Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 1423 212752 212309 2026-09-07T02:16:47Z Iketsi 3254 + 212752 wikitext text/x-wiki {{Historicznô pòstac|miono=Erik Pòmòrsczi|òbrôzk=ErichI.1500.JPG|òpisënk=Wëmalënk ksążëca (1500)|tytuł=Król Norwesczi, Król Duńsczi, Król Szwédzczi, słëpsczi ksążã, stôrgardzczi ksążã|dinastiô=Grificë|òjc=[[Wartësłôw VII|Warcësłôw VII]]|matka=Mariô Meklembùrskô|dzecë=Érik (młodszi)|data smiercë=przed 16 czerwińca 1459|data ùrodzeniô=przed 11 czerwińca 1382|titel1=Król Norwesczi|panowanié1=1389–1442|pòprzédca1=Małgòrzata I|nastãpnik1=Krësztof III Bajersczi|titel2=Król Duńsczi|panowanié2=1396–1439|pòprzédca2=Małgòrzata I|nastãpnik2=Krësztof III Bajersczi|titel3=Król Szwédzczi|panowanié3=1396–1434/1435–1439|pòprzédca3=Małgòrzata I|nastãpnik3=Karol VIII Knutsson Bonde (regent)|titel4=Słłëpsczi ksążã|panowanié4=1449–1459|pòprzédca4=Bògùsłôw IX|nastãpnik4=Erik II|titel5=Stôrgardzczi ksążã|panowanié5=1449–1459|pòprzédca5=Bògùsłôw IX|nastãpnik5=w skłôdze stôrgardzczégò ksãstwa}} '''Érik Pòmòrsczi''' (ùr. przed [[11 czerwińca]] 1382 w [[Dërłowò|Rëwałdze]], ùm. przed [[16 czerwińca]] [[1459]] tamò; ''Erik I'' – pòmòrsczi titel, ''Erik af Pommern'' – duńsczi titel, ''Erik av Pommern (Erik XIII)'' – szwédzczi titel, ''Erik av Pommern (Erik III)'' – norwesczi titel) béł sënã [[Warcësłôw VII|Warcësława VII-gò]] a Marie Meklembùrsczi. Przë rëchcënach dostôł miono Bògùsłôw, pò starkù [[Bògùsłôw V|Bògùsławie V]], bùdownikù zómkù w Rëwałdze. W [[1388]] rokù, wzãti za swòje przez swòjã cotkã, duńską królewą Małgòrzatã I, przëcygnął do [[Roskilde]] w Duńsczi. W [[1389]] erbòwôł òd ni Norwesczé Królestwò, w [[stëcznik|stëcznikù]] [[1396]] òstôł wëbróny królã Duńsczi, a w [[lëpińc]]u – Szwédzczi. [[20 czerwińca]] [[1397]], jakno rezultat starë Małgòrzatë I, na zómkù w Kalmarze ([[Szwedzkô|Szwédzkô]]) doszło do ùgôdënkù midzë [[Dëńskô|Duńską]], [[Szwedzkô|Szwédzką]] ë [[Norweskô|Norweską]], zwóny [[Kalmarskô Ùniô|Kalmarską Ùnią]]. Ji pierszim królã òstôł Érik Pòmòrsczi, równak jaż do smiercë Małgòrzatë w [[1412]] dzelił z nią włôdzã nad [[Skandinawiô|Skandinawią]]. W [[1405]] òdbéł sã zdënk Érika z Filipiną – córką angelsczégò króla [[Henrik IV|Henrika IV]]. Érik miôł abicje stwòrzëc wiôldżé skandinawsczé imperium z centrum w Duńsce. W [[1429]] rokù w gardze [[Helsingør]] nad cesniną [[Øresund]] wprowadzył mòrsczé [[Czło|czła]] dlô òkrãtów wpłiwającëch ë wëpłiwającëch z [[Bôłt]]u. Przez wicy jak 4 stalata no czło dôwało duńsczémù państwù zacht zwësk. Dejadë dosc chùtkò wdôł sã Érik w marachùjącé wòjnë z [[Hanza|Hanzą]], a przez to narôsta òpòzycjô procëm niemù. Òsoblëwò wiele procëmników miôł westrzód [[Szwédowie|Szwédów]], chtërny òbskôrżelë gò téż ò fawòrizowanié [[Dënowie|Dënów]] ë [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]] przë òbsadzywanim ùrzãdów. W [[1439]] mùszôł ùstãpic z tronu ë wëcopôł sã do zómkù na [[Gòtlandiô|Gòtlandii]]. Stamtądka wiele razë napôdôł jakno pirata na òkrãtë, ë dlôte dostôł pòzwã „pòslédnégò wikinga Bôłtu”. W [[1449]] przebiwôł zôs w Rëwałdze, tu rozbùdowôł zómk ë jakno Érik I przëjimnął włôdzã nad słëpsczim dzélã [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]] òd [[Bògùsłôw IX|Bògùsława IX-gò]]. Ùmiarł [[3 maja]] [[1459]] rokù, pòchòwóny òstôł w mariacczim kòscele w Rëwałdze. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Armoiries medievales d Eric de Poméranie 1382-1459.svg|Céch Érika: Pòle serca – céch Norwesczi; trzë lewë – céch Duńsczi; trzë kòrónë – céch Szwédzczi, lew – céch Szwédzczi; grif – céch Pòmòrzô Òbrôzk:Erik af Pommern.jpg|Kòrónowanié Érika Pòmòrsczégò na króla Duńsczi, Szwédzczi ë Norwesczi Òbrôzk:Erikafpommernsdanskeunionssegl.jpg|Sztãpel Érika Pòmòrsczégò brëkòwóny w latach 1398–1435 </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Pòmòrskô]] |col2= === Mònarchòwie === {{#categorytree:Mònarchòwie|hideroot=on|mode=pages}} }} {| align="center" border="2" cellpadding="8" cellspacing="0" !Pòprzédca !Lësta panowników !Nôslédnik |----- |align="center" width="33%"|[[Małgòrzata I]] ''(Margrete 1.)'' |align="center" width="33%"|[[Lësta panowników Duńsczi]] |align="center" width="34%"|[[Krësztof III Bajersczi]] ''(Christoffer 3. af Bayern)'' |----- |align="center" width="33%"|[[Małgòrzata I]] ''(Margreta)'' |align="center" width="33%"|[[Lësta panowników Norwesczi]] |align="center" width="34%"|[[Krësztof III Bawarsczi]] ''(Christoffer af Bayern)'' |----- |align="center" width="33%"|[[Małgòrzata I]] ''(Margareta)'' |align="center" width="33%"|[[Lësta panowników Szwédzczi]] |align="center" width="34%"|[[Karol VIII]] ''(Karl Knutsson Bonde)'' |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Duńsczi]] [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Szwédzczi]] [[Kategòrëjô:Skandinawiô]] sqgce3v91el76gn8okuvu1hieulmzec 0 1471 212713 211919 2026-09-06T19:55:30Z Terrus38 14026 212713 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Россия (Rossija) | miono = Ruskô | miono-genitiw = Rusczi | fana = Flag of Russia.svg| herb = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | na karce = Russian Federation (orthographic projection).svg | jãzëk = [[Rusczi jãzëk|rusczi]] | stolëca = [[Mòskwa]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 17.075.200 | lëdztwò = 143,394,458<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/russia-population/ Russia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> | rok = 2026 | dëtk = rusczi rubel | kòd dëtka = RUB | czasowô cona = +3 do +12 | swiãto = 9 maja, 12 czerwińca | himn = Gosudarstwiennyj gimn Rossijskoj Fiedieracyi<br> Państwòwi Himn Rusczi Federacji <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]</center> | kòd = RU | Internet = .ru .рф (.cu)| telefón = +7 |Prezydeńt=[[Władimir Pùtin]]|Premiéra=Michaił Miszustin|aùtowi kòd=RUS|data ùsôdzenia=26 gòdnika 1991|kònstitucjô=Kònstitucjô Rusczi}} '''Rusjô'''<ref>{{RKJ|2020|20}}</ref><ref>{{sloworz.org|19532|22107}}</ref>, '''Rëskô'''<ref name=":3">{{RKJ|2007|42}}</ref>, '''Ruskô'''<ref name=":3" /> abò '''Ruskô Federacjô''' ({{jãz.|ru}} Росси́йская Федера́ция) je państwã w Pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]] ë Nordowi [[Azjô|Azji]] ([[Syberiô]]). Stolecznym gardã Rusczi Federacëji je [[Mòskwa]]. Wedle wiéchrzëznë Ruskô Federacëjô je nôwikszim państwã swiata. == Historiô == Zôczątki państwa sã sparłączoné z Czijewsczi Rusą. W XIII stalata pòwstało Ksãżstwò Mòskiewsczé, pòd władzã dinastëji Rurikowiczów, chtërno stało sã Wiôldżim Ksãżstwã w XIV stalata. W 1547 ksãżã Iwan IV òstał kòrónowany na cara. Po smierci Fiodora I doszło do biôtków o władzã, nôpierwi carem òstał Bòris Godunow, po jego smierci carem òstał Pòlak - Dymitr I. W 1613 kùreszce Sobòr Ziemsczi wëbrał Michôła I Romanowa, chtëren dał zôczątk nowi dinastëji. W latach 1632–1634 Ruskô toczëła wòjnã z [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùbliką Òbu Nôrodów]] o Smoleńsk<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rosja-Historia;4383802.html Rosja. Historia] Encyklopedia PWN [2025-09-07]</ref>. W 1689 carem òstał Pioter I<ref name=":1">[https://www.britannica.com/place/Russia/History History of Russia] Encyclopedia Britannica [2025-09-07]</ref>. Za jegò rządów doszło do umòcnienia pozycji Rusczi na midzënôrodny arenie, zreorgòwał wòjskò na mòdło jinszich eùropejsczich wòjsk, utwòrzëł też wòjnową marinarkã<ref name=":1" />. W 1721 Pioter przyjôł zôpadny titel czezera<ref name=":0" />. W XVI–XIX w. Ruskô zwëskała stolëmne òbéńda w Pòrénkòwi Eùropie, Nordowi Azji, Westrzédni, na Kaùkazie oraz w Nordowi Americe. W 1914 Rusko dołãczëłô do I swiatowi wòjny<ref name=":2">[https://www.onet.pl/informacje/kronikidziejow/abdykacja-mikolaja-ii-swiadkowie-tego-wydarzenia-plakali-rzewnymi-lzami/p9qc7f4,30bc1058 Abdykacja Mikołaja II. Świadkowie tego wydarzenia płakali rzewnymi łzami] Onet [2025-09-07]</ref>. W 1917 mioły mol dwie rewolucëje, z przëczënë gromicznikowi rewolucëji slédny car Mikòłôj II abdikòwał<ref name=":2" />, a w 1918 òstał zamòrdòwany bez kòmùnistów<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/pierwsza-wojna-swiatowa/191688/mikolaj-ii-romanow-bolszewicy-zamordowali-cara-i-jego-rodzine.html Zabójstwo Romanowów. Bolszewicy urządzili im okrutną rzeź] [2022-07-16] Historia DoRzeczy [2025-09-07]</ref>. W latach 1922–1991 Ruskô bëła wiôldżim dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (ZSSR). == Geògrafiô == === Pòłożenié === W Nordowi [[Azjô|Azji]] greńczë z Arkticznim Òceanã, rozcëga sã òd pòrénkòwi Eùropë (dzél na zôpôd òd Ùralu) do nordowégò [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 17,098,242 km² * wiéchrzëzna lądu: 16,377,742 km² * wiéchrzëzna wòdów: 720,500 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 1 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 22,407 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Azerbejdżan]] 338 km; [[Biôłorus]] 1,312 km; [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] (pôłniôwi pòrénk) 4,133 km ë pôłnie 46 km; [[Estoniô]] 324 km; [[Fińskô]] 1,309 km; [[Grëzóńskô]] 894 km; [[Kazachstan]] 7,644 km; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Koreja]] 18 km; [[Łotwa]] 332 km; [[Lëtwa]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 261 km; [[Mòngòliô]] 3,452 km; [[Norweskô]] 191 km; [[Pòlskô]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 209 km; [[Ùkrajina]] 1,944 km === Brzegòwô liniô === 37,653 km === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 600 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrzé) * nôwëższi czëp: 5,642 m m. n.r.m. (Elbrus) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 13.2% (w tim 7.4% òrnëch gruńtów) * lasë 50.7% * jinsze 35.9% (wôrtoscë szacowóné na 2023) === Gardë === * [[Mòskwa]] * [[Petersbùrg]] * [[Samara]] * [[Belgard]] * [[Niżni Nowògard]] * [[Abakan]] * [[Anadyr]] * [[Angarsk]] * [[Archangielsk]] * [[Astrachań]] * [[Barnauł]] * [[Biełgorod]] * [[Birobidżan]] * [[Błagowieszczensk]] * [[Brack]] * [[Briańsk]] * [[Bujnaksk]] * [[Chabarowsk]] * [[Chanty-Mansyjsk]] * [[Chasawjurt]] * [[Czeboksary]] * [[Czelabińsk]] * [[Czerkiessk]] * [[Czita]] * [[Derbent]] * [[Elista]] * [[Gorno-Ałtajsk]] * [[Irkuck]] * [[Iwanovo]] * [[Iżewsk]] * [[Jakuck]] * [[Jarosław (miasto w Rosji)|Jarosław]] * [[Jekaterynburg]] * [[Joszkar-Oła]] * [[Jużno-Sachalinsk]] * [[Króléwc]] abò [[Kaliningrad]] * [[Kaługa]] * [[Kaspijsk]] * [[Kazań]] * [[Kiemierowo]] * [[Kirow]] * [[Kizlar]] * [[Kostroma]] * [[Kolomna]] * [[Krasnodar]] (Jekaterinodar) * [[Krasnojarsk]] * [[Kurgan]] * [[Kursk]] * [[Kyzyl]] * [[Lipieck]] * [[Machaczkała]] * [[Magadan]] * [[Majkop]] * [[Murmańsk]] * [[Nabierieżne Czełny]] * [[Nachodka]] * [[Nalczik]] * [[Niżniekamsk]] * [[Nowokujbyszewsk]] * [[Nowosybirsk]] * [[Omsk]] * [[Orienburg]] * [[Orzeł (miasto)|Orzeł]] * [[Perm (miasto)|Perm]] * [[Pienza]] * [[Pietropawłowsk-Kamczatskij]] * [[Pietrozawodsk]] * [[Psków]] * [[Riazań]] * [[Rostów nad Donem]] * [[Salechard]] * [[Saławat]] * [[Samara]] * [[Sarańsk]] * [[Saratów]] * [[Smoleńsk]] * [[Stawropol]] * [[Syktywkar]] * [[Tambow]] * [[Tiumień]] * [[Togliatti]] * [[Tomsk]] * [[Tuła]] * [[Twer]] * [[Ufa]] * [[Uljanowsk]] (Symbirsk) * [[Ułan Ude]] * [[Władikawkaz]] * [[Władymir]] * [[Władywostok]] * [[Wołgograd]] * [[Wołogda]] * [[Wołżski]] * [[Woroneż]] == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 143,394,458 (2026) === Etniczné karna === Ruskòwie 77.7%, Tatarzë 3.7%, Ukraińcë 1.4%, Baszkirowié 1.1%, Czuwasze 1%, Checzeni 1%, jinsi 10.2%, niesprecyzowane 3.9% (òk. 2010) === Jãzëczi === Rusczi (òficjalny) 85.7%, Tatarsczi 3.2%, Checheńsczi 1%, jinsze 10.1% (òk. 2010) === Religijné karna === [[Prawòsławié|Rusczi Prawòsławny Kòscół]] 15-20%, [[Islam|mùzułmanie]] 10-15%, jinsi chrzescëjanowie 2% (òk. 2006) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 75.3% (w 2023 r.) * wikszé miesczé westrzódczi: 12.680 milionów Mòskwa (stolëca), 5.561 milionów Sankt-Petersbùrg, 1.695 milionów Nowosybirsk, 1.528 milionów Jekaterynburg, 1.292 milionów Kazań, 1.251 milionów Niżni Nowògard (2023) == Pòliticzny system == [[Òbrôzk:Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|mały|Prezydent Rusczi Władimir Putin]] * òficjalnô pòzwa: Ruskô Federacëjô ([[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Росси́йская Федера́ция'') * pòliticzny ùstôw: pół-prezydencko federacëjô * stolëca: Mòskwa * czasowô cona: UTC+3 do +12 * państwowé swiãto: 9 maja – Dzéń zwëcãstwa * nôrodny himn: „Государственный гимн Российской Федерации” (''Państwòwi Himn Rusczi Federacji''), òd 2000 === Wëkònôwczô władza === * prezydent [[Władimir Putin]] (òd 7 maja 2012) * premier Michaił Miszustin (òd 16 stëcznika 2020) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Państwowô Duma (450 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Rada Federacji (170 nôleżników). == Òbaczë téż == * [[Króléwc]] * [[Biôłorus]] * [[Ùkrajina]] * [[Kazachstan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260201235534/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Ruskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{CIS}} {{Eùropa}} {{Azjô}} [[Kategòrëjô:Ruskô| ]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] msdppnalpb1z77da1sv3a3d53gtcnix 212755 212713 2026-09-07T03:11:57Z Iketsi 3254 Władimir Pùtin 212755 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Россия (Rossija) | miono = Ruskô | miono-genitiw = Rusczi | fana = Flag of Russia.svg| herb = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | na karce = Russian Federation (orthographic projection).svg | jãzëk = [[Rusczi jãzëk|rusczi]] | stolëca = [[Mòskwa]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 17.075.200 | lëdztwò = 143,394,458<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/russia-population/ Russia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> | rok = 2026 | dëtk = rusczi rubel | kòd dëtka = RUB | czasowô cona = +3 do +12 | swiãto = 9 maja, 12 czerwińca | himn = Gosudarstwiennyj gimn Rossijskoj Fiedieracyi<br> Państwòwi Himn Rusczi Federacji <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]</center> | kòd = RU | Internet = .ru .рф (.cu)| telefón = +7 |Prezydeńt=[[Władimir Pùtin]]|Premiéra=Michaił Miszustin|aùtowi kòd=RUS|data ùsôdzenia=26 gòdnika 1991|kònstitucjô=Kònstitucjô Rusczi}} '''Rusjô'''<ref>{{RKJ|2020|20}}</ref><ref>{{sloworz.org|19532|22107}}</ref>, '''Rëskô'''<ref name=":3">{{RKJ|2007|42}}</ref>, '''Ruskô'''<ref name=":3" /> abò '''Ruskô Federacjô''' ({{jãz.|ru}} Росси́йская Федера́ция) je państwã w Pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]] ë Nordowi [[Azjô|Azji]] ([[Syberiô]]). Stolecznym gardã Rusczi Federacëji je [[Mòskwa]]. Wedle wiéchrzëznë Ruskô Federacëjô je nôwikszim państwã swiata. == Historiô == Zôczątki państwa sã sparłączoné z Czijewsczi Rusą. W XIII stalata pòwstało Ksãżstwò Mòskiewsczé, pòd władzã dinastëji Rurikowiczów, chtërno stało sã Wiôldżim Ksãżstwã w XIV stalata. W 1547 ksãżã Iwan IV òstał kòrónowany na cara. Po smierci Fiodora I doszło do biôtków o władzã, nôpierwi carem òstał Bòris Godunow, po jego smierci carem òstał Pòlak - Dymitr I. W 1613 kùreszce Sobòr Ziemsczi wëbrał Michôła I Romanowa, chtëren dał zôczątk nowi dinastëji. W latach 1632–1634 Ruskô toczëła wòjnã z [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùbliką Òbu Nôrodów]] o Smoleńsk<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rosja-Historia;4383802.html Rosja. Historia] Encyklopedia PWN [2025-09-07]</ref>. W 1689 carem òstał Pioter I<ref name=":1">[https://www.britannica.com/place/Russia/History History of Russia] Encyclopedia Britannica [2025-09-07]</ref>. Za jegò rządów doszło do umòcnienia pozycji Rusczi na midzënôrodny arenie, zreorgòwał wòjskò na mòdło jinszich eùropejsczich wòjsk, utwòrzëł też wòjnową marinarkã<ref name=":1" />. W 1721 Pioter przyjôł zôpadny titel czezera<ref name=":0" />. W XVI–XIX w. Ruskô zwëskała stolëmne òbéńda w Pòrénkòwi Eùropie, Nordowi Azji, Westrzédni, na Kaùkazie oraz w Nordowi Americe. W 1914 Rusko dołãczëłô do I swiatowi wòjny<ref name=":2">[https://www.onet.pl/informacje/kronikidziejow/abdykacja-mikolaja-ii-swiadkowie-tego-wydarzenia-plakali-rzewnymi-lzami/p9qc7f4,30bc1058 Abdykacja Mikołaja II. Świadkowie tego wydarzenia płakali rzewnymi łzami] Onet [2025-09-07]</ref>. W 1917 mioły mol dwie rewolucëje, z przëczënë gromicznikowi rewolucëji slédny car Mikòłôj II abdikòwał<ref name=":2" />, a w 1918 òstał zamòrdòwany bez kòmùnistów<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/pierwsza-wojna-swiatowa/191688/mikolaj-ii-romanow-bolszewicy-zamordowali-cara-i-jego-rodzine.html Zabójstwo Romanowów. Bolszewicy urządzili im okrutną rzeź] [2022-07-16] Historia DoRzeczy [2025-09-07]</ref>. W latach 1922–1991 Ruskô bëła wiôldżim dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (ZSSR). == Geògrafiô == === Pòłożenié === W Nordowi [[Azjô|Azji]] greńczë z Arkticznim Òceanã, rozcëga sã òd pòrénkòwi Eùropë (dzél na zôpôd òd Ùralu) do nordowégò [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 17,098,242 km² * wiéchrzëzna lądu: 16,377,742 km² * wiéchrzëzna wòdów: 720,500 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 1 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 22,407 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Azerbejdżan]] 338 km; [[Biôłorus]] 1,312 km; [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] (pôłniôwi pòrénk) 4,133 km ë pôłnie 46 km; [[Estoniô]] 324 km; [[Fińskô]] 1,309 km; [[Grëzóńskô]] 894 km; [[Kazachstan]] 7,644 km; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Koreja]] 18 km; [[Łotwa]] 332 km; [[Lëtwa]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 261 km; [[Mòngòliô]] 3,452 km; [[Norweskô]] 191 km; [[Pòlskô]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 209 km; [[Ùkrajina]] 1,944 km === Brzegòwô liniô === 37,653 km === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 600 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrzé) * nôwëższi czëp: 5,642 m m. n.r.m. (Elbrus) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 13.2% (w tim 7.4% òrnëch gruńtów) * lasë 50.7% * jinsze 35.9% (wôrtoscë szacowóné na 2023) === Gardë === * [[Mòskwa]] * [[Petersbùrg]] * [[Samara]] * [[Belgard]] * [[Niżni Nowògard]] * [[Abakan]] * [[Anadyr]] * [[Angarsk]] * [[Archangielsk]] * [[Astrachań]] * [[Barnauł]] * [[Biełgorod]] * [[Birobidżan]] * [[Błagowieszczensk]] * [[Brack]] * [[Briańsk]] * [[Bujnaksk]] * [[Chabarowsk]] * [[Chanty-Mansyjsk]] * [[Chasawjurt]] * [[Czeboksary]] * [[Czelabińsk]] * [[Czerkiessk]] * [[Czita]] * [[Derbent]] * [[Elista]] * [[Gorno-Ałtajsk]] * [[Irkuck]] * [[Iwanovo]] * [[Iżewsk]] * [[Jakuck]] * [[Jarosław (miasto w Rosji)|Jarosław]] * [[Jekaterynburg]] * [[Joszkar-Oła]] * [[Jużno-Sachalinsk]] * [[Króléwc]] abò [[Kaliningrad]] * [[Kaługa]] * [[Kaspijsk]] * [[Kazań]] * [[Kiemierowo]] * [[Kirow]] * [[Kizlar]] * [[Kostroma]] * [[Kolomna]] * [[Krasnodar]] (Jekaterinodar) * [[Krasnojarsk]] * [[Kurgan]] * [[Kursk]] * [[Kyzyl]] * [[Lipieck]] * [[Machaczkała]] * [[Magadan]] * [[Majkop]] * [[Murmańsk]] * [[Nabierieżne Czełny]] * [[Nachodka]] * [[Nalczik]] * [[Niżniekamsk]] * [[Nowokujbyszewsk]] * [[Nowosybirsk]] * [[Omsk]] * [[Orienburg]] * [[Orzeł (miasto)|Orzeł]] * [[Perm (miasto)|Perm]] * [[Pienza]] * [[Pietropawłowsk-Kamczatskij]] * [[Pietrozawodsk]] * [[Psków]] * [[Riazań]] * [[Rostów nad Donem]] * [[Salechard]] * [[Saławat]] * [[Samara]] * [[Sarańsk]] * [[Saratów]] * [[Smoleńsk]] * [[Stawropol]] * [[Syktywkar]] * [[Tambow]] * [[Tiumień]] * [[Togliatti]] * [[Tomsk]] * [[Tuła]] * [[Twer]] * [[Ufa]] * [[Uljanowsk]] (Symbirsk) * [[Ułan Ude]] * [[Władikawkaz]] * [[Władymir]] * [[Władywostok]] * [[Wołgograd]] * [[Wołogda]] * [[Wołżski]] * [[Woroneż]] == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 143,394,458 (2026) === Etniczné karna === Ruskòwie 77.7%, Tatarzë 3.7%, Ukraińcë 1.4%, Baszkirowié 1.1%, Czuwasze 1%, Checzeni 1%, jinsi 10.2%, niesprecyzowane 3.9% (òk. 2010) === Jãzëczi === Rusczi (òficjalny) 85.7%, Tatarsczi 3.2%, Checheńsczi 1%, jinsze 10.1% (òk. 2010) === Religijné karna === [[Prawòsławié|Rusczi Prawòsławny Kòscół]] 15-20%, [[Islam|mùzułmanie]] 10-15%, jinsi chrzescëjanowie 2% (òk. 2006) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 75.3% (w 2023 r.) * wikszé miesczé westrzódczi: 12.680 milionów Mòskwa (stolëca), 5.561 milionów Sankt-Petersbùrg, 1.695 milionów Nowosybirsk, 1.528 milionów Jekaterynburg, 1.292 milionów Kazań, 1.251 milionów Niżni Nowògard (2023) == Pòliticzny system == [[Òbrôzk:Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|mały|Prezydent Rusczi Władimir Pùtin]] * òficjalnô pòzwa: Ruskô Federacëjô ([[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Росси́йская Федера́ция'') * pòliticzny ùstôw: pół-prezydencko federacëjô * stolëca: Mòskwa * czasowô cona: UTC+3 do +12 * państwowé swiãto: 9 maja – Dzéń zwëcãstwa * nôrodny himn: „Государственный гимн Российской Федерации” (''Państwòwi Himn Rusczi Federacji''), òd 2000 === Wëkònôwczô władza === * prezydent [[Władimir Pùtin]] (òd 7 maja 2012) * premier Michaił Miszustin (òd 16 stëcznika 2020) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Państwowô Duma (450 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Rada Federacji (170 nôleżników). == Òbaczë téż == * [[Króléwc]] * [[Biôłorus]] * [[Ùkrajina]] * [[Kazachstan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260201235534/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Ruskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{CIS}} {{Eùropa}} {{Azjô}} [[Kategòrëjô:Ruskô| ]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] cwjkn31decfbucd6u20werkgmwteugh 212756 212755 2026-09-07T03:58:11Z Iketsi 3254 /* Gardë */ {{Kòlumnë}} 212756 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Россия (Rossija) | miono = Ruskô | miono-genitiw = Rusczi | fana = Flag of Russia.svg| herb = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | na karce = Russian Federation (orthographic projection).svg | jãzëk = [[Rusczi jãzëk|rusczi]] | stolëca = [[Mòskwa]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 17.075.200 | lëdztwò = 143,394,458<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/russia-population/ Russia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> | rok = 2026 | dëtk = rusczi rubel | kòd dëtka = RUB | czasowô cona = +3 do +12 | swiãto = 9 maja, 12 czerwińca | himn = Gosudarstwiennyj gimn Rossijskoj Fiedieracyi<br> Państwòwi Himn Rusczi Federacji <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]</center> | kòd = RU | Internet = .ru .рф (.cu)| telefón = +7 |Prezydeńt=[[Władimir Pùtin]]|Premiéra=Michaił Miszustin|aùtowi kòd=RUS|data ùsôdzenia=26 gòdnika 1991|kònstitucjô=Kònstitucjô Rusczi}} '''Rusjô'''<ref>{{RKJ|2020|20}}</ref><ref>{{sloworz.org|19532|22107}}</ref>, '''Rëskô'''<ref name=":3">{{RKJ|2007|42}}</ref>, '''Ruskô'''<ref name=":3" /> abò '''Ruskô Federacjô''' ({{jãz.|ru}} Росси́йская Федера́ция) je państwã w Pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]] ë Nordowi [[Azjô|Azji]] ([[Syberiô]]). Stolecznym gardã Rusczi Federacëji je [[Mòskwa]]. Wedle wiéchrzëznë Ruskô Federacëjô je nôwikszim państwã swiata. == Historiô == Zôczątki państwa sã sparłączoné z Czijewsczi Rusą. W XIII stalata pòwstało Ksãżstwò Mòskiewsczé, pòd władzã dinastëji Rurikowiczów, chtërno stało sã Wiôldżim Ksãżstwã w XIV stalata. W 1547 ksãżã Iwan IV òstał kòrónowany na cara. Po smierci Fiodora I doszło do biôtków o władzã, nôpierwi carem òstał Bòris Godunow, po jego smierci carem òstał Pòlak - Dymitr I. W 1613 kùreszce Sobòr Ziemsczi wëbrał Michôła I Romanowa, chtëren dał zôczątk nowi dinastëji. W latach 1632–1634 Ruskô toczëła wòjnã z [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùbliką Òbu Nôrodów]] o Smoleńsk<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rosja-Historia;4383802.html Rosja. Historia] Encyklopedia PWN [2025-09-07]</ref>. W 1689 carem òstał Pioter I<ref name=":1">[https://www.britannica.com/place/Russia/History History of Russia] Encyclopedia Britannica [2025-09-07]</ref>. Za jegò rządów doszło do umòcnienia pozycji Rusczi na midzënôrodny arenie, zreorgòwał wòjskò na mòdło jinszich eùropejsczich wòjsk, utwòrzëł też wòjnową marinarkã<ref name=":1" />. W 1721 Pioter przyjôł zôpadny titel czezera<ref name=":0" />. W XVI–XIX w. Ruskô zwëskała stolëmne òbéńda w Pòrénkòwi Eùropie, Nordowi Azji, Westrzédni, na Kaùkazie oraz w Nordowi Americe. W 1914 Rusko dołãczëłô do I swiatowi wòjny<ref name=":2">[https://www.onet.pl/informacje/kronikidziejow/abdykacja-mikolaja-ii-swiadkowie-tego-wydarzenia-plakali-rzewnymi-lzami/p9qc7f4,30bc1058 Abdykacja Mikołaja II. Świadkowie tego wydarzenia płakali rzewnymi łzami] Onet [2025-09-07]</ref>. W 1917 mioły mol dwie rewolucëje, z przëczënë gromicznikowi rewolucëji slédny car Mikòłôj II abdikòwał<ref name=":2" />, a w 1918 òstał zamòrdòwany bez kòmùnistów<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/pierwsza-wojna-swiatowa/191688/mikolaj-ii-romanow-bolszewicy-zamordowali-cara-i-jego-rodzine.html Zabójstwo Romanowów. Bolszewicy urządzili im okrutną rzeź] [2022-07-16] Historia DoRzeczy [2025-09-07]</ref>. W latach 1922–1991 Ruskô bëła wiôldżim dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (ZSSR). == Geògrafiô == === Pòłożenié === W Nordowi [[Azjô|Azji]] greńczë z Arkticznim Òceanã, rozcëga sã òd pòrénkòwi Eùropë (dzél na zôpôd òd Ùralu) do nordowégò [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 17,098,242 km² * wiéchrzëzna lądu: 16,377,742 km² * wiéchrzëzna wòdów: 720,500 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 1 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 22,407 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Azerbejdżan]] 338 km; [[Biôłorus]] 1,312 km; [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] (pôłniôwi pòrénk) 4,133 km ë pôłnie 46 km; [[Estoniô]] 324 km; [[Fińskô]] 1,309 km; [[Grëzóńskô]] 894 km; [[Kazachstan]] 7,644 km; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Koreja]] 18 km; [[Łotwa]] 332 km; [[Lëtwa]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 261 km; [[Mòngòliô]] 3,452 km; [[Norweskô]] 191 km; [[Pòlskô]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 209 km; [[Ùkrajina]] 1,944 km === Brzegòwô liniô === 37,653 km === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 600 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrzé) * nôwëższi czëp: 5,642 m m. n.r.m. (Elbrus) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 13.2% (w tim 7.4% òrnëch gruńtów) * lasë 50.7% * jinsze 35.9% (wôrtoscë szacowóné na 2023) === Gardë === {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Mòskwa]] * [[Petersbùrg]] * [[Samara]] * [[Belgard]] * [[Niżni Nowògard]] * [[Abakan]] * [[Anadyr]] * [[Angarsk]] * [[Archangielsk]] * [[Astrachań]] * [[Barnauł]] * [[Biełgorod]] * [[Birobidżan]] * [[Błagowieszczensk]] * [[Brack]] * [[Briańsk]] * [[Bujnaksk]] * [[Chabarowsk]] * [[Chanty-Mansyjsk]] * [[Chasawjurt]] * [[Czeboksary]] * [[Czelabińsk]] * [[Czerkiessk]] * [[Czita]] * [[Derbent]] * [[Elista]] * [[Gorno-Ałtajsk]] * [[Irkuck]] * [[Iwanovo]] * [[Iżewsk]] * [[Jakuck]] * [[Jarosław (miasto w Rosji)|Jarosław]] * [[Jekaterynburg]] * [[Joszkar-Oła]] * [[Jużno-Sachalinsk]] * [[Króléwc]] abò [[Kaliningrad]] * [[Kaługa]] * [[Kaspijsk]] * [[Kazań]] * [[Kiemierowo]] * [[Kirow]] * [[Kizlar]] * [[Kostroma]] * [[Kolomna]] * [[Krasnodar]] (Jekaterinodar) * [[Krasnojarsk]] * [[Kurgan]] * [[Kursk]] * [[Kyzyl]] * [[Lipieck]] * [[Machaczkała]] * [[Magadan]] * [[Majkop]] * [[Murmańsk]] * [[Nabierieżne Czełny]] * [[Nachodka]] * [[Nalczik]] * [[Niżniekamsk]] * [[Nowokujbyszewsk]] * [[Nowosybirsk]] * [[Omsk]] * [[Orienburg]] * [[Orzeł (miasto)|Orzeł]] * [[Perm (miasto)|Perm]] * [[Pienza]] * [[Pietropawłowsk-Kamczatskij]] * [[Pietrozawodsk]] * [[Psków]] * [[Riazań]] * [[Rostów nad Donem]] * [[Salechard]] * [[Saławat]] * [[Samara]] * [[Sarańsk]] * [[Saratów]] * [[Smoleńsk]] * [[Stawropol]] * [[Syktywkar]] * [[Tambow]] * [[Tiumień]] * [[Togliatti]] * [[Tomsk]] * [[Tuła]] * [[Twer]] * [[Ufa]] * [[Uljanowsk]] (Symbirsk) * [[Ułan Ude]] * [[Władikawkaz]] * [[Władymir]] * [[Władywostok]] * [[Wołgograd]] * [[Wołogda]] * [[Wołżski]] * [[Woroneż]] }} == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 143,394,458 (2026) === Etniczné karna === Ruskòwie 77.7%, Tatarzë 3.7%, Ukraińcë 1.4%, Baszkirowié 1.1%, Czuwasze 1%, Checzeni 1%, jinsi 10.2%, niesprecyzowane 3.9% (òk. 2010) === Jãzëczi === Rusczi (òficjalny) 85.7%, Tatarsczi 3.2%, Checheńsczi 1%, jinsze 10.1% (òk. 2010) === Religijné karna === [[Prawòsławié|Rusczi Prawòsławny Kòscół]] 15-20%, [[Islam|mùzułmanie]] 10-15%, jinsi chrzescëjanowie 2% (òk. 2006) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 75.3% (w 2023 r.) * wikszé miesczé westrzódczi: 12.680 milionów Mòskwa (stolëca), 5.561 milionów Sankt-Petersbùrg, 1.695 milionów Nowosybirsk, 1.528 milionów Jekaterynburg, 1.292 milionów Kazań, 1.251 milionów Niżni Nowògard (2023) == Pòliticzny system == [[Òbrôzk:Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|mały|Prezydent Rusczi Władimir Pùtin]] * òficjalnô pòzwa: Ruskô Federacëjô ([[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Росси́йская Федера́ция'') * pòliticzny ùstôw: pół-prezydencko federacëjô * stolëca: Mòskwa * czasowô cona: UTC+3 do +12 * państwowé swiãto: 9 maja – Dzéń zwëcãstwa * nôrodny himn: „Государственный гимн Российской Федерации” (''Państwòwi Himn Rusczi Federacji''), òd 2000 === Wëkònôwczô władza === * prezydent [[Władimir Pùtin]] (òd 7 maja 2012) * premier Michaił Miszustin (òd 16 stëcznika 2020) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Państwowô Duma (450 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Rada Federacji (170 nôleżników). == Òbaczë téż == * [[Króléwc]] * [[Biôłorus]] * [[Ùkrajina]] * [[Kazachstan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260201235534/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Ruskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{CIS}} {{Eùropa}} {{Azjô}} [[Kategòrëjô:Ruskô| ]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] kxu8s9va4ehdlf4r1buwtg6rr2ig65b 212757 212756 2026-09-07T03:59:48Z Iketsi 3254 /* Gardë */ em=20 212757 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Россия (Rossija) | miono = Ruskô | miono-genitiw = Rusczi | fana = Flag of Russia.svg| herb = Coat of Arms of the Russian Federation.svg | na karce = Russian Federation (orthographic projection).svg | jãzëk = [[Rusczi jãzëk|rusczi]] | stolëca = [[Mòskwa]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 17.075.200 | lëdztwò = 143,394,458<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/russia-population/ Russia Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> | rok = 2026 | dëtk = rusczi rubel | kòd dëtka = RUB | czasowô cona = +3 do +12 | swiãto = 9 maja, 12 czerwińca | himn = Gosudarstwiennyj gimn Rossijskoj Fiedieracyi<br> Państwòwi Himn Rusczi Federacji <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Russia (2000), instrumental, one verse.ogg]]</center> | kòd = RU | Internet = .ru .рф (.cu)| telefón = +7 |Prezydeńt=[[Władimir Pùtin]]|Premiéra=Michaił Miszustin|aùtowi kòd=RUS|data ùsôdzenia=26 gòdnika 1991|kònstitucjô=Kònstitucjô Rusczi}} '''Rusjô'''<ref>{{RKJ|2020|20}}</ref><ref>{{sloworz.org|19532|22107}}</ref>, '''Rëskô'''<ref name=":3">{{RKJ|2007|42}}</ref>, '''Ruskô'''<ref name=":3" /> abò '''Ruskô Federacjô''' ({{jãz.|ru}} Росси́йская Федера́ция) je państwã w Pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]] ë Nordowi [[Azjô|Azji]] ([[Syberiô]]). Stolecznym gardã Rusczi Federacëji je [[Mòskwa]]. Wedle wiéchrzëznë Ruskô Federacëjô je nôwikszim państwã swiata. == Historiô == Zôczątki państwa sã sparłączoné z Czijewsczi Rusą. W XIII stalata pòwstało Ksãżstwò Mòskiewsczé, pòd władzã dinastëji Rurikowiczów, chtërno stało sã Wiôldżim Ksãżstwã w XIV stalata. W 1547 ksãżã Iwan IV òstał kòrónowany na cara. Po smierci Fiodora I doszło do biôtków o władzã, nôpierwi carem òstał Bòris Godunow, po jego smierci carem òstał Pòlak - Dymitr I. W 1613 kùreszce Sobòr Ziemsczi wëbrał Michôła I Romanowa, chtëren dał zôczątk nowi dinastëji. W latach 1632–1634 Ruskô toczëła wòjnã z [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùbliką Òbu Nôrodów]] o Smoleńsk<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Rosja-Historia;4383802.html Rosja. Historia] Encyklopedia PWN [2025-09-07]</ref>. W 1689 carem òstał Pioter I<ref name=":1">[https://www.britannica.com/place/Russia/History History of Russia] Encyclopedia Britannica [2025-09-07]</ref>. Za jegò rządów doszło do umòcnienia pozycji Rusczi na midzënôrodny arenie, zreorgòwał wòjskò na mòdło jinszich eùropejsczich wòjsk, utwòrzëł też wòjnową marinarkã<ref name=":1" />. W 1721 Pioter przyjôł zôpadny titel czezera<ref name=":0" />. W XVI–XIX w. Ruskô zwëskała stolëmne òbéńda w Pòrénkòwi Eùropie, Nordowi Azji, Westrzédni, na Kaùkazie oraz w Nordowi Americe. W 1914 Rusko dołãczëłô do I swiatowi wòjny<ref name=":2">[https://www.onet.pl/informacje/kronikidziejow/abdykacja-mikolaja-ii-swiadkowie-tego-wydarzenia-plakali-rzewnymi-lzami/p9qc7f4,30bc1058 Abdykacja Mikołaja II. Świadkowie tego wydarzenia płakali rzewnymi łzami] Onet [2025-09-07]</ref>. W 1917 mioły mol dwie rewolucëje, z przëczënë gromicznikowi rewolucëji slédny car Mikòłôj II abdikòwał<ref name=":2" />, a w 1918 òstał zamòrdòwany bez kòmùnistów<ref>[https://historia.dorzeczy.pl/pierwsza-wojna-swiatowa/191688/mikolaj-ii-romanow-bolszewicy-zamordowali-cara-i-jego-rodzine.html Zabójstwo Romanowów. Bolszewicy urządzili im okrutną rzeź] [2022-07-16] Historia DoRzeczy [2025-09-07]</ref>. W latach 1922–1991 Ruskô bëła wiôldżim dzélã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Związkù Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików]] (ZSSR). == Geògrafiô == === Pòłożenié === W Nordowi [[Azjô|Azji]] greńczë z Arkticznim Òceanã, rozcëga sã òd pòrénkòwi Eùropë (dzél na zôpôd òd Ùralu) do nordowégò [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 17,098,242 km² * wiéchrzëzna lądu: 16,377,742 km² * wiéchrzëzna wòdów: 720,500 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 1 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 22,407 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Azerbejdżan]] 338 km; [[Biôłorus]] 1,312 km; [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] (pôłniôwi pòrénk) 4,133 km ë pôłnie 46 km; [[Estoniô]] 324 km; [[Fińskô]] 1,309 km; [[Grëzóńskô]] 894 km; [[Kazachstan]] 7,644 km; [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Koreja]] 18 km; [[Łotwa]] 332 km; [[Lëtwa]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 261 km; [[Mòngòliô]] 3,452 km; [[Norweskô]] 191 km; [[Pòlskô]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) 209 km; [[Ùkrajina]] 1,944 km === Brzegòwô liniô === 37,653 km === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 600 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrzé) * nôwëższi czëp: 5,642 m m. n.r.m. (Elbrus) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 13.2% (w tim 7.4% òrnëch gruńtów) * lasë 50.7% * jinsze 35.9% (wôrtoscë szacowóné na 2023) === Gardë === {{Kòlumnë|em=20|1= * [[Mòskwa]] * [[Petersbùrg]] * [[Samara]] * [[Belgard]] * [[Niżni Nowògard]] * [[Abakan]] * [[Anadyr]] * [[Angarsk]] * [[Archangielsk]] * [[Astrachań]] * [[Barnauł]] * [[Biełgorod]] * [[Birobidżan]] * [[Błagowieszczensk]] * [[Brack]] * [[Briańsk]] * [[Bujnaksk]] * [[Chabarowsk]] * [[Chanty-Mansyjsk]] * [[Chasawjurt]] * [[Czeboksary]] * [[Czelabińsk]] * [[Czerkiessk]] * [[Czita]] * [[Derbent]] * [[Elista]] * [[Gorno-Ałtajsk]] * [[Irkuck]] * [[Iwanovo]] * [[Iżewsk]] * [[Jakuck]] * [[Jarosław (miasto w Rosji)|Jarosław]] * [[Jekaterynburg]] * [[Joszkar-Oła]] * [[Jużno-Sachalinsk]] * [[Króléwc]] abò [[Kaliningrad]] * [[Kaługa]] * [[Kaspijsk]] * [[Kazań]] * [[Kiemierowo]] * [[Kirow]] * [[Kizlar]] * [[Kostroma]] * [[Kolomna]] * [[Krasnodar]] (Jekaterinodar) * [[Krasnojarsk]] * [[Kurgan]] * [[Kursk]] * [[Kyzyl]] * [[Lipieck]] * [[Machaczkała]] * [[Magadan]] * [[Majkop]] * [[Murmańsk]] * [[Nabierieżne Czełny]] * [[Nachodka]] * [[Nalczik]] * [[Niżniekamsk]] * [[Nowokujbyszewsk]] * [[Nowosybirsk]] * [[Omsk]] * [[Orienburg]] * [[Orzeł (miasto)|Orzeł]] * [[Perm (miasto)|Perm]] * [[Pienza]] * [[Pietropawłowsk-Kamczatskij]] * [[Pietrozawodsk]] * [[Psków]] * [[Riazań]] * [[Rostów nad Donem]] * [[Salechard]] * [[Saławat]] * [[Samara]] * [[Sarańsk]] * [[Saratów]] * [[Smoleńsk]] * [[Stawropol]] * [[Syktywkar]] * [[Tambow]] * [[Tiumień]] * [[Togliatti]] * [[Tomsk]] * [[Tuła]] * [[Twer]] * [[Ufa]] * [[Uljanowsk]] (Symbirsk) * [[Ułan Ude]] * [[Władikawkaz]] * [[Władymir]] * [[Władywostok]] * [[Wołgograd]] * [[Wołogda]] * [[Wołżski]] * [[Woroneż]] }} == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 143,394,458 (2026) === Etniczné karna === Ruskòwie 77.7%, Tatarzë 3.7%, Ukraińcë 1.4%, Baszkirowié 1.1%, Czuwasze 1%, Checzeni 1%, jinsi 10.2%, niesprecyzowane 3.9% (òk. 2010) === Jãzëczi === Rusczi (òficjalny) 85.7%, Tatarsczi 3.2%, Checheńsczi 1%, jinsze 10.1% (òk. 2010) === Religijné karna === [[Prawòsławié|Rusczi Prawòsławny Kòscół]] 15-20%, [[Islam|mùzułmanie]] 10-15%, jinsi chrzescëjanowie 2% (òk. 2006) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 75.3% (w 2023 r.) * wikszé miesczé westrzódczi: 12.680 milionów Mòskwa (stolëca), 5.561 milionów Sankt-Petersbùrg, 1.695 milionów Nowosybirsk, 1.528 milionów Jekaterynburg, 1.292 milionów Kazań, 1.251 milionów Niżni Nowògard (2023) == Pòliticzny system == [[Òbrôzk:Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|mały|Prezydent Rusczi Władimir Pùtin]] * òficjalnô pòzwa: Ruskô Federacëjô ([[Rusczi jãzëk|rus]]. ''Росси́йская Федера́ция'') * pòliticzny ùstôw: pół-prezydencko federacëjô * stolëca: Mòskwa * czasowô cona: UTC+3 do +12 * państwowé swiãto: 9 maja – Dzéń zwëcãstwa * nôrodny himn: „Государственный гимн Российской Федерации” (''Państwòwi Himn Rusczi Federacji''), òd 2000 === Wëkònôwczô władza === * prezydent [[Władimir Pùtin]] (òd 7 maja 2012) * premier Michaił Miszustin (òd 16 stëcznika 2020) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Państwowô Duma (450 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Rada Federacji (170 nôleżników). == Òbaczë téż == * [[Króléwc]] * [[Biôłorus]] * [[Ùkrajina]] * [[Kazachstan]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260201235534/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/russia/ Ruskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{CIS}} {{Eùropa}} {{Azjô}} [[Kategòrëjô:Ruskô| ]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] q8mtnv6wi1jvbgd1fhfzf32otzxxuny 0 1902 212730 210390 2026-09-06T20:50:41Z Terrus38 14026 212730 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Tôfla przë sztaturze Jana Trepczika razã z [[Aleksander Labùda|Aleksandrã Labùdë]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]]]] '''Jón Trepczik''' ({{jãz.|pl}} ''Jan Trepczyk''; ùr. [[22 rujana]] [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]] k. [[Mirochòwò|Mirochòwa]], ùm. [[3 séwnika]] [[1989]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – jeden z nôwëbitniészich [[Kaszëbë|kaszëbsczich]] piesniodzejów, piesniôrz, nôleżnik [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]] w [[Kartuzë|Kartuzach]] ë grëpë [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] a [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], pedagóg, kaszëbsczi dejolog, leksykògraf – aùtór pòlskò-kaszëbsczégò słowôrza, wespółzałóżca [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]], spòlëznowi dzejôrz, ùtwórca ë kòmpòzytór. == Żëcopis == === Dzectwò i młodosc === Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszewò|Stajszewã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[kartësczi kréz]]), dze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], chtërno ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zainteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 – przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. Trepczik zadebiutowôł w tim samim rokù w ''[[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]]'' wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnie''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Midzëwòjnowé wëszëznë [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscerzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé wëszëznë, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsãdzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[separatizm]], jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytór twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjich gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. === II swiatowô wòjna === W [[séwnik|séwnikù]] [[1939]] r. Méster Jón przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë we [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przeszedł do partizancczi, z chtërny dostôł sã do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. === Kaszëbskô dzejnota, robòta i rodzëzna === Do kraju wrócył w [[1946]] r., dze nalôzł robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]]. Robił w ni jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co reprezentowabë jich interesë ë miabë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze pòtikelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim niwie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù mielë nôdzejã, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozmówcowie z ÙB, ale òbstôwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce, co nadczidłé òstało we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné pismiono je napisóné rãczno i przeniosłé przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ÙB w 1955 r. Jesz nigle gò napisôł, mùszôł béł ju rôz bëc w ùrzãdze, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pòtemù. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbówców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejarzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te, razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadiô Trepczik|Léòkadią]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërno wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Òrmùzd]]. W nëch arkùszach pierszi rôz òsta zamieszczónô m.jin. pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysdnia przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë, chòrankò'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik słëchô karnu lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. === Kùńcowi cząd i smierc === Òb kùńcowi cząd jegò żëcégò wëszłë smarą trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, pòrëszającëch témiznã miłotë do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945–1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Szpecjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. W [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związk Pòlsczich Lëteratów|Związkù Pòlsczich Lëteratów]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" òsta dolmaczonô na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. [[Òbrôzk:Grób Jana Trepczyka.jpg|mały|Grób Jana Trepczika na [[Smiechòwsczi Smãtôrz we Wejrowie|Smiéchòwsczim smãtarzu]]]] Jón Trepczik ùmiarł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na [[Smiechòwsczi Smãtôrz we Wejrowie|smãtôrzu]] w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. == Wdôr == Jeden z brzadów jego robòtë ùkôzôł sã szerzi smarą ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zajã autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch XX stalatégò. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. Krótczé sztrasë w [[Wejrowò|Wejrowie]], [[Rëmiô|Rëmi]] i [[Bólszewò|Bólszewie]] òtrzimałë nowé pòzwë na wdôr Trepczika; je òn téż przëtómny w gazétach ë cządnikach. W 2008 rokù ùkôzôł sã jegò żëcopis w knéżce ''Féliks Marszôłkòwsczi i jinszi Zrzëszińcë a rozwij jãzëka òrôz kaszëbsczi lëteraturë''. XX Festiwal Mòrsczich Frantówków stôł sã òrãdzym do wëdôwkù dwùch zbiérków piesniów Trepczika w ùsôdzkù na spiéwôków solo i chùru („''Hej mòrze, mòrze''” ë „''Marika''”). Równoczasno ùkôza sã antologiô „Jëbleùsz Òglowòpòlsczégò Festiwalu Piesnie ò Mòrzu w Wejrowie (1966–2008)”. Rozległi żëcopis aùtora napisôł [[Édmùnd Kamińsczi]]. Trepczik wniosł wôżny wkłôd w wespółtwòrzenié kaszëbsczégò pisónégò jãzëka ë do dzysdnia mô wiôldżi cësk na kùlturowé strzodowiszcze w Kaszëbsce. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', Rogòznô Wlkp. 1935 (32 ùsôdzczi) * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] (28 wiérztë) * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] (piesnie w ùsôd. Juliusza Mowińsczégò) * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] (9 frantówczi) * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] (5 piesnie w ùsôd. Juliusza Mowińsczégò) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (85 piesnie) * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë'' ''chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1997]] (wëdôwk ùfùlowóné plus skrzinka) * ''Hej mòrze, mòrze.'' ''Zbiór pieśni 1'', [[Wejrowò]] [[2008]] * ''Marika. Zbiór pieśni 2'', [[Wejrowò]] [[2008]] == Òrderë ë wëapartnienia == * Kawalersczi Krziż [[Òrder Òdrodë Pòlsczi|Òrderu Òdrodë Pòlsczi]] (1981) * Złoti [[Krziż Zasłëdżi]] (1971) * [[Medal Stolema]] (1967) * Medal „Zasłëżonym Wejrowsczi Zemi” (1985) == Òbaczë téż == * [[Léòkadia Trepczik]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Medal Stolema]] * [[Spòdlecznô Szkòla m. Jana Trepczika w Miszewie]] – [[:d:Q140782660]] * Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Trepczika (na tekst frantówczi dlô dzecy w kaszëbsczim jãzëkù) * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Spiéwné Towarzëstwò miona Jana Trepczika z Wejrowa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego – Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * https://www.youtube.com/@kaszubywpiesniartystycznej8059/videos * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] rdl1vq9m2bgc7ayeifzhzbjpo1wkpl6 4 2499 212740 212709 2026-09-06T23:04:51Z HaxelKaszëba 17492 /* Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? */ Òdpòwiésc 212740 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.webp|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô | |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) b40hmo8a7i96jeor96irhihp7r02emk 212758 212740 2026-09-07T06:27:58Z Terrus38 14026 /* Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? */ Òdpòwiésc 212758 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.webp|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô | |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) m6rq300l8tt94c7xic4oyk55rznk8lr 0 2620 212731 201335 2026-09-06T20:50:51Z Terrus38 14026 212731 wikitext text/x-wiki ''(Je nót doprôcowac ë ùpòrządkòwac)'' =[[Pòmòrsczé wòjewództwò]]= == [[Bëtowsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Bòrzëtëchòmié|Bòrzëtëchòmié]] * [[Gmina Bëtowò|Bëtowò]] ** [[Gòstkòwò]] ** [[Niezabëszewò]] ** [[Rekòwò]] ** [[Wiôldżi Pòmësk]] * [[Gmina Czôrnô Dãbrówka|Czôrnô Dãbrówka]] ** [[Bòchòwò]] ** [[Czôrnô Dąbrówka]] ** [[Jaséń]] ** [[Jerzkòjce]] ** [[Kartkòwò]] ** [[Karwno]] ** [[Kleszczińc]] ** [[Kłosë]] ** [[Kòtuszewò]] ** [[Kòzë]] ** [[Mëdlëta]] ** [[Mikrowò]] ** [[Môłé Roczitczi]] ** [[Nożënkò]] ** [[Nożëno]] ** [[Òtnoga]] ** [[Roczicënë]] ** [[Ùnichòwò]] ** [[Wargòwò]] ** [[Wiôldżé Roczitczi]] * [[Gmina Kòłczëgłowë|Kòłczëgłowë]] Kòłczigłowë, Kôłczëgłowë (?) ** [[Barnowò]] ** [[Górczi]] ** [[Kòłczëgłowë]] * [[Gmina Lëpnica|Lëpnica]] ** [[Bòrowi Młin]] ** [[Bòrzëszkòwë]] ** [[Szlachecczé Brzézno]] ** [[Czedrzejce]] ** [[Lëpnica]] ** [[Prãdzonô]] * [[Gmina Miastkò|Miastkò]] * [[Gmina Parchòwò|Parchòwò]] ** [[Gôłcewò]] ** [[Grabòwò]] ** [[Jómno]] ** [[Nowô Wies]] ** [[Sélczno]] ** [[Soszëca]] ** [[Żukówkò]] * [[Gmina Stëzińce|Stëzińce]] * [[Gmina Trzebielëno|Trzebielëno]] * [[Gmina Tëchòmié|Tëchòmié]] ** [[Trzebiôtczi]] == [[Chònicczi kréz]] == * [[Gmina Brusë|Brusë]] ** [[Brusë]] - Gard ** [[Czëczkòwò]] ** [[Kruszëno]] ** [[Lubniô]] ** [[Mãcëkôł]] * [[Gmina Chònice]] ** [[Swòrnégace]] * [[Gmina Kònarzënë|Kònarzënë]] ** [[Kònarzënë]] ** [[Zelonô Chòcëna]] == [[Człochòwsczi kréz]] == * [[Gmina Kòczała|Kòczała]] ** [[Kòczała]] * [[Gmina Przechlewò|Przechlewò]] ** [[Przechlewò]] ** [[Sãpòlno]] ** [[Szczëtno (człuchòwsczé)]] == [[Dërszewsczi kréz]] == * [[Bòrkòwò]] * [[Subkòwë]] == [[Gduńsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Cedrë Wiôldżé|Cedrë Wiôldżé]] * [[Gmina Kôlbùdë|Kôlbùdë]] *''([[Pruszcz|Pruszcz Gduńsczi]] - Gard) '' * [[Gmina Pruszcz Gduńsczi|Pruszcz Gduńsczi]] ** [[Juszkòwò]] * [[Gmina Przëwidz|Przëwidz]] ** [[Sztãgwôłd]] ** [[Przëwidz]] ** [[Przëwidzkô Nowô Wies]] * [[Gmina Pszczółczi|Pszczółczi]] ** [[Pszczółczi]] * [[Gmina Sëchi Dąb|Sëchi Dąb]] * [[Gmina Trąbczi Wiôldżé|Trąbczi Wiôldżé]] == [[Kartësczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Chmielno|Chmielno]] ** [[Bòrzestowò]] ** [[Bòrzestowskô Hëta]] ** [[Ceszenié]] ** [[Chmielno|Chmiélno]] ** [[Chmielónkò]] ** [[Gôrcz]] ** [[Kòżëczkòwò]] ** [[Lãpa]] ** [[Łãczëńskô Hëta]] ** [[Miéchùcëno]] ** [[Przewóz]] ** [[Reskòwò]] ** [[Sznërczi]] ** [[Zôwòrë]] * [[Kartuzë]] ''Gard '' * [[Gmina Kartuzë|Kartuzë]] ** [[Bãccz]] ** [[Bòrowô]] ** [[Bùrchardztwò]] ** [[Dólnô Brodnica]] ** [[Dzérzãzno]] ** [[Głusëno]] ** [[Górnô Brodnica]] ** [[Grzebiéńcz]] ** [[Grzëbno]] ** [[Kalëska]] ** [[Kamiónka]] ** [[Kòlonijô]] ** [[Kosë]] ** [[Kôłpino]] ** [[Łapalëce]] ** [[Mézowò]] ** [[Mirochòwò]] ** [[Nowinczi]] ** [[Nowô Hëta]] ** [[Piéczëska]] ** [[Pikarniô]] ** [[Pòmieczëńskô Hëta]] ** [[Prokòwò]] ** [[Rãbòszewò]] ** [[Sëtnô Gòra]] ** [[Sitno]] ** [[Sjónowò]] ** [[Sjónowò Hëta]] ** [[Smãtowò]] ** [[Stajszéwò]] ** [[Starô Hëta]] ** [[Ùcësk]] * [[Gmina Somònino|Somònino]] ** [[Bòrcz]] ** [[Egertowò]] ** [[Gòrãczëno]] ** [[Òstrzëce]] ** [[Pòlëczëno]] ** [[Słôwczi]] ** [[Somònino]] * [[Gmina Srôkòjce|Srôkòjce]] ** [[Gòwidlëno]] ** [[Kamińca Królewskô]] ** [[Łësniéwò]] ** [[Mòjsz]] ** [[Pùzdrowò]] ** [[Srôkòjce]] ** [[Tëchlëno]] ** [[Załkòwò]] * [[Gmina Przedkòwò|Przedkòwò]] ** [[Czéczéwò]] ** [[Pòmiéczëno]] ** [[Przedkòwò]] ** [[Rãb]] * [[Gmina Stãżëca|Stãżeca]] ** [[Bòrëcëno]] ** [[Gòlëbié]] ** [[Kamińca Szlacheckô]] ** [[Klukòwô Hëta]] ** [[Stãżëca]] ** [[Szimbark]] * [[Gmina Sëlëczëno|Sëlëczëno]] ** [[Mcëszéwice]] ** [[Pòdjazë]] ** [[Sëlëczëno]] ** [[Wãsórë]] * [[Żukòwò]] ''Gard'' * [[Gmina Żukòwò|Żukòwò]] ** [[Banino]] ** [[Bòrkòwò (Gmina Żukòwò)]] ** [[Chwaszczëno]] ** [[Lézno]] ** [[Miszewò]] ** [[Rutczi]] ** [[Tëchómie (Gmina Żukòwò)]] == [[Kòscérsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Dzemiónë|Dzemiónë]] ** [[Dzemiónë]] ** [[Kalisz (pòmòrsczé wòjewództwò)|Kalisz]] ** [[Piechòjce]] * [[Gmina Kôrsëno|Kôrsëno]] ** [[Kôrsëno]] ** [[Wiele]] * [[Kòscérzëna]] ''Gard'' * [[Gmina Kòscérzëna|Kòscérzëna]] ** [[Grzëbòwò]] ** [[Jadamòwé]] ** [[Juszczi]] ** [[Loréńc]] ** [[Skòrzewò]] ** [[Wdzëdzé]] ** [[Wąglëkòwice|Wąglëkòwice / Wąglëkòjce]] ** [[Wiôldżi Klincz]] ** [[Wiôldżi Pòdles]] * [[Gmina Lëpùsz|Lëpùsz]] ** [[Lëpùsz]] ** [[Bòrowc]] ** [[Papirniô]] ** [[Czëstô Wòda]] ** [[Sluzô]] ** [[Bałachë]] ** [[Mechòwa]] ** [[Dãbòwa Gòra]] ** [[Zdroje]] ** [[Płoczëczë]] ** [[Zelony Dwór]] * [[Gmina Liniewò|Liniewò]] ** [[Gôrczëno]] ** [[Liniewò]] ** [[Wësëno]] * [[Gmina Nowô Karczma|Nowô Karczma]] ** [[Bãdomino]] ** [[Grabòwò Koscérsczé]] ** [[Lubań (kòscérsczi kréz)|Lubań]] ** [[Nowi Barkòczin]] ** [[Nowô Karczma]] ** [[Rekòwnica]] * [[Gmina Starô Cziszewa|Starô Cziszewa]] ** [[Starô Cziszewa]] ** [[Nowé Pòlaszczi]] ** [[Stôré Pòlaszczi]] == [[Lãbòrsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Céwice|Céwice]] ** [[Bùkòwina]] ** [[Céwice]] ** [[Łebùniô]] ** [[&Ograve;skòwò]] ** [[Òsowò]] ** [[Pòpòwò]] == [[Pùcczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Kòsôkòwò|Kòsôkòwò]] ** [[Kadzëmiérz]] ** [[Dãbògòrzé]] ** [[Kòsôkòwò]] ** [[Mòstë]] ** [[Pògòrzé]] ** [[Rewa]] * [[Gmina Krokòwa|Krokòwa]] ** [[Biôłogóra]] ** [[Dãbczi]] ** [[Gòszczëno]] ** [[Krokòwa]] ** [[Sławòszëno]] ** [[Wierzchùcëno]] ** [[Żarnówc]] * [[Gmina Pùck|Pùck]] ** [[Błądzëkòwò]] ** [[Celbòwò]] ** [[Darżlëbié]] ** [[Domôtowò]] ** [[Gniéżdżewò]] ** [[Łebcz]] ** [[Lesniewò]] ** [[Mechòwò]] ** [[Mierëszëno]] ** [[Mrzeżëno]] ** [[Pôłchòwò]] ** [[Pôłczëno]] ** [[Rzucewo]] ** [[Smólno]] ** [[Starzno]] ** [[Strzelno]] ** [[Swôrzewò]] ** [[Wôrblëniô]] ** [[Żelëstrzewò]] * [[Wiôlgô Wies]] ''Gardzkô gmina'' ** [[Karwiô]] ** [[Òstrowò]] ** [[Chlapòwò]] ** [[Tëpadla]] ** [[Chalëpë]] ** [[Pilëce]] ** [[Rozëft]] == [[Starogardzczi kréz]] == * [[Gmina Bòbòwò]] * [[Gmina Kalëska]] * [[Gmina Lëbichòwò]] * [[Gmina &Ograve;secznô]] * [[Gmina &Ograve;sek]] * [[Gmina Skarszewò]] ** [[Pògòdczi]] * [[Gmina Zbléwò]] == [[Stôłpsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Czôrnô Dãbrówka]] ** [[Nożëno]] * [[Gmina Damnica|Damnica]] ** [[Damnica]] ** [[Damno]] * [[Gmina Dãbnica Kaszëbskô|Dãbnica Kaszëbskô]] ** [[Bùdowò]] ** [[Dãbnica Kaszëbskô]] * [[Gmina Główczëce|Główczëce]] ** [[Cecenowò]] ** [[Główczëce]] ** [[Rómno]] ** [[Stowicëno]] * [[Gmina Pòtãgòwò|Pòtãgòwò]] ** [[Łëpawa]] ** [[Pòtãgòwò]] ** [[Skórowò]] * [[Gmina Smôłdzëno|Smôłdzëno]] ** [[Smôłdzëno]] ** [[Wiôlgô Garnô]] == [[Wejrowsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Chòczewò|Chòczewò]] ** [[Chòczewò]] * [[Gmina Gniewino|Gniewino]] ** [[Czëmonowò]] ** [[Gniewino]] ** [[Mierzëno]] ** [[Salëno]] * [[Gmina Lëniô|Lëniô]] ** [[Głodnica]] ** [[Lëniô]] ** [[Lewino]] ** [[Niepòczołejce]] ** [[Smażëno]] ** [[Strzépcz]] * [[Gmina Lëzëno|Lëzëno]] ** [[Lëzëno]] ** [[Milwino]] ** [[Barłomino]] * [[Gmina Łãczëce|Łãczëce]] ** [[Bòżépòle Wiôldżé]] ** [[Łãczëce]] ** [[Strzebielëno]] * [[Gmina Szemôłd|Szemôłd]] ** [[Bòjano]] ** [[Czelno]] ** [[Kamiéń]] ** [[Kòleczkòwò]] ** [[Łebno]] ** [[Przetoczëno]] ** [[Szemôłd]] * [[Gmina Wejròwò|Wejròwò]] ** [[Bólszewò]] ** [[Gòscëcëno]] ** [[Gòra]] ** [[Gniewòwò]] ** [[Gòwino]] ** [[Ùstôrbòwò]] ---- ''Je nót przëpòrządkòwac do krézów:'' # [[Sławãcëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë| ]] 22cmcear9av2yjqqet7clvt47p7l3ry 0 2672 212728 204838 2026-09-06T20:50:09Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Bòlszewò]] do [[Bólszewò]]: pisënk 204838 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Bòlszewò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Wejrowò | szôłtëstwò=Bòlszewò | miejskô= | wiechrzëzna=6,02 | gradëN=54 | minutëN=37 | sekùndëN=27 | gradëE=18 | minutëE=10 | sekùndëE=31 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=8425 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës=Edmund Bianga | www= | òdjimk=Bolszewo ulica Zamostna.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Bólszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Bolszewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. Je pòłożoné w pradolënie rzéczi [[Réda (rzéka)|Redë]], na pòrénkù greńczi z [[Wejrowò|Wejrowã]]. Mô kòl 8 tësąców mieszkeńców, w slédnëch latach w Bòlszewie miôł plac zacht rozwij mieszkaniowi bùdowiznë. We wsë dzejô dosc wiele môłëch ë strzédnëch priwatnëch firmów. Tu je znónô Pùblicznô Bibloteka Gminë Wejrowò m. [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]]. == Stôrodôwnotë == * [[Neògòtik|Neògòticczi]] kòscół z [[1857]] rokù * Spikrz z [[1800]] rokù * Zwón z [[1661]] rokù == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/302 Bolszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] ovp71q0aeufw6hn5st16sqrimedc8mp 212753 212728 2026-09-07T02:18:51Z Iketsi 3254 ò→ó 212753 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Bólszewò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Wejrowò | szôłtëstwò=Bólszewò | miejskô= | wiechrzëzna=6,02 | gradëN=54 | minutëN=37 | sekùndëN=27 | gradëE=18 | minutëE=10 | sekùndëE=31 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=8425 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd= | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës=Edmund Bianga | www= | òdjimk=Bolszewo ulica Zamostna.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Bólszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Bolszewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. Je pòłożoné w pradolënie rzéczi [[Réda (rzéka)|Redë]], na pòrénkù greńczi z [[Wejrowò|Wejrowã]]. Mô kòl 8 tësąców mieszkeńców, w slédnëch latach w Bólszewie miôł plac zacht rozwij mieszkaniowi bùdowiznë. We wsë dzejô dosc wiele môłëch ë strzédnëch priwatnëch firmów. Tu je znónô Pùblicznô Bibloteka Gminë Wejrowò m. [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]]. == Stôrodôwnotë == * [[Neògòtik|Neògòticczi]] kòscół z [[1857]] rokù * Spikrz z [[1800]] rokù * Zwón z [[1661]] rokù == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/302 Bolszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] h88rhh834nd35mr4c2rih1utnl4suxw 212754 212753 2026-09-07T02:26:51Z Iketsi 3254 Galeriô 212754 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Bólszewò |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |gmina=Wejrowò |szôłtëstwò=Bólszewò |miejskô= |wiechrzëzna=6,02 |gradëN=54 |minutëN=37 |sekùndëN=27 |gradëE=18 |minutëE=10 |sekùndëE=31 |wiżô= |rok=2006 |lëdztwò=8425 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd= |reg_tôfla=GWE |SIMC= |szôłtës=Edmund Bianga |www= |òdjimk=Bolszewo ulica Zamostna.JPG |galerëjô_commons= | }} '''Bólszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Bolszewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. Je pòłożoné w pradolënie rzéczi [[Réda (rzéka)|Redë]], na pòrénkù greńczi z [[Wejrowò|Wejrowã]]. Mô kòl 8 tësąców mieszkeńców, w slédnëch latach w Bólszewie miôł plac zacht rozwij mieszkaniowi bùdowiznë. We wsë dzejô dosc wiele môłëch ë strzédnëch priwatnëch firmów. Tu je znónô Pùblicznô Bibloteka Gminë Wejrowò m. [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]]. == Stôrodôwnotë == * [[Neògòtik|Neògòticczi]] kòscół z [[1857]] rokù * Spikrz z [[1800]] rokù * Zwón z [[1661]] rokù == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bolszewo tablica dwujęzyczna.jpg|[[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce|Dwajãzëkòwô tôfla]] Òbrôzk:Bolszewo cmentarz ewangelicki.jpg|Smãtôrz Òbrôzk:Bolszewo, Hotel 5828.jpg|Hòtel Òbrôzk:Bolszewo, biblioteka 5831.jpg|Ksążnica Òbrôzk:Bolszewo, OSP 5829.jpg|OSP </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/302 Bolszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] lj7aza5y9bcdhrfjzwep88eqaftnomj 0 4322 212723 160398 2026-09-06T20:37:11Z DawnyTest 14843 trochã z plwiki 212723 wikitext text/x-wiki '''Lene Alexandra''' (Lene Alexandra Øien), (ùr. [[29 rujana]] [[1981]]) je [[Norweskô|Norweską]] spiéwôrką ë mòdelką. Wëdała single ''My Boobs Are Ok'' ë ''Hot Boy Hot Girl.'' {{stub}} {{DEFAULTSORT:Alexandra Lene}} [[Kategòrëjô:Mùzycë]] [[Kategòrëjô:Norweskô]] 2l0impy7vjqyyncrwv8yudqa7w56v6d 0 4651 212749 212666 2026-09-07T02:05:18Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 212749 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Đôgôxõ Gôigangĩa Viêtnam |miono = Socjalisticznô Repùblika Wietnamu |miono-genitiw = Wietnamù |fana = Flag_of_Vietnam.svg |herb = Emblem of Vietnam.svg |na karce = LocationVietnam.svg |mòtto = Ðôgrập – Tudo – Hanfúg<br>(Samòstójnota, Wolnosc, Szczescé) |jãzëk = [[Wietnamszczi jãzëk|wietnamsczi]] |stolëca = Hanoi |fòrma państwa = Demokracëjô lëdowô |wiéchrzëzna = 330 965 |procent-wòdë = 4200 km² (1,27%) |lëdztwò = 102,177,431 | rok = 2026 |dëtk = đồng | kòd dëtka = VND |czasowô cona =+7 |swiãto = [[2 séwnika]] |himn = Tiến Quân Ca<br>(Marszowô piesń) <center>[[Òbrôzk:National Anthem of Vietnam.ogg]]</center> |kòd = VN |Internet = .vn |telefón = +84 | Prezydeńt=Lương Cường | Premiéra=Phạm Minh Chính | aùtowi kòd=VN }} '''Wietnam''' ({{jãz.|vi}} ''Việt Nam'') je państwã w pôłniowo-wschòdny [[Azjô|Azji]], greńczë z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]] òd nôrdu, z [[Laòs|Laòsã]] ë [[Kambòdżô|Kambòdżą]] na zôpôdze, a na pòrénku z Wschòdnym Mòrzã. Stolecznym gardã je [[Hà Nội]]. Wietnam bëł dzélą Francësczich Indochinów w latach 1858–1945<ref name=":0">''[https://vietnamembassy-usa.org/vietnam/history History | Embassy of the Socialist Republic of Vietnam in the United States]'' [online], vietnamembassy-usa.org [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. 2 séwnika 1945 prezydent Ho Chi Minh òbznojmił samòstójnotã<ref name=":1" />, w 1954 krôj òstał pòdzelony na Nôrdôwi Wietnam ë Pôłniowi Wietnam<ref name=":0" />, w latach 1955–1975 miała mol wòjna ze [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednonëmi Krajama Americzi]] chtërą wëgrała wietnamskô starna, le zdżinãło 3,8 milionów lëdzi<ref>''[https://www.dw.com/pl/jak-wojna-w-wietnamie-zmieni%C5%82a-wyobra%C5%BCenie-o-konflikcie-zbrojnym/a-72397348 Jak wojna w Wietnamie zmieniła wyobrażenie o wojnie]'' [online], dw.com [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|pl}}).</ref>, kùreszce Nôrdôwi ë Pôłniowi Wietnam òstałë zjednóne w 1976<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/north-and-south-vietnam-are-reunited North and South Vietnam Are Reunited]'' [online], EBSCO [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Wiéchrzëzna je 331 000 km2. Brzegòwô liniô mo długosc 3260 km. Klimat tropikalny mónsunowi<ref name=":1">''[https://vietnam.pl/pl/ogolne-informacje-o-wietnamie/ Ogólne informacje o Wietnamie]'' [online], Ambasada S.R. Wietnamu w Polsce [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Wietnam w 2026 miôł 102,177,431 mieszkańców<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/vietnam-population/ Vietnam Population]'' (2026) [online], Worldometer [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Wikszosc mieszkańców (48%) je bezbòżnikama (panëje państwowe bezbòżnictwò<ref>''[https://web.archive.org/web/20241213231621/https://www.learnreligions.com/religion-in-vietnam-4588359 Religion in Vietnam]'', „Learn Religions” [dost. 2026-09-04] [zarchiwizowane z [https://www.learnreligions.com/religion-in-vietnam-4588359 adresu] 2024-12-13] ({{jãz.|en}}).</ref>). Nôwikszą religią je [[bùddizm]], wëznaje gò 38% mieszkańców, a 10% je [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjanama]]<ref>''[https://www.pewresearch.org/religion/2024/06/17/religious-landscape-and-change-in-east-asia/ Religious landscape and change, „Pew Research Center”]'', 17 czerwińca 2024 [dost. 2026-09-04] ({{jãz.|en}}). </ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Рельеф Вьетнама.png|Topografiô Wietnamù Òbrôzk:Koppen-Geiger Map v2 VNM 1991–2020.svg|Klimat Wietnamù w skalë Köppena Òbrôzk:Vietnam Population Density, 2000 (5457020381).jpg|Gãstosc zalëdzeniô w Wietnamie Òbrôzk:Sacred lotus Nelumbo nucifera.jpg|Òrzechodôwający Lotos (''Nelumbo nucifera'') Òbrôzk:Món ăn Đông Hà, Tết 2022 (phở Lý Quốc sư ở công viên Cọ Dầu) (2).jpg|Wietnamskô [[zupa]] [[Phở]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Laòs]] * [[Kambòdżô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://mojestrone.com/artykul/rzowi-bt-s-zwrocyl-n1757824 {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wietnam| ]] er1cujjste6h8uh267z9m9sh0xuvwq8 0 5108 212748 209047 2026-09-07T02:02:04Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 212748 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Czarne Wesele.jpg|mały|Słowińcë przë [[torf]]ie]] '''Słowińcë''' abò '''Kaszëbi Nadlebańsczi''' to bëlë [[Kaszëbi]], chterny mieszkalë nad jezorã [[Łebskò]]. Òni gôdalë [[Słowińsczi jãzëk|słowińsczim dialektã]]. [[Stefan Ramułt]] napisôł, że Miemcë mògle na nich pò swòjémù gadac [[Wendowie]]. Mòc trzimaniô sã tich Kaszëbów-lëtrów przë rodny mòwie, zwëku i tradicji miała swój czas. Jak napisôł ks. [[Bernat Zëchta]] w 1948 rokù jich ju prawie nie bëło. == Historiô == Òd XVIII wiekù Słowińcë ulegali nacëskom [[Germanizacëjô|germanizacëjnym]], np. pòmalë w nastãpnëch wsach wprowadzëlë nôkôz prowadzeniô nôbòżeństwów w miemiecczim jãzëkù. W 1945 rokù lëczebnosc Słowińców szacowóno na òk. 2 tës. òsób, głównie we wsach: [[Klëczi]], [[Jizbica]], [[Główczëce]], [[Smôłdzëno]], [[Wiôlgô Gardna]] ë [[Môłô Garnô|Môłô]], [[Gmina Wickò|Wickò]], [[Rowë]] ë [[Cecenowò]]. Zmiarti gruńtë ë bògaté w rëbë [[Łebskò|jezoro Łebskò]] spòwodowôłë, że chłopstwò głównie zajimôło sã [[Rëbarstwò lądowé|rëbarstwama]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Vesnice3.JPG|Stôrô słowińskô chëcz Òbrôzk:Slowinzen Weihnachten 1937.jpg|[[Gwiôzdka]] 1937 rokù Òbrôzk:01934 Alte Kaschubin in Festtracht, nach einem Gemälde aus Selesen; Der Revekol und seine Umgebung in vor- und frühgeschichtlicher Zeit von Walter Witt.png|Słowińskô [[białka]] Òbrôzk:Севернокашубские-говоры.png| </gallery> == Lëteratura == * [[Friedhelm Hinze]], Slovinzische Fischzugnamen von Garder See in Hinterpommern. Nachleben und Ethymologie slovinzische Namen., w: Zeitschrift für Slavistik XV 1970, Heft 3. * [[Friedrich Lorentz]], Slovinzisches Wörterbuch, I—II, St.Petersburg 1908—1912 * Dr. Nadmorski ([[Józef Łãgòwsczi]]), Słowniczek gwary słowińskiej; w: Połabianie i Słowińcy, Wisła, XVI, z.II, marzec-kwiecień 1902 * Hanna Popowska-Taborska, Przysięgi słowińskie z Wierzchocina, Wrocław-Warszawa-Kraków 1961, w: Słowińcy, ich język i folklor * Hanna Popowska-Taborska, Uwagi o języku Perykop smołdzińskich, Kraków 1968, w: Język Polski, Kraków, XLVIII 1968, Nr 1 * [[Stefan Ramułt]], Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, Gdańsk, 2003, p. 469/XVII * Feliks Rogaczewski, Wśród Słowińców : pamiętnik nauczyciela [oprac., przypisy i posł. Tadeusz Bolduan]. Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Oddział Miejski : [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie]], 1975 * [[Leon Roppel]], Nazwy terenowe słowińskiej wsi Kluki na podstawie mapy F. Pallasa z 1926 r., RG XXI 1962 * [[Słownik gwarowy tzw. Słowińców kaszubskich]], pod. red. Zenona Sobierajskiego, Warszawa 1997, Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, ISBN 83-86619-17-1 * [[Franz Tetzner]], Die Slovinzen und Lebakaschuben. Land und Leute, Haus und Hof, Sitten und Gebräche, Sprache und Literatur im östlichen Hinterpommern, Berlin 1899 * [[Jerzi Tréder]], [http://archive.is/O6g0c Z historii badań Kaszubszczyzny (Słowińców i Kabatków)] * Александр Гильфердинг, Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Санкт - Петербург, 1862. * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 88 * [[Aleksander Hilferding]], Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, ISBN 83-85011-57-9) * [[Zygmunt Szultka]], Studia nad rodowodem i językiem Kaszubów, Gdańsk 1992 * [[Mariusz Filip]], ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012, ISBN 978-83-63795-09-2) == Òbaczë téż == * [[I Kaszëbsczi Kòngres]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://archive.org/details/dieslowinzenund00unkngoog Die Slowinzen und Lebakaschuben:...] * [https://web.archive.org/web/20130309015821/http://www.muzeum.slupsk.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=129&Itemid=174 Otto Priebe (pl)] * [http://www.academia.edu/3628203/Od_Kaszubow_do_Niemcow._Tozsamosc_Slowincow_z_perspektywy_antropologii_historii Wprowadzenie, w: Mariusz Filip, ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012] * [https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13819/1/Wedrujace_Kaszuby__Ujecie_antropologiczne.pdf WĘDRUJĄCE KASZUBY UJĘCIE ANTROPOLOGICZNE] * https://web.archive.org/web/20250516143316/https://norda.fm/wiadomosci/wies-slowinska-to-tutaj-historia-doslownie-zatoczy-kolo/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowianie]] [[Kategòrëjô:Pòmòrskô]] 5z0flewn8ypzqfl868spd8cphkl8n0a 0 6116 212732 211989 2026-09-06T20:51:01Z Terrus38 14026 212732 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi}} '''Dzéń Jednotë Kaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Dzień Jedności Kaszubów'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] swiãto swiãtowóné kòżdorocznie [[19 strëmiannika]] ùwdarzëwając pisenną nadczidkã ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]] w [[Bùlla|bùlli]] [[Papiéż Grégòr IX|papiéża Grégòra IX]]. 19 strëmiannika 1238 papiéż skôzëwôł szczecënsczégò ksążã „ksążëcã Kaszëb” ({{jãz.|la}} ''clare morie… duce Cassubie''), pòcwierdzając bëlnégò pòdarowóné przez [[Bògùsłôw I|Bògùsława I]] (ùm. 1187) zôkónòwi [[Maltańsczi Zôkón|joannitów]] pòd [[Stôrgard|Stôrgardã nad Inã]]<ref>[[Gerat Labùda|G. Labùda]], ''O Kaszubach'', Gdiniô 1991, s. 18.</ref>. Pònemù ksążã [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]] nôsy titel ''dux Slauorum et Cassubie'' tj. ''ksyżëc Słowiónów ë Kaszëb''. Negò titla brëkòwôł jesz ksyżëc [[Barnim I]] (1210–1278). Bëłô to prôwdëjuwerno pierszô historicznô nadczidka ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. == Zjazdë Kaszëbów == {{Apartny artikel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} [[Òbrôzk:Transcassubia 2005 Gdinio 1.jpg|mały|Zug [[Transcassubia]] w [[Gdiniô|Gdinie]]]] Pò [[Administracyjnô refòrma w Pòlsce (1999)|administracyjny refòrmie]] (1999), z przëczënë jaczi òbrëmienié Kaszëb nalazło sã w cawnoscë grańcach nowégò [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], òstałë zaczątkòwóné zjazdë Kaszëbów òdbiwôjãce sã do dzysészégò sztërkù. Pierszi zjôzd òdbëł sã w 1999 rokù w [[Chònice|Chònicach]]. Zjazdë są pòdrobną leżnotą do promòcje kaszëbiznë, pòdtrzëmëwóniô tradicje regionù i jintegracje Kaszëbów. Chłoscëną je przejôzd banã [[Transcassubia]], òbczas chtërnégò Kaszëbi òdezwują swòją jednotã<ref>[https://www.kaszubi.pl/index?p=news_comm&id=781 28 lipca 2007 Zjazd Kaszubów tym razem w Brusach]. ({{jãz.|pl}}) [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] [przëstãp 2026-07-16]</ref>. == Historiô i nôstãpné informacje Dnia Jednotë Kaszëbów == Òbrządë swiãta mają za cél promòwanié [[Kaszëbskô kùltura|kaszëbsczi kùlturë]]. Òrganizowóné są czermasze lëdowëch ùsôdczów, wëstôwczi rãcznégò dzeła, roczëznòwé zéńdzenia ùwdarzëwiającé sztótczi znaczącé dlô Kaszëbsczi na przełómie lat przëbaczającé wôżné wëdarzenia abò pòstacje mającé cësk na jich historiã. Tradicjowim detkã òbrządków Dnia Jednotë Kaszëbów je turniér grë w kaszëbską „[[Baszka|Baszkã]]”. Pierszi Dzéń Jednotë Kaszëbów òdbéł sã [[19 strëmiannika]] [[2004]] rokù we [[Gduńsk]]ù. Òd 2006 rokù, dzãka rësznocë Marka Wantocha-Rekòwsczégò, zbògacył gò wespółowim granim akòrdionistów (nié blós z Pòmòrza). Kòżdorocznie òbczas zéńdzenia dzeje sã próba pòbëcô rekòrdu w jednoczasnym grze na akòrdionach. Rëszną dzełã do grë są wiedno akòrdionowé aranżacje znónëch kaszëbsczich nótów. Slédni rekòrd nôleżi do [[Bòjano|Bòjana]], gdze wespół zagrało 371 lëdzy. Òbrządë kòòrdinuje [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Hònorowi patronat nad òbrządkama w 2012 rokù òbjãłë: wicemarszôłk Senatu Jón Wërowińsczi, marszôłk pòmòrsczégò wòjewództwa [[Mieczësłôw Struk]], pòmòrsczi wòjewòda [[Riszôrd Stachùrsczi]], równak mediòwi patronatë: TVP Gduńsk, [[Radio Kaszëbë]], [[Dziennik Bałtycki|Bôłtëcczi Dzénnik]] i jinternetowi pòrtal Nasze Miasto ({{jãz.|csb}} ''Naji Gard''). W latach 2020–2021 òbrządczi nie òdbëwôłë sã z przëczënë pandemii COVID-19<ref>[https://kaszubi.pl/news/view/vivat-cassubia---koncert-akordeonowy-z-okazji-dnia-jednosci-kaszubow-w-sopocie ''Vivat Cassubia - koncert akordeonowy z okazji Dnia Jedności Kaszubów w Sopocie''] ({{jãz.|pl}}) [online], kaszubi.pl [przëstãp 2026-07-16].</ref>. 13 strëmiannika 2026 òdbéłë sã (zòrganizowóné przez [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]], Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié i [[Kaszëbsczi Institut]]) pierszé sejmòwé òbchòdë Dnia Jednotë Kaszëbów, pòd patronatã Marszôłka Senatu Małgòrzatë Kidawë-Błońsczi i z ùdzélã Marszôłka Sejmu Włodzmiérza Czarzastégò<ref>[https://gdansk.tvp.pl/92076476/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie Sejm w czôrno-żôłtëch farwach! Tak swiãtowóno Dzéń Jednotë Kaszëbów w Parlamence] ({{jãz.|pl}}) gdansk.tvp.pl, 2026-03-13. [przëstãp 2026-07-16].</ref>. W nôslédnëch latach przédné òbchòdë bëłë òrganizowóné w taczich môlach jak: {| class="wikitable" !Rok !Gard |- |2004 |[[Gduńsk]] |- |2005 |[[Gduńsk]] |- |2006 |[[Tëchómie]] |- |2007 |[[Kramarzënë]] |- |2008 |[[Miastkò]] |- |2009 |[[Bëtowò]] |- |2010 |[[Kartuzë]]<ref>https://www.youtube.com/watch?v=i1TzBa3cXrE</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=iwTl4ThtG9A</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=EwG20F1MIPs</ref> |- |2011 |[[Stôłpsk|Słëpsk]] |- |2012 |[[Brusë]] |- |2013 |[[Kòscérzna]] |- |2014 |[[Serakòjce]]<ref>https://web.archive.org/web/20140320204643/http://www.24kaszuby.pl/wydarzenia-dnia/dzien-jednosci-kaszubow-w-sierakowicach-2/</ref> |- |2015 |[[Sëlëczëno]] |- |2016 |[[Bòjano]] |- |2017 |[[Chmielno]] |- |2018 |[[Lëzëno]]<ref>{{YouTube|ZO44jKLNJaM|XX Światowy Zjazd Kaszubów 2018 HD}}</ref> |- |2019 |[[Żukòwò]] |- |2020 | rowspan="2" |[[Internet]] (COVID-19)<ref>https://web.archive.org/web/20240415230741/https://www.gazetakaszubska.pl/86377/dzen-jednote-kaszebow-19-marca-swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow</ref> |- |2021 |- |2022 |[[Sopòt]]<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/9608-dzien-jednosci-kaszubow-bez-bicia-rekordu-w-grze-na-akordeonach</ref> |- |2023 |[[Gniéwino]] |- |2024 |[[Kòscérzna]] |- |2025 |[[Bólszewò]]<ref>https://koscierski.info/artykul/hej-mieszkancy-kaszub-n1684973</ref> |- |2026 |[[Wiôlgô Wies]]<ref>https://web.archive.org/web/20260504160218/https://odkryjpomorze.pl/storage/2026/03/post/1683/26371/dzien-jednosci-kaszubow-wladyslawowo-22-marca-2026-program.pdf</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260504155906/https://scontent-dfw5-3.xx.fbcdn.net/v/t39.30808-6/653711717_1529386132527317_1175454651514524956_n.jpg?_nc_cat=110&ccb=1-7&_nc_sid=13d280&_nc_ohc=lc-xqCC5_jAQ7kNvwE_oula&_nc_oc=AdorCTy7HqHZ5XkR30cv4bQgH-aZhyA5pbRsh8U7dcppjMeZ7JeWf8Oz4Q-MxYeNJ5o&_nc_zt=23&_nc_ht=scontent-dfw5-3.xx&_nc_gid=KGZTHf4naCNs3nHXfsmSjA&_nc_ss=7b289&oh=00_Af4toQ7ZbUCGwaecsO_7nRo3Q2SxLiWEuCSgiuH7aDOUTA&oe=69FE921F</ref><ref>https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/242501/dzien_jednosci_kaszubow_we_wladyslawowie__22_marca_2026_r</ref><ref>https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2026/03/16/dzien-jednosci-kaszubow-w-sejmie-i-gigantyczna-flaga-na-meczu-arki-gdynia/</ref> |} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Dzéń Kaszëbsczi}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] * [[Transcassubia]] }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Marcelina Oleszuk: [https://gdansk.naszemiasto.pl/dzien-jednosci-kaszubow-kaszubskie-swieto/ar/c8-825046 Dzéń Jednotë Kaszëbów]. www.gdansk.naszemiasto.pl, 2011-03-19. [przëstãp 2026-07-16]. * [https://web.archive.org/web/20251012070141/https://www.brusy.pl/?a=22&lg=pl&id=13874&szukaj=dzie%F1%20jedno%B6ci Dzień Jedności Kaszubów 2012]. Brusy Miasto i Gmina, 2012-03-09. [przëstãp 2026-07-16]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/zjazd-kaszbow/relacj/ * [https://www.facebook.com/dzien.jednoscikaszubow Dzéń Jednotë Kaszëbów] * {{YouTube|PPWFpZZ1Scw|XVIII Światowy Zjazd Kaszubów we Wdzydzach Kiszewskich}} * 2025: ** https://web.archive.org/web/20250317232529/https://odkryjpomorze.pl/imprezy/dzien-jednosci-kaszubow * 2026: ** https://gmina.puck.pl/swietujemy-dzien-jednosci-kaszubow/ ** {{YouTube|EKWbwbZ7W9E|Dzień Jedności Kaszubów we Władysławowie 2026 {{!}} kaszuby24.pl}} ** https://web.archive.org/web/20260504160241/https://odkryjpomorze.pl/imprezy/dzien-jednosci-kaszubow *** [https://web.archive.org/web/20260504160340/https://pawelnowak.pl/nuty-na-dzien-jednosci-kaszubow-we-wladyslawowie/ Nuty na Dzień Jedności Kaszubów we Władysławowie] **** [https://web.archive.org/web/20260504160302/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Kaszebsczi-Himn.pdf Kaszëbsczi Himn] **** [https://web.archive.org/web/20260504160303/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Opis-materialow-nutowych.pdf Opis materiałów nutowych] **** [https://web.archive.org/web/20260504160303/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Reboce-reboce.pdf Rëbôcë, rëbôcë] **** [https://web.archive.org/web/20260504160305/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Tata-i-koza.pdf Tata i kòza] **** [https://web.archive.org/web/20260504160307/https://pawelnowak.pl/wp-content/uploads/2026/02/Zeglorz-Morze-reczy-Me-od-morza.pdf Żeglôrz – Mòrze rëczy – Më òd mòrza] ** https://mojestrone.com/artykul/dzn-jednot-kaszbow-n2250170 === Szëkba === {{Szëkba|Dzień Jedności Kaszubów}} {{Szëkba}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Swiãta]] i3vx9sgo0siidk20vogxkpn96amdm06 0 6333 212733 201805 2026-09-06T20:51:15Z Terrus38 14026 212733 wikitext text/x-wiki <mapframe width="250" height="250"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#00F", "stroke-width": 3 }, "ids": "Q4940091" } ] </mapframe> '''Bólszewka''' abò téż '''Lëzëńskô strëga''' – [[rzéka]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], wëpłiwô z [[jezoro Lewinkò|jezora Lewinkò]] kòl [[Lewinkò|Lewinka]] ë kùńczi sã w rzéce [[rzéka Réda|Rédze]] kòl [[Bólszewò|Bólszewa]]. Płënie bez gminë [[gmina Lëniô|Lëniô]], [[gmina Szëmôłd|Szëmôłd]], [[gmina Lëzëno|Lëzëno]], a téż [[gmina Wejrowò|Wejrowò]]. Z [[Lewinkò|Lewinka]] płënie do [[Pobłocé|Pobłocégò]], [[Smażëno|Smażena]], [[Lëzëno|Lëzëna]], [[Gòscëcëno|Gòscëcëna]] ë [[Bólszewò|Bólszewa]]. Nô zôczątkù je na wiż. 135 m n.p.m. a na kùńc blós na wiż. 30 m n.p.m., a ji dłëgòsc to 33,6 km. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi na Kaszëbach]] mfma2uh2zyhpsjldtx6rz4mj24agx4z 0 6371 212734 203981 2026-09-06T20:51:28Z Terrus38 14026 212734 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Bògòwie i dëchë naj przodków : (przëłożënk do kaszëbsczi mitologii)''' ({{jãz.|pl}} ''Bogowie i duchy naszych przodków : przyczynek do kaszubskiej mitologii : W kręgu mitologii kaszubskiej'') – lëtracczi dokôz [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] z 1976 rokù, chtëren miół bëc przëłożenkã do kaszëbsczi mitologiji. ''Aleksander Labùda'' pisôł ò ''Dëchach'' do [[Pomerania (cządnik)|Pòmeraniji]] w 1977 ë 1978 rokù. Ksążkã w 2008 rokù wëdôł Ùrząd Gminë [[Wejrowò]] a téż Biblioteka m. Aleksandra Labùdë w [[Bólszewò|Bólszewie]]. == Òbacz téż == * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] w [[Gmina Lëniô|Gminie Lëniô]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] mrravn03dn9wqzvvk5wel3oa428cu1o 0 7364 212743 212661 2026-09-07T00:19:18Z DawnyTest 14843 Dofùlowanié 212743 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា <br /> Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa|miono=Królestwò Kambòdżë|fana=Flag of Cambodia.svg|mòtto=ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ<br />Cheate Sasanea Preahmhaksaat<br /> (Nôród, Religijô, Król)|herb=Royal arms of Cambodia.svg|miono-genitiw=Kambòdżë|na karce=LocationCambodia.svg|jãzëk=khmersczi|stolëca=Phnom Penh|fòrma państwa=Kònstitucëjnô mònarchijô|wiéchrzëzna=181 035|procent-wòdë=2,5|rok=2019|lëdztwò=15 288 489|dëtk=riel|kòd dëtka=KHR|czasowô cona=7|swiãto=9 lëstopadnika|himn=បទនគររាជ<br>Nokoreach <center>[[File:United States Navy Band - Nokoreach.ogg]]</center>|kòd=KH|Internet=.kh|telefón=+855|Premiéra=Hun Manet|Mònarcha=Norodom Sihamoni|aùtowi kòd=K}} '''Kambòdżô''' – je państwã w [[Azjô|Azji]]. Stolëcznym gardã je Phnom Penh. Greńczë z trzema państwama: [[Tajlandiô|Tajlandią]] (długosc grańcë 803 km), [[Laòs|Laòsã]] (541 km) i [[Wietnam|Wietnamã]] (930 km). Państwòwą religią je [[bùddizm]]. == Historiô == [[Òbrôzk:20171126 Angkor Wat 4712 DxO.jpg|lewo|mały|Swiãtnica Angkor Wat]]Krôj ten bëł stolemnëm jimperium jakno khmersczé jimperium, bëł kòlonia [[Francjô|Francësczi]]<ref name=":0">''[https://www.mfaic.gov.kh/en/pages/about%20cambodia#59247 About Cambodia]'' [online], www.mfaic.gov.kh [dost. 2026-09-07] ({{Jãz.|en}}).</ref>, zwëskał samòstójnotã 9 lëstopadnika 1953<ref>''[https://www.mfaic.gov.kh/en/media/view/2024-11-09-news-the-71st-anniversary-of-national-independence-day--9-november-1953---9-november-2024--19-20-46 The 71st Anniversary of National Independence Day (9 November 1953 - 9 November 2024)]'' [online], www.mfaic.gov.kh [dost. 2026-09-07] ({{Jãz.|en}}).</ref>. W 1970 Kambòdżô stałô sã repùbliką, czede Premiér Lon Nol przeprowadzëł zamach stanu. Òd 1975 do 1979 rokù bëła tu òkrutnô diktatura kòmunistów na przédzé z [[Pòl Pot|Pòl Potã]] chtërni zamòrdowôlë òk. 2 milionów lëdzy<ref name=":1">''[https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-13006539 Cambodia country profile]'', „BBC News”, 7 łżëkwiata 2011 [dost. 2026-09-06] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Òstali òbaleni z przëczënë Wietnamsczi inwazje<ref name=":0" /><ref name=":1" />. Bëła tu mirowo misjo ÒZN, w chtërni brali ùdzél wòjôczi z różnëch państwów m.jin. z [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>''[https://untac.org/en/historia-stowarzyszenia/historia-untac/ Historia UNTAC – UNTAC Kambodża 1992-1993]'' [online] [dost. 2026-09-07] ({{Jãz.|en}}).</ref>. W 1993 òstała òdrestaurowanô [[mònarchiô]], królã òstał Norodom Sihanouk, le abdikòwôł w 2004 ë królã stôł sã jegò syn Norodom Sihamoni<ref name=":1" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 65d2lq193lpbsfl2upiah51g1baxnou 0 7800 212741 208560 2026-09-06T23:28:49Z DawnyTest 14843 212741 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = República Argentina |miono = Argentińskô Repùblika |miono-genitiw = Argentinë |fana = Flag of Argentina.svg |herb = Coat of arms of Argentina.svg |na karce = LocationArgentina.svg |mòtto = "En unión y libertad"<br>(W jednotë ë wòlnotë) |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|Szpańsczi]], regionalné: [[guarani]], kom, mocowí, wichí, [[Walijô|walijsczi]] |stolëca = [[Buenos Aires]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 2.780.400 |procent-wòdë = |lëdztwò = 40.091.000 | rok = 2018 |dëtk = Argentińsczé peso | kòd dëtka = ARS |czasowô cona = -3 |swiãto = |himn = Oíd, mortales, el grito sagrado: ¡Libertad!<br>(Doczëcze smiertelni swiãti krzëkwã: Wòlnota!) <center>[[Òbrôzk:Himno Nacional Argentino instrumental.ogg]]</center> |kòd = AR |Internet = .ar |telefón = +54|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Javier Milei |aùtowi kòd=RA|data ùsôdzenia=9 lëpińca 1816}} '''Argentina''' abò '''Argentińskô Repùblika''' ({{jãz.|es}} ''República Argentina'') je stolëmnim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Stolëca ë nôwikszi gard to [[Buenos Aires]]. Bëła [[Szpańskô|szpańską]] kòlonią. Argentina je òsmim co do wiôlgòscë państwã swiata. Dôwni bëł prezydeńt Juan Peron ë jégò baro pòpùlarnô białka Evita Peron. A òd 1976 do 1983 rokù bëła tu òkrutnô diktatura wòjskòwich jenerôłów ë òficérów, chtërni zamòrdowôlë pònad 30.000 Argentińczików. Pòtemù né jenerôłowë bëlë zamknące w sôdzë. Òd 2013 do 2025 rokù papiéżã Watikanu bëł [[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszk]], chtërni pòchòdzył z Argentinë. == Galeriô Argentinë == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:SantaCruz-CuevaManos-P2210651b.jpg|Cueva de Manos òd 13.000 lat Òbrôzk:ViñedoCafayate.jpg|Salta Òbrôzk:Condor_des_andes_immature.jpg|Kondor Òbrôzk:Halbinsel_Valdes_Pinguine.jpg|Magelańsczé pingwinë </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Argentina| ]] [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] s8znywnrcacrvv5atx7665ffms7zr40 0 8926 212747 206314 2026-09-07T02:00:45Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 212747 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Szczecëno| dopełniacz=Szczecëna| adjektiw_mask=szczecyńsczi| adjektiw_fem=szczecyńskô| céch=POL Szczecin COA.svg| fana=POL Szczecin flag.svg| karta=POL Szczecin map.svg| wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| bùrméster=Piotr Krzystek| adres_um=pl. Armii Krajowej 1| kod_poczt_um=70-456| tel_um=(91)4245931| fax_um=(91)4245855| mail_um=boi@um.szczecin.pl| wiéchrzëzna=301,30 km²| stopniN=51|minutN=67|stopniE=16|minutE=08| wysokość=do 130 m. n.p.m.| rok=2004| lëdztwò=411 tys.| gęstość=1375| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 91| pòcztowi kòd=70-018 do 71-871| registracëjné tôfle=ZS| TERYT=| SIMC=| www=http://www.szczecin.pl| |commons=Category:Szczecin}} [[Òbrôzk:PolandSzczecinPanorama.JPG|mały|left|Szczecëno]] [[Òbrôzk:Kamień kaszubski z gryfem przy katedrze w Szczecinie.jpg|mały|left|Kamiéń "Kaszëbsczi grif. Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë Kaszëbi. Rok Gryfa 2014"]] '''Szczecëno '''(we zdrojach: ''Stetin'' 1133, ''Stetyn'' 1188, ''Stitin'' 1251, ''Borstaborg'' XIII w., ''Stitinum'',, ''Stetina'', ''Stittin'', ''Stettin'', ''Szczecëno'' (Słowińcë); pòl. ''Szczecin'', miem. ''Stettin'', lat. ''Stetinum'') je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Szczecëno mô sztatus gardu na prawach [[kréz|krez]]u ë je stolëcą [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa]]. Wôżną starodôwnotą je tu [[rzimskòkatolëcczi kòscół Sw. Jakùba Apòsztoła w Szczecënie]] - dzysô katédra. Òd 2014 rokù kòl ni je pamiątkòwi kam z nôdpisã: „Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë [[Kaszëbi]]”. Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]] (do 1945), [[Szwedzkô|Szwedzczi]] (1648-1720), [[Dëńskô|Dëńsczi]] (1185-1227), [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], Prësóm (òd 1720) ë [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczémù Ksãżstwù]] (do 1648), chternégò bëł stolëcą. == Partnersczé gardë == * [[Berlëno]] (dzélnica [[Fredrichstein-Kreuzberg]]), [[Niemieckô]] * [[Bremerhaven]], [[Niemieckô]] * [[Dalian]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Esbjerg]], [[Dëńskô]] * [[Kingston upon Hull]], [[Anielskô]] ([[Wiôlgô Britanijô]]) * [[Kłajpeda]], [[Lëtwa]] * [[Lubeka]], [[Niemieckô]] * [[Malmö]], [[Szwedzkô]] * [[Roztoka (gard)|Roztoka]], [[Niemieckô]] * [[Saint Louis]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2009-05-30-polska-by-RalfR-30.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:65429 Szczecin zamek ksiazat pomorskich 18.JPG|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich zegar.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Store_Szteteno_(1575)A.png|Szczecëno w [[1575]] rokù Òbrôzk:Szczecin town hall.jpg|Sanowi Rënk Òbrôzk:0910 Bazylika archikatedralna św Jakuba Szczecin.jpg|Katédra sw. Jakùba Òbrôzk:Manzelbrunnen 3.jpg|''Sedina'' Òbrôzk:PomnikZKotwicaWSzczecinie.jpg|Draga Òbrôzk:0908 PAZIM Szczecin SZN 1.jpg|PAZIM </gallery> == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław - Warszawa - Kraków - Gdańsk 1972, tom V, s. 231 == Òbaczë téż == * [[Wòłogòszcz]] * [[Marijën Kòscół w Sztecënie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140505232839/http://www.sedina.pl/ Pòrtal lubòtników dôwnégò Szczecëna] * [http://www.wf.univ.szczecin.pl/ipikaktualnosci/472-jezyk-literatura-i-edukacja-kaszubska-podsumowanie-konferencji ò kaszëbiznie] * [http://www.szczecin.wikia.com Szczecëno na wikia.com] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/831 Szczecin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Szczecëno| ]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 8c0bep8id3jzo0060bf4whnn53qp3lr 0 9436 212745 189897 2026-09-07T01:42:54Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 212745 wikitext text/x-wiki '''''Quilling '''''([[:pl:Język_angielski|ang.]] „nawijac na pióro abò rurkã) [[technika]] z ôrtu papiéroplastyczi, (zwóny téż papiérowym filigranem) służącô do twòrzenié òzdobów z wąsczich pasyków papiéru zwiniãtëch w ształt sprãżyny spiralnej i òdpòwiednio ùfòrmòwónëch przez zagniecenié zewnãtrznëch warstwów papiéru. Narychtowóny elementë najrychli sóm naklejóny na zdobioną pòwierzchniã tak, że pòwierzchnia pasyka je w stosunkù do nié prostopadłô. [[File:Daisy 002.jpg|thumb|Quilling]] [[Technika]] ta pòchòdô prawdopòdobnié z jubilersczi techniczi filigranu. Zastosowané quillingòwëch zdobień je nieògraniczony. Mòżna je wëkòrzëstac do dekòrowané kart òkòlicznoscowëch, ramków na odjmczi, tasziach na dôrenczi, òzdobów świątecznych itp. Tak naprôwdã różnorodnosc mòtywów, chtërnë mòżna swòrzec tą techniką je ògromna, mògą to bëc kwiatë, mòtyle, drzéwa, zwierzãta, różne przedmiotë i jinszi różnosce, chtërnë tylkò pòjawiajóm sã w naszi głowie. == Perznã ò historeji… == Quilling swòj pòczątk mô w XV w. (wg jedny z teorii) to klôsztornicë z [[:pl:Włochy|Włoch]] i [[:pl:Francja|Francji]] dekòrowalë symbòle religijny dłudżima pasykama wëcãtymë ze starëch knigów z pazłoconëma brzégóma. Dredzi teoria je taczi, że pòczątkiem tej techniczi bëł wiek XIII, czedë to artisce zaczãlë ùżiwac „pasyków” z partu ptaségò pióra tzw. lotczi, z j. aniel. quill. [[File:Quilled flowers sample quilling picture.jpg|thumb|Kwiôtczi]] Na przełomie XVIII i XIX w. quilling został rozpòwszechnióny jakò hobby i spòsób na spãdzané czasu przez białczi równo w [[:pl:Anglia|Anglii]] jak i [[:pl:Nowa_Anglia|Nowi Anglii]]. Bëł to dobri spòsób na spãdzanié wòlnégò czasu. Quilling bëł dobri do zdobieniô codniowëch rzeczy. Łączony bëł téż z wesziwkem i malarstwem. Jegò pòpularnosc zaniknãła na kùncu XIX wiekù. Dwa wieczi pózni stôł sã pòpularny, wiele lëdzy sã nim zajmuje dzysô. [[File:Quilled lion - Sample 3D quilling miniature.jpg|thumb|Lwiątkò]] Zainteresowané quillingiem w cyg rosnie, a przëczëniłe sã do tégò m.in. szeroczi zort i letczi dostãp do wszelczégò ôrtu materiałów i narzãdze, chtërnë sóm pòtrzebny do ùprawiané tégò rãkłòdzeła == Co je potrzebne do quillingù? == '''Do zawijaniô brekòwnë sã: ''' * specjalnô jigła (sztyft, nawijak) standardowy abò z kołnierzã – je do zwijané papiórowëch pasyków, z chtërnëch fòrmùjemë pòtrzebne ształtë. * wąsczi pasyczi z papióra, sóm w różnëch farwach, długòscach szeròkòscach òd 2mm do 12mm, * klajster, * wykałaczci – do nakładaniô klajstru, * pãseta, * szpilczi, * baro wiele cërpliwòtë. Nawetka môłé mogą próbòwac nawijac, bò to je dobre zajãce żebë czwiczec pôlce. '''Òd czegò zacząc:''' Bierzemë jigłã do quillingù. W szczelinã jigłë wkładômë pòczątk pasyka. [[File:Paper Quilling 1.jpg|none|thumb]] Zwijamë gò do kòńca w ścisłé kółkò. [[File:Paper quilling 2.jpg|none|thumb]] Delikatno zdejmùjemë kółeczkò z jigłë tak, żebë sã nie rozwinãło. [[File:Paper quilling 4.jpg|none|thumb]] Nôstãpny etap zależy òd tegò co chcemë zrobic: * ścisle zwiniãté kółkò – na wòlną kòńcówkã pasyka nakładamë klajstru i przëklajstrujemë gò do calosce. * luźno zwiniãté kółkò – przëtrzëmùjąc zdjąté z jigłe kółkò wkładamë do òtwòru w szablonie ò wymagany wielkòsce, pò tim nakładamë klajster na kòńcówkã papióru i klajstrujemë gò z kółkã. Je to pòdstawòwy element pòtrzebny do formòwaniô quillingòwëch ształtów naszé robòtë. == Przypisy: == Salasińska B., Quilling dla początkujących, Łódź https://web.archive.org/web/20160305005027/http://www.polekcjach.com/a/2726/1/Co-to-jest-Quilling [ dostęp 2014-11-17] https://web.archive.org/web/20150421013413/http://www.quillinghobby.pl/ [dostęp 2014-11-17] https://web.archive.org/web/20140809152418/http://www.tipy.pl/tag24801,quilling-krok-po-kroku.html [dostęp 2014-11-17] https://web.archive.org/web/20160305131137/http://iwona-reczniemalowane.blogspot.com/2013/03/quilling-czyli-jak-zaczac.html [dostęp 2014-11-17] http://www.inspirello.pl/filmy/quilling.html [dostęp 2014-1117] https://web.archive.org/web/20150529200817/http://www.uroczystechwile.pl/2012/03/moj-pierwszy-quilling-krok-po-kroku.html [dostęp 2014-11-17] [[Kategòrëjô:Rãczné robòte]] [[Kategòrëjô:Zdobieniô]] [[Kategòrëjô:Technika]] [[Kategòrëjô:Hobby]] 5gdih52mca5pab81ilgz2bcpqgyhblj 0 10477 212735 198183 2026-09-06T20:52:40Z Terrus38 14026 212735 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Piarist.svg|mały]] '''Zôkòn Pijarów''' – pòtocznô pòzwa '''Zôkònu Klerików Regùlarnych Ùbòdżich Matczi Bòżi Szkòłów Pòbòżnych''' (''Ordo Clericorum Regularium Pauperum Matris Dei Scholarum Piarum''), to je '''Zakònu Szkòłów Pòbòżnych'''. Rzimskòkatolëcczi [[zôkón]]. Jegò pòczątczi wiązą sã za założëcelã w Rzimie w 1597 r. piersi bezpłatny i pòwszechny szkòłë spòdleczny w [[Eùropa|Eùropie]] przez Hiszpana swiãtégò [[Józef Kalasancjusz|Józefa Kalasancjusza]]. Zôkón powstał w 1617 rokù na pòtrzebë ti szkòłë. Ùstanowił go papież [[Grégòr XV]] 18 lëstopadnika 1621r. (regùłã zatwierdzył rok pózni). == Pòzwa == Pòzwa ''pijarzë'' pòchôdô òd słowa z [[Łacyńsczi jãzëk|łacëznë]] “pius” czili “pòbòżny”, pòjawiający sã w łacëznowi nazwie "Scholae Piae", co oznaczô: „Szkòłë Pòbòżné”. Pełnô pòzwa brzëmi: ''Zôkòn Klerików Regùlarnych Ùbòdżich Matczi Bòżi Szkòłów Pòbòżnych'': *''Klerików'' – bò pijarzë przeważnie (chòc nié blós) są ksãdzzama i jakò ksãdzowie – zôkònnice mają bëc wëchòwawcama; *''Regùlarnych'' – bò jich spòsób zëcô Ewanielią je òpisóny w Kònstitucjach i Regùlach Zakònu; *''Ùbòdżich'' – bò są pòsłama do ùbòdżich i przez ùbòdżé zëcé mają sã ùczëc pòkòrë i jinëch zaletów niezbãdnëch do bëcô dobrima wëchòwawcama chrzscyjańsczimi; *''Matki Bòżi'' – bò òd samégò pòczątkù czcą w Zakònie Marijã jakò patronkã i wzór wëchòwawcë. *''Szkòłów'' bò w Szkòle Kalasancjusza ùczniowie mają sã ùczëc pòbòżnoscë, to je spełnianiô swòjich òbòwiązków wòbec Bòga, starszich, Òjczeznë. Hasłã zôkònu je „Pietas et Litterae”,to je „Pòbòżnosc i Nôùka”. Céch stanowi òtoczony płomienistą glorią ùkòronowóny inicjał Marijny. Pòd inicjałã mònogram MP – OY oznaczający Matkã Bòga. == Misja Pijarów == [[Òbrôzk:Colegio Calasancio de Madrid 01.jpg|mały]] Zgòdno z wëzwaniém założëcela pijarzë starają sã nieść Miłotã Christusa przez kształcenié i wëchòwanié dzecë i młodzëznë, w związkù z tim okróm trzech włascëwich każdemù zôkonowi slëbów (czëstosc, ubóstwo i pòsłuszeństwò) składają czwiôrti – „bezinteresowny trosczi ò naùczanié i wëchòwanié dzecë i młodzëznë”. Realizëją to przez: prowadzenié szkòłów wszëtczich stopniów, swietliców opiekuńczych, duszpastersczé dzejanié w parafiach (W [[Pòlskô|Pòlsce]] i za grańcą), fòrmacjã szkólnych, starszich i wespółrobòtników, wëdawniczé dzejanié, kùlturalné, spòrtowé, rekòlekcyjné i jiné słëżącé dzecóm i młodzëznie. == Władze Zôkònu == === Kùria Generalnô w Rzimie (Curia Generalizia degli Scolopi) === Generôl Zakònu Hiszpan ó. Pedro Agùado SP, Asystencë Generalny: ó. Francisco Anaya z Prowincjë Meksykańsczi; dlô Azjë – ò. József Urbán z Prowincjë Wãgiersczi; dlô Eùropë – ó. Migùel Girladez z Prowincjë Emaùs; dlô [[Afrika|Africzi]] – ò. Pierre Diatta z Prowincjë Zôpòdny Africzi. === Kùria Pòlsczi Prowincjë w Krakòwie === Prowincjał ò. Józef Matras, asystencë prowincja lny: ò. Andrzej Tupek, Asystent ds. duszpasterstwa i edukacë niefòrmalny, o. Sławòmir Dziadkiewicz SP, Asystent ds. edukacjë fòrmalny i laikatu, ò. Mark Kùdach SP, Asystent ds. fòrmacjë żëcô wspólnotowégò, ò. Tomasz Abramòwicz SP, Asystent ds. pòwòłaniowi kùlturë i procesów pastoralnych. == Sławny wëchòwankòwie i ùczniowie szkòłów pijarsczich == * Ks. Jakùb Falkòwsczi – twórca pierszi w Pòlsce specjalny szkòłë dlô głëchòniemëch. * Rafał Czerwiakòwsczi – pijarsczi lékarz „òjc chirurgii pòlsczi”. * Ks. Ònufri Kòpczińsczi – pijarsczi gramatik i pedagòg. * Ks. Adóm Słotwińsczi – pijar – patriota, dzéjôrz niepòdległoscowi. * Tadéùsz Kòscuszkò – generôł i naczelnik Insurekcjë. * Wòjcech Bògùsławsczi – wëchòwônk pijarów, twórca i direktor nôrodny scenë teatralny, “Òjc pòlsczégò tetru i operë”. == Òstrzódczi w Pòlsce == Òstrzódkama pijarsczima w Pòlsce są: Kraków (m.jin. parafia na òsedlu Wieczista i Rakòwice), Łapsze Niżné, Jeleniô Góra, Hebdów, Serosławice, Rzeszowò, Katowice, Łowicz, [[Warszawa]], [[Pòznanié]], [[Jelbiąg]], [[Bólszewò]], Bòlesłôwc. == Szkòłë w Pòlsce == Pijarzë pòsôdają w Pòlsce szkòłë w: Krakòwie, [[Warszawa|Warszawie]], Łowiczu, Jelbiągù, Pòznanim, òd 2010 w Katowicach, òd 2013 w Bòlesłôwcu == Bibliografiô == * Kład Pijarów do nôùczi w Pòlsce XVII-XIX w., red, Irena Stasewicz- Jaszukowô, Warszawa-Kraków 1993 * Łozyńsczi Bògùmił, Leksykòn zôkonów w Pòlsce, KAI, Warszaa 2009 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.pijarzy.pl/ [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] pgk8h6ca3ugo7d820x676f6kqpqan41 0 11996 212736 211961 2026-09-06T20:52:50Z Terrus38 14026 212736 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}{{Biogram infobox|miono=Mateùsz Titës Meyer|fùl miono=Mateùsz Titës Meyer|data narodzeniégò=26 gromicznika 1991|môl narodzeniégò=[[Wejrowò]]|nôrodnosc=kaszëbskô|òrganizacjô=[[Kaszëbskô Jednota]]|wëznanié=|małżeństwò=|wark=szkólny, òrganista, mùzyk, kaszëbsczi dzejôrz, pòeta, dolmaczéra}}'''Mateùsz Titës Meyer''' (ùr. 26 [[Gromicznik|gromicznika]] [[1991]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi spòleznowi dzejôrz, lëterackò-mùzyczny ùtwórca, dolmaczéra, szkólny ë òrganista. Pierszi Kaszëba, jaczi zwëskiwô z prawa do pisënkù swòjëch pòdôwków leno pò kaszëbskù, téż w òficjalnëch papiórach. == Biografiô == === Dzecné ë młodzëznowé lata === Mateùsz Titës Meyer je ùrodzony 26 gromicznika 1991 we [[Wejrowò|Wejrowie]]. Pòchôdô z kaszëbsczi wsë, [[Lewinkò]] w [[Gmina Lëniô|gminie Lëniô]], w jaczi do dzysô lëdze dërch gôdają pò kaszëbskù. Ju w dzecnëch latach, dzãka apartnym kaszëbsczim zwëkóm, jaczé bëłë żiw w ti wsë, òdkrił swòją kaszëbską swiądã.<ref name=":0">[https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/2156343,1,kaszuba-poza-systemem.read Kaszuba poza systemem, M. Bunda, Polityka, 04.03.2022]</ref> W latach 1998–2004 ùcził sã w Spòdleczny Szkòle w [[Pòbłocé|Pòbłocym]], 2004–2007 w Gimnazjum m. [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] w [[Strzépcz|Strzépczu]] ë w latach 2007–2010 w I Òglowòsztôłcącym Liceùm we [[Wejrowò|Wejrowie]]. W latach 2002–2006 chòdzył téż do Państwòwi Mùzyczny Szkòłë we [[Wejrowò|Wejrowie]] (w klase [[Pùzon|pùzonu]]) ë w latach 2008–2012 do Diecezjalnégò Òrganistowsczégò Sztudióm w [[Pelplin|Pelplënie]] (w klase [[Òrganë|òrganów]]). W 2005 rokù béł jednym z załóżców Gminowi Dãti Òrkestrë w [[Gmina Lëniô|Lëni]], dlô jaczi aranżowôł dokazë filmòwi, rozriwkòwi ë kaszëbsczi mùzyczi.<ref>[https://www.gminalinia.com.pl/kultura-i-sport/gmina-orkiestra-deta/ Gminna Orkiestra Dęta w Lini]</ref> Òd 2004 rokù, za czasów ùczbë w Spòdleczny Szkòle w [[Pòbłocé|Pòbłocym]], zaczął pòznawac lëteracczi zapisënk kaszëbsczégò jãzëka, czegò ùcził sã pòtemù téż w Gimnazjum w [[Strzépcz|Strzépczu]]. Bez 3 lata béł przedstôwcą strzépsczégò Gimnazjum na [[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczim Diktandze]], a téż na Gimnazjowëch Kònkùrsach Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Òb czas ùczbë w strzédny szkòle we [[Wejrowò|Wejrowie]] béł załóżcą Karna Lubòtników Kaszëbiznë, jaczé miôł starã przerobic na midzëklasowé karno ùczbë kaszëbsczégò jãzëka – doszło do te w 2010 r., czedë kùńcził szkòłã.<ref name=":0" /> W tim czasu jakno przedstôwca szkòłë dobéł: * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim|XXIII Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim]] na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]], * [[Krézowô Òlimpiada Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim|X Krézową Òlimpiadã Wiédzë ò Kaszëbach ë Pòmòrzim]] w [[Rëmiô|Rëmi]], * V Nôùkòwą Òlimpiadã [[Kaszëbskò-Pòmòrskô Wëższô Szkòła we Wejrowie|KPSW]] we Wejrowie z Wiédzë ò spòleznie ë Nônowszi historie, * I Kònkùrs wiédzë ò [[Paùel Nipkow|Paùlu Nipkòwie]] w [[Lãbórg|Lãbòrgù]], * [[Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi "Kaszëbsczé spiewë"|VIII Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi "Kaszëbsczé spiewë"]] w [[Lëzëno|Lëzënie]]. Reprezeńtowôł swòje Liceùm téż na kaszëbsczich warkòwniach "Ambasador Regionu"<ref>[https://www.facebook.com/Projekt-Ambasador-Regionu-138362569533086/ Ambasador Regionu – strona na Facebooku]</ref>, òrganizowónëch w 2010 rokù bez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Pòd cëskã direkcje szkòłë zrezignowôł z pisaniô maturë z kaszëbsczégò jãzëka, równak jegò gãbnô matura z pòlsczégò jãzëka sparłãczonô bëła z pòchôdanim pòzwów kaszëbsczich môlëznów w dokazach [[Florión Cenôwa|Floriana Cenôwë]] ë [[Hieronim Derdowsczi|Hieronima Derdowsczégò]].<ref name=":0" /> W 2010 rokù zaczął sztudérowac pòlską filologiã ze szpecjalizacją szkólno-kaszëbisticzną na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]], z czegò pò pierszim rokù zrezignowôł. === Ùtwórstwò ë artisticzné dzejania === Pierszé kaszëbsczé ë pòlsczé tekstë ùsadzôł òd rujana 2008 r. do smùtana 2009 r. na priwatnym fòtoblogù, a òd stëcznika 2010 r. na niefąksjonérëjącym ju blogù [https://tites.kashubia.com tites.kashubia.com]. Jakno ùtwórca lëtraturë zadebiutowôł pòlskòjãzëkòwą pòwiastką "Moje strony" w pòkònkùrsowim zbiérkù "Ziemia wejherowska, to takie miejsce gdzie...", wëdónym w 2009 rokù bez [[Wejrowsczi kréz|Krézowé Sztarostwò we Wejrowie]]. Jakno kaszëbskòjãzëkòwi ùsôdca zadebiutowôł artiklã pt. "Pòczëjë Kaszëbsczégò Dëcha" ë wiérztą "Pùrtk z Lewinka" w smùtanowim numrze [[Pomerania (cządnik)|Pòmeranie]] w 2010 rokù<ref>[https://web.archive.org/web/20250925211852/http://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/show-content/publication/17220/edition/14888/?format_id=2 Pomerania, listopad 2010]</ref>, a w 1. numrze "Klëczi" (jinfòrmatorze [[Gmina Lëniô|gminë Lëniô]]) z 2011 rokù, prozatorsczim tekstã pt.: "Môłô bôjka ò mòji òjcowiznie".<ref>[https://www.gminalinia.com.pl/files/download/3553/SKMBT_C22016080511300.pdf Klëka nr 1, 2011]</ref> Pòtemù pisôł do [[Pomerania (cządnik)|Pòmeranie]], [[Stegna|Stegnë]], [[Skra|Skrë]], [[Dziennik Bałtycki|Bôłtëcczégò Dzénnika]] ë [[Gazeta Świętojańska|Swiãtojańsczi Gazétë]]<ref>[https://gazetaswietojanska.org/author/m-meyer/ Gazeta Świętojańska, archiwum tekstów]</ref>. Jegò kaszëbskòjãzëkòwé tekstë bëłë drëkòwóné w antologiach dokazów, jaczé dobëłë w kònkùrsu "Powiew Weny" w 2010<ref>[http://www.wejherowo.pl/files/nowiny/wena_2010.pdf Powiew Weny 2010 – publikacja]</ref> ë 2011<ref>[https://docplayer.pl/55108068-Powiatowa-i-miejska-biblioteka-publiczna-w-wejherowie-im-aleksandra-majkowskiego-wejherowski-konkurs-literacki-powiew-weny.html Powiew Weny 2011 – publikacja]</ref> rokù. Je dobiwcą przédnëch nôdgrodów pòeticczich miónków "Złoté Jaje" w Kartuzach z 2011 ë 2012 rokù.<ref>[http://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=2385&com_mode=thread&com_order=1 Złoté Jaje – wyniki, naszekaszuby.pl]</ref> W 2012 rokù wëdôł pierszi zbiérk wiérztów pt.: '''"... zamkłô w słowach"'''.<ref>[https://lubimyczytac.pl/ksiazka/4972759/zamklo-w-slowach "... zamkłô w słowach", lubimyczytac.pl]</ref> Sparłãczony z karnã ùsôdców kaszëbsczi lëtraturë [[ZYMK]] ë z [[Teater ZYMK|Teatrã ZYMK]]. 18 strëmiannika 2011 rokù w [[Lëzëno|Lëzënie]] zadebiutowôł mùzyczno, jakno ùsôdca tekstów ë mùzyczi do binowégò dokazu [[Adóm Hébel|Adama Hébla]] pt.: "Smãtkòwô Spiéwa", w jaczim téż zagrôł pòstacjã titlowégò Smãtka<ref>[http://belok.kaszubia.com/wiadla/smatkowo-spiewa Smãtkòwô spiéwa – belok.kaszubia.com]</ref>. W pòstãpnëch latach wëstãpiwôł téż m. jin.: w jinscenizacje dokazu "Jiwer òstatnëch"<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215343/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jiwer-ostatnech Jiwer òstatnëch – belok.kaszubcia.com]</ref> [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]], a w "Scynanim kanie" we wiele placach na całëch Kaszëbach. Òd 2011 do 2015 rokù wëstãpiwôł téż w programie [["Gôdómë pò kaszëbskù"]] w [[Twòja Telewizjô Mòrskô|Telewizje TTM]], a w latach 2015–2016 prowadzył lëteracką aùdicjã [[LARK]] w [[Radio Kaszëbë]].<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ LARK, audycja w Radio Kaszëbë]</ref> W latach 2015–2016 béł bëtnikã Gdińsczich Scenarnikòwëch Warkòwniów w [[Gdińskô Filmòwô Szkòła|Gdińsczi Filmòwi Szkòle]], jaczé skùńcził z wëprzédnienim za kaszëbskòjãzëkòwi scenarnik do filmù na spòdlim lëdowi pòwiôstczi ze Słowôrza [[Bernat Sëchta|Zëchtë]]. W latach 2016–2017 béł bëtnikã warkòwniów "Krącymë Film" w redzczi [[Fabrika Kùlturë w Redze|Fabrice Kùlturë]]<ref>[https://www.facebook.com/studioczarnazebra/videos/805875886230812 Film kręcimy – relacja na Facebooku]</ref>. W 2020 rokù dobéł XXI [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]] we Wejrowie, w kategòrie "dokôz na binã"<ref>[https://nadmorski24.pl/aktualnosci/46492-znamy-laureatow-tegorocznych-konkursow-literackich Wyniki XXI Konkursu im. Jana Drzeżdżona]</ref>. Mô titel Wiôldżégò Méstra Kaszëbsczégò Pisënkù XIX [[Kaszëbsczé Diktando|Kaszëbsczégò Diktanda]] z 2020 rokù w [[Réda|Redze]]. W 2021 rokù w drëkù pòkazałë sã dwa dokazë, jaczich béł tłómaczérą: "Hewò je mój dodóm, dze je mój Bóg"<ref>[https://www.gdynia.pl/aktualnosci-9,6470/tam-dom-moj-gdzie-bog-moj-opowiesc-utrwalona-na-fotografiach,554597 Hewò je mój dodóm, dze je mój Bóg – informacja w serwisie gdynia.pl 01.02.2021]</ref> ë "Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemie"<ref>[https://dziennikbaltycki.pl/przigode-alicje-w-cedaczny-zemie-slynna-ksiazke-lewisa-carrolla-przetlumaczono-na-jezyk-kaszubski/ar/c13-15642580 Przigòdë Alicje w Cëdaczny Zemi, Dziennik Bałtycki 02.06.2021]</ref>. Za nen drëdżi dokôz dobéł [[Kònkùrs Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Lëtraturë w Kòscérznie "Costerina"|Kònkùrs Kaszëbsczi ë Pòmòrsczi Lëtraturë "Costerina"]] 2021 w Kòscérznie w kategòrie dolmaczënków.<ref>[http://www.bibliotekakoscierzyna.pl/konkurs-literatury-kaszubskiej-i-pomorskiej-2021-ogloszenie-wynikow/ Costerina 2021 – wyniki]</ref> === Spòleznowé dzejania ë warkòwé żëcé === W latach 2010–2011 béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów "Pòmòraniô"]], w jaczim béł gòspòdarzã chëczë Pòmòrańców w [[Łãczëńskô Hëta|Łãczińsczi Hëce]]. W tim czasu zrëchtowôł XXIV [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim]], warkòwnie [[Remùsowô Kara]] w [[Pilëce|Pilëcach]], a téż pòmôgôł przë prowadzenim miedzënôrodnégò projechtu "Seven Senses of Kashubia" w [[Òstrzëce|Òstrzëcach]].<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215345/https://docplayer.pl/7353181-Informacja-o-dzialalnosci-klubu-studenckiego-pomorania-w-latach-2010-2013.html Sprawozdanie z działalności KS Pomorania]</ref> W 2012 rokù ùsadzył nakładczi tłómaczącé Facebooka, YouTube ë Google na kaszëbsczi jãzëk.<ref>[https://tvn24.pl/pomorze/widzy-mie-s-zamiast-lubie-to-czyli-facebook-po-kaszubsku-ra271381 "Widzy mie sã!" zamiast "Lubię to!", czyli Facebook po kaszubsku, tvn24.pl, 17.08.2012] </ref> W latach 2012–2013 ë w 2015 cygnął akcje wësyłaniô wniosków do miéwców Facebooka ò rëszenié òficjalnégò tłómaczeniô pòrtalu na kaszëbsczi jãzëk.<ref>[https://wiadomosci.onet.pl/trojmiasto/facebook-po-kaszubsku-jo/xmx6fz3 Facebook po kaszubsku? Jo!, onet.pl, 13.10.2015]</ref> W 2013 rokù, jakno pierszi Kaszëba, zwëskôł z prawa do zapisywaniô swòjëch pòdôwków pò kaszëbskù w òficjalnëch papiórach – personkôrce ë paszpòrce.<ref name=":0" /> W latach 2011–2016 béł przédnikã stowôrë [[Kaszëbskô Jednota]], chtërny béł jednym z załóżców.<ref>[https://web.archive.org/web/20220710215342/http://kaszebsko.com/zarzad.html Zarząd Kaszëbsczi Jednotë]</ref> Jakno przédnik KJ béł jednym z ùdbòdôwców kònkùrsu [[Méster Bëlnégò Czëtaniô|"Méster Bëlnégò Czëtaniô"]] ë [[Miónczi Jedny Wiérztë|"Miónków Jedny Wiérztë"]], jaczé w latach 2013–2015 wëspółrëchtowôł z [[Janina Borchmann|Janiną Bòrchmann]] w [[Spòleznowô Biblioteka Gminë Wejrowò|Spòleznowi Bibliotece Gminë Wejrowò m. A. Labùdë w Bólszewie]]. Dôł téż ùdbã na stwòrzenié [[Swiãto Kaszëbsczi Fanë|Swiãta Kaszëbsczi Fanë]], jaczé òd 2012 rokù je fejrowóné na całëch Kaszëbach.<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=83&cntnt01returnid=26 Swiãto Kaszëbsczi Fanë 2012]</ref> W 2013 rokù mët z [[Gracjana Pòtrëkùs|Gracjaną Pòtrëkùs]] zrëchtowôł dwa Kaszëbsczé Plenerë – Lëteracczi ë Malarsczi na [[Głodnica|Głodnicë]],<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=215&cntnt01returnid=26 Kaszëbsczi Lëteracczi Plener 2013]</ref> a w 2014 rokù pòmagôł w òrganizacje Hókéjowégò Wikeńdu na Kaszëbach<ref>[http://kaszebsko.com/hokej Hókéjowi Wikeńd na Kaszëbach 2014]</ref> ë prowadzył akcjã zéńdzeniów z ùczniôkama wejrowsczich szkòłów, cobë zachãcywac jich do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka.<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=282&cntnt01returnid=26 Akcjô promòcje ùczbów kaszëbsczégò jãzëka we Wejrowie]</ref> W 2016 rokù, jakno przedstôwca Kaszëbów, wprowadzył [[Kaszëbskô Jednota|Kaszëbską Jednotã]] do [[Wòlnô Eùropejskô Przëstojizna (EFA)|Wòlny Eùropejsczi Przëstojiznë]] ({{jãz.|en}} ''European Free Alliance'').<ref>[http://kaszebsko.com/index.php?mact=News,cntnt01,detail,0&cntnt01articleid=358&cntnt01returnid=47 KJ w EFA]</ref> W 2019 rokù wëspółùsadzył [[Fùndacjô Kaszëbskô|Fùndacjã Kaszëbską]], w jaczi prowadzy projechtë pòpùlarizëjącé kaszëbiznã w jinternece, m. jin.: profil Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù,<ref>[https://www.facebook.com/Sloworz Kaszëbskò-pòlsczi słowôrz na Facebookù]</ref> Kònkùrs na [[Kaszëbsczé Słowò Rokù]],<ref>[https://www.rmf24.pl/fakty/polska/news-co-po-larwie-kaszubskie-slowo-roku-2021,nId,5781340#crp_state=1 Co po larwie? Kaszubskie Słowo Roku 2021, rmf24.pl, 20.01.2022]</ref> a téż [[Jinternetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]].<ref>https://sloworz.org/</ref> W latach 2019–2020 prowadzył akcjã [[Watchdog na Kaszëbach 2.0|Watchdog na Kaszëbach]],<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/watchdog-na-kaszubach Watchdog na Kaszubach 2020]</ref> w jaczi sprawdzył wëdawanié subwencje na ùczbã kaszëbsczégò jãzëka w szkòłach ë samòrządzënach na Kaszëbach. W 2021 rokù zrobił przezérk gazétniczëch artiklów ò Kaszëbach, sprawdzywającë stereotipòwé ë krziwdzącé zamkłotë sparłãczoné z Kaszëbama. Jakno pòdrëchòwanié dzejaniô òpùblikòwôł pòradnik: "Jak gadac ë pisac ò Kaszëbach?"<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/jak-mowic-i-pisac-o-kaszubach Poradnik: Jak mówić i pisać o Kaszubach?, Gdańsk 2021]</ref> W 2021 zaczął téż prowadzëc akcjã [[Mòje stronë 2021]]<ref>[https://qpjkwm.webwave.dev/moje-strone Mòje stronë 2021 – strona projektu]</ref>, w jaczi zbiérô òdjimczi tôflów z dëbeltjãzëkòwima pòzwama môlëznów na Kaszëbach, sprawdzywającë jichną jãzëkòwą pòprawnotã. W latach 2011–2012 béł gazétnikã [[Radio Kaszëbë|Radia Kaszëbë]]. W 2013 rokù robił w [[Wëdôwizna „Region”|Wëdawiznie Region]] w [[Gdiniô|Gdinie]]. W latach 2013–2016 béł òrganistą w [[Mrzeżëno|Mrzeżënie]], a pòtemù w latach 2016–2017 w [[Bólszewò|Bólszewie]]. Prowadzył w tëch placach warkòwnie z kaszëbsczégò jãzëka dlô nôleżników parafialnëch chùrów. W latach 2014–2016 béł téż kasztelanã Szklónégò Zómkù Ksyżëstwa Wichrowëch Mòrzów w [[Òsłónino|Òsłoninie]].<ref>[https://web.archive.org/web/20220814205604/http://www.szklanyzamek.pl/index.php Szklany Zamek Księstwa Wichrowych Mórz]</ref> W latach 2017–2021 mieszkôł ë robił we [[Warszawa|Warszawie]]. Béł tam sparłãczony z Òbëwatelską Sécą Watchdog Pòlskô, skùńcził Szkòłã Trenérów Bùtenrządowëch Òrganizacjów, jaczi je nôleżnikã òd 2019 rokù. Robił téż w Ceńtrze Òbëwatelsczi Edukacje, dze pòznawôł pedagògikã Sztôłtëjącégò Òceniwaniô. Òd séwnika 2021 rokù je szkólnym kaszëbsczégò jãzëka w [[Naja Szkòła|Naji Szkòle]] we [[Wejrowò|Wejrowie]] ë òrganistą w [[Pasyjno-Marijné Sanktuarium we Wejrowie|Pasyjno-Marijnym Sanktuarium we Wejrowie]]. == Òbaczë téż == * [[Czëtnica]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Tites Meyer, Mateusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi szkólni]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi mùzycë]] [[Kategòrëjô:ZYMKòwcë]] __NONEWSECTIONLINK__ ll4jjz56zsmm9p2b6yoj9lwl1npkesk 0 12979 212719 211985 2026-09-06T20:28:27Z Terrus38 14026 212719 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''' '''„Zymk”'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców „Zymk”'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. Do 2005 rokù pismiono [[Òdroda]] bëłó gazétowim patrónã Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich (ZYMKÙ)<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20220808231611/http://zymk.net/</ref>. Zymk wëmëszlëlë [[Michôł Piéper]] i [[Róman Drzéżdżón]], pùzni doszlë [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Grégòr J. Schramke]], [[Alicjô Szczëpta|Paùel Szczëpta]], [[Słôwk Fòrmella]], [[Tómk Fópka]] i jini<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Michôł Piéper]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Adóm Hébel]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] hhuvw3lraonp0hhr1dz3b8kks6dbc9y 212739 212719 2026-09-06T22:06:04Z Iketsi 3254 Alicja Skiba 212739 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''' '''„Zymk”'''<ref>[https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Przédnô starna Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich] [online], zymk.net [przëstãp 2026-05-17] (archiwùm w 2007 rokù) (pòlsczi). </ref> ({{jãz.|pl}} ''Spotkanie Młodych Kaszubskich Twórców „Zymk”'') – stowôra zrzeszającą młodëch lëdzy, chtërny zajimają sã pisaniém dokôzów pò kaszëbskù. Do 2005 rokù pismiono [[Òdroda]] bëłó gazétowim patrónã Zéńdzenia Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich (ZYMKÙ)<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20220808231611/http://zymk.net/</ref>. Zymk wëmëszlëlë [[Michôł Piéper]] i [[Róman Drzéżdżón]], pùzni doszlë [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Grégòr J. Schramke]], [[Alicjô Skiba]]<ref>https://web.archive.org/web/20220705225535/http://zymk.net/noleznice/alicja-skiba</ref>, [[Paùel Szczëpta]], [[Słôwk Fòrmella]], [[Tómk Fópka]] i jini<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Michôł Piéper]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Adóm Hébel]] * [[Słôwòmir Jan Krause]]<ref name="słôwòmirjankrause">[https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ Czëtnica]</ref> |col3= === Jiné karna młodëch Kaszëbów === {{#categorytree:Karna młodëch Kaszëbów|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070906021221/http://zymk.net/ Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich Przédnô starna] * [https://web.archive.org/web/20070809120903/http://www.czetnica.org/slowomir-jan-krause/ starna] [[Słôwòmir Jan Krause]] * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich| ]] 8l7usggdxr43j8t0vzhmp8148z7hfyd 0 13005 212746 206113 2026-09-07T01:47:40Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 212746 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Ryszard Kukier''' – etnograf. == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Kaszubi-bytowscy-ryszard-kukier.jpg|mały]] * 1965 – Zarys etnograficzny okolic Kruszwicy<ref>https://www.google.com/books/edition/Zarys_etnograficzny_okolic_Kruszwicy/VlmqmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/837236205</ref> * 1966 – Ludowe zwyczaje i obrzędy weselne na ziemi lubawskiej i pograniczu lubawsko-mazurskim<ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_zwyczaje_i_obrz%C4%99dy_weselne_na_zi/A0QvmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/833934733</ref> * 1967 – Ludowe zwyczaje, wierzenia i obrzędy pogrzebowe mieszkańców pogranicza Powiśla Lubelsko-Podlaskiego<ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_zwyczaje_wierzenia_i_obrz%C4%99dy_pog/NvONHAAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/749366584</ref> * 1968 – Kaszubi bytowscy : zarys monografii etnograficznej<ref>https://www.google.com/books/edition/Kaszubi_bytowscy/8aBJAAAAIAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/468775627</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/561036735</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/641442867</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/13192516</ref> * 1968 – Tradycynje budownictwo mieszkalne i wnętrze domu na Kaszubach Bytowskich<ref>https://search.worldcat.org/title/888378006</ref> * 1969 – Miary nasypne i nalewne w tradycyjnej kulturze ludowej ziem pomorskich<ref>https://search.worldcat.org/title/888378005</ref> * 1969 – Przeobrażenia środowiska geograficznego na Kujawach w świetle źródeł etnograficznych i kartograficznych z XVIII - XIX wieku<ref>https://www.google.com/books/edition/Przeobra%C5%BCenia_%C5%9Brodowiska_geograficzneg/nc9mmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1117298117</ref> * 1970 – Jubileusz 50-lecia pracy twórczej Otylii Szczukowskiej<ref>https://www.google.com/books/edition/Jubileusz_50_lecia_pracy_tw%C3%B3rczej_Otyli/UUFdmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1266305032</ref> * 1971 – Wytwórczość, zdobnictwo i użytkowanie foremek oraz matryc do masła w tradycyjnej kulturze ludowej ziem Pomorza<ref>https://search.worldcat.org/title/888378011</ref> * 1975 – Ludowe obrzędy i zwyczaje weselne na Kujawach<ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_zwyczaje_wierzenia_i_obrz%C4%99dy_pog/NvONHAAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_obrz%C4%99dy_i_zwyczaje_weselne_na_Ku/wu3ZPgAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/252425543</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/4816685</ref> * 1982 – Uprawy gryki i jej znaczenie w kulturze ludowej ziem Pomorza<ref>https://www.google.com/books/edition/Uprawy_gryki_i_jej_znaczenie_w_kulturze/1rBq0AEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1413519366</ref> * 1985 – Kult świętej Barbary w tradycji ludowej Pomorza i Kaszub<ref>https://search.worldcat.org/title/1135407508</ref> * 1996 – Gospodarka przestrzenna i regionalna w trakcie przemian - recenzja<ref>https://search.worldcat.org/title/998417755</ref> * 1999 – Tożsamość kulturowa i regionalna mieszkańców ziemi lubawskiej<ref>https://search.worldcat.org/title/998502322</ref> * 2000 – Gospodarka żywnościowa regionu toruńskiego<ref>https://www.google.com/books/edition/Gospodarka_%C5%BCywno%C5%9Bciowa_regionu_toru%C5%84s/wDZCzwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1325609819</ref> * 2001 – Kaszubi-Pomorzanie i ich kultura duchowa<ref>https://www.google.com/books/edition/Kaszubi_Pomorzanie_i_ich_kultura_duchowa/iwn3GgAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1424144448</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/922187944</ref> * 2005 – "Ile ja tam włożyłem swego trudu, tego w ogóle nie da się opowiedzieć" : początki Muzeum Zachodnio-Kaszubskiego w Bytowie w świetle listów profesora Ryszarda Kukiera<ref>https://search.worldcat.org/title/1008679357</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://etnoznawcy.pl/biogram/ryszard-aleksander-kukier/ * https://etnoznawcy.pl/en/biographical-note/ryszard-aleksander-kukier/ * https://omega.umk.pl/info/author/UMK7d1a5572edf81ded7406e295d317a1a8912b42281729139cacc4798d20caa78f/ * https://muzeumbytow.pl/25-rocznica-smierci-ryszarda-kukiera/ * https://www.bestiary.us/person/kuker-rychard-ryszard-kukier * https://web.archive.org/web/20260522162331/https://biblioteka.teatrnn.pl/Content/9538/Ludowe_zwyczaje_Kukier.pdf * https://www.google.com/search?tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Ryszard+Kukier%22 * https://search.worldcat.org/search?q=au=%22Kukier%2C%20Ryszard%22 * https://mzp.e-muzeum.szczecin.pl/indeks-autorow/kukier-ryszard.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Etnografòwie]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] esff03woxcr3se0s2qsztmwwb70yei1 0 13023 212744 210587 2026-09-07T01:28:03Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 212744 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Diplóm Bëtnika Méster Bëlnégò Czëtaniô.jpg|mały|Diplóm Bëtnika (2025)]] '''Méster Bëlnégò Czëtaniô''' P.T. '''Regionalny Kònkùrs dlô Czëtińców „Méster Bëlnégò Czëtaniô”''' – kòżdoroczny [[kònkùrs]] czëtaniô pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] przédno dlô dzecë<ref name=":0">https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio</ref>. Jégò célã je promòcjô kaszëbsczi lëteraturë i kùlturë. Kònkùrs pò rôz òdbëł sã w 2014 rokù. Òrganizatórã kònkùrsù je [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]]. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == === 2014–2022 === * 2014<ref>https://www.szkolalesnice.nwl.pl/szkola-szkolalesnice/galeria-szkolalesnice/koza-magda-i-bardzo-ciekawa-lekcja-jezyka-kaszubskiego-2/</ref> * 2015<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/konkurs-czytania-po-kaszubsku-w-bibliotece-w-bolszewie/ar/c8-3578239</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/25676-oczytani-kaszubi-spotkali-sie-w-bolszewie</ref> * 2016<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/ar/c8-3939511</ref> * 2017-12-16<ref>https://pomorzeczyta.pl/konkursy/16-12-znamy-juz-mestrow-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/34206-szukali-mistrza-jezyka-kaszubskiego</ref> ** Ùczãstnicë z 11 kaszëbsczich pòwiatów szlë na miónczi w piãc wiekòwëch kategòriach. * 2018<ref>https://gowidlino.edu.pl/2018/11/mester-belnego-czetanio-2018/</ref> * 2019<ref>https://gok.luzino.eu/mester-belnego-czetanio-2019/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94;]</ref> * 2020<ref>https://www.expresskaszebe.pl/artykul/3688,czytanie-po-kaszubsku-mester-belnego-czetanio-wejrowo-2020</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=yckd26rzYjY</ref> (VII) * 2021-12-10<ref>https://koscierski.info/artykul/znamy-laureatow-konkursu/1130917</ref><ref>http://kurierkaszubski.eu/wejherowo-final-regionalnego-konkursu-mester-belnego-czetanio-oni-najpiekniej-czytaja-po-kaszubsku/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52165-blisko-tysiac-uczestnikow-czytalo-po-kaszubsku-w-mester-belnego-czetanio</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52015-czytali-po-kaszubsku-w-powiatowym-konkursie</ref><ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D;]</ref> (VIII)<ref>https://gok.luzino.eu/viii-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref> * 2022<ref>https://web.archive.org/web/20221017091125/http://radiokaszebe.pl/rozpoczal-sie-konkurs-dla-mistrzow-pieknego-czytania-po-kaszubsku/</ref> (IV) === 2023 (X) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20260602204352/https://www.spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2024/04/REGULAMIN-X-KONKURSU-MESTER-BELNEGO-CZETANIO-2023r.pdf</ref> * + 2023<ref>https://spgrzybno.pl/szkola/667-mester-belnego-czetanio-2023</ref><ref>https://zkaszub.info/x-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/61048-w-rumi-promowali-czytanie-w-jezyku-kaszubskim-za-nami-powiatowy-etap-konkursu-mester-belnego-czetanio-wyniki-zdjecia</ref><ref>https://sp4reda.pl/blog/2023/12/17/mester-belnego-czetanio-final-wojewodzki/</ref><ref>https://sp1.sierakowice.pl/2023/12/08/mester-belnego-czetanio/</ref> (X)<ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja/2266-gminne-eliminacje-x-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-blno-cztac-n1496333</ref> * '''Gminné eliminacje:'''<ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio-2/</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:'''<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/messages/view/powiatowy_konkurs_mbc</ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Stanisłôw Janke|S. Janke]], ''Alfabet dlô dzôtków'', Gduńsk 2021 (Celąteczkò, Farwë, Łżëkwiat, Tãga) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – A. Majkòwskô, D. Majkòwsczi, ''Mòja pierszô Bibliô. Nowi Testament w òbrôzkach'' (tekstë: Marija; Dzéwczątkò wrôcô do żëcô; Bóg, chtëren szukô grzészników; Pioter w sôdzë) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – T. Słomczyński, ''Zajcowô górka'', Gduńsk 2019 (dzél 7, dzél 13, dzél 16) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – A. Majkowski, ''Żëcé i przigòdë Remùsa'', wëd. 2019 i nowszé, Rozdz. XL, XLI i XLV) * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Stanisłôw Janke|S. Janke]], ''Łiskawica'' (w: [[Stanisłôw Janke|S. Janke]], Łiskawica, Psë, Gduńsk 2015, str. 28–37 i 55–64) * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – J. Kroplewsczi, ''Jak Walerémù pòłowa żëcégò zeszła na to, że zagarinôł òn swòje dzecë do grëpë, czejbë kluka kùrczãta do czipë, a òne i tak rozbiegłë pò swiece i pò zaswiatach, ale jemù w te zaswiatë przëszło sómno jic'' (w: Chceta wiãcy krwie? Dzysdniowô kaszëbskô proza, Gdiniô 2015, str. 121–136) === 2024 (XI) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20241213172523/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2024/10/REGULAMIN-MBC-2024.pdf</ref> ** Wôżną zmianą w przërównanim z ùszłima edicjama béł nowi pòdzél na kategórie: kl. 1–2 spòdleczny szkòłë, kl. 3–4 spòdleczny szkòłë, kl. 5–6 spòdleczny szkòłë, kl. 7–8 spòdleczny szkòłë i wëżispòdleczné szkòłë, jak przedtim, plus, zamiast „dozdrzeniałi”: warkòwò niesparłãczony z [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkã]] i warkòwnicë (szkólny kaszëbsczégò jãzëka, gazétnicë i jinszi)'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/10/14/mester-belnego-czetanio-2024/</ref>'''. * '''Gminné eliminacje:'''<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/12419-rekord-frekwencji-w-rywalizacji-o-tytul-mestra-belnego-czetanio-w-mojuszu</ref><ref>https://radioglos.pl/fotogaleria/event/2024.11.22Mojusz_konkurs</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' ** [[Gdiniô]] – [[29 lëstopadnika|29 listopada]]<ref name=":5">https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/12/04/wyniki-powiatowych-eliminacji-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' *** '''Kòmisjô:''' Judyta Śliwińska (przewodnicząca), Andrzej Busler, Dariusz Majkowski i Franciszek Gurski<ref name=":5" /> *** '''Galeriô:'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/powiatowe-eliminacje-w-konkursie-mester-belnego-czetanio-fot-beata-klimkiewicz/</ref> ** [[Lãbòrsczi kréz]]<ref>https://web.archive.org/web/20260602210829/https://www.biblioteka.lebork.pl/archiwum/mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' [[Part Labòrg]] i Miejska Biblioteka Publiczna w Lęborku im. Jarosława Iwaszkiewicza *** '''Kòmisjô:''' Ryszard Wenta, Regina Szczupaczyńska, Aleksandra Majkowska *** '''Frekwencjô:''' 28<ref name=":2" /> * '''Wiôldżi finał:''' 2024-12-13 – [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]]'''<ref name=":2">https://www.powiat-lebork.com/aktualnosci-3/mester-belnego-czetanio-2024/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://www.szkolawesiory.pl/gminny-konkurs-mester-belnego-czetanio-22-11-2024-r/</ref><ref>https://pomorskie.eu/czytaja-pieknie-po-kaszubsku-za-nami-final-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura-oswiata-i-edukacja/2747-gminne-eliminacje-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-sp</ref><ref>https://www.szkolalebien.nwl.pl/aktualnosci-szkolalebien/wojewodzki-konkurs-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20241207053941/https://radiokaszebe.pl/mester-belnego-czetanio-w-gminie-suleczyno/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/69085-to-wielkie-swieto-kaszubskiego-slowa-za-nami-final-mester-belnego-czetanio</ref>''' ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – Aleksandra Kurowska-Susdorf, ''Żëcé jak nudle'' (przédny tekst, bez wstãpù i dodôtkù), Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Anna Gliszczyńska, ''Bëtk za Wiôlgą Wòdą'', (starnë: 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18) Bëtowò 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Karolina Serkowska-Sieciechowska, ''Scygnąc miesądz'', (opowiadania: Rozbrôjanié, Bëc dzeckã, Taro, Frazeòwirus, Gniôzdo), Gduńsk 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle I–IX), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle X–XXI), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – [[Jón Drzéżdżón]], Gwiôzdny knôp i jinszé brawãdë (Gwiezdny knôp, Nôcëdowniészé słowa na swiece, Niemi kôłp, Piesniô żëcô, Skôrb, Skòwrónk, Smãtk, Strôszk, Tuńc trulaczów), Gduńsk 2023 * '''Dlô fachówców''' – Òchlëca: Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu mn. Jana Drzéżdżona w latach 2017–2019, redakcjô [[Róman Drzéżdżón]], Wejrowò 2020 === 2025 (XII) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20260602144019/https://www.mdk.rumia.pl/upload/files/Mester%20belnego%20czetanio/Regulamin%20MBC%2025.docx</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/regulamin-mbc-25/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260602204216/https://spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2025/10/REGULAMIN-XII-KONKURSU-%E2%80%9EMESTER-BELNEGO-CZETANIO-2025-etap-gminny.pdf</ref> * +<ref>https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251022001500/https://radiokaszebe.pl/wystartowala-xii-edycja-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref> * '''Gardowé eliminacje:''' 2025-11-14<ref name=":1">https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref> * '''Gminné eliminacje:''' 2025-11-24–2025-11-26<ref name=":1" /><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja-kultura/3441-gminne-eliminacje-xii-regionalnego-konkursu-dlo</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' ** [[Gdiniô]] – [[3 gòdnika]] ò gòdz. 17.00 w [[Kaszëbsczé Fòrum Kùlturë|Kaszëbsczim Fòrum Kùlturë]] (al. Piłsudsczégò 18 w [[Gdiniô|Gdinie]])<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' Kaszëbsczé Fòrum Kùlturë i [[Part Gdiniô]]<ref name=":3">https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/12/10/eliminacje-powiatowe-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Kòmisjô:''' Judyta Śliwińska (przewodnicząca), Andrzej Busler, Dariusz Majkowski i Franciszek Gurski<ref name=":3" /> *** '''Galeriô:'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/eliminacje-powiatowe-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> ** [[Wejrowsczi kréz]] – 2025-11-26 – [[Rëmiô]] (III)<ref name=":4">https://kaszubi.pl/part/rumia/messages/view/powiatowy-konkurs-mester-belnego-czetanio-w-rumi</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji''': [[Part Rëmiô]] i MDK Rumia<ref name=":4" /> *** '''Kòmisjô:''' Elżbieta Pryczkowska, Tatiana Słowi i ks. Krzysztof Tusk SDB oraz [[Róman Drzéżdżón]], Joanna Ginter i Gracjana Pòtrëkùs<ref name=":4" /> *** '''Frekwencjô:''' 72<ref name=":4" /> * '''Wiôldżi finał:'''<ref>https://zkiw.com.pl/wp-content/gallery/final-belnego25/20251212_105347.jpg</ref> 2025-12-12 – [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>https://zkiw.com.pl/final-xii-regionalnego-konkursu-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio-w-wejherowie/ </ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Jón Trepczik]], ''Wiérztë starka dlô dzôtk'' (wiérztë: „Hej, wstanita dzecë”, „Kwiôtk i knôpik”, „Stark”, „Zymk”, „Òb drogã”, „Jeséń”), Gduńsk 2018 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Danuta Stanulewicz, ''Zelony pùjk (całkòsc)'', Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Anna Gliszczyńska, Aleksandra Gliszczyńska, ''Bycio herbu Kasztan w dawnym Bytowie.'' ''Bëtk w dôwnym Bëtowie'', (s. 4, 14, 16, 18, 24, 28, 30, 32), Bëtowò 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – Aleksandra Majkowska, Dariusz Majkowski, ''Przigòdë Remùsa. Na pustkowiu,'' (s. 5–34), Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch szkòł''' – Dark Majkòwsczi, ''Pòd òkã Jastrë,'' (Rozdzél 5, 6, 7, 8, 10, 11), Gduńsk 2020 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – ''Jak planétë wkół Słuńca. Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżona w latach 2020–2023'', (s. 17–80; 128–179), Wejrowò 2024 * '''Dlô fachówców''' – Sławomir Formella, ''Wunderwaffe i jinszé Fef-Lotë,'' (s. 147–239), Gduńsk 2017 ==== Laùreacë ==== * '''Dorosłi''': Krzysztof Radtke ([[Pùcczi kréz]])<ref name=":0" /> * '''Fachówcë''': Karolina Serkowska-Sieciechowska ([[Kartësczi kréz]])<ref name=":0" /> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-13|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] |col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio [https://web.archive.org/web/20260529185127/https://media.expresskaszebe.pl/avdata/video/2025/12/16/12-konkurs-mester-belnego-czetanio.mp4 .mp4] * {{YouTube|yckd26rzYjY|Ògłoszenié wëników VII Regionalnégò Kònkùrsu Méster Bëlnégò Czëtaniô Wejrowò 2020 — Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej}} * {{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv — Telewizja Kaszuby}} * Galeriô: https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/gh/c8-3939511 * {{YouTube|2hv4NNgkTnA|Finał Méstra Bëlnégò Czëtaniô 2024}} === Szëkba === {{Szëkba|Méster Bëlnégò Czëtaniô}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] j7ox6yn5fhx3gmkq6hm1ajp4kpbec8m 10 13421 212722 211307 2026-09-06T20:35:53Z Terrus38 14026 212722 wikitext text/x-wiki <div style="font-size: 1.4em; font-weight: bold; margin-top: 0.75em; margin-bottom: 0.5em; border-bottom: 1px solid #a2a9b1; padding-bottom: 0.25em;">Òd nowëch i slédno rozbùdowónëch artiklów…</div> <div style="display: flex; flex-direction: row-reverse; align-items: flex-start; margin-top: 15px;"> <div style="flex-shrink: 0; width: 170px; text-align: right;">[[File:Charli xcx-69062.jpg|150px|link=|alt=]]</div> <div style="flex-grow: 1; padding-right: 10px;"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px;"> <li>…chtërna britijskô '''[[Charli XCX|gwiôzda hyperpop]]''' bëła za aktórkã, scenarzistkã a producentkã w amerikańskò-pòlsczi filmòwi produkcji? <small> (''na òdjimkù'') </small></li> <li>…'''[[Haakon VIII|kògò]]''' w 2003 Aleksander Kwasniewsczi wëapartnił Wiôldżim Krziżã Òrderu Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi?</li> <li>…za jaczé przesprawë òdpòwiôdô '''[[Władimir Pùtin]]'''?</li> <li>…w jaczich leżnoscach '''[[Fridrik X]]''' òbjimnął trón?</li> <li>…'''[[Karól XVI Gùstôw|czedë]]''' òstatno szwédzczi król òdwiedzył Kaszëbë?</li> </ul> </div> </div> nymqtpys1fvurr1zw2qa35y9dg0tb7a 10 13427 212760 211505 2026-09-07T06:34:43Z Terrus38 14026 212760 wikitext text/x-wiki <noinclude>* [[Wiki:Articzel tidzenia]]</noinclude><div style="margin-top: 1em;"> [[File:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|200px|right|link=Rapcore|alt=Wëstãp rapcore'owégò karna Rage Against the Machine w 2007 rokù]] <div style="font-weight: bold; font-size: 1.4em;">[[Rapcore]]</div> <div style="margin-top: 0.5em; line-height: 1.6; font-size: 1.25em;">'''Rapcore''' - mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]. Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi. </div> <div style="margin-top: 1em; font-size: 1.25em; font-weight: bold;">[[Rapcore|» Czëtôj dali...]]</div> </div> i9uju8k0oogje1jjpyhrxbd0ob8x5j0 0 13486 212737 210023 2026-09-06T20:53:04Z Terrus38 14026 212737 wikitext text/x-wiki {{Jiné znaczënczi|___}} '''Klëka – „Informacëje z Kaszëb”''' ({{jãz.|pl}} „Klëka – Najważniejsze informacje z Kaszub”) – [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwé]] i czasã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwé]] [[pòdkast]] na [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/serwisy-informacyjne-179/1</ref>. {| class="wikitable" |+ Archiwum<ref>https://radiokaszebe.pl/rss/archiwum-serwisy-kleka-csb-informaceje-z-kaszeb-2020-podcast-14</ref> |- !Data !Dług. ! Òpis !! Jãz. |- |2020-02-05<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-5-gromicznika-kleka-05-02-2020/</ref> |4:44 | # Gruńtownô szkòła we Wierzkùcënie w [[Gmina Krokòwò|gminie Krokòwa]] je ju rozbùdowónô # W [[Gdiniô|Gdini]] zaczãlë jesz jeden nabiór do projektu „Wolontariusz Osoby Niepełnosprawnej” # W [[Chmielno|Chmielnie]] na 800-lecé wsë rëchtëją cyfrowi albùm z òdjimkama | {{jãz.|csb}} |- |2020-02-04<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/wtork-30-gromicznika-kleka-04-02-2020/</ref> |5:37 | # Zamiast pneùmaticznëch spòrtowëch zalów mdą mùrowóné – w Szlachecczi Kamiéńcë ë Klëkòwi Hëce w [[Gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]] # 22. [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] mdze w Pùckù w tã slédną sobòtã swiãtojańsczégò # Akademiô Nożny Balë Cassubian przëjimô zapisë na cykel turnérów w nożną balã w [[Bólszewò|Bólszewie]] w [[Gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]] | {{jãz.|csb}} |- |2020-01-30<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-30-januara-kleka-30-01-2020/</ref> |5:24 | # Dalszich robót wkół metropòlitalnégò ùstawù dlô [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]] chcą wójtowie, bùrméstrowie, prezydeńcë ë starostowie # Prezydeńt Ãdris Duda òdkrëje w Pùckù tôflã, jakô ùpamiãtniô Antona Miotka # Rëbôcczé pòwiôstczi ë alternatiwny rock – to je recept na tą sódmą platkã gdińsczi fòrmacje Kiev Office | {{jãz.|csb}} |- |2020-01-29<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/</ref> |5:13 | # Wejrowsczé mùzeùm zrobiło bekańt ò 21 edicëji Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżona # We Gdini w sobòtã mdze nastãpnô edicëjô Festiwalu Żeglôrsczich Filmów # Zmòdernyzowóny dzél Ùrzãdu Gminë w [[Żukòwò|Żukòwie]] mdze òtemkłi 11. gromicznika |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-28<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/wtork-28-januara-kleka-28-01-2020/</ref> |6:05 | # Seniorzë z [[Gmina Stãżëca|gminë Stãżëca]] dostôwają ju òd samòrządu wspiarcé na kùpianié medëcënów # 7 Òrmùzdowëch Skrów za łońsczi rok przëznała redakcëjô miesãcznika [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] # Bez starë Kaszëbów slub Pòlsczi z mòrzã bë béł niemòżlëwi – to je ta głównô mësla wëstôwkù zrëchtowónégò przez [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemie]] |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-08<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-8-januara-kleka-08-01-2020/</ref> |5:11 | # 260 sztëk lëdzy mô nalazłé nowé chëcze dzãka òsłonowémù programòwi Gdinie dlô mieszkańców „Pekinu” # W Lãbòrgù w sobòtã to dô I Pòmòrsczi Przezérk Kaszëbsczich Kòlãd ë Pastorałków # W Lëzënie w sobòtã mdą drëdżé Mésterstwa Swiata w Bùczce |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-07<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-7-januara-kleka-07-01-2020/</ref> |5:13 | # Zamiast ksążk socjalné mieszkania – we [[Stãżëca|Stãżëcë]] zaczãlë remònt dôwny sedzbë biblotéczi # W [[Lãbórg|Lãbòrgù]] robią nowi dzél szasé Majkòwsczégò – pòłączeniô krajewi szóstczi z rejonã smãtarza # W Stacji Kùltura w [[Rëmiô|Rëmi]] mdze òtemkłi wëstôw ò midzë jinyma graficznym projektowanim |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-02<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-2-januara-kleka-02-01-2020/</ref> |4:45 | # W [[Gmina Lëzëno|gminie Lëzëno]] mają zarezerwòwóné 14 mln zł na latosé jinwesticyjné wëdôwczi, jednak je mòżlëwé, że mdze trzeba je ògrańczëc # [[Gala Wrãczeniô Medalu Stolema|Gala Przekôzaniô Medalu Stolëma]] mdze 08 januara # W Pògòrzim w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]] skùńczą latos bùdowac szasé Kòscuszczi |{{jãz.|csb}} |- |2019-12-19<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-19-godnika-kleka-19-12-2019/</ref> |4:58 | # Rozbiérkama kòl banofù PKP w [[Bëtowò|Bëtowie]] sã rëchtëją do bùdacje jintegracyjnégò wãzła # W Dzemiónach rëchtëją dwie mùzyczné gòdné żëczbë ë nôwikszą żëwą szopkã # Kaszëbskô Wilëjô w [[Kartuzë|Kartuzach]] pòmale sã robi tradicją. Latos mdze na rénkù miasta |{{jãz.|csb}} |- |2019-12-18<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-18-godnika-kleka-18-12-2019/</ref> |5:47 | # Felëje chãtnëch na przërëchtowanié ë wprowadzenié zintegrowónégò bilietu Fala. Mdze drëdżi przetôrg # [[Radio Kaszëbë]] fejrëje 15 gebùrstach # W [[Gdiniô|Gdini]] mdze mòżno za darmôka wëpòżëczëc rehabilitacyjny sprzãt |{{jãz.|csb}} |} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Klëka (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Radio Kaszëbë]] |col3= === Jiné pòdkastë === {{#categorytree:Pòdkastë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radiokaszebe.pl/rss/archiwum-serwisy-kleka-csb-informaceje-z-kaszeb-2020-podcast-14 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdkastë na Radio Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] qc6n7syayjagaedbtsfch2yne5r1kh6 0 13820 212725 211609 2026-09-06T20:48:21Z Terrus38 14026 /* Rapcore w Kaszëbsce */ 212725 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[Rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' - mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je zarëchòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò stilisticzné greńce partowò pòkriwają sã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]].<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref> == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch pòzérno jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzistëje barżi agresiwné brzëmienié gitarów a stilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òparté na pòwtarzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje równo ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, codniowégò zëcégò a téż bùńtu procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka - ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenié rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''.<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref> Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] - szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] - parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] - ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] - jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|lewo|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w Paszczë Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''.<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref> Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Marcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=WC-CZX7-0_M Wëstãp „Cassubian” na Kaszëbë Fest 2026]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} 4a4l33h8hhrd85df1x9btz66d280efl 212726 212725 2026-09-06T20:49:14Z Terrus38 14026 212726 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[Rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' - mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je zarëchòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò stilisticzné greńce partowò pòkriwają sã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]].<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref> == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch pòzérno jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzistëje barżi agresiwné brzëmienié gitarów a stilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òparté na pòwtarzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje równo ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, codniowégò zëcégò a téż bùńtu procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka - ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenié rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''.<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref> Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] - szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] - parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] - ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] - jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|lewo|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''.<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref> Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Marcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=WC-CZX7-0_M Wëstãp „Cassubian” na Kaszëbë Fest 2026]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} olqy780irtlgkchkjaqvk1gxbjnfhr5 212727 212726 2026-09-06T20:49:30Z Terrus38 14026 /* Rapcore w Kaszëbsce */ 212727 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[Rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' - mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je zarëchòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò stilisticzné greńce partowò pòkriwają sã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]].<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref> == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch pòzérno jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzistëje barżi agresiwné brzëmienié gitarów a stilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òparté na pòwtarzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje równo ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, codniowégò zëcégò a téż bùńtu procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka - ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenié rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''.<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref> Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] - szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] - parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] - ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] - jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|lewo|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''.<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref> Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=WC-CZX7-0_M Wëstãp „Cassubian” na Kaszëbë Fest 2026]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} 5rbiqypo6jwfg1sos0zrcabqeykt3n0 212759 212727 2026-09-07T06:34:00Z Terrus38 14026 212759 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[Rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' - mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]].<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref> == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]].<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka - ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''.<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref> Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”.<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref> W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] - szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] - parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] - ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] - jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|lewo|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''.<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref> Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=WC-CZX7-0_M Wëstãp „Cassubian” na Kaszëbë Fest 2026]</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} 90tnwqr9eu86lc0ekpxblwc67wjo3na 0 13821 212717 212249 2026-09-06T20:16:27Z Terrus38 14026 212717 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk |miono= Charli XCX |òbrôzk= Charli xcx-69062.jpg |òpisënk= Charli XCX (2026) |gwôsné miono= Charlotte Emma Aitchison |pseudonim= |data ùrodzeniô= [[2 zélnika]] [[1992]] |môl ùrodzeniô= [[Cambridge]], [[Wiôlgô Britaniô]] |data smiercë= |môl smiercë= |mùzyczné ôrtë= Electropop, dance-pop, synth-pop, hyperpop |jinstrumentë= |lata dzejaniô= òd 2008 |wëtwórnia=Sony Music Publishing |karno= |wark= |pòdpis= Charli XCX svg.svg |starna www= https://www.charlixcx.com }} '''Charli XCX''', richtich '''Charlotte Emma Aitchison''' (ùr. [[2 zélnika]] [[1992]] w [[Cambridge]]) – britijskô spiéwôrka, mòdelka, aktórka, kómpòzytórka i aùtórka tekstów. Jedna z przédnych aùtórk mùzyczi hyper pop. == Mùzycznô kariera == Swòje sztëczczi zaczã pùblikowac na Myspace w 2008, nigle pòjawiła sã na londińsczich rave'ach. W 2010 rokù pòdpisa kòntrakt z Asylum Records, co pózni dało na zôczątkù dekadë czile synglów a mixtape'ów. W 2012 mët ze szwédzczim duo [[Icona Pop]] ùsadzëła sztëczk "I Love It", jaczi zwëskôł wiôldżé ùwôżanié we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] i na swiece, deade ji debiutancczi albùm ''True Romance'' (2013) nie béł wiôlgą zwënégą. W 2014 rokù Charli XCX gòscynno zaspiéwa w synglu [[Iggy Azalea|Iggy Azalei]] "Fancy". Tegò rokù wëda "Boom Clap", jaczi béł TOP 5 synglã w czilu krajach. W ji drëdżim albùmie ''Sucker'' (2014) pòjawiłë sã taczé sztëczczi, jak "Break the Rules", czë "Doing It". W 2016 pòjawiła sã ji EPka ''Vroom Vroom'', a w 2017 mixtapë ''Number 1 Angel'' i ''Pop 2''. W ti dekadze pòjawiłë sã jesz dwa ji albùmë. W 2019 wëda ''Charli'', gdze pòjawił sã pòpùlarny syngel "1999", jaczi ùsadzëła z aùstralijsczim ùtwórcą Troye Sivanã. Ji czwiôrti albùm, ''How I'm Feeling Now'' (2020), pòwstôł òb czas pandemie COVID-19 a zwëskôł widzałosc. W 2022 rokù Charli XCX wëda piąti albùm, ''Crash'', chtëren òstôł ji nôbarżi pòpùlarnym albùmã we Wiôldżi Britanie i Aùstralie. Ji sztëczk "Speed Drive" òstôł partã zwãkòwi stegnë filmù ''Barbie'' z 2023. 7 czerwińca 2024 rokù wëda swój szósti albùm, ''Brat''. Zwëskôł òn wiôlgą widzałosc, a dlô wielu pùblicystów béł òn nôlepszim albùmã w 2024. Mët z albùmã w internecie pòjawił sã trend tpzw. "brat summer", co pózni dało film ''The Moment'' (2026), chtërnégò reżisérą béł Aidan Zamiri. 10 czerwińca 2024 pòjawiła sã rozrzeszónô wersjô albùmù, ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' z trzema dodôwkòwima sztëczkama: "Hello goodbye", "Guess" i "Spring breakers". 14 rujana 2024 pòjawił sã remix-albùm, ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'', na chtërnym gòscynno pòjawilë sã m.jin. [[Ariana Grande]], [[Troye Sivan]], [[Addison Rae]] czë [[Lorde]]. W tim cządze Charli XCX zaczã wëstãpòwac w filmach kina niezanôléżnégò, m.jin. w amerikańskò-pòlsczi produkcje ''Erupcja'' (2025). W 2026 rokù Charli XCX wëda dwa albùmë: ''Wuthering Heights'' (jaczi òstôł zwãkòwą stegną dlô filmù ò jistnym titlu) i ''Music, Fashion, Film''. == Diskògrafiô == === Albùmë === * ''True Romance'' (2013) * ''Sucker'' (2015) * ''Charli'' (2019) * ''How I'm Feeling Now'' (2020) * ''Crash'' (2022) * ''Brat'' (2024) ** ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' (2024) ** ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'' (2024) * ''Music, Fashion, Film'' (2026) === EP-czi === * ''You're the One'' (2012) * ''Vroom Vroom'' (2016) === Mixtapë === * ''Heartbreaks and Earthquakes (2012)'' * ''Super Ultra (2012)'' * ''Pop 2'' (2017) * ''Number 1 Angel'' (2017) === Zwãkòwé stegnë === * ''Bottoms'' (2023) * ''Wuthering Heights'' (2026) == Bibliografiô == * [https://www.discogs.com/artist/1345479-Charli-XCX?srsltid=AfmBOopTfwOKe4Yi0NSmgiRRJ8rqsCcAmVVpMt0Mo1kOT-gcfAf29Xbp Charli XCX], discogs.com. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Britijsczé spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Britijsczé aktórczi]] ig9r2h87moidf6s1ubozezu3gu3c8za 212718 212717 2026-09-06T20:19:13Z Terrus38 14026 212718 wikitext text/x-wiki {{Infobox mùzyk |miono= Charli XCX |òbrôzk= Charli xcx-69062.jpg |òpisënk= Charli XCX (2026) |gwôsné miono= Charlotte Emma Aitchison |pseudonim= |data ùrodzeniô= [[2 zélnika]] [[1992]] |môl ùrodzeniô= [[Cambridge]], [[Wiôlgô Britaniô]] |data smiercë= |môl smiercë= |mùzyczné ôrtë= Electropop, dance-pop, synth-pop, hyperpop |jinstrumentë= |lata dzejaniô= òd 2008 |wëtwórnia=Sony Music Publishing |karno= |wark= |pòdpis= Charli XCX svg.svg |starna www= https://www.charlixcx.com }} '''Charli XCX''', richtich '''Charlotte Emma Aitchison''' (ùr. [[2 zélnika]] [[1992]] w [[Cambridge]]) – britijskô spiéwôrka, mòdelka, aktórka, kómpòzytórka i aùtórka tekstów. Jedna z przédnych aùtórk mùzyczi hyper pop. == Mùzycznô kariera == Swòje sztëczczi zaczã pùblikowac na Myspace w 2008, nigle pòjawiła sã na londińsczich rave'ach. W 2010 rokù pòdpisa kòntrakt z Asylum Records, co pózni dało na zôczątkù dekadë czile synglów a mixtape'ów. W 2012 mët ze szwédzczim duo [[Icona Pop]] ùsadzëła sztëczk "I Love It", jaczi zwëskôł wiôldżé ùwôżanié we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] i na swiece, deade ji debiutancczi albùm ''True Romance'' (2013) nie béł wiôlgą zwënégą. W 2014 rokù Charli XCX gòscynno zaspiéwa w synglu [[Iggy Azalea|Iggy Azalei]] "Fancy". Tegò rokù wëda "Boom Clap", jaczi béł TOP 5 synglã w czilu krajach. W ji drëdżim albùmie ''Sucker'' (2014) pòjawiłë sã taczé sztëczczi, jak "Break the Rules", czë "Doing It". W 2016 pòjawiła sã ji EPka ''Vroom Vroom'', a w 2017 mixtapë ''Number 1 Angel'' i ''Pop 2''. W ti dekadze pòjawiłë sã jesz dwa ji albùmë. W 2019 wëda ''Charli'', gdze pòjawił sã pòpùlarny syngel "1999", jaczi ùsadzëła z aùstralijsczim ùtwórcą Troye Sivanã. Ji czwiôrti albùm, ''How I'm Feeling Now'' (2020), pòwstôł òb czas pandemie COVID-19 a zwëskôł widzałosc. W 2022 rokù Charli XCX wëda piąti albùm, ''Crash'', chtëren òstôł ji nôbarżi pòpùlarnym albùmã we Wiôldżi Britanie i Aùstralie. Ji sztëczk "Speed Drive" òstôł partã zwãkòwi stegnë filmù ''Barbie'' z 2023. 7 czerwińca 2024 rokù wëda swój szósti albùm, ''Brat''. Zwëskôł òn wiôlgą widzałosc, a dlô wielu pùblicystów béł òn nôlepszim albùmã w 2024. Mët z albùmã w internecie pòjawił sã trend tpzw. "brat summer", co pózni dało film ''The Moment'' (2026), chtërnégò reżisérą béł Aidan Zamiri. 10 czerwińca 2024 pòjawiła sã rozrzeszónô wersjô albùmù, ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' z trzema dodôwkòwima sztëczkama: "Hello goodbye", "Guess" i "Spring breakers". 14 rujana 2024 pòjawił sã remix-albùm, ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'', na chtërnym gòscynno pòjawilë sã m.jin. [[Ariana Grande]], [[Troye Sivan]], [[Addison Rae]] czë [[Lorde]]. W tim cządze Charli XCX zaczã wëstãpòwac w filmach kina niezanôléżnégò, m.jin. w amerikańskò-pòlsczi produkcje ''Erupcja'' (2025), chtërny bëła wespółproducentką i jednym òd scenarzistków. W 2026 rokù Charli XCX wëda dwa albùmë: ''Wuthering Heights'' (jaczi òstôł zwãkòwą stegną dlô filmù ò jistnym titlu) i ''Music, Fashion, Film''. == Diskògrafiô == === Albùmë === * ''True Romance'' (2013) * ''Sucker'' (2015) * ''Charli'' (2019) * ''How I'm Feeling Now'' (2020) * ''Crash'' (2022) * ''Brat'' (2024) ** ''Brat and It’s the Same but There’s Three More Songs So It’s Not'' (2024) ** ''Brat and It’s Completely Different but Also Still Brat'' (2024) * ''Music, Fashion, Film'' (2026) === EP-czi === * ''You're the One'' (2012) * ''Vroom Vroom'' (2016) === Mixtapë === * ''Heartbreaks and Earthquakes (2012)'' * ''Super Ultra (2012)'' * ''Pop 2'' (2017) * ''Number 1 Angel'' (2017) === Zwãkòwé stegnë === * ''Bottoms'' (2023) * ''Wuthering Heights'' (2026) == Bibliografiô == * [https://www.discogs.com/artist/1345479-Charli-XCX?srsltid=AfmBOopTfwOKe4Yi0NSmgiRRJ8rqsCcAmVVpMt0Mo1kOT-gcfAf29Xbp Charli XCX], discogs.com. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Britijsczé spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Britijsczé aktórczi]] 5mow3zb3eqigvnbhh8r0kljqi7u4tdm 0 13831 212720 211823 2026-09-06T20:31:00Z Terrus38 14026 212720 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Príncipe Heredero Haakon Magnus 2025.jpg|mały|Haakon w 2025]] '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus''; ùr. 20 lëpińca 1973 w [[Oslo]]) – òd 28 zélnika 2026 król [[Norweskô|Norwesczi]] z dinastie Glücksburgów. Je sënã króla [[Harald V|Haralda V]] ë jegò białczi królewi Sonji Haraldsen, òd 2001 je żeniałi z Mette-Marit Tjessem Høiby, z chtërną mô dwòje dzecy: Ingrid Alexandrã (ùr. 2004) ë Sverre Magnusa (ùr. 2005)<ref name=":0">[https://tvn24.pl/swiat/haakon-viii-krolem-norwegii-kim-jest-sylwetka-i-kontrowersje-st9209987 ''Obejmuje tron po ojcu, choć marzył o surfingu. Kim jest Haakon VIII?''] [online], tvn24.pl, 28 zélnika 2026 [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>. W 2003 pòlsczi prezydent [[Aleksander Kwasniewsczi]] wëapartnił gò Wiôldżim Krziżã [[Òrder Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi|Òrderu Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/2004/s/2/34 M.P. z 2004 r. Nr 2, poz. 34] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20040020034 ISAP]) – pkt 2. </ref>. W 2026 òstał królã po smiercë òjca<ref name=":0" /><ref>''[https://wiadomosci.gazeta.pl/swiat/7,198075,32991836,norwegia-zmarl-krol-harald-v-byl-najstarszym-monarcha-w-europie.html Zmarł król Harald V. Norwegia ma już nowego monarchę. I bardzo kontrowersyjną królową]'' [online], gazetapl, 28 zélnika 2026 [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Pòsobniczką je jegò córka Ingrid Alexandra<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] 98ofrwsrduhhrvb1itl7vdwjatqolb6 212721 212720 2026-09-06T20:31:40Z Terrus38 14026 212721 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Príncipe Heredero Haakon Magnus 2025.jpg|mały|Haakon w 2025]] '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus''; ùr. 20 lëpińca 1973 w [[Oslo]]) – òd 28 zélnika 2026 król [[Norweskô|Norwesczi]] z dinastie Glücksburgów. Je sënã króla [[Harald V|Haralda V]] ë jegò białczi królewi Sonji Haraldsen, òd 2001 je żeniałi z Mette-Marit Tjessem Høiby, z chtërną mô dwòje dzecy: Ingrid Alexandrã (ùr. 2004) ë Sverre Magnusa (ùr. 2005)<ref name=":0">[https://tvn24.pl/swiat/haakon-viii-krolem-norwegii-kim-jest-sylwetka-i-kontrowersje-st9209987 ''Obejmuje tron po ojcu, choć marzył o surfingu. Kim jest Haakon VIII?''] [online], tvn24.pl, 28 zélnika 2026 [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>. W 2003 pòlsczi prezydent [[Aleksander Kwasniewsczi]] wëapartnił gò Wiôldżim Krziżã [[Òrder Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi|Òrderu Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/2004/s/2/34 M.P. z 2004 r. Nr 2, poz. 34] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20040020034 ISAP]) – pkt 2. </ref>. W 2026 òstôł królã po smiercë òjca<ref name=":0" /><ref>''[https://wiadomosci.gazeta.pl/swiat/7,198075,32991836,norwegia-zmarl-krol-harald-v-byl-najstarszym-monarcha-w-europie.html Zmarł król Harald V. Norwegia ma już nowego monarchę. I bardzo kontrowersyjną królową]'' [online], gazetapl, 28 zélnika 2026 [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Pòsobniczką tronu je jegò córka Ingrid Alexandra<ref name=":0" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] fjearktinnj32jg5x78ygl07kqkj157 212751 212721 2026-09-07T02:12:21Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212751 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Príncipe Heredero Haakon Magnus 2025.jpg|mały|Haakon w 2025]] '''Haakon VIII''' (''Haakon Magnus''; ùr. 20 lëpińca 1973 w [[Oslo]]) – òd 28 zélnika 2026 król [[Norweskô|Norwesczi]] z dinastie Glücksburgów. Je sënã króla [[Harald V|Haralda V]] ë jegò białczi królewi Sonji Haraldsen, òd 2001 je żeniałi z Mette-Marit Tjessem Høiby, z chtërną mô dwòje dzecy: Ingrid Alexandrã (ùr. 2004) ë Sverre Magnusa (ùr. 2005)<ref name=":0">[https://tvn24.pl/swiat/haakon-viii-krolem-norwegii-kim-jest-sylwetka-i-kontrowersje-st9209987 ''Obejmuje tron po ojcu, choć marzył o surfingu. Kim jest Haakon VIII?''] [online], tvn24.pl, 28 zélnika 2026 [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>. W 2003 pòlsczi prezydent [[Aleksander Kwasniewsczi]] wëapartnił gò Wiôldżim Krziżã [[Òrder Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi|Òrderu Zasłëdżi Pòlsczi Repùbliczi]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/2004/s/2/34 M.P. z 2004 r. Nr 2, poz. 34] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20040020034 ISAP]) – pkt 2. </ref>. W 2026 òstôł królã po smiercë òjca<ref name=":0" /><ref>''[https://wiadomosci.gazeta.pl/swiat/7,198075,32991836,norwegia-zmarl-krol-harald-v-byl-najstarszym-monarcha-w-europie.html Zmarł król Harald V. Norwegia ma już nowego monarchę. I bardzo kontrowersyjną królową]'' [online], gazetapl, 28 zélnika 2026 [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Pòsobniczką tronu je jegò córka Ingrid Alexandra<ref name=":0" />. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Norweskô]] |col2= === Mònarchòwie === {{#categorytree:Mònarchòwie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] 7u7hb43dnaxy00hxiz8btd3uk963lu2 0 13834 212711 211968 2026-09-06T19:54:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Władimir Putin]] do [[Władimir Pùtin]]: pisënk 211968 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Władimir Putin|gwôsné jimiã=Владимир Путин|Òbrôzk=Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|òpis=2024|Data_ùrodzeniô=7 rujana 1952|Môl_ùrodzeniô=Leningrad|1. fónkcjô=4. Prezydent Rusczi Federacje|1. Òd=7 maja 2012|1. Pòprzédca=Dmitrij Miedwiediew|1. partiô=Jednô Ruskô|2. fónkcjô=10. Premiér Rusczi Federacje|2. Òd=8 maja 2008|2. Do=7 maja 2012|2. Pòprzédca=Wiktor Zubkow|2. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|2. partiô=Jednô Ruskô|3. fónkcjô=2. Prezydent Rusczi Federacje|3. Òd=31 gòdnika 1999|3. Do=7 maja 2008|3. Pòprzédca=Boris Jelcyn|3. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|4. fónkcjô=10. Premiér Rusczi Federacje|3. partiô=Jednô Ruskô|4. Pòprzédca=Siergiej Stiepaszyn|4. Nastãpnik=Michaił Kasjanow|4. Do=7 maja 2000|4. Òd=8 zélnika 1999|Pòdpis=Putin signature.svg|Data_smierci=|Mol_smierci=}} '''Władimir Władimirowicz Putin''' ({{jãz.|ru}} Владимир Владимирович Путин; ùr. 7 rujana 1952 w Leningradze) – rusczi pòlitikôrz, spòłeczni dzejôrz ë fùnkcjonariusz specjalnëch służb (KGB), prezydent [[Ruskô|Rusczi Federacje]] w latach 2000–2008 ë òd 2012, premiér w latach 1999–2000 i 2008–2012. Z wësztôłceniô rëchcenwalt. Je òdpòwiedzalny za przesprawë procëm lëdzkòscë w związku z inwazją na [[Ùkrajina|Ùkrainã]] w 2022. W 2023 Midzënôrôdny Karny Trëbunał w Hadze wëdôł za nim nôkôz aresztowania<ref>Prosecutor I.C.C.– O.t., [https://www.icc-cpi.int/news/statement-prosecutor-karim-khan-kc-issuance-arrest-warrants-against-president-vladimir-putin ''Statement by Prosecutor Karim A. A. Khan KC on the issuance of arrest warrants against President Vladimir Putin and Ms Maria Lvova-Belova''] [online], icc-cpi.int [dost. 2023-03-18] ({{jãz.|en}})</ref>. Òrganizacje broniące praw człowieka òskarżają gò téż ò represje wòbec òpozycje, taczé jak niesprawiedlëwe sądowe procesë, tortury, aresztowania, a téż felënk wòlnotë słowa<ref>''[https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/eastern-europe-and-central-asia/russia/report-russia/ Human rights in Russia]'' [online], Amnesty International [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref><ref>Human Rights Watch, ''[https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/russia Russia: Events of 2023]'' [online], 11 stycznia 2024 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}})</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Putin, Władimir}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Rusczi]] qzf4awxg8glh3qcb3zf982q8c83eu1n 212716 212711 2026-09-06T20:09:27Z Terrus38 14026 212716 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Władimir Pùtin|gwôsné jimiã=Владимир Путин|Òbrôzk=Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|òpis=2024|Data_ùrodzeniô=7 rujana 1952|Môl_ùrodzeniô=[[Piotrogard|Leningrad]], Ruskô FSSR|1. fónkcjô=4. Prezydent Rusczi Federacje|1. Òd=7 maja 2012|1. Pòprzédca=Dmitrij Miedwiediew|1. partiô=Jedna Ruskô|2. fónkcjô=10. Premiéra Rusczi Federacje|2. Òd=8 maja 2008|2. Do=7 maja 2012|2. Pòprzédca=Wiktór Zubkòw|2. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|2. partiô=Jedna Ruskô|3. fónkcjô=2. Prezydent Rusczi Federacje|3. Òd=31 gòdnika 1999|3. Do=7 maja 2008|3. Pòprzédca=Bòris Jelcyn|3. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|4. fónkcjô=10. Premiéra Rusczi Federacje|3. partiô=Jedna Ruskô|4. Pòprzédca=Sergej Stiepaszin|4. Nastãpnik=Michaił Kasjanow|4. Do=7 maja 2000|4. Òd=8 zélnika 1999|Pòdpis=Putin signature.svg|Data_smierci=|Mol_smierci=}} '''Władimir Władimirowicz Pùtin''' ({{jãz.|ru}} Владимир Владимирович Путин; ùr. 7 rujana 1952 w [[Piotrogard|Leningradze]]) – rusczi pòlitik, spòlëznowi dzejôrz ë fónkcjonariusz szpecjalnëch służbów ([[KGB]]), prezydent [[Ruskô|Rusczi Federacje]] w latach 2000–2008 ë òd 2012, premiéra w latach 1999–2000 i 2008–2012. Z wësztôłceniô rëchcenwalt. Je òdpòwiedzalny za przesprawë procëm lëdzkòscë w związku z inwazją na [[Ùkrajina|Ùkrainã]] w 2022. W 2023 Midzënôrôdny Karny Tribùnał w Hadze wëdôł za nim nôkôz aresztowania<ref>Prosecutor I.C.C.– O.t., [https://www.icc-cpi.int/news/statement-prosecutor-karim-khan-kc-issuance-arrest-warrants-against-president-vladimir-putin ''Statement by Prosecutor Karim A. A. Khan KC on the issuance of arrest warrants against President Vladimir Putin and Ms Maria Lvova-Belova''] [online], icc-cpi.int [dost. 2023-03-18] ({{jãz.|en}})</ref>. Òrganizacje bróniącé prawów człowieka òbskôrżają gò téż ò represje wedle òpozycje, taczé jak niesprawiedlëwé sądowe procesë, torturë, aresztowania, a téż felënk wòlnotë słowa<ref>''[https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/eastern-europe-and-central-asia/russia/report-russia/ Human rights in Russia]'' [online], Amnesty International [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref><ref>Human Rights Watch, ''[https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/russia Russia: Events of 2023]'' [online], 11 stycznia 2024 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}})</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Putin, Władimir}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Rusczi]] 6vz7nsgksuuqsjavwe43gcsljbig58y 212761 212716 2026-09-07T06:44:20Z Terrus38 14026 /* */ 212761 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòlitik|jimiã=Władimir Pùtin|gwôsné jimiã=Владимир Путин|Òbrôzk=Владимир Путин (08-03-2024) (cropped).jpg|òpis=2024|Data_ùrodzeniô=7 rujana 1952|Môl_ùrodzeniô=[[Piotrogard|Leningrad]], Ruskô FSSR|1. fónkcjô=4. Prezydent Rusczi Federacje|1. Òd=7 maja 2012|1. Pòprzédca=Dmitrij Miedwiediew|1. partiô=Jedna Ruskô|2. fónkcjô=10. Premiéra Rusczi Federacje|2. Òd=8 maja 2008|2. Do=7 maja 2012|2. Pòprzédca=Wiktór Zubkòw|2. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|2. partiô=Jedna Ruskô|3. fónkcjô=2. Prezydent Rusczi Federacje|3. Òd=31 gòdnika 1999|3. Do=7 maja 2008|3. Pòprzédca=Bòris Jelcyn|3. Nastãpnik=Dmitrij Miedwiediew|4. fónkcjô=10. Premiéra Rusczi Federacje|3. partiô=Jedna Ruskô|4. Pòprzédca=Sergej Stiepaszin|4. Nastãpnik=Michaił Kasjanow|4. Do=7 maja 2000|4. Òd=8 zélnika 1999|Pòdpis=Putin signature.svg|Data_smierci=|Mol_smierci=}} '''Władimir Władimirowicz Pùtin''' ({{jãz.|ru}} Владимир Владимирович Путин; ùr. 7 rujana 1952 w [[Piotrogard|Leningradze]]) – rusczi pòlitik, spòlëznowi dzejôrz ë fónkcjonariusz szpecjalnëch służbów ([[KGB]]), prezydent [[Ruskô|Rusczi Federacje]] w latach 2000–2008 ë òd 2012, premiéra w latach 1999–2000 i 2008–2012. Z wësztôłceniô rëchcenwalt. Je òdpòwiedzalny za przesprawë procëm lëdzkòscë w związku z inwazją na [[Ùkrajina|Ùkrajinã]] w 2022. W 2023 Midzënôrôdny Karny Tribùnał w Hadze wëdôł za nim nôkôz aresztowania<ref>Prosecutor I.C.C.– O.t., [https://www.icc-cpi.int/news/statement-prosecutor-karim-khan-kc-issuance-arrest-warrants-against-president-vladimir-putin ''Statement by Prosecutor Karim A. A. Khan KC on the issuance of arrest warrants against President Vladimir Putin and Ms Maria Lvova-Belova''] [online], icc-cpi.int [dost. 2023-03-18] ({{jãz.|en}})</ref>. Òrganizacje bróniącé prawów człowieka òbskôrżają gò téż ò represje wedle òpozycje, taczé jak niesprawiedlëwé sądowe procesë, torturë, aresztowania, a téż felënk wòlnotë słowa<ref>''[https://www.amnesty.org/en/location/europe-and-central-asia/eastern-europe-and-central-asia/russia/report-russia/ Human rights in Russia]'' [online], Amnesty International [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref><ref>Human Rights Watch, ''[https://www.hrw.org/world-report/2024/country-chapters/russia Russia: Events of 2023]'' [online], 11 stycznia 2024 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}})</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Putin, Władimir}} [[Kategòrëjô:Prezydencë Rusczi]] 9xtwn7kmn7mghnkvll5n1dpvc74dex1 0 13837 212724 211934 2026-09-06T20:44:21Z Terrus38 14026 212724 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:06.11.2025 – Recepção Oficial dos Chefes de Delegação da Cúpula do Clima (54906269035) (Carlos XVI Gustavo).jpg|mały|Król w 2025]] '''Karól XVI Gùstôw''' ({{jãz.|sv}} Carl Gustaf Folke Hubertus; ùr. [[30 łżëkwiata]] [[1946]] w Solny) – król [[Szwédzkô|Szwédzczi]] òd 15 séwnika 1973. Syn ksyżëca Västerbotten, Gùstawa Adólfa ë jegò białczi Sibillë Kòbùrg (ùr. 1943). W 1976 zdôł sã z niemiecką dolmôczką Sylwią Sommerlath. Pôra mô troje dzecy – Wiktoriã (ùr. 1977), Karola Filipa (ùr. 1979) i Magdalénã (ùr. 1982). Jegò òjc jakno nastãpnik tronu zdżinął w lotniczi katastrofie, Karól òstôł tej króla po smiercë ópë, Gùstawa VI Adólfa<ref>''[https://www.kungahuset.se/english/royal-house/hm-the-king#h-Biography HM The King]'' [online], www.kungahuset.se [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref>. Trzë razë òdwiédzôł Pòlskã. W 1993 [[Léch Wałãsa|Lech Wałãsa]] wëapartnił gò [[Order Biôłégò Orła|Orderã Biôłégò Orła]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/1993/s/56/512 M.P. z 1993 r. Nr 56, poz. 512] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19930560512 ISAP]).</ref>. W 2026 król òdwiedzył [[Gduńsk]], dze spòtkôł sã z prezydent gardu [[Aleksandra Dulkiewicz|Aleksandrą Dulkewicz]], òb czas ti gòscënë m.jin. złożił kwiatë pòd Pòmnikã Zabitëch Òkrãtowników z Lechã Wałãsą, a téż zetkôł sã z prezydentã RP [[Karól Nawrocczi|Karolã Nawrocczim]] w [[Mùzeùm II Swiatowi Wòjnë]]<ref>''[https://www.pap.pl/aktualnosci/w-czwartek-szwedzka-para-krolewska-odwiedzi-gdansk <nowiki>Szwedzka para królewska z wizytą w Gdańsku [ZDJĘCIA]</nowiki>]'' [online], www.pap.pl [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|pl}}).</ref><ref>Anna Skrzynecka, ''[https://pomorskie.eu/krolewski-dzien-w-gdansku-monarchowie-ze-szwecji-odwiedzili-stolice-pomorza/ Królewski dzień w Gdańsku. Monarchowie ze Szwecji odwiedzili stolicę Pomorza]'' [online], Pomorskie.eu, 12 strëmiannika 2026 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|pl}}).</ref><ref>''[https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Krol-i-krolowa-Szwecji-w-Gdansku-marzec-2026-kim-sa-gdzie-ich-spotkac-program-wizyty,a,306302 Król i królowa Szwecji w Gdańsku. Nasza relacja]'' [online], Gdańsk – oficjalny portal miasta [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Szwédzczi]] lsb7satfo9x5o6a6z0hz4jqjd7wva8e 212750 212724 2026-09-07T02:10:36Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212750 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:06.11.2025 – Recepção Oficial dos Chefes de Delegação da Cúpula do Clima (54906269035) (Carlos XVI Gustavo).jpg|mały|Król w 2025]] '''Karól XVI Gùstôw''' ({{jãz.|sv}} Carl Gustaf Folke Hubertus; ùr. [[30 łżëkwiata]] [[1946]] w Solny) – król [[Szwédzkô|Szwédzczi]] òd 15 séwnika 1973. Syn ksyżëca Västerbotten, Gùstawa Adólfa ë jegò białczi Sibillë Kòbùrg (ùr. 1943). W 1976 zdôł sã z niemiecką dolmôczką Sylwią Sommerlath. Pôra mô troje dzecy – Wiktoriã (ùr. 1977), Karola Filipa (ùr. 1979) i Magdalénã (ùr. 1982). Jegò òjc jakno nastãpnik tronu zdżinął w lotniczi katastrofie, Karól òstôł tej króla po smiercë ópë, Gùstawa VI Adólfa<ref>''[https://www.kungahuset.se/english/royal-house/hm-the-king#h-Biography HM The King]'' [online], www.kungahuset.se [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|en}}).</ref>. Trzë razë òdwiédzôł Pòlskã. W 1993 [[Léch Wałãsa|Lech Wałãsa]] wëapartnił gò [[Order Biôłégò Orła|Orderã Biôłégò Orła]]<ref>[https://www.dziennikustaw.gov.pl/mp/1993/s/56/512 M.P. z 1993 r. Nr 56, poz. 512] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19930560512 ISAP]).</ref>. W 2026 król òdwiedzył [[Gduńsk]], dze spòtkôł sã z prezydent gardu [[Aleksandra Dulkiewicz|Aleksandrą Dulkewicz]], òb czas ti gòscënë m.jin. złożił kwiatë pòd Pòmnikã Zabitëch Òkrãtowników z Lechã Wałãsą, a téż zetkôł sã z prezydentã RP [[Karól Nawrocczi|Karolã Nawrocczim]] w [[Mùzeùm II Swiatowi Wòjnë]]<ref>''[https://www.pap.pl/aktualnosci/w-czwartek-szwedzka-para-krolewska-odwiedzi-gdansk <nowiki>Szwedzka para królewska z wizytą w Gdańsku [ZDJĘCIA]</nowiki>]'' [online], www.pap.pl [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|pl}}).</ref><ref>Anna Skrzynecka, ''[https://pomorskie.eu/krolewski-dzien-w-gdansku-monarchowie-ze-szwecji-odwiedzili-stolice-pomorza/ Królewski dzień w Gdańsku. Monarchowie ze Szwecji odwiedzili stolicę Pomorza]'' [online], Pomorskie.eu, 12 strëmiannika 2026 [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|pl}}).</ref><ref>''[https://www.gdansk.pl/wiadomosci/Krol-i-krolowa-Szwecji-w-Gdansku-marzec-2026-kim-sa-gdzie-ich-spotkac-program-wizyty,a,306302 Król i królowa Szwecji w Gdańsku. Nasza relacja]'' [online], Gdańsk – oficjalny portal miasta [dost. 2026-08-30] ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Szwédzkô]] |col2= === Mònarchòwie === {{#categorytree:Mònarchòwie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Szwédzczi]] 0s59ffamcri5f5zpk954sdln1qu6p1l 0 13840 212715 212018 2026-09-06T20:04:43Z Terrus38 14026 212715 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK. Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''' – kaszëbskòjãzëkòwé lëteracczé pismiono, jaczé wëchôdô smarą òd 2001 rokù starą [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Historiô == 24 strëmiannika 2001 karno kaszëbsczich dzejarzów – [[Bògùsłôw Bréza]], [[Michôł Piéper]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Grégòr Schramka]], [[Pioter Cëskòwsczi]] i [[Sławòmir Fòrmella]] – pòtkało sã na pierszim zéńdzenim lëteracczégò karna<ref>P. Szczëpta, ''Wstãp'', [w:] "Zymk" 2001, zsziwk 1, s. 3.</ref>. Brzadã tëch pòtkaniów béł pierszi hëft ''ZYMKù''. == Numrë == === ZYMK 1 === ZYMK 1 wëdóny òstôł w 2001 rokù przez [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|MKPPiM we Wejrowie]] i [[Òdroda|Òdrodã]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref>. === ZYMK 2 === ZYMK 2 wëdóny òstôł w 2002 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]]. Òddóny òstôł do składu w [[Smùtan|smùtanie]] 2002, a drëk òstôł skùńczony w [[Gòdnik|gòdnikù]] 2002<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2</ref>. === ZYMK 6 === ZYMK 6 wëdóny òstôł w 2007 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]], [[Mùzeùm Pismieniznë i Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi|Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi]] i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Wëdanié hëftu bëło wspiarté przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprawów i Administracji]]<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20100704145651/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-6</ref>. == ZYMKówcë == Do aùtorów, jaczich tekstë ùkôzałë sã w ''ZYMKù'', słëchają<ref name=":0" />: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zymk 1.png|ZYMK 1 (2001)<ref name=":0" /> Òbrôzk:Zymk 2.png|ZYMK 2 (2002)<ref name=":1" /> Òbrôzk:Zymk 6.jpg|ZYMK 6 (2007)<ref name=":2" /> Òbrôzk:Zymk 7.webp|ZYMK 7 (2008) Òbrôzk:Zymk 13.webp|ZYMK 13 (2025)<ref>https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref> </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 ZYMK 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 ZYMK 2] * https://czec.pl/zymk-7-antykwariat<!-- https://web.archive.org/web/20260208200445/https://czec.pl/zymk-7-antykwariat --> * https://czec.pl/zymk-zsziwk-13 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] m7kbtv5rtd50jjnjiixl2n0ukljoyg6 0 13879 212712 2026-09-06T19:54:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Władimir Putin]] do [[Władimir Pùtin]]: pisënk 212712 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Władimir Pùtin]] bj6ztsq7atd4afbys67n3zx7hx9znez 212714 212712 2026-09-06T19:56:25Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Władimir Pùtin]] 212714 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 0 13880 212729 2026-09-06T20:50:09Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Bòlszewò]] do [[Bólszewò]]: pisënk 212729 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Bólszewò]] diln5hgshlxzby8yvvzopa992x49ivd 212738 212729 2026-09-06T20:53:27Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Bólszewò]] 212738 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 14 13881 212742 2026-09-06T23:35:45Z DawnyTest 14843 Ùsôdzonô nowô starna "[[Kategòrëjô:Pòlitika]]" 212742 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Pòlitika]] qt2p4ifbvpkyk70tmmakaw7ncvjofgc