Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 4 45 212999 192431 2026-09-09T03:05:15Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Metastarnë Wikipedie]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212999 wikitext text/x-wiki ===Artikel=== Artiklã w Wikipediji mianëjemë starnã chtërnô je równoznaczëną hasła w tradicëjny encyklopediji. Artikel mô wërazny titel ë òpisywô jaczi kònkretny pòchwôt. Artiklama nie są starnë ùjednoznacznieniô, diskùsëjné, aùtomatno generowóné lëstë (np. [[Specjalnô:Recentchanges]] (Slédné edicëje), [[Specjalnô:Listusers]] (Lësta brëkòwników), ëtd.) ===Kònflikt edicëji=== Mô plac, czej dwie òsobë równoczasowò robią nad jedną starną. W taczim przëtrôfkù soft-wôra Wikipediji pòkôzywô drëdżé edicëjné òkno z wëraznym zaznaczenim zmian dokònónëch przez drëdżégò aùtora, a téż blokùje mòżlëwòtã zapisaniégò edicëje òbù aùtoróm. Nôslédno je nót sparłãczëc zmianë dokònóné przez òbù aùtorów, a przë tim jeden z nich mùszi sã wëcopac z edicëji. ===NPOV (Neùtralny pąkt zdrzeniégò)=== Je to skrodzëna òd "Neutral Point Of View", to je òglowi reglë, że artikle Wikipediji darwają miec swiatopòzdrzatkòwò neùtralny charakter. Zdrzë: [[Wiki:Neùtralny pąkt zdrzeniégò|Neùtralny pąkt zdrzeniégò]] ===Przeczerowanié=== Ga jistnieją dwa alternatiwné miona jednégò artikla (np: [[Kaszëbë]] ë [[Kaszëbskô]]), na jedny ze starnów rëchtëjemë aùtomatné przeczerowanié do drëdżi. Robimë to przez wpisónié do starnë przeczerowaniô tekst <code><nowiki>#TAM [[Włôscëwô starna]]</nowiki></code> ===Rëmnota mionów=== Métel klasyfikacëji starnów w Wikipediji. Meritoriczné artikle słëchają òglowi rëmnoce mionów, chtërnô ni mô gwôsnégò miona. Króm tegò Wikipedijô òbsôdô pôrã specjalnëch rëmnotów: ''Wikipedijô'' (starnë ò sómi Wikipediji), ''Wikipedista'' (priwatné starnë wikipedistów), ''Specjalnô'' (starnë generowóné aùtomatno), ''Diskùsëjô'' (diskùsëjné starnë) ôs ''Diskùsëjô_Wikipedije'' (diskùsëjné starnë ò rëmnoce ''Wikipedijô''). Zdrzë [[Wiki:Rëmnota_mionów]] ===Serota=== Starna abò lopk, do chtërnégò nie òdwòłëje sã niżódnô jińszô starna. To mògą bëc hasła ùtworzoné bez łączbë z jińszima hasłama, "niechóné" diskùsëjné starnë ôs graficzné lopczi, zapisóné bez nótnoscë abò òstawioné pò rëmónëch starnach. ===Starna=== Apartnô téma w Wikipediji. Starnama w Wikipediji są artikle, diskùsëjné starnë, dokùmentacëjô soft-wôrë, ëtd. ===Starna diskùsëji=== Starna namienionô diskùsëji ò artiklu. Starnë diskùsëji są aùtomatno dołącziwóné do kòżdégò artikla Wikipedije. Zgrôwã nych starnów je ùnikanié sztridów ë kòmentarów w teksce artiklów. ===Starna ùjednoznacznieniô === Jeżle titel jaczégò artikla je taczi sóm jak jińszégò artikla (np. [[Norda]]), jistnieje nótnosc zrëchtowaniô starnë, na chtërny mdą blós òdwòłania do włôscëwëch hasłów (np. [[Norda (cządnik)]] ë [[Norda (czerënk)]]). Zdrzë: [[Wiki:Starnë ùjednoznacznieniô]] ===Starna brëkòwnika=== Priwatnô starna brëkòwnika. Starna je zrëchtowónô aùtomatno pò zaregistrowanim sã w Wikipediji. Editowac jã mòże kòżdi (nié blós ji majicel), chòcô jistnieje zwëk, że nie ingerëje sã w zamkłosc priwatnëch starnów jinszëch òsób. Przez diskùsëjną starnã pòdłączoną do priwatny starnë jidze letkò kòntaktowac sã z brëkòwnikã. ===Tzw. "Ùzémk" (''Stub'')=== Starna, chtërnô zamëkô w se blós baro lakòniczną definicëjã pòchwatu. Je to zachãcba do rozwicégò ny témë. Zdrzë: [[Wiki:Regle twòrzeniégò ùzémka|Regle twòrzeniégò ùzémka (wstãpny wersëje artikla)]] ===Edicëjnô wòjna=== Edicëjnô wòjna je bezùstónkòwim, wzójnym pòprawianim tekstu artikla, przez dwùch (abò wicy) aùtorów, chtërny nie są w sztãdze zgòdzëc sã na pòspólné stanowiszcze. W taczim przëtrôfkù, przë dóńcym do "złotégò strzodka" nôczãscy pòmògô stosowanié [[Wiki:Neùtralny pòzdrzatk|neùtralnégò pòzdrzatkù]], a z technicznëch métlów - diskùsëjnô starna henëtnégò artikla. ===Brëkòwnik=== Wespółaùtora abò kòrektora artiklów Wikipediji. Zdrzë: [[Specjalnô:Listusers]] ===Wikizacëjô=== Wikizacëjô òznôczô zmianã zwëczajnégò tekstu na tekst ze specjalnyma znacznikama brëkòwónyma przez [[Wikipedijô|Wikipedijã]]. Nôwôżniészé je wstôwianié hipertekstowëch lënków do jińszich starnów w Wikipediji. Zdrzë: [[Wiki:Twòrzenié lënków w Wikipediji|Twòrzenié lënków w Wikipediji]] ë [[Wiki:Fòrmatowanié tekstu w Wikipediji|Fòrmatowanié tekstu w Wikipediji]]. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] coj4cpqv74lx0p7tfjykp6nvjcj8c24 0 48 212908 209723 2026-09-08T18:03:23Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë; Krôjòbrazowi→Krôjmalënkòwi; krôjòbrazowé→krôjmalënkòwé 212908 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]] {{Jiné znaczënczi}} '''Pòmòrskô''' abò '''Pòmòrzé''' ({{jãz.|de}} ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafiô'' pò wicë informacëji.</ref>, {{jãz.|pl}} ''Pomorze'', {{jãz.|la}} ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< {{jãz.|xpsi}} *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzónie|Pòmòrzanie]]''. Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznojm (òstrów)|Ùznojm]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]]. Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]]. == Geògrafiô == === Grańce === [[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|mały|Pòmrë w 1905 &mdash; Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]] Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Pieła]] czë [[Łącbarg]]. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]. === Wëdrzatk ë struktura plónu === [[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]] Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu. Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]]. Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Pieła|Piełë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów. Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjmalënkòwé parczi (np. [[Krôjmalënkòwi Park Dolëna Słëpié|Krôjmalënkòwi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjmalënkòwi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp. === Historëczné pòdzelenié === [[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]] We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali &mdash; jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' &mdash; do Pòlsczi. Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwedzkô|Szwedzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich &ndash; mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. [[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Pieła|Piełë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców. === Sprôwné pòdzelenié === W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Pieła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]). == Dzeje == === 1918–1945 === [[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]] Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze. [[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]] Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Pieła|Piele]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]]. Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù. [[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]] Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3&nbsp;% wszëtczich głosów &mdash; wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach). Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù &mdash; jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]). Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]]. === Pò 1945 === [[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznojm]]ie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]] W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom &mdash; pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>. [[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]] Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>. Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 &ndash; MRD; [[1970]] &ndash; [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]]. Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùnijô|Eùropejsczi Ùnijé]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]]. == Ekònomijô == [[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]] Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi. Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Pomerania (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[Pòmòrsczé gardë]] * [[Pòmòrsczé wsë]] * [[Pòmezaniô]] }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]] e0b29mb2zkgegy9juncv4ro7pvk0ja7 0 1075 212987 211931 2026-09-09T02:47:12Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Wikimedia]] to [[Category:Wikipediô]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212987 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2.svg|mały|Logo Wikipedie]] Dba '''Wikipedie''' (http://www.wikipedia.org) pòwsta w [[stëcznik|stëcznikù]] [[2001]] rokù. Ji zgrôwą je ùsôdzenié [[wòlnô dokùmentacjô|wòlny]], [[Internet|internetowi]] [[encyklopediô|encyklopedie]]. [[Przédnô starna|Kaszëbskô Wikipediô]] je partã ny ùdbë w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. == Historiô == Wikipediô òsta założonô [[21 stëcznika]] [[2001]] rokù [[Jimmy Wales|Jimmy'égò Walesa]] a [[Larry Sanger|Larry'égò Sangera]]. Zôczątkòwò bëła niewiôldżim projektã, jaczi miôł pòszerzëc internetową encyklopediã [[Nupedia]], równak baro chùtkò pòczãła sã rozwijac. Ji nôwôżniészą znanką sta sã mòżebnosc wespólnégò ùtworzeniô a ùprawianiô artików przez brëkòwników internetu. W pòstãpnëch latach pòwstałë nowé jãzëkòwé wersje Wikipedie. Dzãka za tim projekt stôł sã jednym z nôwikszich edukacyjnëch inicjatiwów w historie internetu. == Regle Wikipedie == Wikipediô je ùtwòrzonô przez spòlëznã wòlontariuszów. Artikle mògą bëc twòrzoné przez prakticzno kòżdégò brëkòwnika, równak pòwinnë sã òpierac na rzetelnëch zdrojach a przedstôwiac infòrmacje w spòsób mòżebno neùtralny. Jedną z spòdlowëch reglów Wikipedie je mòżebnosc swobòdnégò wëkòrzistiwóniô a rozpòwszechnianiô ji zamkłoscë na warënkach richtich licencjów. Wikipediô nie je równak mést zbiérnicą internetowëch starnów — ji pòmaklëwné jazëkòwé wersje mają gwôsné spòlëznë, regle a spòsób òrganizacje. == Lësta pòpùlarnëch jãzëkòwëch wersjów Wikipedie == Afrikaans • አማርኛ • العربية • Azərbaycanca • বাংলা • Беларуская • Bosanski • Български • Català • Česky • Cymraeg • Dansk • Deutsch • Eesti • Ελληνικά • English • Español • Euskara • فارسی • Français • Gaeilge • Galego • ગુજરાતી • 한국어 • Հայերեն • हिन्दी • Hrvatski • Bahasa Indonesia • Íslenska • Italiano • עברית • ಕನ್ನಡ • ქართული • ភាសាខ្មែរ • Кыргызча • ພາສາລາວ • Latviešu • Lietuvių • Македонски • Magyar • മലയാളം • मराठी • Bahasa Melayu • Монгол • မြန်မာဘာသာ • Nederlands • नेपाली • 日本語 • Norsk • ଓଡି଼ଆ • অসমীযা় • Oʻzbekcha • ਪੰਜਾਬੀ • Polski • Português • Қазақша • Română • Русский • Shqip • සිංහල • Slovenčina • Slovenščina • Srpski • Suomi • Svenska • Kiswahili • Tagalog • தமிழ் • తెలుగు • ภาษาไทย • Türkçe • Українська • اردو • Tiếng Việt • 中文 • isiZulu == Sosterné ùdbë == * [http://www.wiktionary.org '''Wikisłowôrz'''] - ''Wielejãzëkòwi słowôrz'' ''([http://pl.wiktionary.org/wiki/Kategoria:Język_kaszubski Kaszëbsczi jãzëk w pl.wiktionary.org])'' * '''[http://www.wikiquote.org Wikicytatë]''' - ''Zbiérk cytatów'' * '''[http://www.wikinews.org Wikinews]''' - ''Wiki-nowinë'' * [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']] - ''Repòzytorium mediów'' * [[wikisource:pl:Strona główna|'''Wikisources''']] - ''Zdrojowé dokùmentë'' * '''[http://www.wikibooks.org Wikibooks]''' - ''Darmòwé ùczbòwniczi'' * [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']] - ''Zortownik gatënków'' * [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']] - ''Kòòrdinacjô projektów'' == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikipedia.org/ Wikipediô w anielsczim jãzëkù] * [https://web.archive.org/web/20031203221040/http://en2.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination Zestôwk Wikipediów w jinszich jãzëkach] * [http://meta.wikipedia.org/ Artikle a diskùsje ò wszelejaczich zachach sparłãczonëch z ùdbama Wikipedie] * https://www.youtube.com/watch?v=uS_tUfomFUI 2:29 [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Wikipediô]] gynn8op7u2bbwepkjuv1b5mdgwd6ujm 0 1432 212915 211995 2026-09-08T18:55:16Z Iketsi 3254 /* Galeriô */ [[]] 212915 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Gduńsk |gwôsné miono= Gdańsk |céch= POL Gdańsk COA.svg |dopełniacz= Gduńska |fana= POL Gdańsk flag.svg |Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta |mapa= PL |rozmiar= 250 |rodzaj= inline |punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt |54°22'N 18°38'E |pòzycjô=left |merk=Red pog.svg |rozmiôr merka=8 |òpisënk=[[Gduńsk]]}} }} |państwò= [[Pòlskô]] |wòjewództwò= [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczé]] |Kréz= |wiéchrzëzna= 258<ref>blós ląd; mët z partã Gduńsczi Hôwindżi 683 km² [[https://www.gdansk.pl/raport-o-stanie-miasta/2023/Ogolna-charakterystyka-miasta,a,265431 Ogólna charakterystyka miasta], gdansk.pl].</ref> |stopniN=54 |minutN=22 |stopniE=18 |minutE=38 |lëdztwò= 489 328<ref>[https://www.gdansk.pl/gdansk-w-liczbach Gdańsk w liczbach], gdansk.pl.</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= (+48) 58 |pòcztowi kòd= 80-009 do 80-958 |registracëjné tôfle= GD, XD<ref>Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001847 Dz.U. 2022 poz. 1847]).</ref> |bùrméster= [[Aleksandra Dulkiewicz]] |adres_um= Nowé Ògardë 8/12 |kod_poczt_um= 80-803 |www= http://www.gdansk.pl/ |commons= Gdańsk }} '''Gduńsk''', ''[[Klasiczni varianjt|kv]]. '''Gdúnjsk''''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'', {{jãz.|la}} ''Gedania'' abò ''Dantiscum'', {{jãz.|de}} ''Danzig'', {{jãz.|nl}} ''Danswijk'') – je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] ôs [[Kaszëbi|kaszëbsczi miészëznë]]. Je pòłożony na pôłniowim sztrądze [[Bôłt]]u, przë ùbiedze rzeczi [[Wisła|Wisłë]]. Jegò pòrénkòwi part je na [[Wiselny Zëławë|Zëławach]] ë [[Wislónô Sztremlëzna|Wislóny Sztremlëznie]], a zôpadny na ùrzmach [[Kaszëbskô Wëżawa|Kaszëbsczi Wëżawë]]. Òd 1999-gò rokù Gduńsk mô sztatus gardu na prawach krézu ë je stolëcą [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.533 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù. == Historiô == [[Òbrôzk:Johannes Canaparius (Jan Kanapariusz) Gyddanyzc Gdańsk Danzig.jpg|mały|Gyddanyzc]] * [[VII wiek]] – pòmòrsczé plemiona przëcygłë nad pôłniowi sztrąd [[Bôłt]]u * [[X wiek]] – pòwstôł [[òbarny gard]] [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]] * [[970]]-[[980]] – [[Mieszkò I]] òpanôwôł [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]] * [[997]] – [[Praga|prasczi]] biskùp Wòjcech zatrzimôł sã w gardze, z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò gardze ''Gyddanyzc'' w żëwòce [[Swiãti Wòjcech|swiãtégò Wòjcecha]] * [[1013]] ** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òstało przëłączoné do [[Kùjawskô|kùjawsczégò]] [[Biskùpstwò|biskùpstwa]] ** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òdzwëskało samòbëtnosc òd [[Pòlskô|Pòlsczi]] * [[1047]] – pòlsczi ksyżëc [[Kadzmiérz I Òdnowicél]] przëłączëł Pòrénkòwą Pòmòrską do swòjégò państwa * [[1093]] – pòlsczi ksyżëc [[Władisłôw I Herman]] wëdôł rozkôz spôleniô gardów w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczi Pòmòrsce]] * [[1120]] – [[Bòlesłôw Krzëwògãbi]] dobéł w wòjnie z Pòmòrzanama * 1227 – Samòstójnosc [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]] * [[1236]] – [[Lubecczé gardowé prawo]] * 1282 – Syn Swiãtopôłka, [[Mscëwòj II|Mscëwój II]], zawarł z wiôlgòpòlsczim ksyżëc [[Przemësłã II]] ùkłôd w Kãpnie. * [[1308]] – [[Krzëżôcë]] zajãlë gard * [[1361]], [[1378]], [[1411]], [[1416]] – rëchawë procëm Krzëżôkom * [[1454]] – Gduńsk òdpòjãti przez pòwstańców [[Prëskô Zrzesz|Prësczi Zrzeszë]] * [[1457]] – Wiôldżé Privilegium pòlsczégo króla [[Kadzmiérz|Kadzmierza]] ë miono ''Królewsczi Pòlsczi Gard Gduńsk'' * [[15 séwnika]] [[1463]] – gduńskò-jelbiąskô flota (25 òkrãtów) pòbiła krzëżôcką flotã (44 òkrãtów) na Wislanim Zôlóju * [[19 rujana]] [[1466]] – znôw w Pòlsce pò [[tornsczi spòkój|tornsczim spòkòju]] * 18 czerwińca [[1568]] – 13 frajbitrów z Gduńska napadło na [[Kaszëbi|kaszëbsczich]] lëdzy, a pòtemù bëło ùkôróné. W tim czasu mòcny béł tu mieszczónowi stón * [[1807]]–[[1815]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] Napòléòna * [[1904]] – [[Gduńskô Pòlitechnika]] * [[1920]]–[[1939]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] * [[1929]] rokù bëłë m.jin. tu sarcësté mrozë ([https://web.archive.org/web/20140222152410/http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=65319 s. 4 Port gdański odcięty od komunikacji] ) * [[1 séwnika]] [[1939]] – òbarna [[Westerplatte]] ë zôczątk [[II Swiatowô Wojna|II Swiatowi Wòjnë]] * [[28 strëmiannika]] [[1945]] – przejãcé Gduńska przez pòlsczé ë sowiecczé wòjskò (gard znikwiony w 60 proc.) * [[1970]] – sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) * [[22 séwnika]] [[1980]] – w Gduńsczi Zdrzëtni Lenina pòwsta samòstójnô samòsprôwnô warkòwô zrzesz "[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnosc]]" * [[2008]] – òb lato cuchem "Transcassubia" przëjachelë do Gduńska [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón Nôstarszi kaszëbsczé knédżi: [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] z rokù [[1643]] bëłë wëdóné w Gduńskù. [[Bernat Zëchta]] m. jin. tu gôdôł z Kaszëbama zanim napisôł swój: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej''. Tu zaczãła dzejac [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|"Solidarnosc”]], a to stało sã pierszą kùglą lawinë nikwiący kòmùnizm w Eùropie, téż tu je stolëca eùropejsczégò miészëznowégò jãzëka – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]]. W [[strumiannik]]ù 2011 rokù przë drogach do Gdùńska mógł pòtkac nôpis: „Gduńsk – stolëca Kaszëb wito”. W gduńsczich szkòłach téż mòże sã ùczëc kaszëbsczégò. W 2013 r. w szesc spòdlecznëch szkòłach ùczëło sã kaszëbsczégò jãzëka 143 dzecy. Òd dłëgszégò czasu (2017) tu są bilietë ZTM z kòmùnikatã w kaszëbsczim jãzëkù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg|Szlachòta [[Swiãtopôłk II Bëlny|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]] Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|[[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma]] Òbrôzk:Gdunsk_4.jpg|Wiôlgô Kùstrzëca (Arsenal) Òbrôzk:Gdunsk_2.jpg|[[Dłudżi Ùbrzég]] ë bôt ''"Kaszubski brzeg"'' Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg| Zrekònstruòwóné [[Wiązarka|wiązarkòwé]] spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]] Òbrôzk:Koscol_NMP_Gdunsk.jpg|[[Marijën Kòscół w Gduńsku]] Òbrôzk:Capilla Real, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|[[Królewskô kaplëca]] Òbrôzk:Danzig-Neptunbrunnen.jpg|[[Fòntana Neptuna]] </gallery> == Ekònomijô == * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): 1.157.854.849 [[złoty|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): 1.097.405.739 zł Gduńsk je nôwikszim mòrsczim pòrtã w Pòlsczi<ref>http://www.gospodarkamorska.pl/Porty,Transport/raport---polskie-porty-morskie-w-pierwszym-p%C3%B3lroczu-2014-roku.html</ref>, hewò je téż wiôldżé latawiskò (Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – kòd IATA: GDN, kòd ICAO: EPGD). == Słôwny lëdze == * [[Sambòr I]] * [[Mscëwòj I]] * ksyżã [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] * ksyżã [[Mscëwòj II]] * biskùp [[Moritz Ferber]] * malownik [[Vredemann de Fries]] (1527-[[1606]]) * pisôrz, teoreta lëteraturë [[Marcën Opitz]] (1597-[[1639]]) * architekta [[Ôbram van dem Block]] * architekta [[Antón van Obbergen]] * bòtanik, kùpc [[Jakùb Breyne]] (''Jacobus Breynius Gedanensis'' ùr. 1609 – ùm.[[1657]]) * astronóma [[Jan Heweliusz]] (1611-[[1687]]) * fizyk [[Gabriel Fahrenheit]] (1686-[[1736]]) * pisôrka [[Luiza Gottschedin]] (1713-1750?) * malownik [[Daniel Chodowiecki]] (1726-[[1801]]) * pisôrka [[Johanna Schopenhauer]] (1766-[[1838]]) * filozófa [[Artur Schopenhauer]] (1788-[[1860]]) * kòlekcjonéra dokôzów kùńsztu [[Lesser Giełdziński]] (1830-[[1910]]) * gazétnik, apartnik [[Fric Jaenicke]] (Poguttke) (1885-[[1945]]) * pisôrz, noblista [[Günter Grass]] (1927-[[2015]]) * pòlitikôrz, noblista [[Lech Wałęsa]] (1943) * pòlitikôrz, dzejopisôrz [[Donald Tusk]] (1957) * wërzinôrz [[Jan de Weryha-Wysoczański]] (1950) * first lady [[Jolanta Kwasniewska]] (1955) * teatrownik [[Krzysztof Kolberger]] (1950-2011) * szportówca [[Dariusz Michalczewski]] (1968) * pisôrz, dzejopisôrz [[Jerzy Samp]] (1951) * òkrãtownik [[Ludwik Prądzyński]] (1956) == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == === Przédny Gard === <table><tr><td valign="top"> * [[Dwór Bratnicë Swiãtégò Jerzégò]] * [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńskù|kòscół swiãtégò Jana]] * [[Kòscół swiãtégò Miklosza w Gduńskù|Kòscół swiãtégò Niklasa]] * [[Królewskô Kapela w Gduńskù|Królewskô kapela]] * [[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] * [[Dwór Artusa w Gduńskù|Dwór Artusa]] * [[Wiôldżi Arsenal w Gduńskù|Wiôldżi Arsenal]] </td><td valign="top"> * [[Marijën Kòscół w Gduńskù|Marijën Kòscół]] * [[Fòntana Neptuna w Gduńskù|Fòntana Neptuna]] * [[Złoti Bùdink]] * [[Angelsczi Dodóm w Gduńskù|Angelsczi Dodóm]] * [[Katowniô w Gduńskù]] * bùdink Dłudżi Tôrg 20 * Dodóm Schlütera </td></tr></table> === Stôri Gard === <table><td valign="top"> * Kòscół swiãti Katarzënë * Kòscół swiãti Brigidë * Kòscół swiãtégò Bartłominia * Kòscół swiãtégò Jakùba </td><td valign="top"> * Kòscół swiãti Jelżbiétë * Rôtësz Starégò Gardu * Wiôldżi Młin </td></tr></table> === Stôré Przedmiescé === <table><td valign="top"> * kòscół swiãti Trójcë ë klôsztor pòfrancyszkańsczi * kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła * [[Małô Kùstrzëca w Gduńsku|Małô Kùstrzëca]] </td></tr></table> === [[Òlëwô (dzél Gduńska)|Òlëwô]] === <table><td valign="top"> * Palast Òpatów * pòcystersczi klôsztór z kòscołã Swiãti Trójcë, NMP ë swiãtégò Bernata – [[Archikatédra gduńskô]] * kùzniô </td></tr></table> === Gardowé brómë === <table><tr><td valign="top"> * [[Chlebnickô Bróma w Gduńskù|Chlebnickô Bróma]] * [[bróma Żór w Gduńsku|Żór]] * [[Marijnô Bróma w Gduńsku|Marijnô Bróma]] </td><td valign="top"> * [[Niskô Bróma w Gduńsku|Niskô Bróma]] * [[Zelonô Bróma w Gduńsku|Zelonô Bróma]] * [[Wësokô Bróma w Gduńskù|Wësokô Bróma]] </td><td valign="top"> * [[Złotô Bróma w Gduńsku|Złotô Bróma]] </td></tr></table> === Jiné === * [[Minda]] * [[Fôrwôter]] * [[Nowô Bënowô Nierzejô]] '''Przësłowié''': Nié òd razu [[Krakòwò|Kraków]] zbùdowalë, ale Gduńsk òd razu zbùrzëlë. == Miona gardu w zdrojach == Jinsze miona gardu to téż: '''Gdańskò''', '''Gdańsk''', '''Gdôńsk''', '''Gdąńskò'''. We zdrojach: ''Gyddanyzc'' 1000; ''Kdanzc'' 1148; ''Danzko'' 1180; ''Gdanzc'' 1188; ''Gdantz'' 1198 (kòpijô z XIII w.); ''Danzk'', ''Gdanensis'' (adj.) 1209; ''Danzk'' 1209 (kòpijô z XIII w.), ''Danzc'' 1209 (kòpijô z XIII w.); ''Gdanizc'' kòl 1220; ''Dancek'' 1224, ''Danczk'' 1224, ''Gdanensis'' (adj.) 1224; ''Gedanensis'' (adj.) 1235, ''Gdancz'' 1235 (fals. z XIV w.); ''Gdansk'' 1235; ''Gdanzc'' 1238; ''Danzeke'' 1248; ''Danzk'' 1263; ''Danceke'' 1263; ''Gdanzke'' 1267; ''Dantzik'' 1268, ''Gedanck'' (3x) 1268; ''Gdansk'' 1268; ''Gedanensis'' (adj.) 1271; ''Danzceke'' (2x) 1272; ''Danczk'' 1279, ''Danense'' (adj.) 1279; ''Dancezc'' 1281; ''Gdanchek'' 1283 (kòpijô z XIII w.), ''Gdanchez'' 1283 (kòpijô z XIII w.); ''Danceke'' 1285; ''Gdanzeke'' 1285; ''Gedanensis'' (adj.) 1289, ''Gdancz'' 1289; ''Dantzk'' 1290, ''Gedanensis'' (adj.) 1290; ''Gdanzech'' 1291; ''Danzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Danzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.); ''Danzich'' 1294, ''Gdanensis'' (adj.) 1294; ''Gdantzik'' 1295; ''Gedansk'' 1298, ''Gdanensis'' (adj.) 1298; ''Dansk'' 1298; ''Gedanensy'' (adj.) 1298; ''Gedanensi'' (adj.) 1301; ''Gedani'' 1303; ''Gdansco'' 1310; ''Danzik'' 1310, ''Danzich'' 1310; ''Dancz'' 1323; ''Gdantczk'' 1325 (kòpijô z XV w.); ''Danth'' 1326–7; ''Gdans'' 1334 (kòpijô); ''Danzk'' 1342 (falsyfikat?); ''Danczc'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczk'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczc'' (1342, kòpijô z XV w.); ''zu Dantzke'' 1351 (kòpijô z XVII w.); ''zu Dantzigke'' 1357 (kòpijô), ''Dantzke'' 1357 (kòpijô); ''Danck'' kòl 1360; ''Danske'' 1387; ''Gdanczk'' 1434; ''Gdansk'' 1435; ''Gdansko'' 1457; ''Dantzigk'' 1471; ''w gdanszkv'' 1480; ''Gdana'' 1483; ''Gdanysk'' 1483; ''Gdanum'' 1510–29 ; ''Gdańsk'' 1565; ''do Gdańska'' 1565; ''Gedanum'' 1570; ''do Gdańska'' 1615; ''pode Gdańskiem'' 1615; ''Gedanensi'' (adj.) 1624; ''do Gdańska'' 1664; ''Danzig'' kòl 1790; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1881; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1951; ''Gdansk'' 1980; ''Gdąnsk, pòrébacku Gdunsk'' (Cenôwa); ''Gdônsk'' (Ramułt), ''Gdąnsk'' (Ramułt), ''Gdąńsk'' (Lorentz), ''Gdąńskò'' (Lorentz), ''Gdańsk'' (Lorentz), ''Gdańskò'' (Lorentz); ''Gduńskò'' (Rospond) 1984; ''Gdińsk'' (Zëchta), ''Gduńsk'' (Zëchta), ''Gdunsk'' (Zëchta), ''Gdóńsk'' (Zëchta). == Deklinacjô == * Nazéwôcz: '''Gduńsk ''' * Rodzôcz: * Dôwôcz: * Winowôcz: * Narzãdzôcz: * Môlnik: * Wòłiwôcz: == Òbaczë téż == * [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]] * [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńsku]] * [[Złotô Bróma w Gduńsku]] * [[Transcassubia]] * [[Gdiniô]] * [[Sopòt]] == Lëteratura == * L. Krzyżanowski: Gdańsk, Sopot, Gdynia. Przewodnik ("Sport i Turystyka", Warszawa 1970) * John Brown Mason, The Danzig Dilemma; a Study in Peacemaking by Compromise, 1946 [http://books.google.pl/books?hl=pl&id=njEYAAAAIAAJ&dq=Swantopolk+%2Bpomerania&q=kashubian#search_anchor] * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 289 * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1967, tom I, s. XI == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://web.archive.org/web/20170725015834/http://www.gdansk.pl/kaszebe/ Kaszëbskòjãzëkòwô domôcô starna gardu (2017)] * [https://zabytek.pl/public/upload/objects_media/5679c550a9530.pdf Gdańsk – miasto] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk| ]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 7ew1u4og14fqoudnckq6ivc93xxrp6f 0 1608 212947 211160 2026-09-08T20:38:11Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Warszawa| ]] 212947 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Warszawa| dopełniacz=Warszawë| céch=Coat of arms of Warsaw.svg|120px| fana=Flag of Warsaw.svg|120px| karta=POL Warszawa map.svg|250px| wòjewództwò=Mazowiecczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=gardskô| gmina=| miejska=tak| bùrméster= Rafał Trzaskòwsczi| adres_um=| kod_poczt_um=| tel_um=| fax_um=| mail_um=| wiéchrzëzna=517,24| stopniN=52|minutN=13|stopniE=21|minutE=02| wysokość=| rok=2014| lëdztwò=1 726 581 | gęstość=3317/km²| aglomeracja=| czerënkòwi numer=(+48) 22| pòcztowi kòd=00-xxx do 04-xxx,<br />05-xxx <small>(pòddwarszawsczi môle)</small>| registracëjné tôfle=WA, WB, WD, WE, WF, WH, WI, WJ, WK, WN, WT, WU, WWA, WWF, WWG, WWH, WWJ, WWW, WWK, WWL, WWM, WWN, WWV, WX, WXY, WY| TERYT=| SIMC=| www=http://um.warszawa.pl/| commons=Category:Warsaw| |adjektiw_mask=Warszawsczi|adjektiw_fem=Warszawskô}} '''Warszawa''', '''stolëczny gard Warszawa''', '''st. g. Warszawa''' ({{jãz.|en}} ''Warsaw'', {{jãz.|de}} ''Warschau'', {{jãz.|fr}} ''Varsovie'', {{jãz.|la}} ''Varsovia'') – je miastã we westrzédni [[Pòlskô|Pòlsce]], òd [[1596]] rokù ji stolecznym miastã a téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. We Warszawie mô swój plac [[Sejm]] ë prezydenta Pòlsczi. Warszawa je nôwikszym miastã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Warsaw palace.jpg|Królewsczi Zómk Òbrôzk:Warsaw 07-13 img14 View from StAnne Church tower.jpg|Stôri Gard (Starówka) Òbrôzk:Poland-00741 - Palace Prezydencki (31071435322).jpg|Prezydencczi Palast Òbrôzk:Kolumna Zygmunta III Wazy 2020.jpg|Kòlumna Zygmùnda Òbrôzk:Warszawa Rynek.png|Stôri Gard Òbrôzk:Lazienki-Palac na Wodzie.jpg|Łazénkòwsczi Palast Òbrôzk:Warszawa Teatr Wielki.jpg|Wiôldżi Teater w Warszawie Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|Wilanów ''(Wilanowò)'' Òbrôzk:Warszawa Copernicus.png|Palast Staszica Òbrôzk:Warsaw church.jpg|Pòlowy Kòscôł Òbrôzk:Plac Niepodległości1.JPG|Plac Piłsudsczégò Òbrôzk:Ogród Saski2.JPG|Fòntanë w Sasczim Ògrodzé Òbrôzk:Panoramic view of Castle Square in Warsaw.jpg|Panorama Warszawë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Krakòwò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warszawa| ]] [[Kategòrëjô:Stolëce]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]] rs027ijiih8y2dve3xtgu191z5jdzo2 14 1899 212994 185235 2026-09-09T02:56:38Z Iketsi 3254 [[Wiki:Ùzémk artikla]] 212994 wikitext text/x-wiki [[Wiki:Ùzémk artikla]] [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje]] r5szb5tc5r1pba8b8564nguqws30dxn 212998 212994 2026-09-09T03:05:04Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Metastarnë Wikipedie]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212998 wikitext text/x-wiki [[Wiki:Ùzémk artikla]] [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] 6t15ebndee4yd1n9ptxwdc5a9e8kbiw 0 1960 212936 212253 2026-09-08T20:04:26Z Iketsi 3254 Galeriô 212936 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Phénakistiscope Muybridge, animation.gif|mały|Film]] '''Film''' je wizualnym dokôzã złożonym z dowòlno dłudżi serëji nastąpiającëch pò se òbrazów, jaczé wëwòłëją doznanié rësznotë ë bezùstónkòwòscë. Termin "film" pòchôdô òd [[Angelsczi jãzëk|anielsczégò]] słowa na fòtograficzną blewiązkã, jakô bëła pierszim wôżnym medium do jich zapisowaniô ë distribùcëji. Pierszé filmë twòrzoné w XIX-im stolatim bëłë czôrno-biôłé ë bez zwãkù. Òd negò czasu we filmòwi technice miôł plac zacht pòkrok. Wikszosc filmów, jaczé pòwstôwają na zôczątkù XXI-gò stolatô je farwnô ë ze zwãkòwą stegną. == Kaszëbizna w filmie == Kaszëbiznã i kaszëbską tematikã mòżna bëło widzec w rédżi filmów, w òsoblëwòscë w taczich dokazach, jak: * [[Kaszëbë (film)|Kaszëbë]] (1970); * [[Remus]] (1987); * [[Testament]] (2006); * [[Miasto z morza]] (2009); * [[Kamerdyner]] (2017). Co rokù w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]] rëchtowóny je [[Festiwal Kaszëbsczich Filmów]]. Artikel 12, ùst. 1 pkt b) [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejsczi Kôrtë Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]] (dlô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] wôżny òd 1 czerwińca 2009 rokù) tikô sã m. jin. rëchtowaniô filmòwëch nôdpisów pò kaszëbskù i rozwijaniô przełożënków. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:BolexH16.jpg|Kaméra Òbrôzk:Muybridge race horse animated.gif|[[Domôcy kóń]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Fòtografijô]] * [[YouTube]] * [[Mickey Mësz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.youtube.com/@rodnyvoice * https://www.akademiakaszubska.com/filmy * https://pomorskie.eu/znani-polscy-aktorzy-mowia-po-kaszubsku-na-kamerdynera-czeka-nie-tylko-pomorze-wywiad-z-rezyserem/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Film| ]] m6j4fd6u2rsgq46quncd4ya3wjcm8pk 14 2419 212984 159503 2026-09-09T02:45:19Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212984 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Artikle]] m3n4vdb7mqxuxb6swvi2mj9keeve2xe 14 2488 212988 211278 2026-09-09T02:47:31Z Iketsi 3254 kat. 212988 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje|~]] anhcbknukz3z5mmw8hvqb3y589i06jm 14 2637 212975 200826 2026-09-09T02:45:17Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212975 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 14 2641 212989 211275 2026-09-09T02:48:08Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] 212989 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Wikimedia]] [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] oln2yaflg9j2bfz3f9enjr5bglvs35y 14 2649 212997 162491 2026-09-09T03:04:49Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212997 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Artikle]] m3n4vdb7mqxuxb6swvi2mj9keeve2xe 14 2651 212982 203773 2026-09-09T02:45:19Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212982 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 14 2652 212983 204565 2026-09-09T02:45:19Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212983 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 0 2655 212990 207890 2026-09-09T02:50:32Z Iketsi 3254 | 212990 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|mały|220px|Pierszô starna Diderotowi encyklopedii z [[1751]] rokù]] '''Encyklopediô''' je [[kòmpendium]] wiedzbë, spisónym w hasłach ùpòrządkòwónëch [[Alfabét|alfabétno]], rzadzy wedle témów. Pòchwôt pòchôdô òd [[Stôrogrecczi jãzëk|grecczich]] słów: ἐγκύκλιος παιδεία ''(engkuklios paideia)'', jaczé dosłowno znaczą "zaòkrãglonô, całownô edukacjô". Pierszą wiôlgą mòderną, òglową encyklopedią bëła frańcëskô ''[[Encyclopédie]]'', skùńczonô w [[1772]] rokù. Ji editorama bëlë pisôrz ë filozófa [[Denis Diderot]] ôs jegò wespółrobòtnicë. Aktualno nôwikszą [[drëk|drëkòwóną]] encyklopedią je [[Wiôlgô Britanijô|brickô]] ''[[Encyclopædia Britannica]]'' z 32 tomama ë wicy jak 65.000 artiklów. W swiece [[Miemiecczi jãzëk|miemieckòjãzëkòwim]] baro achtnionô je encyklopediô wëdôwiznë [[Brockhaus]]. Wedle wielënë artiklów nôwikszą encyklopedią swiata je elektronicznô, [[Anielsczi jãzëk|anielskòjãzëkòwô]] [http://en.wikipedia.org Wikipedia] z wicy jak 725.000 artiklów, chtërnô równak w ùprocëmnienim do tradicëjnëch encyklopediów je tzw. wòlną encyklopedią ë mòże bëc editowónô przez kòżdégò. Hewòtny artikel je téż dzélã encyklopedii, w tim przëtrôfkù [[Przédnô starna|kaszëbsczi Wikipediji]]. == Historiô == Czãsto przińmùje sã, że ùdba ksãdżi skłôdającô sã z alfabétowi ułożonô lëstë artiklów razã z wëczerpny wëjasnienienié jich znaczënkù pòchòdzë òd [[John Harris|Johna Harrisa]], chtërny w 1704 rokù òpùblikòwôł swój ''Lexicon technicum'', co prôwda terminu ''encyklopediô'' w znaczënkù „całownota wiadë” pierszi rôz ùżił gò w 1532 rokù [[François Rabelais]]. W titlu dzeła słowò ''encyklopediô'' pòjawiło sã w 1559 r. w robòce chòrwacczégò hùmanistë Pavao Skalicia (''Encyclopaediae seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam profanarum epistemon''). Robòtë ò charakterze encyklopedicznym pòjawiłë sã ju dwa tësące lat temù ë pòstôwałë w dalszich wiekach: * [[Mark Terencjusz Warron]] – ''Disciplinarum libri IX'' (kòle 50 r. p.n.e.) * [[Pliniusz Starszi]] – ''Naturalnô historiô (Historia naturalis)'' (I w.) * ''Cesarsczi panorama'' (皇覽 ''Huanglan'') (Chinë, kòle 220 r.) * Nonius Marcellus – ''De compendiosa doctrina'' (pierszô pòłowa IV w.) * [[Marcjanus Kapella]] – ''De nuptiis Philologiae et Mercuri'' (midzë 410 a 439 r.) * [[Izidór z Sewilli]] – ''Etymologiarum seu originum libri XX'' (pòczątk VII w.) * [[Al-Dżahiz]] – ''Ksãga zwierząt (Kitab al-chajwan)'' (arabsczé kraje, IX w.) * ''Semadewa'' (Indie, XII w.) * ''Hemadri'' (Indie, XIII w.) * [[Wincenty z Beauvais]] – ''Wiãkszé'' ''zdrzadło (Speculum maius)'', XIII w. * [[Brunetto Latini]] – ''Skarbc wiedzë (Li livres dou Tresor)'', XIII w. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Encyklopedie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie| ]] 54q8t4d0kdmeieu570dancv0mkuh3oi 14 2663 212946 162699 2026-09-08T20:37:38Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 212946 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] mifkbnm4mll1woaclploag4ef5pkb0h 0 2674 212806 210667 2026-09-08T15:30:41Z Terrus38 14026 212806 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} {{Wies infobox | Wies = Chmielno | rodzôcz_wsë = | céch_wsë = Òbrôzk:POL gmina Chmielno COA.svg | ôrt_gminë = | fana_wsë = | kôrta_wsë = | wòjewództwò = pòmòrsczé | kréz = kartësczi | gmina = Chmielno | szôłtëstwò = Chmielno | miejskô = | wiechrzëzna = | gradëN = 54 | minutëN = 19 | sekùndëN = 35 | gradëE = 18 | minutëE = 06 | sekùndëE = 03 | wiżô = | rok = | lëdztwò = 1580 | gãscëzna = | nr_czér = 58 | pòcztowi_kòd = 83-333 | reg_tôfla = GKA | SIMC = | szôłtës = | www = | òdjimk = | galerëjô_commons = Category:Chmielno, Pomeranian Voivodeship |}} '''Chmielno''' ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] gminnô [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ë [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu je kòscół. W 1280r. biskùp [[Albierz]] pòcwierdzył nadanié kòscoła sw. Piotra stądka klôsztorowi norbertanków w [[Żukòwò|Żukòwie]]. Legendë rzeszą z tim [[Damroka|Damrokã]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]][http://zschmielno.edupage.org/teachers/]. Chmielno je nad jezorama: [[Jezoro Biôłé|Biôłé]] ë [[Jezoro Kłodno|Kłodno]], na zôpôd òd [[Kartuzë|Kartuz]]. To je wôżny [[turistika|turistny]] òstrzódk z wiele penzjónatama, wczasowima chëczama ë [[agrokwatéra|agrokwatérama]]. M.jin. tądkã jidze turistny, [[Kaszëbsczi Szlach]]. Stądka bëłë[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=48] i są znóné keramikòwé wërobinë, bò grónkòwniô je tu òd lat[https://web.archive.org/web/20160305114843/http://kulturaonline.pl/w,chmielnie,nie,swieci,garnki,lepia,tytul,artykul,4209.html]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Babino]], * [[Bùkòwinczi]], * [[Chmieleńsczé Chróstë]], * [[Chmielónkò]], * [[Koszkaniô]], * [[Lãpa]], * [[Òsowô Górô]], * [[Rékòwò]], * [[Wãgliskò]] Dlô turistów tu je np. plac "U Chłopa"<ref>http://www.uchlopa.agrowakacje.pl/</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Chmielno - Urząd Gminy i kościół.JPG|Ùrząd Gminë i kòscół Òbrôzk:Muzeum Ceramiki Neclów w Chmielnie.JPG| Òbrôzk:Wazon.jpg|Chmielno je znóny z keramikòwëch wërobinów Òbrôzk:Chmielno - Muzeum Neclów 35.JPG|Chmielno je znóny z keramikòwëch wërobinów </gallery> == Òbaczë téż == * [[Dwòjôczi]] * [[Rodnô mòwa (kònkùrs)]] * [[Mésterstwa Pòlsczi w Zażëwanim Tobaczi]] * [[Léón Nécel]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/590 Chmielno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 4oqjr1wvk1p492214qs1ctarud5jftn 14 2923 212775 162631 2026-09-08T14:15:40Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212775 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 2ut215hsb0gzjzlapm7hjxqae6eni02 14 3093 212974 203903 2026-09-09T02:45:17Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212974 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tango Globe of Letters.svg|120px|right]] {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] [[Kategòrëjô:Lingwistika]] l20gptidimkvw7m05wmt66kleq2hx1g 14 3159 212774 162654 2026-09-08T14:15:26Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212774 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 2ut215hsb0gzjzlapm7hjxqae6eni02 0 3160 212773 212154 2026-09-08T14:15:07Z Iketsi 3254 {{Mùzyczny ôrt infobox}}; {{Kòlumnë}} 212773 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox}} '''Rockabilly''' – je wczasną fòrmą [[Rock 'n' Roll]]a. Nen sztél pòwstôł w pòłowie [[1950|50-tëch]] lat, pò tim jak młodi mùzykańcë z pôłniowëch stónów [[USA|Nordowi Americzi]] naczãlë na swój ôrt interpretowac na znónëch se instrumentach czôrnegò [[Rhythm and Blues|Rhythm & Bluesa]]. Wëszłé je z tegò sparłączenié różnëch sztélów, w tim: [[Blues]]a, [[Hillbilly]], [[Boogie]], [[Bluegrass]]u ë [[Country]]. Na zôczątkù mùzyka na nie miała swòjegò jednegò miona, bëła klasyfikòwónô pòd [[Pop]], [[Country]] czë tëż [[Rhythm and Blues]] ë nie wëszła za grańce pôłniowëch stónów. Kòl [[1956]] rokù niechtërni mùzykancë pòdjãlë sã próbë wińdzëniô za te ë ò òderwanié sparłączeniô tegò sztélu mùzyczi z gbùrzeniém. Miono Rockabilly zaczãło sã pòmalińkù przëjimac, chòc zamëkało òno w se kąsk samòironiczny wëzwãk – sparłączënié z [[Hillbilly]] pòdsztëchiwôło prowicjonalné ë gbùrsczégò pòchòdzeniô tegò sztélu. Wikszô pòpùlarnota Rockabilly przëszła w [[1980|80-tëch]] latcha razã ze swegò ôrtu òdrodzeniém. Do dzysô dô na całim siwece wile môlëch kùlturów Rockabilly, òd [[Eùropa|Eùropë]] — tuwò nôwikszô je gwës w [[Anielskô|Anielsce]] — pò [[Azjô]], a tuwò òsoblëwié w [[Japóńskô|Japóńsce]]. == Karna Rockabilly == {{Kòlumnë |em=20 |1= * [[Hasil Adkins]] * [[Ace Andres]] and * [[The X-15s]] * [[Belmont Playboys]] * [[Big Sandy and the Fly-Rite Boys]] * [[Dion]] * [[Blacktop Rockets]] * [[Buddy Holly]] * [[Br5-49]] * [[Cacti Widders]] * [[Cari Lee and the Saddle-ites]] * [[Cave Catt Sammy]] * [[Cigar Store Indians]] * [[Charlie Feathers]] * [[Chuck Berry]] * [[Dagmar and the Seductones]] * [[David Vanian and the Phantom Chords]] * [[Dead Man's Hand]] * [[Deke Dickerson]] * [[Dragstrip 77]] * [[The Dempseys]] * [[Eddie Clendening]] * [[Frantic Flattops]] * [[High Noon]] * [[Hillbilly Hellcats]] * [[Hillbilly Moon Explosion]] * [[Hot Rod Lincoln]] * [[Jack Knife and the Sharps]] * [[Johnny Knox and High Test]] * [[Johnny Mercury]] * [[Josie Kreuzer]] * [[Kim Lenz]] * [[Lee Rocker]] * [[Mad Sin]] * [[Marti Brom]] * [[The Raging Teens]] * [[Reverend Elvis & Undead Syncopators]] * [[Rocket 350]] * [[Rusty and the Dragstrip Trio]] * [[Sasquatch & The Sick-A-Billys]] * [[Social Distortion]] * [[Sonoramic Commando]] * [[The Caravans]] * [[The Memphis Morticians]] * [[The Living End]] * [[The Mighty 18 Wheeler]] * [[The Pistoleers]] * [[The Tremors]] * [[Reverend Horton Heat|The Reverend Horton Heat]] * [[The Stray Cats]] * [[This Train]] * [[Three Bad Jacks]] * [[Turbopotamos]] * [[The Young Werewolves]] * [[Thirteen Stars]] * [[Th' Legendary Shack Shakers]] * [[Wayne "The Train" Hancock]] }} == Òbaczë téż == * [[Mùzyka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockabilly| ]] 1ff0vdoaflce6ai5tpbk8qf5gsho2es 14 3162 212980 185237 2026-09-09T02:45:18Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212980 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Artikle]] m3n4vdb7mqxuxb6swvi2mj9keeve2xe 14 3423 212978 205338 2026-09-09T02:45:18Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212978 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] [[Kategòrëjô:Kùltura]] hm3rpgk5dbyno7c9w6pjq69hv6hf9bo 10 3560 212991 212545 2026-09-09T02:54:29Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] 212991 wikitext text/x-wiki <br>__NOTOC__ :<big>🚧</big>''To je blós [[Wiki:Ùzémk artikla|ùzémk artikla]]. Rôczimë do jegò [{{SERVER}}{{localurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} rozwicégò.]'' [[Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] nmz401zrurqzhd1qp8p1r0n3y4vrgmx 212992 212991 2026-09-09T02:55:13Z Iketsi 3254 includeonly 212992 wikitext text/x-wiki <br>__NOTOC__ :<big>🚧</big>''To je blós [[Wiki:Ùzémk artikla|ùzémk artikla]]. Rôczimë do jegò [{{SERVER}}{{localurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} rozwicégò.]'' <includeonly>[[Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]]</includeonly> 0pxfbmu2pt6k8314owgtsou4fexg833 212993 212992 2026-09-09T02:56:09Z Iketsi 3254 [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] 212993 wikitext text/x-wiki <noinclude>[[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]]</noinclude><br>__NOTOC__ :<big>🚧</big>''To je blós [[Wiki:Ùzémk artikla|ùzémk artikla]]. Rôczimë do jegò [{{SERVER}}{{localurl:{{PAGENAME}}|action=edit}} rozwicégò.]'' <includeonly>[[Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]]</includeonly> c5mnynfb0qgvt3u4gspnrq6rgfgf75x 0 3778 212952 199386 2026-09-08T20:41:43Z Iketsi 3254 Bibloteka→Biblioteka 212952 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Lublëno |dopełniacz=Lublëna |céch=POL Lublin COA 1.svg |fana=POL The official flag of the City of Lublin.svg |karta=POL Lublin map.svg |wòjewództwò=lubelsczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Krzysztof Żuk |adres_um=Plac Łokietka 1 <br />20-109 Lublin |kod_poczt_um= |tel_um= |fax_um= |mail_um= |wiéchrzëzna=147,5 |stopniN=51 |minutN=14 |stopniE=22 |minutE=34 |wysokość= |rok=2024 |lëdztwò=328 305 |gęstość=2407 |aglomeracja=591 000 |czerënkòwi numer=(+48) 81 |pòcztowi kòd=20-001 do 20-999 |registracëjné tôfle=LU |TERYT= |SIMC= |www=http://www.um.lublin.pl | }} '''Lublëno''' (pòl. ''Lublin)'' je nôwikszim gardã ë stolëcą [[Lubelsczé wòjewództwò|lublińsczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym edukacyjnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim òstrzódkã. Ósmé co do wiôlgòscë lëdnoscowi gard w Pòlsce, drëdżi w Małopòlsce, ò populacji wënosącej 328 305 mieszkańców (stón na 31 gòdnika 2024). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://lubicz3.wbp.lublin.pl:8080/search/query?match_1=MUST&field_1=text&match_2=PHRASE&field_2=text&match_3=SHOULD&field_3=text&match_4=NOT&field_4=text&filter_lang=csb&theme=system Biblioteka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lubelsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 7m09v18atmllotdia1eno2iht87126c 0 3854 212935 202439 2026-09-08T19:59:07Z Iketsi 3254 POL Jaworzno COA alt.svg 212935 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox| Gard=Jaworzno| dopełniacz=Jaworzna| céch=POL Jaworzno COA alt.svg| fana=POL Jaworzno flag.svg| karta=POL Jaworzno map.svg| wòjewództwò=szląsczé| kréz=| grodzki=tak| rodzaj_gminy=miejska| gmina=| miejska=tak| zarządzający=Prezydent miasta| bùrméster=Paweł Silbert| mail=| adres_um=Ul. Grunwaldzka 33| kod_poczt_um=43-600| tel_um=(+48 32) 618-15-00| fax_um=(+48 32) 618-15-01| mail_um=jaworzno@um.jaworzno.pl| wiéchrzëzna=65,57| stopniN=50|minutN=08|stopniE=19|minutE=16| wysokość=| rok=2005| lëdztwò=96 606| gęstość=632| aglomeracja=3 487 000| czerënkòwi numer=(+48) 32| pòcztowi kòd=43-600 do 43-618| registracëjné tôfle=SJ| TERYT=| SIMC=| miasta_partnerskie={{Flaga|CZE}} [[Karvina]]</br>{{Flaga|HUN}} [[Szigethalom]]| www=http://www.jaworzno.pl/| założone=[[1229]]| prawa_miejskie=[[1901]]| }} '''Jaworzno''' – to je gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]] 1e9i01feinifqru2zgf776v4erzb3qo 0 3913 212807 212313 2026-09-08T15:31:01Z Terrus38 14026 212807 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Òstrzëce | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Somònino | szôłtëstwò=Òstrzëce | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=15 | sekùndëN=26 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=38 | wiżô= | rok= | lëdztwò=460 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=81-311 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Mirosław Szalewski | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Òstrzëce''' ({{jãz.|pl}} ''Ostrzyce'') są wsą w [[gmina Somònino|gminie Somònino]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Òne są pòłożoné nad [[Òstrzëcczé Jezoro|Òstrzëcczim J.]], kòl 9km òd krézowégò gardu [[Kartuzë]]. Òstrzëce są wôżnym [[turistika|turistnym]] òstrzódkã z wiele penzjónatama, wczasowima chëczama ë [[agrokwatéra|agrokwatérama]]. M.jin. tądkã jidze turistny [[Kaszëbsczi Szlach]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ostrzyce-nazwa ulicy.JPG|[[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce|Dwamòwné tôfle pòlskò-kaszëbsczé]] Òbrôzk:Ostrzyce 2020.webm|Òstrzëce Òbrôzk:Zajazd "U Stolema" - panoramio (3).jpg|[[Stolem]] </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/740 Ostrzyce w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Somònino]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] lv18xv0neqtx1gkbbjbwogjb3e9deg4 0 4023 212808 212386 2026-09-08T15:31:13Z Terrus38 14026 212808 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Gôrcz | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Chmielno | szôłtëstwò=Gôrcz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=20 | sekùndëN=43 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=23 | wiżô= | rok= | lëdztwò=1908 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-333 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Gôrcz''' ({{jãz.|pl}} ''Garcz'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je nad jezorã Łapalëcczim ë na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW211.svg|25px]]. W ti wsë są przë drogach dwamòwny tôfle pòlskò-kaszëbsczé. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gôrcz dawna stacja PKP.JPG| Òbrôzk:Garcz, ul. Kartuska 40_-_Krzëwi Róg.jpg| Òbrôzk:Jezioro Lapalickie aerial.jpg| Òbrôzk:Na Kaszubach_-_panoramio.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/487 Garcz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 8zsqgu1pps6n9x5yv4hlhefy533tk9z 0 4024 212809 198952 2026-09-08T15:31:34Z Terrus38 14026 212809 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kożyczkowo - krzyż.jpg|mały|left|Kòżëczkòwò]] {{Wies infobox | Wies=Kòżëczkòwò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Chmielno | szôłtëstwò=Kòżëczkòwò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=21 | sekùndëN=09 | gradëE=18 | minutëE=05 | sekùndëE=08 | wiżô= | rok= | lëdztwò=451 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-333 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Kòżëczkòwò (2).JPG|mały|500px|left|Kòżëczkòwò]] '''Kòżëczkòwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Kożyczkowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Òno je w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Ta wies je na na szlachù zaniechóny terô banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Srôkòjce]]-[[Lãbòrg]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] sã miészé kòlonie:<br>[[Dólny Młin]], [[Górny Młin]], [[Rzim]], [[Stanowiskò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/545 Koziczkowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160304194158/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/15330/ListagminwpisanychdoRejestrugminnaktorychobszarzeuzywanesanazwywjezykumniejszosc.pdf Lista gmin wpisanych na podstawie art. 12 ustawy z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 573) do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 5gegkj5ryz6fvvyfh37xtpba29rjicz 0 4025 212811 198608 2026-09-08T15:33:51Z Terrus38 14026 212811 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Mòjsz | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Srôkòjce | szôłtëstwò=Mòjsz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=20 | sekùndëN=44 | gradëE=17 | minutëE=57 | sekùndëE=59 | wiżô=269 | rok= | lëdztwò=502 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-334 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Mòjsz - szkoła.JPG|mały|left|]] '''Mòjsz''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Mojusz'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Srôkòjce|gminie Srôkòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je na na szlachù zaniechóny ju banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Srôkòjce]]-[[Lãbòrg]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Karwacëjô]], * [[Mòjszewskô Hëta]], * [[Poljańska]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/618 ''Mojusz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20171229152535/http://www.spmojusz.pl/viewpage.php?page_id=16 Szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Srôkòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] b54l4fv1jclut9vkbjueexwjlrfdgr5 0 4026 212895 201183 2026-09-08T17:14:41Z Iketsi 3254 [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]]; → ; [[pòlsczi jãzëk|pl.]]→{{jãz.|pl}} 212895 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Mòjszewskô Hëta |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Serakòjce |szôłtëstwò=[[Mòjsz]] |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=19 |sekùndëN=47 |gradëE=17 |minutëE=57 |sekùndëE=59 |wiżô=269 |rok= |lëdztwò=185 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-334 |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Mòjszewskô Hëta''' ({{jãz.|pl}} ''Mojuszewska Huta'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VI/619 ''Mojuszewska huta'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/319 ''Putijańska'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 4plk8gzpkzzjbnjia2jn02fptntlqz5 0 4027 212909 201099 2026-09-08T18:03:43Z Iketsi 3254 Krôjòbrazowé→Krôjmalënkòwé; [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}} 212909 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Kamińca Królewskô |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Serakòjce |szôłtëstwò=Kamińca Królewskô |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=23 |sekùndëN=35 |gradëE=17 |minutëE=53 |sekùndëE=21 |wiżô=150 |rok= |lëdztwò=881 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-342 |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk=Kamińca Królewskô (3).JPG |galerëjô_commons= | }} '''Kamińca Królewskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kamienica Królewska'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze Kaszëbsczégò Pòjezerzô, pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w òbéńdze Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù. Wies je nad jezorã Kamienicczim ë na szlachù zaniechóny narô banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Serakòjce]]-[[Lãbòrg]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://www.zskamienicakrolewska.pl/index_pliki/jk.htm]. M.jin. tądkã jidze turistny, [[Kaszëbsczi Szlach]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Céchomié]], * [[Kamienicczi Młin]], * [[Kùkówkô]], * [[Nowalcëskò]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/745 Kamienica – król. w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 3suz09kz35bb1puylhgnq68qd8u4w97 0 4028 212812 203220 2026-09-08T15:34:06Z Terrus38 14026 212812 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Niepòczołejce | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=wejrowsczi | gmina=Lëniô | szôłtëstwò=Niepòczołejce | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=26 | sekùndëN=10 | gradëE=17 | minutëE=53 | sekùndëE=03 | wiżô= | rok= | lëdztwò=571 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=84-223 | reg_tôfla=GWE | SIMC= | szôłtës=Waldémôr Weta | www= | òdjimk=Niepòczołejce - Fòlwark.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Niepòczołejce''' abò '''Niepòczołowice''' ({{jãz.|pl}} ''Niepoczołowice'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzégò]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [https://web.archive.org/web/20160304213644/http://www.sp-niepoczolowice.ug-linia.pl/Nauczyc.html]. Wies je na szlachù zaniechóny òd lat banowi sécë [[Kartuzë]]-[[Serakòjce]]-[[Lãbórg]]. [[Òbrôzk:Żelôzné bieżënë-Niepòczołejce.JPG|mały|center|Szinë (żelôzné bieżënë) pòd Lëniã]] '''Niepòczołejce''' – wies i czile pùstków rozdrzëconëch w pôłniowim dzélu [[gmina Lëniô|gminë]], na zberkù [[Mirochòwsczé Lasë|Mirochòwsczich Lasów]]. == Historiô == Pierwszé wiadło ò '''Niepòczołejcach''' pòchôdô z 1368 rokù. W kùńcu 16. stalatégò miéwcama wsë bëło trzech Pellów, J. Bòrsz i P. Niemirowicz. Pò 1772 rokù gruńtë Niepòczołejc pòdzeloné òstałë na czile dzélów, twòrzącë gbùrską wies i wëbùdowóny kòle drodżi do [[Kamińca Królewskô|Królewsczi Kamiéńcë]] fòlwark. Mieszkeńcowie kòrzëstalë z pòcztë w [[Srôkòjce|Serakòjcach]], a môlowô szkòła bëła ewanielickô. W midzëwòjnowim cządze kòle wsë bëła pòlskò-miemieckô greńca. Na przełómanim 19. i 20. stalatégò wies stała sã sedzbą gromadë, jakô w 1928 rokù razã z całim lińsczim wójtostwã òstała włączonô do [[Kartësczi kréz|kartësczégò krézu]]. == Czekawinczi == '''Niepòczołejce''' są bëlnym môlã zôczątkù wanogów w pôłniowi a zôpadny dzél [[Mirochòwsczé Lasë|''Mirochòwsczich Lasów'']], a téż nad ''jezora [[Pòtãgòwsczé Jezora|Swiãté]] i [[Pòtãgòwsczé Jezora|Kamieniczno]]''. ---- W '''Niepòczołejcach''' stoji szlachòta '''[[Nëczk|Nëczka]]''' - Dëcha ze szlachù "[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha|Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]" w gminie Lëniô. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/103 Niepoczołowice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Gmina Lëniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Lëniô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] adgudeyfadn9f09d4kg7kx69e9kscmd 0 4036 212813 203706 2026-09-08T15:34:28Z Terrus38 14026 212813 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Kamiéńca Szlacheckô | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=Kamińca Szlacheckô | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=16 | sekùndëN=08 | gradëE=17 | minutëE=56 | sekùndëE=53 | wiżô= | rok=2014 | lëdztwò=1107<br>1200 (szôłtëstwò) | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-323 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Teresa Sitterlee | www= | òdjimk=Kamiéńca Szlacheckô - kòscół.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Kamiéńca Szlacheckô''' ({{jãz.|pl}} ''Kamienica Szlachecka'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[Latowiszcze|latowiszczòwô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w òtëlënie [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] [http://zkiwkamienica.edupage.org/about/?subpage=2&]. Téż tu mô sedzëbã [[Kaszëbskô Stowôra Producentów Pòtrôwniców]], a dlô nich wôżnô je [[ògardowô pòtrôwnica]] (kaszëbskô malëna). W latach 1954–1972 wies nôleżôła i bëła sedzëbą wëszëzn gromadë Kamiéńca Szlacheckô. W latach 1975–1998 môlëzna administracëjno pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. Kamiéńca Szlacheckô 31 gòdnika 2014 r. miôła 1107 stałëch mieszkańców, z chtërnych 861 personów mieszkało w przédnym dzélu môlëznë. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Bùlwark]], * [[Òstrowò]], * [[Przërowié]] Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Kamiéńca Szlacheckô” òsta wprowadzónô 14 lëstopadnika 2007<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/745 Kamienica szlachecka w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] i5zmeaqbwxiddvmm3qo8i7y9bvnk83k 0 4037 212814 200651 2026-09-08T15:34:58Z Terrus38 14026 212814 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Klëkòwô Hëta | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=Klëkòwô Hëta | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=14 | sekùndëN=28 | gradëE=17 | minutëE=53 | sekùndëE=53 | wiżô= | rok= | lëdztwò=561 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-321 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Klëkòwô Hëta (kòscół).JPG|mały|left|Kòscół]] '''Klëkòwô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Klukowa Huta'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]] na przëgrańczu [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>http://szkolaklukowahuta.edupage.org/about/?subpage=3</ref>. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW214.svg|25px]] ë [[Òbrôzk:Tabliczka DW228.svg|25px]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Danachòwò]], * [[Klëkòwô Hëta-Pùstczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141109071722/http://www.jezyki-mniejszosci.pl/do-pobrania.html] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 8ag1npfjyv7c3ze7vd5tq6lbp1kxclv 0 4038 212815 212295 2026-09-08T15:35:09Z Terrus38 14026 212815 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Bòrëcëno | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=Bòrëcëno | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=15 | sekùndëN=20 | gradëE=17 | minutëE=58 | sekùndëE=01 | wiżô= | rok= | lëdztwò=561 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-321 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Bòrëcëno''' ({{jãz.|pl}} ''Borucino'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW228.svg|25px]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné je mniésza kòloniô: * [[Kamianny Dół]] W 2011 we wsë mieszkało 337 lëdzy<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/wies_Borucino_pomorskie ''Wieś Borucino – podstawowe informacje.'']</ref>. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Borëcëno” òsta wprowadzónô 14 lëstopadnika 2007<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. W pòzwie ti je równak pisënkòwô fela (nieòznôczenié [[Labializacjô|labializacji]])<ref>[http://archive.is/KWua7 ''Stążki zaginęły, a Głusino zmieniło nazwę'', artikel [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Eùgeniusza Prëczkòwsczégò]]]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/330 Borucin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 6hpciolyh8lsb6ws27p4ch32zfx0w8j 0 4057 212816 204853 2026-09-08T15:36:33Z Terrus38 14026 212816 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Rãbòszewò | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Kartuzë | szôłtëstwò=Rãbòszewò | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=17 | sekùndëN=25 | gradëE=18 | minutëE=07 | sekùndëE=19 | wiżô= | rok= | lëdztwò=387 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-300 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Witold Myszka | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Rãbòszewò''' ({{jãz.|pl}} ''Ręboszewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW228.svg|25px]]. Tu je wietrzny młin. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Grzebiéńcz]], * [[Grzebiéńsczi Pùstczi]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ręboszewo Collage.JPG|Rãbòszewò </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/634 Ręboszewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 56p0r6hawh9749yk690ehpwtwzd87z6 0 4339 212926 193276 2026-09-08T19:35:47Z Iketsi 3254 {{Wies infobox}}; Galeriô 212926 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Babsk''' – wies w [[rawsczi kréż|rawsczim krézu]], [[Łódzczé wòjewództwò|Łódzczim wòjewództwie]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Babsk, dwór.jpg| Òbrôzk:BabskZalew12VIII98.jpg| Òbrôzk::Babsk potok1234123.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.ziemialodzka.pl/05_babsk.htm Starna wsy] * [https://web.archive.org/web/20110807061701/http://mapa.szukacz.pl/?n=51.839444&e=20.351111&z=3&t=Babsk_%28wojew%C3%B3dztwo_%C5%82%C3%B3dzkie%29&m=Babsk_%28wojew%C3%B3dztwo_%C5%82%C3%B3dzkie%29 Mapa] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]] 4l7bq6j7fclbf5bgyh0k3rs9qjtv1se 0 4745 212912 204843 2026-09-08T18:08:05Z Iketsi 3254 [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park|Wdzëdzczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]; Krôjòbrazowé→Krôjmalënkòwé 212912 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Dzemiónë |rodzôcz_wsë=Dzemión |céch_wsë=Òbrôzk:CSB100_gmina_Dziemiany_COA.png |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kòscérsczi |gmina=Dzemiónë |szôłtëstwò=Dzemiónë |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=00 |sekùndëN=23 |gradëE=17 |minutëE=46 |sekùndëE=06 |wiżô= |rok= |lëdztwò=1571 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-425 |reg_tôfla=GKS |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Dzemiónë''' ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[gmina Dzemiónë|gminie Dzemiónë]] w òbéńdze [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park|Wdzëdzczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu młodzëzna ùczi sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>http://gimnazjum.dziemiany.pl/wp-content/uploads/2013/12/Kadra-Gimnazjumw-Dziemianach.pdf</ref>. Tu je kòscół, a w nim òdprôwiónô je czasem Mszô Sw. z liturgią słowa w kaszëbsczim jãzëkù. Wies je na szlachù banowi sécë [[Kòscérzëna]]-[[Lëpùsz]]-[[Chònice]]. Tu je sedzba Związkù Hòdowców Achałteczińsczich Kòniów, a téż hòdowlô kòniów ti rasë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dziemiany - kościół.jpg|Kòscół Òbrôzk:POL.Dziemiany3.jpg|Tôblëca lagrowim lagru ''Sophienwalde'' na wdôr </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.dziemiany.pl Òficjalnô starna gminë Dzemiónë] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Dzemiónë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] j15y9h9sfo9aap5da16dhddkxrx0jl6 0 5098 212906 212064 2026-09-08T17:50:18Z Iketsi 3254 kat. 212906 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo Słowińskiego Parku Narodowego.jpg|mały|Logò parkù]] '''Słowińsczi Nôrodny Park''' – jeden z dwudzestu trzecy [[Nôrodny park|nôrodnëch parków]] w [[Pòlskô|Pòlsce]]. Òstôł ùsadzóny 1 stëcznika 1967 i zajimô wiéchrzëzna 327,44 km² òbrëmiô [[jezoro|jezora]] np. [[Łebskò]], [[las]]ë i [[sztrąd]]. Tu wiater piôszczi i przenôszô piôsk z placa na plac, a zasëpiwô np. las. Tu żëją taczi ptôchë jak: [[cziwùtka]], [[kôłp sniegùlc]], [[wiôldżi bagniôrz]], sowë i jin., a rosce np. [[stolemnô pùrchawica]]. Ten park je wôżny dlô turisticzi. To je rezerwat biosferë [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|Òrganizacje Zjednónëch Nôrodów]] do sprawów Pòùczënë, Ùczbë ë Kùlturë (UNESCO). Charakteristicznyma elementama Parkù są przëmòrsczé jezora, bagna, łączi, błota, nadmòrsczé bòrë ë lasë, a przede wszëtczim dunowi pas sztremlëznë z [[Rësznô duna|rësznyma dunama]]. Symbòl Nôrodnégò Parkù je strzébrzëstô méwa. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Łebsko jezioro.jpg|Jezoro [[Łebskò]] Òbrôzk:Myrica g1261.jpg|[[Łochinia]] w tim parkù Òbrôzk:Słowiński Park Narodowy-wschód słońca.jpg Òbrôzk:2_SPN_01.jpg|Dunë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]] * [[Cziwùtka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/mabdb/br/brdir/directory/biores.asp?mode=all&code=POL+04 UNESCO] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Słowińsczi Nôrodny Park|Słowińsczi Nôrodny Park]] [[Kategòrëjô:Nôrodné parczi]] lfoa4uqm7s10mjpqkqe9xudtnxfve7e 0 5121 212787 204252 2026-09-08T15:02:09Z Iketsi 3254 Logòtip; Galeriô 212787 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] 1wmvdned78qi4uja41vyfk3oufyborb 212790 212787 2026-09-08T15:24:12Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park]] do [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]]: ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212787 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] 1wmvdned78qi4uja41vyfk3oufyborb 212798 212790 2026-09-08T15:25:49Z Terrus38 14026 212798 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] 02s0zxcsx0odm11dzultgpjf9qtn63w 212877 212798 2026-09-08T16:43:38Z Iketsi 3254 Krôjòbrazny→Krôjmalënkòwi 212877 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] 7hve2my5hjkqcjo5sf2ubddedjcd9ee 212881 212877 2026-09-08T16:56:38Z Iketsi 3254 krajòbrazny→krôjmalënkòwi 212881 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krôjmalënkòwi ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] f6tdwtedljtp5b5ciqya58yghnalftd 212896 212881 2026-09-08T17:15:20Z Iketsi 3254 [[Rezerwat przirodë Trulôczowé Błota]] 212896 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – park krôjmalënkòwi ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Rezerwat przirodë Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] luejp26qnppj59e0est6wt9m997cebs 212898 212896 2026-09-08T17:40:03Z Iketsi 3254 [[park krôjmalënkòwi]] 212898 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Rezerwat przirodë Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] 9atmrelchtac9l2ljpkejo5i12qymkx 212901 212898 2026-09-08T17:41:09Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212901 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je m. jin. [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to m.jin.: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Rezerwat przirodë Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Krôjmalënkòwé parczi === {{#categorytree:Krôjmalënkòwé parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] nzahaqa11ojyxei17l229xo4cnknknp 0 5128 212810 65491 2026-09-08T15:33:24Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park]] 212810 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15}} kidu70ztem6ln7h4old24pn4gfh1aot 0 5132 212941 209874 2026-09-08T20:30:16Z Iketsi 3254 - → – ; Bibloteka→Biblioteka 212941 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|miono=Jón Paweł II|òriginalné miono=Karol Józef Wojtyła, Ioannes Paulus Secundus|titel=Papiéż<br>Biskùp Rzëmù<br>Suweren Watikańsczégò Państwa|òbrôzk=ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|òpisënk òbrôzka=Jón Pauel II (1988)|mòtto=[[Totus Tuus]] (kasz. Cawny Twój)|céch=Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|môl dzejaniégò=[[Pòlskô]], [[Watikan]]|data nôrodzeniégò=18 maja 1920|môl nôrodzeniégò=Wadowice|data smiercë=2 łżëkwiata 2005|môl smiercë=Watikan|môl spòczinkù=[[bazylika sw. Piotra na Watikanie]] (kaplica sw. Sebastióna)|nôrôdnota=Pòlôch|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=16 rujana 1978 – 2 łżëkwiata 2005|2. fónkcjô=Arcëbiskùp krakòwsczi metropòlëta|2. fónkcjô cząd=8 strëmiannika 1964 – 16 rujana 1978|wëznanié=[[Katolëcëzna]]|kòscół=[[Łacyńsczi Kòscół|rzymskòkatolëcczi]]|jinternetowô starna=http://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en.html|commons=Category:Ioannes Paulus II|diakònat=20 rujana 1946|pòntifikat=16 rujana 1978}} '''Papiéż Jón Paweł II''' ({{jãz.|pl}} ''Karol Józef Wojtyła'', {{jãz.|la}} ''Ioannes Paulus II'', {{jãz.|it}} ''Giovanni Paolo II''; ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]]; ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) – pòlsczi [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczi]] dëchòwny, 264. papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005) i 6. Suweren Watikańsczégò Państwa w latach 1978-2005. Swiãti katolëcczégò Kòscoła. Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc – téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]] Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|Papiéż i prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|Pomnik w [[Gduńsk]]ù </gallery> == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplëno]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9 [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+] == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Frãcëszk (papiéż)]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Józef Jankòwsczi]] == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]], 2017, s. 23. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/papiescz-sympzjum-n2260604 * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan – Biblioteka] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] hkd56dzqbdl0hj9u9hvcfohgx4qjkps 0 5217 212917 211860 2026-09-08T19:07:45Z Iketsi 3254 Galeriô; Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë; Bibloteka→Biblioteka 212917 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uniwersytet Gdański logo.svg|mały|Logòtip]] '''Gduńsczi Ùniwersytet''' ({{jãz.|pl}} ''Uniwersytet Gdański''; {{jãz.|la}} ''Universitas Gedanensis''; {{jãz.|en}} ''University of Gdańsk'') – wëższô ùczbòwniô, założonô w [[1970]] rokù, z sedzbą rektora w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Òd 2020 wchòdzy w skłôd [[Związk Ùczélń w Gduńskù miona Daniela Fahrenheita|Związku Ùczélń w Gduńskù miona Daniela Fahrenheita]]. W 2025 ùczélń òbcziwô jëbleùsz 55-leca pòwstaniégò. Ùniwersytet prowadzy wëdzélë: * Wëdzél Biologiji ([[Gdiniô]]) * Wëdzél Chemiji ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Ekònomiczny ([[Sopòt]]) * Wëdzél Historiczny ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Filologòwi ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Spòlëznowëch Nôùków ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Prawa i Administracje ([[Gduńsk]], [[Kòszalëno]]) i jin. Na Wëdzélu Filologòwim tegò Ùniwersytetu są robioné m.jin. badérowania [[Kaszëbistika|kaszëbisticzné]] [https://web.archive.org/web/20140801160406/http://fil.ug.edu.pl//rekrutacja/studia/kierunki_studiow/20142015/etnofilologia_kaszubska-stacjonarne-stopnia]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mrongowiusz na tle Wydziału Biologii UG.JPG| Òbrôzk:Biblioteka Ekonomiczna UG-Sopot-150802.jpg| Òbrôzk:Rectorate of Gdańsk University, birds-eye - zoom.jpg|Budynek dawnego rektoratu Òbrôzk:Principal house of Faculty of Biology also principal house of Faculty of Oceanography and Geography of Gdańsk University 1.jpg|[[Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Oceanografii i Geografii UG w Gdyni]] Òbrôzk:Gdańsk Oliwa – Uniwersytet Gdański Wydział Biologii.jpg|[[Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Biologii UG w Gdańsku-Oliwie]] Òbrôzk:UG Wydzial Ekonomiczny-150802.jpg|[[Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Ekonomiczny UG w Sopocie]] Òbrôzk:Wydział_filologozny.jpg|[[Wydział Filologiczny Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Filologiczny]] – budynek Neofilologii i rektorat UG Òbrôzk:UG - WPiA ubt.jpeg|[[Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Prawa i Administracji UG w Gdańsku-Oliwie]] Òbrôzk:Sopot (Polen), Fakultät für Management der Universität Danzig.jpg|[[Wydział Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Zarządzania UG w Sopocie]] Òbrôzk:Biblioteka UG 30-04-2007.jpg|[[Biblioteka]] Gduńsczégò Ùniwersytetu Òbrôzk:Lezno palac 1.jpg|Ośrodek Konferencyjno-szkoleniowy UG – Pałac w [[Leźno|Leźnie]] Òbrôzk:Hel fokarium.jpg|[[Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego|Stacja Morska Instytutu Oceanografii UG]] w [[Hel (miasto)|Helu]] Òbrôzk:Statek, Oceanograf.jpg|Statek badawczy UG, [[RV Oceanograf]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Gduńsk]] |col2= === Jiné ùniwersytetë w Pòlsce=== {{#categorytree:Ùniwersytetë w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20130812092047/http://katalog.bg.ug.edu.pl/ Biblioteka – Chamo BUG] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë w Pòlsce]] cxpf66xxphpsx30lu2qdbtb0f6tr0aj 0 5261 212942 209684 2026-09-08T20:30:28Z Iketsi 3254 - → – ; Bibloteka→Biblioteka 212942 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stefan Ramułt (cropped).jpg|mały|Stefan Ramułt]] '''Stefan Ramułt''' (1859–1913) pòlsczi ùczałi, jãzëkòznajôrz, ùr. w Liszkach kòl Krosna. Òn sztudirowôł na Ùniwersytece we Lwòwie, a za swoje dzeło: ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'' béł wëprzédniony w 1889 rokù nôdgrodą [[Akademia Umiejętności|Akademii Umiejãtnoscë]] w kònkùrsu miona Lindegò. Dlô [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] òn mô wiele zrobioné. == Ùsôdztwò == * ''Podania i opowieści ludu kaszubskiego'' ; [[Krakòwò]] [[1893]] * ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'', [[Krakòwò]] [[1893]]<ref>https://archive.org/details/pbc.gda.pl.MBPG_20838_1893_male</ref><ref>https://pbc.gda.pl/dlibra/publication/11446/edition/7469?language=pl</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260715104257/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/64999/edition/58638</ref> * ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'' dzél II; [[Krakòwò]] [[1993]]. Przërëchtowanié ë wstãp H.Horodyska.<ref>https://czec.pl/slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego</ref><ref>https://pau.krakow.pl/index.php/en/wydawnictwo/spis-publikacji/wydawnictwa-pozaseryjne/1993/596-stefan-ramult-slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego</ref><ref>https://bhp.ihpan.edu.pl/index.php?KatID=0&typ=record&001=IHPAN22225229</ref><ref>http://www.isybislaw.ispan.waw.pl/ShowDocument.do?documentId=458127</ref> ** ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, w''ëd. Czec. Gduńsk [[2003]]<ref>Edycja zawiera część pierwszą słownika z 1893 r. oraz część drugą z 1993 r. Hasła zostały połączone w jeden ciąg alfabetyczny i znormalizowane ortograficznie i gramatycznie. (JB)http://www.isybislaw.ispan.waw.pl/ShowDocument.do?documentId=597330</ref><ref>Ramułt S., ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'', scalił i znormalizował J. Treder według wydań AU z roku 1893 i PAU z roku 1993, Gdańsk 2003, ss. 520; , fototypowe s. 457/IX-520/298 zawierające teksty tylko w wyd. 1, w kolejnych wyd. Wydawnictwa Region stron tych nie https://web.archive.org/web/20260414085618/https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/slowniki/</ref> ** ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Redakcja i korekta Jerzy Treder,'' wëd. [[Wëdôwizna „Region”|Region]]. Gdiniô [[2011]] ISBN 978-83-7591-212-8<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20260709222000/https://www.ksiegarnia.slupsk.edu.pl/pomeranika/255-slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego.html</ref> ** ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Redakcja i korekta Jerzy Treder,'' wëd. [[Wëdôwizna „Region”|Region]]. Gdiniô [[2017]] (dzél I + II) ISBN 978-83-7591-586-0<ref>https://fundacjakaszuby.org/produkt/slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego/</ref><ref>https://czec.pl/slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego-ramult</ref><ref>https://kaszubskaksiazka.pl/encyklopedie-i-leksykony/681-slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego.html</ref> * ''Statystyka ludności kaszubskiej'', [[Krakòwò]] [[1899]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego 2011.jpg|2011<ref name=":0" /> Òbrôzk:Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego 2017.jpg|2017<ref>https://www.wydawnictworegion.pl/ksiazki/slownik/</ref> </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Dzieje Pomorza Nadwiślańskiego od VII wieku do 1945 roku / [Stanisław Mielczarski et al. ; koordynacja całości Wacław Odyniec], Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1978, s. 413. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090314061729/http://pl.kaszubia.com/kultura/jezyk-kaszubski/slownik-jezyka-pomorskiego-czyli-kaszubskiego-stefana-ramulta Wëjimczi ze słowarza (''Czile słów ò Kaszëbach ë jich mòwie'')] * [http://pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=7469 ''Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego'' na starnach PBC] * [https://fbc.pionier.net.pl/details/nnhmVnf ''Statystyka ludności kaszubskiej''] * [http://opac.vatlib.it/iguana/www.main.cls?sUrl=search&t=1361777622030&searchProfile=ALL#anchor_Results Ramult, Stefan] * [http://www.gutenberg.org/files/40863/40863-h/40863-h.htm#ar183 plur. Kaszëbi] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_251966 Watikan – Biblioteka] * [https://web.archive.org/web/20100529021029/http://ec.europa.eu/education/languages/archive/languages/langmin/euromosaic/pol3_en.html ''Arts and Culture'' (en)] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Ramułt Stefan}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi jãzëkòznôwcë]] 0s5z70c1h6ive8kbac3qi54lvj3tb3a 0 5276 212914 204995 2026-09-08T18:38:25Z Iketsi 3254 - → – ; krôjòbrazowé→krôjmalënkòwé 212914 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swiónowsczé Jezoro.JPG|mały|Swiónowsczé Jezoro]] '''Kaszëbsczé Pòjezerzé''' ({{jãz.|pl}} ''Pojezierze Kaszubskie'') – zajimô westrzédny pas [[Kaszëbë|Kaszëbów]]. Je tu wiôlgô, jak na niżawné òbéńdë, wiżô krôjnë n.r.m. i ùrozmajiconô rzezba terenu, przede wszëtczim w conie pòjezérnégò pùkla. Òd nôwëższich Szimbarzczich Grzëpów (329 m n.r.m.) teren pòstãpno òpôdô w stronã nordë, pôłnia i wschòdu. To dô tu wiele jezór, a westrzód nich wiôlgòscą wëapartniają sã: Reduńsczé Jezora (Dólné i Górné), [[Òstrzëcczé Jezoro|Òstrzëcczé]], [[Gòwidlińsczé Jezoro|Gòwidlińsczé]] i [[Môùsz]]. Na klimat wërazny cësk mô wiôldżé zjinaczenié wiże. Razã z ji rostã òpôdô wiżô temperaturë lëftu, a zwikszô sã sëma atmòsferowëch òpadów. Długò mòże tu leżëc sniég. [[Òbrôzk:Pojezierze Kaszubskie.PNG|mały|Kaszëbsczé Pòjezerzé na spòdlém krézów, jaczich sã najdiwô ]] Nôtërné roscëznowé ruchno sparłãczoné je z wiele dzejnikama, westrzód chtërnëch do nôwôżniészich nôleżi zarechòwac klimat, òksëpòwy spódk, ùsztôłcenié wiéchrzëznë i wòdné òdnieseniô. Dzysdniowé roscëznowé ruchno pòkôzywô mòcny zrzeszënk z gòspòdarzczim dzejanim człowieka. Nôczãscé spòtikónym drzewã òpisywóny òbéńdë je [[sosna]], rosnącô abò w jednorodnëch drzéwiãcëznach (bòrë sosnowé) abò miészónëch – z [[bùk]]ã abò [[dana|daną]]. Òsoblëwò czãsto spòtikómë jã na piôszczëstëch òbéńdach sandrowëch. Corôz czãscy spòtikóny je [[skòwrónk]], colemało sadzony w lasowym zbiérkù z bùkã, [[dãb]]ã i sosną. Znóné są bùkòwé lasë kòl [[Szimbark]]a. Zdłużą strëgów i nad jezorama wëstãpywają łãdżi. Tu pierszima drzewama są: [[szarô òlszô]], [[wierzba]] (jerzbina) i [[papla]]. [[Òbrôzk:Wiezyca Jezioro Ostrzyckie.jpg|mały|Wëzdrzatk z Wieżëcë]] Tipòwym roscëznowym zbiérkã sparłãczonym z fùchtnym spódkã są nisczé torfòwiszcza, pòdskôcóné gruńtowëma wòdama. Pòrôstają je pierszim dzélã [[strzëna|strzënë]], [[charzt]] i mechë. Tamsam wëstãpywają wrzosowiszcza pòrosłé czerzkama, chtërnëch nôwôżniészim elementã są [[wrzos]]ë, jak téż wielelatné roscënë, trôwë, mechë i narwë. Môlama spòtikómë tu sosnë, brzozë i [[jałówc]]e. Grad lasowatoscë je tu wiôldżi, òsoblëwie na sandrowëch òbéńdach. Mało lasów mô wsowô [[gmina Chmielno]] i miasto [[Żukòwò]]. W ùprawach wërazno panëją tu [[żëto]], pszéńżëto i [[bùlwa|bùlwë]]. Bëlną wiéchrzëznã zabiérają téż pôsné roscënë. Chòwa bëdła je nôbarżi rozwitô na terenach bòkadnëch w łączi i pastwiszcza, swiniô chòwa je za to sparłãczonô z ùprawą bùlew i spòsobã zdobëcô relatiwno tónëch kôrmów socznëch. Ta òbéńda je znónô z plantacji [[Ògardowô pòtrôwnica|pòtrôwniców]] ("kaszëbsczich malënów"). Tu warô zasedzałi òd wieków kaszëbsczi lud, chtëren mô swój [[Kaszëbsczi jãzëk|jãzëk]] i zwëczi. Je téż [[kaszëbskô lëteratura]]. Tu w [[Kartuzë|Kartuzach]] je [[Kaszëbsczé Mùzeum miona Frãcëszka Trédra]]. == Turistika == Kaszëbsczé Pòjezerzé je nôczãscy òdwiedzóną bez turistów òbéńdą Pòmòrsczégò Pòjezerzô. Czinnikama, jaczé mają nôwiãkszi cësk na turistikã w ti òbéńdze, są krôjmalënkòwé przëstoji i blëznotë Gduńsczi Aglomeracje, co sprôwiô napłëw turistów tak z Trzëgardu, jak i tëch, co òdwiedzają nã òbéńdë òbczas wëpòczinkù w Trzëgardze. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbë]] * [[Kaszëbskô Szwajcariô]] == Lëteratura == * Augustowski B. (red.): Pojezierze Kaszubskie (praca zbiorowa), Gdańsk : GTN, 1979, ISBN 83-04-00363-5 * [[Encyklopedia powszechna PWN]], Warszawa 1974, s. 433 * Pojezierze Kaszubskie, Baranowski, Jerzy (teksty [[Donald Tusk]]) – Warszawa : Wydawnictwo Sport i Turystyka, 1985, Wyd. 1. * Pojezierze Kaszubskie / Piotrowska H., Sławomir Kadulski S. Warszawa : "Wiedza Powszechna", 1985. ISBN 83-214-0376-X == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/451 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom IX] (pl) * [https://web.archive.org/web/20160306133516/http://agris.fao.org/agris-search/search/display.do?f=1990/SE/SE90004.xml%3BSE9000005 agris.fao.org] (en) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] dpawtmymm7jna3upjgfcl9pmov71f8e 0 5403 212817 201845 2026-09-08T15:37:00Z Terrus38 14026 212817 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Łątczińskô Wigòda | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=[[Łątczëno]] | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=17 | sekùndëN=06 | gradëE=17 | minutëE=59 | sekùndëE=54 | wiżô= | rok= | lëdztwò=45 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-335 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk=WygodaLeczynska-church3.JPG | galerëjô_commons= |}} '''Łątczińskô Wigòda''' to je kaszëbskô wies w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Òna je w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Tu je kòscół z lat 1913-1914. W Łątczińsczi Wigòdze ks. [[Francyszk Grucza]] 20 rujana 1984 rokù zaczął w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiac Msze sw. w kòscele katolëcczim<ref>W. K.: Seminarium w Hucie. Pomerania nr 1, styczeń 1985, s. 37</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - kòscół.jpg| Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - Heyke.jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] j1unm4iqcq0d33x1shmd7w38q8sso70 0 5410 212818 212496 2026-09-08T15:37:21Z Terrus38 14026 212818 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Pałëbice | rodzôcz_wsë= | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Srôkòjce | szôłtëstwò= | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=23 | sekùndëN=22 | gradëE=17 | minutëE=51 | sekùndëE=33 | wiżô= | rok=2006 | lëdztwò=282 | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-340 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës= | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Pałëbice''' ({{jãz.|pl}} ''Pałubice'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w nordowô-zôpadnim dzelu [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] i [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]], pòłożonô w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezioro Okonko w Pałubicach.jpg| Òbrôzk:Jezioro Okonko w Pałubicach, brzeg jeziora.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/834 Pałubice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] ms1t3pd2eme0orlauucqv0uhc6sia88 0 5443 212785 201821 2026-09-08T15:00:15Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] 212785 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuznice plaza.jpg|mały|Nadmòrzé]] '''Nadmòrsczi Park Krajòbrazny''' to je park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 188 km² (założony w 1978 rokù) nad [[Bôłt|Bôłtem]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W parkù roscą: mùszilepë, wronôczi i jin. Je tu 9 rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Cytrónowô plëszka|cytrónowé plëszczi]], sowë (np. [[ùszatô sowa]]), [[Mësznik|mëszniczi]] i [[Biegôcz|biegôcze]]. W [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]] biwają [[Szarô foka|szaré foczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://npk.org.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] ji2u8ssc1dnh4gzetrwjw8ih5tfpy3j 212794 212785 2026-09-08T15:24:58Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Nadmòrsczi Park Krajòbrazny]] do [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park]]: pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212785 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuznice plaza.jpg|mały|Nadmòrzé]] '''Nadmòrsczi Park Krajòbrazny''' to je park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 188 km² (założony w 1978 rokù) nad [[Bôłt|Bôłtem]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W parkù roscą: mùszilepë, wronôczi i jin. Je tu 9 rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Cytrónowô plëszka|cytrónowé plëszczi]], sowë (np. [[ùszatô sowa]]), [[Mësznik|mëszniczi]] i [[Biegôcz|biegôcze]]. W [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]] biwają [[Szarô foka|szaré foczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://npk.org.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] ji2u8ssc1dnh4gzetrwjw8ih5tfpy3j 212799 212794 2026-09-08T15:26:02Z Terrus38 14026 212799 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuznice plaza.jpg|mały|Nadmòrzé]] '''Nadmòrsczi Park Krajòbrazny''' to je park krajòbrazny ò wiéchrzëznie 188 km² (założony w 1978 rokù) nad [[Bôłt|Bôłtem]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W parkù roscą: mùszilepë, wronôczi i jin. Je tu 9 rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Cytrónowô plëszka|cytrónowé plëszczi]], sowë (np. [[ùszatô sowa]]), [[Mësznik|mëszniczi]] i [[Biegôcz|biegôcze]]. W [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]] biwają [[Szarô foka|szaré foczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://npk.org.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] i4ue5ck7czjjsbgqe6b1r0fdh703kjo 212883 212799 2026-09-08T16:57:49Z Iketsi 3254 Krajòbrazny→Krôjmalënkòwi; krajòbrazny→krôjmalënkòwi 212883 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuznice plaza.jpg|mały|Nadmòrzé]] '''Nadmòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' – park krôjmalënkòwi ò wiéchrzëznie 188 km² (założony w 1978 rokù) nad [[Bôłt|Bôłtem]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W parkù roscą: mùszilepë, wronôczi i jin. Je tu 9 rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Cytrónowô plëszka|cytrónowé plëszczi]], sowë (np. [[ùszatô sowa]]), [[Mësznik|mëszniczi]] i [[Biegôcz|biegôcze]]. W [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]] biwają [[Szarô foka|szaré foczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://npk.org.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] kg675n2jxpkmnfz2v57ba2yspi7eyld 212899 212883 2026-09-08T17:40:11Z Iketsi 3254 [[park krôjmalënkòwi]] 212899 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuznice plaza.jpg|mały|Nadmòrzé]] '''Nadmòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 188 km² (założony w 1978 rokù) nad [[Bôłt|Bôłtem]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W parkù roscą: mùszilepë, wronôczi i jin. Je tu 9 rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Cytrónowô plëszka|cytrónowé plëszczi]], sowë (np. [[ùszatô sowa]]), [[Mësznik|mëszniczi]] i [[Biegôcz|biegôcze]]. W [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]] biwają [[Szarô foka|szaré foczi]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://npk.org.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] heq17b4edgc6q2dqpte2rgkr0aiof40 212903 212899 2026-09-08T17:45:58Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212903 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kuznice plaza.jpg|mały|Nadmòrzé]] '''Nadmòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 188 km² (założony w 1978 rokù) nad [[Bôłt|Bôłtem]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W parkù roscą: mùszilepë, wronôczi i jin. Je tu 9 rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Cytrónowô plëszka|cytrónowé plëszczi]], sowë (np. [[ùszatô sowa]]), [[Mësznik|mëszniczi]] i [[Biegôcz|biegôcze]]. W [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]] biwają [[Szarô foka|szaré foczi]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Krôjmalënkòwé parczi === {{#categorytree:Krôjmalënkòwé parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] b6y3hesvzs926axz1ia9dnucsccy7f4 0 5444 212862 187611 2026-09-08T15:55:48Z Terrus38 14026 212862 wikitext text/x-wiki [[File:Rewa-mechelinskie-laki-mikolajek-2017.jpg|thumb|Kòlmòrsczi òstropùs na Mechelińsczich Łąkach]] '''Mechelińsczè Łączi''' to je rezerwat w [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park|Nadmòrsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] założony w 2000 rokù nad [[Bôłt|Bôłtã]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W tim rezerwace żëje wiele ptôchów, a gniôzda miałë nawetka [[Biegôcz|biegôcze]]. Rosce tu m.jin. [[kòlmòrsczi òstropùs]]. [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] go4jbdtipqp9rwtlhvtsxb1u47f2ky2 212863 212862 2026-09-08T15:56:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Mechelińsczè Łączi]] do [[Mechelińsczé Łączi]]: pisënk 212862 wikitext text/x-wiki [[File:Rewa-mechelinskie-laki-mikolajek-2017.jpg|thumb|Kòlmòrsczi òstropùs na Mechelińsczich Łąkach]] '''Mechelińsczè Łączi''' to je rezerwat w [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park|Nadmòrsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] założony w 2000 rokù nad [[Bôłt|Bôłtã]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W tim rezerwace żëje wiele ptôchów, a gniôzda miałë nawetka [[Biegôcz|biegôcze]]. Rosce tu m.jin. [[kòlmòrsczi òstropùs]]. [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] go4jbdtipqp9rwtlhvtsxb1u47f2ky2 212878 212863 2026-09-08T16:49:26Z Iketsi 3254 kat. 212878 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rewa-mechelinskie-laki-mikolajek-2017.jpg|mały|Kòlmòrsczi òstropùs na Mechelińsczich Łąkach]] '''Mechelińsczè Łączi''' to je rezerwat przirodë w [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park|Nadmòrsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] założony w 2000 rokù nad [[Bôłt|Bôłtã]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. W tim rezerwace żëje wiele ptôchów, a gniôzda miałë nawetka [[Biegôcz|biegôcze]]. Rosce tu m.jin. [[kòlmòrsczi òstropùs]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] kc3kp9hiy7dyj8mmdf6asn9jryjibiz 0 5445 212819 207598 2026-09-08T15:37:31Z Terrus38 14026 212819 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grus grus 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Trulôcz<br>[[Òbrôzk:Grus grus.ogg|Głos]]<br>Głos]] '''Trulôcz''' (''Grus grus'') - wiôldżi ptôch z rodzëznë trulôczowatëch. Te ptôchë mają òb lato młodi na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], a w strumiannikù òne pò zëmie są znowù tu. Trulôcze są òbjimniãti ùrzãdową òchrónią.Na òbszarze Pòlsczi nôwiãcy wëstãpùje na Warmii, Mazurach i na Pòmòrzu. Na tim òbszarze kòncentruje sã òk. 60% pòpùlacji. W òstatnëch latach mòżna òbôczëc wzrost lëczebnoscë. Trulôcze nie zëmują na terenie naszégò kraju, a w strumiannikù òne pò zëmie są znowù tu. [[Òbrôzk:Common-Crane.jpg|mały]] == Masa == [[Òbrôzk:Zuraw2.jpg|mały]] [[Òbrôzk:Sandhill Cranes ritual dance.jpg|Tińc gòdowi|mały]] Trulôcz je jednym z nôwiãkszich pòlsczich ptôchów. * dłëgòsc cała 105 -140 cm * szerokòsc skrzidłów 200 -240 cm * wësokòsc òk. 80 cm * wôga 5 -6 kg == Co lubi jesc == Trulôcz je ptôchem, chërny lubi jesc pokarm zwierzãcy, jak i roslënny, przë czim roslënë dominują. Są to przede wszëtczim zbòża (pszénica, óws, jãczmiéń, pszenżëto i kùkùridza. Na zymku i w lece, òb czas wëchòwù piskląt jedzą zboże, ówadë i ich larwë. == Zwëczi == Toczi òdbëwają sã pò pòwrocie na môl lęgòwi, trulôcz na pòczątkù trzëmô się w stadach, a toczi òdbëwają sã w karnach. Trulôcze wëkònywają tëdë charakteristiczny tinc pòdobny do baletowégò. Ptóczi pòdskakują i kłôniają sã sobie z rozpiãtymi skrzidłama. Samce wertikalno trzëmają dzób i w dostojnym marszu jidą za samicą. Chòc tuńce są czãsto widzony za gòdowi, to wëkonywóne są tęż pòza czasa lęgòwim, na molach òdpòczinkù. == Strzodòwiskò == Rozwlekłé zybia westrzód lasów, torfòwiska, wrzosowiska, nad jezorama i starorzeczama. Dalek ód lëdzczich sedzbów, le kôrmią sã na łąkach i pòlach ùprawnych. Przédnim môlem gniôzdowani są lesny torfòwiska, mòcno litoralné dolënë rzék a téż zarastające òbrzeża zbiorników wòdnëch – stawów i jezor. [[Trulôczowé Błota]] == Gniôzdo i pisklãta == Gniôzdo wiedno na zemi, z bezładnie ułożonégò materiału w pòstacy zbutwiałëch roslën zebrônëch wòkół, o szerokòscë ok. 80 cm. Gniôzdo może bëc téż na wodze czë bagnach. Wësokòsc gniôzda zalezi òd głãbòkòscë wòde, nad wòdã wëstaje 10-25 cm gniôzda Znosi przewôżnie 2 brunatné abò zelonawé jaja o srednëch wëmiarach 98 x 63 mm. Jeden lęg w rokù, w pòłowie abò pòd kuniec łżëkwiata. Pisklãta wësadëją òbëje starszi na przemiôn przez òk. 30 dni i òpiekują sã młodema przez 10 tigòdni. Ópùszczają gniôzdo pò òk. 65 dniach, jednak wòlno sã rozwijają i w pełni dozdzelale są pò 5-6 latach. == Trulôcz w kùlturze == [[Òbrôzk:Wappen Wurzbach.png|mały|150px]] Trulôcz w herbie niemiecczégò gardu Wurzbach Starożytni mëslëlë, że nad spikiem trulôcza pilują wachtôrze i dlôte òn mô jedną pòdkuloną nogã schòwaną w piórach. To w ni miôł trzëmac kam i czëdë zasnął, ten ùpôdł na drëgą nogã i gò òbùdził. Dlôtegò na herbach i gòdłach trulôcze widnieją z nogą trzëmającą kam i z nôdpisem Ut alii dormant, to je abë jinszi òdpòczãlë. Klãgòt trulôczów miôł bëc òdzwierciedlenim skarżenia sã cerpiącëch dësz. Trulôcze wedle wiérzeń są wiérné, mądré, długòwiecznã. Chrzescëjanie przëpisëwelë mù cnotë żëwòtu klôsztornégò. Krziczi przëlatującëch i òdlatującëch trulóczów òznaczałë zymkòwé sewë i jesené zbiore. [[Òbrôzk:Grus grus egg - Niitvälja bog.jpg|mały|''Grus grus'']] == Gatënczi == Dzysdnia znóne są dwa zorte: * [[Grus grus grus]] (Linnaeus, 1758) * [[Grus grus lilfordi Sharpe]], 1894. == Òbaczë téż == * [[Nôtëra Polsczi]] * [[Ptôchë Polsczi]] * [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]] * [[Wdzëdzë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografijô == * Karel Stastny: Ptaki wodne. Warszawa: Delta, 1993. ISBN 83-85817-10-7. * Klaus Richarz: Ptaki - Przewodnik. Warszawa: MUZA, 2009. ISBN 978-83-7495-018-3. * J. C. Cooper: Zwierzęta symboliczne i mityczne. Poznań: Ryń i Leszek Ryń, 1998. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] m3uco6chuxneqptdcxngrjsma4m0u0d 0 5463 212885 197278 2026-09-08T16:58:17Z Iketsi 3254 krajòbrazny→krôjmalënkòwi; {{Kòntrola}} 212885 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rezerwat przyrody Kępa Redłowska, Gdynia.jpg|mały|Redłowskô Kãpa – rezerwat]] '''Rezerwat Redłowskô Kãpa''' – krôjmalënkòwi rezerwat ò wiéchrzëznie 118,16 ha (założony w 1938 rokù) òbrëmiô [[Redłowskô Kãpa|Redłowską Kãpã]] w [[Redłowò|Gdini]]. Tu nad [[Bôłt|Bôłtem]] rosce wiele [[bùk|bùków]], [[szwedzkô jarzbina|szwedzczich jarzbinów]], a téż [[sëdwina]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rezerwatë przirodë|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] dm588jc9qaem9bs2mw80rvksmvvuaap 0 5480 212882 201322 2026-09-08T16:57:26Z Iketsi 3254 krajòbrazny→krôjmalënkòwi 212882 wikitext text/x-wiki '''Wiłóz Reduni''' – krôjmalënkòwi rezerwat na pòrénkòwim kraju [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ò wiéchrzëznie 84,24 ha (założony w 1972 rokù), òbrëmiô terenë kòl Babiégò Dołu. Tu nad brzegama [[Reduniô|Reduni]] rosce wiele drzéwiãtów np. [[drobnolëstnô lëpa]], [[sosna]] i dosc tëli krzów, a téż żëją np. [[Wëdra|wëdrë]]. == Charakteristikô == Rezerwat òbjimô stolemny dzél przełomu [[Reduniô|Rëduni]], zwónégò Babidolsczim Przełomã, bez mòrenowé grzëpë (zjawiszcze erozjë) z pòrosniãtima grądã i łãgã stokama. Je to jedno z nôbògatniszich na niżu stanowiszczów florë i roscënnoscë ò charakterze pòdgórsczim. Wiłóz Reduni bëł fragmeńtã turisticznégò szlachù czółnowich spłiwów (decyzją Regionalné Direkcjë Òchronë Strzodowiszcza we Gduńsku, zgodno z òbòwiązującym planã òchronë: „Czółnowi ruch rzeką Rëdunią w dzélu pòkriwającëm sã z obrëmienim rezerwatu Wiłóz Rzeki Raduni jest niedozwòlóny”). Nôblëższé môlëznë to Babi Dół, [[Bòrowò (Gmina Kartuzë)|Bòrowò]] i [[Bòrkòwò]]. Znajduje sã na turisticznym szlachu Kartësczim. * Òbrëmienié: 84,24 ha * Minimalny wësok 122 m n.p.m. * Maksymalny wësok 172 m n.p.m. * Klasë sedlisków i % pòkrëcô: iglasté lasë 24%; miészané lasë 76% == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:DW211 Bòròwò - Wiłóz Reduni.JPG| Òbrôzk:Wiłóz_Reduni_(23).JPG| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://powiatkartuski.wkraj.pl/#/49735/198 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] [[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]] 0vf140y2h3klcyt6ip3frytfu9lls9j 0 5493 212820 205001 2026-09-08T15:38:11Z Terrus38 14026 212820 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Złòtô Góra (Kaszëbskô Droga).JPG|mały|Złòtô Góra]] '''Kaszëbskô Droga''' ({{jãz.|pl}} ''Droga Kaszubska'') – to zaczinô sã w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w [[Gôrcz]]u (na skrzëżowaniu z drogą nr [[Òbrôzk:Tabliczka DW211.svg|25px]]) i jidze przez [[Chmielno]], [[Zôwòrë]], [[Rãbòszewò]], [[Dólnô Brodnica| Dólną Brodnicã]] i [[Òstrzëce]], a kuńczi sã krótkò [[Wieżëca|Wieżëcë]]. == Òbaczë téż == * [[Kòłowô turistika]] * [[Kaszëbsczi Szlach]] * [[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Turistika]] [[Kategòrëjô:Szlachë]] [[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]] 531yqfvfh8zifu3o8toei65ciocb6ez 0 5497 212821 207930 2026-09-08T15:38:28Z Terrus38 14026 212821 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pl-pomerania-lake-Kamienne.jpg|mały|Trulôczowé Błota]] '''Trulôczowé Błota''' ({{jãz.|pl}} ''Rezerwat przyrody Żurawie Błota'') są rezerwatã ò wiéchrzëznie 109,1 ha założonym w 1990 rokù w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w [[Gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu żëje wiele ptôchów, a w tim [[trulôcz|trulôcze]] z swòima młodima. Ten rezerwat òbrëmiô [[Kamiané Jezoro]] ë lasë bùkòwò-dãbowë. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rezerwatë przirodë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20220926065726/https://kpk.org.pl/co-robimy-4/czynna-ochrona-4/rezerwaty-przyrody-4/zurawie-blota/ ''Żurawie błota''] * https://web.archive.org/web/20260504131924/https://polska-org.pl/9106151,Rezerwat_przyrody_Zurawie_Blota.html * https://www.gov.pl/web/rdos-gdansk/rezerwaty-udostepnione-dla-ruchu-pieszego-rowerowego-lub-jazdy-konnej-w-wojewodztwie-pomorskim * https://kpk.org.pl/o-parku/formy-ochrony-przyrody-5/rezerwaty-przyrody-4/zurawie-blota/ [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] r3fezcjh43rh0174rixdeqbm927vfer 0 5510 212822 205013 2026-09-08T15:38:46Z Terrus38 14026 212822 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|mały|Òstrzëcczé Jezoro]] '''Òstrzëcczé Jezoro''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Ostrzyckie'') – jezoro ò wiéchrzëznie 309 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/661 ''Golubc'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] hmm0enohxutzr5banel53li1t472u4o 0 5522 212823 205058 2026-09-08T15:39:09Z Terrus38 14026 212823 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swiónowsczé Jezoro.JPG|mały|Swiónowsczé Jezoro]] '''Swiónowsczé Jezoro''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Sianowskie'') – [[jezoro]] ò wiéchrzëznie 76 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] gj21sb9upjllo57o8r19dpi4pu5mag0 212824 212823 2026-09-08T15:40:09Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Sjónowsczé Jezoro]] do [[Swiónowsczé Jezoro]]: sztandard kaszëbsczégò 212823 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swiónowsczé Jezoro.JPG|mały|Swiónowsczé Jezoro]] '''Swiónowsczé Jezoro''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Sianowskie'') – [[jezoro]] ò wiéchrzëznie 76 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] gj21sb9upjllo57o8r19dpi4pu5mag0 0 5535 212826 205197 2026-09-08T15:40:34Z Terrus38 14026 212826 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zôwòrë - jezoro Môłé Brodno (1).JPG|mały|500px|center|Zôwòrë]] {{Wies infobox | Wies=Zôwòrë | rodzôcz_wsë=Zôwór | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Chmielno | szôłtëstwò=Zôwòrë | miejskô= | wiechrzëzna=3,72 | gradëN=54 | minutëN=18 | sekùndëN=46 | gradëE=18 | minutëE=06 | sekùndëE=42 | wiżô=160,4 | rok= | lëdztwò=394 | gãscëzna=105,9 | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-333 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Danuta Dejk | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} '''Zôwòrë''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Zawory'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]][http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=88] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. Òna je w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je na na szlachù [[Kaszëbskô Droga|Kaszëbsczi Drodżi]]. Stądka je dosc krótkò do [[Tamòwô Góra|Tamòwi Górë]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] b5libdje7a7r2iz8vv28hizv2qr69sd 0 5738 212866 186746 2026-09-08T15:57:26Z Terrus38 14026 212866 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Puck Dwunastu Apostołów 2022.jpg|mały|Dwanôsce Apòsztołôw (2022)]] '''Dwanôsce Apòsztołôw (òksëpë)''' – to je karno òksëpów na [[Kaszëbsczi Ùbrzég|Kaszëbsczim Ùbrzégù]]. Jeden z nich je w [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park|Nadmòrsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. {{stub}} [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] drvfugv3bndakv0e6pewajvz0tuevw3 0 5803 212869 200679 2026-09-08T15:58:52Z Terrus38 14026 212869 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Kalisz | rodzôcz_wsë=Kalisza | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kòscérsczi | gmina=Dzemiónë | szôłtëstwò=Kalisz | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=02 | sekùndëN=40 | gradëE=17 | minutëE=47 | sekùndëE=47 | wiżô=146 | rok=2016 | lëdztwò=707<br>900 (szôłtëstwò) | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-425 | reg_tôfla=GKS | SIMC= | szôłtës=Jan Narloch | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Kalisz (pòmòrsczé wòjewództwò) - kòscół (2).JPG|mały|left|Kòscół]] '''Kalisz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Kalisz'', [[miemiecczi jãzëk|miem.]] ''Kalisch'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[gmina Dzemiónë|gminie Dzemiónë]] w òbéńdze [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park|Wdzydzczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: Jałówe, Leżëchòwò, Nowé Słoné, Staré Słoné, Słupinkò ë Tòmaszewò. W tich stronach bëlë pszczélkòwie. Wies je na szlachù banowi sécë [[Kòscérzëna]]-[[Lëpùsz]]-[[Chònice]] ë na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW235.svg|25px]]. == Òbaczë téż == * [[Kalisz]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/699 Kalisz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/821 1.) ''Słone Stare'', 2.) ''Słone Nowe'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Dzemiónë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] jc354k7o8hoet861mpr59o643mei0at 4 6182 212995 184927 2026-09-09T02:57:00Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Ùzémczi artiklów]] to [[Category:Metastarnë Wikipedie]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212995 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|60px|right]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') òznôczô na Wikipediji artikel, chtëren zamëkô w se le spòdlową definicëjã na dóną témã — jinaczi pisząc zamëkô òn w se baro mało wëdowiédzë, chtërną je nót rozwinąc. == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipediji== Chcąc rozwinąc ùzémk artikla, sygnie zwëczajno przeńc do załóżczi '''edicëjô''', abò klëknąc na lënk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipedijô zamëkô w se baro wiele ùzémków artiklów ë wëzdrzi za tim, że za chùtkò to sã nie zmieni, proszëmë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całowny ùdbë, chtërnô mô bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wëdowiédzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] eu56cj02ka4fyhdkvba8ti0j1h2hyto 212996 212995 2026-09-09T02:58:34Z Iketsi 3254 [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] 212996 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wiki puzzle.svg|40px|right]] [[:Kategòrëjô:Ùzémczi artiklów]] '''Ùzémk artikla''' (tzw. ''stub'') òznôczô na Wikipediji artikel, chtëren zamëkô w se le spòdlową definicëjã na dóną témã — jinaczi pisząc zamëkô òn w se baro mało wëdowiédzë, chtërną je nót rozwinąc. == Rozwijanié ùzémków na kaszëbsczi Wikipediji== Chcąc rozwinąc ùzémk artikla, sygnie zwëczajno przeńc do załóżczi '''edicëjô''', abò klëknąc na lënk zamkłi w szablónie. Przez to, że kaszëbskô Wikipedijô zamëkô w se baro wiele ùzémków artiklów ë wëzdrzi za tim, że za chùtkò to sã nie zmieni, proszëmë ò rozwijanié swòjich ùzémków, co bãdze le ze zwëskã dlô całowny ùdbë, chtërnô mô bëc zdrojã fùlwôrtny kaszëbskòjãzëkòwi wëdowiédzë. [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] 7rlbyhpll5jsynuf4n4as8m9awcv1jo 0 6183 212827 202667 2026-09-08T15:40:59Z Terrus38 14026 212827 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Szopa_3969.jpg|mały|]] '''Szopa''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] [[Bąckô Hëta]]. Tu w szkòle dzece i młodzëzna ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Szopa, school.jpg|Szkòła Òbrôzk:Szopa, krzyż przydrożny 8374.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://malaszkola.eu/szkola/nauczyciele/ Szkòła] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Srôkòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] ix3ehamvp690mwumz4xcn88ssrtsreu 0 6266 212828 200702 2026-09-08T15:41:55Z Terrus38 14026 212828 wikitext text/x-wiki '''Jelónkò''' – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Czedës to bëłë pùstczi. == Lëteratura == Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, s. 349 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/561 Jelonko w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160305050304/http://sp_jelonko.republika.pl/page2.html (pò kaszëbskù ò szkòle)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] ci8sbatnalfe7ys1fjmahaztpyrq66f 0 6306 212927 204193 2026-09-08T19:40:17Z Iketsi 3254 - → – 212927 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Òsek |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |gmina=Lëniô |szôłtëstwò=Òsek |mieskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=29 |sekùńdëN=06 |gradëE=17 |minutëE=58 |sekùńdëE=08 |wiżô= |rok= |lëdztwò= |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=84-223 |reg_tôfla=GWE |SIMC= |szôłtës=Józef Flórczik |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Òsek''' ({{jãz.|pl}} ''Osiek'') – zgrëpionô, gbùrskô wies, jakô leżi w zôpadnym dzélu gminë, na zberkù dolëznë [[rzeka Łeba|Łebë]]. Pierwòsznô pòzwa wsë – Òseczi – wskazëje na militarné znaczenié negò môla w strzédnëch stalatach, jaczi zajimał pas wëcãtégò lasu (dzysô më bë rzeklë zaseczi), òsłaniającégò krótkò pòłożoną przëszlôgã w [[Tłuczewò|Tłuczewie]]. == Historiô == Pierszé wiadło ò '''Òsekù''' pòchôdô z 1342 rokù. Bëło to òsedlé założoné na pòlsczim prawie, słëchającé do lãbòrsczi zemi. Òd 1466 rokù Òsek razã z [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|lãbòrską zemią]] słëchôł do zôpadnopòmòrsczich ksyżëców i béł greńczną wsą. W 2. pòłowie 16. stalatégò wies bëła dobrã pòmòrsczi familie Bòchenów. W kùńcu 19. stalatégò òsecczi majątk słëchôł do rodzëznë Zielke mającë 532 ha gruńtu. Szpecjalizowelë sã tuwò w chòwie òwców. W latach 1920-1945 bëła to miemieckô greńcznô wies. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Òsek-las.JPG|Las kòl Òseka Òbrôzk:Òsek-las2.JPG| </gallery> == Czekawinczi == Òdwiedzającë '''Òsek''', wôrt wëbrac sã nad [[rzéka Łeba|Łebã]], jakô płënie na nordã òd wsë, w nié za baro szeroczi dolëznie, òtoczony przitczima, zalesonyma grzëpama. Wedle rzéczi prowadzy droga do dôwnégò ''młina w [[Tãpcz]]u'' i ''pałacu w [[Paraszëno|Paraszënie]]''. ---- W '''Òsekù''' stoji szlachòta '''[[Jablón|Jablóna]]''' – Dëcha ze szlachù "[[Pòczuj Kaszëbsczégò Dëcha]]" w gminie Lëniô. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/633 1.) Osiek w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Gmina Lëniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Lëniô]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] s44h2dtwub1kyf480h2vwqu4ts0xu49 0 6321 212911 208300 2026-09-08T18:07:02Z Iketsi 3254 - → – ; krôjòbrazny→krôjmalënkòwi 212911 wikitext text/x-wiki '''Pòtãgòwsczé Jezora''' ({{jãz.|pl}} Jeziora Potęgowskie) – karno pòlodofôłtowich jezorów, jaczé wôpełniwają tzw. ''Pòtãgòwską Rinnã'', chtërną ògrańczô òd nordë i zôpadu rozległi kòmpleks '''[[Mirochòwsczi Lasë|Mirochòwsczich Lasów]]'''. Pòzwa pòchôdô òd wsë [[Kòbëlôsz-Pòtãgòwò|Pòtãgòwò]]. == Charakteristika == Wszëtczé jezora charakterëzëją sã dosc wiôlgą głãbòkoscą i długòscą a téż niewiôlgą szérzą. Jejich wòda mô jasnoòrzechòwą farwã, pòchôdającą z farwników jaczé wëstãpiwają w lëstach òtaczjącëch je bùków. [[Òbrôzk:Lubygosc-grota.jpg|mały|330px|Zlepieńcowé grotë kòl jez. Lubògòszcz]] == Czekawinczi == Na wschòdze leżi '''jezoro Lubògòszcz''', jaczé je krôjmalënkòwim i floristicznym rezerwatã. Kòl jegò nordowégò ùbrzegù są '''zlepieńcowé grotë'''. Nad zwãżëną parłãczącą pòstãpné jezora – '''Kòcankò''' ë '''Pòtãgòwsczé''' je '''''widzënkòwi pùńkt [[Zosynk]]'''''. Zôpadny kùńc '''Pòtãgòwsczich Jezorów''' twòrzą sparłãczoné za sobą jezora '''Czôrné''' ë '''Biôłé'''. Do karna jezorów trzeba wrëchòwac téż jezora: '''Folwarczné'''; '''Junno'''; [[Kamienicczé Jezoro|Kamienicczé]]; '''Òdnoga'''; '''Swiãté'''. Kòl karna jezorów Pòtãgòwsczich jidze turistny [[Szlach Kaszëbsczi]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] mvrxiwx1wstvxqfd2o77qqz2uy4gtpc 0 6332 212829 205516 2026-09-08T15:42:05Z Terrus38 14026 212829 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jez.lew2.JPG|mały|Jezoro Lewinkò]] '''Jezoro Lewinkò''' – przëpłëwowi jezoro midze [[Strzépcz|Strzépczã]] a [[Lewinkò|Lewinkã]] w [[gmina Lëniô|gminie Lëniô]]. Słëchô do [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]] ë je 1,3 × 0,26 km wiôldżé ë 12 m głãbòczi. Môłą strużką parłãczi sã z [[jezoro Miłoszewò|jezorã Miłoszewò]] bez co w jezorze je dosc wiele wòdnich krãceszków. Z jezora wëpłiwô rzéka [[Bólszewka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jez.lew3.JPG Òbrôzk:Jez.lew.jpeg </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] esw070xdz8nmv4xh70fpt8qjvagn2uj 0 6408 212830 200689 2026-09-08T15:42:14Z Terrus38 14026 212830 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox | Wies=Nowé Czaple | rodzôcz_wsë=Nowëch Czapli | céch_wsë= | ôrt_gminë= | fana_wsë= | kôrta_wsë= | wòjewództwò=pòmòrsczé | kréz=kartësczi | gmina=Stãżëca | szôłtëstwò=Nowé Czaple | miejskô= | wiechrzëzna= | gradëN=54 | minutëN=14 | sekùndëN=59 | gradëE=18 | minutëE=03 | sekùndëE=43 | wiżô=202 | rok=2009 | lëdztwò=173<br>316 szołtëstwò | gãscëzna= | nr_czér=58 | pòcztowi_kòd=83-324 | reg_tôfla=GKA | SIMC= | szôłtës=Wojciech Cyperski | www= | òdjimk= | galerëjô_commons= |}} [[Òbrôzk:Nowé Czaple - checz.JPG|left|mały|Chëcz]] [[Òbrôzk:Nowé Czaple - OSP.JPG|left|mały|OSP]] '''Nowé Czaple''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Nowe Czaple'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ë [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Stôré Czaple]], * [[Czapelsczi Młin]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/733 5). Czaple nowe w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] liacb5bcz3dw3ulxf2m2c2hqw6d1eya 0 6409 212953 204852 2026-09-08T20:58:28Z Iketsi 3254 OSP = [[Pòdwózark ògniôrzów]]? 212953 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Pòmieczëńskô Hëta |rodzôcz_wsë=Pòmieczëńsci Hëtë |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Kartuzë |szôłtëstwò=Pòmieczëńskô Hëta |miejskô= |wiechrzëzna=3,68 |gradëN=54 |minutëN=23 |sekùndëN=12 |gradëE=18 |minutëE=10 |sekùndëE=03 |wiżô=246 |rok=2009 |lëdztwò=221<br>285 szôłtëstwò |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-305 |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës=Mariusz Kasprzak |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Pòmieczińskô Hëta''' ({{jãz.|pl}} ''Pomieczyńska Huta'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu je szkòła, a w ni dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W Pòmieczëńsczi Hëce ùrodzył są [[Francyszk Grucza]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Nowinë]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pòmieczëńskô Hëta - chëcz.JPG|Chëcz Òbrôzk:Pòmieczëńskô Hëta - szkòła.JPG|Szkòła Òbrôzk:Pomieczyńska Huta, fire station.jpg|[[Pòdwózark ògniôrzów]] w Pòmieczëńsczi Hëce </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://szkolapomieczynskahuta.edupage.org/about/?subpage=1 szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 7x23xh3vomj9q0gi9o1oaxf7l948wpg 212957 212953 2026-09-08T22:26:16Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Pòmieczëńskô Hëta]] do [[Pòmieczińskô Hëta]]: pisënk 212953 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Pòmieczëńskô Hëta |rodzôcz_wsë=Pòmieczëńsci Hëtë |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Kartuzë |szôłtëstwò=Pòmieczëńskô Hëta |miejskô= |wiechrzëzna=3,68 |gradëN=54 |minutëN=23 |sekùndëN=12 |gradëE=18 |minutëE=10 |sekùndëE=03 |wiżô=246 |rok=2009 |lëdztwò=221<br>285 szôłtëstwò |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-305 |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës=Mariusz Kasprzak |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Pòmieczińskô Hëta''' ({{jãz.|pl}} ''Pomieczyńska Huta'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Tu je szkòła, a w ni dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. W Pòmieczëńsczi Hëce ùrodzył są [[Francyszk Grucza]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã miészé kòlonie: * [[Nowinë]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pòmieczëńskô Hëta - chëcz.JPG|Chëcz Òbrôzk:Pòmieczëńskô Hëta - szkòła.JPG|Szkòła Òbrôzk:Pomieczyńska Huta, fire station.jpg|[[Pòdwózark ògniôrzów]] w Pòmieczëńsczi Hëce </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://szkolapomieczynskahuta.edupage.org/about/?subpage=1 szkòła] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 7x23xh3vomj9q0gi9o1oaxf7l948wpg 0 6597 212938 209458 2026-09-08T20:15:43Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Czas]] 212938 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Solar system orrery inner planets.gif|mały|330px|]] '''Rok''' – òdsek czasu midzë dwóma jednaczima pòłożeniama [[Zemia|Zemi]] w ji rësznoce pò òrbice wkół [[Słuńce|Słuńca]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:365 days tree2.gif| Òbrôzk:Semaines ISO de l'année 2026.svg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * 2026 https://kaszubskaksiazka.pl/40-rok-rozy-ostrowskiej * 2025 https://powiat.puck.pl/aktualnosci/2025-rokiem-jezyka-kaszubskiego-w-powiecie-puckim.html * 2019 https://radiokaszebe.pl/jan-trepczyk-zostal-ogloszony-patronem-roku-2019/ * 2008 https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/ * 2005 https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czas]] [[Kategòrëjô:Astronomiô]] belpylbu5kccn9ukutn9prv5x18dqam 0 6612 212930 204595 2026-09-08T19:49:09Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 212930 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mangalarga Marchador Conformação.jpg|mały|Domôcy kóń]] '''Domôcy kóń''' (''Equus ferus caballus'')<ref>Grubb, P. (2005). [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14100016 "Order Perissodactyla"]. In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). [http://www.google.com/books?id=JgAMbNSt8ikC&pg=PA630%E2%80%93631 Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference] (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 630–631. [[:en:Special:BookSources/978-0-8018-8221-0|ISBN 978-0-8018-8221-0]]. OCLC 62265494.</ref> – ùdomòwióny, niepôrokòpëtny susk z rodzëznë [[Kòniowati|kòniowatëch]] (''Equidae''). == Dłëgòsc żëcô i jégò etapë == W zależnoscy od rasë, òpieczi i strzôdwisza, szacowóny czas żëcô teroczasnégò kònia to midzë 25 a 30 latami<ref>Ensminger, M. E. (1990). Horses and Horsemanship: Animal Agricultural Series (Sixth ed.). Danville, IN: Interstate Publishers. [[:en:Special:BookSources/0-8134-2883-1|ISBN 0-8134-2883-1]]. OCLC 21977751</ref>. == Pòchòdzenié kònia == Kóń wëewòluòwôł przez pònad 45 – 55 milionów lat z môłégò wielopaczastégò suska w wiôldżégò zwierza jaczégò znómë dzysô. Miészańcem tegò kònia mòże bëc [[muła]]. Kùczer rozmieje sã òbchôdac z kòniama. Czasã kònie np. zaprzãgłé do wòza mògą sã równak spłoszëc, a tedë je niebezpiek. == Przësłowié == * ''Kóń mô wikszi łep, niech sã jiscy.'' == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] mvdnkjptq2wi0sv3ag5rg84dipf6gxp 212937 212930 2026-09-08T20:06:38Z Iketsi 3254 Galeriô 212937 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mangalarga Marchador Conformação.jpg|mały|Domôcy kóń]] '''Domôcy kóń''' (''Equus ferus caballus'')<ref>Grubb, P. (2005). [http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14100016 "Order Perissodactyla"]. In Wilson, D.E.; Reeder, D.M (eds.). [http://www.google.com/books?id=JgAMbNSt8ikC&pg=PA630%E2%80%93631 Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference] (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 630–631. [[:en:Special:BookSources/978-0-8018-8221-0|ISBN 978-0-8018-8221-0]]. OCLC 62265494.</ref> – ùdomòwióny, niepôrokòpëtny susk z rodzëznë [[Kòniowati|kòniowatëch]] (''Equidae''). == Dłëgòsc żëcô i jégò etapë == W zależnoscy od rasë, òpieczi i strzôdwisza, szacowóny czas żëcô teroczasnégò kònia to midzë 25 a 30 latami<ref>Ensminger, M. E. (1990). Horses and Horsemanship: Animal Agricultural Series (Sixth ed.). Danville, IN: Interstate Publishers. [[:en:Special:BookSources/0-8134-2883-1|ISBN 0-8134-2883-1]]. OCLC 21977751</ref>. == Pòchòdzenié kònia == Kóń wëewòluòwôł przez pònad 45 – 55 milionów lat z môłégò wielopaczastégò suska w wiôldżégò zwierza jaczégò znómë dzysô. Miészańcem tegò kònia mòże bëc [[muła]]. Kùczer rozmieje sã òbchôdac z kòniama. Czasã kònie np. zaprzãgłé do wòza mògą sã równak spłoszëc, a tedë je niebezpiek. == Przësłowié == * ''Kóń mô wikszi łep, niech sã jiscy.'' == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Muybridge race horse animated.gif| Òbrôzk:Muybridge horse pacing animated.gif| Òbrôzk:Trot animated.gif| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] fmz7nykfprzmaq9ikpd9zxdcv2djmas 0 6802 212910 211826 2026-09-08T18:04:52Z Iketsi 3254 krôjòbrazowégò→krôjmalënkòwégò 212910 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Biodiversity on clearcut.jpg|mały|Zalesanié]] '''Zalesanié''' (dobòrowanié) to je proces „wnëkiwaniô” lasu na gruńta jinszé niżlë lasowé, np. na pògbùrsczé nieùżëtczé, dunë, bagna, torfòwiska, jak téż gruńta zniszczoné dzejanim człowieka (kòpalniané hałdë, òdkriwczi) pò to, żebë przëwrócëc jima nôtëralné warënczi, co są w bioekòlogicznym kómpleksu. Przed dobòrowanim, jedne ôrtë gruńtów nôpierwi brëkùją agrotechniczny òbróbczi. Bez òstatné lata zmieniło sã mëszlenié lëdzy pòdług lasu. Przódë stąd le sã brało drewno i jinszé produktë a brzôd, dzys na las zdrzi sã jak na całowny ekòsystem, baro wôżny dlô fąksnérowaniô spòlëznë, òsoblëwie nen system, co wiąże wãdżel z gazów ceplarnianëch (wcygô CO). Las je tej nôwôżniészim dzélã biologiczny równowadżi Zemi, co téż rozsądzywô ò zdrowim i żëcym kòżdégò człowieka, dze je wiele roscënów, grzëbów, a zwierzãt i mikroòrganizmów, a téż nôbògatszô bòrda biologiczny rozmajitoscë. Na Kaszëbach mómë za wiele gruńtów nisczich klasów bònitacyjnëch, co jesz niedôwno, a i terô, są òróné. Wëłączenié jich z òbrôbianiô mô cwëk, bò mało co na nich rosce. Zasadzenié bòrów pòddwignie jich ekònomiczną wôrtnotã i jesz pòprawi statisticzné wskôzë pòdług lasów na Kaszëbach. Temù bédowóné spòsobë zakłôdaniô ùprawów, jich zortowégò składu i wëzwëskaniô samòséwów, dôwają bëlniészé zachòwanié biologiczny rozmajitoscë i lepszi stón zakłôdónëch lasowëch ùprawów. Przë tim przënôlégô dodac, że zgódno z przepisama ò òchronie nôtërë, kòżdé dobòrowanié planowóné w grańcach krôjmalënkòwégò pòwiatu i rezerwatu nôtërë miałobë bëc òbtaksowóné przez wòjewòdã (wòjewódzczégò kònserwatora nôtërë), abò w przëtrôfkù nôrodnégò parkù przez direktora tegò parkù, pò to, żebë ùznac, że dobòrowanié je zgódné z planã òchronë tegò môla i że nie zlëszi stónu sedlëszczów i zortów ùznónëch za nôpierszé. W òbsadzenim przënôleżnëch môlów òsoblëwie słëchô sã ùznac lëstã bédowónëch pierszich zortów do zaleseniô, taczich, co pasëją do tegò terenu. == Zortë drzewów òbjãtëch semieniową regiónalizacją == * [[chójka zwëczajnô]] (Ch), * [[dana òglowô]] (Dn), * [[jedlëna òglowô]] (Jd), * [[skòwrónk europejsczi i pòlsczi]] (Sk), * [[dąb bezpërcowi (Dbb) i përcowi]] (Dbp), * [[bùk zwëczajny]] (Bk) (Brz). Dali mùszôłbë rozważëc òbsadzenié zortama drzewów, co nie są òbjãté regiónalizacją semieniową. Do tëch przënôlégają: == Zortë == * [[lëpa drobnolëscatô]] (Lp), * [[grôbk zwëczajny]] (Gb), * [[klón zwëczajny]] (Kl), * [[klón jawór]] (Jw), * [[jesón sztolc]] (Js), * [[wiązë]] (Wz). Strzédno na 1 ha dobòrowónëch gruńtów sadzonków z òdkrëtima kòrzeniama je kòle 8000 (dokładno mdze rzekłé kòżdi rôz w planie dobòrowaniô). Dobòrowanié mòże jic nôtëralno abò sztëczno. Przë jegò kùńcu më mómë do uczinkù z nowim ôrtã ùżëtkòwaniô gbùrsczich gruńtów i bez to kòżdô zmiana, to je równo, czë przińdzenié nazôd na gbùrsczi ùżëtk, abò namienienié tegò na pòzagbùrsczé i pòzalasowé céle, je mòżebnô leno pò dostanim zgòdë przënôleżnégò òrganu pùbliczny administracji. Pò ùstalenim w gminie lokalizacji dobòrowaniô, nót je wëznaczëc gruńtë w òbjimie gbùrstwa. Żebë òbszacowac przëdatnosc gruńtów pòd las, wôrt sã przëzdrzec, jak leżą pòdług jinszich gruńtów lasowëch, jak są wiôldżé i jaczi mają sztôłt, a téż jak mògą wpłënąc na ùżëtkòwanié gruńtów, co pò sąsedzkù słëchają do gbùrstwa. Przënôlégô téż sprawdzëc, jak òznaczoné są włôsné bùdinczi i wiôlgòsc gruńtów do dobòrowaniô. Pierszéństwò bë miałë miec gruńtë, co leżą w enklawach abò półenklawach lasowëch i gruńtë, co łączą lasowé kãpë. Żebë bëła cągłosc ze starszim lasã, wiôlgòsc gruńtu do zaleseniô bë ni mia bëc miészô, jak 10 arów, a szérzô zaleseniô nié miészô, jak 20 métrów. Mùszi pamiãtac przë tim, że przë lokalizacji dobòrowaniô wôżné są wszelejaczé ògrańczenia, co wënikają z drogów, jaczé jidą przez gruńtë, z liniów energeticznëch, rurocągów i jinszich òbiektów (w tim téż melioracyjnëch). Bënë na gruńce dobòrowaniô mògą bëc jezórka, badżelnice, szónądżi, pòjedinczné brzadowé drzéwiãta, samòséwczi. Wszëtkò to mòżna dobrze wpasowac w nowé nasadzenia, żebë ùbògacëc biologiczną rozmajitosc całégò terenu, przë tim téż zwëskają wrazlëwé zortë na zyb abò fùchtnosc lëftu, co òsoblëwie je na òtemkłëch terenach. Trzeba téż tak rëchtowac drodżi na tim terenie, żebë letkò mógł wszãdze dojachac, przede wszëtczim w przëtrôfkù pòżaru. Dzysdnia do dobòrowaniô stosëje sã trzë zortë sadzeniowégò materiału: * [[sadzónczi z òdkrëtim systemã kòrzeniowim]]. Roscą òne w lasowëch szkółkach, * [[sadzónczi z zakrëtim systemã kòrzeniowim]], z briłką abò w znormalizowóny biksë. Roscą òne pòd kòntrolą (gruńt, cepłota, fùchtnosc), * [[sadzónczi z zakrëtim i zmikòrizowónym systemã kòrzeniowim w znormalizowóny biksë]]. Roscą òne pòd kòntrolą z ùżëcym specjalnégò substratu, szczépionégò jednym zortã mikòrizowónëch grzëbów. Nôlepszim czasã na sadzenié je zymk. Tej roscënë są jesz w zëmòwim spikù. Przë sadzenim na zymkù mùszi pamiãtac, że nôchùtczi wegetëją: skòwrónk, òska i brzózka. Temù te mùszą bëc pierszé zasadzoné. Nôpierwi przënôlégò sadzëc na letczich gruńtach, żebë wëzwëskac jesz zëmòwą fùchtnosc. Sadzenié nôleżi kùńczëc w pòłowie maja. Zymkòwémù sadzeniu pòmôgô jesz spòkójné i bezdeszczowé wiodro, nôwëżi z przelotnym mżëkanim. Wiodro słoneczné, wietrzné i sëché nie je dobré na sadzenié òsoblëwie na piôskòwëch i sëchëch gruńtach. Mòcny wiater i òstré słuńce wësëszą môłé sadzónczi, co przëszkôdzają w jich przëjãcym sã. Òb jeséń sadzy sã lëscaté zortë. Robi to sã, jak spadną lëstë, tej transpiracjô spôdô do malga. Nôgòrzi òb jeséń przëjimają sã: lëpa, bùk, brzózka i papla. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] sjqd7wombitezftp5mkhsez6eb5arm5 0 6993 212907 212065 2026-09-08T17:54:33Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 212907 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Parque Nacional Los cardones.jpg|mały|Nôrodny park Los Cardones, [[Argentina]]]] [[Òbrôzk:Parki narodowe Polski.png|mały|Lësta nôrodnych parków w Pòlsce]] '''Nôrodny park''' – dôlëzna chróniony z pòzdrzatkù na swòje wôrtnotë, w pierszi rédze nôtërny. W [[Pòlskô|Pòlsce]] w brzëmieniu ùstawë ò òchrónie nôtërë z 2004r. òbejmùje dôlëzna wëprzédniwający sã òsoblëwima nôtërnyma, ùczałima, wespołowima, kùlturowima i wëchòwnyma wôrtnotóma, ò wiéchrzëznie nie miészi jak 1000 ha, na chtërnym òchrónie pòdlégô całô nôtëra i wôrtnotë òbrôzka zemi. W Pòlsce mómë 23 nôrodné parczi<ref>https://ppn.gov.pl/lista-parkow-narodowych</ref>. == Nôstarszi nôrodny park na swiece == Nôstarszim nôrodnym parkiem na swiece je nôrodny park [[Yellowstone]] w, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónéch Krajach]] ò wiéchrzëznie 8980km². == Nôwiãkszi nôrodné parczi na swiece == * Nôrodny Park Grønlands − [[Grenlandiô]]− 972000 km² * Nôrodny Park Tasili Wan Ahdżar − [[Algeriô]] − 72000 km² * Nôrodny Park Wrangla - [[Swiãti Eliasz|Swiãtégò Eliasza]] − ZKA − 53321 km² * Nôrodny Park Namib-Naukluft − [[Namibia]] − 49768 km² * Wiôldżi Gòbijsczi Rezerwat − [[Mòngòliô]] − 45000 km² * Nôrodny Park Lasowégò Bizona − [[Kanada]] − 44807 km² * Transgrańczny Nôrodny Park Kgalagadi − RPA/Bòtswana − 38000 km² * Nôrodny Park Quttinirpaaq − Kanada − 37775 km² * Nôrodny Park Salonga − Demòkraticznô Repùblika Konga − 36000 km² == Tôfloriczné zestôwienié nôrodnych parków w Pòlsce == {| class="wikitable sortable" |- ! Lp. !! Pòzwa nôrodnégò parkù !! Rok<br>ùsadzeniô !! Wiéchrzëzna (km²)!! Ùwôdżi |- | 1. || Babiogórsczi Nôrodny Park || 1954 || 33,91 || rezerwat biosferë [[UNESCO]] |- | 2. || Białowiesczi Nôrodny Park || 1932 || 105,17 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 3. || Biebrzańsczi Nôrodny Park || 1993 || 592,23 || |- | 4. || Bieszczadzczi Nôrodny Park|| 1973 || 292,01 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 5. || [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë]]|| 1996 || 47,98 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 6. || Drawieńsczi Nôrodny Park || 1990 || 113,42 || |- | 7. || Gòrczańsczi Nôrodny Park || 1981 || 70,31 || |- | 8. || Nôrodny Park Górów Stołowich || 1993 || 63,40 || |- | 9. || Kampinosczi Nôrodny Park || 1959 || 385,49 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 10. || Karkònosczi Nôrodny Park || 1959 || 55,81 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 11. || [[Magùrsczi Nôrodny Park]]|| 1995 || 194,39 || |- | 12.|| Narwiańsczi Nôrodny Park || 1996 || 73,50 || |- | 13. || Òjcowsczi Nôrodny Park || 1956 || 21,46 || |- | 14. || Pienińsczi Nôrodny Park || 1932 || 23,46|| |- | 15. || Pòlesczi Nôrodny Park || 1990 || 97,62 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 16. || Roztoczańsczi Nôrodny Park || 1974 || 84,83 || |- | 17. || [[Słowińsczi Nôrodny Park]] || 1967 || 215,73+111,71 wòdné dôlëznë || rezerwat biosferë UNESCO |- | 18. || Swiãtokrzisczi Nôrodny Park || 1950 || 76,26 || |- | 19. || Tatrzańsczi Nôrodny Park || 1954 || 211,64 || rezerwat biosferë UNESCO |- | 20. || Nôrodny Park Ùscé Wartë || 2001 || 80,38 || |- | 21.|| Wiôlgòpòlsczi Nôrodny Park || 1957 || 75,84 || |- | 22. || Wigersczi Nôrodny Park || 1989 || 149,86 || |- | 23. || Wòlińsczi Nôrodny Park || 1960 || 109,37 || |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Ôrtë parczów === {{#categorytree:Ôrtë parczów|hideroot=on|mode=pages}} |col2= === Nôrodné parczi === {{#categorytree:Nôrodné parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.parki.pl Domôcô starna òdnòsno do nôrodnych parków] * https://mojestrone.com/artykul/nrodny-park-tchlscz-n1298157 * https://mojestrone.com/artykul/sztrid-kaszbsczi-n1310870 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nôrodné parczi| ]] [[Kategòrëjô:Turistika]] icnrkrpx19ao71zala4t7d573ythqdi 0 7085 212831 205583 2026-09-08T15:42:46Z Terrus38 14026 212831 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Kamienicczé Jezoro''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Kamienickie'') – [[jezoro]] w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]] i [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. Kamienicczé Jezoro je pòłożóné na nordowò-zôpadnym krańcu [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]], w karnie [[Pòtãgòwsczé Jezora|pòtãgòwsczich jezór]]. Do 1 séwnika 1939 przez jezoro przebiéga pòlskò-miemieckô grańca. Òglowô nadwiérzchniô: 138 ha, dłużawa: 2,4 km, szérzawa: 1 km, maksymalnô głãbòkòsc: 4,8 m. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] tcwxdbl5flhqz0c2sh59ncjyedwi4b5 0 7144 212929 200424 2026-09-08T19:43:15Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; [[miemiecczi jãzëk|miem.]]→{{jãz.|de}}; – to je → –; {{Wies infobox}} 212929 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Dobrogòszcz''' ({{jãz.|pl}} ''Dobrogoszcz'', {{jãz.|de}} ''Dobrogosch'') – wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/71 ''Dobrogoszcz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] rzn2jfgcrk19rfc2kh669sal8pgq3j8 0 7390 212916 206129 2026-09-08T18:55:32Z Iketsi 3254 LCCN → {{Kòntrola}}; - → – ; Bibloteka→Biblioteka; Galeriô 212916 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20260603.Ansichten von Gdansk.-072.jpg|mały|Tôblëca F. Cenôwë w [[Gduńsk]]ù]] '''Florión Cenôwa''' ({{jãz.|pl}} ''Florian Ceynowa''; ùr. [[4 maja]] [[1817]] r. – ùm. [[26 strëmiannika|26 str.]] [[1881]] r.) to béł [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] nôrodny dzejôrz, badéra fòlkloru ë [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], ùsôdzca pierszi kaszëbsczi gramaticzi ë wielu kaszëbskòjãzëkòwich lëteracczich dokôzów. Òn chcôł òbùdzëc kaszëbsczégò dëcha przez rechòwanié wësok kaszëbiznë i ùkôzanié historiczny przeszłotë Kaszëbów. Òsoblëwò szło jemù ò jãzëk, chtëren béł dlô niegò równo wôrtny, jak wszëtczé słowiańsczé jãzëczi. Kaszëbi równak mielë wnenczas swój jãzëk za cos lëchszégò. Òn ùsadzył gwôsny pisënk, a w nim kąsk lëterów jinëch òd pòlsczégò jãzëka. Flóriôn Stanisłôw Wenańti Cénôwa (pò swòjémù: Cenôva) òstawił nama blós jeden rãczno pisóny żëcopis ë dëcht pôrã lëstów, nawetka niewiada czë aùtenticznëch. Òstało pò nim wiele przekazów pòstrzédnëch, czasã procëmnëch, czasã diskùsëjnëch, jak słôwnô mòwa òbskôrżëcelskô na berlińsczim procesu. Cãżczé czasë ë dzeje jegò żëwòta nie zletczają dozéraniégò pamiãcë ò nim. Jak zôs przëznała jegò òtroczka, „wdôrë pò starkù znikłë razã z badérama jegò żëcégò”, co nawpół dolmaczi brak cénôwòwsczégò mùzeùmù. == Żëcopis == === Rodzëzna === Òkrëszënë jegò żëcopisù zebralë skrópùlatny badérowie ë wiémë dzys, że F. Cénôwa ùrodzył sã w niedzelã, 4 maja 1817 r. ò gòdz. 2 pòpôłnim w Słôwòszenie k. Krokòwi w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], niedalek òd nôbarżi na nordã wësëniãtégò skrôwka Pòlsczi. Jegò òjc Wòjcech béł pismiannym ë swiãdnym swòji pòlskòscë chłopã (wersjô, że béł kòwôlã, je terô zarzuconô), a mëma Magdaléna z d. Pienczen lubò Pienczyn – bëła domòwą gòspòdënią, dosc młodô wëdóną za chłopa. Cénowie mielë dzewiãc sztëk dzecy, a mòże ë òkróm tegò téż adoptowóną krewniôczkã Wòjcecha. Flóriôn béł przedslédnym z dzecy, z chtërnëch nie wszëtczé dożdelë dozdrzeniałégò wiekù. Dwaji jegò starszi bracynë, Józef ë Môrcën, òstalë ksydzama. Òbadwaji skùńczëlë młodo. Krótkò przed smiercą drëdżégò (1847) ùmarł jich òjc, a mëma w 1850 r. Tédë ju prawie nick nie parłãczëło młodégò Cénôwã z rodnym môlã. === Edukacjô === W Słôwòszënie chòdzył do spòdlëczny szkòłë òd 1824 (lubò 1825) do 1830 r., a téj trafił do Królewsczégò Katolëcczégò Gimnazjum w Chònicach. Dzewiãclatny program robił w roków jedenôscë (1830-41), co biograf „bùdzëcela” Jireneùsz Pieróg przëpisëje nôdmierno òbcãżónémù programòwi. Z trudã wic, le brzadowno, dôbiwôł Cénôwa rëmną wiédzã, m.jin. z òbjimù jãzëków stôro- ë nôwòżëtnëch. Ùczëlë gò òglowò Miemcë, a towarzëstwò ze szkòłowi ławë miôł mieszóné – miemieckò-pòlsczé. Mieszkôł na pôrã stancjach ë mòże téż w tzw. kònwikce. W szkòlë nôleżôł do krëjamnégò kòła filomacczégò „Polonia”. Na zôczątkù zélnika 1841 r. zdôł dwùdniowé egzaminë kùńcowé, a 21 zélnika dostôł swiôdectwò dozdrzałotë. Pò bòkadny miôrcë wiédzë Cénôwa dëcht nôterno rozwôżôł sztudia teòlogiczné ë kariérã ksydza. Miast tegò, 22 gòdnika 1841 r. zôpisôł sã na filozoficzny wëdzél Wrocłôwsczégò Ùniwersytetu. 7 stëcznika 1843 r., przeniósł sã na wëdzél mediczny, gdze sztudérowôł colemało rok. Bëłë to nôwôżniészé lata jegò jintelektualny edukacji. Dostôwôł sztipend Towarzëstwa Nôùkòwi Pòmòcë, dzejającégò w Pòznanim; në miéwôł dëtkòwé drãgòtë. Przënômni dwa razë mieniôł téż w nym gardze stancje. === Pierszô pùblikacjô o germanizacji Kaszëb i "przebùdzene" === We Wrocławiu zetkł sã z słowianofilsczima prądoma, jaczé rozséwalë tam m.jin. fizjologa prof. Jón Ewangelësta Pùrkyně (téż dzekón wëdzélu), ë slôwista Francëszk Ladisłôw Čélôkòwsczi. W môju 1842 r. Cénôwa òstôł nôleżnikã Lëterackò-Słowiańsczégò Towarzëstwa. Brôł ùdzél w jegò zëbranich ë na jednym z nich, 17 czerwińca 1843 r., przedstôwiôł (pò pòlskù) referat „Ò tërôzniészim stónie germanizacji Kaszëb”. W wersëji miemiecczi, jakno „Die Germanisiriung (sic!) der Kaschuben”, stôł sã òn pierszą pùblikacją Cénôwë, a pòdpisôł òn jã prosto: „Kaszëba”. Tekst òpùblikòwałë lipsczé „Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft” za rok 1843, z chtërnyma wespółrobòtã jesz pòzdze cygnął. Artikel dożdôł sã téż przedrëkù, a jegò ùsôdca – diplomù òd L-ST. Przińdny „bùdzëcél” béł ju tedë zycher „przebùdzony”. Zagrãdzył òn sã w kùlturã swòji rodny zemi ë w 1843 r. òpùblikòwôł w dwajãzëcznym warszawsczim pismie „Jutrzenka-Дънница. Przegląd słowiański” dwie jimpresje na temã kaszëbsczich zwëków: „Wiléjá Noweho Roku” ë „Szczōdráki”. Dóno je pò pòlskù, kaszëbskù ë ruskù, pòprzedzającë wstãpã (ë nôgłówkã) pò pòlskù ë ruskù. Nót je pòdsztrëchnąc no harmònijné jãzëkòwé współbëcé, jaczé zycher òdpòwiôdało tegòczasnym pòzdrzatkóm Flóriana Cénôwë. Ne tekstë téż òstałë pòzdze przedrëkòwóné. === Wòjskòwa służba i pòwstanié === 9 zélnika 1843 r. młodi sztudéra òstawił Ùniwersytet Wrocławsczi, a 31 rujana zapisôł sã na ùniwersytet w Króléwcù, tj. Albertinã. Przeszedł tam wòjskòwą służbã, do chtërny zgłôsył sã òchòtniczo ë chtërną òdbëł jakno chirurg w latach 1843-44, a téż skùńczył 5 semestrów medicynë. Mòżlëwie, ëże òtrzëmiwôł wòjskòwi sztipend, zycher zôs zdobëł kònkretną wiédzą z òbjimù wòjskòwòscë. Związôł sã z krãgama patrioticznëch kònspiratorów królewiecczëch. Bëc mòże zajimało gò to barżi niżlë nôùka, chtërny nie skùńczył. W stëcznikù 1846 r. przeprowadzonô òsta kòl niégò rewizjô ë wezwóno gò na przesłëchanié. W efekce Cénôwa dostôł zakôz wëjazdu z gardu. Nen zakôz wnetka narësził ë 19 gromicznika wëjachôł do Klonówczi k. Stôrogardù Gduńsczégò, cobë rëchtowac napôd na tamtészé prësczé kòszarë, co miało bëc partã pòwstaniégò gen. Lùdwika Mierosłôwsczégò. Zebrôł k. stoòsobòwi pòwstańczy òddzél ë òstôł jegò przédnikã. Napôd, przewidzóny na noc z 21-gò na 22 -gò gromicznika 1843 r., równak nie darził sã, bò sëłë prësczé zòrganizowałë zawczasu òbarnã, a òddzél pòlsczi – pòzbawiony elementu zaskòczeniégò – béł bez szansów. Cénôwa rozpùscył gromadã a sóm żił w krëjamnocë. Wëdóno na niégò lëst gòńbòwi, ë 6 strëmiannika Cénôwa òstôł pòjmóny na drodze ze Swiónowa do Stôjszewa. Sedzôł w Stôrogardze ë Grëdządzu, a òd lëstopadnika 1846 r. – w berlińsczim Mòabice. Pò rokù, òbczas chtërnégò ùmarlë jegò òjc ë brat, òstôł zaliczony do przédnëch prowôdników niédoszłégò pòwstaniô ë 17 lëstopadnika 1847 r., razã z 7 jinyma, òstôł skôzóny na smierc òbez scãcé topòrã. Równak flot, bò 6 strëmiannika 1848 r., karã nã òbmieniono na ògnariô, a 20 strëmiannika òbjãła gò amnestiô, a rzma ùwòlniła sôdzëwëch. === Dochtórat ò kaszëbsczich przesądach w mëdicznëch zachach === W gromicznikù tegò rokù Cénôwa nawiązôł kòrespòndencjã ze szczecëńsczim Towarzëstwã dlô Historie ë Stôrożëtnoscë Pòmòrsczich, chtërnémù przesłôł jinfòrmacje ò Kaszëbach ë jejich jãzëkù. Dostôł titel nôleżnika ë kòrespòndenta ti jinstitucji, chtërny pòzdze dedikòwôł swòjã dochtórską rozprawã. Na wespółrobòta natchnãła gò do czile dolmaczënków ë robòtë przë kaszëbskò-miemiecczim słowôrzu. W zélnikù 1850 r. naczął téż kòrespòndencją z badérama z Petersbùrga. Chòc blós lubòwnik, stôwôł sã znôczącą pòstacą słowiańsczégò nôùkòwégò swiata. Dwa miesące pò ùwòlnienim, Flóriôn Cénôwa dostôł paszpòrt ë wëbrôł sã bez Pùck do Pòznania, cobë wspòmóc tam biotkùjącëch pòwstôńców. Nié dostôł równak zgòdë na dłëgszi pòbët ë sczérowôł sã do Króléwca, żebë załatwic swòje sztudérsczé zachë. Równoczasno mëslôł ò pòwrócenim do wòjska ë krótkò służił jaknô wòjskòwi dochtór we Gduńskù (1850). Niewiada gdze skùńcził sztudia, le 11 gòdnika 1851 r. na Ùniwersytece m. Friderika Wilhelma w Berlinie òbarnił dochtórską robòtã z medicynë pt. „De Terrae Pucensis incolarum superstitione in re medica (Ò przesądach mieszkeńców Zemi Pùcczi w mëdicznëch zachach)”. Zafùlowôł jã wspòmniónym żëcopisã własnym, napisónym równak dosc pò wiérzchù ë placóma enigmaticzno, a do té, w zasadno wieloznacznym jãzëkù, jaczim je łacëzna. === Kaszëbsczé pùblikacje === Tedë ju miôł za sobą pierszé pùblikacje „bùdzëcélsczé”. We czwôrtk 7 strëmiannika 1850 r. w tigòdnikù „Szkòła Nôrodowô”, wëdôwónym w Chełmnie, òpùblikòwôł (z krótczim òdredaktorsczim wstãpã) swój słôwny artikel „Kaszebji do Pólochov”, pòdpisëjącë gò pseùdónimã „Wójkasin”, tj. „sin Wòjcecha”. Chcôł w nim parłãczëc dwa nôrodë: kaszëbsczi ë pòlsczi, w chtërnëch widzôł bracynów. Tekst nen pòtkôł sã flot z sërową pòlemiką, le Cénôwa, niezniechãcóny, jész w timże rokù napisôł ë własnym kòsztã wëdrëkòwôł sztërë kaszëbsczé pùblikacje, dôwszë zôczątk lëteraturë kaszëbsczi. Bëłë to: „Xążeczka dlo Kaszebov”, „Kile słov wó Kaszebach e jich zemi”, „Rozmowa Pólocha s Kaszebą” ë „Trze rosprave”. Dwie pierszé pòdpisôł „Wójkasen”, a òstatną swòjim drëdżim mionã „Stanjisław”. Rok pòzdze ògłosył pôrã etnografnëch szkiców. Przedrëkòwóné òstałë téż jegò tekstë z „Jutrzënczi”. W "Kaszëbi do Pòlôchów" òn m.jin. napisôł: "Wë jesce gwesno na nas përznã złi, że më sã nie jãlë do czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale ta rzecz sã tak ni mô. Më prôwdzëwi Kaszëbi nie rozmiejemë dobrze pò pòlsku; a wiãc më sã mùszimë przód waszi pëszny mòwë naùczëc. Ale co to za cãżkô rzecz, czej ni ma kòhù, co bë nas naùczëł. Ksäżô naszi są Miemcë, szkólny zôs mają strach przed przełożonemi. A wiãc më tak gôdómë, jak naszi przodkòwie gôdalë, to je pò kaszëbskù. Ale wë, bracô Pòlôsze, ni mùszice mëslëc, że më – wëjąwszë niechtërëch smitonków – sã ti naszi mòwë wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch przodków spisac, jak òni z dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë tej bë to bëła decht pësznô ksążka; abò jaczi to bë béł pëszny krajòbrôzk naszi całi niegdësz zemi òd Wisłë do Òdrë a òd mòrza jaż pò Notecã ë Wartã.(...) më jednak mómë w Bògù nadzejã, że më z czasã naszã mòwã wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen. Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850 r. w [[Zôpadné Prësë|Prësach zachòdnëch]] nad grańcą pòmòrską niedalek mòrza." Drãgò rzec jaczi efekt wëwôrłë ksążeczczi Cénôwë na Kaszëbach, jaczi béł jejich nôkłôd ë ôrt distribùcji. Równak, na gwës òne zajinteresowałë ùczałëch z Cysôrsczi Akademie Nôùk w Petersbùrgù, z chtërnyma w pòłowie 1850 r. naj bòjatéra nôwiązôł kòrespòndencją. Zabrzadowa òna dosc pòwôżnyma robòtama ë pùblikacjama, bò np. tekstë kaszëbsczé ju w 1852 r. nalôzłë sã w zbiérkù słowiańsczich przëmiarów jãzëkòwëch. Cénôwa zôs na pôrã lat zarazył sã słowianofilstwã na rusczi zort. === Robòta jakno lékôrz === W lëpińcu 1852 r. dochtór Cénôwa przëjął bédënk Francëszka Czapsczégò ë òstôł lékarzã w jegò miéwstwach w Bùkòwcu, pòłożonym czilkanôsce kilométrów na zôpôd òd Swiecégò, za to dokładno (chòc wiele barżi) na pôłnié òd Słôwòszëna. Chùtkò zdrësził sã ze swòjim principałã, a téj – téż flot – pòsztridowôł. Pòd kùńc 1854 r. Cénôwã, kritikòwónégò za niedbôłé mòdło bëcégò ë niedosztrëchòwanié jãzëkòwé, òbcãżónô w dodôwkù winą za smierc 18-latny córczi Czapsczich, Zofijë. Hrabia cygôł dochtora pò ùrzãdach ë sôdzach ë miôł starã ò òdebranié mù titla ë prawa do lékarsczi prakticzi. Le Cénôwa mùszôł bëc bëlnym lékôrzã, bò ùszpórowôł dëtków na zôkùp 20-hektôrowégò gòspòdarstwa w Bùkòwcu, chtërnégò miéwcą òstôł na zôczątkù 1855 r. Dali robił w warkù, prowadzył aptékã, a téż gòspòdarził. Nié òstawił swòjich kaszëbsczich pasjów ë np. w 1856 r. przëjął w dodomù rusczégò badérã Aleksandra Hilferdinga, z chtërnym òdbéł téż krótką rézã na Pòmòrską. Pisywôł z badérómama ë jinstitutama, chtërne – prakticzno jakno jedurné – jinteresowałë sã jegò robòtama. Zachë nôùkòwé Cénôwa ùwôżôł sobie baro ë m.jin. òd 1853 r. do smiercë béł nôleżnikã Towarzëstwa Nôùkòwé Pòmòcë dlô Młodzëznë Zapôdnëch Prës, płacącë dosc wiôldżé dëtczi na sztipendë dlô biédnëch ùczniów ë sztudérów. === Białka i dzecë === Do pòmòcë w gòspòdarstwie Cénôwa najął Rózalijã Tarnowską, chtërna chùtkò òstała panią dodomù. Mielë sëna Wòjcecha (ùr. 1858) ë trzë córczi, òficjalno panieńsczé dzecë swòji mëmë. Kòl kùńca żëcégò Cénôwa prawno ùznôł je za swòje ë chòcô nié miałë pasownégò „papiórka”, mògłë ùżëwac nôzwëska òjca. Pierwòrodny ùmarł niesteti w dzecyństwie, jakno téż jegò nômłodszô sostra Marta. Latów dozdrzeniałich dożiłë Marija Magdaléna (ùr. 1861) ë Barnisłôwa (ùr. 1869). === Słowiónófil – lubownik Słowión === Mòże przëjąc, że w rokach 60-tëch Cénôwa ùsztabilizowôł swòje żëcé, równo na pòlu familijnym, jakno „kaszëbsczim”. Stôwôł sã téż figùrą w nôùkòwim swiece. W 1861 r. béł w Pradze ë na Łużëcach, a rok pózdni òbjachôł Kaszëbë. Òbczas stëcznikòwégò pòwstaniégò béł pòd nadzorã prësczi pòlicje. Na przełómanim 1865/66 r. zjawił sã w Òlëwie, a pòdobno biwôł téż m.jin. w Wejrowie ë Kartëzach, gdze miôł agitowac młodzëznã pro-ruskò. Parłãczëło sã to z jegò rusofilską fascynacją, ùfùndowóną na spòdlim kòntaktów nôùkòwëch. Zabrzadowałë òne pôra drobnyma pùblikacjoma ë wzmiónkama ò Cénôwie, a téż ksążką A. Hilferdinga „Nédżi Słowión na pôłniowim pòbrzeżim Bôłtu” (1862), w chtërny naj bòjatéra miôł stolemny ùdzél. Finałã zôs – ë niespòdzajnym kùńcã – ny „miełotë” bëło rôczenié Cénôwë na wiôldżi Zjôzd Słôwiańsczi w Mòskwie (môj-czerwińc 1867 r.), sparłãczony z Etnografnym Pòkôzkã, na chtërny „bùdzëcél” pòsłôł swòje materiałë. Òbczas rozegracji zmerkôł równak, że rusczé władze jinaczi widzą tegòczasné „drëszstwò” pòlskò-rusczé niżlë nôùkòwcë, ùtwórcë czë zwëczajny lubòtnicë. Òstałë pò nim ù Cénôwë drobné dolmaczënczi z Pùszkina ë kaszëbsczi przekłôd słowianofilsczé wiérztë Fijodóra Tiutczewa „Vječnje žéc nąm v rozłąčenju?” === Cządnik „Skôrb Kaszébsko-słovjnskjè mòvé" i zarés do gramatiki kaszëbsczej === Wnenczas Cénôwa próbòwôł sóm zakładac jaczés szerszé związczi czë òrganizacje, co równak nie zagrało. Wëdôł pôrã spiéwôrzów, katézmùs ë „Dorade lekarzkje”, wznowił téż niechtërné wczasniészé swòjé tekstë. Wspòmógł rusczé ë czesczé pùblikacje etnograficzné. Na kùńc pòstanowił wëdawac swój cządnik. Mòże bëc, ëże chcôł téż założëc drëkarniô, cobë dopilowac chòcle pisënkù swòjich dokazów.<br> Cządnikã nym béł „Skôrb Kaszébsko-słovjnskjè mòvé”, wëdôwóny w r. 1866-68 w Swiécim, a zafùlowóny trzënôstim numrã w 1879 r., nôpewni w Pòznaniu. Ne dwa roczniczi ùniesmiertniłë nôzwëskò Flóriana Cénôwë jakno ni blós jakno pierszégò pisôrza, pùblicësta czë dzejôrza, le téż wëdôwcã ë redachtora kaszëbsczégò. Zamikają w se bòkadné historiczné, lëteracczé, etnograficzné, a nawetka pòliticzné materiałë, ë są dogłãbno sztudérowóné bez pòkòlenia badérów kaszëbiznë. Równoczasno ze slédnym „Skôrbã” wëszedł w Pòznaniu „Zarés do Grammatikj Kaŝebsko-Słovjnskjé Mòvé”, napisóny pò miemieckù. Bëła to slednô pùblikacjô Cénôwë ë brzôd wielelatnëch robòtów, ceniony bez pôrã dzesãclatów. Tedë ju – chòc naprzék swòjim pierszim ùdbóm ë zgrôwóm – stolemny Flóriôn miôł gwësny plac ë nôzwëskò w swiece ùczonym ë kùlturalnym. W 1875 r. òdwiedzôł gò pòdobno Òskar Kòlberg, pisywôł z nim Sztefan Ramùłt, a pòd sóm kùńc żëcégò miôł leżnosc ùzdrzec gò krótkò Heronim Derdowsczi, chtëren przejął pò nim kaszëbską stanicã. === Kùńc żëcégò i pamiãc === F. Cénôwa ùmarł na zawôł serca pòpôłnim w sobòtã 26 strëmiannika 1881 r. w Bùkòwcu kòl Swieca, a spòczął na smãtôrzu w niedaleczim Przësérskù, gdze ju przed smiercą wëkùpił so plac na grób. Bez to naczãło sã jegò drëdżé żëcé, równo brzadowné jakno pierszé – ë wcyg dérëje. Òstałë pò nim pùblikacje ë deje, colemało òne bëłë niepòpùlarné i kritikòwóné. Równak wierã prawie ta kritika – co zmerkôł [[Jan Karnowsczi|Jón Karnowsczi]] – pòzwòla jima przedërchac. Ks. [[Gùstôw Pòbłocczi]] (1887) pòsobnik F. Cenôwë napisôł ò nim: ''był to dziwak, jakich mało.'' ale téż: ''mąż utalentowany i dobry znawca języków słowiańskich, a jednak cokolwiek napisał, jest do cna niedorzecznym;'' związany: ''z pansalwistami.'' Tu mùszi dodac, że Ks. G. Pòbłocczi kritikòwôł téż [[Aleksander Hilferding|A. Hilferdinga]]. F. Cenôwa trafił m.jin. do pùblikacji zatitlowóny ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' [[Stefan Ramułt|S. Ramùłta]] (1893), do czile encyklopedicznëch wëdôwiznów i do dokazów nôùkòwëch. Òstałë pò nim le dwa òdjimczi ë jeden pòrtrét, namalowóny za żëcégò, na chtërnym równak mało szlachùje za pòstacą z fòtografii. Są jegò pùblikacje, dosc wielné sztaturë, tôfle czë hònorowé patrónatë. Òkrëszënë jegò żëcopisù zebralë skrupùlatny badérowie. Ni ma mùzeùmù Cénôwë, równak są jizbë jegò pamiãcë. Je téj pamiãc. Òsobã ë dzejanié „bùdzëcela” przëpòminają regùlarno pòsobné roczëznë. == Ùsôdztwò == * ''Wiléjá Noveho Roku'', Jutrzenka. Przegląd słowiański, [[Warszawa]], [[1843]] * ''Szczōdráki'', Jutrzenka. Przegląd słowiański, [[Warszawa]], [[1843]] * ''Die Germanisierung der Kaschuben'' (Germanizacëjô Kaszëbów), Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft. I. Jahrg. [[1843]][https://web.archive.org/web/20070417072720/http://www.kaszubia.com/de/texte/mega/ceynowa_germa.htm] * ''Kaszebji do Pólochov. Njech mdze póchvoloni Jezus Christus'',Szkoła Narodowa, nr 1-11 [[1850]] [[Chełmno]] * ''Kile słov wó Kaszebach e jich zemi przez Wójkasena. Tudzież rzecz o języku kaszubskim ze zdania sprawy Prajsa. ''[[Krakòwò]], [[1850]] * ''Trze rosprave: przez Stanjisława ; wóros Kile słóv wó Kaszebach e jich zemji przez Wójkasena'', Kraków: Nak. Ksi. i Czcion. pod Sową, 1850 [http://ebooks.library.ualberta.ca/local/trzerospravecprz00ceynuoft] * ''Xążeczka dlo Kaszebov przez Wojkasena'', [[1850]] [[Gduńsk]] [https://web.archive.org/web/20140811094302/http://www.polona.pl/item/672376/2/] * ''Mały zbiór wyrazów kaszubskich, mających większe podobieństwo z językiem rosyjskim aniżeli polskim'', [[1850]] * ''Rozmowa Pôlocha z Kaszebą'', [[1850]] [[Gduńsk]] [http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=1202008] * ''Trze rozprave przez Stanjisława, wóras Kile słov wó Kaszebach e jich zemji przez Wojkasena'', [[1851]] [[Krakòwò]] * ''Pjnc głovnech wóddzałov evangjelickjeho katechizmu z njemjeckjeho na kaśebsko-słovjenskj jęzek'' przełożeł Wójkasin ze Sławóšena [pseud.] ... V dodatku: Spóvjedz e nobóżenstwo codzenne. V Svjecu, 1861 [http://books.google.pl/books?id=-Y4_AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false]. * ''Dorade lekarzkje v rożnech chórobach'', [[Swiece]], [[1862]] * ''Sto frantóvek z południovéj częścj Pomorza Kaszubskjego, osoblivje s zemj Śveckjej, Krajni, Koczevja i Boróv. S dodatkjem trzech prosb na vesele'', Swiecie 1865 [http://books.google.pl/books?id=IRlFAAAAYAAJ&hl=pl&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y] * ''Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové'', [[1866]]-[[1868]][https://web.archive.org/web/20200529235650/https://polona.pl/item/skorb-kaszebsko-slovjnskje-move-ks-1-z-1,NjczNzQ0/2/][[Swiece]], [[1879]] 1 – 13 numerów pierszegò kaszëbsczegò pismiona[https://books.google.cz/books?vid=NKP:3186219665&printsec=frontcover&hl=cs#v=onepage&q&f=false] * ''Sbjór pjesnj svjatovich, które naród słovjanjskj v krolestvje pruskjm spjevacj lubj'', v Gdanjsku [[1868]] [http://books.google.pl/books?id=hW1UAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Florjan+Can%C3%B4va%22&hl=pl&sa=X&ei=k0oDU6CMJ4jpywPn-IKIBw&ved=0CDMQuwUwAA#v=onepage&q&f=false] * ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', [[1879]] [[Pòznanié]][http://polona.pl/item/669687/2/] * ''Móje spóstrzeżenjo prze przezeranju wuvog Ismaela Sreznjevskjeho nad mówą kaszebską'',w: Gryf IV, [[1912]] * ''Kaszubskie teksty modlitewne'', 1992 Wejherowo == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Grób Floriana Ceynowy w Przysiersku.jpg|Grób F. Cenôwë ([[Przysiersk]]) File:Klonówka, tablica pamiątkowa (szymon nitka).jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Gerald Stone, Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, pp. 233–236. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/florian-cenowa/ Zbiérk kaszëbskòjãzëkòwich tekstów F. Cenôwë] * [https://web.archive.org/web/20131014020202/http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon-kaszubski&lid=1152 lëterackô kaszëbizna] * [https://web.archive.org/web/20080607210735/http://www.kaszubia.com/de/texte/mega/ceynowa_germa.htm Die Germanisierung der Kaschuben (Miemieckòjãzëkòwi tekst F. Cenôwë – Germanizacëjô Kaszëbów)] * [http://fbc.pionier.net.pl/owoc/results?action=DistributedSearchAction&QI=6218B33E5D7C1BC05030E5E2BA8972C4-1 Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_289747 Watikan – Biblioteka] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Cenôwa Florión}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Lékarze]] 74bs2yh8d8xpe3gerbd2mtto39vlcra 0 7421 212832 210883 2026-09-08T15:43:07Z Terrus38 14026 212832 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bombina bombina 1 (Marek Szczepanek).jpg|mały|Niżawny łukôcz]] '''Niżawny łukôcz''' (''Bombina bombina'') – łaza z rodzëznë łukôczowatëch. Ten łukôcz żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bombina bombina 3.jpg| Òbrôzk:Кумка.webm| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] ngdlxtyogn9b7zxs0bu8hdt3bc37c6p 0 7422 212833 202936 2026-09-08T15:44:40Z Terrus38 14026 212833 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bufo Bufo.jpg|mały|Parchatnica]] [[Òbrôzk:Bufo bufo call1.ogg|right|Òn w swòjim czasu rechòce]] '''Parchatnica''' abò '''zwëczajny kątór''' (''Bufo bufo'') – łaza z rodzëznë kątorowatëch (''Bufonidae''). Ten kątór żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Parchatnica mòże zjadac pszczołë. Òb zëmã przebiwô w sklepie abò je zagrzebónô w zemi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] m1itqf9stozskq8hvmf4s3byxazsqpq 0 7424 212834 212014 2026-09-08T15:45:43Z Terrus38 14026 212834 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bufo viridis.jpg|mały|Zelony kątór<br>[[Òbrôzk:Bufo-viridis-mating-call.ogg|right|]]]] '''Zelony kątór''' (''Bufotes viridis'' syn. ''Bufo viridis'') – łaza z rodzëznë kątorowatëch. Ten kątór żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] sf3ttjnz103oi2gkoqn54ia4i4u8frf 212835 212834 2026-09-08T15:46:08Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Zelony kąter]] do [[Zelony kątór]]: sztandard 212834 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bufo viridis.jpg|mały|Zelony kątór<br>[[Òbrôzk:Bufo-viridis-mating-call.ogg|right|]]]] '''Zelony kątór''' (''Bufotes viridis'' syn. ''Bufo viridis'') – łaza z rodzëznë kątorowatëch. Ten kątór żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] sf3ttjnz103oi2gkoqn54ia4i4u8frf 212961 212835 2026-09-09T01:38:32Z Iketsi 3254 Òbrôzk 212961 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bufotes balearicus female quadrat.jpg|mały|Zelony kątór<br>[[Òbrôzk:Bufo-viridis-mating-call.ogg|right|]]]] '''Zelony kątór''' (''Bufotes viridis'' syn. ''Bufo viridis'') – łaza z rodzëznë kątorowatëch. Ten kątór żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] et6qvuffgnmwzb1xd7y0sssl2ywpbl9 0 7425 212839 198866 2026-09-08T15:47:27Z Terrus38 14026 212839 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rana lessonae.jpg|mały|Stôwkòwô żaba]] '''Stôwkòwô żaba''' abò '''rzãsnica''' (''Pelophylax lessonae'' Camerano, 1882) – to je łaza z rodzëznë żabòwatëch (''Ranidae''). Ta żaba żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwim Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Òna w swòjim czasu chrochce. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Żabòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Żabòwaté]] 9kfw6fuq5bmvlrxbuj88g9soriwsnar 0 7426 212960 207613 2026-09-09T01:36:25Z Iketsi 3254 kątorowatëch 212960 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BufoCalamita_Sand.jpg|mały|Krótkònogòwi chrupôcz]] [[Òbrôzk:Natterjack Toads calling.ogv|mały|Głos krótkònogòwégò chrupôcza]] '''Krótkònogòwi chrupôcz''' (''Epidalea calamita'') – łaza z rodzëznë kątorowatëch (''Bufonidae''). Ten chrupôcz żëje m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], ale tu jich wiele ni ma. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] g8mxrq80xpqux9vm0zy2cre5lywmrnn 0 7427 212837 199127 2026-09-08T15:46:43Z Terrus38 14026 212837 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:RanaRidibundaFemale.jpg|mały|Jezórnô żaba]] '''Jezórnô żaba''' (''Pelophylax ridibundus'') – to je łaza z rodzëznë żabòwatëch (''Ranidae''). Ta żaba żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] i je òbjimniãtô dzélową òchroną. Òna w swòjim czasu chrochce. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Żabòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160002183 s. 32 (''gatunek, którego dotyczy odstępstwo, o którym mowa w § 9 pkt 6'')] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Żabòwaté]] o4vcuor4ebfov4991dq5cejrh2d7nzy 0 7430 212838 161810 2026-09-08T15:46:57Z Terrus38 14026 212838 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:RanaArvalisFemale.jpg|thumb|Mòczitô żaba]] '''Mòczitô żaba''' (''Rana arvalis'') - to je łaza z rodzëznë żabòwatëch (''Ranidae''). Ta żaba żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Òn w swòjim czasu dosc głosno chrochce. {{stub}} [[Kategòrëjô:Łazë]] 3rll60lk8sgm4sprckfriylshdtpfe3 212918 212838 2026-09-08T19:09:59Z Iketsi 3254 - → – ; – to je → – 212918 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:RanaArvalisFemale.jpg|mały|Mòczitô żaba]] '''Mòczitô żaba''' (''Rana arvalis'') – łaza z rodzëznë żabòwatëch (''Ranidae''). Ta żaba żëje m. jin. w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Òn w swòjim czasu dosc głosno chrochce. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łazë]] n6lz651lqnw7en7v5logx8gzdrieg9h 0 7509 212840 203694 2026-09-08T15:47:41Z Terrus38 14026 212840 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Reskòwò (remiza).JPG|mały|Pòdwózark ògniôrzów w Réskòwie]] '''Réskòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Reskowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Òna je w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/113 ''Ryskowo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] sa6twsggm10va6ompgvz8hii5lgd5kp 0 7553 212841 203684 2026-09-08T15:47:56Z Terrus38 14026 212841 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kolano.jpg|mały|Dwamòwnô tôfla pòlskò-kaszëbskô kòl Kòlana]] '''Kòlano''' ({{jãz.|pl}} ''Kolano'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[òsada]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwim Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/258 Kolano w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] fjmdhzncbfo41q4fm1fhetgknfag9hu 212842 212841 2026-09-08T15:48:26Z Terrus38 14026 212842 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kolano.jpg|mały|Dëbeltjãzëkòwô pòlskò-kaszëbskô tôfla na wjezdze do Kòlana]] '''Kòlano''' ({{jãz.|pl}} ''Kolano'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[òsada]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwim Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/258 Kolano w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] rm5reb35yvhjehwysjwz83yad2fabmu 0 7657 212781 212317 2026-09-08T14:39:10Z Iketsi 3254 drobnô 212781 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Ząbrowo |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=malborsczi |gmina=Stare Pole |szôłtëstwò=Ząbrowo |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=05 |sekùndëN=26 |gradëE=19 |minutëE=13 |sekùndëE=01 |wiżô= |rok=2008 |lëdztwò=423 |gãscëzna= |nr_czér=55 |pòcztowi_kòd=82-220 |reg_tôfla=GMB |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Ząbrowò''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[malbòrsczi kréz|malbòrsczim krézu]], w [[gmina Stôré Pòle|gminie Stôré Pòle]]. Tu mieszkô 423 lëdzy. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Nid de cigognes Ząbrowo.JPG| Òbrôzk:Statue de la Vierge Ząbrowo.JPG| Òbrôzk:Ząbrowo, OSP 1665.jpg|Ochotnicza straż pożarna w Ząbrowie </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] 1rh29i1hcjamthrhu3qzedxf8slvgwe 212959 212781 2026-09-08T23:05:02Z Iketsi 3254 /* Galeriô */ Pòdwózark ògniôrzów 212959 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Ząbrowo |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=malborsczi |gmina=Stare Pole |szôłtëstwò=Ząbrowo |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=05 |sekùndëN=26 |gradëE=19 |minutëE=13 |sekùndëE=01 |wiżô= |rok=2008 |lëdztwò=423 |gãscëzna= |nr_czér=55 |pòcztowi_kòd=82-220 |reg_tôfla=GMB |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Ząbrowò''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[malbòrsczi kréz|malbòrsczim krézu]], w [[gmina Stôré Pòle|gminie Stôré Pòle]]. Tu mieszkô 423 lëdzy. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Nid de cigognes Ząbrowo.JPG| Òbrôzk:Statue de la Vierge Ząbrowo.JPG| Òbrôzk:Ząbrowo, OSP 1665.jpg|[[Pòdwózark ògniôrzów]] w Ząbrowie </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] it2m8senspqsqnttjir1ee4ordf76o5 0 7710 212843 199886 2026-09-08T15:48:51Z Terrus38 14026 212843 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zgorzałe 29 - dom szachulcowy.jpg|mały|Chëcz w Zgòrzałim]] '''Zgòrzałé''' – kaszëbskô wies w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Òna leżi w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/584 Zgorzałe w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] hbj5vkzklf5lyvfsuu6rdjnb97ow008 0 8035 212844 199717 2026-09-08T15:48:58Z Terrus38 14026 212844 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bãccz (2).JPG|mały|]] '''Bącz''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Bącz'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Kartuzë|gminie Kartuzë]]. Òna je w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/121 Bącz w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20091024045338/http://geocities.com/belgrau/Bacz.i.Olszowe.Bloto.html ''Bącz i Olszowe Błoto''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] sgik0xnrcrnc535s1hgd0mgd88uzepk 0 8036 212845 203632 2026-09-08T15:49:12Z Terrus38 14026 212845 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Przewóz (3).JPG|mały|]] '''Przewóz''' ({{jãz.|pl}} ''Przewóz'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Òna je w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/187 1.) ''Przewóz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 2dbbb9ou5ua7r0c2h8w79kn7cfcmgsi 0 8164 212846 200140 2026-09-08T15:49:24Z Terrus38 14026 212846 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Stężycka Huta 20.jpg|mały|[[Dwajãzëkòwé jinfòrmacjowé tôfle w Pòlsce|Dwamòwnô tôfla]] pòlskò-kaszëbskô]] '''Stãżëckô Hëta''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Stężycka Huta'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]], w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]<ref>http://www.gminastezyca.pl/index.php?name=News&file=article&sid=1782</ref>. Stãżëckô Hëta 31 gòdnika 2014 r. miôła 199 stałëch mieszkańców. W latach 1975–1998 môlëzna administracëjno pòłożonô bëła w [[Gduńsczé wòjewództwò|gduńsczim wòjewództwie]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/343 Stężycka Huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 9uyqxtdxw3k2isjzj7m1t210hw3dk1t 0 8405 212786 206707 2026-09-08T15:00:23Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] 212786 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krajòbrazny''' to je krajòbrazny park ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)[http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf]. == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] c3gr6ifrxqzgn3cp1w1a4o2ldnolbjv 212792 212786 2026-09-08T15:24:37Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Zôbòrsczi Park Krajòbrazny]] do [[Zôbòrsczi Krôjmalënkòwi Park]]: pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212786 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krajòbrazny''' to je krajòbrazny park ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)[http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf]. == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] c3gr6ifrxqzgn3cp1w1a4o2ldnolbjv 212801 212792 2026-09-08T15:26:18Z Terrus38 14026 212801 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krajòbrazny''' to je krajòbrazny park ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)[http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf]. == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] dbv4sfdc7516y76s3yj32x37m6u0w8y 212887 212801 2026-09-08T17:03:38Z Iketsi 3254 Krajòbrazny→Krôjmalënkòwi; krajòbrazny→krôjmalënkòwi 212887 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' to je krôjmalënkòwi park ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)[http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf]. == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] e6ix04xeqawr2bokqi57iduk8u5qeqf 212888 212887 2026-09-08T17:05:33Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212888 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' to je krôjmalënkòwi park ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)<ref>http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf</ref>. == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] 2lqhjwcwynftcc3j4mmfximcyzpkpys 212889 212888 2026-09-08T17:06:22Z Iketsi 3254 Przëpisë 212889 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' – [[krôjmalënkòwi park]] ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)<ref>http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf</ref>. == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] bcb1lt44urb4awodccbignqnn3pvvvk 212905 212889 2026-09-08T17:49:18Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212905 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ZPK rzeka Brda 04.07.10 p.jpg|mały|[[Brda]] w parkù]] '''Zôbòrsczi Park Krôjmalënkòwi''' – [[krôjmalënkòwi park]] ò wiéchrzëznie kòl 340 km² (założony w 1990 rokù) w [[Gmina Chònice|gminie Chònice]] i [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. Tu rosce np. [[kaszëbskô wika]] i brzëtewka (''Danthonia decumbens'' DC.)<ref>http://zaborskipark.pl/files/site-zpk/userfiles/pliki/PRZYRODA/Szata%20ro%C5%9Blinna/Lista_roslin_naczyniowych.pdf</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Krôjmalënkòwé parczi === {{#categorytree:Krôjmalënkòwé parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == Jan Mòrdawsczi : Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gduńsk 2008, s. 124 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] 1ug2onfrmsnr9j3faq9k27ovsw5pb1w 0 8498 212886 197277 2026-09-08T17:02:48Z Iketsi 3254 krajòbrazno- → krôjmalënko- 212886 wikitext text/x-wiki '''Rezerwat Gòłãbiô Góra''' – krôjmalënko-lasowy rezerwat ò wiéchrzëznie 6,95 ha. Tu nad [[Słëpiô|Słëpią]] rosce wiele [[sosna|sosnów]], [[bùk|bùków]], a téż jinëch drzéwiãt. Stądka nie je dalek do [[Gòstkòwò|Gòstkòwa]]. W 2013 rokù tu w sosnach bëłë pszczołë, a móże jesz są. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rezerwatë przirodë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20210226100911/http://wzpgdansk.pl/wp-content/uploads/2016/11/Bartnik_1_2017_calosc.pdf Romuald Wiczk: Barcie w Nadleśnictwie Bytów. Bartnik_Gdański nr 1, ss. 5-6,2017] * {{YouTube|v=rqnHVDesyQA|tit=Barcie w Nadleśnictwie Bytów|k=@romualdwiczk5818|jaz=pl|dł=11:24}} [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] ea5m6upzdie7rfxqt9hbfjclspz0ttq 0 8610 212847 205102 2026-09-08T15:49:49Z Terrus38 14026 212847 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:J Rekowo.jpg|mały|Jezoro Rekòwò]] '''Jezoro Rekòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Rekowo'') to je jezoro ò wiéchrzëznie 0,49 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] bxeufu50baclrssldfc16e3pht0i9tf 212848 212847 2026-09-08T15:50:23Z Terrus38 14026 212848 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:J Rekowo.jpg|mały|Jezoro Rekòwò]] '''Jezoro Rekòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Rekowo'') to je jezoro ò wiéchrzëznie 0,49 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] twh1fnfmecl3r4fggxk60b1u7spn586 0 8611 212849 205068 2026-09-08T15:50:42Z Terrus38 14026 212849 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Klodno 2.jpg|mały|Jezoro Kłodno]] '''Jezoro Kłodno''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Kłodno'') – jezoro ò wiéchrzëznie 134,9 ha w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Lëteratura == * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego - Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 15. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://obszary.natura2000.org.pl/index.php?s=obszar&id=1062 Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20160910160431/http://www.szlakiwodne.info/walory-przyrodnicze-okolic-chmielna/flora-i-fauna-jeziora-klodno/] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 1w838bh2ihjmdpfzwuxpnlp5zwsohzl 0 8612 212850 205513 2026-09-08T15:50:53Z Terrus38 14026 212850 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jezoro Reduńsczé Dólné''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Raduńskie Dolne'') – jezoro ò wiéchrzëznie 7,37 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] i25fi2a5ouwe8glgbkoazb4frfg1l5t 0 8613 212851 209000 2026-09-08T15:51:28Z Terrus38 14026 212851 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jezoro Nierzostowò''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Nierzostowo'') – jedna z zôpadnëch roztoków w [[Jezoro Reduńsczé Dólné|Jezorze Reduńsczim Dólnim]]. To jezoro ò wiéchrzëznie 0,22 km² je w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] opakehx6rtfmnq2iiocqorc7za0xfys 0 8674 212943 193110 2026-09-08T20:35:10Z Iketsi 3254 Òbrôzk; Bibloteka→Biblioteka; bibloteka→biblioteka; – to je → – 212943 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Biblioteka Narodowa Warsaw 2022 aerial.jpg|mały|Nôrodnô Biblioteka]] '''Nôrodnô Biblioteka''' ({{jãz.|pl}} ''Biblioteka Narodowa'') – wôżnô [[biblioteka]] w Pòlsce. Òna je we Warszawie òd 1928 (1732) rokù. [[Kaszëbi]] mają téż tu kaszëbskòjãzëkòwé ksążczi. Dzél z nich to je [[kaszëbskô lëteratura]] do [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwégò]] czëtaniégò, a kąsk z nich je do kaszëbsczi edukacji na ùniwersytecczi rówiznie. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Polish-Natl-Library-reading-room-01.jpg|Czët­nica </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.bn.org.pl/ Nôrodnô Biblioteka] * [https://web.archive.org/web/20110624022527/http://www.commonwealth.pl/] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Warszawa]] il7mcsu4fuhsaka4q5xp2y8gtvc5vkr 0 8677 212923 209525 2026-09-08T19:17:54Z Iketsi 3254 [[Biblioteka]] 212923 wikitext text/x-wiki <div class="thumb tright"> <div class="thumbinner" style="width:252px;"> {| style="border:1px solid #ccc;" |- | [[Òbrôzk:Flag of the United States Library of Congress.png|120px|alt=|Fana|link=]] | [[Òbrôzk:Library of Congress, Washington, D.C. - c. 1902.jpg|120px|alt=|Nôwôżniészi dzél bùdinków Ksążnicczi Kòngresu|link=]] |} </div> </div> '''Ksążnica Kòngresu''' ({{jãz.|en}} ''Library of Congress'') – [[Biblioteka|ksążnica]], chtërna pòwstała w Waszingtonie D.C. òd 1800 rokù. Òna mô m.jin. baro wiele ksążków. To je nôwôżniészô ksążnica swiata. [[Kaszëbi]] mają téż tu kaszëbskòjãzëkòwé ksążczi. Dzél z nich to je [[kaszëbskô lëteratura]] do [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwégò]] czëtaniégò, a kąsk z nich je do kaszëbsczi edukacji na ùniwersytecczi rówiznie. Stądka je midzënôrodny kòd ISO 639-2 dlô kaszëbsczégò jãzëka – "csb". == Lësta kaszëbskòjãzëkòwich dokôzów w Ksążnicë Kòngresu == {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%" |+ ! colspan="2" rowspan="2" | ! colspan="3" |Tituł |- ! colspan="3" align="left" |Wëdôwizna |- !# !Co ! align="left" |Data ! align="left" |Kòntribùcjô !Jãzëk |- | rowspan="3" align="right" |1 | rowspan="3" align="left" |📖 | colspan="3" |'''Żużónka jak mrzónka--Kołysanka z marzeń<ref name=":0" />''' |- | colspan="3" |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], Oddz. Miejski w Gdańsku |- | align="right" |[[1984]] | align="left" |[[Stanisłôw Janke|Janke, Stanisław]] | align="left" |csb |- | rowspan="3" align="right" |2 | rowspan="3" align="left" |📖 | colspan="3" |'''Borzyszkowy i Borzyszkowscy<ref name=":1" />''' |- | colspan="3" |[[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]] |- | align="right" |[[1991]] | align="left" |Borzyszkowski, Józef | align="left" |pl; csb; de |} {| class="wikitable sortable" style="font-size: 85%" |+Lësta (2026-05-05) !# !Co !Tituł ! ! !Jãzëk !s. bio ! align="left" |Kòntribùcjô !Wëdôwizna ! align="left" |Data |- | align="right" |1 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Żużónka jak mrzónka--Kołysanka z marzeń<ref name=":0">https://lccn.loc.gov/92180960</ref> 📒 |csb | | align="left" |[[Stanisłôw Janke|Janke, Stanisław]] |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], Oddz. Miejski w Gdańsku | align="right" |[[1984]] |- | align="right" |2 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Borzyszkowy i Borzyszkowscy<ref name=":1">https://lccn.loc.gov/2016487757</ref> 📒 |pl; csb; de | | align="left" |[[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]] – [[Józef Bòrzëszkòwsczi|Borzyszkowski, Józef]] |[[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]] | align="right" |[[1991]] |- | align="right" |3 | align="left" |📖 | align="left" |Wspomnienia kaszubskiego "gbura"<ref>https://lccn.loc.gov/94203712</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Polish and Kashubian; v. 3 in Kashubian with introductions in Polish. Vol. 2-<3 > published by [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]]. |pl; csb | | align="left" |[[Bòlesłôw Jażdżewsczi|Jażdżewski, Bolesław]] |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], Zarząd Główny, [[Gduńsk]] | align="right" |[[1992]] |- | align="right" |4 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Powiat wejherowski na dawnych pocztówkach = Wejrowsczi pòwiôt na stôrëch kôrtach = Old postcards of the Wejherowo Poviat = Kreis Wejherowo auf alten Ansichtskarten = L'arrondissement de Wejherowo sur les vieilles cartes postales<ref>https://lccn.loc.gov/2017382227</ref> 📒 |pl; en; fr; de; csb |? | align="left" |Żmuda-Trzebiatowski, Tomasz |T&T s.c. ; [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie]], [Wejherowo] | align="right" |[[2001]] |- | align="right" |5 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszuby : leksykon geograficzny<ref>https://lccn.loc.gov/2003383296</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |In Polish; includes Polish-Kashubian glossary. |pl |? | align="left" |Klaman, Edward |[[Oficyna Czëc]]; Wydawn. Uniwersytetu Gdańskiego, [[Gduńsk]]; [[Sopòt]] | align="right" |[[2002]] |- | align="right" |6 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Przësłowié samò sã rodzy w głowie : Kaszubskie przysłowia z polskimi odpowiednikami<ref>https://lccn.loc.gov/2003543084</ref> 📒 |csb; pl | | align="left" |Pomierska, Justyna |[[Oficyna Czëc]], [[Gduńsk]] | align="right" |[[2002]] |- | align="right" |7 | align="left" |📖 | align="left" |Teksty więzienne<ref>https://lccn.loc.gov/2005475096</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Text in Kashubian; introd. and commentary in Polish; one text also translated into German. Includes bibliographical references. |'''csb'''; pl; de |Jo | align="left" |[[Florión Cenôwa|Cenôwa, Florión]]; Szultka, Zygmunt | | align="right" |[[2004]] |- | align="right" |8 | align="left" |📖 | align="left" |Historia Kaszubów w dziejach Pomorza<ref>https://lccn.loc.gov/2007396121</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Vol. 1 has summary in German; v. 3-5 have summaries in English, German, and Kashubian. Vol. <3-4> by Józef Borzyszkowski; v. <5> by Cezary Obracht-Prondzyński. Includes bibliographical references and indexes. | |Jo | align="left" |[[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Òbracht-Prondzyńsczi, Cezari]] – [[Józef Bòrzëszkòwsczi|Borzyszkowski, Józef]] – [[Gerard Labùda|Labuda, Gerard]] | | align="right" |[[2006]] |- | align="right" |9 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Kaszuby : trzy epoki / [koncepcja albumu, wybór zdjęć, Mariusz Dyduch; tekst, Józef Lubiński] = Kaszëbë : trzë cządë czasu / [ùdba albùmù, wëbór òdjimniãców, Mariusz Dyduch; tekst, Józef Lubiński]<ref>https://lccn.loc.gov/2008368523</ref> 📒 | align="left" |Introd. and captions in Polish and Kashubian. |pl; csb | | align="left" |Lubiński, Józef – Dyduch, Mariusz | | align="right" |[[2007]] |- | align="right" |10 | align="left" |📖 | align="left" |Literatura kaszubska w nauce, edukacji, życiu publicznym<ref>https://lccn.loc.gov/2010490356</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Polish and Kashubian. Proceedings from a conference held Sept. 5-7, 2007 in Starbienino. Includes bibliographical references. |pl; csb |Jo | align="left" |[[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]] – Zielonka, Zbigniew | | align="right" |[[2007]] |- | align="right" |11 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Geografia Kaszub = Geògrafia Kaszëb<ref>https://lccn.loc.gov/2009357619</ref> 📒 | align="left" |In Polish and Kashubian. Includes bibliographical references. |pl; csb |Jo | align="left" |Mordawski, Jan | | align="right" |[[2008]] |- | align="right" |12 | align="left" |🎧 | colspan="2" align="left" |Cassubia incognita = Kaszëbszczé piesnie : z archiwum Instytutu Sztuki PAN.<ref>https://lccn.loc.gov/2015488668</ref> 📒 | align="left" |Tyt. wg etykiety. Digitalizacja i oprac. nagrań archiwalnych: zespół Pracowni Fonograficznej IS PAN pod kier. Jacka Jackowskiego. Broszura zawiera komentarz entomuzykologiczny pol. i streszcz. ang. Nie podano czasu trwania. Śpiew w jęz. kaszubskim. | | | align="left" |Instytut Sztuki (Polska Akademia Nauk) – Jackowski, Jacek Piotr | | align="right" |[[2009]] |- | align="right" |13 | align="left" |📖 | align="left" |Dialekty kaszubskie w świetle XIX-wiecznych materiałów archiwalnych : prezentacja i opracowanie kaszubskich materiałów językowych zebranych przez Georga Wenkera w latach 1879-1887<ref>https://lccn.loc.gov/2010458406</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |At head of title: Instytut Slawistyki Polskiej Akademii Nauk, Fundacja Slawistyczna. In Polish, with Kashubian texts and Polish translations; abstracts in English and German. Includes bibliographical references (p. 299-303) and index. | | | align="left" |Instytut Slawistyki (Polska Akademia Nauk) – Popowska-Taborska, Hanna – Fundacja Slawistyczna; [[Geòrg Wenker|Wenker, Georg]]; Rzetelska-Feleszko, Ewa |Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, [[Warszawa]] | align="right" |[[2009]] |- | align="right" |14 | align="left" |📖 | align="left" |Západoslovanské paremiologické dědictví<ref>https://lccn.loc.gov/2011521724</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Proverbs in Czech, Kashubian, Lower Sorbian, Polish, Slovak, and Upper Sorbian; in cases in which an equivalent to a Czech proverb does not exist in a given language, a version has been provided. Includes bibliographical references (pages 257-259) and index. |'''cs'''; csb; dsb; pl; sk; hsb |257–259 | align="left" |Balowski, Mieczysław – Pančíková, Marta – Pomierska, Justyna – Mrhačová, Eva – Měškank, Alfred – Hrabal, Milan – Wölke, Sonja | | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |15 | align="left" |📖 | align="left" |Pón Tadeùsz, to je, Òstatny najachùnk na Lëtwie : szlacheckô historiô z rokù 1811 i 1812 w dwanôsce knégach wiérszã<ref>https://lccn.loc.gov/2013469088</ref> | colspan="2" align="left" |<nowiki>Pón Tadeùsz | Òstatny najachùnk na Lëtwie 📒</nowiki> |'''csb'''; pl |429 | align="left" |Janke, Stanisław – [[Adóm Mickiewicz|Mickiewicz, Adam]] | | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |16 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Słownik polsko-angielsko-kaszubski = Polish-English-Kashubian dictionary = Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz<ref>https://lccn.loc.gov/2013489157</ref> 📒 |pl; en; csb |6 | align="left" |Jeliński, Marian; [[Dawid Szulëst|Shulist, David]] |Fundacja Skansenu Pszczelarskiego, [[Żukòwò]] | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |17 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Legendy Pomorza i Kaszub = Die Legenden von Pommern und Kaschuben = Òpòwiednie Pòmòrzô ë Kaszëbsczi<ref>https://lccn.loc.gov/2010458310</ref> 📒 |pl; de; csb |445–446 | align="left" |Abramowicz, Dorota | | align="right" |[[2010]] |- | align="right" |18 | align="left" |📖 | align="left" |[[Norbertańska siła Kaszub]]<ref>https://lccn.loc.gov/2015433892</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Proceedings from a conference held March13, 2010 in Żukowo. Chiefly Polish, with some contributions in Kashubian. "800 lat Żukowa 1212-2012"--Cover. Includes bibliographical references. | |Jo | align="left" |[[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Pryczkowski, Eugeniusz]]; [[Andrzej Groth|Groth, Andrzej]] |ROST, Banino | align="right" |[[2011]] |- | align="right" |19 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Słownik kaszubsko-angielsko-polski = Kaszëbskò-anielskò-pòlsczi słowôrz = Kashubian-English-Polish dictionary<ref>https://lccn.loc.gov/2013401033</ref> 📒 |pl; csb; en |4–5 | align="left" |Jeliński, Marian – Shulist, David | | align="right" |[[2011]] |- | align="right" |20 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Tatczëzna : literackie przestrzenie Kaszub<ref>https://lccn.loc.gov/2011479857</ref> 📒 |en; de; csb |319–350 | align="left" |Kuik-Kalinowska, Adela | | align="right" |[[2011]] |- | align="right" |21 | align="left" |📖 | align="left" |W cieniu morza czasu : literackie obrazy Kaszub i Gdańska<ref>https://lccn.loc.gov/2013489168</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Program for Salon Kaszuby i Gdański, part of the Targa Książki w Krakowie. Bound back-to-back and upside down. Includes bibliographical references (pages 105-107). Polish, Kashubian, and German. |pl; csb; de |105–107 | align="left" |Borzyszkowska-Szewczyk, Miłosława | | align="right" |[[2013]] |- | align="right" |22 | align="left" |📖 | align="left" |To je krótczé, to je dłudżé ... : wędrówki szlakiem obrazkowych nut<ref>https://lccn.loc.gov/2015511568</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Includes bibliographical references (pages 93-94). Polish and Kashubian. |pl; csb |93–94 | align="left" |[[Róman Drzéżdżón|Drzeżdżon, Roman]] | | align="right" |[[2014]] |- | align="right" |23 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie<ref>https://lccn.loc.gov/2014490787</ref> 📒 | |258–265 | align="left" |[[Jerzi Tréder|Treder, Jerzy]] | | align="right" |[[2014]] |- | align="right" |24 | align="left" |📖 | align="left" |Izabella Trojanowska (1929-1995)<ref>https://lccn.loc.gov/2015511587</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |In Polish; some text in Kashubian. Volume includes a bibliography of the Polish-Kashubian journalist and author Izabella Trojanowska, a finding aid to her archives at the Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomoskiej w Wejherowie, a collection of her journalistic writings about Kashubia and the Kashubians, facsimile reproductions of letters written to her by friends and colleagues, as well as essays of appreciation by friends and… |'''pl'''; csb | | align="left" |Borzyszkowski, Józef – Trojanowska, Izabella | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |25 | align="left" |📖 | align="left" |Chceta wiãcy krwie?<ref>https://lccn.loc.gov/2015511110</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Dzysdniowô kaszëbskô proza 2014"--Cover. | | | align="left" |Muzeum Piśmiennictwa I Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej W Wejherowie | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |26 | align="left" |📖 | align="left" |W jantarowi krôjnie : ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô gimnazjum. Dzél 1<ref>https://lccn.loc.gov/2016451263</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |In Kashubian; some text in Polish. Textbook for high school students. Accompanying CD contains recordings of text passages read aloud and correlated to exercises in the textbook. Includes bibliographical references (pages 203-205). | | | align="left" |Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie – Hewelt, Jadwiga – Pryczkowska, Elżbieta | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |27 | align="left" |📖 | align="left" |Ginące rzemiosło na Kaszubach = Dżinącé rzemiãsło na Kaszëbach = Obsolete occupations and crafts in Kashubia<ref>https://lccn.loc.gov/2017472411</ref> | colspan="2" align="left" |<nowiki>Dżinącé rzemiãsło na Kaszëbach | Obsolete occupations and crafts in Kashubia 📒</nowiki> |pl; csb; en | | align="left" |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]; Majkowski, Dariusz; Frymark, Stanisław; [[Blanche Krbechek|Krbechek, Blanche]]; [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Òbracht-Prondzyńsczi, Cezari]] | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |28 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Kaszëbskô chrestomatiô : wëbiér tekstów do ùczbë kaszëbsczégò jãzëka dlô sztudérów<ref>https://lccn.loc.gov/2016593761</ref> 📒 | |Jo | align="left" |[[Gduńsczi Ùniwersytet]] | | align="right" |[[2015]] |- | align="right" |29 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Król Kaszubów : Karol Krefft<ref>https://lccn.loc.gov/2017458620</ref> 📒 |pl; csb |209–213 | align="left" |Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział W Baninie – [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Pryczkowski, Eugeniusz]] | | align="right" |[[2016]] |- | align="right" |30 | align="left" |📖 | align="left" |Piesniôrz rëbacczégò żëwòta<ref>https://lccn.loc.gov/2016459455</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Works by Marión Selin chiefly in Kashubian, with some in Polish; editorial matter in Polish. Includes bibliographical references (pages 147-149). |'''csb'''; pl |147–149 | align="left" |[[Róman Drzéżdżón|Drzeżdżon, Roman]]; Selin, Marión | | align="right" |[[2016]] |- | align="right" |31 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Kašupsko-srpski rečnik = Kaszëbskò-serbsczi słowôrz<ref>https://lccn.loc.gov/2018422819</ref> 📒 |csb; sr | | align="left" |[[Hana Makùrôt|Makurat, Hanna]]; [[Duszan Pażdżersczi|Pažđerski, Dušan-Vladislav]] |Alma, Beograd | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |32 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Grass a Kaszuby/i = Grass a Kaszëbë/Kaszëbi = Grass and Kashubia/ns<ref>https://lccn.loc.gov/2019380810</ref> 📒 | align="left" |Catalog of an exhibition held at Gdańska Galeria Güntera Grassa, November 10, 2017-January 28, 2018. "Artyści ... : Piotr Józefowicz, Jacek Kornacki, Dorota Nieznalska, Anna Orbaczewska, Michał Szlaga, Krzysztof Topolski, Anna Włodarska, Krzysztof Wróblewski, Wojciech Zamiara." Texts in Polish, Kashubian and English. | | | align="left" |Cirocka, Bogumiła – Grass, Günter – Borzyszkowska-Szewczyk, Miłosława – Kuellmer, Karl – Wróblewska, Marta – Dusza, Patrycja – Gdańska Galeria Güntera Grassa | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |33 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Méster Jan (1907-1989) : praca monograficzna o Janie Trepczyku<ref>https://lccn.loc.gov/2017425490</ref> 📒 |pl; csb |153–278 | align="left" |Frankowska, W. Witosława | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |34 | align="left" |📖 | align="left" |Apokalipsa św. Jana<ref>https://lccn.loc.gov/2019453847</ref> | align="left" |Apokalipsa świętego Jana 📒 | align="left" |Selections from Revelation in Polish and Kashubian; introductory texts in Polish. | | | align="left" |Tamkun, Maciej – Sikora, Adam | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |35 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszëbskô młodëch rewòlucjô<ref>https://lccn.loc.gov/2017425677</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Includes bibliographical references. Polish and Kashubian. "Wiedno Kaszëbë!"--Cover. | | | align="left" |Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie. Oddział W Baninie – [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi|Pryczkowski, Eugeniusz]] – Kankòwskô-Filëpiôk, Katarzëna | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |36 | align="left" |📖 | align="left" |Stanisław Pestka (1929-2015)<ref>https://lccn.loc.gov/2017458891</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Collection of writings by and about Stanisław Pestka (pseudonym used for his poetical works: Jan Zbrzyca) in Polish and Kashubian, including selections from his essays and poems, facsimiles of notebooks and documents, diaries, correspondence, photographs, reminiscences of the author by his family and friends and a critical study of his poetry. | | | align="left" |Borzyszkowski, Józef – Pestka, Stanisław – Zbrzyca, Jan – [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]] – Muzeum Piśmiennictwa I Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej W Wejherowie | | align="right" |[[2017]] |- | align="right" |37 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Terôczasnô kaszëbskô kùltura = Współczesna kultura kaszubska<ref>https://lccn.loc.gov/2020377161</ref> 📒 |csb; pl |315–318 | align="left" |Kulikowska, Katarzyna – Fópka, Tomôsz – [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Òbracht-Prondzyńsczi, Cezari]] – Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2018]] |- | align="right" |38 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Polsko-kaszubski słownik nazw fizjograficznych<ref>https://lccn.loc.gov/2021404540</ref> 📒 |pl; csb | | align="left" |Baska-Borzyszkowska, Felicja – Rada Języka Kaszubskiego | | align="right" |[[2018]] |- | align="right" |39 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość kaszubskojęzyczna<ref>https://lccn.loc.gov/2021404213</ref> 📒 |'''csb'''; pl |xxxi | align="left" |Borzyszkowski, Józef – Cybulski, Marek – Kalinowski, Daniel – Budzisz, Alojzy – [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]] | align="left" | | align="right" |[[2019]] |- | align="right" |40 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Mój z mòją<ref>https://lccn.loc.gov/2021404520</ref> 📒 |'''csb'''; pl | | align="left" |Léwna, Kristina – Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie – Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2019]] |- | align="right" |41 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Pisarze šzëją : zéńdzenia zkaszëbską lëteraturą<ref>https://lccn.loc.gov/2020427405</ref> 📒 | | | align="left" |[[Janusz Mamelsczi|Mamelski, Janusz]] |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]], [[Gduńsk]] | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |42 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Pòd òkó Jastrë<ref>https://lccn.loc.gov/2021404207</ref> 📒 | | | align="left" |Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |‼️43 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość liryczna<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22140474</ref> 📒 | | | align="left" |Kuik-Kalinowska, Adela; [[Bòżena Ùgòwskô|Ugowska, Bożena]]; Borzyszkowski, Józef; Pestka, Stanisław | | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |44 | align="left" |📖 | align="left" |Pisarze żëją : zéńdzenia z kaszëbską lëteraturą<ref>https://lccn.loc.gov/2022380783</ref> | colspan="2" align="left" |Zéńdzenia z kaszëbską lëteraturą 📒 | | | align="left" |[[Janusz Mamelsczi|Mamelski, Janusz]] – Grudnik, Joanna | | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |45 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszëbsczi jãzëk w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii ; Leksykalné interferencje w gôdce Kaszëbów w Kanadze, ÙSA i Nowi Zelandii = Kashubian language in Canada, the USA and New Zealand ; Lexical interferences in Kashubian language in Canada, the USA and New Zealand / Stanisłôw Frymark.<ref>https://lccn.loc.gov/2022380879</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Kashubian and English versions bound tête-bêche to one another. Includes bibliographical references (pages 82-85, 140-142 in Kashubian section; pages 88-92, 143-145 in English section) and index. In Kashubian and English. | | | align="left" |[[Stanisłôw Frymark|Frymark, Stanisław]] |Zómk Zôbòrsczi, [Leśno] | align="right" |[[2020]] |- | align="right" |‼️46 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość liryczna<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22140474</ref> | | | align="left" |[[Stanisłôw Pestka|Pestka, Stanisław]] | | align="left" |[[2020]]-01-01 |- | align="right" |47 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Kaszëbsczi teater : zjawiszcze, fòrmë, òkrãżé = Teatr kaszubski : fenomen, formy, środowisko<ref>https://lccn.loc.gov/2022380650</ref> 📒 |pl; csb |433–439 | align="left" |Kalinowski, Daniel – Majkowski, Dariusz |[[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]; [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]], [[Gduńsk]] | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |48 | align="left" |📖 | align="left" |Słowińsczé tekstë Friedricha Lorentza : pòdóné w dzysczasny kaszëbiznie i pò pòlskù<ref>https://lccn.loc.gov/2022380325</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Translation of texts in Slovincian dialect into modern Kashubian and Polish; foreword in Kashubian. Includes bibliographical references. | | | align="left" |Lorentz, Friedrich – [[Eùgeniusz Gòłąbk|Gołąbek, Eugeniusz]] | | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |49 | align="left" |📖 | align="left" |Kaszuby-Pomorze na tle Słowiańszczyzny : historia, kultura, język<ref>https://lccn.loc.gov/2022380554</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Includes bibliographical references and indexes Summaries and table of contents also in Kashubian and English | | | align="left" |Lubocki, Adam | | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |50 | align="left" |🎶 | align="left" |Midzë niebã a zemią : 10 utworów na chór dziecięcy a cappella do słów Ewy Warmowskiej w języku kaszubskim<ref>https://lccn.loc.gov/2023449908</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |For children's chorus a cappella. Texts of songs in Kashubian, commentary in Polish. Staff notation. | | | align="left" |Rocławska-Musiałczyk, Anna – Warmowska, Ewa | | align="right" |[[2021]] |- | align="right" |‼️51 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Słowińsczé tekstë Friedricha Lorentza pòdóné w dzysczasny kaszëbiznie i pò pòlskù<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22437271</ref> | | | align="left" |Gòłąbek, Eugeniusz | | align="left" |2021-01-01 |- | align="right" |‼️52 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość kaszubska<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=23230333</ref> | | | align="left" |Bilot, Jan – Kalinowski, Daniel – Borzyszkowski, Józef | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |53 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Twórczość kaszubska<ref>https://lccn.loc.gov/2024463112</ref> 📒 |'''csb'''; pl |lxxxvii–lxxxviii | align="left" |Bilot, Jan – Kalinowski, Daniel – Cybulski, Marek – Borzyszkowski, Józef | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |54 | align="left" |📖 | align="left" |Szmeroszeptë<ref>https://lccn.loc.gov/2022380374</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |A collection of erotic poems in Kashubian by Anna Różk – a teacher of Kashubian and Polish. | | | align="left" |Różek, Anna | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |55 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |W kręgach znaczeń i treści : od Młodej Polski do Kaszub : profesorowi Tadeuszowi Linknerowi<ref>https://lccn.loc.gov/2023535246</ref> 📒 | align="left" |Includes bibliographical references. Bibliography of works by Tadeusz Linkner (pages 21-72) Texts in Polish with one article in Kashubian |'''pl'''; csb |21–72 | align="left" |Majkowski, Dariusz – Linkner, Tadeusz – Schramke, Grzegorz J. | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |56 | align="left" |📖 | colspan="2" align="left" |Detal i panorama : o twórczości kaszubskiej Stanisława Pestki<ref>https://lccn.loc.gov/2023479464</ref> 📒 | align="left" |Summary in English and Kashubian. Includes bibliographical references (pages 365-386) and index. |'''pl'''; en; csb |365–386 | align="left" |[[Bòżena Ùgòwskô|Ugowska, Bożena]] | | align="right" |[[2022]] |- | align="right" |‼️57 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Szmeroszeptë<ref>https://catalog.loc.gov/vwebv/holdingsInfo?bibId=22437422</ref> | | | align="left" |Róšzek, Anna | align="left" | | align="left" |[[2022]]-01-01 |- | align="right" |58 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Bënë bùten<ref>https://lccn.loc.gov/2023535221</ref> 📒 | | | align="left" |Janke, Stanisław | | align="right" |[[2023]] |- | align="right" |59 | align="left" |📖 | align="left" |Stanisław Janke : twórca literatury kaszubskiej i polskiej<ref>https://lccn.loc.gov/2025488540</ref> 📒 | colspan="2" align="left" |Summary in English and Kashubian Includes bibliographical references (pages 341-378) and index. | |341–378 | align="left" |Majkowski, Dariusz | | align="right" |[[2023]] |- | align="right" |60 | align="left" |📖 | align="left" |Historia Kaszubów w dziejach Pomorza. T. 2, Czasy nowożytne : w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, państwie brandenbursko-pruskim i Królestwie Pruskim 1455-1815<ref>https://lccn.loc.gov/2025488572</ref> | align="left" |Czasy nowożytne : w Rzeczypospolitej Obojga Narodów, państwie brandenbursko-pruskim i Królestwie Pruskim 1455-1815 📒 | align="left" |Bibliografia na stronach 911-948. Indeksy. Streszczenia w języku angielskim, kaszubskim i niemieckim. | |911–948 | align="left" |[[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski]] – Szultka, Zygmunt | | align="right" |[[2024]] |- | align="right" |61 | align="left" |📖 | align="left" |Ośla Skórka, Wieloskórka i Mysi Kożuszek – baśniowe siostry : studia nad wątkiem bajkowym ATU 510B<ref>https://lccn.loc.gov/2025488319</ref> | align="left" |Studia nad wątkiem bajkowym ATU 510B 📒 | align="left" |W aneksie polskie wersje "Wieloskórki" w przekładach Elizy Pieciul-Karmińskiej oraz wybrane teksty źródłowe ludowej proweniencji. Bibliografia, netografia na stronach 167-178. Indeks. W aneksie część tekstu w języku kaszubskim, część w przekładzie z języka niemieckiego. Streszczenie w języku angielskim. | |167–178 | align="left" |Loba, Anna – Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Im. Adama Mickiewicza (Poznań) – Pieciul-Karmińska, Eliza – Kowalczyk, Kamila – Uniwersytet Im. Adama Mickiewicza (Poznań) | | align="right" |[[2024]] |- | align="right" |62 | align="left" |📖 | colspan="3" align="left" |Emigracja kaszubska : ludzie–instytucje–kultura = Kaszëbskô emigracjô : lëdze–institucje–kùltura<ref>https://lccn.loc.gov/2025448207</ref> 📒 |pl; csb |278–288 | align="left" |Kalinowski, Daniel – [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi|Òbracht-Prondzyńsczi, Cezari]] – Gradowski, Krzysztof – Kurowska-Susdorf, Aleksandra | | align="right" |[[2024]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-05-05|Nastãpnô=+2 lata}}<ref>https://web.archive.org/web/20260505183021/https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&c=150&sb=date</ref> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/code_list.php ISO 639-2 ''csb''] * [https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&st=list&c=150 Kashubian (Kaszëbsczi)] * https://web.archive.org/web/20260505183021/https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&c=150&sb=date * https://web.archive.org/web/20260505183055/http://web.archive.org/screenshot/https://www.loc.gov/search/?fa=language%3Akashubian&all=true&c=150&sb=date {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi]] n4bq8atwl0li1v6mtpzg3fdra8cyla4 0 8684 212922 209543 2026-09-08T19:17:32Z Iketsi 3254 [[Biblioteka]] 212922 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Czytelnia Biblioteki Sejmowej 2022.jpg|mały|]] '''Sejmòwô Ksążnica''' ({{jãz.|pl}} ''Biblioteka Sejmowa'') – [[Biblioteka|ksążnica]] przë [[Sejm|Sejmie]] w Pòlsce. Òna je we Warszawie. [[Kaszëbi]] mają téż tu swòjé ksążczi. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140127065711/http://libr.sejm.gov.pl/bibl/ Sejmòwô Ksążnica] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Sejm]] g82cqibzu31i6gzpu57xnhxunb5rdl2 0 8720 212949 201909 2026-09-08T20:39:44Z Iketsi 3254 - → – ; bibloteka→biblioteka 212949 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Widener library 2009.JPG|mały|Ùniwersytet Harvarda – [[biblioteka]]]] '''Ùniwersytet Harvarda''' (''Harvard University'') – je wôżnym amerikańsczim môlã dlô rozwiju nôùczi w Cambridge, Massachusetts òd 1636 rokù. == Òbaczë téż == * [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.harvard.edu/‎ Harvard University] * [https://hollis.harvard.edu/discovery/search?query=lds40,contains,csb,AND&tab=Everything&search_scope=MyInst_and_CI&vid=01HVD_INST:HVD2&mode=advanced&offset=0 (csb)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë w Zjednónëch Krajach Americzi|Harvarda]] c5sl43lbpdny060kbkskct2p0hpxjpf 0 8722 212924 198289 2026-09-08T19:19:17Z Iketsi 3254 Bibloteka→Biblioteka 212924 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:New York Public Library May 2011.JPG|mały|Nowòjorskô Biblioteka Pùblicznô]] '''Nowòjorskô Biblioteka Pùblicznô''' ({{jãz.|en}} ''New York Public Library'') – [[biblioteka]] w Nowim Jorkù òd 1895 rokù. Òna mô m.jin. baro wiele ksążków. To je jedna z nôwôżniészëch bibloteków swiata. [[Kaszëbi]] mają téż tu kaszëbskòjãzëkòwé ksążczi. Dzél z nich to je [[kaszëbskô lëteratura]] do [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwégò]] czëtaniégò, a kąsk z nich je do kaszëbsczi edukacji na ùniwersytecczi rówiznie. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://nypl.bibliocommons.com/search?custom_query=anywhere%3A%28language%29%20%20%20language%3A%22csb%22&suppress=true&custom_edit=false Kashubian (Kaszëbsczi)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Nowi Jork (stón)|Biblioteka Pùblicznô]] mq5qhwyq5p8ih4znybh4rb87i36ucue 0 8796 212950 196903 2026-09-08T20:40:31Z Iketsi 3254 Bibloteka→Biblioteka 212950 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Robartslibrary4.jpg|mały|Ùniwersytet w Toronto – bùdink [[Biblioteka|biblioteczi]]]] '''Ùniwersytet w Toronto''' (''University of Toronto'') – je wôżnym kanadnym môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1827 rokù. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Ùniwersytetë w Kanadze|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.utoronto.ca/ University of Toronto] * [http://search.library.utoronto.ca/search?N=0&Ntx=mode+matchallpartial&Nu=p_work_normalized&Np=1&Ntt=kashubian&Ntk=Subject Biblioteka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë w Kanadze]] 8nbwqc60xqilx82zsuoe3entlalfl24 212951 212950 2026-09-08T20:40:52Z Iketsi 3254 [[Kanada]] 212951 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Robartslibrary4.jpg|mały|Ùniwersytet w Toronto – bùdink [[Biblioteka|biblioteczi]]]] '''Ùniwersytet w Toronto''' (''University of Toronto'') – je wôżnym [[Kanada|kanadnym]] môlã dlô rozwiju nôùczi òd 1827 rokù. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Ùniwersytetë w Kanadze|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.utoronto.ca/ University of Toronto] * [http://search.library.utoronto.ca/search?N=0&Ntx=mode+matchallpartial&Nu=p_work_normalized&Np=1&Ntt=kashubian&Ntk=Subject Biblioteka] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë w Kanadze]] jrd1st5zxss4633a9d35d92t9wqz3jm 0 8818 212925 198287 2026-09-08T19:21:34Z Iketsi 3254 Bibloteka→Biblioteka; bibloteka→biblioteka; [[Kategòrëjô:Dôwné internetowé stronë]] 212925 wikitext text/x-wiki '''Eùropejskô Biblioteka''' ({{jãz.|en}} ''The European Library'') – dôwnô cifrowô [[biblioteka]], chtërna dôwô przistãp do 48 nôrodnëch bibloteków. Kąsk w ni je do [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwégò]] czëtaniégò. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.theeuropeanlibrary.org/tel4/search?count=20&query=kashubian Biblioteka – kashubian (kaszëbsczi)] * [https://web.archive.org/web/20201231001543/http://www.europeana-libraries.eu/ Eùropeana] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné internetowé stronë]] [[Kategòrëjô:Biblioteczi]] [[Kategòrëjô:Eùropa]] men6clp9e34iyvfgr0uwmkdx826ubaf 0 8826 212852 205103 2026-09-08T15:51:37Z Terrus38 14026 212852 wikitext text/x-wiki '''Łapalëcczé Jezoro''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Łapalickie'') – jezoro ò wiéchrzëznie 1,55 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/79 Lapalickie jezioro] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] j2phlw027uper4s2xhlday7vz4rdwlv 0 9022 212853 199017 2026-09-08T15:51:56Z Terrus38 14026 212853 wikitext text/x-wiki '''Stôré Czaple''' ([[pòlsczi jãzëk|pl.]] ''Stare Czaple'') – to je [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ë [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Òna je w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Tu ùrodzył sã [[Adalbert Brunke]] (1912–2013). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/733 4).Czaple stare w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] h9h6lkkt5vido22thaxcqc9k399tjoq 212879 212853 2026-09-08T16:53:23Z Iketsi 3254 → ; [[pòlsczi jãzëk|pl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – 212879 wikitext text/x-wiki {{Wies Infobox}} '''Stôré Czaple''' ({{jãz.|pl}} ''Stare Czaple'') – [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ë [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Òna je w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Tu ùrodzył sã [[Adalbert Brunke]] (1912–2013). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/733 4).Czaple stare w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] grfxqjhcg6aprtan4dy2oulyr7aav95 212880 212879 2026-09-08T16:53:37Z Iketsi 3254 i 212880 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Stôré Czaple''' ({{jãz.|pl}} ''Stare Czaple'') – [[wies]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]] ë [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Òna je w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Tu ùrodzył sã [[Adalbert Brunke]] (1912–2013). == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/733 4).Czaple stare w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 338tk8ck527bm33wefs5w74bx2lpe9q 0 9053 212913 199023 2026-09-08T18:09:00Z Iketsi 3254 Krôjòbrazowi→Krôjmalënkòwi; krôjòbrazowi→krôjmalënkòwi 212913 wikitext text/x-wiki '''Mirochòwsczé Lasë''' – to są znóné lasë kòl wsë [[Mirochòwò]]. W nich je wiele rezerwatów. M.jin. tądkã jidze turistny [[Kaszëbsczi Szlach]]. W 2021 rokù Fùńdacëjô „Dziedzictwo Przyrodnicze”<ref>''kasz.'' Doróbk Przërodniczi</ref> ùznała Mirochòwsczé Lasë za tak wôrtné, że mògłëbë bëc chronióné jakno [[park nôrodny]]. Propónowalë miono „Kaszubski Park Narodowy”<ref>''kasz.'' Kaszëbsczi Nôrodny Park</ref><ref>Fundacja „Dziedzictwo Przyrodnicze”: [https://m.facebook.com/przyrodnicze.org/photos/a.149587495117395/4144709925605112/?type=3 Pòst]. (pò pòlskù) serwis Facebook, 24 V 2021 rok [dostęp 2022-09-25]. Cytat: „39. Kaszubski Park Narodowy (powierzchnia około 7,8 tys. hektarów)” zarchiwizowóno [http://web.archive.org/web/20220925171733/https://m.facebook.com/przyrodnicze.org/photos/a.149587495117395/4144709925605112/?type=3 pòd nym adresã]</ref>. {| class="wikitable" cellpadding="4" |+ Fòrmë òcharné przirodë w Mirochòwsczich Lasach<ref>https://web.archive.org/web/20220925194631/http://ine.eko.org.pl/index_areas.php?rek=414</ref> !№ ! kaszëbsczé miono ! pòlsczé miono ! fòrma òcharné |- ! align="left" | 1 | align="center" | Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park | align="center" | Kaszubski Park Krajobrazowy | align="center" | [[park krôjmalënkòwi]] |- ! align="left" | 2 | align="center" | Òbéńda Nôtërë 2000 „Mirochòwsczé Lasë” | align="center" | Obszar Natura 2000 „Lasy Mirachowskie” | align="center" | [[òbéńda szpecjalny òcharnë ptôchów]] |- ! align="left" | 3 | align="center" | Wądół Łebë | align="center" | Dolina Łeby | align="center" | [[òbéńda òcharnë krôjòbraza]] |- ! align="left" | 4 | align="center" | Jezoro Charztë | align="center" | Jezioro Turzycowe | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 5 | align="center" | Kùrzé Grzãdë | align="center" | Kurze Grzędy | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 6 | align="center" | Lesné Òczkò | align="center" | Leśne oczko | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 7 | align="center" | Jezoro Lëbògòszcz | align="center" | Lubygość | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 8 | align="center" | Lechickô Strzelëna | align="center" | Szczelina Lechicka | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 9 | align="center" | Stajszewsczé Błoto | align="center" | Staniszewskie Błoto | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 10 | align="center" | Stajszewsczé Zdroje | align="center" | Staniszewskie Zdroje | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |- ! align="left" | 11 | align="center" | Trulôczowé Błota | align="center" | Żurawie Błota | align="center" | [[rezerwat nôtërë]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://obszary.natura2000.org.pl/index.php?s=obszar&id=414 Natura 2000] * [https://web.archive.org/web/20140505213056/http://lesnictwo.republika.pl/historia.html] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] p65b8f18fepy7x3u2ywoml2t6efb2kj 0 9298 212780 198808 2026-09-08T14:31:08Z Iketsi 3254 Galeriô; [[pòlsczi jãzëk|pl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – 212780 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Paczewò |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Serakòjce |szôłtëstwò= |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN= |minutëN= |sekùndëN= |gradëE= |minutëE= |sekùndëE= |wiżô= |rok= |lëdztwò= |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd= |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Paczewò''' ({{jãz.|pl}} ''Paczewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] na rańce [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park|Kaszëbsczégò Krôjòbraznégò Parkù]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Paczewo_3995.jpg| Òbrôzk:Paczewo,_wayside_crosses.jpg| Òbrôzk:Paczewo,_wayside_shrine.jpg|[[Kaplëczka]] </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/812 Paczewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] f73y76xy3f7vmx6jhe4zcpebxy9ql3h 212859 212780 2026-09-08T15:53:07Z Terrus38 14026 212859 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Paczewò |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Serakòjce |szôłtëstwò= |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN= |minutëN= |sekùndëN= |gradëE= |minutëE= |sekùndëE= |wiżô= |rok= |lëdztwò= |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd= |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Paczewò''' ({{jãz.|pl}} ''Paczewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] na rańce [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Paczewo_3995.jpg| Òbrôzk:Paczewo,_wayside_crosses.jpg| Òbrôzk:Paczewo,_wayside_shrine.jpg|[[Kaplëczka]] </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/812 Paczewo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] qmpzxhafln2fyh7e2mxjxvnnpuwr9nu 14 9354 212977 204744 2026-09-09T02:45:17Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212977 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlitologijô]] [[Kategòrëjô:Artikle]] p85lg0tedr3mrjo5hqp3hfbj3n659r4 0 9368 212944 183878 2026-09-08T20:35:52Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Warszawa]] 212944 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie 2020.jpg|mały|Warszawskô swiãtnica Bòżi Òpatrznoscë w 2020 rokù]] [[Òbrôzk:Temple of Divine Providence. Celebration of 100th anniversary of independence of Poland.jpg|mały|]] '''Warszawskô swiãtnica Bòżi Òpatrznoscë''' (''Świątynia Opatrzności Bożej'') – je we Warszawie. Tam w pierszą niedzelą [[czerwińc]]a je fejrowóné Swiãto Dzãkczënieniô. W 2014 rokù òb ten czas bëło tam widzec wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. W farwnëch lëdowëch ruchnach òni stojelë, w zòrganizowónëch karnach, żebë dzãkòwac za swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warszawa]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 6wax2rs4ocnxpj54g170jw2h3tly5p4 212948 212944 2026-09-08T20:39:05Z Iketsi 3254 òpisënk òdjimka 212948 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Świątynia Opatrzności Bożej w Warszawie 2020.jpg|mały|Warszawskô swiãtnica Bòżi Òpatrznoscë w 2020 rokù]] [[Òbrôzk:Temple of Divine Providence. Celebration of 100th anniversary of independence of Poland.jpg|mały|Westrzódk]] '''Warszawskô swiãtnica Bòżi Òpatrznoscë''' (''Świątynia Opatrzności Bożej'') – je we Warszawie. Tam w pierszą niedzelą [[czerwińc]]a je fejrowóné Swiãto Dzãkczënieniô. W 2014 rokù òb ten czas bëło tam widzec wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. W farwnëch lëdowëch ruchnach òni stojelë, w zòrganizowónëch karnach, żebë dzãkòwac za swiãtégò [[Jan Paweł II|Jana Pawła II]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warszawa]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] 1tyi0q7ervbhocwvp8zhjwhqiimw0q8 0 9557 212954 199653 2026-09-08T21:04:09Z Iketsi 3254 Galeriô 212954 wikitext text/x-wiki '''Agùstin Lew-Czedrowsczi''' (ùrodzony [[14 séwnika]] [[1873]] rokù w [[Brzézno Szlachecczé|Brzéznie Szlachecczim]] – zabiti [[1939]] rokù) – béł [[wójt]] [[Brzézno Szlachecczé|Brzézna Szlachecczégò]] pò 1920 rokù. Miemcë mają go zabiti w chònicczi Dolëznie Smiercë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:POL COA Kiedrowski.svg|Herb Kiedrowsczi I Òbrôzk:POL COA Kiedrowski I a.svg|Herb Kiedrowsczi Ia Òbrôzk:POL COA Kiedrowski I b.svg|Herb Kiedrowsczi Ib Òbrôzk:POL COA Kiedrowski Ic.svg|Herb Kiedrowsczi Ic Òbrôzk:POL COA Kiedrowski IV.svg|Herb Kiedrowsczi IV Òbrôzk:POL COA Kiedrowski V.svg|Herb Kiedrowsczi V </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.zkp.gochy.pl/index.php?id=134,138 Augustyn Lew-Kiedrowski] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Lew-Czedrowsczi, Agùstin}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] hf1glsnuih0rc2cqvmjvfr5wyl7i0wy 0 9559 212955 199654 2026-09-08T21:05:15Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 212955 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AGAD AP Wrocław Rota przysięgi składana w sądzie w języku polskim.png|mały|]] '''Rota''' (pòl. ''Rota – tekst przysięgi'') – je fòrmą przësëdżi, np. w pòlsczim wòjskù: ''Ja żołnierz Wojska Polskiego przysięgam<br /> ''służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej,<br /> ''bronić jej niepodległości i granic.<br /> ''Stać na straży Konstytucji,<br /> ''strzec honoru żołnierza polskiego,<br /> ''sztandaru wojskowego bronić.<br /> ''Za sprawę mojej Ojczyzny,<br /> ''w potrzebie krwi własnej ani życia nie szczędzić.<br /> ''Tak mi dopomóż Bóg''. Òna w wòjskù bëła òbrzészkiem też dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://pl.wikisource.org/wiki/Rota_%28tekst_przysi%C4%99gi%29 rotë] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] at2o5qolpy4tdka2gf385ny9psrvlkw 212956 212955 2026-09-08T21:05:25Z Iketsi 3254 {{jãz.|pl}} 212956 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:AGAD AP Wrocław Rota przysięgi składana w sądzie w języku polskim.png|mały|]] '''Rota''' ({{jãz.|pl}} ''Rota – tekst przysięgi'') – je fòrmą przësëdżi, np. w pòlsczim wòjskù: ''Ja żołnierz Wojska Polskiego przysięgam<br /> ''służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej,<br /> ''bronić jej niepodległości i granic.<br /> ''Stać na straży Konstytucji,<br /> ''strzec honoru żołnierza polskiego,<br /> ''sztandaru wojskowego bronić.<br /> ''Za sprawę mojej Ojczyzny,<br /> ''w potrzebie krwi własnej ani życia nie szczędzić.<br /> ''Tak mi dopomóż Bóg''. Òna w wòjskù bëła òbrzészkiem też dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://pl.wikisource.org/wiki/Rota_%28tekst_przysi%C4%99gi%29 rotë] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] jv7re30yj5y3nqsnp1vjsly7x03k9nu 0 9561 212931 199539 2026-09-08T19:50:09Z Iketsi 3254 Òbrôzk; Azëjô→Azjô; – to je → – 212931 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Przewalskis horse 02.jpg|mały|Przewalsczégò kóń]] '''Przewalsczégò kóń''' (''Equus przewalskii'') – niepôrokòpëtny susk z rodzëznë kòniowatëch. Òn jesz mòże żëc dzëkò w [[Azjô|Azji]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] bgt1y8whvgrwyabowq3nmrdv3lsjeie 14 9665 212973 171399 2026-09-09T02:45:17Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212973 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Artikle]] m3n4vdb7mqxuxb6swvi2mj9keeve2xe 213002 212973 2026-09-09T03:51:17Z Iketsi 3254 {{Commons}} 213002 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 0 9666 212854 205511 2026-09-08T15:52:15Z Terrus38 14026 212854 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Małe Brodno (2).jpg|mały]] <mapframe width="250" height="250"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geoline", "properties": { "stroke": "#00F", "stroke-width": 3 }, "ids": "Q11772176" } ] </mapframe> '''Jezoro Môłé Brodno''' ({{jãz.|pl}} ''Małe Brodno'') – jezoro ò wiéchrzëznie 0,71 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 8ileqv3nj6m1uc6pejk22hidb8gfwl1 0 9713 212932 199542 2026-09-08T19:54:04Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212932 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Coach (PSF).jpg|mały|Diliżans]] '''Diliżans''' – to bëła wiôlgô zamkłi kòłòwi tërlëka na sztërë abò szesc [[Domôcy kóń|kòni]] ùżiwónô do pòłòwë XIX stalata do wòżeniô lëdzy i pòcztowëch przesélków na wëbrónëch trasach pòdług rozłożeniô gòdzyn jazdë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> File:Wells Fargo (6079160244).jpg File:Avenue des Champs-Élysées,1899.gif </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Technika]] |col2= === Kòniowaté === {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] 1arbuskswspy1uc6x8byu3enohh49kz 212934 212932 2026-09-08T19:57:07Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Aùto]] 212934 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Coach (PSF).jpg|mały|Diliżans]] '''Diliżans''' – to bëła wiôlgô zamkłi kòłòwi tërlëka na sztërë abò szesc [[Domôcy kóń|kòni]] ùżiwónô do pòłòwë XIX stalata do wòżeniô lëdzy i pòcztowëch przesélków na wëbrónëch trasach pòdług rozłożeniô gòdzyn jazdë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> File:Wells Fargo (6079160244).jpg File:Avenue des Champs-Élysées,1899.gif </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Aùto]] |col2= === Kòniowaté === {{#categorytree:Kòniowaté|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] [[Kategòrëjô:Kòniowaté]] 5v74an9pk4mueqzf3m27t261k33zls3 0 10025 212855 205071 2026-09-08T15:52:26Z Terrus38 14026 212855 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Dąbrowskie - Gołubie ubt.jpeg|mały|Dąbrowsczé Jezoro]] '''Dąbrowsczé Jezoro''' ({{jãz.|pl}} ''Jezioro Dąbrowskie'') – jezoro ò wiéchrzëznie 0,64 km² w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. == Òbaczë téż == * [[Jezoro]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://obszary.natura2000.org.pl/index.php?s=obszar&id=1062 Uroczyska Pojezierza Kaszubskiego] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] 3amihcgf1uy1rpf8tkix4nbadmqpoim 0 10312 212939 208455 2026-09-08T20:24:10Z Iketsi 3254 Galeriô 212939 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819-02.jpg|mały|Słuńce]] '''Słuńce''' ({{jãz.|la}} ''Sol'', ''Helius'', {{jãz.|gr}} ''Ἥλιος'', symbòl: [[Òbrôzk:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]) – centralnô gwiôzda [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]], wkół jaczi krążi [[Zemia]], jinszé planetë tegò ùkładu, karzełkòwi planetë, a téż môłi cała Słuńcowégò Ùstawù. Słuńce skłôdô sã z gòrący plazmë, jaką ùtrzëmiwô grawitacjô i jaką sztôłtëje magneticzné òkrãżé. Słuńce je zwiãksza jidealnie kùlësté<ref>[https://web.archive.org/web/20180917185431/https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2008/02oct_oblatesun/ ''How Round is the Sun?'']</ref>, mô strzédnicã kòl 1 392 684 km (kòl 109 razy wikszą jak Zemia). Masa słuńca (1,989 ×10³⁰ kg) je kòl 333 tësący razy wikszô niżlë masa Zemi i to je kòl 99,86% całowny masë Słuńcowégò Ùstawù. Kòle trzë czwiôrté masë Słuńca twòrzi wòdzëk, resztã zôs przede wszëtczim hél. Pòòstałi dzél (1,69%, co òdpòwiôdô kòl 5600 masóm Zemi) twòrzą cãższi pierwiôstczi, w tim m. jin. [[krziseń]], [[wãdżel]], [[néón]] i [[żelazło]]. Do Zemi dochôdô słuńcowô energiô baro wôżnô dlô żëcégò na ni. Pòzwë Słuńca w [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]], w tim w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]], wëwòdzą sã òd prasłowiańsczégò słowa *slnъce<ref>Izabela Malmor, ''Słownik etymologiczny języka polskiego'', Warszawa–Bielsko-Biała 2009, s. 376, ISBN 978-83-262-0146-2.</ref>. Słowa krewny kaszëbsczémù „słuńcu” to m. jin. [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczé]] ''сонца'' (sonca), [[Czesczi jãzëk|czesczé]] ''slunce'', [[Rusczi jãzëk|rusczé]] ''солнце'' (sołnce), [[Słowacczi jãzëk|słowaccze]] ''slnko'' i [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczé]] ''сонце'' (sonce). Astronomicznym symbòlã Słuńca jawi sã òkrąg z pùnktã we westrzódkù: ☉ (Unicode: 2609). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Planets and sun size comparison (cropped).jpg| Òbrôzk:2017 Total Solar Eclipse (35909952653).jpg|[[Zacmienié Słuńca]] Òbrôzk:Eruptive prominence animation.gif| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Zemia]] * [[Gwiôzdka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] 2u42fqmaeew2t05ysd8tt94l97b5jw0 0 11344 212784 206702 2026-09-08T15:00:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] 212784 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tzw. wdzydzki krzyż, jeziora zwane są również morzem kaszubskim.JPG|mały|Jezora w parkù]] '''Wdzydzczi Park Krajòbrazny''' – krajòbrazny park ò wiéchrzëznie 178,32 km² (założony w 1983 rokù) w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]]. Tu rosce np. ''Eupatorium cannabinum'' kòl jezora, a na jegò kwiatach òb lato je wiele mòtilów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1460] * [https://web.archive.org/web/20161120150411/https://protectedplanet.net/wdzydzki-park-krajobrazowy-landscape-park Wdzydzki Park Krajobrazowy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] pokccuz956sb0blzuqbjuitebizcoq4 212796 212784 2026-09-08T15:25:09Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Wdzydzczi Park Krajòbrazny]] do [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park]]: ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212784 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tzw. wdzydzki krzyż, jeziora zwane są również morzem kaszubskim.JPG|mały|Jezora w parkù]] '''Wdzydzczi Park Krajòbrazny''' – krajòbrazny park ò wiéchrzëznie 178,32 km² (założony w 1983 rokù) w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]]. Tu rosce np. ''Eupatorium cannabinum'' kòl jezora, a na jegò kwiatach òb lato je wiele mòtilów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1460] * [https://web.archive.org/web/20161120150411/https://protectedplanet.net/wdzydzki-park-krajobrazowy-landscape-park Wdzydzki Park Krajobrazowy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krajòbrazné parczi]] pokccuz956sb0blzuqbjuitebizcoq4 212800 212796 2026-09-08T15:26:09Z Terrus38 14026 212800 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tzw. wdzydzki krzyż, jeziora zwane są również morzem kaszubskim.JPG|mały|Jezora w parkù]] '''Wdzydzczi Park Krajòbrazny''' – krajòbrazny park ò wiéchrzëznie 178,32 km² (założony w 1983 rokù) w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]]. Tu rosce np. ''Eupatorium cannabinum'' kòl jezora, a na jegò kwiatach òb lato je wiele mòtilów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1460] * [https://web.archive.org/web/20161120150411/https://protectedplanet.net/wdzydzki-park-krajobrazowy-landscape-park Wdzydzki Park Krajobrazowy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] 67lrayi5npnpbgycvduca4e7uve1vcl 212884 212800 2026-09-08T16:58:00Z Iketsi 3254 Krajòbrazny→Krôjmalënkòwi; krajòbrazny→krôjmalënkòwi 212884 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tzw. wdzydzki krzyż, jeziora zwane są również morzem kaszubskim.JPG|mały|Jezora w parkù]] '''Wdzydzczi Park Krôjmalënkòwi''' – krôjmalënkòwi park ò wiéchrzëznie 178,32 km² (założony w 1983 rokù) w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]]. Tu rosce np. ''Eupatorium cannabinum'' kòl jezora, a na jegò kwiatach òb lato je wiele mòtilów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1460] * [https://web.archive.org/web/20161120150411/https://protectedplanet.net/wdzydzki-park-krajobrazowy-landscape-park Wdzydzki Park Krajobrazowy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] buahvy74r7luud5nau284m74k45rt03 212900 212884 2026-09-08T17:40:19Z Iketsi 3254 [[park krôjmalënkòwi]] 212900 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tzw. wdzydzki krzyż, jeziora zwane są również morzem kaszubskim.JPG|mały|Jezora w parkù]] '''Wdzydzczi Park Krôjmalënkòwi''' – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 178,32 km² (założony w 1983 rokù) w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]]. Tu rosce np. ''Eupatorium cannabinum'' kòl jezora, a na jegò kwiatach òb lato je wiele mòtilów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1460] * [https://web.archive.org/web/20161120150411/https://protectedplanet.net/wdzydzki-park-krajobrazowy-landscape-park Wdzydzki Park Krajobrazowy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] lkn5zvgrhm9d9rpdh1axjarwzwmhjl8 212904 212900 2026-09-08T17:49:00Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212904 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tzw. wdzydzki krzyż, jeziora zwane są również morzem kaszubskim.JPG|mały|Jezora w parkù]] '''Wdzydzczi Park Krôjmalënkòwi''' – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 178,32 km² (założony w 1983 rokù) w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]]. Tu rosce np. ''Eupatorium cannabinum'' kòl jezora, a na jegò kwiatach òb lato je wiele mòtilów. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Krôjmalënkòwé parczi === {{#categorytree:Krôjmalënkòwé parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1460] * [https://web.archive.org/web/20161120150411/https://protectedplanet.net/wdzydzki-park-krajobrazowy-landscape-park Wdzydzki Park Krajobrazowy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] sir8rzoo047sb6ehnp66ru4foa6xkhc 0 11346 212870 205040 2026-09-08T15:59:17Z Terrus38 14026 212870 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Wdzydze-wieczor.jpg|mały|Jezoro Wdzydze kòl wieczora]] '''Jezoro Wdzydze''' (téż '''Wdzydzczé Jezoro''', {{jãz.|pl}} ''Jezioro Wdzydze'') – jezoro ò wiéchrzëznie 14,5 km² w [[kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]], w òbéńdze [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park|Wdzydzcczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Biwô tak, że lëdze na nie gôdają Kaszëbsczé Mòrzé. Na nim są òstrowë. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé jezora|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190415133803/http://wirtualnekaszuby.com/przegladaj-filmy2/122-przyroda-kaszub-poludniowych-arcydzielo-natury Film] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/184 ''Wdzidze'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé jezora]] suixoi269sy94kdgwb54nqk1lxmhn5t 0 11357 212856 198165 2026-09-08T15:52:36Z Terrus38 14026 212856 wikitext text/x-wiki '''Łączczi''' – to je dzél [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] wsë [[Szopa]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Wies je w òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] [[Bąckô Hëta]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/630 ''Łączki'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 23ba4whby1ryoz819fh43znywnl7ov6 0 11361 212857 200604 2026-09-08T15:52:47Z Terrus38 14026 212857 wikitext text/x-wiki '''Patoczi''' – są [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Serakòjce|gminie Serakòjce]]. Òne są w òbéńdze [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Serakòjce]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] rprexo6ogv79naimrqvao18rk7hhkx7 0 11378 212928 198248 2026-09-08T19:42:17Z Iketsi 3254 {{jãz.|pl}} 212928 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Jón Bauer''' ({{jãz.|pl}} ''Jan Bauer'') – ùr. [[16 zélnika]] 1904 rokù, ùm. [[18 stëcznika]] 1940 rokù – to béł szkólny i pòlsczi dzejôrz. Òn ùczôł m.jin. [[Kaszëbi|Kaszëbów]] kòl Bëtowa, ale zaczinôł jakno szkólny w [[Łãżëce|Łãżëcach]] w 1926 rokù. Miemcë mają gò w kòncentracyjnym lagrze zabité. == Lëteratura == * Kaszubi i słupski proces Jana Bauera w 1932 roku : z dziejów polskiego ruchu narodowego na Pomorzu Zachodnim. (Cz. 1) / Wojciech Skóra. Słupsk ; Poznań : [s.n.] ; Dopiewo : Wydawnictwo Rys, 2016. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]] efk7omlo8evnbyq85kfod2ag8bmfzzs 0 11777 212874 205047 2026-09-08T16:37:50Z Iketsi 3254 Galeriô; bibloteka→biblioteka 212874 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Chòczewò |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |gmina=Chòczewò |szôłtëstwò=Chòczewò |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=44 |sekùndëN=24 |gradëE=17 |minutëE=53 |sekùndëE=29 |wiżô= |rok=2011 |lëdztwò=1394 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=84-210 |reg_tôfla=GWE |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons=Category:Choczewo }} '''Chòczewò''' ({{jãz.|pl}} ''Choczewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Chòczewò|gminie Chòczewò]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Mô kòl 1400 mieszkeńców. Chòczewò je stolëcą gminy Chòczewò. Tu je pùblicznô [[biblioteka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Choczewo 01, route 213, outside Melan supermarket, facing south.JPG| Òbrôzk:Choczewo 02, route 213, outside Melan supermarket, facing north.JPG| Òbrôzk:Cemetery in Choczewo - chaper 1.jpg|[[Smãtôrz]] Òbrôzk:Choczewo - Street 02.jpg| Òbrôzk:Choczewo kz1.JPG| Òbrôzk:Choczewo War Memorial.JPG| Òbrôzk:Jezioro Choczewskie plaza Choczewo lipiec.jpg|Jezoro Chòczewò </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx| GUS 2011 (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Chòczewò]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] th2lnk3w9gjib8vqitshfsuxapg4cz0 212875 212874 2026-09-08T16:38:16Z Iketsi 3254 [[Gmina Chòczewò]] 212875 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Chòczewò |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |gmina=Chòczewò |szôłtëstwò=Chòczewò |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=44 |sekùndëN=24 |gradëE=17 |minutëE=53 |sekùndëE=29 |wiżô= |rok=2011 |lëdztwò=1394 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=84-210 |reg_tôfla=GWE |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons=Category:Choczewo }} '''Chòczewò''' ({{jãz.|pl}} ''Choczewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Gmina Chòczewò|gminie Chòczewò]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Mô kòl 1400 mieszkeńców. Chòczewò je stolëcą [[Gmina Chòczewò|gminy Chòczewò]]. Tu je pùblicznô [[biblioteka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Choczewo 01, route 213, outside Melan supermarket, facing south.JPG| Òbrôzk:Choczewo 02, route 213, outside Melan supermarket, facing north.JPG| Òbrôzk:Cemetery in Choczewo - chaper 1.jpg|[[Smãtôrz]] Òbrôzk:Choczewo - Street 02.jpg| Òbrôzk:Choczewo kz1.JPG| Òbrôzk:Choczewo War Memorial.JPG| Òbrôzk:Jezioro Choczewskie plaza Choczewo lipiec.jpg|Jezoro Chòczewò </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/21/1/1/1_miejscowosci_ludnosc_nsp2011.xlsx| GUS 2011 (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Chòczewò]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] oewelv8796tw0tr0u0d4ki71f65jpus 10 11825 212933 185191 2026-09-08T19:56:45Z Iketsi 3254 #TAM [[Szablóna:Commons]] 212933 wikitext text/x-wiki #TAM [[Szablóna:Commons]] sia06bv0gtqbctnajhzc5walrrk43w9 14 12064 212979 195097 2026-09-09T02:45:18Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212979 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 0 12188 212867 210776 2026-09-08T15:57:56Z Terrus38 14026 212867 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:2007-07-16-_Karwia-_Karwianka,_droga_w_kierunku_Karwieńskich_Błot.jpg|mały|Karwianka, droga w czerënkù Karwiéńsczich Błot]] '''Karwiéńsczé Błota''' ({{jãz.|pl}} ''Karwieńskie Błota'', {{jãz.|de}} ''Karwenbruch'') – òbéńda bagniskòwò-trzãsawiskòwô w [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park|Nadmòrsczim Krôjmalënkòwim Parkù]] (w bezpòstrzédnym sąsedztwie [[Bôłt|Bôłtu]]), na zôpôd òd [[Karwiô|Karwi]] i Kãpë Òstrowsczi, na wschód òd Wierzchùcyńsczich Błot i ùscégò rzeczi [[Piôsznica|Piôsznicë]]. W 1599 rokù na òbéńdze błot òstała założonô przez starostã Jana Wejhera miescowòsc Karwiéńsczé Błoto (terô Karwiéńsczé Błoto I i Karwiéńsczé Błoto II), zasedlonô przez scygniãtëch òsadników òlãdersczich (główno mennonitów). Òsadnicë òsuszëlë czãscowò òbéńdã błot i zamieszkiwalë w zwartim karnie jaż do pierszich lat XX stalata (zachòwùjąc włôsné, specyficzné kùlturã, jãzëk i tradycje). Na terenie miescowòsce Karwiéńsczé Błoto I znajdëje sã zabëtkòwi smãtôrz ewanielicczi<ref>https://web.archive.org/web/20150210031300/http://wejherowo.naszemiasto.pl/archiwum/nieznany-cmentarz-menonitow-w-karwienskich-blotach,477188,art,t,id,tm.html ''Nieznóny smãtôrz menonitów w Karwiéńsczich Blotach. wejherowo.naszemiasto.pl. [dostãp 2015-02-10]. ({{jãz.|pl}})''</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] [[Kategòrëjô:Historiô]] 91n9u55dmt9flb812fatck7u93x9j7s 14 12254 212921 190120 2026-09-08T19:16:33Z Iketsi 3254 {{Commons}} 212921 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlitika]] 7p0wqlfkvr8p13ptf0l9qnutelfujyi 0 12382 213003 206441 2026-09-09T07:13:10Z DawnyTest 14843 + info 213003 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Christian cross.svg|mały|Krziż]] '''Chrzescëjaństwò''' – monotejisticznô religijô, pòwstała w I stalata n.e. na Blisczim Wschòdze, zôczątkował ją Jezës z Nazaretu<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/chrzescijanstwo;3886180.html Chrześcijaństwo] Encyklopedia PWN</ref>. Chrzescëjaństwò je Abrahamòwą religią (tak jak [[Judaizm]] ë [[Islam]]), bo òdnosë sã do proroka Abrahama<ref>Jóźwiak M., ''[https://misyjne.pl/post-w-religiach-abrahamowych/ Post w religiach Abrahamowych]'' [online], Misyjne.pl, 26 strëmiannika 2024 [dost. 2026-09-09] ({{Jãz.|pl}}).</ref>. Wczasne chrzescëjaństwò bëło przesladowane bez czezera Rzimu. W 313 n.e. czezer Kònstantin Wiôldżi wëdał mediolańsczi edikt, chtërën wprowadzëł wolnosc wëznania<ref>[https://web.archive.org/web/20260105162415/https://mnki.pl/pl/obiekt_tygodnia/2012/pokaz/121,zwyciezysz_krolu_konstanty,1 Zwyciężysz królu Konstanty] Muzeum Narodowe w Kielcach</ref><ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/edict-milan Edict of Milan] EBSCO</ref>, a w 380 czezer Teodozjusz ùstanowił chrzescëjaniznã państwową religiją<ref>[https://sites.rhodes.edu/coins/romes-conversion-christianity-and-its-lasting-legacy Rome's Conversion to Christianity and its Lasting Legacy] Rhodes College</ref>. Przédnymi czerënkami sã: * [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] – czerënk, chtërnëgo przédnikã je biskup Rzimù, ùważany za nastãpnika Swiatego Piotra * [[Prawòsławié]] – związóny z wschòdny schizmã * [[Protestantizm]] – czerënk jaczi nastôł òbczas refòrmacëji (m.jin. [[lëterstwò]]) == Galeriô == <gallery> Juan de Juanes 002.jpg|Jezës z Eùcharystią Unknown - tuntematon - ökänd- Theotokos Hodegetria, Bysantic icon - Jumalanäiti Hodigitria, bysanttilainen ikoni (28845470903).jpg|Prawòsławnô ikòna Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|Bazilika Sw. Piotra, [[Watikan]] SM Łódź Kościół św Mateusza 2017 (2) ID 613039.jpg|Kòscół ewangelicko-augsbursczi w [[Łódź|Łodzi]] </gallery> == Statistiki == [[Òbrôzk:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|centruj|mały|Chrzescëjanizna na Swiecie, 2011]] Chrzescëjaństwò to nôwikszô religijô swiata. Wëznaje ją 2.38 miliarda lëdzi, co je 30% swiatowi pòpùlacji<ref>[https://www.worldatlas.com/religion/the-10-largest-religions-in-the-world-2025.html The 10 Largest Religions in the World] WorldAtlas</ref>. Nôwikszim czerënkã je [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsczi Katolëcyzm]], z wicy jak miliardã wiérnych<ref>[https://www.bartehrman.com/christian-denominations/ Christian Denominations: A List of All 46 Types of Christianity] Bartehrman</ref>. === Chrzescëjaństwò w Pòlsce === W [[Pòlskô|Pòlscze]] 88,8% przenôlégô do katolëcczego Kòscóła, 0,2% do jinszego òbrządku katolëcczego, 0,5% wëznaje prawòsławié, 0,4% protestancëznã i jinsze kòscoły protestancczi tradicji, 0,5% jinsze chrzescijańsczi wëznania, a 0,5% to swiôdkowie Jehówy (badanié z 2024)<ref>Bożewicz M. [https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_050_24.PDF Religijność Polaków w ostatnich dziesięcioleciach] Centrum Badania Opinii Społecznej</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.vatican.va/content/vatican/pl.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò| ]] 1uvb40ghglqnyxsgnys7ntustd9pfed 213004 213003 2026-09-09T07:13:58Z DawnyTest 14843 csb 213004 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Christian cross.svg|mały|Krziż]] '''Chrzescëjaństwò''' – monotejisticznô religijô, pòwstała w I stalata n.e. na Blisczim Wschòdze, zôczątkował ją Jezës z Nazaretu<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/chrzescijanstwo;3886180.html Chrześcijaństwo] Encyklopedia PWN</ref>. Chrzescëjaństwò je Abrahamòwą religią (tak jak [[Judaizm]] ë [[Islam]]), bo òdnosë sã do proroka Abrahama<ref>Jóźwiak M., ''[https://misyjne.pl/post-w-religiach-abrahamowych/ Post w religiach Abrahamowych]'' [online], Misyjne.pl, 26 strëmiannika 2024 [dost. 2026-09-09] ({{Jãz.|pl}}).</ref>. Wczasne chrzescëjaństwò bëło przesladowane bez czezera Rzimu. W 313 n.e. czezer Kònstantin Wiôldżi wëdał mediolańsczi edikt, chtërën wprowadzëł wolnosc wëznania<ref>[https://web.archive.org/web/20260105162415/https://mnki.pl/pl/obiekt_tygodnia/2012/pokaz/121,zwyciezysz_krolu_konstanty,1 Zwyciężysz królu Konstanty] Muzeum Narodowe w Kielcach</ref><ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/edict-milan Edict of Milan] EBSCO</ref>, a w 380 czezer Teodozjusz ùstanowił chrzescëjaniznã państwową religiją<ref>[https://sites.rhodes.edu/coins/romes-conversion-christianity-and-its-lasting-legacy Rome's Conversion to Christianity and its Lasting Legacy] Rhodes College</ref>. Przédnymi czerënkami sã: * [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] – czerënk, chtërnëgo przédnikã je biskup Rzimù, ùważany za nastãpnika Swiatego Piotra * [[Prawòsławié]] – związóny z wschòdny schizmã * [[Protestantizm]] – czerënk jaczi nastôł òbczas refòrmacëji (m.jin. [[lëterstwò]]) == Galeriô == <gallery> Juan de Juanes 002.jpg|Jezës z Eùcharystią Unknown - tuntematon - ökänd- Theotokos Hodegetria, Bysantic icon - Jumalanäiti Hodigitria, bysanttilainen ikoni (28845470903).jpg|Prawòsławnô ikòna Saint Peter's Basilica facade, Rome, Italy.jpg|Bazilika Sw. Piotra, [[Watikan]] SM Łódź Kościół św Mateusza 2017 (2) ID 613039.jpg|Kòscół ewanielëckò-aùgsbùrsczi w [[Łódź|Łodzi]] </gallery> == Statistiki == [[Òbrôzk:Percent of Christians by Country–Pew Research 2011.svg|centruj|mały|Chrzescëjanizna na Swiecie, 2011]] Chrzescëjaństwò to nôwikszô religijô swiata. Wëznaje ją 2.38 miliarda lëdzi, co je 30% swiatowi pòpùlacji<ref>[https://www.worldatlas.com/religion/the-10-largest-religions-in-the-world-2025.html The 10 Largest Religions in the World] WorldAtlas</ref>. Nôwikszim czerënkã je [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsczi Katolëcyzm]], z wicy jak miliardã wiérnych<ref>[https://www.bartehrman.com/christian-denominations/ Christian Denominations: A List of All 46 Types of Christianity] Bartehrman</ref>. === Chrzescëjaństwò w Pòlsce === W [[Pòlskô|Pòlscze]] 88,8% przenôlégô do katolëcczego Kòscóła, 0,2% do jinszego òbrządku katolëcczego, 0,5% wëznaje prawòsławié, 0,4% protestancëznã i jinsze kòscoły protestancczi tradicji, 0,5% jinsze chrzescijańsczi wëznania, a 0,5% to swiôdkowie Jehówy (badanié z 2024)<ref>Bożewicz M. [https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2024/K_050_24.PDF Religijność Polaków w ostatnich dziesięcioleciach] Centrum Badania Opinii Społecznej</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.vatican.va/content/vatican/pl.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò| ]] bfwp0csugj0rbioxzh9r5pvtq4gx2jz 0 12396 212771 209550 2026-09-08T14:09:20Z Iketsi 3254 Galeriô 212771 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox|gmina=Żukòwò|rok=2022|SIMC=0177106|www=|kréz=kartësczi|wòjewództwò=pómòrsczé|szôłtëstwò=Babi Dół|szôłtës=Mónika Hinc|Wies=Babi Dół|reg_tôfla=GKA|nr_czér=58|pòcztowi_kòd=83-330|lëdztwò=280|galerëjô_commons=Category:Babi Dół|kôrta_wsë=Żukowo (gmina)|gradëN=54|minutëN=17|sekùndëN=57|gradëE=18|minutëE=18|sekùndëE=36}} '''Babi Dół''' ({{jãz.|pl}} ''Babi Dół'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Pòlskô|Pòlsce]] pòłożonô w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Żukòwò|gminie Żukòwò]], kòl [[Krôjowô darga nr 20 (Pòlskô)|krôjowi szasëji nr 20]] [[Stôrgard]] – [[Szczecinek]] – [[Gdiniô]]. W môleznie je zamkłé banowiszcze [[Babi Dół (banowi pòżdôwk)|Babi Dół]], òdemkłé w 1932 rokù w ramach [[Wãglowi magistrala|wãglowi magistrali]]. == Historiô == Miemiecką òkùpacjã Babiegò Dołu zakùńczëło 9 stëmiannika 1945 rokù zôjãcy môlëznë bez wòjska 49 Armii Biôłorusczégò Frontu Czerwióny Armië. W latach 1975-1998 môlëzna administracjowò przënôlëga do gduńsczégò wòjewództwa. Òd 28 rujana 2011 je samòstójnym szołtestwã (chùdzy nôleża do szołtestwa [[Glincz]]). W pòrënkòwim dzélu wsë są zôòstałoscë wòjskòwi jednostczi, jakô òsta znikwionô na zôczątkù 90 latów XX stalatégò. W greńcach Babiegò Dołu je znóny [[Wiłóz Reduni|rezerwat przirodë „Wiłóz Reduni”]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2023-04-24 15-10-18 Krzyż przydrożny.jpg| Òbrôzk:Przejazd przy Jarze Raduni_-_panoramio.jpg| Òbrôzk:Gmina Żukowo, Poland_-_panoramio (17).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Babidół]] * [[Babié Dołë|Babié Dołë (dzél Gdini)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: 1971. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260513153733/https://www.zukowo.pl/files/docs/babi_dol.pdf Karty zabytków architektury – Babi Dół] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Babi Dół]] 5p09z1u0jiwyt2k707bfa312fiq4ewp 0 12397 212919 210769 2026-09-08T19:11:37Z Iketsi 3254 krôjòbrazowi→krôjmalënkòwi 212919 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Jar Rzeki Raduni.jpg|mały]] '''Wiłóz Rzéczi Redëni''' ({{jãz.|pl}} ''Jar Rzeki Raduni'') – krôjmalënkòwi rezerwat przirodë na [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczim Pòjezerzù]] w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], ùsadzóny w 1972 rokù. Zajimô òbrëmienié 84,24 [[Hektar|ha]] (akt namieniający pòdôwôł 74,26 ha). Najdiwô sã w fùlnoscë w [[Òbrëmienié Chronionégò Krôjòbrazù|Òbrëmieniu Chronionégò Krôjòbrazù]] Dolënë Redëni, je téż włączóny do secë [[Nôtëra 2000]]. == Charakteristika == Rezerwat òbjimô stolemny dzél przełomu [[Reduniô|Redëni]], zwónégò Babidolsczim Przełomã, bez mòrenowé grzëpë (zjawiszcze erozjë) z pòrosniãtima grądã i łãgã stokama. Je to jedno z nôbògatniszich na niżu stanowiszczów florë i roscënnoscë ò charakterze pòdgórsczim. Wiłóz Reduni bëł fragmeńtã turisticznégò szlachù czółnowich spłiwów (decyzją Regionalné Direkcjë Òchronë Strzodowiszcza we Gduńsku, zgodno z òbòwiązującym planã òchronë: „Czółnowi ruch rzeką Rëdunią w dzélu pòkriwającëm sã z obrëmienim rezerwatu Wiłóz Rzeki Raduni jest niedozwòlóny”). Nôblëższé môlëznë to Babi Dół, [[Bòrowò (Gmina Kartuzë)|Bòrowò]] i [[Bòrkòwò]]. Znajduje sã na turisticznym szlachu Kartësczim. * Òbrëmienié: 84,24 ha * Minimalny wësok 122 m n.p.m. * Nôwikszi wësok 172 m n.p.m. * Klasë sedlësków i % pòkrëcô: iglasté lasë 24%; miészané lasë 76% == Nôtëra 2000 == Rezerwat leżi w grańcach òbrëmieniô Nôtëra 2000 Wiłóz Rzéczi Redëni PLH220011. Na taczi ôrt definiujã òbrëmienié ''Fòrmùlarz pòdôwków Nôtëra 2000'':<blockquote>„Òbrëmienié objimô przełómòwi dzél rzéczi [[Reduniô|Redëni]]. Rzéka płinié dnã kamowégò wiłozu, twòrząc meandrë. Dolëzna i przëtczé zbòcza (do 45 st. nachileniô) ò wësokòscë do 40 m, poroscãté są lescowim lasã (grądë, łãdżi); placama na dnie wądołu wëstãpùją pòdmòkłé łączi. Rosce tuwò zacht górsczich roscënów a téż jinszich rzôdczich gatënków. Òstoja mô òsoblëwi mikroklimat, ò wësoczé wilgòtnoscë i niższich temperaturach w porównanim z prziległima terenama. Przełóm rzéczi rozcyna rozległi lesny kòmpleks, w chtërnym wastowują grądowé sedlëszcza”.</blockquote> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Babi Dół]] [[Kategòrëjô:Reduniô]] [[Kategòrëjô:Aleksãdr Majkòwsczi]] p60a31c0q2rtwfgqho9yct5st434q7h 0 12561 212858 210289 2026-09-08T15:52:57Z Terrus38 14026 212858 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:314.51 Pojezierze Kaszubskie.png|mały|Kaszëbskô Szwajcariô]] '''Kaszëbskô Szwajcariô''' ({{jãz.|pl}} ''Szwajcaria Kaszubska'') – pòwszedné miono westrzédny i nôwëżi pòłożony dzelë [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]<ref>https://web.archive.org/web/20160304081318/http://portalwiedzy.onet.pl/70399,,,,szwajcaria_kaszubska,haslo.html</ref>. Na ji òbéńdze dźwigô sã nôwëższi wiérzk [[Pòlsczi Nizëna|Pòlsczégò Nizënë]] – [[Wieżëca (Kaszëbsczé Pòjezerzé)|Wieżëca]] (329 m n.p.m.). Główné rzéczi: [[Reduniô]], [[Łeba (rzéka)|Łeba]], [[Słëpiô]], [[Wierzëca]]. Jedinczim gardã są pòłożoné na pòrénkòwi rąbu [[Kartuzë]]. Pòczątkòwo miono tika sã leno nablëższich òbéńd gardu. Dzysô òno òbjëmiô [[Kartësczi kréz|kartësczi]] i [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]] kréze. Rozcëga sã òd [[Parchòwò|Parchòwa]] na zôpòdze do [[Żukòwò|Żukòwa]] na pòrénkù, a téż òd [[Kamińca Królewskô|Kamińcë Królewsczi]] i [[Mirochòwò|Mirochòwa]] na nordze pò [[Kòscérzna|Kòscérznã]] na pôłniù. Przez òbéńda Kaszëbsczi Szwajcarii prowadzą [[Òbrôzk:POL Szlak czerwony.svg|bezramki|23x23px]] [[Kaszëbsczi Szlach]] a [[Kaszëbskô Droga|Kaszëbskô Darga]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Dólnô Brodnica (25).JPG|Dólnô Brodnica na òbéńdze Kaszëbsczi Szwajcarii Dom do góry nogami 2013.jpg| Wiezyca.JPG|Wieżëca </gallery> == Òbaczë téż == * [[Szwajcariô]] * [[Szimbark]] * [[Kaszëbsczi Ùbrzég]] * [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]] * [[Gazeta Kartuska (1922–1939)]] == Lëteratura == * [[Agnieszka Osiecka]], ''Szwajcaria Kaszubska''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/wp-content/uploads/2011/09/Jo_w_kaszebsczi_liceum.pdf Felicja Baska-Borzyszkowska, Wojciech Myszk, Jô w kaszëbsczi, kaszëbskô w swiece. cz.1]</ref> * I. Trojanowska, Szwajcaria kaszubska, Gdańsk, 1988. * [[:Òbrôzk:Zdroje Raduni.djvu|Zdroje Raduni – Przewodnik po Szwajcaryi Kaszubskiej]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://szwajcaria-kaszubska.pl/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé Pòjezerzé]] 9slbr1qzhw9u1lvpyhsm744dwtwfc2n 14 12774 212981 196140 2026-09-09T02:45:18Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212981 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 14 12859 212970 206666 2026-09-09T02:39:35Z Iketsi 3254 kat. 212970 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona nôtërë]] tcyv651q25qdb6bejfgwrkdelypjzkm 14 12988 212986 199998 2026-09-09T02:45:20Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212986 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 14 13267 212971 204699 2026-09-09T02:41:12Z Iketsi 3254 kat. 212971 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje]] 38kosp3ibvkx65qnb8yg4efrm5x0pb8 212976 212971 2026-09-09T02:45:17Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212976 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 0 13396 212940 206861 2026-09-08T20:27:12Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 212940 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palais de la Decouverte Tyrannosaurus rex p1050042.jpg|mały|]] '''Dinozaùrë''' (Dinosauria) – klad [[Zaùropsydë|zaùropsydów]], chtëren wëapartnił sã òkòło 233–231 milionów lat temù w [[Karnik|Karnikù]] (Górny [[Trias]])<ref>Langer, M. C., Ezcurra, M. D., Bittencourt, J. S., Novas, F. E., ''The origin and early evolution of dinosaurs'' w: ''Biological Reviews'', 85(1), 2010, s. 55-110. DOI: 10.1111/j.1469-185X.2009.00094.x</ref>. W erze [[Mezozoik|Mezozoikù]] bëłë przédną grëpą lądowëch [[Krzélôczi|krzélôków]] ë dominowałë [[Ekòsystema|ekòsystemë]] wszëtczich [[Kòntinent|kòntinentów]]<ref>Weishampel, D. B., Dodson, P., Osmólska, H., ''The Dinosauria (2nd ed.)'', University of California Press, 2004. ISBN 978-0-520-24209-8</ref>. Pò [[Krédowé wëmiéranié|krédowim wëmiéranim]] (greńca Kréda-Paleògen), chtërno nastąpiło òk. 66 milionów lat temù<ref>Gradstein, F. M., Ogg, J. G., Schmitz, M. D., ''The Geologic Time Scale 2012'', Elsevier, 2012. ISBN 978-0-444-59425-9</ref>, jedurną ewòlucyjną wietwią dinozaùrów, jakô przedërchała do dzysdnia, są [[Ptôchë|ptôchë]] (wietew teropòdów)<ref>Padian, K., Chiappe, L. M., ''The origin of birds and their flight'' w: ''Scientific American'', 278(2), 1998, s. 38–47. DOI: 10.1038/scientificamerican0298-38</ref>. Wëkazëją baro wiôldżé zróżnicowanié pòd wzglãdã ôrtów òdżëwianiô, pòrëszaniô sã, wiôlgòscë ë bùdowë cała. == Etimòlogiô ë historiô badérowań nad dinozaùrama == [[Òbrôzk:Dinosaur coining of the word in 1841.jpg|mały|Wprowadzenié terminu ''Dinosauria'' przez Richarda Owena (1842)]] Pòzwa ''Dinozaùrë'' pòchôdô z [[Grecczi jãzëk|gréczi]], òd sparłączëniô słów ''δεινός'' (straszny) ë ''σαῦρος'' ([[wieszczórka]]) ë òstała òna zabédowónô przez britijsczégò [[Anatomijô|anatoma]] [[Richard Owen|Richarda Owena]] w dokazu opùblikowónym w 1842 rokù (a przedstôwiónym w 1841)<ref>Owen, R., ''Report on British Fossil Reptiles. Part II'' w: ''Report of the British Association for the Advancement of Science'', 11, 1842, s. 60–204.</ref>. Nimò tegò badérowania nad nańdowanyma [[Skamieniałoscë|skamieniałima kòscama]] zaczãłë sã rëchli – za jich zôczątk ùchòdzy òpisanié fragmentu kòscë [[Megalozaùr|Megalozaùra]] w rokù 1677 przez profesora [[Chemijô|chemii]] [[Robert Plot|Roberta Plota]] w dokazu ''The Natural History of Oxford-shire'', chòc òstała òna na zaczątku zaklasyfikòwónô jakno kòsc [[Słoń|słonia]]<ref>Plot, R., ''The Natural History of Oxford-shire, Being an Essay toward the Natural History of England'', Oxford, 1677.</ref>. Dopiérze w 1824 britijsczi [[Geòlogijô|geòlog]] ë [[Anglikanizm|anglikańsczi]] dëchòwny [[William Buckland]] òpisôł ë pòzwôł Megalozaùra na spòdlim skamieniałosców z [[Oxfordshire]]<ref>Buckland, W., ''Notice on the Megalosaurus or great Fossil Lizard of Stonesfield'' w: ''Transactions of the Geological Society of London'', 2(1), 1824, s. 390–396. DOI: 10.1144/transgslb.1.2.390</ref>. Rok pózdni britijsczi dochtór ë geòlog [[Gideon Mantell]] razã z [[Mary Ann Mantell|białką]] òpùblikòwalë swój dokôz na témã [[Igùanodon|Igùanodona]]<ref>Mantell, G., ''Notice on the Iguanodon, a newly discovered fossil reptile, from the sandstone of Tilgate forest, in Sussex'' w: ''Philosophical Transactions of the Royal Society'', 115, 1825, s. 179–186. DOI: 10.1098/rstl.1825.0010</ref>. Dokazë Bucklanda ë Mantellów zwëskałë zainteresowanié francësczégò biologa i badorza [[Georges Cuvier|Georges'a Cuviera]], chtëren ùchòdzy za òjca [[Paleòntologiô|paleòntologii]]. W tim czasu paleòntologòwie wëzwëskiwalë robòtã [[Mary Anning]], chtërna nańdowała skamieniałoscë jakno stałi zdrój dochòdu. Paleòntologiô zaczãła sã rozkòscérzac na cawny swiat w 1858, czedë to [[William Parker Foulke]] nalôzł w [[Zjednóné Kraje Americzi|Sztécach]] prawie kòmpletny szkelet [[Hadrozaùr|Hadrozaùra]]<ref>Foulke, W. P., ''Statement concerning fossils from Haddonfield'' w: ''Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia'', 10, 1858, s. 213–215.</ref>. Tedë téż témą zainteresowalë sã amerikańsczi paleòntologòwie [[Edward Drinker Cope]] ë [[Othniel Charles Marsh]], co dało pòczątk tpzw. wòjnie ò kòscë (ang. ''Bone Wars'') – wëscygòwi ò nalézenié jak nôwikszi lëczbë skamieniałosców. W 1861 w miemiecczim [[Langenaltheim]] òstôł òdrkrëti [[Archeòpteriks]], dinozaùr z pózdny [[Jura|Jurë]], chtëren je dosc bliskò sparłãczóny z ptôchama, co rozrzeszëło wëzgôdkã pòchôdaniô ptôchów. W òkòlim òbadwùch swiatowëch wòjnów béł felënk zainteresowaniô dinozaùrama. Impas przëłómôł amerikańsczi ùczałi [[John Ostrom]], chtëren w 1969 rokù òpisôł [[Deinonych|Deinonycha]], przedstôwiającë gò jakno cepłokrëwisté, chùtczé zwiérzã z wësoczim [[Mëtabòlizm|mëtabòlizmã]]<ref>Ostrom, J. H., ''Osteology of Deinonychus antirrhopus, an unusual theropod from the Lower Cretaceous of Montana'' w: ''Peabody Museum of Natural History Bulletin'', 30, 1969, s. 1–165.</ref>. To òdkrëcé dało pòczątk tpzw. renesansowi dinozaùrów (ang. ''Dinosaur renaissance''), zwiãkszająco ùdzél nôùczi ò dinozaùrach w akademicczim swiece ë w [[Pòp-kùltura|pòp-kùlturze]]<ref>Bakker, R. T., ''Dinosaur renaissance'' w: ''Scientific American'', 232(4), 1975, s. 58–78. DOI: 10.1038/scientificamerican0475-58</ref>. == Klasyfikacjô == [[Òbrôzk:Evolution of dinosaurs EN.svg|mały|Spòdlowô klasyfikacjô dinozaùrów wedle tradicyjnégò pòdzélu Seeleya (1887)]] Tradycyjny pòdzél dinozaùrów je òpiarti sã na bùdowie rosochë (badérowania Harry'ego Seeleya z 1887 rokù)<ref>Seeley, H. G., ''On the classification of the fossil animals commonly named Dinosauria'' w: ''Proceedings of the Royal Society of London'', 43, 1888, s. 165–171. DOI: 10.1098/rspl.1887.0117</ref>: * rząd [[Saurischia]] (Gadzorososzné) ** pòdrząd [[Sauropodomorpha]] (Zaùropòdomòrfë) ** pòdrząd [[Theropoda]] (Teropòdë – w tim wëspółczasné ptôchë) * rząd [[Ornithischia]] (Ptôszorososzné) ** pòdrząd [[Thyreophora]] (Tireòpòdë) ** klad [[Cerapoda]] (Cerapòdë) *** infrarząd [[Ornithopoda]] (Òrnitopòdë) *** infrarząd [[Marginocephalia]] (Marginocefale) W mòderny paleòntologii òd 2017 rokù biwô diskùtowónô alternatiwnô hipòteza ''Ornithoscelida'', jakô parłãczy teropòdë i ptôszorososzné w jeden klad, òstawiającë zaùropòdomòrfë w bòczny lënie<ref>Baron, M. G., Norman, D. B., Barrett, P. M., ''A new hypothesis of dinosaur relationships and early dinosaur evolution'' w: ''Nature'', 543, 2017, s. 501–506. DOI: 10.1038/nature21700</ref>. {| class="wikitable graytable" style="text-align:center" |+'''Różnica w bùdowie kòscë miednicë midzë Gadzorososznyma a Ptôszorososznyma''' |[[òbrôzk:Ornithischia.png|center|250px]] |[[òbrôzk:Saurischia.png|center|250px]] |- |'''Rososzné kòscë ptôszorososznëch dinozaùrów''' |'''Rososzné kòscë gadzorososznëch dinozaùrów''' |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Archeòlogiô]] [[Kategòrëjô:Gadzënë]] qnuw711hf3k0tfuxrmuwe1g90kujcyu 14 13422 213001 211269 2026-09-09T03:06:31Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Metastarnë Wikipedie]] to [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 213001 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje]] 38kosp3ibvkx65qnb8yg4efrm5x0pb8 14 13611 212985 209763 2026-09-09T02:45:20Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212985 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] p4c2dr6v2jgqjubotkxmbk26adu88zl 0 13713 213000 210482 2026-09-09T03:05:21Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Fùńdamentné kategòrëje]] to [[Category:Artikle]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 213000 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Guinness World Records Day 2013.jpg|mały|Rekòrdzysta]] '''Rekòrd''' – superlatiwny wënik. Nôwôżniészą pùblikacją je Knéga rekòrdów Guinnessa<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20260804193900/https://radiokaszebe.pl/news/maciek-rutkowski-z-rekordem-guinnessa-za-przeplyniecie-baltyku-1619 [https://web.archive.org/web/20260804193904im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_rutkowski_guiness.mp3 .mp3] [https://web.archive.org/web/20260804193905im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/ddk_rozmowa_maciek_rutkowski.mp3 .mp3]</ref>. Na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] bëło m. jin. bicé rekòrdu w lëczbie lëdzy równoczasno grającëch na [[Akòrdeón|akòrdionie]]<ref name=":1">https://mojestrone.com/artykul/zapis-na-bic-rekrdu-n1503057</ref> i rekòrdu graniô na [[Diôbelsczé skrzëpce|diôbelsczich skrzëpcach]]<ref name=":2">https://100.gdynia.pl/pl/aktualnosci/xxvii-swiatowy-zjazd-kaszubow-bogactwo-kaszubskiej-kultury-i-rekord-gry-na-diabelskich-skrzypcach</ref>. Swiatowô Letkòatletika ({{jãz.|en}} ''World Athletics'', przódë ''International Association of Athletics Federations'', ''IAAF'') mô lëstã nôwôżniészich rekòrdów w letkòatletice<ref>https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/</ref>. == Ôrtë rekòrdów == * Rekòrdë òb czas<ref name=":0" /><ref>https://mojestrone.com/artykul/rekrd-rusczich-astronatow-n1291449</ref> * Rekòrdë graniô na instrumence<ref name=":1" /><ref name=":2" /> * Rekòrdë spòrtowé * Rekòrdë szëkòwné == Òbaczë téż == * [[Spòrt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.guinnessworldrecords.pl/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Artikle]] 3hpvp17a1pehx9a7sdn0euep8bbo2xg 10 13819 212772 211596 2026-09-08T14:11:20Z Iketsi 3254 {{#if:{{{òdjimk|}}} z Szablóna:Wies Infobox 212772 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{pòzwa|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{pòzwa}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òdjimk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;"> [[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|250px|Òdjimk]] </div> {{#if:{{{opisënk_òdjimka|}}}| <div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;"> {{{opisënk_òdjimka}}} </div> [[Category:Opisënk òdjimka w infoboxie nadóny rãczné]] }} </td> </tr> | {{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;"> [[Òbrôzk:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|center|250px|Òdjimk]] </div>{{#invoke:P18duplicatecheck|check|id={{{id|}}}}} {{#if:{{#invoke:Wikidane/P2096mediaLegend|mediaLegend|id={{{id|}}}}}| <div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;"> {{#invoke:Wikidane/P2096mediaLegend|mediaLegend|id={{{id|}}}}} </div>[[Category:Opisënk òdjimka w infoboxie z Wikipòdôwków (P2096)]] }} </td> </tr> }} }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòchòdzenié|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòchòdzenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòchòdzenié}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata rozwiju|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata rozwiju</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata rozwiju}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{plac pòwstaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Plac pòwstaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{plac pòwstaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{zrzeszoné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Zrzeszoné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{zrzeszoné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{jinstrumentë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Jinstrumentë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{jinstrumentë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{zortë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Zortë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{zortë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{artiscë|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Artiscë</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.6em; text-align: left; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);">{{{artiscë}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{cëskòwé albùmë|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Cëskòwé albùmë</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.6em; text-align: left; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> {{{cëskòwé albùmë}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"> <span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span> </div> </td> </tr> }} </table> mjwjnoshpy55l795y8abq5zrpy22gdf 0 13820 212770 212759 2026-09-08T13:54:46Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; kat. 212770 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[Rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 8l4z9zyxdoe4tpt0n2fzmt6cloib8zx 212776 212770 2026-09-08T14:17:21Z Iketsi 3254 r 212776 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] fp6grhg3l3qq9fn86tz1sijby2eefc0 212777 212776 2026-09-08T14:18:28Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 212777 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzyka]] |col2= === Jiné mùzyczné ôrtë === {{#categorytree:Mùzyczné ôrtë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 98vf4nuujb4fzp5ff8mdu1gs85qzmek 212779 212777 2026-09-08T14:19:42Z Iketsi 3254 kat. 212779 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tommorow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzyka]] |col2= === Jiné mùzyczné ôrtë === {{#categorytree:Mùzyczné ôrtë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rapcore| ]] 14s2zqq59hsweicm3q0bnbn5p2aa9zq 212872 212779 2026-09-08T16:15:55Z Terrus38 14026 /* Rapcore w Kaszëbsce */ 212872 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox | pòzwa = Rapcore | òdjimk = | òpisënk = | lata rozwiju = lata 80. XX w. – do dzys | plac pòwstaniô = [[Zjednóné Kraje Americzi]] | zrzeszoné ôrtë = [[rap]], [[hardcore punk]], [[rock]] | jinstrumentë = [[elektricznô gitara]], [[basowô gitara]], [[perkùsjô]], [[wòkal]] | zortë = [[rap rock]], [[rap metal]], [[nu metal]] | artiscë = [[Rage Against the Machine]], [[Biohazard]], [[Beastie Boys]], [[Clawfinger]], [[Downset]], [[Linkin Park]], [[Limp Bizkit]], [[(Hed) P.E.]], [[P.O.D.]], [[Hollywood Undead]], [[Rebel Tomorrow]], [[Crazy Town]], [[Reveille]] | cëskòwé albùmë = | starna www = }} '''Rapcore''' – mùzyczny ôrt bãdący sparłãczenim [[Rap|rapù]] z [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] abò cwiardszima òdmianama rocka. Charakterizëje sã sparłãczenim rapòwónégò wòkalu z gitarowim brzëmienim, wërôzną ritmiczną sekcją a téż czãsto agresywnym spòsobã wëkònaniô. Rapcore je rechòwóny do szerszégò ôrtu [[rap rocka]], a jegò sztilisticzné greńce pòkriwają sã dzélã z [[Rap metal|rap metalã]] a [[Nu metal|nu metalã]]<ref>https://sjp.pl/rapcore</ref>. == Charakteristika == Rapcore parłãczi elementë dwùch eszczisz jinszich mùzycznëch strzodowiszczów – [[Hip-hop|hip-hopù]] a [[Hardcore punk|hardcora]]. Tipiczné dlô ôrtu są mòcné, przesterowóné gitarowé riffë, charakteristicznô dlô hip-hopù ritmika òrôz rapòwóny wòkal. W niechtërnëch ùsôdzkach pòjawiają sã téż spiéwóné abò krziczóné refrenë, chórczi òrôz elementë [[Turntablizm|turntablizmù]]<ref name=":0">https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W przërównanim do wielu òdmianów [[Rap rock|rap rocka]] rapcore czãsto wëkòrzëstëje barżi agresywné brzëmienié gitarów a sztilistikã pòchòdzącą z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]]. Ùsôdzczi mògą bëc òpiarté na pòwtôrzalnëch riffach a mòcczim groove, dzãka temù mùzyka zachòwùje tak ritmikã charakteristiczną dlô rapù, jak i energiã [[Punk|pùnkòwi]] mùzyczi<ref name=":0" />. Tekstowô wiôrzta rapcore'u czãsto pòrëszô drãgszé témë jak spòlëznowé nierównoscë, seksualnô a fizycznô przemòc, pòliticzné kònfliktë, problemë codniowégò zëcégò a téż bùńt procëm jistniejący spòlëznowi òchãdze. Nie je to równak òbrzészkòwô znanka – ùtwórcë rapcore'u zgrôwają téż òsobistą a emòcjonalną tematikã. == Historiô == [[Òbrôzk:Voodoo Music 2007 Rage Against the Machine.jpg|mały|Wëstãp karna Rage Against the Machine w 2007 rokù.]] Kòrzenie rapcore'u sygają [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] lat 80. XX stalatégò, czej mùzycë zrzeszony z sceną [[Hip-hop|hip-hopòwą]] a [[Hardcore punk|hardcora]] pòczãlë eksperimentowac z parłãczenim òbùch ôrtów. [[Rap rock]] jakno szerszé zjawiszcze rozwijôł sã ju w pierszi pòłowie lat 80., równak le rapcore wësztôłcył sã jakno jegò barżi hardcore'ową a pùnkòwą òdmianą pòd kùńc ti dekadë a na zôczątkù lat 90<ref name=":0" />. Jednym z wôżnëch etapów rozwiju mùzyczi parłãczący rap a cwiardé brzëmienié bëła wespółrobòta karna [[Anthrax]] z grëpą [[Public Enemy]]. Wëdóny w [[1987]] rokù ùsôdzk ''„Bring the Noise”'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawalnëch przëmiôrów sparłãczeniô hip-hopù z cwiardą gitarową mùzyką<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Bring_the_Noise</ref> Rëchlészé znaczenié dlô rozwiju [[Rap rock|rap rocka]] mia téż wespółrobòta [[Run-D.M.C.]] z [[Aerosmith]] przë ùsôdzkù ''„Walk This Way”''<ref>https://www.aerosmith.com/news/the-inside-story-of-when-run--8209-d-m-c--met-aerosmith-and-changed-music-forever</ref>. Jistotną rolã w rozwiju rapcore'u òdegrałë téż karna wëwòdzącé sã z [[Hardcore punk|hardcore pùnka]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]], jaczé pòczãłë wëkòrzistiwac rap jakno spòdlową wòkalną technikã. Westrzód artistów zrzeszonëch z rozwijã negò zortu zarëchùje sã midzë jinszima [[Beastie Boys]], [[Biohazard]] a téż [[Rage Against the Machine]]. Rapcore je przë tim terminã nieòstrich greńcach a biwô brëkòwónô zamienno abò równolegle z pòzwama „[[rap rock]]” a „[[rap metal]]”<ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Punk_rock_subgenres#Rapcore</ref>. W latach 90. rapcore pòczął dobiwac wikszą pòpùlarnotã. Rozwij ôrtu znëkôł sã w czasu z rosnącym zajinteresowanim cwiardszą alternatiwną mùzyką òrôz pòwstanim [[Nu metal|nu metalu]]. Part karnów zrzeszonëch z nu metalã wëkòrzistiwa rapòwóné wòkalné partie a elementë [[Hip-hop|hip-hopù]], przez co jichné ùtwórstwò bëła nieczedë klasyfikòwónô téż jakno rapcore abò [[rap metal]]. == Zrzesz z jinszima ôrtama == Rapcore je blëskò spòkrewniony z cziloma jinszima mùzycznyma ôrtama. * [[Rap rock]] – szerszi termin òbjimùjący mùzykã parłãczącą rap z rozmajitima òdmianama rocka. Rapcore je jedną z jegò òdmianów. * [[Rap metal]] – parłãczi [[hip-hop]] z metalã a prosto charakterizëje sã cwiardszim brzëmienim gitarów. Greńca pòmidzë rapcore'ã a rap metalã je czãsto flót. * [[Nu metal]] – ôrt rozwijający sã w latach 90., wëkòrzistëje midzë jinszima elementë [[Rap|rapu]], [[Heavy metal|metalu]], [[Alternatiwny rock|alternatiwnégò rocka]] a [[Elektronicznô mùzyka|elektroniczny mùzyczi]]. Nie kòżdi nu metal je równak rapcore'ã. * [[Hardcore punk|Hardcore pùnk]] – jeden z nôwôżniészich ôrtów, jaczi miôł cësk na rozwij rapcore'u. To prawie z jegò agresywnotë, ritmiczi a esteticzi rapcore nabrôł wikszi part swòji charakteristiczi. == Rapcore w Kaszëbsce == [[Òbrôzk:Rebel Tomorrow Paszcza Lwa 2026.jpg|mały|Karno Rebel Tomorrow òb czas kòncertu w òlëwsczim klubie Paszcza Lwa.]] Za jeden z pierszich aktów rapcorowëch mòże ùznawac karno [[Rebel Tomorrow]]. Pòwstało òno [[2 gromicznika]] [[2026]] rokù – zadebiutowało swòjim pierszim kòncertã w [[Gdiniô|Gdinie]] i pierszim wëdôwkã demò pòd titlã ''„''Rebel Tomorrow DEMO''”''<ref>https://www.trojmiasto.pl/imprezy/Procrastinatiun-rebel-tomorrow-o1,0,id,426636.html</ref>. Rebel Tomorrow mô cãżczé brzëmienié, z chaoticznyma ùsôdzkama, agresywnyma skrémama a téż z agresywnym rapã. [[20 strëmiannika]] 2026 rokù, solowi rapòwi artista [[Dawid Złi]] wëpùscył albùm ''[[Wërzutë szëmieniô]]'' w jaczim gòscynno wëstąpilë [[Aleksy Czoska]] i [[Kòtowicz|Môrcën Dawid Kòtowicz]] w ùsôdzkù z klimatã nu-metalowò rapcorowim pt. ''Cassubian'', jaczi pòwstôł jakno himn [[Bólszewò|bólszewsczi]] balarsczi akademie. [[6 czerwińca]] [[2026]] rokù pierszi rôz zagrelë na żëwò ùsôdzk ''Cassubian'' w [[Gduńsk|Gduńskù]] na corocznym festiwalu Kaszëbë Fest<ref>{{YouTube|v=WC-CZX7-0_M|tit=‪@DawidZły‬ ft. Alex Czoska (‪@Rebeltmrw‬) & ‪@kotowicz97‬ – Cynda / Cassubian <nowiki>[#kaszëbëfest 5 VI 2026]</nowiki>|k=@AtamanSzirko|jaz=csb|dł=7:10}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzyka]] |col2= === Jiné mùzyczné ôrtë === {{#categorytree:Mùzyczné ôrtë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rapcore| ]] daca5w5w9iew3g20oq69t3fhn8ifab9 14 13839 212891 211956 2026-09-08T17:09:32Z Iketsi 3254 kat. 212891 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë mùzeów]] [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów]] 8vpbpi6v9g2wvhgmq84d5wmsq0bmh7a 14 13849 212893 212062 2026-09-08T17:09:46Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Parczi]] to [[Category:Ôrtë parczów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212893 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów| ]] j4d7x74n28af901v9j054bden2g2pby 212968 212893 2026-09-09T02:38:12Z Iketsi 3254 Copying from [[Category:Ôrtë parczów]] to [[Category:Òchrona nôtërë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212968 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów| ]] [[Kategòrëjô:Òchrona nôtërë| ]] l6i6yd5s0xei7fpstg0gravzzqrcvqm 14 13882 212778 2026-09-08T14:19:16Z Iketsi 3254 N 212778 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné ôrtë]] 2ut215hsb0gzjzlapm7hjxqae6eni02 0 13883 212782 2026-09-08T14:57:36Z Iketsi 3254 N 212782 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi| ]] m6zj08dnwi461i7els2jpgrubn79w44 212788 212782 2026-09-08T15:23:38Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Krajòbrazné parczi]] do [[Krôjmalënkòwé parczi]]: pisënk; ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212782 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi| ]] m6zj08dnwi461i7els2jpgrubn79w44 212803 212788 2026-09-08T15:28:45Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Krôjmalënkòwé parczi]] do [[Krôjmalënkòwi park]]: na sztôłt artiklów na jinëch wiki: pl – Park krajobrazowy, de – Landschaftsschutzpark, si – Krajinski park ëtd. 212782 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi| ]] m6zj08dnwi461i7els2jpgrubn79w44 212894 212803 2026-09-08T17:10:01Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Parczi]] to [[Category:Ôrtë parczów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212894 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów| ]] j4d7x74n28af901v9j054bden2g2pby 212897 212894 2026-09-08T17:39:29Z Iketsi 3254 + 212897 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Jezioro Ostrzyckie-2 (cropped 1x1).jpg|mały|[[Òstrzëcczé Jezoro]] w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]]] '''Krôjmalënkòwi park''' – ôrt parkù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Falochrony Władysławowo 1.jpg|[[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park]] Òbrôzk:Wdzydzki PK Wda widok ze szlaku kaszubskiego 05.07.10 p.jpg|[[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park]] Òbrôzk:ZPK Jezioro Nawionek 04.07.10 p.jpg|[[Zôbòrsczi Krôjmalënkòwi Park]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Park]] |col2= === Krôjmalënkòwé parczi === {{#categorytree:Krôjmalënkòwé parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi| ]] n5ric6vcuv80f3viir6wp0cqukf8z1q 14 13884 212783 2026-09-08T14:58:47Z Iketsi 3254 N 212783 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi| ]] m6zj08dnwi461i7els2jpgrubn79w44 212802 212783 2026-09-08T15:27:06Z Terrus38 14026 212802 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r.}} 0sjtx4uknd78zunmg0m6r09ijaymgcx 0 13885 212789 2026-09-08T15:23:38Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Krajòbrazné parczi]] do [[Krôjmalënkòwé parczi]]: pisënk; ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212789 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Krôjmalënkòwé parczi]] memkvu0ogc4dcieeteagdvgw9q93ym1 212805 212789 2026-09-08T15:29:32Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Krôjmalënkòwé parczi]] 212805 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r.}} 0sjtx4uknd78zunmg0m6r09ijaymgcx 0 13886 212791 2026-09-08T15:24:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kaszëbsczi Krôjòbrazny Park]] do [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]]: ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212791 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]] bk6on5vnect99rpk1hur9v8cv77ocy0 212860 212791 2026-09-08T15:54:18Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park]] 212860 wikitext text/x-wiki {{ADR|ùchwała nr 4/RJK/15}} 1vclv0eadp8hgy5qaugjm4nxqtkohgk 0 13887 212793 2026-09-08T15:24:37Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Zôbòrsczi Park Krajòbrazny]] do [[Zôbòrsczi Krôjmalënkòwi Park]]: pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212793 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Zôbòrsczi Krôjmalënkòwi Park]] q09dnopwl0bpv9eqv7ujlbyioxvzl3f 212861 212793 2026-09-08T15:55:05Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Zôbòrsczi Krôjmalënkòwi Park]] 212861 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15}} kidu70ztem6ln7h4old24pn4gfh1aot 0 13888 212795 2026-09-08T15:24:58Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Nadmòrsczi Park Krajòbrazny]] do [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park]]: pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212795 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park]] cfm7bq458m61i7clspg360bhus8195w 212868 212795 2026-09-08T15:58:17Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Nadmòrsczi Krôjmalënkòwi Park]] 212868 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15}} kidu70ztem6ln7h4old24pn4gfh1aot 0 13889 212797 2026-09-08T15:25:09Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Wdzydzczi Park Krajòbrazny]] do [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park]]: ùchwała nr 4/RJK/15 z dn. 20.11.2015 r. 212797 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park]] lgs5tavjgdycs66cfgja5gdd66sx6d1 212871 212797 2026-09-08T15:59:36Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Wdzydzczi Krôjmalënkòwi Park]] 212871 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk, ùchwała nr 4/RJK/15}} kidu70ztem6ln7h4old24pn4gfh1aot 0 13890 212804 2026-09-08T15:28:45Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Krôjmalënkòwé parczi]] do [[Krôjmalënkòwi park]]: na sztôłt artiklów na jinëch wiki: pl – Park krajobrazowy, de – Landschaftsschutzpark, si – Krajinski park ëtd. 212804 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Krôjmalënkòwi park]] nbrpg5t86fvkqpo8pui0kcbxe3wvwdb 0 13891 212825 2026-09-08T15:40:09Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Sjónowsczé Jezoro]] do [[Swiónowsczé Jezoro]]: sztandard kaszëbsczégò 212825 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Swiónowsczé Jezoro]] 6pmj7eqlvg3nbfb6fzkza8oj3pglq4h 0 13892 212836 2026-09-08T15:46:08Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Zelony kąter]] do [[Zelony kątór]]: sztandard 212836 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Zelony kątór]] pj8s2nvgx4322kr30ywdq5iy3a18xlb 0 13893 212864 2026-09-08T15:56:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Mechelińsczè Łączi]] do [[Mechelińsczé Łączi]]: pisënk 212864 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mechelińsczé Łączi]] rs825sj5gmjnao4wo1hd0q4xvfybu1s 212865 212864 2026-09-08T15:56:32Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Mechelińsczé Łączi]] 212865 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 0 13894 212873 2026-09-08T16:24:40Z Iketsi 3254 N 212873 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Austria - Göttweig Abbey - 2015.jpg|mały|Biblioteka w [[Aùstriô|Aùstrie]]]] '''Biblioteka'''<ref>{{sloworz.org|20160|22830}}</ref> (czasã '''bibloteka'''<ref>{{RKJ|2025|144}}</ref>) abò '''ksążnica''' – môl w jaczim są darmò [[Knéga|knédżi]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Knéga]] * [[Mieskô Biblioteka w Lãbòrgù]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/wilg-promcj-kaszbizn-n1454169</ref> |col2= === Biblioteczi === {{#categorytree:Biblioteczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/biblioteka-zdze-za-n1551421 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] [[Kategòrëjô:Lëteratura]] hmfgeiusbg1ujo5fo14ls39ttxzdmas 14 13895 212876 2026-09-08T16:40:38Z Iketsi 3254 kat. 212876 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi]] 6ta6xl8p3ge1vnccekpjx5ozeqe1suy 212892 212876 2026-09-08T17:09:46Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Parczi]] to [[Category:Ôrtë parczów]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212892 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów]] t081rew1thhqpo5bshj9h0w5mgyah0d 212969 212892 2026-09-09T02:38:12Z Iketsi 3254 Copying from [[Category:Ôrtë parczów]] to [[Category:Òchrona nôtërë]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 212969 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Ôrtë parczów]] [[Kategòrëjô:Òchrona nôtërë]] 140j8rdvzk5j2gqwzvkszckm2dsltya 14 13896 212890 2026-09-08T17:08:05Z Iketsi 3254 N 212890 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Parczi| ]] m6zj08dnwi461i7els2jpgrubn79w44 0 13897 212902 2026-09-08T17:43:46Z Iketsi 3254 #TAM [[Krôjmalënkòwi park]] 212902 wikitext text/x-wiki #TAM [[Krôjmalënkòwi park]] 69mcwulu2iq59b14ytx2cy98tgxr1rm 14 13898 212920 2026-09-08T19:15:43Z Iketsi 3254 N 212920 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Wòjna]] oo6vo1o79l2vsgrgkqoszmp2ajssjuy 14 13899 212945 2026-09-08T20:36:37Z Iketsi 3254 N 212945 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] 6mj8nuh7jokwkuep67fz084ek7e3q63 0 13900 212958 2026-09-08T22:26:17Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Pòmieczëńskô Hëta]] do [[Pòmieczińskô Hëta]]: pisënk 212958 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Pòmieczińskô Hëta]] 89df9ld4o8ilquzjnq3f7qziowchtg9 14 13901 212962 2026-09-09T01:43:02Z Iketsi 3254 N 212962 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë]] 0pq5cfbc4683iaf1iysu6dgtzjo6mla 212963 212962 2026-09-09T01:45:08Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Ochrona środowiska]] do [[Kategòrëjô:Òchrona środowiska]]: Ò 212962 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë]] 0pq5cfbc4683iaf1iysu6dgtzjo6mla 212966 212963 2026-09-09T01:46:12Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Òchrona]] 212966 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona]] [[Kategòrëjô:Nôtërné ùczbë]] 01iijk64c2n63j7fml7qh2pmgaeo7l2 14 13902 212964 2026-09-09T01:45:08Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Ochrona środowiska]] do [[Kategòrëjô:Òchrona środowiska]]: Ò 212964 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Òchrona środowiska]] hnsr1ikgpc41ee4jz5g5vs3o7lwyqr9 212965 212964 2026-09-09T01:45:29Z Iketsi 3254 {{ADR|[[:Kategòrëjô:Òchrona środowiska]]}} 212965 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[:Kategòrëjô:Òchrona środowiska]]}} mnqjp7xrvxp8k1hmqzqv9k87ao4cbt7 14 13903 212967 2026-09-09T01:47:24Z Iketsi 3254 N 212967 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Òchrona środowiska]] cs584y9tldpp83gbjql7fvyrr1m8gk6 14 13904 212972 2026-09-09T02:44:33Z Iketsi 3254 N 212972 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Fùńdamentné kategòrëje]] 38kosp3ibvkx65qnb8yg4efrm5x0pb8