, onet.pl, 13.10.2015]</ref> W 2013 rokù, jakno pierszi Kaszëba, zwëskôł z prawa do zapisywaniô swòjëch pòdôwków pò kaszëbskù w òficjalnëch papiórach – personkôrce ë paszpòrce.<ref name=":0" /> W latach 2011–2016 béł przédnikã stowôrë [[Kaszëbskô Jednota]], chtërny béł jednym z załóżców.<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215342/http://kaszebsko.com/zarzad.html Zarząd Kaszëbsczi Jednotë]</ref> Jakno przédnik KJ béł jednym z ùdbòdôwców kònkùrsu [[Méster Bëlnégò Czëtaniô|"Méster Bëlnégò Czëtaniô"]] ë [[Miónczi Jedny Wiérztë|"Miónków Jedny Wiérztë"]], jaczé w latach 2013–2015 wëspółrëchtowôł z [[Janina Borchmann|Janiną Bòrchmann]] w [[Spòleznowô Biblioteka Gminë Wejrowò|Spòleznowi Bibliotece Gminë Wejrowò m. A. Labùdë w Bólszewie]]. Dôł téż ùdbã na stwòrzenié [[Swiãto Kaszëbsczi Fanë|Swiãta Kaszëbsczi Fanë]], jaczé òd 2012 rokù je fejrowóné na całëch Kaszëbach.<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=83&cntnt01returnid=26 Swiãto Kaszëbsczi Fanë 2012]</ref> W 2013 rokù mët z [[Gracjana Pòtrëkùs|Gracjaną Pòtrëkùs]] zrëchtowôł dwa Kaszëbsczé Plenerë – Lëteracczi ë Malarsczi na [[Głodnica|Głodnicë]],<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=215&cntnt01returnid=26 Kaszëbsczi Lëteracczi Plener 2013]</ref> a w 2014 rokù pòmagôł w òrganizacje Hókéjowégò Wikeńdu na Kaszëbach<ref>[http://kaszebsko.com/hokej Hókéjowi Wikeńd na Kaszëbach 2014]</ref> ë prowadzył akcjã zéńdzeniów z ùczniôkama wejrowsczich szkòłów, cobë zachãcywac jich do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka.<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=282&cntnt01returnid=26 Akcjô promòcje ùczbów kaszëbsczégò jãzëka we Wejrowie]</ref> W 2016 rokù, jakno przedstôwca Kaszëbów, wprowadzył [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbską Jednotã]] do [[Wòlnô Eùropejskô Przëstojizna (EFA)|Wòlny Eùropejsczi Przëstojiznë]] ({{jãz.|en}} ''European Free Alliance'').<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=358&cntnt01returnid=47 KJ w EFA]</ref> W 2019 rokù wëspółùsadzył [[Fùndacjô Kaszëbskô|Fùndacjã Kaszëbską]], w jaczi prowadzy projechtë pòpùlarizëjącé kaszëbiznã w jinternece, m. jin.: profil Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù,<ref>[https://www.facebook.com/Sloworz Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù]</ref> Kònkùrs na [[Kaszëbsczé Słowò Rokù]],<ref>[https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-co-po-larwie-kaszubskie-slowo-roku-2021,nId,5781340#crp_state=1 Co po larwie? Kaszubskie Słowo Roku 2021, rmf24.pl, 20.01.2022]</ref> a téż [[Jinternetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]].<ref>https://sloworz.org/</ref> W latach 2019–2020 prowadzył akcjã [[Watchdog na Kaszëbach 2.0|Watchdog na Kaszëbach]],<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/watchdog-na-kaszubach Watchdog na Kaszubach 2020]</ref> w jaczi sprawdzył wëdawanié subwencje na ùczbã kaszëbsczégò jãzëka w szkòłach ë samòrządzënach na Kaszëbach. W 2021 rokù zrobił przezérk gazétniczëch artiklów ò Kaszëbach, sprawdzywającë stereotipòwé ë krziwdzącé zamkłotë sparłãczoné z Kaszëbama. Jakno pòdrëchòwanié dzejaniô òpùblikòwôł pòradnik: "Jak gadac ë pisac ò Kaszëbach?"<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/jak-mowic-i-pisac-o-kaszubach Poradnik: Jak mówić i pisać o Kaszubach?, Gdańsk 2021]</ref> W 2021 zaczął téż prowadzëc akcjã [[Mòje stronë 2021]]<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/moje-strone Mòje stronë 2021 – strona projektu]</ref>, w jaczi zbiérô òdjimczi tôflów z dëbeltjãzëkòwima pòzwama môlëznów na Kaszëbach, sprawdzywającë jichną jãzëkòwą pòprawnotã. W latach 2011–2012 béł gazétnikã [[Radio Kaszëbë|Radia Kaszëbë]]. W 2013 rokù robił w [[Wëdôwizna „Region”|Wëdawiznie Region]] w [[Gdiniô|Gdinie]]. W latach 2013–2016 béł òrganistą w [[Mrzeżëno|Mrzeżënie]], a pòtemù w latach 2016–2017 w [[Bòlszewò|Bólszewie]]. Prowadzył w tëch placach warkòwnie z kaszëbsczégò jãzëka dlô nôleżników parafialnëch chùrów. W latach 2014–2016 béł téż kasztelanã Szklónégò Zómkù Ksyżëstwa Wichrowëch Mòrzów w [[Òsłónino|Òsłoninie]].<ref>[https://web.archive.org/web/20220814205604/http://www.szklanyzamek.pl/index.php Szklany Zamek Księstwa Wichrowych Mórz]</ref> W latach 2017–2021 mieszkôł ë robił we [[Warszawa|Warszawie]]. Béł tam sparłãczony z Òbëwatelską Sécą Watchdog Pòlskô, skùńcził Szkòłã Trenérów Bùtenrządowëch Òrganizacjów, jaczi je nôleżnikã òd 2019 rokù. Robił téż w Ceńtrze Òbëwatelsczi Edukacje, dze pòznawôł pedagògikã Sztôłtëjącégò Òceniwaniô. Òd séwnika 2021 rokù je szkólnym kaszëbsczégò jãzëka w [[Naja Szkòła|Naji Szkòle]] we [[Wejrowò|Wejrowie]] ë òrganistą w [[Pasyjno-Marijné Sanktuarium we Wejrowie|Pasyjno-Marijnym Sanktuarium we Wejrowie]]. == Òbaczë téż == * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Tites Meyer, Mateusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi mùzycë]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] __NONEWSECTIONLINK__ 1wcqzbcqor04s8pir11t5gaad9b7bzi Wiki:Statistika 4 12528 211952 208187 2026-08-31T12:44:46Z Iketsi 3254 2026-08-31 211952 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" |+ !Bùtnowé lënczi |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/10|10]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/11|11]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/12+|12+]] |- |2026-05-12 || {{%T|65.54|65.54 (3648)}} || {{%T|21.04|21.04 (1171)}} || {{%T|8.59|8.59 (478)}} || {{%T|2.71|2.71 (151)}} || {{%T|0.95|0.95 (53)}} || {{%T|0.47|0.47 (26)}} || {{%T|0.27|0.27 (15)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.02|0.02 (1)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.09|0.09 (5)}} |- |2026-05-13 || {{%T|63.42|63.42 (3533)}} || {{%T|21.27|21.27 (1185)}} || {{%T|9.8|9.8 (546)}} || {{%T|3.05|3.05 (170)}} || {{%T|1.18|1.18 (66)}} || {{%T|0.5|0.5 (28)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.16|0.16 (9)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |2026-05-14 || {{%T|61.93|61.93 (3451)}} || {{%T|21.63|21.63 (1205)}} || {{%T|10.62|10.62 (592)}} || {{%T|3.36|3.36 (187)}} || {{%T|1.17|1.17 (65)}} || {{%T|0.48|0.48 (27)}} || {{%T|0.29|0.29 (16)}} || {{%T|0.18|0.18 (10)}} || {{%T|0.13|0.13 (7)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0|0 (0)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.04|0.04 (2)}} || {{%T|0.11|0.11 (6)}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-15|na=5572|N=3287|0=1267|1=665|2=207|3=69|4=30|5=17|6=10|7=7|8=2|9=0|10=2|11=2|12=7}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-16|na=5574|N=3173|0=1282|1=752|2=214|3=69|4=35|5=17|6=10|7=7|8=2|9=1|10=1|11=3|12=7}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-21|na=5579|N=2717|0=1517|1=929|2=244|3=81|4=37|5=21|6=10|7=6|8=5|9=1|10=1|11=3|12=7}} |- |{{Stat/12|data=2026-06-01|na=5590|N=2288|0=1688|1=1105|2=279|3=81|4=39|5=22|6=11|7=55|8=5|9=4|10=1|11=2|12=10}} |- |{{Stat/12|data=2026-06-04|na=5601|N=2138|0=1820|1=1120|2=285|3=83|4=39|5=24|6=11|7=57|8=5|9=3|10=3|11=1|12=11}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-01|na=5629|N=1779|0=2170|1=1131|2=290|3=89|4=41|5=23|6=14|7=66|8=5|9=4|10=4|11=1|12=12}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-06|na=5645|N=1631|0=2313|1=1135|2=292|3=90|4=43|5=26|6=15|7=73|8=5|9=3|10=5|11=1|12=13}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-10|na=5655|N=1543|0=2379|1=1145|2=306|3=88|4=41|5=27|6=17|7=77|8=8|9=3|10=6|11=2|12=13}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11}})}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+}})}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) * 2026-05-15 5572 <gallery\s: 3.1% (173) Òbaczë téż: 19.94% (1111) Przëpisë: 11.16% (622) Bùtnowé: 49.5% (2758) Commons: 42.77% (2383) * 2026-05-21 5579 <gallery\s: 3.19% (178) Òbaczë téż: 21.38% (1193) Przëpisë: 11.63% (649) Bùtnowé: 54.94% (3065) Commons: 51.3% (2862) * 2026-05-26 5583 <gallery\s: 3.22% (180) Òbaczë téż: 21.44% (1197) Przëpisë: 11.73% (655) Bùtnowé: 57.03% (3184) Commons: 54.88% (3064) * 2026-06-01 5590 <gallery\s: 3.43% (192) Òbaczë téż: 21.88% (1223) Przëpisë: 11.99% (670) Bùtnowé: 59.25% (3312) Commons: 59.03% (3300) * 2026-06-04 5601 <gallery\s: 3.46% (194) Òbaczë téż: 22.51% (1261) Przëpisë: 12.34% (691) Bùtnowé: 61.83% (3463) Commons: 61.81% (3462) * 2026-06-30 5627 <gallery\s: 3.98% (224) Òbaczë téż: 23.62% (1329) Przëpisë: 13.22% (744) Bùtnowé: 67.87% (3819) Commons: 67.89% (3820) * [https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-07/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-07-06] 5645 <gallery\s: 4.25% (240) Òbaczë téż: 24.2% (1366) Przëpisë: 13.82% (780) Bùtnowé: 71.05% (4011) Commons: 71.11% (4014) * 2026-07-10 5655 <gallery\s: 4.69% (265) Òbaczë téż: 24.9% (1408) Przëpisë: 14.36% (812) Bùtnowé: 72.63% (4107) Commons: 72.71% (4112) * 2026-08-31 5769 <gallery\s: 5.96% (344) Òbaczë téż: 26.52% (1530) Przëpisë: 16.83% (971) Bùtnowé: 77.26% (4457) Commons: 77.38% (4464) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|344|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1530|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|971|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|4457|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|4464|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * 2026-05-16 — 2.42% (135) * 2026-05-21 — 2.60% (145) * 2026-06-01 — 2.77% (155) * 2026-06-04 – 2.95% (165) * 2026-06-30 — 3.11% (175) * 2026-07-06 — 3.37% (190) * 2026-07-10 — 3.54% (200) * 2026-07-14 — 3.7% (210) * 2026-08-31 — 4.33% (250) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) * <s>2026-05-18 {{/S+|Pismienizna|1|csb}}</s> → 0 (2026-05-18) * <s>2026-07-07 {{/S+|Dopisë|1|csb}}</s> → 0 (2026-07-07) * 2026-07-16 {{/S+|Bôczënczi|2|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> 69q5ou4r04tdkmuta5f92a8p715u1zs Hana Makùrôt 0 12962 211972 209503 2026-08-31T14:55:23Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] 211972 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hanna Makurat.jpg|mały|Hana Makùrôt (2015)]] '''Hana Makùrôt''' ({{jãz.|pl}} Hanna Makurat)<ref>https://web.archive.org/web/20100428133937/http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/hana-makurot/</ref> – kaszëbskô i pòlskô pisôrka. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20100427184254/http://www.hana.kaszubia.com/ * https://web.archive.org/web/20160130105914/http://meta-fizyka.blogspot.com/ * https://czec.pl/testamente-jimaginacji {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] q1x0gvbkacinnsygx4bkip3vi51ymxo Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich 0 12979 211946 209545 2026-08-31T12:10:24Z Iketsi 3254 ZYMK 211946 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''', '''ZYMK'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Adóm Hébel]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] p8uxf7fe0it2ceqyjh44ay96k3s9cs6 211947 211946 2026-08-31T12:11:25Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 211947 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''', '''ZYMK'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Adóm Hébel]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 96fi18vgbkj4s9lrgm6bd2jn66y38cc 211964 211947 2026-08-31T14:38:28Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] 211964 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''', '''ZYMK'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Adóm Hébel]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] rs0ykbkcakff4d4swstbzmaztfa0vhi 211975 211964 2026-08-31T14:59:57Z Iketsi 3254 https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ 211975 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''', '''ZYMK'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Adóm Hébel]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] lcji7b3gjdtawyr8a0jlfht34fxxr43 211977 211975 2026-08-31T15:10:33Z Iketsi 3254 + 211977 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''', '''ZYMK'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. Do 2005 rokù pismiono [[Òdroda]] bëłó gazétowim patrónã [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich (ZYMKÙ)]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20220808231611/http://zymk.net/</ref>. ZYMK wëmëszlëlë [[Michôł Piéper]] i [[Róman Drzéżdżón]], pùzni doszlë [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Grégòr J. Schramke]], [[Paùel Szczëpta]], [[Słôwk Fòrmella]], [[Tómk Fópka]] i jini<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Michôł Piéper]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Adóm Hébel]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] s1tqpg860d4mcus2g5ibic2vm0jv9dw 211985 211977 2026-08-31T16:38:58Z Iketsi 3254 - 211985 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''' '''„Zymk”'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców „Zymk”'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. Do 2005 rokù pismiono [[Òdroda]] bëłó gazétowim patrónã Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich (ZYMKÙ)<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20220808231611/http://zymk.net/</ref>. Zymk wëmëszlëlë [[Michôł Piéper]] i [[Róman Drzéżdżón]], pùzni doszlë [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Grégòr J. Schramke]], [[Paùel Szczëpta]], [[Słôwk Fòrmella]], [[Tómk Fópka]] i jini<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Michôł Piéper]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Adóm Hébel]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] en83ovadn3vkgdkjstkmxs1bqer9ljb Zymk (wiele znaczeniów) 0 13485 211945 209582 2026-08-31T12:09:46Z Iketsi 3254 + 211945 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Zymk (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Zymk|| }} * {{Link if not current|Téater Zymk|| }} * {{Link if not current|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|| }} * {{Link if not current|ZYMK (pismiono)|| }} jj6b3g02e665mwbyb7zv3ai5gx5v1ov Kùlturowi park 0 13718 211954 210519 2026-08-31T13:27:14Z Iketsi 3254 + 211954 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Osada łowców fok, Rzucewo.jpg|mały|Kùlturowi Park „Osada Łowców Fok” w Rzucewie]] '''Kùlturowi park''' ({{jãz.|pl}} ''park kulturowy'') – [[mùzeùm]] na swiéżim lëfce z rekònstrukcjama archeòlogicznëch òbiektów a téż stałą archeòlogiczną ekspòzycjã. W [[Pòlskô|Pòlsce]] je 49 kùlturowëch parków<ref>https://www.gov.pl/web/kultura/park-kulturowy</ref>. == Przikładë == * Kùlturowi Park „Ośmiu Błogosławieństw” ([[Serakòjce]]) ({{jãz.|pl}} ''Park Kulturowy Ośmiu Błogosławieństw we wsi Sierakowice'')<ref>https://www.dworniczak.com/parki-kulturowe-w-polsce-rozmieszczenie-i-typologia/</ref> * Kùlturowi Park „Osada Łowców Fok” w [[Rzucewò|Rzucewie]] ({{jãz.|pl}} ''Park Kulturowy „Osada Łowców Fok” w Rzucewie'') * Kùlturowi Park „Klasztorne Stawy” ({{jãz.|pl}} ''Park Kulturowy „Klasztorne Stawy”'') == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Seal hunters' settlement in Rzucewo (1).jpg|Kaszëbskô Chëcz w Kùlturowim Parku „Osada Łowców Fok” Òbrôzk:Sierakowice, brama cmentarza.jpg|„Klasztorne Stawy” Òbrôzk:Milewszczyzna park kulturowy 01.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Kùltura]] * [[Mùzeùm]] * [[Nôrodny park]] |col2= === Jiné ôrtë mùzeów === {{#categorytree:Ôrtë mùzeów|hideroot=on|mode=pages|namespaces=0}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.gov.pl/web/kultura/park-kulturowy * https://samorzad.nid.pl/baza_wiedzy/park-kulturowy/ * http://studiakrajobrazowe.amu.edu.pl/vocabulary_tag/park-kulturowy/ * https://www.arkada.one/2024/02/06/utworzenie-parku-kulturowego-ochrona-kultury-czy-blokowanie-inwestorow/ * https://ade.niaiu.pl/archipediapl/park-kulturowy {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ôrtë mùzeów]] pqafnh7le36gatpe7d91cl1rd7l4h3b 211955 211954 2026-08-31T13:28:32Z Iketsi 3254 kat. 211955 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Osada łowców fok, Rzucewo.jpg|mały|Kùlturowi Park „Osada Łowców Fok” w Rzucewie]] '''Kùlturowi park''' ({{jãz.|pl}} ''park kulturowy'') – [[mùzeùm]] na swiéżim lëfce z rekònstrukcjama archeòlogicznëch òbiektów a téż stałą archeòlogiczną ekspòzycjã. W [[Pòlskô|Pòlsce]] je 49 kùlturowëch parków<ref>https://www.gov.pl/web/kultura/park-kulturowy</ref>. == Przikładë == * Kùlturowi Park „Ośmiu Błogosławieństw” ([[Serakòjce]]) ({{jãz.|pl}} ''Park Kulturowy Ośmiu Błogosławieństw we wsi Sierakowice'')<ref>https://www.dworniczak.com/parki-kulturowe-w-polsce-rozmieszczenie-i-typologia/</ref> * Kùlturowi Park „Osada Łowców Fok” w [[Rzucewò|Rzucewie]] ({{jãz.|pl}} ''Park Kulturowy „Osada Łowców Fok” w Rzucewie'') * Kùlturowi Park „Klasztorne Stawy” ({{jãz.|pl}} ''Park Kulturowy „Klasztorne Stawy”'') == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Seal hunters' settlement in Rzucewo (1).jpg|Kaszëbskô Chëcz w Kùlturowim Parku „Osada Łowców Fok” Òbrôzk:Sierakowice, brama cmentarza.jpg|„Klasztorne Stawy” Òbrôzk:Milewszczyzna park kulturowy 01.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Kùltura]] * [[Mùzeùm]] * [[Nôrodny park]] |col2= === Jiné ôrtë mùzeów === {{#categorytree:Ôrtë mùzeów|hideroot=on|mode=pages|namespaces=0}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.gov.pl/web/kultura/park-kulturowy * https://samorzad.nid.pl/baza_wiedzy/park-kulturowy/ * http://studiakrajobrazowe.amu.edu.pl/vocabulary_tag/park-kulturowy/ * https://www.arkada.one/2024/02/06/utworzenie-parku-kulturowego-ochrona-kultury-czy-blokowanie-inwestorow/ * https://ade.niaiu.pl/archipediapl/park-kulturowy {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ôrtë mùzeów]] [[Kategòrëjô:Kùlturowé parczi| ]] j8oz7pfkundu62xo1ri14t7025moq0o Eùropejsczi Parlament 0 13768 211953 211062 2026-08-31T12:58:49Z Iketsi 3254 drobnô 211953 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Parlament Eùropejsczi (Sztrasbùrg)]] '''Eùropejsczi Parlament''' – jinstitucjô [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Fónksnérëje jakno jednojizbowi parlament. Pòsélcowie do EP są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje przez òbëwatelów krajów [[Eùropejskô Ùniô|EÙ]], na piãcolatną kadencjã. Przédnym zadanim parlamentu je reprezentowanié òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie|Radzëzną Eùropejsczi Ùnie]] a zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradama parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>. Òd stëcznika 2022 rokù przédniczką je Roberta Metsola. Sedzbą Eùropejsczégò Parlamentu je [[Sztrasbùrg]], chòc wikszosc legislacjowi robòtë dzejô sã w [[Bruksela|Bruksele]]. Tam téż są parlamentarné kòmisje, pòselsczé bióra a wëszëznë klubów parlamentarnych. W aktualny kadencje parlamentu (2024-2029) je 720 pòsélców<ref>[https://results.elections.europa.eu/pl/ Wyniki wyborów europejskich 2024], europa.eu.</ref>. [[Pòlskô]] òtrzëma 53 mandatë, z czegò trzë są z [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]<ref>[https://pe2024.pkw.gov.pl/pe2024/ Wybory do Parlamentu Europejskiego 2024 r.], pkw.gov.pl.</ref>. == Historiô == [[Òbrôzk:Simone Veil (1993) by Erling Mandelmann.jpg|mały|Simone Veil, pierszô przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu wëbrónégò w òglowi welacje.]] Historiô Parlamentu Eùropejsczégò sygô Gromadë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], jakô pierszi rôz pòtka sã 19 strëmiannika 1958 rokù w Sztrasbùrgu, jakno Eùropejskô Parlamentarnô Gromada<ref name=":0">[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europa.eu.</ref>. 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã òna w Eùropejsczi Parlament. Na zôczątkù pòsélcowie wëbieróni bëlë przez krajowé parlamentë. Na pòtkanim w Parizu 9-10 gòdnika 1974 rokù òsta pòdjãtô decyzjô, że òd pòstãpny welacje do EP pòsélcowie mdą wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. Akt ò nowim ôrce wëbieraniô eùroparlamentarzistów òstôł pòdpisóny 20 séwnika 1976 rokù w Bruksele<ref name=":0" />. 7-10 czerwińca 1979 rokù òbëwatele pierszi rôz wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europa.eu.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://www.europarl.europa.eu/portal/pl Òficjalnô starna Eùropejsczégò Parlamentu pò pòlskù] [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] 7jgilkw5hcv50j4dnkij8vii6iyp91c Harald V 0 13790 212052 211778 2026-09-01T11:11:26Z DawnyTest 14843 212052 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:REUNIÓN CON EL REY DE NORUEGA HARALD V Y HAAKON MAGNUS, PRÍNCIPE HEREDERO DE NORUEGA. OSLO, 10 DE DICIEMBRE DE 2025. (54976285370) (cropped).jpg|mały|Harald V w 2025]] '''Harald V''' (ùr. 21 gromicznika 1937 w [[Skaugum]], zm. 28 zélnika 2026 w [[Oslo]]) – król [[Norweskô|Norwesczi]] òd 17 stëcznika 1991 do smiercë. Bëł to pierszi òd 567 lat mònarcha ùrodzony na norwesczi zemie<ref name=":0">''[https://www.royalcourt.no/the-royal-house-of-norway/his-majesty-the-king/the-biography-of-king-harald The biography of King Harald]'' [online], www.royalcourt.no [dost. 2026-08-16].</ref>. Bëł sënã króla [[Òlaf V|Òlafa V]] ë jegò białczi Martë Bernadottë<ref name=":0" />. Òd 1968 bëł żeniałi z Sonją Haraldsen, z chtërną mioł dwòje dzecy: Martã Ludwikã (ur. 1971) ë Haakona Magnusa (ur. 1973)<ref name=":0" />. Trzëkrotno brôł ùdzél (w 1964, 1968 i 1972) w Òlimpijsczich Miónkach jakno żeglôrz<ref>''[https://plejada.pl/rodzina-krolewska/harald-v-krol-ktory-lamie-konwenanse-i-jest-uwielbiany-przez-norwegow/dnhs56w Kim jest Harald V? Poznaj "ludzkiego" króla Norwegii]'' [online], Plejada.pl, 21 gromicznika 2022 [dost. 2026-08-16].</ref>. W 1995 prezydent [[Léch Wałãsa|Lech Wałãsa]] wëapartnił go [[Order Biôłégò Orła|Orderã Biôłégò Orła]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/1995/s/24/291 M.P. z 1995 r. Nr 24, poz. 291] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19950240291 ISAP])</ref>, a w 1996 ë 2012 król òdwiedzył [[Pòlskô|Pòlskã]]<ref>''[https://tvn24.pl/tvnwarszawa/najnowsze/krol-norwegii-z-dwudniowawizyta-w-warszawie-ls48543 Król Norwegii z dwudniowąwizytą w Warszawie]'' [online], tvn24.pl, 9 maja 2012 [dost. 2026-08-16].</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] 4t4vtbibb3uxe3n1md4sux1t8qflfkh 212053 212052 2026-09-01T11:54:08Z DawnyTest 14843 212053 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:REUNIÓN CON EL REY DE NORUEGA HARALD V Y HAAKON MAGNUS, PRÍNCIPE HEREDERO DE NORUEGA. OSLO, 10 DE DICIEMBRE DE 2025. (54976285370) (cropped).jpg|mały|Harald V w 2025]] '''Harald V''' (ùr. 21 gromicznika 1937 w [[Skaugum]], zm. 28 zélnika 2026 w [[Oslo]]) – król [[Norweskô|Norwesczi]] òd 17 stëcznika 1991 do smiercë. Bëł to pierszi òd 567 lat mònarcha ùrodzony na norwesczi zemie<ref name=":0">''[https://www.royalcourt.no/the-royal-house-of-norway/his-majesty-the-king/the-biography-of-king-harald The biography of King Harald]'' [online], www.royalcourt.no [dost. 2026-08-16].</ref>. Bëł sënã króla [[Òlaf V|Òlafa V]] ë jegò białczi Martë Bernadottë<ref name=":0" />. Òd 1968 bëł żeniałi z Sonją Haraldsen, z chtërną mioł dwòje dzecy: Martã Ludwikã (ur. 1971) ë [[Haakon VIII|Haakona Magnusa]] (ur. 1973)<ref name=":0" />. Trzëkrotno brôł ùdzél (w 1964, 1968 i 1972) w Òlimpijsczich Miónkach jakno żeglôrz<ref>''[https://plejada.pl/rodzina-krolewska/harald-v-krol-ktory-lamie-konwenanse-i-jest-uwielbiany-przez-norwegow/dnhs56w Kim jest Harald V? Poznaj "ludzkiego" króla Norwegii]'' [online], Plejada.pl, 21 gromicznika 2022 [dost. 2026-08-16].</ref>. W 1995 prezydent [[Léch Wałãsa|Lech Wałãsa]] wëapartnił go [[Order Biôłégò Orła|Orderã Biôłégò Orła]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/1995/s/24/291 M.P. z 1995 r. Nr 24, poz. 291] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19950240291 ISAP])</ref>, a w 1996 ë 2012 król òdwiedzył [[Pòlskô|Pòlskã]]<ref>''[https://tvn24.pl/tvnwarszawa/najnowsze/krol-norwegii-z-dwudniowawizyta-w-warszawie-ls48543 Król Norwegii z dwudniowąwizytą w Warszawie]'' [online], tvn24.pl, 9 maja 2012 [dost. 2026-08-16].</ref>. Pò jegò smiercë królã Norwesczi òstał syn Haakon VIII. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] 0axbjpm9t8ecq3hcr8ninb8hqdyapk3 Władimir Putin 0 13834 211949 211936 2026-08-31T12:21:12Z DawnyTest 14843 211949 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Władimir Putin|gwôsné jimiã=Владимир Путин|Òbrôzk=Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|òpis=2024|Data_ùrodzeniô=7 rujana 1952|Môl_ùrodzeniô=Leningrad|1. fónkcjô=4. Prezydent Rusczi Federacje|1. Òd=7 maja 2012|1. Pòprzédca=Dmitrij Miedwiediew|1. partiô=Jednô Ruskô|2. fónkcjô=10. Premiér Rusczi Federacje|2. Òd=8 maja 2008|2. Do=7 maja 2012|2. Pòprzédca=Wiktor Zubkow|2. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|2. partiô=Jednô Ruskô|3. fónkcjô=2. Prezydent Rusczi Federacje|3. Òd=31 gòdnika 1999|3. Do=7 maja 2008|3. Pòprzédca=Boris Jelcyn|3. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|4. fónkcjô=10. Premiér Rusczi Federacje|3. partiô=Jednô Ruskô|4. Pòprzédca=Siergiej Stiepaszyn|4. Nastãpnik=Michaił Kasjanow|4. Do=7 maja 2000|4. Òd=8 zélnika 1999|Pòdpis=Putin signature.svg|Data_smierci=|Mol_smierci=}} '''Władimir Władimirowicz Putin''' ({{jãz.|ru}} Владимир Владимирович Путин; ùr. 7 rujana 1952 w Leningradze) – rusczi pòlitikôrz, spòłeczni dzejôrz ë fùnkcjonariusz specjalnëch służb (KGB), prezydent [[Ruskô|Rusczi Federacje]] w latach 2000–2008 ë òd 2012, premiér w latach 1999–2000 i 2008–2012. Z wësztôłceniô rëchcenwalt. Je òdpòwiedzalny za przesprawë procëm lëdzkòscë w związku z inwazją na [[Ùkrajina|Ùkrainã]] w 2022. W 2023 Midzënôrôdny Karny Trëbunał w Hadze wëdôł za nim nôkôz aresztowania<ref>Prosecutor I.C.C.– O.t., [https://www.icc-cpi.int/news/statement-prosecutor-karim-khan-kc-issuance-arrest-warrants-against-president-vladimir-putin ''Statement by Prosecutor Karim A. A. Khan KC on the issuance of arrest warrants against President Vladimir Putin and Ms Maria Lvova-Belova''] [online], icc-cpi.int [dost. 2023-03-18] ({{jãz.|en}})</ref>. Òrganizacje broniące praw człowieka òskarżają gò téż ò represje wòbec òpozycje, taczé jak niesprawiedlëwe sądowe procesë, tortury, aresztowania, a téż felënk wòlnotë słowa<ref>''[https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/eastern-europe-and-central-asia/russia/report-russia/ Human rights in Russia]'' [online], Amnesty International [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref><ref>Human Rights Watch, ''[https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/russia Russia: Events of 2023]'' [online], 11 stycznia 2024 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}})</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Rusczi|Putin]] odfjmj41aik3r5r78lzc4ovkcx27k7p 211968 211949 2026-08-31T14:49:16Z Iketsi 3254 {{SORTUJ:Putin, Władimir}} 211968 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Władimir Putin|gwôsné jimiã=Владимир Путин|Òbrôzk=Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|òpis=2024|Data_ùrodzeniô=7 rujana 1952|Môl_ùrodzeniô=Leningrad|1. fónkcjô=4. Prezydent Rusczi Federacje|1. Òd=7 maja 2012|1. Pòprzédca=Dmitrij Miedwiediew|1. partiô=Jednô Ruskô|2. fónkcjô=10. Premiér Rusczi Federacje|2. Òd=8 maja 2008|2. Do=7 maja 2012|2. Pòprzédca=Wiktor Zubkow|2. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|2. partiô=Jednô Ruskô|3. fónkcjô=2. Prezydent Rusczi Federacje|3. Òd=31 gòdnika 1999|3. Do=7 maja 2008|3. Pòprzédca=Boris Jelcyn|3. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|4. fónkcjô=10. Premiér Rusczi Federacje|3. partiô=Jednô Ruskô|4. Pòprzédca=Siergiej Stiepaszyn|4. Nastãpnik=Michaił Kasjanow|4. Do=7 maja 2000|4. Òd=8 zélnika 1999|Pòdpis=Putin signature.svg|Data_smierci=|Mol_smierci=}} '''Władimir Władimirowicz Putin''' ({{jãz.|ru}} Владимир Владимирович Путин; ùr. 7 rujana 1952 w Leningradze) – rusczi pòlitikôrz, spòłeczni dzejôrz ë fùnkcjonariusz specjalnëch służb (KGB), prezydent [[Ruskô|Rusczi Federacje]] w latach 2000–2008 ë òd 2012, premiér w latach 1999–2000 i 2008–2012. Z wësztôłceniô rëchcenwalt. Je òdpòwiedzalny za przesprawë procëm lëdzkòscë w związku z inwazją na [[Ùkrajina|Ùkrainã]] w 2022. W 2023 Midzënôrôdny Karny Trëbunał w Hadze wëdôł za nim nôkôz aresztowania<ref>Prosecutor I.C.C.– O.t., [https://www.icc-cpi.int/news/statement-prosecutor-karim-khan-kc-issuance-arrest-warrants-against-president-vladimir-putin ''Statement by Prosecutor Karim A. A. Khan KC on the issuance of arrest warrants against President Vladimir Putin and Ms Maria Lvova-Belova''] [online], icc-cpi.int [dost. 2023-03-18] ({{jãz.|en}})</ref>. Òrganizacje broniące praw człowieka òskarżają gò téż ò represje wòbec òpozycje, taczé jak niesprawiedlëwe sądowe procesë, tortury, aresztowania, a téż felënk wòlnotë słowa<ref>''[https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/eastern-europe-and-central-asia/russia/report-russia/ Human rights in Russia]'' [online], Amnesty International [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref><ref>Human Rights Watch, ''[https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/russia Russia: Events of 2023]'' [online], 11 stycznia 2024 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}})</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Putin, Władimir}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Rusczi]] qzf4awxg8glh3qcb3zf982q8c83eu1n Òdroda 0 13838 211951 2026-08-31T12:37:25Z Iketsi 3254 N 211951 wikitext text/x-wiki {{Infobox cządnik}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Òdroda''', pózni '''Kaszëbskô Òdroda''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] cządnik ùsôdzony w latach 1999–2006<ref>https://web.archive.org/web/20260121073325/http://odroda.kaszubia.com/</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbskô Jednota]] * [[Michôł Piéper]] |col2= === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] ipw4reup0x2brtxbtveo9l5ctacdrrt 211976 211951 2026-08-31T15:06:59Z Iketsi 3254 + 211976 wikitext text/x-wiki {{Infobox cządnik}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Òdroda''', pózni '''Kaszëbskô Òdroda''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] cządnik ùsôdzony w latach 1999–2006<ref>https://web.archive.org/web/20260121073325/http://odroda.kaszubia.com/</ref>. Do 2005 rokù pismiono Òdroda bëłó gazétowim patrónã [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich (ZYMKÙ)]]<ref>https://web.archive.org/web/20220808231611/http://zymk.net/</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbskô Jednota]] * [[Michôł Piéper]] |col2= === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] fvezkqxso0lkb48hfdq8ihwbczd1lcn Kategòrëjô:Kùlturowé parczi 14 13839 211956 2026-08-31T13:30:00Z Iketsi 3254 N 211956 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë mùzeów]] tudthtrsu11txcq2pq77b3jzxk1cq0h ZYMK (pismiono) 0 13840 211957 2026-08-31T13:45:09Z Iketsi 3254 + 211957 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniéa Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20100703073205/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] md61kel8b20qb3wmgltq0jkslop9iun 211958 211957 2026-08-31T14:02:12Z Iketsi 3254 20240415042747 211958 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniéa Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] eorwopjn7bvm5175drj9v12mvby78ay 211959 211958 2026-08-31T14:09:51Z Iketsi 3254 drobnô 211959 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] llhqmlss1eoff05gibwdlne0wxltr5r 211965 211959 2026-08-31T14:39:17Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 211965 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 7896ewqpfrt192zqv9a0zdfj39vyd3o 211969 211965 2026-08-31T14:53:39Z Iketsi 3254 ZYMKòwcë 211969 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == ZYMKòwcë == Lësta:<ref>https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref> {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 3p74zdbd4r7ifu18jtwbvigogcl2asu 211981 211969 2026-08-31T15:14:22Z Iketsi 3254 https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ 211981 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == ZYMKòwcë == Lësta:<ref>https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref> {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] dlhit2uil0c8k1mcz8tviqieoli0e8f 211982 211981 2026-08-31T15:40:29Z Iketsi 3254 + 211982 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. === ZYMK 6 === ZYMK 6 wëdóny òstôł w 2007 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]], [[Mùzeùm Pismieniznë i Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi|Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi]] i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Wëdanié zsziwkù bëło wspiarté przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprawów i Administracji]]<ref>https://web.archive.org/web/20100704145651/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-6</ref>. == ZYMKòwcë == Lësta:<ref>https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref> {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zymk 1.png|ZYMK 1 Òbrôzk:Zymk 2.png|ZYMK 2 Òbrôzk:Zymk 6.jpg|ZYMK 6 (2007) Òbrôzk:Zymk 13.webp|ZYMK 13 (2025) </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 Zymk 2] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 1d5t9jj7irmury6iflcxhpg855e84by 211983 211982 2026-08-31T16:05:10Z Iketsi 3254 + 211983 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. === ZYMK 6 === ZYMK 6 wëdóny òstôł w 2007 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]], [[Mùzeùm Pismieniznë i Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi|Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi]] i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Wëdanié zsziwkù bëło wspiarté przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprawów i Administracji]]<ref>https://web.archive.org/web/20100704145651/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-6</ref>. == ZYMKòwcë == Lësta:<ref>https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref> {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zymk 1.png|ZYMK 1 Òbrôzk:Zymk 2.png|ZYMK 2 Òbrôzk:Zymk 6.jpg|ZYMK 6 (2007) Òbrôzk:Zymk 7.webp|ZYMK 7 (2008) Òbrôzk:Zymk 13.webp|ZYMK 13 (2025)<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref> </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 ZYMK 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 ZYMK 2] * https://czec.pl/zymk-7-antykwariat<!-- https://web.archive.org/web/20260208200445/https://czec.pl/zymk-7-antykwariat --> * https://czec.pl/zymk-zsziwk-13 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] jptnpjqslz41g74nsyziqzznw6jgmwf 211984 211983 2026-08-31T16:16:54Z Iketsi 3254 + 211984 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK''' abò '''Zymk''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczé]] pismiono [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref>. Jegò redaktorã je [[Mateùsz Szuba]] z [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Numrë == === ZYMK 1 === ZYMK 1 wëdóny òstôł w 2001 rokù przez [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|MKPPiM we Wejrowie]] i [[Òdroda|Òdrodã]]<ref name=":0" />. === ZYMK 2 === ZYMK 2 wëdóny òstôł w 2002 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]]. Bëło dóné do składu w [[Smùtan|smùtanie]] 2002, a drëk òstôł skùńczony w [[Gòdnik|gòdnikù]] 2002<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2</ref>. === ZYMK 6 === ZYMK 6 wëdóny òstôł w 2007 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]], [[Mùzeùm Pismieniznë i Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi|Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi]] i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Wëdanié zsziwkù bëło wspiarté przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprawów i Administracji]]<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20100704145651/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-6</ref>. == ZYMKòwcë == Lësta:<ref name=":0" /> {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zymk 1.png|ZYMK 1 (2001)<ref name=":0" /> Òbrôzk:Zymk 2.png|ZYMK 2 (2002)<ref name=":1" /> Òbrôzk:Zymk 6.jpg|ZYMK 6 (2007)<ref name=":2" /> Òbrôzk:Zymk 7.webp|ZYMK 7 (2008) Òbrôzk:Zymk 13.webp|ZYMK 13 (2025)<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref> </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 ZYMK 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 ZYMK 2] * https://czec.pl/zymk-7-antykwariat<!-- https://web.archive.org/web/20260208200445/https://czec.pl/zymk-7-antykwariat --> * https://czec.pl/zymk-zsziwk-13 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] h0fcoa2qnti7e4rroswuc396j5qnqge 212018 211984 2026-08-31T19:41:28Z Rzadtymczasowy 19437 sztëczk historie (dodóm wicy pózni) 212018 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''"Zymk. Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich"''' – kaszëbskòjãzëkòwé lëteracczé pismiono, jaczé òd 2001 rokù wëchôdô smarą, starą [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Historiô == 24 strëmiannika 2001 czile kaszëbsczich dzejarzów – Bògùsłôw Bréza, Michôł Piéper, Róman Drzéżdżón, Grégòr Schramke, Pioter Cëskòwsczi i Sławòmir Fòrmella – pòtkalë sã mët na pierszim zéńdzenim lëteracczégò karna<ref>P. Szczëpta, ''Wstãp'', [w:] "Zymk" 2001, zsziwk 1, s. 3.</ref>. Brzadã tëch pòtkaniów béł pierszi zsziwk "Zymkù". == Numrë == === ZYMK 1 === ZYMK 1 wëdóny òstôł w 2001 rokù przez [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|MKPPiM we Wejrowie]] i [[Òdroda|Òdrodã]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref>. === ZYMK 2 === ZYMK 2 wëdóny òstôł w 2002 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]]. Bëło dóné do składu w [[Smùtan|smùtanie]] 2002, a drëk òstôł skùńczony w [[Gòdnik|gòdnikù]] 2002<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2</ref>. === ZYMK 6 === ZYMK 6 wëdóny òstôł w 2007 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]], [[Mùzeùm Pismieniznë i Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi|Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi]] i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Wëdanié zsziwkù bëło wspiarté przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprawów i Administracji]]<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20100704145651/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-6</ref>. == ZYMKòwcë == Lësta:<ref name=":0" /> {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zymk 1.png|ZYMK 1 (2001)<ref name=":0" /> Òbrôzk:Zymk 2.png|ZYMK 2 (2002)<ref name=":1" /> Òbrôzk:Zymk 6.jpg|ZYMK 6 (2007)<ref name=":2" /> Òbrôzk:Zymk 7.webp|ZYMK 7 (2008) Òbrôzk:Zymk 13.webp|ZYMK 13 (2025)<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref> </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 ZYMK 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 ZYMK 2] * https://czec.pl/zymk-7-antykwariat<!-- https://web.archive.org/web/20260208200445/https://czec.pl/zymk-7-antykwariat --> * https://czec.pl/zymk-zsziwk-13 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] gwyoz56jfqi8uctzfcw4lqio3bb1e71 Kategòrëjô:ZYMKòwcë 14 13841 211962 2026-08-31T14:14:51Z Iketsi 3254 N 211962 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 3sxhip4s1djvbfwt6ps3wy3m2j1rlw9 Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich 14 13842 211963 2026-08-31T14:15:17Z Iketsi 3254 N 211963 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] 6kkk8hdo7oeksqgrtdjuwk9mrazoz4g Tomk Fópka 0 13843 211970 2026-08-31T14:54:09Z Iketsi 3254 #TAM [[Tomôsz Fópka]] 211970 wikitext text/x-wiki #TAM [[Tomôsz Fópka]] nx7gok1h94aiansscthiu9vii8lhtxa Tómk Fópka 0 13844 211980 2026-08-31T15:13:24Z Iketsi 3254 #TAM [[Tomôsz Fópka]] 211980 wikitext text/x-wiki #TAM [[Tomôsz Fópka]] nx7gok1h94aiansscthiu9vii8lhtxa Tatczëzna (wiele znaczeniów) 0 13845 212002 2026-08-31T17:48:27Z Iketsi 3254 N 212002 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Tatczëzna (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|| }} * {{Link if not current|Tatczëzna (kònkùrs)||}} bazutusi1z7wkrp5bh1k4p1achf285h 212008 212002 2026-08-31T18:13:45Z Iketsi 3254 + 212008 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Tatczëzna (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|| }} * {{Link if not current|Tatczëzna (kònkùrs)||}} * {{Link if not current|Klub Sztudérów „Tatczëzna”||}}<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=694&forum=1#forumpost4703</ref> j3qogwrftxsb20l8x0xergdujc5e8jq 212013 212008 2026-08-31T18:22:00Z Iketsi 3254 + 212013 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Tatczëzna (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|| }} * {{Link if not current|Tatczëzna (kònkùrs)||}} * {{Link if not current|Klub Sztudérów „Tatczëzna”||}}<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/newbb/viewtopic.php?topic_id=694&forum=1#forumpost4703</ref> * {{Link if not current|Stowarzyszenie Koło Gospodyń Wyjątkowych „Tatczëzna”||}} 0r87bnu6y2qrvmxhsibo7ed89qxwx0x Tatczëzna (cządnik, 1990–1991) 0 13846 212003 2026-08-31T17:54:36Z Iketsi 3254 N 212003 wikitext text/x-wiki {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi|cządnikù}} '''Tatczëzna''' – dôwny [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] cządnik ùsôdzony w latach 1990–1991<ref></ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Tatczëzna (wiele znaczeniów)}} === Pòłączoné témë === * [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] |col2= === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/3381/edition/3131 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] oyes2fo2dfxs6uvx938hrpmntsxyv0q 212005 212003 2026-08-31T18:07:51Z Iketsi 3254 <ref> 212005 wikitext text/x-wiki {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi|cządnikù}} '''Tatczëzna''' – dôwny [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] cządnik ùsôdzony w latach 1990–1991<ref>[https://pressto.amu.edu.pl/index.php/p/article/view/10957 Czarno-złota tożsamość : kaszubocentryczne periodyki "Tatczëzna" i "Òdroda", „Porównania : czasopismo poświęcone zagadnieniom komparatystyki literackiej oraz studiom interdyscyplinarnym” ''Porównania'', 14, 137–150. https://doi.org/10.14746/p.2014.14.10957]</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Tatczëzna (wiele znaczeniów)}} === Pòłączoné témë === * [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] |col2= === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/3381/edition/3131 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] g8o92h5ozqgul88ckntwde695geumy1 Kategòrëjô:Przëprawa 14 13847 212021 2026-08-31T19:42:12Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Przëprawa]] do [[Kategòrëjô:Przëprawë]]: Przëprawë 212021 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Przëprawë]] 6b2kptx1o1zik9pwvhrtsx6ktgzugua