Wikipedia
csbwiki
https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Specjalnô
Diskùsëjô
Brëkòwnik
Diskùsëjô brëkòwnika
Wiki
Diskùsëjô Wiki
Òbrôzk
Diskùsëjô òbrôzków
MediaWiki
Diskùsëjô MediaWiki
Szablóna
Diskùsëjô Szablónë
Pòmòc
Diskùsëjô Pòmòcë
Kategòrëjô
Diskùsëjô Kategòrëji
TimedText
TimedText talk
Moduł
Dyskusja modułu
Wydarzenie
Dyskusja wydarzenia
Wiôlgô Wies
0
28
214881
213818
2026-09-23T12:07:58Z
Terrus38
14026
214881
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Wiôlgô Wies
|gwôsné miono= Władysławowo
|céch= POL Władysławowo COA.svg
|rodzôcz=Wiôldżi Wsë
|fana= POL Władysławowo flag.svg
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa= PL
|rozmiar= 250
|rodzaj= inline
|punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt
|54°50'2"N, 18°18'56"E
|pòzycjô=left
|merk=Red pog.svg
|rozmiôr merka=8
|òpisënk=Wiôlgô Wies}}
}}
|państwò= [[Pòlskô]]
|wòjewództwò= [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczé]]
|Kréz=
}}
'''Wiôlgô Wies''' (we zdrojach: ''Velaves'' 1284, ''Grosdorf'' 1407, ''Grosdorff'' 1414–1438, ''Grozdorf'' 1534, ''Wielkauieś'' 1565, ''Wielgawiesz'' 1570, ''Grossendorf'' 1583, ''Wielka Wieś'' 1598, ''Wielgawies'' 1599, ''Wielga Wies'' 1627, ''Grassdorf'' 1659, ''Wielka Wieś'' 1664, ''Grossendorf'' 1796, ''Wielgô Wies'' (Lorentz), Wiôlgô Wies (Treder); {{jãz.|pl}} ''Władysławowo'', {{jãz.|de}} ''Großendorf'') – gard ë kùrort nad [[Bôłt|Bôłtã]], w pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]].
Administracëjnô słëchô [[Pùcczi kréz|pùcczimù krézu]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Władysławowo Dom Rybaka.jpg|Rëbôcczi dodóm
Òbrôzk:Wiolgo_Wies_1.jpg|Wiôlgô Wies – Widzënk na hôwingã ë Bôłt
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Cétniewò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20181216210905/https://wladyslawowonocleg.pl/ wladyslawowonocleg.pl]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/336 Wielka Wieś w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://www.psur.pl/a.aspx?id=90 tu òb zëmã]
* [http://www.armia24.pl/aero/120-aero-31/604-kaszubski-pogromca-luftwaffe-jozef-jeka-19171958 Józef Jeka]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Wiôlgô Wies| ]]
5v6hrs4z57syk6sjr2fgmbv5hpgwvlm
Pòmòrskô
0
48
215077
213978
2026-09-23T14:43:23Z
Terrus38
14026
215077
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Zamek Ksiazat Pomorskich w Szczecinie (widok z wiezy).jpg|mały|[[Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów w Szczecënie|Zómk Pòmòrsczich Ksążãtów]] w Szczecënie. Szczecëno je nôwikszim gardã, chtëren òbjimô równo pòlskô, jak téż miemieckô definicëjô grańców regionu.]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Pòmòrskô''' abò '''Pòmòrzé''' ({{jãz.|de}} ''Pommern''<ref>Miemieckô pòzwa ''Pommern'' ë słowiańsczé pòzwë ''Pòmòrskô'' abò ''Pomorze'' nie pòkrëwają sã całowno; òbaczë karno ''Geògrafiô'' pò wicë informacëji.</ref>, {{jãz.|pl}} ''Pomorze'', {{jãz.|la}} ''Pomerania'') je to [[historëcznô krôjna]] nad pôłniowim pòbrzegù [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrzégò]]. Miono òbéńdë mô [[słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczi wëprôwodzk]], pòchòdzy òd ''po more'' (< {{jãz.|xpsi}} *po morьje „(krôjna chtërnô sëgô) pò mòrze”)<ref name="Łab">Łabuda, G. et al., ''Historia Pomorza, tom I (do roku 1466), Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1969.</ref>. Mieszkańcë krôjnë zwią sã ''[[Pòmòrzanie]]''.
Rozdzélonô midzë [[Miemieckô|Miemiecką]] ë [[Pòlskô|Pòlską]], Pòmòrskô rozcygô sã z grëbsza òd [[Reknica|Reknicë]] kòl [[Strzelewò|Strzelewa]] na zôpadze, przez ùscé [[Òdra|Òdrë]] kòl [[Szczecëno|Szczecëna]] do ùscégò [[Wisła|Wisłë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Nôwikszima pòmòrsczima òstrowama są [[Rana]], [[Ùznojm (òstrów)|Ùznojm]] ë [[Wòlin (òstrów)|Wòlin]]. Òbéńda słëchô do [[Westrzédnoeùropejskô Niżawa|Westrzédnoeùropejsczi Niżawë]]. Nôwikszé gardë krôjnë to [[Gduńsk]], [[Szczecëno]], [[Gdiniô]], [[Kòszalëno]], [[Stôłpskò]] ë [[Stôrgard]] w Pòlsczi, ë [[Strzelewò]] ë [[Grifiô]] w Miemiecczi. Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò nie słëchają pòrénkòwé gardë Gduńsk ë Gdiniô do Pòmòrsczi, le do [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòmerelije]]. Òkróm gardów, charakterizëje sã Pòmòrskô bëlnym zalasenim ë rólnyma òbéńdama. Krôjna bëła mòckò dotkłô òbama swiatowima wòjnama ë wëmianama lëdztwa pò [[1945]].
Rolnictwò zajimô w pierszi rédze [[chów|chòwã bëdła]], [[lesnictwò|lestnictwã]], [[rëbaczenié|rëbaczenim]] ë [[ùprawa zbòżégò|ùprawã zbòżégò]]. Téż przemësłowé przerôbianié charnë zwëskiwô na wôżnoce. Òd XIX w. rozwijô sã [[turistika]], òsoblëwò w wëpòczinkòwich môlach wzdługą pòbrzegù. Kluczowé òbrëmia wërobnégò przemësłu to [[òkrãtownictwò]], [[mechanicznô jinżinierijô]], [[cëkrownictwò]] ë [[drzewny przemësł]]. Ùsłeżnotë ë sparłãczony z nimi przemësł stają sã wôżną czãscą òbéńdowi gòspòdarczi, nié bez wesprzënë wëższich szkòłów, z chtërnëch nôstarszi je [[Ùniwersitet w Grifji|Ùniwersitet w Grifii]] jim. Ernsta Moritza Arndta, założony w [[1457]].
== Geògrafiô ==
=== Grańce ===
[[Òbrôzk:Provinz Pommern 1905.png|mały|Pòmrë w 1905 — Pòmòrskô pòdle „wąsczégò”, miemiecczégò pòjimaniégò.]]
Pòlsczé pòjimanié grańców Pòmòrsczi je baro przëszerné. Żlë zôpadnô grańca miemiecczi czãscë céchëje sã samò, terôbëtnô pòlskô òbéńda zajimô bëlno wikszé òbrëmié, chtërno pòdle Miemców do Pòmòrsczi nie słëchô. Pòrénkòwą greńcã Pòmòrsczi wëznôcziwô rzéka [[Wisła]], pôłniową [[Niéc]] ë [[Warta]]. Region òbjimô tak [[Przédnô Pòmòrskô|Przedną Pòmòrskã]], [[Rana|Ranã]], pòlsczi pas pòbrzegów, [[Kaszëbë]], [[Pòmòrsczé Pòjezerzé]], [[Chełmëńskô Ziemia|Chełmëńskã]] ë [[Krajnô|Krajnã]], ë gardë taczé jak [[Gduńsk]], [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Piła]] czë [[Łącbarg]].
Pòdle miemiecczégò pòjimaniégò je Pòmòrskô jednaczô z [[Pòmrë|Pòmrami]], nierôz w nôszerszi sygù z [[1938]], le równo czãsto bez [[pielskô regencëjô|pielszczi regencëjé]]<ref>''Bertelsmann – Das Neue Universallexikon''. Wissen Media Verlag, Gütersloh/München 2007</ref>. Grańce na pôłniu ë pòrénkù są wic blós arbitralné ë òbstejają sã z objimã [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|władztwa Grifitów]], tak tej tegò co w Pòlsczi sã rôzmieje jako [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]].
=== Wëdrzatk ë struktura plónu ===
[[Òbrôzk:NP Vorp. Boddenlandschaft.JPG|mały|left|Brzég Bôłtu na pòrénk òd [[Zingst]].]]
Pòmòrskô leżi w pasie pòbrzegów ë pòjezerzów. W regionie òdwôżëwają [[mòrena|mòrenné]] formacëje, wic je tu wiele jezorów a krôjòbrôz je grzëpòwati. Wiôlgô czãsc Pòmòrsczi ni je òdwòdnianô przez wikszé rzéczi, jak [[Òdra]], [[Wisła]] czë [[Łaba]], le przez krótczé rzéczi pòbrzegù, jak [[Reknica]], [[Ùkra]], [[Pôrsãta]], [[Słëpiô]] abò [[Łeba (rzéka)|Łeba]], chtërné wpôdają bezpòstrzédno do Bôłtu.
Pòmòrskô brzegòwô liniô je naprocëm nierozwitô. Òbserwëje sã tendencëjã do ji ùprôszczaniégò, równo na skùtk dzejaniégò nôtëralnich jak ë antropògenicznëch czinników. Môłé zatoczi czãsto stają sã jezorama jakò nastãpstwò wërobieniégò sã sztremlëznë. Tak pòwstôłë jezora [[Łebskò]], [[Gardno]], [[Sôrbskò]], [[Wickò (jezoro)|Wickò]], [[Bùkòwò]] abò [[Jamno (jezoro)|Jamno]]. W [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodnëm Parkù „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] mòżnô òbaczëc ten proces: półòstrów [[Fischland-Darß-Zingst]] béł nonej trzema òstrowama Fischland, Darß ë Zingst, a terô stãpniowò zamëkô zatokã [[Darß-Zingster Boddenkette]].
Pòmòrskô je pòkrëtô lasama. [[Tëchòlsczé Bòrë]], [[Miasteckô Pùszczô]], [[Ùkrzańskô Pùszczô]] ë lasë dolënë [[Gwda|Gwdë]] kòl [[Piła|Piłë]] są to nowikszé lasné zgrëpinë regionu. Òbrobné òbéńdë leżą kòl wikszich gardów.
Na terenie Pòmòrsczi je szesc nôrodnëch parków: [[Drawieńsczi Nôrodny Park]], [[Nôrodny Park Tëchòlsczé Bòrë|Nôrodny Park „Tëchòlsczé Bòrë”]], [[Słowinsczi Nôrodny Park]] ë [[Wòlinsczi Nôrodny Park]] w Pòlsczi ë [[Nôrodny Park Vorpommersche Boddenlandschaft|Nôrodny Park „Vorpommersche Boddenlandschaft”]] ë [[Nôrodny Park Jasmund|Nôrodny Park „Jasmund”]] w Miemiecczi. Òkróm tegò w regionie je widzec jinszé formë òchronë nôtëralnégò strzodowiska: krôjmalënkòwé parczi (np. [[Krôjmalënkòwi Park Dolëna Słëpié|Krôjmalënkòwi Park „Dolëna Słëpié”]] kòl [[Stôłpskò|Stôłpska]] abò [[Jińsczi Krôjmalënkòwi Park]] kòl [[Stôrgard]]u), rezerwatë, òbeńdë chronionégò krôjòbrazu „[[Natura 2000]]” itp.
=== Historëczné pòdzelenié ===
[[Òbrôzk:119 Ratusz Głównego Miasta, ob. Muzeum Historyczne ul. Długa 46 nocą Rafał Peplinski.JPG|mały|[[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] w Gduńskù. Gduńsk je historëczną stolëcą pòrénkòwi czãscë Pòmòrsczi.]]
We [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] ùsztôłcëł sã pòdzélënk Pòmòrsczi na dwa główné regionë: '''[[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrskã]]''' z [[Gduńsk]]iem, dze mòcni bëło widzec pòlszczé wpłiwë, ë '''[[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadną Pòmòrskã]]''' ze [[Szczecëno|Szczecënem]], chtërna nalôzłô sã we conie wpłiwów [[Swiãté Césarstwò Rzimsczé|Swiãtégò Césarstwa Rzimsczégò]] ë pòzdze miemiecczich krajów. Òb czas co w Pòlsczi sã rozszlachëje te òbéńdë przë pòmòcë znankòwników, chtërné nacziwają abò jich leżnosc wedle sebie (''Pomorze Wschodnie'', ''Pomorze Zachodnie''), abò jich stolëczné gardë (''Pomorze Gdańskie'' „Gduńsczé Pòmòrzé”, ''Pomorze Szczecińskie'' „Szczecëńsczé Pòmòrzé”), w miemiecczi terminologijé je miono ''Pommern'' brëkòwané blós w òdniesenim do zôpadnégò cządu regionu. Pòrénkòwô Pòmòrskô nazéwô sã ''Pommerellen'', a wic „Môłé Pòmòrskô”. Taczé pòdzelenié rzeszi sã z geòpòliticzną situacëją we strzédnowiekù, czej Zôpadnô Pòmòrskô ùtrzëmała razną samòstójnotã jako '''[[Pòmòrsczé Ksãżstwò]]''', a Pòrénkòwô Pòmòrskô weszło nôprzódka do [[państwò krzëżacczégò zôkonu|państwa krzëżacczégò zôkonu]] a dali — jako '''[[Królewsczé Prësë]]''' — do Pòlsczi.
Jinszé pòliticzné warënczi doprowadzëłë do ùsztôłceniégò sã różnëch wnitrznich pòdzélënków. W Zôpadny Pòmòrsce bëło długòtrwałé rozbicé na miészé ksãżstwa, chtërné dostôwałë miôna òd ksążëczich sedzbów, jak [[Szczecëńsczé Ksiãżstwò]] abò [[Wòłogòsczé Ksiãżstwò]]. Młodszé pòdzelenié na [[Przédné Pòmrë|Przédné]] ë [[Tilné Pòmrë]] rzeszi sã z rozdzelenim Pòmòrsczégò Ksãżstwa midzë [[Brambòrskô|Brambòrskã]] ë [[Szwedzkô|Szwedzkã]] w [[1637]]. Na pòrénkù rozwinãłë sã etnograficzné regionë, taczé jak [[Kaszëbë]], [[Bòrë (region)|Bòrë]], [[Gòchë]], abò [[Kòcéwskô]]. [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia]] na pògrańczim òbù czãscë Pòmòrsczi je cãżkô do zaklasyfikòwaniégò jako cząd chtërnykòlwiek z nich – mô dosc skòmplikòwóną historëjã ë wiele razë zmieniôła przënôleżnosc. Slédno òstała sã czãscą [[Pòmrë|Pòmrów]], le utrzëmała kùlturową apartnosc, przëblëżającą jã do Pòrénkòwi Pòmòrsczi.
[[Krajnô]] òddzelô Pòmòrskã òd [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]] a [[Wiselné Zëławie]] òd [[Warmiô|Warmié]] ë [[Mazurë|Mazurów]]. Na pôłniowim zôpadze przechôdzô region w [[Lubùskô Zemia|Lubùskã]] ë [[Brambòrskô|Brambòrskã]], a na zôpadze w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]]. W miemiecczim pòjimanim, na pôłnié òd Pòmrów leżą [[Nowô Marchiô]] (na zôpadze, kòl [[Łącbarg]]a) ë [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô|Nôgrańcznô Marchiô]] (na pòrénkù, kòl [[Piła|Piłë]]). Drëgô nieczedë je wrechòwanô do Pòmòrsczi téż przez Miemców.
=== Sprôwné pòdzelenié ===
W dzysészëznie òdnoszą sã do miona Pòmòrsczi sztërë jednostczi [[sprôwné pòdzelenié|sprôwnégò pòdzeleniégò]] nôwëższégò stãpienia: trzë pòlszczé [[wòjewództwò|wòjewództwa]]: [[kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczé]], [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] ë [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]], ë jeden [[stôworné kraje Miemiecczi|stôworny krôj]] w Miemiecczi: [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]], ë téż dwa miemiecczé [[kréz|krezë]]: [[kréz Vorpommern-Greifswald|Vorpommern-Greifswald]] ë [[kréz Vorpommern-Rügen|Vorpommern-Rügen]]. Sprôwné grańce nie pòkrëwają sã równak z historëcznyma ani w pòlsczim, ani w miemiecczim pòjimanim. Czãscë Pòmòrsczi leżą téż we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczëm wòjewództwie]] ([[Piła]], [[Złotowò]] ë òkòla), [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczëm wòjewództwie]] (òkòlé [[Łącbarg]]a) ë w [[Brambòrskô|Brambòrsczi]] ([[Garc (nad Òdrą)|Garc]] ë [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]).
== Dzeje ==
=== 1918–1945 ===
[[Òbrôzk:German losses after WWI.svg|mały|Terytorialné ùbiwczi Miemiecczi pò pierszi swiatowi wòjnie. [[Wòlny Gard Gduńsk]] je pòznakòwany na zelono.]]
Pò [[pierszô swiatowô wòjna|pierszi swiatowi wòjnie]] pòmòrskô òbéńda, dotądka całowno pòd miemiecczim sprôwianim w ramach [[Prësczé Królestwò|Prësczégò Królestwa]], òstała pòdzelonô midzë [[Weimarskô Repùblika|Weimarską Repùblikã]] ë òdtwòrzoną [[Pòlskô Repùblika (1918-1945)|Pòlskã]], z [[Gduńsk|Gduńskã]] jakò [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnym Gardã]] sprôwianym bezpòstrzédno przez [[Liga Nôrodów|Ligã Nôrodów]]. Taczé rozwiązanié problemù pòliticzni przënôleżnotë tegò gardu, równo jak pòwstanié tzw. „[[pòlsczi kòritôrz|pòlsczégò kòritarza]]” z Pòrénkòwi Pòmorsczi, chtëren òddzelôł [[Pòrénkòwé Prësë]] òd òstonëch miemiecczich zemiów, bëłë jednyma z przëczënów bùchù pòstãpny wòjnë dwadzescë lat pòzdze.
[[Òbrôzk:Piła rejencja.JPG|mały|left|Dôwny gmach administracëjé prowincëjé [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] w Piele, dzys [[Szkòła Pòlicëjé w Piele|Szkòła Pòlicëjé]]. Stolëmnô architektura bùdinków w centrum gardu je pamiątka pò pòdwëżbie Piełë na òstrzodk lokalnegò sprôwianiégò.]]
Prëskô prowincëjô [[Pòmrë]] zmiészëła sã përznã, ò 6,64 km² z krezów: [[bëtowsczi kréz (Prëskô)|bëtowsczégò]], [[lãbòrsczi kréz (Prëskô)|lãbòrsczégò]] ë [[stôłpsczi kréz (Prëskô)|stôłpsczégò]]. To, co òstało sã z prowincëjów [[Zôpadné Prësë]] ë [[pòznańskô prowincëjô|Pòznańsczé]], bëło sparłãczoné w [[1922]] w nową prowincëjã [[Nôgrańcznô Marchiô Pòznóń-Zôpadnô Prëskô]] ze stolëcą w [[Piła|Pile]], chtërnô bëła wcygnãtô do Pòmrów [[1 pazdzérznika]] [[1938]]. Òbéńdë chtërné przëpadłe Pòlsczi zdziejałë w [[1919]] [[pòmòrszczé wòjewództwò (1919–1939)|pòmòrsczé wòjewództwò]]. Jegò stolëcą béł [[Torń]].
Pòlskô czãsc Pòmòrsczi bëła w midzëwòjnowich latach jedną z nôdinamiczni rozwijającëch sã òbéńdów Drëdżi Repùbliczi. W [[1920]] rozsądzono ò bùdownié mòrsczégò pòrtu w [[Gdiniô|Gdinié]]. Ju w [[1923]] wpłënãł do timczasowi howindżi pierszi òceanowi òkrãt [[SS Kentucky]]. Dalszé etapë bùdownié òbjimałë założënk towôrowégò, rëbacczégò, pasażérnégò ë wòjnowégò pòrtu, a téż òkrãtownié. Zëdlënié konstrukcëjé [[wãdżelnô magistrala|wãdżelny magistralë]] w [[1933]], chtërnô sparłãczëła [[Górny Szląsk]] ë westrzédną Pòlskã z nowim pòrtã przecënając côłé pòmòrsczé wòjewództwò (dzys [[banowô liniô 201]]), dało mòżlëwòtã òbjachaniégò Gduńska ë przëczëniło sã do dalszégò rozwicégò gardu ë krôjnë. Ju w [[1934]] bëła Gdiniô nôwikszim pòrtã w Eùropie pòdle wialgoscë przekłôdënkù.
[[Òbrôzk:Kazimierz Mastalerz.jpg|175px|mały|[[Kazimierz Mastalerz]] dokazëjący pòlską kònnicą w [[bitwa pòd Krojantama|bitwie pòd Krojantama]]. Nôjôzd w [[Krojantë|Krojantach]] béł brëkòwany w nazistowsczi propagandze dlô wësënieniégò technologòwi przemòdżi Miemiecczi nad Pòlską.]]
Pòliticzni status Pòmrów wnitrzno Weimarsczi Repùbliczi nie różnił sã baro òd tegò sprzed wòjnë. Mimò abdikacëjé césarza, sprôwné pòdzelenié kraju òstało blós zdemòkratizowané, z piersza bez ingerencëjé w jistniejący pòrządk. Pòmrë bëłë wic cządã Prësczi, chtërnô bëła terô [[Wòlny Krôj Prëskô|Wòlnym Krajã]] w ramach Repùbliczi. W rezultace wòjnë pòlëchszëł sã równak gòspòdarczi stón i tak nié dëcht bògatégò regionu. Ògleswiatowi krizys miôł tu òsoblëwò cãżczi przechôdënk — wiele inwesticëjów òstało strzëmané a bezrobòcé ùrôstało. Pòrt w [[Szczecëno|Szczecënie]] pòzbéł na wôżnoce, a rozwicé prowincëjé scygnãło. Te czinniczi doprowadzëłë do wzrosceniégò pòdeprzeniégò dlô radikalnich partëjów — zwëkòwò mòcni w òbéńdze [[Miemieckô Nôrodnô Lëdowô Partëjô|DNVP]] ë pòzdze téż [[Nôrodnosocjalistnô Miemieckô Robòtnô Partëjô|NSDAP]], chtërnô w welowanim w [[1933]] zwënégòwała drudżi nôwëższi rezultat (55,3 % wszëtczich głosów — wice bëło blós w Pòrénkòwich Prësach).
Pòspół z ùdostanim władzë przez [[nazizm|nazistów]] napòczëłë sã w Pòmrach ùstëgòwania na [[Żëdzë|Żëdów]] ë przësztëlowania do wòjnë, chtërnô bùchła [[1 séwnika]] [[1945]]. „Pòlsczi kòritôrz” òstôł rëchło òpanowany na skùtk technologòwi ë ustôwny przemòdżi miemiecczich sëłów. [[Bitwa ò Hél]] bëła tej nôdłëgszô; [[1 pazdzérznika]] dokazëjący pòlsczima sëłama kòntradmirôł [[Józef Unrug]] rozpòsãdzëł ò pòddanim sã. Pòslédné pùnktë biôtczi strzëmałë jesz do [[3 pazdzérznika]]. Pò ti dace bëło biôtkòwané w Pòmòrsczi ju blós w tacënkù — jistniała m.in. [[partizana]] (òb. [[Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô "Pòmòrsczi Grif"|Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacëjô „Pòmòrsczi Grif”]]).
Na pòmòrsczi òbéńdze miałë môl lëczné masowé mòrdë, np. we [[Wiôlgô Piôsznica|Wiôldżi Piôsznicë]] ë w [[Bëdgòszcz]]ë (tzw. [[bëdgoskô krwawô niedzela]]). Ju [[2 séwnika]] béł zrëszony [[Stutthof|kòncentracëjny lager]] w [[Sztutowò|Sztutowie]] z wieloma filiama, m.jin. w Bëdgòszczë, òkolim [[Torń|Tornia]], le téż w [[Stôłpskò|Stôłpskù]] ë [[Szczecëno|Szczecënie]].
=== Pò 1945 ===
[[Òbrôzk:0804 POL GER 0.JPG|mały|Pòlskò-miemieckô grańca na [[Ùznojm]]ie. Ji slédny sztôłt mô nalazłé w [[1951]].]]
W [[1945]], pò [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnie]] grańca midzë Pòlską ë Miemiecką zjinaczëła sã ë przesënãła ku zôpadowi. Nowô grańca òstała òpiartô na [[liniô Òdra-Nissa|linié Òdra-Nissa]] z niewiôldżim oddżëbanim, cobë [[Szczecëno]] ë [[Swina]] téż przëpadłë Pòlsczi<ref>''Encyklopedia Szczecina. T. I A-O''. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1999, s. 306-307.</ref>. Bezlëcha całô òbéńda dôwny prowincëjé Pòmrë zaczãła wic słëchac pòlsczim władzom — pò miemiecczi starnie òstał sã leno ji nôzôpadnéjszi cząd ze [[Strzelewò|Strzelewem]] ë [[Grifiô|Grifią]], sparłãczony z [[Meczelbòrskô|Meczelbòrskã]] w jeden [[kraje Miemiecczi Demòkraticzny Repùbliczi|krôj]] (rozrzeszony w [[1951]] w òkrãdżi [[òkrąg Neubrandenburg|Neubrandenburg]], [[òkrąg Rostock|Rostock]] ë [[òkrąg Schwerin|Schwerin]] ë przëwrócony w [[1990]]<ref>Mielke, H., ''Die Auflösung der Länder in der SBZ/DDR: Von der deutschen Selbstverwaltung zum sozialistisch-zentralistischen Einheitsstaat nach sowjetischem Modell 1945–1952'' (= Beiträge zur Wirtschafts- und Sozialgeschichte; Bd. 66), 1995.</ref>). Czãsc przejimniãtô przez Pòlskô òstała zòrganizowanô wprzódk w prowizoriczny [[Òkrąg III — Zôpadnô Pòmòrskô]] ë w [[1946]], z môłima zmianama, w [[szczecëńsczé wòjewództwò (1946-1950)|szczecëńsczé wòjewództwò]]<ref>[http://isap.sejm.gov.pl/Download;jsessionid=800B9A8AB2019090572BAD628C077E82?id=WDU19460280177&type=2 Dz.Ù. 46.28.177]</ref>.
[[Òbrôzk:Muzeum koszalińskie..jpg|mały|left|Miesczé mùzeùm w Kòszalënie. Kòszalëno bëło w miemiecczich czasach stolëcą regencëjé, a pò wòjnie, midzë [[1950]] a [[1998]], stolëcą apartnégò wòjewództwa. [[Jerzy Buzek|Buzkòwô]] sprôwnô reforma rozrzeszëła równak [[kòszalëńsczé wòjewództwò|Kòszalëńscze]] mimò òpiérë lokalny wëcmaniznë.]]
Pierszé lata pò wòjnie to czas wiôldżich przemieszczeniów lëdztwa. Wikszi cząd miemiecczich mieszkańców [[wënëkania Miemców pò drëdżi swiatowi wòjnie|òstôł wëwieziony za Òdrã]], temù zalëdzenié [[Przédné Pòmrë|Przédnich Pòmrów]] ùrosło dwùkrotno<ref>Buchholz, W. (red.), ''Pommern''. Siedler, 2002.</ref>. Do Pòmòrsczi doprzëszli zôs wnożniczi z westrzédni Pòlsczi ë [[Kresë|Kresów]], ë téż mùszowi prôcowniczi z òdpòjãtich [[mùszowô prôca|lôgrów prôcë]]<ref>Piskorski, J. M. (red.), ''Pomorze Zachodnie poprzez wieki'', Szczecin: Zamek Książąt Pomorskich, 1999.</ref>, a pòzdze, w ramach [[akcjô „Wisła”|akcjé „Wisła”]], [[Ukrajińcë]]<ref>Sowa, A.L., ''Stosunki polsko-ukraińskie 1939-1947'', Kraków 1998.</ref>, Mimò propagandowich pòstulatów ò pòwroce Pòmòrsczi do „Macerzi” (òb. [[Òdzwëskóné Zemie]]), òpiartich m.in. na bëtnosci w òbéńdze autochtonicznégò słowiańsczégò lëdztwa, wëcmanim z Miemcama wëwiezeni abò zmùszeni do wëjachaniégò bëli téż [[Słowińcë]]<ref>Filip, M., ''Od Kaszubów do Niemców. Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii'', Poznań 2012</ref>. Przemieszczenia zrëszëłë Pòrénkòwą Pòmòrskã w miészim stãpieniu ë rzeszëłë sã przede wszëtczim z zniesenim [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu]] [[Gduńsk]]a<ref>Jankowski, T. ''Miasto na furmankach''. „30 dni”. 6 (32), czerwiec 2001.</ref>.
Pòspół z pòdzelenim miemiecczégò państwa na apartną [[Miemieckô Federalnô Repùblika|Federalną Repùblikã]] na zôpadze ë [[Miemieckô Demòkraticznô Repùblika|Demòkraticzną Repùblikã]] na pòrénkù, wërobił sã nowi pòliticzny pòrządk, chtëren òbtaksowôł dalszé kawle regionu. Równo w [[Pòlskô Lëdowô Repùblika|Lëdowi Pòlsczi]], jak téż w MDR zaczãto spòsobë [[Józef Stalin|stalinowsczi]] sprôwny ë gòspòdarczi centralizacëjé, ze wszétczima nastãpstwama: ògrańczenim swòjiznë, òrganizacëją prôcë pòdle sowiecczich mùstrów (òsoblëwie w rolnictwie, òb. [[Landwirtschaftliche Produktionsgenossenschaft]] ë [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]]), centralno planowanym rozbùdowanim [[cãżczi przemësł|cãżczégò przemësłu]], [[kùstrzenié|kùstrzeniama]], wprowadzenim państwòwégò mònopòlu w zamiedznëm hańdlu<ref>Grala, D. T.: Reformy gospodarcze w PRL (1982–1989). Warszawa 2005.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20140331085308/http://www.faz.net/aktuell/wirtschaft/wirtschaftswissen/wirtschaftsgeschichte-der-weg-der-ddr-in-den-untergang-11043750.html Wirtschaftsgeschichte: er Weg der DDR in den Untergang]</ref>. Nisczi niw żëcégò doprowadził do oprzéczków ë sztrajków (1953 – MRD; [[1970]] – [[Gdyniô]], Gduńsk, Szczecëno) ë założeniégò w [[1980]] w Gduńsku [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Samòstójny Samòsprôwny Warkòwy Zrzeszë „Solidarnosc”]].
Ùstrojowé zjinaczi w Pòlsczi ë sparłãczenié Miemiecczi w jeden krôj a za régã pòliticzné przëkrodzenié òbù państwów, wësłowioné m.in. pòspòlnym nôleżenim do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] ë òtemkniãcym grańców pòzwôlô na ekònomiczną ë kùlturową współprôcã. Równo Przédné Pòmrë jak i pòlskô Pòmòrskô mùszą równak schwôcëc sã z pòwôżnyma problemama różnëch nôtërów, jak [[migracëjô|wëjéżdżanié młodich]] abò [[bezrobòcé]].
== Ekònomijô ==
[[Òbrôzk:Brosen_ContainerTerminaGdansk.jpg|mały|Kòntenerowi Terminal w Gduńskù]]
Nôwôżniészima wietwiama gòspòdarzënkù w Pòmòrsce je mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë), turistika, rëbaczenié ë gbùrzëzna.
Mòrskô industrëjô skòncentrowónô je przede wszëtczim w nôwikszëch gardach: Gduńskù, Gdini ë Sztetënie. Òkrãtë bùdowóné w pòmòrsczich òkrãtowniach są technologiczno nôbarżi zaawansowónyma produktama [[Ekspòrt|ekspòrtowónyma]] z Pòlsczi Repùbliczi.
Turistika rozwijô sã przede wszëtczim nad sztrądã Bôłtu, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza ë niechtërné gardë, np. Gduńsk. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców w Pòmòrsce słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]], [[Mizëzdroje]], [[Sopòt]], [[Ùskô]].
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Pomerania (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Pòmòrsczé wòjewództwò]]
* [[Pòmòrsczé gardë]]
* [[Pòmòrsczé wsë]]
* [[Pòmezaniô]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://kpbc.umk.pl/dlibra/docmetadata?id=23486&from=publication Kôrta z 1775 rokù]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrskô| ]]
nsohdmrcxa19vfaamnwn13eqwifnljm
Pòmòrsczé gardë
0
49
215050
214021
2026-09-23T13:44:03Z
Terrus38
14026
215050
wikitext
text/x-wiki
Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë.
=== [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]]
* [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]]
* [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]]
* [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czérskò]]
* [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]]
* [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]]
* [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]]
* [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]]
* [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]]
* [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]]
* [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]]
* [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]]
* [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]]
* [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Łësô Góra - Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]]
* [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]]
* [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]]
* [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz|Pruszcz]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]]
* [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]]
* [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]]
* [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]]
* [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]]
* [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]]
* [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]]
* [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]]
* [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]]
* [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]]
* [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]]
* [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]]
</td></tr></table>
=== [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]]
* [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]]
* [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]]
* [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]]
* [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]]
* [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]]
* [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]]
* [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]]
* [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]]
* [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]]
* [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]]
* [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]]
* [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]]
* [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]]
* [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]]
* [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]]
* [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]]
* [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]]
* [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]]
* [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]]
* [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]]
* [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]]
* [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]]
* [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]]
* [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]]
* [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]]
* [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]]
* [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]]
* [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]]
* [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]]
* [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]]
* [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]]
* [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]]
* [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]]
* [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]]
</td></tr></table>
=== [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]]
* [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]]
* [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]]
* [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]]
* [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]]
* [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]]
* [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]]
* [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]]
* [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]]
* [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]]
* [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]]
* [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]]
* [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]]
* [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]]
* [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]]
* [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]]
* [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]]
* [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]]
* [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]]
</td></tr></table>
=== [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]]
* [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]]
* [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]]
* [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]]
* [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]]
* [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]]
* [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]]
* [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]]
* [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]]
* [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]]
* [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]]
</td></tr></table>
=== [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]]
* [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]]
* [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobzenica]]
* [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]]
* [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piéła]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]]
* [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]]
* [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]]
* [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]]
* [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]]
</td></tr></table>
=== [[Lubùsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Strzelcé]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]]
</td></tr></table>
=== [[Brandenbùrgiô]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]
</td></tr></table>
=== [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]]
</td></tr></table>
== Òbaczë téż ==
* [[Pòmòrsczé wsë]]
* [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]]
b5s8930yu8zgeawqc0yvenm3u3aoqnt
215055
215050
2026-09-23T13:45:50Z
Terrus38
14026
215055
wikitext
text/x-wiki
Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë.
=== [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]]
* [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]]
* [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]]
* [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czérskò]]
* [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]]
* [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]]
* [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]]
* [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]]
* [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]]
* [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]]
* [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]]
* [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]]
* [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]]
* [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Łësô Góra - Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]]
* [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]]
* [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]]
* [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz|Pruszcz]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]]
* [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]]
* [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]]
* [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]]
* [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]]
* [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]]
* [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]]
* [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]]
* [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]]
* [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]]
* [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]]
* [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]]
</td></tr></table>
=== [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]]
* [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]]
* [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]]
* [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]]
* [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]]
* [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]]
* [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]]
* [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]]
* [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]]
* [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]]
* [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]]
* [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]]
* [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]]
* [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]]
* [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]]
* [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]]
* [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]]
* [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]]
* [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]]
* [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]]
* [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]]
* [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]]
* [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]]
* [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]]
* [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]]
* [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]]
* [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]]
* [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]]
* [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]]
* [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]]
* [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]]
* [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]]
* [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]]
* [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]]
* [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]]
</td></tr></table>
=== [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]]
* [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]]
* [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]]
* [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]]
* [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]]
* [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]]
* [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]]
* [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]]
* [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]]
* [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]]
* [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]]
* [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]]
* [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]]
* [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]]
* [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]]
* [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]]
* [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]]
* [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]]
* [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]]
</td></tr></table>
=== [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]]
* [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]]
* [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]]
* [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]]
* [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]]
* [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]]
* [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]]
* [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]]
* [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]]
* [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]]
* [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]]
</td></tr></table>
=== [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]]
* [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]]
* [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobzenica]]
* [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]]
* [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piéła]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]]
* [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]]
* [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]]
* [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]]
* [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]]
</td></tr></table>
=== [[Lubùsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]]
</td></tr></table>
=== [[Brandenbùrgiô]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]
</td></tr></table>
=== [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]]
</td></tr></table>
== Òbaczë téż ==
* [[Pòmòrsczé wsë]]
* [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]]
noog0oqr1jpx3jx0zmfz1ekam9r1nco
215061
215055
2026-09-23T13:46:46Z
Terrus38
14026
215061
wikitext
text/x-wiki
Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë.
=== [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]]
* [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]]
* [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]]
* [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]]
* [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]]
* [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]]
* [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]]
* [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]]
* [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]]
* [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]]
* [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]]
* [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]]
* [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]]
* [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Łësô Góra - Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]]
* [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]]
* [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]]
* [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz|Pruszcz]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]]
* [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]]
* [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]]
* [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]]
* [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]]
* [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]]
* [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]]
* [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]]
* [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]]
* [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]]
* [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]]
* [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]]
</td></tr></table>
=== [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]]
* [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]]
* [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]]
* [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]]
* [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]]
* [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]]
* [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]]
* [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]]
* [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]]
* [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]]
* [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]]
* [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]]
* [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]]
* [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]]
* [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]]
* [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]]
* [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]]
* [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]]
* [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]]
* [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]]
* [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]]
* [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]]
* [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]]
* [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]]
* [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]]
* [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]]
* [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]]
* [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]]
* [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]]
* [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]]
* [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]]
* [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]]
* [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]]
* [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]]
* [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]]
</td></tr></table>
=== [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]]
* [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]]
* [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]]
* [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]]
* [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]]
* [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]]
* [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]]
* [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]]
* [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]]
* [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]]
* [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]]
* [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]]
* [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]]
* [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]]
* [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]]
* [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]]
* [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]]
* [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]]
* [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]]
</td></tr></table>
=== [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]]
* [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]]
* [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]]
* [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]]
* [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]]
* [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]]
* [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]]
* [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]]
* [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]]
* [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]]
* [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]]
</td></tr></table>
=== [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]]
* [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]]
* [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobzenica]]
* [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]]
* [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piéła]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]]
* [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]]
* [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]]
* [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]]
* [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]]
</td></tr></table>
=== [[Lubùsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]]
</td></tr></table>
=== [[Brandenbùrgiô]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]
</td></tr></table>
=== [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]]
</td></tr></table>
== Òbaczë téż ==
* [[Pòmòrsczé wsë]]
* [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]]
4rxsr4itc01c4b6z7ifxi4v3fnbdgwp
215080
215061
2026-09-23T14:44:01Z
Terrus38
14026
215080
wikitext
text/x-wiki
Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë.
=== [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]]
* [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]]
* [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]]
* [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]]
* [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]]
* [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]]
* [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]]
* [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]]
* [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]]
* [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]]
* [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]]
* [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]]
* [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]]
* [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Łësô Góra - Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]]
* [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]]
* [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]]
* [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz|Pruszcz]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]]
* [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]]
* [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]]
* [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]]
* [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]]
* [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]]
* [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]]
* [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]]
* [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]]
* [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]]
* [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]]
* [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]]
</td></tr></table>
=== [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]]
* [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]]
* [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]]
* [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]]
* [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]]
* [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]]
* [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]]
* [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]]
* [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]]
* [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]]
* [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]]
* [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]]
* [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]]
* [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]]
* [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]]
* [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]]
* [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]]
* [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]]
* [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]]
* [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]]
* [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]]
* [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]]
* [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]]
* [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]]
* [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]]
* [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]]
* [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]]
* [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]]
* [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]]
* [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]]
* [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]]
* [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]]
* [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]]
* [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]]
* [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]]
</td></tr></table>
=== [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]]
* [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]]
* [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]]
* [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]]
* [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]]
* [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]]
* [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]]
* [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]]
* [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]]
* [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]]
* [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]]
* [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]]
* [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]]
* [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]]
* [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]]
* [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]]
* [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]]
* [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]]
* [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]]
</td></tr></table>
=== [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]]
* [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]]
* [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]]
* [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]]
* [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]]
* [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]]
* [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]]
* [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]]
* [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]]
* [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]]
* [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]]
</td></tr></table>
=== [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]]
* [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]]
* [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobżenica]]
* [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]]
* [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piła]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]]
* [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]]
* [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]]
* [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]]
* [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]]
</td></tr></table>
=== [[Lubùsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]]
</td></tr></table>
=== [[Brandenbùrgiô]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]
</td></tr></table>
=== [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]]
</td></tr></table>
== Òbaczë téż ==
* [[Pòmòrsczé wsë]]
* [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]]
99a5zt24fddpzs2kaqhzg41w80ddxql
215094
215080
2026-09-23T15:27:14Z
Iketsi
3254
[[Łësô Góra - Lëpa]] → [[Krynica Morska]]; Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
215094
wikitext
text/x-wiki
Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë.
=== [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]]
* [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]]
* [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]]
* [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]]
* [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]]
* [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]]
* [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]]
* [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]]
* [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]]
* [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]]
* [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]]
* [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]]
* [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]]
* [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Krynica Morska]]
* [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]]
* [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]]
* [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]]
* [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]]
* [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]]
* [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]]
* [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]]
* [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]]
* [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]]
* [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]]
* [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]]
* [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]]
* [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]]
* [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]]
* [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]]
</td></tr></table>
=== [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]]
* [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]]
* [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]]
* [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]]
* [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]]
* [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]]
* [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]]
* [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]]
* [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]]
* [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]]
* [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]]
* [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]]
* [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]]
* [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]]
* [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]]
* [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]]
* [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]]
* [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]]
* [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]]
* [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]]
* [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]]
* [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]]
* [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]]
* [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]]
* [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]]
* [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]]
* [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]]
* [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]]
* [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]]
* [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]]
* [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]]
* [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]]
* [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]]
* [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]]
* [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]]
</td></tr></table>
=== [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]]
* [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]]
* [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]]
* [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]]
* [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]]
* [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]]
* [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]]
* [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]]
* [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]]
* [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]]
* [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]]
* [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]]
* [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]]
* [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]]
* [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]]
* [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]]
* [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]]
* [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]]
* [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]]
* [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]]
</td></tr></table>
=== [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]]
* [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]]
* [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]]
* [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]]
* [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]]
* [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]]
* [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]]
* [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]]
* [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]]
* [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]]
* [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]]
* [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]]
</td></tr></table>
=== [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]]
* [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]]
* [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobżenica]]
* [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]]
* [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piła]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]]
* [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]]
* [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]]
* [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]]
* [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]]
</td></tr></table>
=== [[Lubùsczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]]
</td></tr></table>
=== [[Brandenbùrgiô]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]]
</td></tr></table>
=== [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] ===
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]]
</td></tr></table>
== Òbaczë téż ==
* [[Pòmòrsczé wsë]]
* [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]]
spf7rqjvts555l7jnq9ftgoy45ia5vj
Sopòt
0
52
214882
208491
2026-09-23T12:08:07Z
Terrus38
14026
214882
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Sopòt|
dopełniacz=Sopòtu|
adjektiw_mask=sopòcczi|
adjektiw_fem=sopòckô|
céch=POL Sopot COA.svg|
fana=POL Sopot flag.svg|
karta=Pomorskie_Sopot.png|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Magdalena Czarzyńska-Jachim|
adres_um=ul. Kościuszki 25/27|
kod_poczt_um=81-701|
fax_um=|
wiéchrzëzna=17,31|
stopniN=54|minutN=26|stopniE=18|minutE=33|
rok=2023|
lëdztwò=31 903|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58|
pòcztowi kòd=81-701 do 81-806|
registracëjné tôfle=GSP|
www=http://www.sopot.pl/eGmina/pl|
commons=Sopot|
|gwôsné miono=Sopot}}
[[Òbrôzk:Sopot, kościół garnizonowy św. Jerzego (07).jpg|mały|170px|Sopòt - Rzëmskòkatolëckô cerczew p.w. sw. Jërë]]
'''Sopòt''' (téż '''Sopòtë''', {{jãz.|pl}} ''Sopot'', {{jãz.|de}} ''Zoppot'') – gard ë kùrort nad sztrądã [[Bôłt]]u w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrenkòwi Pòmòrsce]]. Razã z [[Gduńsk|Gduńskã]] ë [[Gdiniô|Gdinią]] twòrzi [[aglomeracëjô|aglomeracëjã]] zwóną [[Trzëgard]]. Dzãka swòjémù pòłożeniémù ë dobrémù zarządzaniémù w latach 90-tëch XX wiekù miôł plac wiôldżi ekònomiczny rozwij gardu. W rozmajitëch rankingach Sopòt czile razë dobiwôł titël gardu z nôwëższim sztandardã żëcégò w [[Pòlskô|Pòlsczi Repùblice]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°26' N, dôłgòta - 18°33' E.
Sopòt mô sztatus gardu na prawach krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Taczi sztatus przëstoji leno gardóm z wicy jak 100 tësącama lëdzy ë Sopòt mô gò dobëté na dardze wëjimkù.
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò: 41 000 mieszkańców
* Wiéchrzëzna: 17,31 km<sup>2</sup>
* Bùdżetowé wzątczi (2026 plan): 109 296 600 zł
* Bùdżetowé wëdôwczi (2026 plan): 657,9 mln zł
[[Òbrôzk:Sopot - Hotel Rezydent.jpg|mały|220px|Sopòt - gardny center]]
== Historiô ==
Òd [[VIII wiek|VIII wiekù]] do pòłowë [[X wiek|X wiekù]] w môlu dzysészégò Sopòtu stôł gôrcz. Pierszô zmiónka pòchôdô z dokùmańtu [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]], wëstawionégò w [[1283]] rokù.
Mizë latama [[1919]] a [[1939]] Sopòt słëchôł do [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu Gduńska]].
W 1999 rokù w Sopòce, Papiéż [[Jan Paweł II]] rzekł do Kaszëbów jakno òdwiecznëch gòspòdôrzów ti zemi te słowa: "Pragnę Was jeszcze zachęcić, zachęcić abyście nadal strzegli swojej tożsamości, pielęgnując więzi rodzinne, pogłębiając znajomość swojego języka i starając się przekazywać swą bogatą tradycję kaszubską młodemu pokoleniu" [http://th-www.if.uj.edu.pl/~gierula/Parafia/papa/d9.html].
Tu w 2012 rokù ks. prof. [[Jón Perszón]] gôdôł: "Jeżlë chcemë bëc kòl se gòspòdôrzama, mùszimë òbronic naszą jistnotã, naju dëszã, rodną mòwã i nasz etniczny charakter."
== Słôwny lëdze ==
[[Òbrôzk:Plaque commemorating former Kashubian-Pomeranian Museum founded by Aleksander Majkowski.jpg|mały|Wdôrzeniowô tôfla ò [[Kaszëbsko-Pòmòrsczé Mùzejô|Kaszëbsko-Pòmòrsczi Mùzeji]], jakô béła w Sopòce]]
* [[Jerzy Afanasjew]],
* [[Kiejstut Bereźnicki]],
* [[Janusz Christa]],
* [[Oscar G. Dahlberg]],
* [[Maciej Dejczer]],
* [[Jerzy Doerffer]],
* [[Andrzej Dudziński]],
* [[Stanisława Fleszarowa-Muskat]],
* [[Frãcëszk Grëcza]]
* [[Lech Kaczyński]],
* [[Klaus Kinski]],
* [[Seweryn Krajewski]],
* [[Eugeniusz Kwiatkowski]],
* [[Janusz Lewandowski]],
* [[Friedrich Lorentz]],
* [[Aleksander Majkòwsczi]],
* [[Marión Mòkwa]],
* [[Leszek Możdżer]],
* [[Carl Maria Splett]],
* [[Donald Tusk]],
=== Bùrméster ===
* [[1902]]–[[1905]] dr [[Volkmar Wurmb]]
* [[1905]]–[[1908]] dr [[Johannes Kollath]]
* [[1908]] baron Heinrich von Gagern
* [[1908]]–[[1919]] [[Max Woldmann]]
* [[1919]]–[[1930]] dr [[Erich Laue]]
* [[1930]]–[[1934]] dr [[Hermann Lewerenz]]
* [[1934]]–[[1936]] dr Wilhelm Fliessbach
* [[1936]]–[[1941]] [[Erich Temp]]
* [[1942]] [[Gerchard Koß]]
* [[1942]] Kurt Schrödter
* [[1942]]–[[1945]] ?
* [[1945]] [[Henryk Michniewicz]]
* [[1945]] [[Tadeusz Soboń]]
* [[1946]] [[Antoni Turek]]
* [[1946]]–[[1948]] [[Leonard Wierzbicki]]
* [[1948]] [[Srebrnik]]
* [[1948]] [[Bolesław Śliwiński]]
* [[1948]]–[[1949]] [[Jan Kapusta]]
* [[1949]]–[[1950]] [[Piotr Nowak]]
* [[1950]]–[[1952]] [[Alfred Müller]]
* [[1952]]–[[1954]] [[Hieronim Kozieł]]
* [[1954]]–[[1958]] [[Roman Kosznik]]
* [[1958]]–[[1965]] [[Stanisław Podraszko]]
* [[1965]]–[[1969]] [[Zenon Bancer]]
* [[1969]]–[[1978]] [[Bolesław Robakowski]]
* [[1978]]–[[1981]] [[Lech Świątkowski]]
* [[1981]]–[[1984]] [[Cezary Dąbrowski]]
* [[1984]]–[[1990]] [[Andrzej Plona]]
* [[1990]]–[[1992]] [[Henryk Ledóchowski]]
* [[1992]]–[[1998]] [[Jan Kozłowski]]
* [[1998]]–[[2023]] [[Jacek Karnowski]]
* [[2023]]–[[2024]] (p.f) [[2024]] [[Magdalena Czarzyńska-Jachim]]
=== Turisticzné atrakcëje ===
* nôdôłgszé drzewiané mòlo w [[Eùropa|Eùropie]]
* gôrcz ze wczasnëch [[Strzédne Wieczi|Strzédnëch Wieków]]
* [[Sopot Festival]]
== Òbaczë téż ==
* [[Trzëgard]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/78 Sopot]
* [https://www.sanatoria.com.pl/uzdrowisko-sopot,sopot.html lékòwnica]
* [http://www.esopot.info http://www.eSopot.info]
{{Pòmòrsczé krézë}}
[[Kategòrëjô:Sopòt]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
7m93ivl5ps5aqwiqb3a2ujwn2x58si3
214884
214882
2026-09-23T12:08:34Z
Terrus38
14026
214884
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Sopòt|
rodzôcz=Sopòtu|
adjektiw_mask=sopòcczi|
adjektiw_fem=sopòckô|
céch=POL Sopot COA.svg|
fana=POL Sopot flag.svg|
karta=Pomorskie_Sopot.png|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Magdalena Czarzyńska-Jachim|
adres_um=ul. Kościuszki 25/27|
kod_poczt_um=81-701|
fax_um=|
wiéchrzëzna=17,31|
stopniN=54|minutN=26|stopniE=18|minutE=33|
rok=2023|
lëdztwò=31 903|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58|
pòcztowi kòd=81-701 do 81-806|
registracëjné tôfle=GSP|
www=http://www.sopot.pl/eGmina/pl|
commons=Sopot|
|gwôsné miono=Sopot}}
[[Òbrôzk:Sopot, kościół garnizonowy św. Jerzego (07).jpg|mały|170px|Sopòt - Rzëmskòkatolëckô cerczew p.w. sw. Jërë]]
'''Sopòt''' (téż '''Sopòtë''', {{jãz.|pl}} ''Sopot'', {{jãz.|de}} ''Zoppot'') – gard ë kùrort nad sztrądã [[Bôłt]]u w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrenkòwi Pòmòrsce]]. Razã z [[Gduńsk|Gduńskã]] ë [[Gdiniô|Gdinią]] twòrzi [[aglomeracëjô|aglomeracëjã]] zwóną [[Trzëgard]]. Dzãka swòjémù pòłożeniémù ë dobrémù zarządzaniémù w latach 90-tëch XX wiekù miôł plac wiôldżi ekònomiczny rozwij gardu. W rozmajitëch rankingach Sopòt czile razë dobiwôł titël gardu z nôwëższim sztandardã żëcégò w [[Pòlskô|Pòlsczi Repùblice]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°26' N, dôłgòta - 18°33' E.
Sopòt mô sztatus gardu na prawach krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Taczi sztatus przëstoji leno gardóm z wicy jak 100 tësącama lëdzy ë Sopòt mô gò dobëté na dardze wëjimkù.
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò: 41 000 mieszkańców
* Wiéchrzëzna: 17,31 km<sup>2</sup>
* Bùdżetowé wzątczi (2026 plan): 109 296 600 zł
* Bùdżetowé wëdôwczi (2026 plan): 657,9 mln zł
[[Òbrôzk:Sopot - Hotel Rezydent.jpg|mały|220px|Sopòt - gardny center]]
== Historiô ==
Òd [[VIII wiek|VIII wiekù]] do pòłowë [[X wiek|X wiekù]] w môlu dzysészégò Sopòtu stôł gôrcz. Pierszô zmiónka pòchôdô z dokùmańtu [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]], wëstawionégò w [[1283]] rokù.
Mizë latama [[1919]] a [[1939]] Sopòt słëchôł do [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnégò Gardu Gduńska]].
W 1999 rokù w Sopòce, Papiéż [[Jan Paweł II]] rzekł do Kaszëbów jakno òdwiecznëch gòspòdôrzów ti zemi te słowa: "Pragnę Was jeszcze zachęcić, zachęcić abyście nadal strzegli swojej tożsamości, pielęgnując więzi rodzinne, pogłębiając znajomość swojego języka i starając się przekazywać swą bogatą tradycję kaszubską młodemu pokoleniu" [http://th-www.if.uj.edu.pl/~gierula/Parafia/papa/d9.html].
Tu w 2012 rokù ks. prof. [[Jón Perszón]] gôdôł: "Jeżlë chcemë bëc kòl se gòspòdôrzama, mùszimë òbronic naszą jistnotã, naju dëszã, rodną mòwã i nasz etniczny charakter."
== Słôwny lëdze ==
[[Òbrôzk:Plaque commemorating former Kashubian-Pomeranian Museum founded by Aleksander Majkowski.jpg|mały|Wdôrzeniowô tôfla ò [[Kaszëbsko-Pòmòrsczé Mùzejô|Kaszëbsko-Pòmòrsczi Mùzeji]], jakô béła w Sopòce]]
* [[Jerzy Afanasjew]],
* [[Kiejstut Bereźnicki]],
* [[Janusz Christa]],
* [[Oscar G. Dahlberg]],
* [[Maciej Dejczer]],
* [[Jerzy Doerffer]],
* [[Andrzej Dudziński]],
* [[Stanisława Fleszarowa-Muskat]],
* [[Frãcëszk Grëcza]]
* [[Lech Kaczyński]],
* [[Klaus Kinski]],
* [[Seweryn Krajewski]],
* [[Eugeniusz Kwiatkowski]],
* [[Janusz Lewandowski]],
* [[Friedrich Lorentz]],
* [[Aleksander Majkòwsczi]],
* [[Marión Mòkwa]],
* [[Leszek Możdżer]],
* [[Carl Maria Splett]],
* [[Donald Tusk]],
=== Bùrméster ===
* [[1902]]–[[1905]] dr [[Volkmar Wurmb]]
* [[1905]]–[[1908]] dr [[Johannes Kollath]]
* [[1908]] baron Heinrich von Gagern
* [[1908]]–[[1919]] [[Max Woldmann]]
* [[1919]]–[[1930]] dr [[Erich Laue]]
* [[1930]]–[[1934]] dr [[Hermann Lewerenz]]
* [[1934]]–[[1936]] dr Wilhelm Fliessbach
* [[1936]]–[[1941]] [[Erich Temp]]
* [[1942]] [[Gerchard Koß]]
* [[1942]] Kurt Schrödter
* [[1942]]–[[1945]] ?
* [[1945]] [[Henryk Michniewicz]]
* [[1945]] [[Tadeusz Soboń]]
* [[1946]] [[Antoni Turek]]
* [[1946]]–[[1948]] [[Leonard Wierzbicki]]
* [[1948]] [[Srebrnik]]
* [[1948]] [[Bolesław Śliwiński]]
* [[1948]]–[[1949]] [[Jan Kapusta]]
* [[1949]]–[[1950]] [[Piotr Nowak]]
* [[1950]]–[[1952]] [[Alfred Müller]]
* [[1952]]–[[1954]] [[Hieronim Kozieł]]
* [[1954]]–[[1958]] [[Roman Kosznik]]
* [[1958]]–[[1965]] [[Stanisław Podraszko]]
* [[1965]]–[[1969]] [[Zenon Bancer]]
* [[1969]]–[[1978]] [[Bolesław Robakowski]]
* [[1978]]–[[1981]] [[Lech Świątkowski]]
* [[1981]]–[[1984]] [[Cezary Dąbrowski]]
* [[1984]]–[[1990]] [[Andrzej Plona]]
* [[1990]]–[[1992]] [[Henryk Ledóchowski]]
* [[1992]]–[[1998]] [[Jan Kozłowski]]
* [[1998]]–[[2023]] [[Jacek Karnowski]]
* [[2023]]–[[2024]] (p.f) [[2024]] [[Magdalena Czarzyńska-Jachim]]
=== Turisticzné atrakcëje ===
* nôdôłgszé drzewiané mòlo w [[Eùropa|Eùropie]]
* gôrcz ze wczasnëch [[Strzédne Wieczi|Strzédnëch Wieków]]
* [[Sopot Festival]]
== Òbaczë téż ==
* [[Trzëgard]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/78 Sopot]
* [https://www.sanatoria.com.pl/uzdrowisko-sopot,sopot.html lékòwnica]
* [http://www.esopot.info http://www.eSopot.info]
{{Pòmòrsczé krézë}}
[[Kategòrëjô:Sopòt]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
ti2sam6mcruwthnfim1pc2u42zfnj0s
Wejrowò
0
55
214883
214227
2026-09-23T12:08:16Z
Terrus38
14026
214883
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Wejrowò|
rodzôcz=Wejrowa|
adjektiw_mask=wejrowsczi|
adjektiw_fem=wejrowskô|
céch=POL Wejherowo COA.svg|
fana=POL Wejherowo flag.svg|
karta=POL Wejherowo map.svg|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
kréz=wejrowsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Krzysztof Hildebrandt|
adres_um=pl. Jakuba Wejhera 8|
kod_poczt_um=84-200 |
tel_um=677-70-00|
fax_um=672-12-57|
mail_um=miasto@wejherowo.pl|
wiéchrzëzna=26|
stopniN=54|minutN=36|stopniE=18|minutE=15|
wysokość=|
rok=2026|
lëdztwò=46 820|
gęstość=|
aglomeracja=137,000|
czerënkòwi numer=(+48) 58|
pòcztowi kòd=84-200<br />do 84-204|
registracëjné tôfle=GWE|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.wejherowo.pl|
}}
'''Wejrowò''' (téż: '''Nowé Miasto''', '''Miasto''', we zdrojach: ''Nova colonia'' 1643, ''Nowe Miasto'' 1646, ''Weyheropolim'' 1650, ''Wejerowo'' 1650, ''Weyhersfrey'' 1650, ''Wejerowska wola'' 1650, ''Wejherau'' 1650, ''Wejherstadt'' 1650, ''Wejheropolis civitas'' 1651, ''Weichersfrei'' 1659, ''z Miasta Weyhrowa'' 1684, ''Nowomiasto'' 1772, ''Neustadt'' 1796, ''Vejrowo'' 1866, ''Wejherowo'' 1866, ''Vejrowo'' (Cenôwa), ''Vejherowo'', ''Novè-mjasto'' (Cenôwa), ''Vejrowo/Vajrowo'' (Lorentz); {{jãz.|pl}} ''Wejherowo'', {{jãz.|de}} ''Neustadt'') je [[Wejrowsczi kréz|krézewi gard]] w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrenkòwi Pòmòrsce]], na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], nad rzéką [[Réda (rzéka)|Rédą]]. Tu je [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Friderika Chopina we Wejrowie|Państwòwô Mùzycznô Szkòła]], jakô ùczi ùsôdzków sparłãczonëch z [[Kaszëbi|kaszëbską]] tradicëją, a też Kaszëbskô Filharmóniô.
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°36' N, dôłgòta - 18°15' E.
Wejrowò je stolëcą [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Wejrowò mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]].
== Pòdôwczi ==
=== Gard ===
* Bùdżetowé wzątczi gardu (2026 plan): 78 mln zł
* Bùdżetowé wëdôwczi gardu (2026 plan): 76 mln zł
=== Gmina ===
* Lëdztwò gminë: 31 345 mieszkańców
* Wiéchrzëzna gminë: 194 km<sup>2</sup>
* Bùdżetowé wzątczi gminë (2026): 247 460 492,75 zł
* Bùdżetowé wëdôwczi gminë (2026): 277 465 201,81 zł
== Historiô ==
* [[séwnik]] [[1939]] - wzãcé gardu przez [[Miemieckô|Miemców]]
* [[12 strëmiannika]] [[1945]] - wëzwòlenié gardu
* W [[1946]] rokù béł tu Kaszëbsczi Kòngres
* [[1 séwnika]] [[1968]] rokù pòwstało [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi]]
* Òd [[19 séwnika]] [[2016]] rokù je tu [[Diskùsjowi Klub Kaszëbsczi Ksążczi]]
Midzë 25 zélnika a 2 rujana 2017 w gardze dérowałë spòlëznowé kònsultacje w sprawie ùstaleniô – kòle ùrzãdowi pòzwë w pòlsczim jãzëkù – dodôwny kaszëbsczi pòzwë Wejrowa, co dôwô mòżlëwòtã wprowadzeniô téż debëltjãzëkòwëch, pòlskò-kaszëbsczich, tôflów przë wjazdach do gardu. Anketã w ti sprawie wejrowsczi Ùrząd Gardu przeprowadzył na wniosk Stowôrë Lëdzy Kaszëbsczi Nôrodnoscë „[[Kaszëbskô Jednota]]” i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. 86 proceńt anketowónëch (632 wôżné głosë) pòdtrzimało ùdbã. 19 gòdnika 2017 pasowny ùchwôlënk jednogłosno przëjãto na sesje Radzëznë Gardu<ref>[[Adóm Hébel]], ''Tôfle z pòlską i kaszëbską pòzwą Wejrowa staną na wjôzdach do gardu'' –[http://radiokaszebe.pl/kleka-2017-12-20-csb/ Klëka 2017.12.20] ([[Radio Kaszëbë]])</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20201127031303/http://kaszebsko.com/uploads/20171220144146775.pdf Òficjalné dokùmeńtë Ùrządu Gardu w Wejrowie]</ref>.
== Słôwny lëdze ==
* [[Dorota Masłowska]]
* [[Jón Trepczik]]
== Stôrodôwnotë ==
* [[Wejrowskô Kalwariô]]
* Klôsztór
* Pałac familie Keyserlingków ë Przebendowsczich (dzysô [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë ë Mùzyczi]])
* Fara
* [[Wiązarka|Wiązarkòwi]] szpëtôl (ùtulk) z XVIII wiekù
== Galeriô ==
<center>
<gallery>
Òbrôzk:Wejrowo_2.jpg|<small>Wejrowsczi rôtësz</small>
Òbrôzk:Wejrowo_4.jpg|<small>Panorama stôrégò dzéla gardu</small>
Òbrôzk:Wejrowo_3.jpg|<small>Fara ë dôwny szpëtôl przë rénkù</small>
Òbrôzk:Plaque in Wejherowo in cashubian language.jpg|<small>Tôblëca pò kaszëbskù we Wejrowie</small>
</gallery>
</center>
== Partnersczé gardë ==
* [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|25px]] [[Helmstedt]] - [http://www.helmstedt.de internetowô starna gardu]
* [[Òbrôzk:Flag of France.svg|25px]] [[Rouen]] - [http://www.rouen.fr internetowô starna gardu]
* [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|25px]] [[Tyreso]] - [http://www.tyreso.se internetowô starna gardu]
== Òbaczë téż ==
* [[Państwòwô Mùzycznô Szkòła m. Friderika Chopina we Wejrowie]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Lëteratura ==
* Historia Wejherowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Klemens Bruski et al.], Wejherowo : Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, 1998.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://polona.pl/item/kaszubi-gina-wiazanka-wiadomosci-historycznych-i-statystycznych,NzUxODg3OTM/53/ K. Kościński: Kaszubi giną. Wiązanka wiadomości historycznych i statystycznych. Poznań 1905, s. 53]
* [https://web.archive.org/web/20090522043900/http://www.dmoz.org/World/Polski/Regionalne/Europa/Polska/Pomorskie/Powiaty/Wejherowski/Wejherowo/ Kategòrëjô Wejrowò w Open Directory Project (pòlskòjãzëkòwi dzél)]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/193 Wejrowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Wejrowò]]
0gjq52wnpy82k1rt8ez0gik4u04xev8
Rëmiô
0
56
214885
208492
2026-09-23T12:09:46Z
Terrus38
14026
214885
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Rëmiô|
rodzôcz=Rëmie|
adjektiw_mask=rëmsczi|
adjektiw_fem=rëmskô|
céch=POL Rumia COA.svg|
fana=POL Rumia flag.svg|
karta=Rumia_location_map.svg|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
kréz=wejrowsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Michał Pasieczny|
adres_um=Sobiesczégò 7|
kod_poczt_um=84-230|
tel_um=58 671-94-52|
fax_um=58 671-94-17|
mail_um=|
wiéchrzëzna=262,0|
stopniN=54|minutN=34|stopniE=18|minutE=24|
wysokość=|
rok=2004|
lëdztwò=44 156|
gęstość=1343,8|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58|
pòcztowi kòd=84-230|
registracëjné tôfle=GWE|
TERYT=6222915021|
SIMC=|
www=http://www.rumia.eu|
}}
'''Rëmiô''' ({{jãz.|pl}} ''Rumia'', {{jãz.|de}} ''Rahmel'') je gardã ë gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim województwù]]. Rëmiô mô greńcã z [[Gdiniô|Gdinią]] ë [[Réda|Redą]]. Rëmiô robi za mieszkaniowi slôd dlô Gdini. Razã z [[Wejrowò|Wejrowã]] ë Redą ùsôdzô wespòlëznã trzëch gardów - [[Môłé Trójgardze]]. W latach [[1975]] - [[1998]] Rëmiô słëchaa gdóńsczémù wòjewództwù. Tu mô sedzbã [[radio Kaszëbë]], chtërno nadaje dosc wiele pò kaszëbskù. [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]] w artiklu 11, ùst. 1a pòdaje, że taczi radio dlô m. jin. Kaszëbów mô bëc.
== Miona gardu w zdrojach ==
w zdrojach: ''Rumina'' 1220, ''Rumnam'' 1235, ''Rumpna'' 1245, ''Rumnam'' 1291, ''Rumna'' 1295, ''Ronna'' (krónika òlëwsczégò klôsztora), ''Romna'' (krónika òlëwsczégò klôsztora), ''Rumńa'' (Lorentz), ''Romele'' 1399, ''Rumija'' 1570, ''Rumia'' 1570, ''Romla'' 1582, ''Rumie'' 1583, ''Romlia'' 1598, ''Rahmele'' 1584, ''Romla'' 1584, ''Ramelaw'' 1602, ''z Rumiei'' 1627, ''Rameln'' 1655, ''Ramel'' 1659, ''Rumia'' 1678, ''Rahmel'' 1796, ''Rëmjå'' 1866, ''Rumia'' (SG), ''Rumie'' 1912, ''Rumija'' 1912, ''Rémjô, krol. é szlach. (Rahmel)'' (Cenôwa), ''Rëḿå'' (Lorentz, Zëchta), ''(Stårå) Rëḿå'' (Tréder)
Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą krézu.
=== Pòłożenié ===
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°34' N, dôłgòta - 18°24' E.
=== Pòdôwczi ===
Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, Rëmiô mô wiéchrzëznã 32,86 km², w tim:
* rólné ùżëtczi: 26%
* lasowé ùżëtczi: 44%
Gard zajëmô 2,56% wiéchrzëznë krézu.
* Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln zł
* Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln zł
=== Lëdztwô ===
Pòdôwczi z [[30 czerwińca]] [[2004]]:
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;"
!Òpisënk || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi
|-
|jednostczi|| sztaturë || % || sztaturë || % || sztaturë || %
|--
|lëdztwo || '''44 156''' || 100 || 22 574 || 51,1 || 21 582 || 48,9
|--
|gãscëzna lëdzy<br />(sztatur/km²) || colspan=2| 1343,8 || colspan=2| 687 || colspan=2| 656,8
|}
Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, strzédny wzątk na mieszkańca béł 1189,86 zł.
== Sąsadné gminë ==
[[Gdiniô]], [[Kòsôkòwò]], [[Pùck]], [[Réda]], [[Wejrowò]]
=== Historiô ===
* [[1 lëpińca]] 2017 rokù tu béł [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]].
<!--
* [[VI wiek p.n.e.|VI]]-[[IV wiek p.n.e.]] osada (wykopaliska) pochodząca z wczesnej [[epoka żelaza|epoki żelaza]]
* [[1215]] - pierwsza wzmianka. Dokument, w którym książę pomorski [[Świętopełk|Świętopełek]] nadaje tutejsze ziemie opactwu [[Cystersi|cystersów]] z [[Oliwa (miejscowość)|Oliwy]]. Pozostaje w ich posiadaniu do [[1772]].
* [[1870]] - doprowadzenie [[kolej|kolei]]
* [[10 lutego]] [[1920]] wkroczenie Wojska Polskiego
* [[13 marca]]-[[27 marca]] [[1945]] - òbarna Markòwcowi Górë http://free.of.pl/x/xzn/index2.htm
* [[1939]]-[[1945]] Rëmiô dobëta bez hitlerzów w Miemiecczi Rzeszë
* [[1954]] - [[prawa miejskie]] - pòwstaa z parłãczeniô wsów: Rëmiô, [[Zôgòrzé]], [[Biôłô Rzéka]], [[Szmelta]] i [[Rëmiô-Janowò|Janowò]], a od [[1 stycznia]] [[2001]] roku wsë [[Kazmiérz]] (na decyzëjô copniãtô czile miesãdzów pózdni).
-->
=== Słôwny lëdze ===
* [[Jerzi Tréder]]
*
<!--
W Rëmi ùrodzëła sã w [[1943]] rokù [[Erika Steinbach]], przedniczka miemiecczégò "Zrzeszëniô Wënekónëch" i [[Edmund Wittbrodt]] - minister Nôrodny Edùkacëjë w rządze [[Jerzy Buzek|Jerzego Buzka]]. Rëmiô je téż òjczëstim gardã aktorczi [[Katarzyna Kurowska|Katarzyny (Joanny) Kurowskiej]].
-->
=== Stôrodôwnotë ===
*
<center>
[[Òbrôzk:Remio_1.jpg|mały|330px|center|Gardnô panorama]]
</center>
== Òbaczë téż ==
* [[Rëmskô Klëka]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/7 Rumia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* https://radiokaszebe.pl/index.php/news/rumia-kampania-przeciw-blednej-odmianie-nazwy-miasta-827
{{Wejrowsczi kréz}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]]
fn0j6du4wdzytra1i2b2gzn3k2vfjfn
Réda
0
57
214886
214149
2026-09-23T12:10:19Z
Terrus38
14026
214886
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Réda
|rodzôcz=Rédë
|adjektiw_fem=rédzkô
|adjektiw_mask=rédzczi
|céch=POL_Reda_COA.svg
|fana=POL Reda flag.svg
|karta=
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=Wejrowsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Krzysztof Krzemiński
|adres_um=ul. Pucka 9
|kod_poczt_um=84-230
|tel_um=58 671-94-52
|fax_um=58 671-94-17
|mail_um=
|wiéchrzëzna=29,45
|stopniN=54
|minutN=37
|stopniE=18
|minutE=20
|wysokość=
|rok=2004
|lëdztwò=18 111
|gęstość=615
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=84-240
|registracëjné tôfle=GWE
|TERYT=6222915011
|SIMC=
|www=http://www.reda.pl
}}
'''Réda''' (téż: '''Reda''', '''Rejda''', '''Grãzowò'''; we zdrojach: ''Granslow'' 1357, ''Granissow'' kòl 1400, ''Grantzlof'' kòl 1400, ''Redau'' kòl 1400, ''Gralof'' 1407, ''Granisslaw'' 1415, ''Granschelow'' 1419, ''Reda'' 1433, ''Rede'' 1433, ''Reda'' 1534, ''Rheda'' 1583, ''Gralaf'' 1621, ''Gręnzlau'', ''Gręzowo'' 1635, 1638, ''Reed'' 1655, ''Roda'' 1659, ''Rehda'' 1796, ''Reda'' (Cenôwa), ''Réda'' (Zëchta), ''Rejda'' (Tréder); pl: ''Reda'', de: ''Rheda'') – gard w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] w pòrenkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]].
[[Archeòlogiô|Archeòlodzë]] pòdôwają, że ò pierszich lëdzczich szlachach w òbjimie dzysdniowi Redë mòże ju gôdac w I wiekù p.n.e.
[[1 stëcznika]] [[1967]] rokù Réda dostaa gardné prawa, mô dzysô sztatus gardu w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. Réda mô greńcã z [[Rëmiô|Rëmią]] ë [[Wejrowò|Wejrowã]], ùrôbiając z nima [[Môłé Trójgardze]]. [[4 lëpińca]] 2015 – [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]].
== Pòdôwczi ==
[[Òbrôzk:Reda Zjazd Kaszubow.jpg|mały|Kaszëbi w Rédze 2015]]
[[Òbrôzk:REDA 5 1 ubt.jpeg|mały|Rédzczé [[banowiszcze]]]]
[[Òbrôzk:REDA 5 2 ubt.jpeg|mały|Rédzczi kòscół]]
Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł<br>
Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł
== Lëdztwò ==
Zgòdno z pòdôwkama z [[30 czerwińca]] [[2004]] rokù:
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;"
!Òpis || colspan=2|Òglowò || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi
|-
|jednota || lëdzi || % || lëdzi || % || lëdzi || %
|--
|pòpùlacëjô || '''18 111''' || 100 || 9175 || 50,7 || 8936 || 49,3
|--
|gãstosc lëdztwa<br>(mieszk./km²) || colspan=2| 615 || colspan=2| 311,5 || colspan=2| 303,4
|}
<!-- === Historiô === -->
<!-- === Słôwny lëdze === -->
<!-- === Stôrodôwnotë === -->
== Òbaczë téż ==
* [[Pieleszewò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZjazdKaszubow/GAZETA%20ZJAZDOWA%202015.pdf Kaszëbi w Rédze 2015]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/584 Reda w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Wejrowsczi kréz}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]]
92p6lgadawsw7lk7m0dq81p2x09e6lt
Żukòwò
0
58
214888
213537
2026-09-23T12:12:43Z
Terrus38
14026
214888
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Żukòwò|
rodzôcz= Żukòwa|
adjektiw_mask=żukòwsczi|
adjektiw_fem=żukòwskô|
céch=POL Żukowo COA.svg{{!}}class=pageimage|
fana=F1_white_flag.svg{{!}}class=notpageimage|
karta=Żukowo_location_map.svg|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
kréz=Kartësczi |
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejsko-wiejska|
gmina=Żukòwò|
miejska=|
bùrméster=Mariola Zmùdzyńskô|
adres_um= ul. Gdańska 52|
kod_poczt_um= 83-330|
tel_um=tel. 058 685-83-00|
fax_um= faks 058 685-83-30|
mail_um= ugzukowo@zukowo.pl|
wiéchrzëzna= 5,13|
stopniN=54|minutN=20|stopniE=18|minutE=21|
wysokość= |
rok=2021|
lëdztwò=8135|
gęstość=1422 |
aglomeracja=Gdańska |
czerënkòwi numer=(+48) 58|
pòcztowi kòd=83-330|
registracëjné tôfle=GKA|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.zukowo.pl|
commons=Category:Żukowo|
}}
'''Żukòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'', {{jãz.|de}} ''Zuckau'', {{jãz.|la}} ''Sucovia'') – gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]; leżi nad [[Reduniô|Redunią]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]] a [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Sedzba [[Gmina Żukòwò|gminë Żukòwò]]. Jedno z nômłodszich gardów w Pòlsce, jaczé zwëskało gardowé prawa 17 smùtana 1988 rokù<ref>Uchwała Rady Państwa z dnia 17 listopada 1988 r. w sprawie utworzenia miasta Żukowo w województwie gdańskim ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP19880320285 M.P. 1988 nr 32 poz. 285]).</ref>.
=== Pòłożenié ===
Kòòrdinatë: szérzô - 54°21' N, dłużawa - 18°21' E.
=== Pòdôwczi ===
==== Gard ====
* Lëdztwò gardu: 6.725 mieszkańców
* Wiéchrzëzna gardu: 4,73 km<sup>2</sup>
==== Gmina ====
* Lëdztwò gminë: 40.063 mieszkańców
* Wiéchrzëzna gminë: 160,4 km<sup>2</sup>
==== Gard ë gmina ====
* Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł
* Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł
=== Historiô ===
Tu 24 łżëkwiata 1259 rokù - przë klôsztorze - béł ksyżëc pòrénkòwi Pòmòrzczi [[Swiãtopôłk II]] Wiôldżi. Téż tu je môl smiercé 67 lagrowëch z lagru [[Stutthof]] - jich grób z 1945 rokù.
=== Słôwny lëdze ===
* [[Karol Krefft]]
* [[Jadwiga Ptôch]]
=== Stôrodôwnotë ===
Pòklôsztorny kòscół sostrów z zôkònu sw. Norberta. W jegò miészi wieżi nad dachã je strzédny (dólnô strzédnica 32,5 cm) kòscelny zwónk z 1749 rokù. Bùdowa kòscoła bëła równak napòczãtô w XIII-im stalatim ([[1212]]-[[1214]]). Béł to nôstarszi białgowsczi klôsztór w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], chtëren pòstawic dôł [[Mscëwòj I]].[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=95] W tim pòklôsztornym kòscele je czasã w niedzelã Mszô Sw. i mòże w 2022 r. czëc kąsk [[kaszëbsczi jãzëk]], ale czëtac [[Kaszëbi]] mògą tu wiele. Żukòwò je kòlibką [[Kaszëbsczi wësziwk|kaszëbsczégò wësziwkù]].
== Kùltura ==
* [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” m. Aleksandra Tomaczkòwsczégò]]
=== Jinszô wëdowiédzô ===
* Partnersczima gminama Żukòwa są: [[Francëjô|francëskô]] [[:fr:Saint-Junien|Saint-Junien]], [[miemieckô]] [[:de: Wendelstein (Mittelfranken)|Wendelstein (Mittelfranken)]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Zukowo1.jpg|Pòklôsztórny kòscół
Òbrôzk:Zukowo2.jpg|<!-- _Zespół_ _poklasztorny_ SS. _Norbertanek_ z _XIII_-_XIV_ w. -->
Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanow oltarz rzezbiony.jpg|Antwerpsczi wôłtôrz w pòklôsztórnym kòscele
Òbrôzk:Zukowo-mlyny2.JPG|<!-- _Młyny_ _wodne_ -->
Òbrôzk:Zukowo Klasztor Norbertanow wejscie.jpg|Droga do kòscoła w 2010 rokù
Òbrôzk:Wejście do Gimnazjum nr 2 w Żukowie - panoramio.jpg|Szkòła
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Parafialné Mùzeùm w Żukòwie]]
* [[Wiłóz Rzéczi Reduni]]
* [[Gmina Żukòwò]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Lëteratura ==
* [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIV/849 Żukowo] w Geògrafnym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów
* [https://web.archive.org/web/20110629012035/http://www.mairie-saint-junien.fr/ Wespółrobòta: Saint-Junien]
* [https://web.archive.org/web/20260513154001/https://www.zukowo.pl/files/docs/zukowo.pdf Karty zabytków architektury – Żukowo]
{{Kartësczi kréz}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Gmina Żukòwò]]
998enftfzq01h7ooha5acakxnvtnx4d
9 czerwińca
0
931
215131
213246
2026-09-23T16:12:10Z
Iketsi
3254
historëji→historii
215131
wikitext
text/x-wiki
{{Kalãdôrzk}}
=== Swiãta ë ùroczëznë ===
* [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Anna, Bernat, Kòlumb
=== Wëdarzenia ===
* [[1623]] – Kùńc Konfederacëji [[Gduńsk|Gduńska]], [[Jelbiąg|Jelbiąga]] i [[Torń|Torna]].
* [[1942]] – W noc z 8-égò na 9-égò czerwińca, nôleżnicë [[Krëjamnô_Wòjskòwô_Òrganizacëjô_"Pòmòrsczi_Grif"|Krëjamnej Wòjskòwej Òrganizacjë "Pòmòrsczi Grif"]] przeprowadzëlë napôd na miemecką banę na Pomorzu, chtërnã miéł rézowac Adolf Hitler. Równak Hitler zmenéł rézã w slédni chwili i Grifowcë napôdlë jiną banę.
* [[1945]] – Òstôł òdëmkłë Teatr Groteska w Krakòwie.
* [[1984]] – [[Marión Woronin]] dobéł w Warszawie dôwni rekòrd Eùropy w biegu na 100 metrów (10,00 s).
=== Ùrodzëlë sã ===
* [[1595]] – [[Władisłôw IV Waza]], pòlsczi król (ùm. 1648)
* [[1672]] – [[Pioter I Wiôldżi]], rusczi car (ùm. 1725)
* [[1812]] – [[Jón Gottfried Galle]], miemiecczi astronoma, chtëren odkréł planetę [[Neptun]] (ùm. 1910)
* [[1843]] – [[Bertha von Suttner]], aùstriackô pacifisticznô dzejôrka, runitka, pierszô białka, chtërna dobëła Pòkòjową [[Nôdgroda_Nobla|Nôdgrodã Nobla]] (ùm. 1914)
* [[1849]] – [[Michôł Ancher]], dëńsczi malôrz (ùm. 1927)
* [[1915]] – [[Les Paul]], amerikańsczi mùzyk, gitarzista, ùsôdzca elektriczny gitarë (ùm. 2009)
* [[1932]] – [[Mariô Paradowskô]], pòlskô historëczka, etnolog, etnografka (zm. 2011)
* [[1956]] – [[Marek Gaździcczi]], pòlsczi nuklearni fizyk
* [[1956]] – Rudolf Wojtowicz, pòlsczi miónkarz w [[bala]], trener
* [[1963]] – [[Johnny Depp]], amerikańsczi teatrownik
* [[1978]] – [[Miroslav Klose]], pòlskò-miemiecczi miónkarz w [[bala]]
* [[1981]] – [[Natalie Portman]], amerikańskô teatrownica
=== Ùmarlë ===
* 68 – [[Neron]], rzimsczi czezer (ùr. 37)
* [[1871]] – [[Anna Atkins]], anielskô bòtaniczka, fòtografka roscën, ùsôdzëła pirszã w historii ksążkã z fòtograficznyma òdjimkama (ùr. 1799)
* [[1870]] – [[Karol Dickens]], angelsczi runita (ùr. 1812)
* [[1875]] – [[Karol Libelt]], pòlsczi filozof, spòlëzni i politiczni dzejôrz, prezes pòznóńscziego Towarzëstwa Nôùkòwi Pòmòcë (ùr. 1807)
* [[1944]] – w łódzczim gëce: [[Chaim Natan Widawsczi]], pòlsczi kùpc, dzejôrz (ùr. 1904)
* [[1944]] – zabita przez Miemców: [[Czesłôwô Puzon]], pòlskô harcerka, nôleżniczka Krajòwi Armie (ùr. 1919)
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Roczëzna}}
{{Kalãdarium}}
{{Kòntrola}}
{{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}
919df1nmotn7unibpt1haxfdl4pi59k
Miastkò
0
1381
214889
207505
2026-09-23T12:12:49Z
Terrus38
14026
214889
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Miastkò|
rodzôcz=Miastka|
adjektiw_mask=miastecczi|
adjektiw_fem=miasteckô|
céch=POL_Miastko_COA_1.svg|
fana=POL Miastko flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
kréz=bëtowsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardno -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Danuta Karaśkiewicz|
adres_um=ul.Grunwaldzka 1|
kod_poczt_um=77-200 |
tel_um=59 857-25-42|
fax_um=59 857-23-68|
mail_um=|
wiéchrzëzna=15.68|
stopniN=54|minutN=01|stopniE=16|minutE=59|
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=10 738[|
gęstość=1890,5|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 59|
pòcztowi kòd=77-200|
registracëjné tôfle=GBY|
TERYT=6222801064|
SIMC=|
www=http://www.miastko.pl|
}}
'''Miastkò''' (we zdrojach: ''Rumzbork'' 1565, ''Rummelsborch'' 1618, ''Stettlin Rummelsburg'' 1628, ''Rummelsburgk'' 1628, ''Rummelsburg'' 1789, ''Ramelsburg'' 1807, ''Rumelsburg'' 1807, ''Miastko'' 1885, ''Miastków'' 1885, ''Mjastko'' (Cenôwa), ''Miastkò'' (Ramułt); {{jãz.|pl}} ''Miastko'', {{jãz.|de}} ''Rummelsburg'') – gard leżący w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], nad rzéką [[Stëdnica|Stëdnicą]] (lewim dopłiwã [[Wieprzô|Wieprzë]]). Stolëca [[gmina Miastkò|Miastecczi Gminë]].
== Pòłożenié ë statisticzné pòdôwczi ==
*Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 54°01' N, dôłgòta - 16°59'E
*170 km na nordóst òd [[Szczëtna|Szczëtno]], 52 km na pôłnié òd [[Stôłpskò|Stôłpska]], 39 km na wieczór òd [[Bëtowò|Bëtowa]], 116 km na zudwest òd [[Gduńsk]]a
*bez gard przebiégają krajewé dardżi nr 20 i 21 ë bana [[Szczecënkò]] – [[Stôłpskò]]
*Lëdztwò: 11 998 (2004)
*Wiéchrzëzna: 15,68 km²
*Bezrobòcëzna: 13%
*Gãstnota lëdztwa: 1959 per./km²
* [http://upload.wikimedia.org/wikipedia/csb/6/60/Karta_miastko.jpg gardnô mapa]
* [https://web.archive.org/web/20060715021415/http://www.znamirowski.pl/mapy/mapa_miastko.php jinteraktiwnô gardnô mapa]
=== Lëdztwò Miastka ===
[[Òbrôzk:Ledztwo w miastku.jpg|center|350px]]
=== Wse Miastecczi Gminë ===
*Biôłô ({{jãz.|pl}} ''Biała'', {{jãz.|de}} ''Bial'')
*Bòbicëno ({{jãz.|pl}} ''Bobięcino'', {{jãz.|de}} ''Papenzin'')
*Chlebòwò ({{jãz.|pl}} ''Chlebowo'', {{jãz.|de}} ''Kornburg'')
*Czôrnicô ({{jãz.|pl}} ''Czarnica'', {{jãz.|de}} ''Scharnitz'')
*Dolskò ({{jãz.|pl}} ''Dolsko'', {{jãz.|de}} ''Dulzig'')
*Dretiń ({{jãz.|pl}} ''Dretyń'', {{jãz.|de}} Treten'')
*Dretink ({{jãz.|pl}} ''Dretynek'', {{jãz.|de}} ''Tretenwalde'')
*Gatka ({{jãz.|pl}} ''Gatka'', {{jãz.|de}} ''Gadgen'')
*Głodowò ({{jãz.|pl}} ''Głodowo'', {{jãz.|de}} ''Gloddow'')
*Komnica ({{jãz.|pl}} ''Kamnica'', {{jãz.|de}} ''Kamnitz'')
*Kôwcze ({{jãz.|pl}} ''Kawcze'', {{jãz.|de}} ''Kaffzig'')
*Kòwalewice ({{jãz.|pl}} ''Kowalewice'', {{jãz.|de}} ''Julienhof'')
*Kwisno ({{jãz.|pl}} ''Kwisno'', {{jãz.|de}} ''Gewiesen'')
*Lubkòwò ({{jãz.|pl}} ''Lubkowo'', {{jãz.|de}} ''Georgendorf'')
*Miôłocëce ({{jãz.|pl}} ''Miłocice'', {{jãz.|de}} ''Falkenhagen'')
*Òkunino ({{jãz.|pl}} ''Okunino'', {{jãz.|de}} ''Wocknin'')
*Paszeka ({{jãz.|pl}} ''Pasieka)
*Piôszczëna ({{jãz.|pl}} ''Piaszczyna'', {{jãz.|de}} ''Reinwasser'')
*Pòpòwice ({{jãz.|pl}} ''Popowice'', {{jãz.|de}} ''Puppendorf'')
*Przãsëno ({{jãz.|pl}} ''Przęsin'', {{jãz.|de}} ''Hansberg'')
*Role ({{jãz.|pl}} ''Role'', {{jãz.|de}} ''Grünwalde'')
*Słoszënkò ({{jãz.|pl}} ''Słosinko'', {{jãz.|de}} ''Reinfeld-Hammer'')
*Swierzenkò ({{jãz.|pl}} ''Świerzenko'', {{jãz.|de}} ''Klein Schwirsen'')
*Swierzno ({{jãz.|pl}} ''Świerzno'', {{jãz.|de}} ''Groß Schwirsen'')
*Swieszëno ({{jãz.|pl}} ''Świeszyno'', {{jãz.|de}} ''Schwessin'')
*Trzcëno ({{jãz.|pl}} ''Trzcinno'', {{jãz.|de}} ''Rohr'')
*Turowò ({{jãz.|pl}} ''Turowo'', {{jãz.|de}} ''Steinau'')
*Turskò ({{jãz.|pl}} ''Tursko'', {{jãz.|de}} ''Turzig'')
*Wôłdowò ({{jãz.|pl}} ''Wałdowo'', {{jãz.|de}} ''Waldow'')
*Wãgòrzënkò ({{jãz.|pl}} ''Węgorzynko'', {{jãz.|de}} ''Vangerin'')
*Wiatrołóm ({{jãz.|pl}} ''Wiatrołom'', {{jãz.|de}} ''Viartlum'')
*Małô Wôłczô ({{jãz.|pl}} ''Wołcza Mała'', {{jãz.|de}} ''Klein Volz'')
*Wiôlgô Wôłczô ({{jãz.|pl}} ''Wołcza Wielka'', {{jãz.|de}} ''Groß Volz'')
*Żabno ({{jãz.|pl}} ''Żabno'', {{jãz.|de}} ''Saaben'')
== Historëjô ==
[[Òbrôzk:Rummelsburgwappen.jpg|mały|100px|left|Miastkò - stôri herb]]
Miastkò je stôrim słowiańsczim (pòmòrsczim) sedlësczã. Pierszé pisóné dokùmańtë ò miejscowòscë òkreslóny tedë rôz "môłi gard", rôz "[[wies]]" pòchòdają z lat [[1335]], [[1368]], [[1478]], [[1496]] ë [[1506]]. Miastkò nôleżało tedë do pòmòrsczi familëje Maszewsczich (von Massow). W latach [[1616]]-[[1617]] mieszkeńcë zbùntowelë sã procëm Maszewsczim ë pò tim w [[1617]] Miastkò pierszi rôz dostało gardné prawa. W latach [[1628]] ë [[1657]] dwa pòżarë niszczą wiãcy jak 1/3 bùdinków w gardze, a [[26 czerwińca]] [[1719]] trzecy òdżiń niszczi wnet côłi gard (òstają le dwa côłé chëczë!). Chòc Miastkò miało gardné prawa familëjô von Massow wcyg ùwôżała gard jakno swòji miectwò, a w swôre wmieszëwôł sã król [[I. Fridrich Wëlem]] w [[1721]] r. Sztrid zakùńczëł sã wërokã nadwòrnégò sądu w [[Kòszalëno|Kòszalënie]] ([[1781]]). Pierszi rôz w historëji Miastkò stało sã stolëcą [[kréz]]u w [[1843]].
[[26 zélnika]] [[1939]] ògłoszëlë w Miastkù wòjnowi stan. Miastkò przedërchało [[II swiatowô wòjna|wòjnã]] wnet bez wiãkszëch krziwd, ale dobëté [[3 strëmiannika]] [[1945]] bez [[Sowiecka Zrzesz|sowiecczich]] żôłnérzów bëło znikwioné w 70%. Ju [[14 strëmiannika]] [[1945]] òstôł ùtworzony miastkòwsczi kréz. Pò refòrmie z [[1946]] Miastkò nalazło sã w [[szczëceńsczi wòjewództwò|szczëceńsczim wòjewództwie]], a w [[1950]] miastecczi kréz nalazł sã [[kòszalënsczi wòjewództwò|kòszalënsczim wòjewództwie]]. Administracëjnô refòrma w [[1975]] ùmiescëła Miastkò w [[stôłpsczé wòjewództwò|stôłpsczim wòjewództwie]]. W rokù [[1998]] w Miastkù pòwstôł Spòlëznowi Kòmitet Òbarnë Miastecczégò Krézu, ale w slédny refòrmie w [[1999]] Miastkò òstało le gminą i nalazło sã w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]].
* [https://web.archive.org/web/20071020132308/http://e-miastko.pl/galeria/galeria.php?start=0&kategoria=25 historiczné fotografije Miastka]
== Stôrodôwnotë ==
[[Òbrôzk:Miastko_kosciol_NMP.jpg|mały|Miastkò - póznobarokòwô cerczew]]
* Póznobarokòwi kòscół wëbudowony w [[1730]] r. W [[1905]] r. do kòscôła béła dobùdowónô wieżô, chtërna w [[1927]] dostaa barokòwi hełm.
* Chëcz przë Ribacczi ùlëcë, z [[1905]] r.
== Ùczba ==
* [https://web.archive.org/web/20091119135714/http://www.liceum.miastko.com.pl/ Zbiér Ògólowòsztôłcącëch Szkòłów]
* [https://web.archive.org/web/20041129043733/http://www.zsmmiastko.pl/ Zbiér Mechanicznëch Szkòłów]
* [https://web.archive.org/web/20110827090447/http://www.zsrckulodzierz.republika.pl/ Zbiér Gbùrzczich Szkòłów w [[Łodzéż|Łodzéżë]]]
* [https://web.archive.org/web/20170426043451/http://www.sp1.miastko.pl/ Spòdlécznô Szkòła Nr 1]
* Spòdlécznô Szkòła Nr 2
* [https://web.archive.org/web/20051025051135/http://www.gimnazjum.miastko.pl/ Miastkòwskô Gimnazëjô]
== Jinszé informacëje ==
* Partnersczim gardã Miastka je [[Miemieckô|miemiecczé]] [[:de: Fallingbostel|Fallingbostel]]
* Górnomiemiecczé miono Miastka – ''Rummelsburg'', pòdług legendë, pòchôdô òd miona rojbra Rumla, jaczi miôł żëc w dôwnëch czasach w òkòlim dzysdniowégò Miastka. Maszewskô familëjô (von Massow) chcaa dac Rumlowi tak wiôldżi plachc zemi, jaczi ùdô mù sã przejachac na kóniu òd rena do wieczora, żebë le rojber zaprzestôł swòjégò dzejaniô. Na zemi dóny Rumlowi miôł pòwstac Rummelsburg, to je Miastkò.
* Z Miastka pòchôdają m.jin. [[aktor]]ka [[Ewa Gawryluk]], [[generał|jenerôł barni]] [[Zbigniew Zalewski]] ë kaszëbsczi [[lëterat]] [https://web.archive.org/web/20070928021044/http://www.zmuda.tk/ Robert Zmùda-Trzebiatowsczi].
== Òbaczë téż ==
* [[Wieża cësnieniów w Miastkù]]
* [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]
== Lëteratura ==
* [[Jan Mordawski]]: ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; tłómaczëlë: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* nieòficjalnô starna gardu: www.miastko.prv.pl
* [http://www.rummelsburg.de/index.htm Heimatkreis Rummelsburg in Pommern]
* [http://republika.pl/zkpmiastko ZK-P Miastkò]
{{Pòmòrsczé krézë}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Bëtowsczi kréz]]
7968y9ddb6lu6aghl3c192zwz5zgm84
Pùck
0
1407
214890
214497
2026-09-23T12:12:56Z
Terrus38
14026
214890
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pùck
|rodzôcz=Pùcka
|adjektiw_mask=pùcczi
|adjektiw_fem=pùckô
|céch=POL_Puck_COA.svg
|fana=POL_Puck_flag.svg
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta|mapa=PL|rozmiar=250|rodzaj=inline|punkty mapy={{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|54°43'02"N 18°24'27"E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Pùck]]}}}}
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=pùcczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Hanna Pruchniewska
|adres_um=ul. 1 Maja 13,
|kod_poczt_um=84-100
|tel_um=58 673-0500
|fax_um=58 673-0533
|mail_um=
|wiéchrzëzna=4,9
|stopniN=54
|minutN=42
|stopniE=18
|minutE=24
|wysokość=0 – 20
|rok=2009
|lëdztwò=11 361 (2009)
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=84-100
|registracëjné tôfle=GPU
|TERYT=6222911031
|SIMC=
|www=http://www.miasto.puck.pl
|commons=Puck
|gwôsné miono=Puck
}}
'''Pùck''' (téż '''Pùckò''', '''Pëck''', {{jãz.|pl}} ''Puck'', {{jãz.|de}} ''Putzig'') – nadmòrsczé miasto nad sztrądã [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindżi]], stolëcô krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. W Pùckù mô swòją przédną sedzbã [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]]; ze stôrodôwnotów wôrt ôbaczëniô je fara — rzëmskòkatoleckô cerczew pòd wezwanim Piotra i Pawła, do jaczi na òdpùst płënie kùtrama wiele pielgrzimów.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Rotesz_puck.jpg|Pùcczi stôri rôtësz
Òbrôzk:Kutry podczas pielgrzymki rybackiej do Pucka.jpg|Kùtrë mòrzczich pielgrzimów
Òbrôzk:Zendzenie kaszebow leba puck.jpg|K-PZ Pùck
</gallery>
== Historiô ==
* 10 gromicznika 1920 zdënk Pòlszczi z Bôłtem
* Do 1926 Pùck i Hél bëłë jedurnyma pòlsczima pòrtama nad Bôłtã
* [[1939]] – tu béł Mòrsczi Diwizjón Lotniczi
* [[12 strëmiannika]] [[1945]] r. – dobëcé gardu przez sowiecką armiã
* 26 [[czerwińc]]a 2010 r. – XII [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]
* 21, 22 [[zélnik]] 2021 r. – XXII [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]
== Miona gardu w zdrojach ==
Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''Puyczk'' 1215, ''Putzk'' 1215; ''Puzk'' 1220; ''Puzch'' 1271, ''Putzc'' 1277; ''Putzig'' 1283, ''Puczk'' 1283, 1284, 1300, ''Pucz'' 1285, ''Puczsco'' 1288, ''Puczk'' 1300, ''Putzk'' 1333, ''Pucze'' 1323 (1342), ''Puczc'' 1342, ''Puczk'' 1348, ''Pawczk'' 1398, ''Puczker'' 1414-1438, ''Putczk'' 1414-1438, ''Puwczig'' 1414-1438, ''Puck'' 1457, ''Puczek'' 1472, ''Pawczike'' 1480; ''Pauczike'' 1480, ''Powczik'' 1489, ''Puczko'' 1504; ''Puczk'' 1534, ''Pucko'' 1565; ''Puck'' 1565, ''Pauczigk'' 1570, ''Puck'' 1583, ''Pucko'' 1596, ''Putske'' 1596, ''Bautzig'' 1655, ''Putzig'' 1659, ''Puck'' 1664, ''Pucko'' 1772, ''Putzig'' kòl 1790; ''Puck'' (Cenôwa), ''Pùckò'' (Lorentz), ''Pùck'' (Lorentz, Treder), ''Puck''.
== Òbaczë téż ==
* [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]]
* [[Dzień Kaszubski w Pucku]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/267 ''Puck'' (kasz. Peck) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pùck| ]]
9opl37r22clon32rh525nq3telgsa65
Bëtowò
0
1416
214891
213987
2026-09-23T12:13:04Z
Terrus38
14026
214891
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Bëtowò|
rodzôcz=Bëtowa|
adjektiw_mask=Bëtowsczi|
adjektiw_fem=Bëtowskô|
céch=POL_Bytów_COA.svg|
fana=POL Bytów flag.svg|
karta=POL_Bytów_map.svg|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
kréz=bëtowsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=mieskò-wieskô|
gmina=Bëtowò|
miejska=|
bùrméster=Jireneùsz Józef Gòspòdark|
adres_um=ul. 1 Maja 15|
kod_poczt_um=77-100 |
tel_um=59 822-23-17|
fax_um=59 822-25-92|
mail_um=|
wiéchrzëzna=8.72|
stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29|
wysokość=|
rok=2024|
lëdztwò=16 218|
gęstość=1859,86 òs./km²|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 59|
pòcztowi kòd=77-100|
registracëjné tôfle=GBY|
TERYT=6222801024|
SIMC=|
www=http://www.bytow.com.pl|
commons=Bytów|
}}
[[Òbrôzk:Betowo_1(17a).jpg|mały|Bëtowò - dôwny krzëżôcczi zómk. Ninia [[Zôpadnokaszëbsczé Mùzeùm w Bëtowie]]]]
[[Òbrôzk:Betowo_(1618).png|mały|Dôwné Bëtowò, céchùnk Lubinusa z [[1618]] rokù. ]]
[[Òbrôzk:Kościół p.w. Św. Jerzego w Bytowie 2012.JPG|mały|Cerkwiô w Bëtowie]]
'''Bëtowò''' ({{jãz.|pl}} ''Bytów'', {{jãz.|de}} ''Bütow'', {{jãz.|uk}} ''Битів''; w zdrojach: ''Butow'' 1321, ''Bytow'' 1335, ''Byttow'' 1345, ''Bytowo'', ''Bütow''; ''Bétowo'' (Cenôwa)) – krézowi gard w Pòrénkòwi [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], sedzba mieskò-wiesczi gminë Bëtowò. Leżi na Bëtowsczim Pòjezerzim, nad rzekama Bòrëją ë Bëtówką.
== Pòłożenié ==
Kòòrdinatë: szérzô - 54°10' N, dłużawa - 17°30' E.
== Pòdôwczi ==
=== Gard ===
* Wiéchrzëzna gardu: 8.72 km²
* Lëdztwò gardu: 16 218 mieszkańców
=== Gmina ===
* Wiéchrzëzna gminë: 197,44 km²
* Lëdztwò gminë: 24 831 mieszkańców
=== Gard ë gmina ===
* Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]]
* Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln [[złoti|zł]]
== Historëjô ==
Bëtowò bëło czëdes wôżnym gardã w [[Lãbòrskò-bëtowskô Zemia|Lãbòrskò-bëtowsczi Zemi]] jakô béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë brambòrsczi elechtorzë. Gardné prawa mô òd 12 lëpińca 1346.
== Słôwny lëdze ==
* [[Szimón Krofey]]
* [[Róman Malek]]
* [[Rafał Mohr]]
== Stôrodôwnotë ==
* [[Zómk w Bëtowie|Zómk z kùńca XIV wiekù]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 170
* Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 7 maja 1946 r. Monitor Polski rok 1946 nr 44, poz. 85[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19460440085].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/520 Bytów w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg Bytow ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Bëtowò]]
clfdwqt8olo6b5840xyir5qjmdc1j2z
Eùropejskô Ùniô
0
1426
215153
213564
2026-09-23T16:44:30Z
Iketsi
3254
[[Zbigórz Jankòwsczi]]
215153
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox pòliticznô òrganizacjô
|miono= Eùropejskô Ùniô
|gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small>
|lata jistnienia=
|fana= Flag of Europe.svg
|miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie
|mòtto=In varietate concordia<ref name=":6">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto_pl Motto UE], european-union.europa.eu.</ref>
|himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center>
|na karce= European Union main map.svg
|jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|24 jãzëczi]]
|stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]]
|fòrma państwa= midzënôdornô ùniô
|kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]]
|Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa
|Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen
|data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref>
|data lëkwidacji=
|wiéchrzëzna= 4 mln
|procent-wòdë=
|lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat - Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref>
|rok= 2025
|dëtk= eùro
|kòd dëtka= €, EUR
|czasowô cona=
|swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref>
|kòd=
|Internet= .eu
}}
'''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta [[Radzëzna Eùropë]], a 1951 r. [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945-59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota]] i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã m.jin. [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]].
Òd czasu weńscô w żëcé [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńsczi Ùgòdë]] 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]].
W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>.
{| class="wikitable"
|+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie
!Kraj
!Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ)
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô'''
| align="center" |'''449 milionów (100%)'''
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]]
| align="center" |83,4 milionów (19%)
|-
|[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francëjô|Francëskô]]
| align="center" |68,4 milionów (15%)
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]]
| align="center" |58,9 milionów (13%)
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]]
| align="center" |48,6 milionów (11%)
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]]
| align="center" |36,6 milionów (8%)
|}
== Historiô ==
=== Eùropejsczé Wspólnotë ===
[[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô [[Plan Schumana|plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë]]. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Néderlandzkô]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]].
19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>.
Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwedzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />.
1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>.
W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>.
W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ({{jãz.|en}} ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />.
=== Ùniô ===
[[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]]
7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]).
1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwedzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Néderlandzkô]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>.
[[Òbrôzk:Brexit Demonstrator (42485877015).jpg|mały|Demónstracjô procëm wëstãpieniu Wiôldżi Britanie z Ùnie (Brexitowi) w 2019 rokù]]
1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. W rujanie 2004 rokù 25 nôleżnikòwëch krajów EÙ pòdpisëje Ùgòdã ùsôdzającą Kònstitucjã dlô Eùropë, równak òbëwatele [[Francëjô|Francësczi]] i [[Néderlandzkô|Néderlandzczi]] ją òdrzëcają; miast kònstitucje, Ùniô przëjimô [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńską Ùgòdã]], jakô zmieniwô ùszłé ùgòdë w célu zwikszeniô demòkracje bënë EÙ. Ùgòda wëszła w żëcé 1 gòdnika 2009 rokù<ref name=":5" />.
Eùropejskô Ùniô pòwikszô sã jesz 2 razë: 1 stëcznika 2007 rokù dołãczô [[Bùłgariô|Bùłgarskô]] i
[[Rumùńskô]]<ref name=":5" />, a 1 lëpińca 2013 rokù [[Chòrwackô]]<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2010-19_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2010-19], european-union.europa.eu.</ref>.
23 czerwińca 2016 rokù Britijczicë welëją za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8" />. [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]] òpùszczô wspólnotã 1 gromicznika 2020 rokù<ref name=":9" /> – je to pierszi krôj w historie, chterën z zrzeszë wëszedł.
== Sztruktura ==
W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ:
* [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradë parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>.
* [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>.
* [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. Prezydencjô nad radzëzną zmieniwô sã co pół rokù midzë krajama ùnie<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/council-eu/presidency-council-eu/ Prezydencja w Radzie UE], consilium.europa.eu.</ref>. Òd 1 stëcznika 2026 rokù robòtą radzëznë czerëje [[Cyper]], chterën przëjął tã rolã òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>[https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/presidency-of-the-council-of-the-eu/ Presidency of the Council of the EU], cyprus-presidency.consilium.europa.eu.</ref>.
* [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. Robòtą kòmisje czerëje przédnik EK.
<gallery>
Òbrôzk:Roberta Metsola 2022 (cropped).jpg|'''Roberta Metsola''', przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu
Òbrôzk:António Costa- 2017 - Web Summit - 24778904437 (cropped).jpg|'''António Costa''', przédnik Eùropejsczi Radzëznë
Òbrôzk:2017-09-24 Ursula von der Leyen by Sandro Halank.jpg|'''Ursula von der Leyen''', przédniczka Eùropejsczi Kòmisje
</gallery>
== Geògrafiô ==
=== Nôleżnikòwé kraje EÙ ===
{| class="wikitable"
!Rok przëstãpieniô
!Nôleżnikòwé kraje EÙ
!Òrganizacjô
|-
| align="center" |1957
|[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Néderlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]]
| align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota
|-
| align="center" |1973
|[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Dëńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]*
| rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wspólnota
|-
| align="center" |1981
|[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]]
|-
| align="center" |1986
|[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]]
|-
| align="center" |1995
|[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]]
| rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô
|-
| align="center" |2004
|[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]]
|-
| align="center" |2007
|[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]]
|-
| align="center" |2013
|[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]]
|}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]]
=== Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ ===
1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref name=":9">Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8">[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>.
{| class="wikitable"
!Państwò
!Rok przëstãpieniô
!Rok wëstãpieniô
!Referendum
|-
|[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô
| align="center" |1973
| align="center" |2020
|23 czerwińca 2016
|}
=== Kraje, jaczé kandidëją do EÙ ===
Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>.
Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr:
* miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka,
* miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje,
* miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ.
Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>.
{| class="wikitable"
!Państwò
!Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ
!Sztatus kandidata
!Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]]
| align="center" |łżëkwiat 2009
| align="center" |czerwińc 2014
| align="center" |lëpińc 2022
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]]
| align="center" |gromicznik 2016
| align="center" |gòdnik 2022
|
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]]
| align="center" |strëmiannik 2022
| align="center" |gòdnik 2023
|
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]]
| align="center" |strëmiannik 2022
| align="center" |czerwińc 2022
| align="center" |czerwińc 2024
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]]
| align="center" |gòdnik 2008
| align="center" |gòdnik 2010
| align="center" |czerwińc 2012
|-
|[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]]
| align="center" |strëmiannik 2004
| align="center" |gòdnik 2005
| align="center" |lëpińc 2022
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]]
| align="center" |gòdnik 2009
| align="center" |strëmiannik 2012
| align="center" |stëcznik 2014
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]]
| align="center" |łżëkwiat 1987
| align="center" |gòdnik 1999
| align="center" |rujan 2005
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]]
| align="center" |gromicznik 2022
| align="center" |czerwińc 2022
| align="center" |czerwińc 2024
|-
|[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]*
| align="center" |gòdnik 2022
|
|
|}
== Symbòle ==
[[Òbrôzk:Ninth Symphony original.png|mały|12 starna rãkòpisu IX Symfònie Beethovena|300x300px]]
=== Eùropejsczi himn ===
Himnã Eùropejsczi Ùnie (a téż [[Radzëzna Eùropë|Radzëznë Eùropë]]) je part IX Symfònie Ludwiga van Beethovena w 1823 rokù do tekstu pòematu Fridricha Schillera "Òda do redotë" z 1785 rokù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-anthem_pl Hymn europejski], european-union.europa.eu.</ref>. Przez wielejãzëkòwi charakter ùnie òficjalno himnã je jinstrumentalnô wersjô, chòc przez eùropejsczé spòlëznë je spiéwóny z dolmaczënkã, np. w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] pòemat Schillera je spiéwóny w tłómaczenim Konstantégò Ildefònsa Gałczynsczégò. Himn ''(de facto "Òdã do redotë")'' na kaszëbsczi przedolmacził m.jin. [[Zbigórz Jankòwsczi]]<ref name=":7">J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>.
==== Òda do redotë (dolm. Z. Jankòwsczi)<ref name=":7" /><ref>z doprowadzenim do sztandardu.</ref><!-- ten tekst tak pò prôwdze tuwò nie pasëje i jô bë gò pózni przeniósł do apartnégò artikla ò Òdze do redotë, a tuwò dôł szablónã apartny artikel --> ====
:''Ò redoto, jiskro bògów,''
:''kwiece Elizejsczich Pól''
:''swiãtô, na twim swiãtim progù''
:''stôwô naj kaszëbsczi chùr.''
:''Widnosc twòja wszëtkò zacmi,''
:''złączi, co kawel nóm wzął.''
:''Mdą familią wszëtcë lëdze''
:''tam, gdze twój mdze mądri głos.''
:''Òna w sercu, w zbòżu, w spiéwie,''
:''òna w schwôce lëdzczich rąk,''
:''z ni nôlëchszi robôk bierze,''
:''w ni nôlepszi nieba krąg.''
:''Wstańta, lëdze, wstańta wszãdze,''
:''nowinã niesã dzysô wóm:''
:''na gwiôzdownym nieba skłonie''
:''ta redota łiskô nóm.''
=== Mòtto EÙ ===
Mòttã Eùropejsczi Ùnie są słowa Zjednóny w wieleôrtnoscë ({{jãz.|la}} ''In varietate concordia''), jaczé mają pòdczorchiwac zgrôwanié do miru i dobrocëznë, a téż òchronã kùlturowi i jãzëkòwi bòkadnoscë Eùropë<ref name=":6" />. Mòtto mô swòją wersjã w kòżdim òficjalnym jãzëkù ùnie ({{jãz.|bg}} ''Единство в многообразието''; {{jãz.|en}} ''United in diversity''; {{jãz.|pl}} ''Zjednoczeni w różnorodności''; {{jãz.|cs}} ''Jednotná v rozmanitosti''; {{jãz.|gr}} ''Ενωμένη στην πολυμορφία'' i jin.).[[Òbrôzk:European Union Flag (4768764591).jpg|mały|Eùropejskô fana|300x300px]]
=== Eùropejskô fana ===
Eùropejskô fana je mòrdą płôchtą z dwanôstoma złotima gwiôzdama w òkrãgù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu.</ref>. Fana mô symbòlizowac jednotã, solidarnotã i harmóniã. [[Radzëzna Eùropë]] w gòdnikù 1955 rokù przëjãła projekt jakno swòją òficjalną fanã, a w łżëkwiace 1983 [[Eùropejsczi Parlament]] zabédowôł, bë bëła òna pòspólną faną Eùropejsczich Wspólnot. Mòrdô fana pierszi raz je wcygniãtô na pikc przed Berlaymont, sedzbą [[Eùropejskô Kòmisjô|Eùropejsczi Kòmisje]] w [[Bruksela|Bruksele]], w maju 1986 rokù. Eùropejskô fana wisy przed gardowima a rządowima bùdinkama, je na tôflach projektów a inicjatiw ùdëtkòwiónëch przez Ùniã, na pòlsczim prawie jazdë, a téż na rejestracjowëch tôflach w nôleżnikòwëch krajach EÙ (tpzw. [[eùroband]]).
== Galeriô ==
<gallery mode="nolines" widths="200">
Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele
Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô
Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi
Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]]
* [[Eùropa]]
* [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé pòwrózczi ==
{{Commons}}
* [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Eùropa]]
[[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]]
[[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]]
2pssirdpvwoigtlotop99kuz6pekg72
Eùropa
0
1427
215114
213484
2026-09-23T16:07:56Z
Terrus38
14026
215114
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Europejsko Unijo CBS ubt2.png|mały|Eùropa ë [[Eùropejskô Ùniô]]]]
'''Eùropa''' – [[dzél swiata]] na nordowi półkùglë [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Atlantëcczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] na zôpôdze, jaż do górów [[Ùral]] na wchòdze, na pôłnim òd [[Westrzódzemne Mòrzé|Westrzódzemnegò Mòrza]], [[Czôrne Mòrzé|Czôrnégò Mòrza]] ë òbniżeniô Kùmskò-Manëcczégò, do [[Nordowi Òcean|Nordowégò Mòrza]] na nordze. Wedle niechtërnëch mòdelów ùznôwónô je jakò apartny [[kòntinent]], a wedle jinszëch jakno part [[Eùrazja|Eùrazji]].
== Geògrafne pòdôwczi ==
[[Òbrôzk:Europe_satellite_orthographic.jpg|mały|Satelitarni òdjimk Eùropë]]
[[Òbrôzk:Rectified Languages of Europe map.png|mały|Eùropa]]
[[Òbrôzk:Grossgliederung Europas.png|mały|Eùropa]]
[[Òbrôzk:First.Crusade.Map.jpg|mały|Eùropa, [[1000]].]]
'''Wiéchrzëzna Eùropë:''' 10 521 324 km<sup>2</sup>, (5,96 mln km<sup>2</sup> z òstrowama, le bez eùropejsczégò dzélu Rusczi)<br />
'''Lëdztwò:''' kòl 744 mln (wôrtosc na ògle z 2026, bez eùropejsczégò dzélu Rusczi)<br />
'''Równoleżnikòwi rozskòczënk:''' 5600 km (79 gradów)<br />
'''Pôłnikòwi rozskòczënk:''' 4200 km (35 gradów)<br />
'''Długota strądôw:''' 38 tys. km<br />
'''Strzédna wiżô môlu:''' 340 m [[n.r.m.]]<br />
'''Nôwëższi wëszéńc w Eùropie:''' [[Mont Blanc]] (4807 m n.r.m.) <br />
'''Nôniższi môl w Eùropie:''' na strądze [[Kaspijsczé Mòrze|Kaspijsczégò Mòrza]] (-28 m p.r.m.) <br />
'''Nôdłëgszô rzéka w Eùropie:''' [[Wołga]] 3530 km<br />
'''Nôwiksze jezero w Eùropie:''' [[Ładoga]] 17700 km<sup>2</sup> <br />
'''Strzédna gãscëzna lëdzy:''' 34 sztaturë/km<sup>2</sup><br />
'''Nôwiksze garde w Eùropie:''' [[Stambùł]], [[Londin]], [[Pariz]], [[Mòskwa]]
Nôdalszé grańcë Eùropë jakno dzélu swiata:
* na nordze – [[Òstrów Rudolfô]] w òstrowinié [[Zemiô Franciszka Józefa|Zemii Franciszka Józefa]]
* na pôłnié – òstrów [[Gavdos]]
* na pòrénkù – [[Flissingsczi Retk]] na [[Nowô Zemiô|Nowi Zemi]]
* na zôpôdze – kamiznë kòle òstrowa [[Flores (òstrów na Azorach)|Flores]] na [[Azorë|Azorach]]
Nôdalszi grańcë Eùropë jakno kòńtinentù:
* na nordze – retk [[Nordkinn]] ([[Norweskô]])
* na pôłnie – retk [[Marroquí]] ([[Szpańskô]])
* na pòrénkù – ùbiega [[Bajdarata|Bajdaratë]] do [[Bajdarackô Hôwinga|Bajdaraccziej Hôwindżi]] ([[Ruskô]])
* na zôpôdze – retk [[Roca]] ([[Pòrtugalskô]])
Nôwikszim krôjã w Eùropie je Ruskô.
Razã z [[Azjô|Azją]] Eùropa je [[Eùrazja|Eùrazjã]] ë je jeji 1/5 wiéchrzëzne, nôbarżi pòłożoną na zôpôd ë je téż jeji nôwikszim pòłòstrowã.
== Pòzwa ==
Pòzwa Eùropë wëwòdzy sã z grecczégò słowa Εὐρώπη (''Europe'') i przez swòją łacyńsczą fòrmã ''Europa'' wëszła do prawie wszëtczich jãzëków swiata. Etimòlogiô samégò terminu Εὐρώπη nie je gwësnô: mòżlewé je, że pòchòdzy òd εὐρωπός (''europos'') – „łagòdno wznoszący sã”, abò òd asyrijsczégò ''ereb -''„zôpôd”. Jinszé teòrie wëwòdzą drëżeń òd semicczégò słowa znaczącégò „cemny”. Ùżiwóné sã téż òkresleniô "Stôri Kòntinent".
== Grańce Eùropë ==
Przebieg ùmówny grańcë Eùropë z Azją na pòrénkù i pôłniowim pòrénkù wëwołëje spiérczi. Sprawa ta je różnie rozstrzëganô w ùczbie poszczególnëch krajów, a nôwicy rozbieżnoscë w tij sprawie wëstãpujã w ùczbie [[Anglosasë|anglosasczim]].
== Òbôcze téż ==
'''''Dostónczi Wikipediji tikającé Eùropë'''''
* [[Lësta nôwikszëch gardów w Eùropie]]
* [[Lësta historëcznëch krôjów ë òbéńdów w Eùropie]]
* [[Lësta eùropejsczich państw]]
* [[Eùropejskô Ùniô]] ë [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Eùropa}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Eùropa| ]]
[[Kategòrëjô:Geògrafiô]]
[[Kategòrëjô:Kòntinentë]]
r3wdz9v6youwo36xvrdf5b3wng5pszg
Gduńsk
0
1432
214892
214004
2026-09-23T12:13:11Z
Terrus38
14026
214892
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Gduńsk
|gwôsné miono= Gdańsk
|céch= POL Gdańsk COA.svg
|rodzôcz= Gduńska
|fana= POL Gdańsk flag.svg
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa= PL
|rozmiar= 250
|rodzaj= inline
|punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt
|54°22'N 18°38'E
|pòzycjô=left
|merk=Red pog.svg
|rozmiôr merka=8
|òpisënk=[[Gduńsk]]}}
}}
|państwò= [[Pòlskô]]
|wòjewództwò= [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczé]]
|Kréz=
|wiéchrzëzna= 258<ref>blós ląd; mët z partã Gduńsczi Hôwindżi 683 km² [[https://www.gdansk.pl/raport-o-stanie-miasta/2023/Ogolna-charakterystyka-miasta,a,265431 Ogólna charakterystyka miasta], gdansk.pl].</ref>
|stopniN=54
|minutN=22
|stopniE=18
|minutE=38
|lëdztwò= 489 328<ref>[https://www.gdansk.pl/gdansk-w-liczbach Gdańsk w liczbach], gdansk.pl.</ref>
|rok= 2025
|czerënkòwi numer= (+48) 58
|pòcztowi kòd= 80-009 do 80-958
|registracëjné tôfle= GD, XD<ref>Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001847 Dz.U. 2022 poz. 1847]).</ref>
|bùrméster= [[Aleksandra Dulkiewicz]]
|adres_um= Nowé Ògardë 8/12
|kod_poczt_um= 80-803
|www= http://www.gdansk.pl/
|commons= Gdańsk
}}
'''Gduńsk''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'', {{jãz.|la}} ''Gedania'' abò ''Dantiscum'', {{jãz.|de}} ''Danzig'', {{jãz.|nl}} ''Danswijk'') – je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] ôs [[Kaszëbi|kaszëbsczi miészëznë]]. Je pòłożony na pôłniowim sztrądze [[Bôłt]]u, przë ùbiedze rzeczi [[Wisła|Wisłë]]. Jegò pòrénkòwi part je na [[Wiselny Zëławë|Zëławach]] ë [[Wislónô Sztremlëzna|Wislóny Sztremlëznie]], a zôpadny na ùrzmach [[Kaszëbskô Wëżawa|Kaszëbsczi Wëżawë]]. Òd 1999-gò rokù Gduńsk mô sztatus gardu na prawach krézu ë je stolëcą [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.533 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù.
== Historiô ==
[[Òbrôzk:Johannes Canaparius (Jan Kanapariusz) Gyddanyzc Gdańsk Danzig.jpg|mały|Gyddanyzc]]
* [[VII wiek]] – pòmòrsczé plemiona przëcygłë nad pôłniowi sztrąd [[Bôłt]]u
* [[X wiek]] – pòwstôł [[òbarny gard]] [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]]
* [[970]]-[[980]] – [[Mieszkò I]] òpanôwôł [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]]
* [[997]] – [[Praga|prasczi]] biskùp Wòjcech zatrzimôł sã w gardze, z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò gardze ''Gyddanyzc'' w żëwòce [[Swiãti Wòjcech|swiãtégò Wòjcecha]]
* [[1013]]
** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òstało przëłączoné do [[Kùjawskô|kùjawsczégò]] [[Biskùpstwò|biskùpstwa]]
** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òdzwëskało samòbëtnosc òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]
* [[1047]] – pòlsczi ksyżëc [[Kadzmiérz I Òdnowicél]] przëłączëł Pòrénkòwą Pòmòrską do swòjégò państwa
* [[1093]] – pòlsczi ksyżëc [[Władisłôw I Herman]] wëdôł rozkôz spôleniô gardów w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczi Pòmòrsce]]
* [[1120]] – [[Bòlesłôw Krzëwògãbi]] dobéł w wòjnie z Pòmòrzanama
* 1227 – Samòstójnosc [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]]
* [[1236]] – [[Lubecczé gardowé prawo]]
* 1282 – Syn Swiãtopôłka, [[Mscëwòj II|Mscëwój II]], zawarł z wiôlgòpòlsczim ksyżëc [[Przemësłã II]] ùkłôd w Kãpnie.
* [[1308]] – [[Krzëżôcë]] zajãlë gard
* [[1361]], [[1378]], [[1411]], [[1416]] – rëchawë procëm Krzëżôkom
* [[1454]] – Gduńsk òdpòjãti przez pòwstańców [[Prëskô Zrzesz|Prësczi Zrzeszë]]
* [[1457]] – Wiôldżé Privilegium pòlsczégo króla [[Kadzmiérz|Kadzmierza]] ë miono ''Królewsczi Pòlsczi Gard Gduńsk''
* [[15 séwnika]] [[1463]] – gduńskò-jelbiąskô flota (25 òkrãtów) pòbiła krzëżôcką flotã (44 òkrãtów) na Wislanim Zôlóju
* [[19 rujana]] [[1466]] – znôw w Pòlsce pò [[tornsczi spòkój|tornsczim spòkòju]]
* 18 czerwińca [[1568]] – 13 frajbitrów z Gduńska napadło na [[Kaszëbi|kaszëbsczich]] lëdzy, a pòtemù bëło ùkôróné. W tim czasu mòcny béł tu mieszczónowi stón
* [[1807]]–[[1815]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] Napòléòna
* [[1904]] – [[Gduńskô Pòlitechnika]]
* [[1920]]–[[1939]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]]
* [[1929]] rokù bëłë m.jin. tu sarcësté mrozë ([https://web.archive.org/web/20140222152410/http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=65319 s. 4 Port gdański odcięty od komunikacji] )
* [[1 séwnika]] [[1939]] – òbarna [[Westerplatte]] ë zôczątk [[II Swiatowô Wojna|II Swiatowi Wòjnë]]
* [[28 strëmiannika]] [[1945]] – przejãcé Gduńska przez pòlsczé ë sowiecczé wòjskò (gard znikwiony w 60 proc.)
* [[1970]] – sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]])
* [[22 séwnika]] [[1980]] – w Gduńsczi Zdrzëtni Lenina pòwsta samòstójnô samòsprôwnô warkòwô zrzesz "[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnosc]]"
* [[2008]] – òb lato cuchem "Transcassubia" przëjachelë do Gduńska [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón
Nôstarszi kaszëbsczé knédżi: [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] z rokù [[1643]] bëłë wëdóné w Gduńskù. [[Bernat Zëchta]] m. jin. tu gôdôł z Kaszëbama zanim napisôł swój: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej''. Tu zaczãła dzejac [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|"Solidarnosc”]], a to stało sã pierszą kùglą lawinë nikwiący kòmùnizm w Eùropie, téż tu je stolëca eùropejsczégò miészëznowégò jãzëka – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]]. W [[strumiannik]]ù 2011 rokù przë drogach do Gdùńska mógł pòtkac nôpis: „Gduńsk – stolëca Kaszëb wito”. W gduńsczich szkòłach téż mòże sã ùczëc kaszëbsczégò. W 2013 r. w szesc spòdlecznëch szkòłach ùczëło sã kaszëbsczégò jãzëka 143 dzecy. Òd dłëgszégò czasu (2017) tu są bilietë ZTM z kòmùnikatã w kaszëbsczim jãzëkù.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg|Szlachòta [[Swiãtopôłk II Bëlny|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]]
Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|[[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma]]
Òbrôzk:Gdunsk_4.jpg|Wiôlgô Kùstrzëca (Arsenal)
Òbrôzk:Gdunsk_2.jpg|[[Dłudżi Ùbrzég]] ë bôt ''"Kaszubski brzeg"''
Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg| Zrekònstruòwóné [[Wiązarka|wiązarkòwé]] spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]]
Òbrôzk:Koscol_NMP_Gdunsk.jpg|[[Marijën Kòscół w Gduńsku]]
Òbrôzk:Capilla Real, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|[[Królewskô kaplëca]]
Òbrôzk:Danzig-Neptunbrunnen.jpg|[[Fòntana Neptuna]]
</gallery>
== Ekònomijô ==
* Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): 1.157.854.849 [[złoty|zł]]
* Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): 1.097.405.739 zł
Gduńsk je nôwikszim mòrsczim pòrtã w Pòlsczi<ref>http://www.gospodarkamorska.pl/Porty,Transport/raport---polskie-porty-morskie-w-pierwszym-p%C3%B3lroczu-2014-roku.html</ref>, hewò je téż wiôldżé latawiskò (Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – kòd IATA: GDN, kòd ICAO: EPGD).
== Słôwny lëdze ==
* [[Sambòr I]]
* [[Mscëwòj I]]
* ksyżã [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]]
* ksyżã [[Mscëwòj II]]
* biskùp [[Moritz Ferber]]
* malownik [[Vredemann de Fries]] (1527-[[1606]])
* pisôrz, teoreta lëteraturë [[Marcën Opitz]] (1597-[[1639]])
* architekta [[Ôbram van dem Block]]
* architekta [[Antón van Obbergen]]
* bòtanik, kùpc [[Jakùb Breyne]] (''Jacobus Breynius Gedanensis'' ùr. 1609 – ùm.[[1657]])
* astronóma [[Jan Heweliusz]] (1611-[[1687]])
* fizyk [[Gabriel Fahrenheit]] (1686-[[1736]])
* pisôrka [[Luiza Gottschedin]] (1713-1750?)
* malownik [[Daniel Chodowiecki]] (1726-[[1801]])
* pisôrka [[Johanna Schopenhauer]] (1766-[[1838]])
* filozófa [[Artur Schopenhauer]] (1788-[[1860]])
* kòlekcjonéra dokôzów kùńsztu [[Lesser Giełdziński]] (1830-[[1910]])
* gazétnik, apartnik [[Fric Jaenicke]] (Poguttke) (1885-[[1945]])
* pisôrz, noblista [[Günter Grass]] (1927-[[2015]])
* pòlitikôrz, noblista [[Lech Wałęsa]] (1943)
* pòlitikôrz, dzejopisôrz [[Donald Tusk]] (1957)
* wërzinôrz [[Jan de Weryha-Wysoczański]] (1950)
* first lady [[Jolanta Kwasniewska]] (1955)
* teatrownik [[Krzysztof Kolberger]] (1950-2011)
* szportówca [[Dariusz Michalczewski]] (1968)
* pisôrz, dzejopisôrz [[Jerzy Samp]] (1951)
* òkrãtownik [[Ludwik Prądzyński]] (1956)
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
=== Przédny Gard ===
<table><tr><td valign="top">
* [[Dwór Bratnicë Swiãtégò Jerzégò]]
* [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńskù|kòscół swiãtégò Jana]]
* [[Kòscół swiãtégò Miklosza w Gduńskù|Kòscół swiãtégò Niklasa]]
* [[Królewskô Kapela w Gduńskù|Królewskô kapela]]
* [[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]]
* [[Dwór Artusa w Gduńskù|Dwór Artusa]]
* [[Wiôldżi Arsenal w Gduńskù|Wiôldżi Arsenal]]
</td><td valign="top">
* [[Marijën Kòscół w Gduńskù|Marijën Kòscół]]
* [[Fòntana Neptuna w Gduńskù|Fòntana Neptuna]]
* [[Złoti Bùdink]]
* [[Angelsczi Dodóm w Gduńskù|Angelsczi Dodóm]]
* [[Katowniô w Gduńskù]]
* bùdink Dłudżi Tôrg 20
* Dodóm Schlütera
</td></tr></table>
=== Stôri Gard ===
<table><td valign="top">
* Kòscół swiãti Katarzënë
* Kòscół swiãti Brigidë
* Kòscół swiãtégò Bartłominia
* Kòscół swiãtégò Jakùba
</td><td valign="top">
* Kòscół swiãti Jelżbiétë
* Rôtësz Starégò Gardu
* Wiôldżi Młin
</td></tr></table>
=== Stôré Przedmiescé ===
<table><td valign="top">
* kòscół swiãti Trójcë ë klôsztor pòfrancyszkańsczi
* kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła
* [[Małô Kùstrzëca w Gduńsku|Małô Kùstrzëca]]
</td></tr></table>
=== [[Òlëwô (dzél Gduńska)|Òlëwô]] ===
<table><td valign="top">
* Palast Òpatów
* pòcystersczi klôsztór z kòscołã Swiãti Trójcë, NMP ë swiãtégò Bernata – [[Archikatédra gduńskô]]
* kùzniô
</td></tr></table>
=== Gardowé brómë ===
<table><tr><td valign="top">
* [[Chlebnickô Bróma w Gduńskù|Chlebnickô Bróma]]
* [[bróma Żór w Gduńsku|Żór]]
* [[Marijnô Bróma w Gduńsku|Marijnô Bróma]]
</td><td valign="top">
* [[Niskô Bróma w Gduńsku|Niskô Bróma]]
* [[Zelonô Bróma w Gduńsku|Zelonô Bróma]]
* [[Wësokô Bróma w Gduńskù|Wësokô Bróma]]
</td><td valign="top">
* [[Złotô Bróma w Gduńsku|Złotô Bróma]]
</td></tr></table>
=== Jiné ===
* [[Minda]]
* [[Fôrwôter]]
* [[Nowô Bënowô Nierzejô]]
'''Przësłowié''': Nié òd razu [[Krakòwò|Kraków]] zbùdowalë, ale Gduńsk òd razu zbùrzëlë.
== Miona gardu w zdrojach ==
Jinsze miona gardu to téż: '''Gdańskò''', '''Gdańsk''', '''Gdôńsk''', '''Gdąńskò'''. We zdrojach: ''Gyddanyzc'' 1000; ''Kdanzc'' 1148; ''Danzko'' 1180; ''Gdanzc'' 1188; ''Gdantz'' 1198 (kòpijô z XIII w.); ''Danzk'', ''Gdanensis''
(adj.) 1209; ''Danzk'' 1209 (kòpijô z XIII w.), ''Danzc'' 1209 (kòpijô z XIII w.); ''Gdanizc'' kòl 1220; ''Dancek'' 1224, ''Danczk'' 1224, ''Gdanensis'' (adj.) 1224; ''Gedanensis'' (adj.) 1235, ''Gdancz'' 1235 (fals. z XIV w.); ''Gdansk'' 1235; ''Gdanzc'' 1238; ''Danzeke'' 1248; ''Danzk'' 1263; ''Danceke'' 1263; ''Gdanzke'' 1267; ''Dantzik'' 1268, ''Gedanck'' (3x) 1268; ''Gdansk'' 1268; ''Gedanensis'' (adj.) 1271; ''Danzceke'' (2x) 1272; ''Danczk'' 1279, ''Danense'' (adj.) 1279; ''Dancezc'' 1281; ''Gdanchek'' 1283 (kòpijô z XIII w.), ''Gdanchez'' 1283 (kòpijô z XIII w.); ''Danceke'' 1285; ''Gdanzeke'' 1285; ''Gedanensis'' (adj.) 1289, ''Gdancz'' 1289; ''Dantzk'' 1290, ''Gedanensis'' (adj.) 1290; ''Gdanzech'' 1291; ''Danzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Danzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.); ''Danzich'' 1294, ''Gdanensis'' (adj.) 1294; ''Gdantzik'' 1295; ''Gedansk'' 1298, ''Gdanensis'' (adj.) 1298; ''Dansk'' 1298; ''Gedanensy'' (adj.) 1298; ''Gedanensi'' (adj.) 1301; ''Gedani'' 1303; ''Gdansco'' 1310; ''Danzik'' 1310, ''Danzich'' 1310; ''Dancz'' 1323; ''Gdantczk'' 1325 (kòpijô z XV w.); ''Danth'' 1326–7; ''Gdans'' 1334 (kòpijô); ''Danzk'' 1342 (falsyfikat?); ''Danczc'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczk'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczc'' (1342, kòpijô z XV w.); ''zu Dantzke'' 1351 (kòpijô z XVII w.); ''zu Dantzigke'' 1357 (kòpijô), ''Dantzke'' 1357 (kòpijô); ''Danck'' kòl 1360; ''Danske'' 1387; ''Gdanczk'' 1434; ''Gdansk'' 1435; ''Gdansko'' 1457; ''Dantzigk'' 1471; ''w gdanszkv'' 1480; ''Gdana'' 1483; ''Gdanysk'' 1483; ''Gdanum'' 1510–29 ; ''Gdańsk'' 1565; ''do Gdańska'' 1565; ''Gedanum'' 1570; ''do Gdańska'' 1615; ''pode Gdańskiem'' 1615; ''Gedanensi'' (adj.) 1624; ''do Gdańska'' 1664; ''Danzig'' kòl 1790; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1881; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1951; ''Gdansk'' 1980; ''Gdąnsk, pòrébacku Gdunsk'' (Cenôwa); ''Gdônsk'' (Ramułt), ''Gdąnsk'' (Ramułt), ''Gdąńsk'' (Lorentz), ''Gdąńskò'' (Lorentz), ''Gdańsk'' (Lorentz), ''Gdańskò'' (Lorentz); ''Gduńskò'' (Rospond) 1984; ''Gdińsk'' (Zëchta), ''Gduńsk'' (Zëchta), ''Gdunsk'' (Zëchta), ''Gdóńsk'' (Zëchta).
== Deklinacjô ==
* Nazéwôcz: '''Gduńsk '''
* Rodzôcz:
* Dôwôcz:
* Winowôcz:
* Narzãdzôcz:
* Môlnik:
* Wòłiwôcz:
== Òbaczë téż ==
* [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]]
* [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńsku]]
* [[Złotô Bróma w Gduńsku]]
* [[Transcassubia]]
* [[Gdiniô]]
* [[Sopòt]]
== Lëteratura ==
* L. Krzyżanowski: Gdańsk, Sopot, Gdynia. Przewodnik ("Sport i Turystyka", Warszawa 1970)
* John Brown Mason, The Danzig Dilemma; a Study in Peacemaking by Compromise, 1946 [http://books.google.pl/books?hl=pl&id=njEYAAAAIAAJ&dq=Swantopolk+%2Bpomerania&q=kashubian#search_anchor]
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 289
* [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1967, tom I, s. XI
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* [https://web.archive.org/web/20170725015834/http://www.gdansk.pl/kaszebe/ Kaszëbskòjãzëkòwô domôcô starna gardu (2017)]
* [https://zabytek.pl/public/upload/objects_media/5679c550a9530.pdf Gdańsk – miasto]
{{Pòmòrsczé krézë}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gduńsk| ]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
73xe9rkq0vymbnvzfg2ztc9ennh9g55
Gdiniô
0
1433
214893
214818
2026-09-23T12:13:18Z
Terrus38
14026
214893
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Gdiniô
|rodzôcz=Gdinie
|adjektiw_mask=gdińsczi
|adjektiw_fem=gdińskô
|céch=POL_Gdynia_COA.svg
|fana=POL_Gdynia_flag.svg
|karta=Pomorskie Gdynia.png
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Aleksandra Kosiorek
|adres_um=Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54
|kod_poczt_um=81-382
|tel_um=(+48) 58 66 88 000
|fax_um=(+48) 58 62 09 798
|mail_um=umgdynia@gdynia.pl
|wiéchrzëzna=135
|stopniN=54
|minutN=30
|stopniE=18
|minutE=32
|wysokość=
|rok=2007
|lëdztwò=248 767
|gęstość=1844
|aglomeracja=1 030 000
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=81-000 do 81-919
|registracëjné tôfle=GA
|TERYT=2262011
|SIMC=
|www=http://www.gdynia.pl
|commons=Gdynia
}}
'''Gdiniô''' (téż: '''Gdinnô''', '''Gdina'''; {{jãz.|pl}} ''Gdynia'', {{jãz.|de}} ''Gdingen'', 1939–1945 ''Gotenhafen'') je dredżim nôwëkszim gardã całowno pòłożonëm na Kaszëbsczéj zëmë. Gard z wiôlgą hôwingą nad sztrądã [[Bôłt]]u, pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]]. Razã z [[Gduńsk|Gduńskã]] ë [[Sopòt|Sopòtã]] twòrzi aglomeracëjã zwóną [[Trzëgard]]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.414 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù.
Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą wòjewództwa.
[[Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|mały|Swiãtojańskô]]
[[Òbrôzk:Fontanna_na_skwerze_Kościuszki_w_Gdyni,_2004_ubt.jpeg|mały|[[Fòntana]], Kòscuszkòwsczi plac]]
[[Òbrôzk:Red Bull Air Race Gdynia - 2014.JPG|mały|Red Bull Air Race Gdynia – 2014]]
[[Òbrôzk:00 sea towers (April 2018).jpg|mały|[[Sea Towers]] – drëdżi nôwëższi [[chmùrnik]] w nordòwi Pòlsczi]]
== Miona gardu w zdrojach ==
w zdrojach: ''Gdinam'' 1253 (kòpijô); ''Gdinno'' 1362 (kòpijô); ''Gdynyno'' 1365; ''Gedingen'' 1400; ''Gdingen'' 1414 (kòpijô); ''Gdinino'' 1534; ''Gdigna'' 1570; ''Gdynina'' 1583; ''Gdynge'' 1749; ''Gdingen'' kòl 1790; ''Gdingen'' 1879, ''Gdynia'' 1879; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1881; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1921; ''Gdynia Gdingen'' 1925; ''Gdynia,-i'' 1980 ; ''Gdinjô'' (Cenôwa), ''Gdiniô'' (Lorentz, Zëchta), ''Gdinnô'' (Lorentz), ''Gdina'' (Lorentz)
== Deklinacjô ==
{| class="wikitable"
|+
!
!{{jãz.|csb}}<ref>{{sloworz.org|8626|9829}}</ref>
!{{jãz.|pl}}
|-
|[[Nazéwôcz]]
|Gdiniô
|Gdynia
|-
|[[Rodzôcz]]
|Gdini / Gdinie
|Gdyni
|-
|[[Dôwôcz]]
|Gdini / Gdinie
|Gdyni
|-
|[[Winowôcz]]
|Gdiniã
|Gdynię
|-
|[[Nôrzãdzôcz|Narzãdzôcz]]
|Gdinią
|Gdynią
|-
|[[Môlnik]]
|Gdini / Gdiniô
|Gdyni
|-
|[[Wòłôcz|Wòłiwôcz]]
|Gdinio / Gdiniô
|Gdynio
|}
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°32' N, dôłgòta – 18°32' E.
Òd 1999-gò rokù Gdiniô mô sztatus gardu na prawach krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]].
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò: 248 767 mieszkańców
* Wiéchrzëzna: 135 km²
* Budżetowé wzątczi (2004 plan): 467,3 mln zł
* Budżetowé wëdôwczi (2004 plan): 469,0 mln zł
== Historiô ==
* [[X stolaté]] – rëbackô [[wnôżëna]]
* [[1253]] – Pierszô zmiónka o wsë ''Gdinam''
* [[1637]] – Pierszé zaslubinë [[Pòlskô|Pòlsczi]] z mòrzã w Redłowie na czesc króla Władisława IV ë jegò mòrsczi pòliticzi
* [[10 gromicznika]] [[1926]] r. – Nadanié gardnëch prawów
* [[séwnik]] [[1939]] – wzãcé gardu przez [[Miemieckô|Miemców]] ([[1939]]–[[1945]] – ''Gotenhafen'')
* w nocë z 18 na [[19 gòdnika]] 1944 rokù anielsczé bómbówce pòtłëkłë bómbama òkrãtowniã i pòrt w Gdinie
* [[28 strëmiannika]] [[1945]] r. – Wëzwòlenié gardu
* [[11 czerwińca]] [[1987]] – [[Papież Jan Paweł II]] tu rzekł: „Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]. (csb:„Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce”).
== Słôwny lëdze sparłãczëne z gardã ==
[[Òbrôzk:Antoni Abraham - pomnik.jpg|mały|[[Antón Ôbram]], [[Kaszëbsczi Plac]]]]
[[Òbrôzk:Gdynia Pomnik Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni przy al. Piłsudskiego.jpg|mały|Krziże pò [[gòdnik]]ù 1970]]
[[Òbrôzk:Para Kaszubów na ławce - 003.JPG|mały|Kaszëbskô pôra na łôwce w Gdinie]]
* [[Antón Ôbram]] ([[1869]]–[[1923]])
* Baduszkowa Danuta
* Borchardt Karol Olgierd
* Brzeski Maciej
* Cegielska Franciszka
* Dąbek Stanisław
* Demel Kazimierz
* Gall Iwo
* Jastak Hilary
* Jurkiewicz Kazimierz
* Krauze Augustyn
* Kwiatkowski Eugeniusz
* Maciejewicz Konstanty
* Mężnicki Witold
* [[Marión Mòkwa]]
* [[Jan Mòrdawsczi]]
* Orlicz-Dreszer Gustaw
* [[Justyna Plutowska]]
* Polkowski Bolesław
* Prohaska Włodzimierz
* Radtke Jan
* Remiszewska Teresa
* Romanowski Bolesław
* Rummel Julian
* Sieradzki Juliusz
* Sokół Franciszek
* Stankiewicz Mamert
* Suchanek Antoni
* Śmidowicz Jan
* Teliga Leonid
* Unrug Józef
* Wenda Tadeusz
* Zaruski Mariusz
* Zegarski Teofil
* Żeromski Stefan
== Stôrodôwnotë ==
* [[Westrzódgardzé (Gdiniô)|Westrzódgardzé]]
** [[Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini]], dar. Świãtojańskô
** Klôsztor Zgromadzeniegò SS. Miłoserdza św. Wincentegò a Paolo, dar. Stôrowiejskô 2
** Bùdink Òbeńdowégò Sądu, pl. Kònstitucëji 5
** Bùdink Pòlsczégò Bankù, dar. 3 Maja 25/10 Gromicznika 22-22
** [[Antón Ôbram|Ôbram'ów]] Chëcz, dar. Stôrowiejskô 30
** Szredr'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 10 a z kòl 1914 r.
** Chëcz wójta Radtkegò, dar. 10 Gromicznika 2
** Dworzec Morski, dar. Polska 1
* [[Kamiannô Góra]]
** Hotel "Polska Riwiera", dar. Zawiszy Czarnego 1
** Willa "Szczęść Boże", dar. I Armii Wojska Polskiego 6
* [[Chiloniô]]
** Willa z 1931 r., dar. Chylońska 112 a
* [[Òrłowò]]
** Dôwny zajazd Adlerówka, dar. Orłowska 7
** Dôwny Dom Kuracyjny, dar. Orłowska 2
** Willa "Weneda", dar. Przebendowskich 1
** Pensjonat "Gryf", dar. Przemysława 6
** Zespół dworsko-parkowy Mały Kack
** Dôwnô osada rzemieślnicza Mały Kack
** Zespół pałacowo-parkowy Kolibki
* [[Òksëwié]]
** Zespół dôwny wsë z kòscołã sw. Michała Archanioła
* [[Grabówk]]
** Zespół budynków dawnej Szkoły Morskiej, obecnie Akademii Morskiej
* [[Wiżawa Sw. Maksymiliana]]
** Willa, dar. Tetmajera 1
* [[Wiôldżi Kack]]
** Zespół dôwny wsë [[Wiôldżi Kack]] z kòscołã sw. Wawrzińca
== Partnersczé gardë ==
Gdiniô je partnersczim gardã[http://www.gdynia.pl/bip/wspolpraca/5946_6634.html]
{| class="wikitable sortable"
! Gard
! class="unsortable"| Państwò
! Datum
|-
| style="text-align:left"| [[Aalborg|Ôlbórg]]
| style="text-align:left"| [[Dëńskô]]
| style="text-align:center"| 4.8.1987 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Baranowicze]]
| style="text-align:left"| [[Biôłorëskô]]
| style="text-align:center"| 6.2.1993 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Brooklyn]]
| style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]]
| style="text-align:center"| 14.2.1991 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Haikoù]]
| style="text-align:left"| [[Chińskô Lëdowô Repùblika]]
| style="text-align:center"| 24.4.2006 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Króléwc]]
| style="text-align:left"| [[Ruskô]]
| style="text-align:center"| 27.10.1994 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Karlskróna]]
| style="text-align:left"| [[Szwedzkô]]
| style="text-align:center"| 29.3.1990 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Kilóna]]
| style="text-align:left"| [[Miemieckô]]
| style="text-align:center"| 25.6.1985 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Kłajpéda]]
| style="text-align:left"| [[Lëtewskô]]
| style="text-align:center"| 12.1.1993 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Kòtka]]
| style="text-align:left"| [[Fińskô]]
| style="text-align:center"| 9.3.1988 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Kristiansand]]
| style="text-align:left"| [[Norweskô]]
| style="text-align:center"| 21.9.1991 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Kùnda]]
| style="text-align:left"| [[Estóńskô]]
| style="text-align:center"| 24.2.2001 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Lëpawô]]
| style="text-align:left"| [[Łotewskô]]
| style="text-align:center"| 12.10.1999 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Plymouth]]
| style="text-align:left"| [[Wiôlgô Britanijô]]
| style="text-align:center"| 11.9.1976 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Seattle]]
| style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]]
| style="text-align:center"| 23.4.1994 r.
|}
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Trzëgard]]
* [[Gduńsk]]
* [[Sopòt]]
* [[Òstrzódk Kaszëbskò-Pòmòrsczi Kùlturë]]
|col2= === Dzéle Gdini ===
{{#categorytree:Dzéle Gdini|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
* [https://muzeumgdynia.pl/2023/02/augustyn-krauze-pierwszy-burmistrz-miasta-gdynia/ Agùstin Krauze]
* [https://www.gdynia.pl/spoleczenstwo,7580/dzik-w-wielkim-miescie,527232 Dzik w wielkim mieście]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/533 Gdynia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://www.nid.pl/upload/iblock/f1a/f1ad9a4dbde1800f6516155d2070b7f3.pdf Stôrodôwnotë]
* [https://web.archive.org/web/20070529201526/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Pomorskie/Gdynia/ Kategòrëjô Gdiniô w Katalogù ODP]
{{Pòmòrsczé krézë}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Gdiniô]]
o6rmbky0rlsr7ts0b0j5vub0wvudjgl
Hél
0
1440
214894
205883
2026-09-23T12:13:25Z
Terrus38
14026
214894
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Hél|
rodzôcz=Hélu|
adjektiw_mask=hélsczi|
adjektiw_fem=hélskô|
céch=POL Hel COA.svg|
fana=POL Hel flag.svg|
karta=Pucki_Hel.png|
wòjewództwò=pòmòrsczé|
kréz=pùcczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=|
adres_um=|
kod_poczt_um=|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=|
stopniN=55|minutN=44|stopniE=11|minutE=22|
wysokość=0 - 20|
rok=2016|
lëdztwò=|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58|
pòcztowi kòd=|
registracëjné tôfle=|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.gohel.pl|
commons=Category:Hel,_Poland|
}}
'''Hél''' (we zdrojach: ''Hell'' <1454, ''do Helu'' 1490, ''Hele'' 1491, ''do Helia'' 1565, ''Hoel'' 1572, ''Hyl'' 1583, ''Chel'' 1583, ''Helam'' 1599, ''in Hill'' 1599, ''Hale'' (Langenes) 1612, ''do Helia'' 1627, ''ku Heliowi'' 1627, ''Höhl'' 1655, ''Heel'' 1655, ''Hela'' 1749, ''heyla'' 1749, ''Hela'' 1796, Hél (Lorentz, Treder); pòl. ''Hel'', miem. ''Hela'') – nadmòrzczé miasto ë kùrort na [[Hélskô Sztremlëzna|Hélsczi Sztremlëznie]] w [[Pùcczi Kréz|Pùcczim Krézu]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]]. Tuwò badérowaniém zelińtów zajimô sã [[Gduńsczi Ùniwersytet]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Beach in Hel.jpg|Hél
Òbrôzk:Lighthouse of Hel.jpg|[[Bliza]] w Hélu
Òbrôzk:Hel Polska fokarium - panoramio.jpg|Hél – tuwò badérowaniém [[Zélińtë|zelińtów]] zajimô sã [[Gduńsczi Ùniwersytet]]
Òbrôzk:Hel 2.jpg|Hél - rëbacczi pòrt
Òbrôzk:Billingual map in Hel, Poland.jpg|Mapa Hélu
Òbrôzk:Kashubian board on shop, Hel, Poland.jpg|Serdeczno witómë na Hélu
Òbrôzk:Kopc Kaszebów.jpg|Kopc Kaszëbów w Hélu
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Mùzeùm Rëbaczeniô w Hélu]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/50 Hel w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://polona.pl/item/274007/44/ Hela]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
iyh1gp2jlhpr8rtnoau6a0ftulo2bni
Jastarniô
0
1444
214895
202742
2026-09-23T12:14:10Z
Terrus38
14026
214895
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Jastarniô|
rodzôcz=Jastarnie|
adjektiw_mask=jastarnicczi|
adjektiw_fem=jastarnickô|
céch=POL_Jastarnia_COA.svg|
fana=POL Jastarnia flag.svg|
karta=Pucki_Jastarnia.png|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz= Pùcczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina= Jastarniô|
miejska=|
bùrméster= Bartosz Selin|
adres_um= Pòrtowô 24|
kod_poczt_um= 84-140|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna= 4,31 km²|
stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x|
wysokość=|
rok=|
lëdztwò= 2734|
gęstość= 634,3 òs./km²|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58 |
pòcztowi kòd= 84-140|
registracëjné tôfle= GPU|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.jastarnia.pl|
commons=Jastarnia|
}}
'''Jastarniô''' (téż '''Jastarnëjô, Jastarna''', '''Pùckô Jastarniô''', '''Sroczé Gniôzdo''', we zdrojach: ''Osternäs'' 1378, ''Zesterna'' 1570, ''Axternis'' (mapë), ''Hesternia'' 1627, ''Heisternest'' 1655, ''Jasternia'' 1664, ''Jastarnia'' 1678, ''Niasturnia'' kòl. 1700, ''Pùckô Jastarniô'' (Cenôwa), ''Jastarniô'' (Lorentz), ''Sroczé Gniôzdo'' (Lorentz), ''Jastarna'' (Treder); pl: ''Jastarnia'', de: ''Putziger Heisternest'') – gard ë kùrort na [[Hélskô Sztremlëzna|Hélsczi Sztremlëznie]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
Jastarniô mô rëbacczi pòrt na [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]]. W XX wiekù miôł plac baro dinamiczny rozwij gardu dzãka turistice. Administracëjno Jastarni słëchają téż: [[Kùzwelt]] ë [[Jurata]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz
Òbrôzk:Kosciol-jastarnia.jpg|Jastarnicczi kòscół
Òbrôzk:Jastarnio_1a.jpg|Jastarnicczi rôtësz
Òbrôzk:Jastarnio_2a.jpg|Jastarnickô hôwinga
Òbrôzk:Jastarnio_3.jpg|Dëbeltné miona ùlëców
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* {{YouTube|CjO90XCIzOE|Historie w sieci zaplątane — Fundacja Aby chciało się chcieć}}
* http://www.jastarnia.pl/
* [https://web.archive.org/web/20260416195823/https://radiokaszebe.pl/news/dwujezyczne-tablice-w-jastarni-i-kuznicy-wypelnij-ankiete-806 Dwujęzyczne tablice w Jastarni i Kuźnicy. Wypełnij ankietę] + [https://web.archive.org/web/20260416195826/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konsultacje_gmina_jastrania.mp3 .mp3]
* [https://web.archive.org/web/20260416195853/https://radiokaszebe.pl/news/burmistrz-selin-o-dwujezycznych-tablicach-w-jastarni-792 Burmistrz Selin o dwujęzycznych tablicach w Jastarni] + [https://web.archive.org/web/20260416195907/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_jastarnia_konsultacje.mp3 .mp3]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
blcq8drlllzzetz9gc9ozrkv0rrjxfl
214896
214895
2026-09-23T12:22:48Z
Terrus38
14026
214896
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Jastarniô|
rodzôcz=Jastarnie|
adjektiw_mask=jastarnicczi|
adjektiw_fem=jastarnickô|
céch=POL_Jastarnia_COA.svg|
fana=POL Jastarnia flag.svg|
karta=Pucki_Jastarnia.png|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz= Pùcczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina= Jastarniô|
miejska=|
bùrméster= Bartosz Selin|
adres_um= Pòrtowô 24|
kod_poczt_um= 84-140|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna= 4,31 km²|
stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x|
wysokość=|
rok=|
lëdztwò= 2734|
gęstość= 634,3 òs./km²|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58 |
pòcztowi kòd= 84-140|
registracëjné tôfle= GPU|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.jastarnia.pl|
commons=Jastarnia|
}}
'''Jastarniô''' (téż '''Jastarna''''','' {{Jãz.|pl}} ''Jastarnia'', {{Jãz.|de}} ''Putziger Heisternest'') – gard ë kùrort na [[Hélskô Kòsa|Hélsczi Kòse]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
Jastarniô mô rëbacczi pòrt na [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]]. W XX wiekù miôł plac baro dinamiczny rozwij gardu dzãka turistice. Administracëjno Jastarni słëchają téż: [[Kùzwelt]] ë [[Jurata]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz
Òbrôzk:Kosciol-jastarnia.jpg|Jastarnicczi kòscół
Òbrôzk:Jastarnio_1a.jpg|Jastarnicczi rôtësz
Òbrôzk:Jastarnio_2a.jpg|Jastarnickô hôwinga
Òbrôzk:Jastarnio_3.jpg|Dëbeltné miona ùlëców
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* {{YouTube|CjO90XCIzOE|Historie w sieci zaplątane — Fundacja Aby chciało się chcieć}}
* http://www.jastarnia.pl/
* [https://web.archive.org/web/20260416195823/https://radiokaszebe.pl/news/dwujezyczne-tablice-w-jastarni-i-kuznicy-wypelnij-ankiete-806 Dwujęzyczne tablice w Jastarni i Kuźnicy. Wypełnij ankietę] + [https://web.archive.org/web/20260416195826/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konsultacje_gmina_jastrania.mp3 .mp3]
* [https://web.archive.org/web/20260416195853/https://radiokaszebe.pl/news/burmistrz-selin-o-dwujezycznych-tablicach-w-jastarni-792 Burmistrz Selin o dwujęzycznych tablicach w Jastarni] + [https://web.archive.org/web/20260416195907/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_jastarnia_konsultacje.mp3 .mp3]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
m8lf6803fs5sa7c4tkjm0h1jss7434n
215047
214896
2026-09-23T13:43:35Z
Terrus38
14026
215047
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Jastarniô|
rodzôcz=Jastarnie|
adjektiw_mask=jastarnicczi|
adjektiw_fem=jastarnickô|
céch=POL_Jastarnia_COA.svg|
fana=POL Jastarnia flag.svg|
karta=Pucki_Jastarnia.png|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz= Pùcczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina= Jastarniô|
miejska=|
bùrméster= Bartosz Selin|
adres_um= Pòrtowô 24|
kod_poczt_um= 84-140|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna= 4,31 km²|
stopniN=5x|minutN=1x|stopniE=1x|minutE=2x|
wysokość=|
rok=|
lëdztwò= 2734|
gęstość= 634,3 òs./km²|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 58 |
pòcztowi kòd= 84-140|
registracëjné tôfle= GPU|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.jastarnia.pl|
commons=Jastarnia|
}}
'''Jastarniô''' (téż '''Jastarna''''','' {{Jãz.|pl}} ''Jastarnia'', {{Jãz.|de}} ''Putziger Heisternest'') – gard ë kùrort na [[Hélskô Kòsa|Hélsczi Kòse]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
Jastarniô mô rëbacczi pòrt na [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]]. W XX wiekù to dało baro dinamiczny rozwij gardu dzãka turistice.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz
Òbrôzk:Kosciol-jastarnia.jpg|Jastarnicczi kòscół
Òbrôzk:Jastarnio_1a.jpg|Jastarnicczi rôtësz
Òbrôzk:Jastarnio_2a.jpg|Jastarnickô hôwinga
Òbrôzk:Jastarnio_3.jpg|Dëbeltné miona ùlëców
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* {{YouTube|CjO90XCIzOE|Historie w sieci zaplątane — Fundacja Aby chciało się chcieć}}
* http://www.jastarnia.pl/
* [https://web.archive.org/web/20260416195823/https://radiokaszebe.pl/news/dwujezyczne-tablice-w-jastarni-i-kuznicy-wypelnij-ankiete-806 Dwujęzyczne tablice w Jastarni i Kuźnicy. Wypełnij ankietę] + [https://web.archive.org/web/20260416195826/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konsultacje_gmina_jastrania.mp3 .mp3]
* [https://web.archive.org/web/20260416195853/https://radiokaszebe.pl/news/burmistrz-selin-o-dwujezycznych-tablicach-w-jastarni-792 Burmistrz Selin o dwujęzycznych tablicach w Jastarni] + [https://web.archive.org/web/20260416195907/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_jastarnia_konsultacje.mp3 .mp3]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
czy7tvjcwx841cnxnbsdexh7pyeixmf
215065
215047
2026-09-23T13:49:45Z
Iketsi
3254
Miona gardu w zdrojach
215065
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Jastarniô
|rodzôcz=Jastarnie
|adjektiw_mask=jastarnicczi
|adjektiw_fem=jastarnickô
|céch=POL_Jastarnia_COA.svg
|fana=POL Jastarnia flag.svg
|karta=Pucki_Jastarnia.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz= Pùcczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina= Jastarniô
|miejska=
|bùrméster= Bartosz Selin
|adres_um= Pòrtowô 24
|kod_poczt_um= 84-140
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna= 4,31 km²
|stopniN=5x
|minutN=1x
|stopniE=1x
|minutE=2x
|wysokość=
|rok=
|lëdztwò= 2734
|gęstość= 634,3 òs./km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd= 84-140
|registracëjné tôfle= GPU
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.jastarnia.pl
|commons=Jastarnia
}}
'''Jastarniô''' (téż '''Jastarna''', {{jãz.|pl}} ''Jastarnia'', {{jãz.|de}} ''Putziger Heisternest'') – gard ë kùrort na [[Hélskô Kòsa|Hélsczi Kòse]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
Jastarniô mô rëbacczi pòrt na [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]]. W XX wiekù to dało baro dinamiczny rozwij gardu dzãka turistice.
== Miona gardu w zdrojach ==
''Osternäs'' 1378, ''Zesterna'' 1570, ''Axternis'' (mapë), ''Hesternia'' 1627, ''Heisternest'' 1655, ''Jasternia'' 1664, ''Jastarnia'' 1678, ''Niasturnia'' kòl. 1700, ''Pùckô Jastarniô'' (Cenôwa), ''Jastarniô'' (Lorentz), ''Sroczé Gniôzdo'' (Lorentz), ''Jastarna'' (Treder); {{jãz.|pl}} ''Jastarnia'', {{jãz.|de}} ''Putziger Heisternest''
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz
Òbrôzk:Kosciol-jastarnia.jpg|Jastarnicczi kòscół
Òbrôzk:Jastarnio_1a.jpg|Jastarnicczi rôtësz
Òbrôzk:Jastarnio_2a.jpg|Jastarnickô hôwinga
Òbrôzk:Jastarnio_3.jpg|Dëbeltné miona ùlëców
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
* {{YouTube|v=CjO90XCIzOE|tit=Historie w sieci zaplątane|k=Fundacja Aby chciało się chcieć}}
* [https://web.archive.org/web/20260416195823/https://radiokaszebe.pl/news/dwujezyczne-tablice-w-jastarni-i-kuznicy-wypelnij-ankiete-806 Dwujęzyczne tablice w Jastarni i Kuźnicy. Wypełnij ankietę] + [https://web.archive.org/web/20260416195826/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konsultacje_gmina_jastrania.mp3 .mp3]
* [https://web.archive.org/web/20260416195853/https://radiokaszebe.pl/news/burmistrz-selin-o-dwujezycznych-tablicach-w-jastarni-792 Burmistrz Selin o dwujęzycznych tablicach w Jastarni] + [https://web.archive.org/web/20260416195907/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_jastarnia_konsultacje.mp3 .mp3]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
rtj2jyk49n321gvqv837olrzax7d91j
215089
215065
2026-09-23T15:15:55Z
Iketsi
3254
[[rëbackô chëcz]]
215089
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Jastarniô
|rodzôcz=Jastarnie
|adjektiw_mask=jastarnicczi
|adjektiw_fem=jastarnickô
|céch=POL_Jastarnia_COA.svg
|fana=POL Jastarnia flag.svg
|karta=Pucki_Jastarnia.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz= Pùcczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina= Jastarniô
|miejska=
|bùrméster= Bartosz Selin
|adres_um= Pòrtowô 24
|kod_poczt_um= 84-140
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna= 4,31 km²
|stopniN=5x
|minutN=1x
|stopniE=1x
|minutE=2x
|wysokość=
|rok=
|lëdztwò= 2734
|gęstość= 634,3 òs./km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd= 84-140
|registracëjné tôfle= GPU
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.jastarnia.pl
|commons=Jastarnia
}}
'''Jastarniô''' (téż '''Jastarna''', {{jãz.|pl}} ''Jastarnia'', {{jãz.|de}} ''Putziger Heisternest'') – gard ë kùrort na [[Hélskô Kòsa|Hélsczi Kòse]] w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w szkòle dzecë ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
Jastarniô mô rëbacczi pòrt na [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]]. W XX wiekù to dało baro dinamiczny rozwij gardu dzãka turistice.
== Miona gardu w zdrojach ==
''Osternäs'' 1378, ''Zesterna'' 1570, ''Axternis'' (mapë), ''Hesternia'' 1627, ''Heisternest'' 1655, ''Jasternia'' 1664, ''Jastarnia'' 1678, ''Niasturnia'' kòl. 1700, ''Pùckô Jastarniô'' (Cenôwa), ''Jastarniô'' (Lorentz), ''Sroczé Gniôzdo'' (Lorentz), ''Jastarna'' (Treder); {{jãz.|pl}} ''Jastarnia'', {{jãz.|de}} ''Putziger Heisternest''
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô [[rëbackô chëcz]]
Òbrôzk:Kosciol-jastarnia.jpg|Jastarnicczi kòscół
Òbrôzk:Jastarnio_1a.jpg|Jastarnicczi rôtësz
Òbrôzk:Jastarnio_2a.jpg|Jastarnickô hôwinga
Òbrôzk:Jastarnio_3.jpg|Dëbeltné miona ùlëców
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
* {{YouTube|v=CjO90XCIzOE|tit=Historie w sieci zaplątane|k=Fundacja Aby chciało się chcieć}}
* [https://web.archive.org/web/20260416195823/https://radiokaszebe.pl/news/dwujezyczne-tablice-w-jastarni-i-kuznicy-wypelnij-ankiete-806 Dwujęzyczne tablice w Jastarni i Kuźnicy. Wypełnij ankietę] + [https://web.archive.org/web/20260416195826/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_konsultacje_gmina_jastrania.mp3 .mp3]
* [https://web.archive.org/web/20260416195853/https://radiokaszebe.pl/news/burmistrz-selin-o-dwujezycznych-tablicach-w-jastarni-792 Burmistrz Selin o dwujęzycznych tablicach w Jastarni] + [https://web.archive.org/web/20260416195907/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_jastarnia_konsultacje.mp3 .mp3]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]]
5uoudq4cm8gck6wv1mzxtvixog7mxau
Kartuzë
0
1447
214887
213806
2026-09-23T12:11:05Z
Terrus38
14026
214887
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Kartuzë|
rodzôcz=Kartuzów|
adjektiw_mask=Kartësczi|
adjektiw_fem=Kartuskô|
céch=POL_Kartuzy_COA.svg|
fana=POL Kartuzy flag.svg|
karta=Kartuzy_location_map.svg|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz=Kartësczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Mieczysław Grzegorz Gołuński|
adres_um=Hallera 1|
kod_poczt_um=83-300|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=6,8|
stopniN=54|minutN=20'6|stopniE=18|minutE=12'5|
wysokość=202,3-254|
rok=2016|
lëdztwò=14.611<ref name="populacja2016">[http://www.polskawliczbach.pl/Kartuzy Kartuzy] polskawliczbach.pl, pôdawki GUS.</ref>|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48)58 |
pòcztowi kòd=83-300|
registracëjné tôfle=GKA|
TERYT=2205024|
SIMC=09345|
www=http://www.kartuzy.pl|
}}
'''Kartuzë''' (téż: '''Kartëzë'''; we zdrojach: ''Kartuzé'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Kartuzy'', {{jãz.|de}} ''Karthaus'') – [[Kartësczi kréz|krézewi gard]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. Je to wôżny òstrzódk kaszëbsczi kùlturë. Gard pòłożony je nad jezorama: Karczemném i Klôsztórném. Kartuzë mają jeden ùrząd dlô gardu ë wiesczi gminë. Tu òd 1380 rokù béł klôsztór kartëzanów.
== Pòłożenié ==
Kòòrdinatë: szérzô - 54°20' N, dôłgòta - 18°12' E.
== Pòdôwczi ==
=== Gard ===
[[Òbrôzk:Kartuzy (Kartuzë), Starostwo Powiatowe - fotopolska.eu (236605).jpg|mały|left|Bùdink przédnictwa krézu w Kartuzach]]
[[Òbrôzk:Plac_w_Kartuzach.jpg|mały|left|Kartuzë]]
* Lëdztwò gardu: 16 000 mieszkańców
* Wiéchrzëzna gardu: 6 km<sup>2</sup>
=== Gmina ===
* Lëdztwò gminë: 13 600 mieszkańców
* Wiéchrzëzna gminë: 199 km<sup>2</sup>
=== Gard ë gmina ===
* Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): mln zł
* Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): mln zł
== Historiô ==
* W [[1907]] rokù założëlë tuwò, m.jin [[Izydor Gùlgòwsczi]] ë [[Friedrich Lorentz]], [[Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié]] (''Verein für kaschubische Volkskunde'')
* W [[1929]] rokù doszło tuwò do założeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]] (''Zrzeszenie Regionalne Kaszubów'')
* W [[1961]] rokù tu szkólna rzekła, żebë starszi doma nie gôdelë do dzecy w rodny [[Kaszëbsczi jãzëk|mòwie]], bò dzecë nie naùczą sã dobrze gadac pò [[Pòlsczi jãzëk|pòlskù]].
== Słôwny lëdze ==
* [[Aleksander Majkòwsczi]]
* [[Jan Rómpsczi]]
== Stôrodôwnotë ==
* Pòklôsztórnô z XIV stalata.
== Kùltura ==
* [[Kaszëbsczé Mùzeùm miona Frãcëszka Trédra]]
* [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca "Kaszëbë"]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Lëteratura ==
* Kropidłowska, Teodora [https://zpe.gov.pl/kronika/701515 ''Z dziejów Kartuz i Klasztoru Kartuzjanów w Kartuzach'']
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/883 Kartuzy w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów” ]
* [https://web.archive.org/web/20160305100352/http://www.dmoz.org/search?q=kartuzy&cat=all&all=no Kategòrëjô Kartuzë w Open Directory Project (pòlskòjãzëkòwi dzél)]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kartuzë]]
[[Kategòrëjô:Kartësczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
2hv1ucre0gqgyrq5d6st75nlre6uml3
Warszawa
0
1608
214899
214539
2026-09-23T12:27:19Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214899
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Warszawa
|rodzôcz=Warszawë
|céch=Coat of arms of Warsaw.svg
|120px
|fana=Flag of Warsaw.svg
|120px
|karta=POL Warszawa map.svg
|250px
|wòjewództwò=Mazowiecczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=gardskô
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster= Rafał Trzaskòwsczi
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=517,24
|stopniN=52
|minutN=13
|stopniE=21
|minutE=02
|wysokość=
|rok=2014
|lëdztwò=1 726 581
|gęstość=3317/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 22
|pòcztowi kòd=00-xxx do 04-xxx,<br />05-xxx <small>(pòddwarszawsczi môle)</small>
|registracëjné tôfle=WA, WB, WD, WE, WF, WH, WI, WJ, WK, WN, WT, WU, WWA, WWF, WWG, WWH, WWJ, WWW, WWK, WWL, WWM, WWN, WWV, WX, WXY, WY
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://um.warszawa.pl/
|commons=Category:Warsaw
|adjektiw_mask=Warszawsczi
|adjektiw_fem=Warszawskô
}}
'''Warszawa''', '''stolëczny gard Warszawa''', '''st. g. Warszawa''' ({{jãz.|en}} ''Warsaw'', {{jãz.|de}} ''Warschau'', {{jãz.|fr}} ''Varsovie'', {{jãz.|la}} ''Varsovia'') – je miastã we westrzédni [[Pòlskô|Pòlsce]], òd [[1596]] rokù ji stolecznym miastã a téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. We Warszawie mô swój plac [[Sejm]] ë prezydenta Pòlsczi. Warszawa je nôwikszym miastã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Warsaw palace.jpg|Królewsczi Zómk
Òbrôzk:Warsaw 07-13 img14 View from StAnne Church tower.jpg|Stôri Gard (Starówka)
Òbrôzk:Poland-00741 - Palace Prezydencki (31071435322).jpg|Prezydencczi Palast
Òbrôzk:Kolumna Zygmunta III Wazy 2020.jpg|Kòlumna Zygmùnda
Òbrôzk:Warszawa Rynek.png|Stôri Gard
Òbrôzk:Lazienki-Palac na Wodzie.jpg|Łazénkòwsczi Palast
Òbrôzk:Warszawa Teatr Wielki.jpg|Wiôldżi Teater w Warszawie
Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|Wilanów ''(Wilanowò)''
Òbrôzk:Warszawa Copernicus.png|Palast Staszica
Òbrôzk:Warsaw church.jpg|Pòlowy Kòscôł
Òbrôzk:Plac Niepodległości1.JPG|Plac Piłsudsczégò
Òbrôzk:Ogród Saski2.JPG|Fòntanë w Sasczim Ògrodzé
Òbrôzk:Panoramic view of Castle Square in Warsaw.jpg|Panorama Warszawë
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Gardë w Pòlsce ===
{{#categorytree:Gardë w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}}
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Warszawa| ]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]]
hbnyvdo42e11utggcx8jbvoz0cmz1eo
Mòskwa
0
1894
214940
214531
2026-09-23T12:36:43Z
Terrus38
14026
214940
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Mòskwa
|gwôsné miono=Москва
|céch=Coat of arms of Moscow.svg
|fana=Flag of Moscow, Russia.svg
|rodzôcz=Mòskwë
|państwò=[[Ruskô]]
|wiéchrzëzna=2 511
|stopniN=55
|minutN=45
|stopniE=37
|minutE=37
|lëdztwò=13,010,112
|rok=2021
|bùrméster=Sergej Sobianin
|www=https://www.mos.ru/
|adres_um=Ùrząd Mera Mòskwë
|kod_poczt_um=Twerskô sz. 13, Mòskwa
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa=RU
|rozmiar=250
|rodzaj=inline
|punkty mapy=
{{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|55°45′07″N 37°37′03″E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Mòskwa]]}}
}}
}}
'''Mòskwa''' ({{jãz.|ru}} Москва) je [[stolëca|stolëcą]] a nôwikszim gardã [[Ruskô|Rusczi]]. Leżi nad rzéką [[Mòskwa (rzéka)|Mòskwą]] we westrzédno-zôpadny Rusce. Ji pòpùlacjã taksëje sã na 13 milionów òsób w samëch grańcach miasta<ref name="2021Census">Rosstat, [https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx ''Оценка численности постоянного населения по субъектам Российской Федерации''] ({{jãz.|ru}})</ref>, a wicy jak 21,5 milionów lëdzy mieszkô w òbrëmim mòsczewsczi metropòlie<ref name="Megapolis">citypopulation.de, [https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ ''MAJOR AGGLOMERATIONS OF THE WORLD''] ({{jãz.|en}}), przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>. Sóm gard mô pòwiérzchniã 2 511 km², a wiéchrzëzna cawny metropòlitalny conë wënôszô wicy jak 26 000 km²<ref name="Megapolis" />. Mòskwa słëchô nôwikszim gardóm swiata: je nôwikszim miastã pòłożonym całowno w Eùropie<ref name="Planète Énergies">Planete Energies, [https://www.planete-energies.com/en/medias/close/moscow-city-undergoing-transformation ''Moscow, a City Undergoing Transformation''] ({{jãz.|en}}), 9.11.2017 r., przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>.
Pierszô nadczidka ò Mòskwie pòchôdô z 1147 rokù, czej òsta stolëcą [[Wiôldżé Mòsczewsczé Ksãstwò|Wiôldżégò Mòsczewsczégò Ksãstwa]], chtërno doprowadzëło do zjednaniégò rusczich zemiów w XV stalatim a stało sã centrum ne zjednónégò państwa<ref>"Moscow, Grand Duchy of". ''[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199546091.001.0001/acref-9780199546091-e-7792 World Encyclopedia] ({{jãz.|en}}),'' Philip's. 2004. ISBN <bdi>978-0-19-954609-1</bdi>. Zarchiwizowóné z [https://web.archive.org/web/20250601225153/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199546091.001.0001/acref-9780199546091-e-7792 òriginału] 1.06.2025 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>. Pò pòwstanim Rusczégò Carstwa w 1547 rokù, Mòskwa dërch bëła pòliticznym a ekònomicznym òstrzódkã przez wikszosc swòji historie. Za czasów [[Pioter Wiôldżi|Piotra Wiôldżégò]], w 1712 rokù, ruskô stolëca òsta przecygnionô do nowò pòwstałégò [[Piotrogard|Piotrogardu]], co òbniżëło status Mòskwë òb czas imperialnégò cządu<ref name="Weeks">Weeks, Theodore R. (1 January 2008). "Moscow". ''[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780195176322.001.0001/acref-9780195176322-e-1053 The Oxford Encyclopedia of the Modern World] ({{jãz.|en}})'' Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0-19-517632-2</bdi>.</ref>. Z [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwą rewòlucją]] a pòwstanim [[Ruskô Federacyjnô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Rusczi FSSR]] mët, w 1918 rokù stolëca òsta przecygnionô nazôd do Mòskwë<ref name="Weeks" />. Miasto pózni òstało przédnym pòliticznym òstrzódkã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Sowiecczi Zrzeszë]] ë doswiôdczëło òb nen czas wiôldżégò wzrostu lëczbë mieszkańców<ref name="Weeks" />. Pò rozpadze Sowiecczi Zrzeszë Mòskwa òsta stolëcą nowò ùstanowiony Rusczi Federacje<ref name="Weeks" />.
Mòskwa je nôbarżi wesënionym na nordã a nôzëmniészim megagardã na swiece. Zarządzónô je jakno federalné miasto<ref>[https://web.archive.org/web/20211007105652/https://www.mos.ru/en/city/about/ "A glimpse into history"] ({{jãz.|en}}), ''mos.ru''. Zarchiwizowóné z [https://www.mos.ru/en/city/about/ òriginału] 7.10.2021 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> i je za pòliticzné, kùlturalné a nôùkòwé centrum Rusczi. Mòsczewsczé Midzënôrodné Centrum Biznesu je jednym òd nôwikszich tegò zortu òstrzódków na swiece a stoji tam wikszosc òd nôwëższich chmùrników w Eùropie. Mòskwa bëła gòspòdarzã [[Latné Òlimpijsczé Miónczi 1980|Latnëch Òlimpijsczich Miónków w 1980 rokù]] a jednym òd miastów-gòspòdarzów [[Mésterstwò Swiata w Fùsbalë 2018|Mésterstwów Swiata w Fùsbalë 2018 rokù]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210802231006/https://www.newindianexpress.com/sport/football/fifa-world-cup-2018/fifa-worldcup-2018-news/2018/jun/14/fifa-world-cup-kicks-off-in-russia-1828219.html "FIFA World Cup kicks off in Russia"] ({{jãz.|en}}), ''The New Indian Express''. Zarchiwizowóné z [https://www.newindianexpress.com/sport/football/fifa-world-cup-2018/fifa-worldcup-2018-news/2018/jun/14/fifa-world-cup-kicks-off-in-russia-1828219.html òriginału] 2.08.2021 r. Przëstãp z 9.07.2026 r. </ref>.
W gardze to dô pôrã òbiektów ze swiatowi lëstë spôdkòwiznë UNESCO. Mòskwa je znónô z architekturë, òsoblëwie z òbéńdë [[Czerwiony Plac|Czerwionégò Placu]] a bùdinków taczich jak [[Sobór Błogòsławionégò Wasyla]] a [[Kreml]], chtëren je òstrzódkã włôdzë w kraju. W Mòskwie wielné rusczé firmë mają swòje sedzbë. Miasto mô bògati system pùblicznégò transpòrtu: sztërë midzënôrodné fligerplace, dzesãc banófów, elektriszowi system, system jednoszinowégò banu a [[Metro w Mòskwie|mòsczewsczé metro]] – jeden òd nôwikszich tegò zortu systemów na swiece. Wicy jak 40% teritorium miasta stanowi zelonosc, co czini Mòskwã jednym òd nôbarżi zelonëch gardów na swiece<ref>[https://web.archive.org/web/20200625002804/https://bridgetomoscow.com/curious-fact-moscow-parks ''"Moscow parks"''] ({{jãz.|en}}), ''Bridge To Moscow''. Zarchiwizowóné z [https://bridgetomoscow.com/curious-fact-moscow-parks òriginału] 25.06.2020 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>.
== Etimòlogiô ==
Ùwôżô sã, że miono gardu pòchôdô òd rzéczi [[Mòskwa (rzéka)|Mòskwë]].<ref name="Vasmer">Vasmer, Max (1986–1987) [1950–1958]. "Москва". [w:] Trubaczow, O. N.; Larin, B. O. (editorzë). ''Этимологический словарь русского языка'' ({{jãz.|ru}}) (2 wëdanié.). Mòskwa Progress.</ref><ref name="Smol">Smòlickaja, G.P. (2002). ''Topònimiczeskij słowar Centralnoj Rossyji'' <bdi>Топонимический словарь Центральной России</bdi> ({{jãz.|ru}}). str. 211–2017.</ref> To dô rozmajité teòrie tikającé sã pòchòdzeniô pòzwë rzéczi.
Nôlepi jãzëkòznajarskò ùgruntowóną a szerok akceptowóną je na ò pòchòdzenim z [[Prabôłtosłowiańsczi jãzëk|prabôłtosłowiańsczégò]] dërżenia *''mŭzg''-/''muzg''- z [[Praindoeùropejsczi jãzëk|praindoeùropejsczégò]] *meu- „mòkri”,<ref name="Smol"/><ref name="Trubach">Trubaczow, O.N., ed. (1994). ''Etimòlogiczeskij słowar sławjanskich jazykòw'' <bdi>Этимологический словарь славянских языков</bdi> ({{jãz.|ru}}). V. 20: str. 19–20, 197, 202–203; V. 21: str. 12, 19–20, 76–79.</ref><ref>Pokorny, Julius. [https://web.archive.org/web/20160310064838/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/ielex/U/P1312.html "meu"]. ''Indogermanisches etymologisches Wörterbuch,'' ({{jãz.|de}}) Zarchiwizowóné z [http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/ielex/U/P1312.html òriginału] 10.03.2016 r. </ref> tak tej ''Mòskwa'' mògłabë òznaczac rzékã pòłożoną na sapach czë błotach. Skrewnionym słowóm słëchają: [[Rusczi jãzëk|rusczé]] музга, ''mùzga'' „plëta”, [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczé]] ''mazgoti'' a [[Łotewsczi jãzëk|łotewsczé]] ''mazgāt'' „mëc”, [[Łacyńsczi jãzëk|łacyńsczé]] ''mergō'' „zanurzac”,<ref name="Vasmer" /><ref name="Trubach" /> [[Prekmùrsczi jãzëk|prekmùrsczé]] ''müzga'' „trzãsawiszcze”<ref>Greenberg, Marc L. (2020). Fortuin, Egbert; Houtzagers, Peter; Kalsbeek, Janneke (editorzë). ''Prekmurje Slovene Grammar: Avgust Pavel's Vend nyelvtan (1942). Critical edition and translation from Hungarian by Marc L. Greenberg''. ({{jãz.|en}}), Leiden, Boston: Brill Rodopi. str. 176. ISBN <bdi>978-9004419117</bdi>.</ref>. We wiele słowiańsczich krajach jistnieje nôzwëskò ''Mòskòw'', nôpòpùlarniészé je w Rusce, [[Bùłgariô|Bùłgarie]], [[Ùkrajina|Ùkrajińsce]] a [[Nordowô Macedoniô|Nordowi Macedonie]].<ref>[https://forebears.io/surnames/moskov "Moskov Surname Meaning, Origins & Distribution"]. ''forebears.io''. Zarchiwizowóné z [https://web.archive.org/web/20181211010136/https://forebears.io/surnames/moskov òriginału] 11.12.2018 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> W dodôwkù, w Pòlsce jistnieją szlachòwno pòzwóné môlëznë jak Mozgawa.<ref name="Vasmer" /><ref name="Smol" /><ref name="Trubach" /> Wedle ùgrofińsczi hipòtezë, [[wòłżańskò-fińsczé lëdë]], jaczé słëchałë do przedsłowiańsczich plemión a chtërne mieszkałë na nym terenie, zwałë rzékã ''Mustajoki –'' „czôrnô rzéka” ë pòzwa rzéczi miabë pòchadac z te terminu.<ref>Tarkiainen, Kari (2010). ''Ruotsin itämaa''. Helsinki: Svenska litteratursällskapet i Finland. (szw.), str. 19. ISBN <bdi>978-951-583-212-2</bdi>.</ref> Jiné teòrie są òdrzucóné przez jãzëkòznajarzów jakno słabò pòpiarté nôùkòwò.<ref name="Vasmer" /><ref name="Smol" />
Stôroruską fòrmã pòzwë rekònstruùje sã jakno *Москы, ''*Mosky'', ale pierszé pisóné nadczidczi z XII stalatégò zapisóné są w zanôléżnëch [[Przëpôdk|przëpôdkach]]: Московь, ''Moskovĭ'' ([[winowôcz]]), Москви, ''Moskvi'' ([[môlnik]]), Москвe/Москвѣ, ''Moskve/Moskvě'' ([[rodzôcz]]).<ref name="Vasmer" /><ref name="Smol" /> Z nëch fòrmów pòchôdô terôczasnô ruskô fòrma Москва, ''Mòskwa'', mdącô wënikã ùproszczeniô deklinacje (szlachòwno stało sã w kaszëbiznie np. z prasłowiańsczim *kry, chtërno przeszło w krew/krëwiô).<ref>Lorentz, F. (1925). ''Geschichte der Pomoranischen Sprache''. ({{jãz.|de}}), De Gruyter, str. 153</ref>
== Historiô ==
<big>'''Prehistoriô'''</big>
Terenë dzysdniowi Mòskwë bëłë zamieszkałé òd prehistoricznëch czasów. Do nôwczasniészich znalezëszczów słëchają zaòstałoscë pò lałowsczi kùlturze, chtërnã ekspercë przëpisëją do cządu [[Neòlit|neòlitu]].<ref>[https://web.archive.org/web/20201030183623/https://www.mos.ru/en/news/item/22507073/ "The origins of Moscow: What archaeological finds, chronicles and urban legends tell us"]. ''Mos.ru''. 5 April 2017. Zarchiwizowóné z [https://www.mos.ru/en/news/item/22507073/ òriginału] 30.10.2020 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> Pierszima mieszkańcama òbéńdë bëlë jachtarze a zbiérôcze. Kòl 950 r. òsedlëłë sã tu dwa słowiańsczé plemiona, [[Wiaticze]] a [[Kriwicze]]. Wiaticze mòglë sã składac na wikszosc domôcy pòpùlacje Mòskwë.<ref>[https://web.archive.org/web/20120524051043/http://www.moskau.ru/moskau/lexikon/geschichte_moskaus_vom_dorf_zur_metropole_3.html "History of Moscow – from village to metropolis"] ({{jãz.|en}}) ''moskau.ru''. Zarchwizowóné z [http://www.moskau.ru/moskau/lexikon/geschichte_moskaus_vom_dorf_zur_metropole_3.html òriginału] 24.05.2012 r., przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>
=== Wczasnô historiô (1147–1263) ===
Mòskwa òsta nadczidłô w kronikach pierszi raz przë rokù 1147 jakno dzél rostowskò-suzdalsczégò ksãstwa, jakô pòwsta pò rozpadze [[Czijewskô Rus|Czijewsczi Rusë]].<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 45</bdi></ref> Bëła tedë môłim miastkã przë zôpadny grańcë ksãstwa.<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-39352451 "Начало Москвы: пир после убийства"] ({{jãz.|ru}}) ''BBC News Russian''. 11.04.2017 r. Zarchiw. z [https://web.archive.org/web/20210710045539/https://www.bbc.com/russian/features-39352451 òriginału] 10.07.2021 r. </ref> Wôżnosc Mòskwë mòckò ùrosła w drëdżi pòłowie XII wiekù, czej stała sã festingą, tej téż pòwstałë pierszé mùrë [[Kreml|Kremla]].<ref name=":0">Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 46</bdi></ref> Òb czas mòngòlsczich inwazjów z lat 1237–1238, Mòskwa òsta splądrowónô pò zniszczenim [[Riazań|Riazania]].<ref name=":0" />
Pierszim ksyżëcã Mòskwë béł [[Daniél Aleksandrowicz|Daniél]], nôstarszi syn [[Aleksander Newsczi|Aleksandra Newsczégò]], jaczi erbòwôł w 1263 rokù gard.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 47</bdi></ref> Do 1271 rokù, ksãstwò bëło rządzoné przez ùja Daniela, Jarosława, chtëren dostôł Twer jakno apanaż.<ref>Kuczkin, V. A. (2013). "Московское великое княжество" [w:] Krawiec, S. L. (editór.). ''Большая Российская энциклопедия. Том 21: Монголы — Наноматериалы'' ({{jãz.|ru}}) Большая Российская энциклопедия. str. 308–310. ISBN <bdi>978-5-85270-355-2</bdi>.</ref> Sóm Daniél je nadczidłi w kronikach dopiérze przë rokù 1282, czej miôł brac ùdzél w feùdalny wòjnie jegò dwùch starszich bracynów.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 47</bdi></ref>
=== Wiôldżé Ksãstwò (1263–1547) ===
[[Òbrôzk:Facial_Chronicle_-_b.10,_p.049_-_Tokhtamysh_at_Moscow.jpg|mały|Dobëcé Mòskwë przez [[Złotô Horda|Złotą Hordã]] w 1382 rokù]]
[[Òbrôzk:Вид_на_Спасскую_башню_от_Исторического_музея.jpg|alt=|mały|Spasskô Bôszta, zbùdowónô w 1491]]
[[Òbrôzk:Polish_plan_of_Moscow_1610.PNG|mały|Plan Mòskwë z 1610, przed znikwienim gardu w 1612 a zmianą ùkładu sztrasów. Norda je pò prawi.]]
Na prawim sztrądze rzéczi Mòskwë, òsmë kilométrów òd Kremla, Daniél ùsadzył nowi mònastér z drzewianą cerkwią Daniela Słëpnika mët – dzysdnia je to [[Danielów Mònastér]]. Pò smiercë Daniela w 1303 r., teritorium ksãstwa sã wnet pòtrojiło, zamikającë w se cawną rzékã Mòskwã kùmbruż z ji dopłëwama, co zagwësniło państwù samòòbstójnotã.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 50-51</bdi></ref> Bëlnô rzecznô séc pòmôga ksãstwù w rozwiju hańdlu.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 55</bdi></ref>
Òtrocë Daniela sztridowelë sã z [[Twer|twersczima]] ksãcama ò sukcesjã.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 60</bdi></ref> [[Jerzi Mòsczewsczi|Jerzi]] òstôł ùznóny za wiôldżégò ksãca przez mòngòlsczégò [[Chan|chana]] w 1318, ale stracył titel sztërë lata pózni.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 87</bdi></ref> [[Iwan I Mòsczewsczi|Iwan I]] òdzwëskôł trón wiôldżegò ksãstwa òd Tweru pò dokôzanim lojalnoscë chanowi.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 145</bdi></ref> Iwan zbiérôł daninã dlô chana [[Złotô Horda|Złoti Hordë]] òd zanôleżnëch rusczich ksyżãt ë ùżiwôł strzódków, jaczé zdobiwôł, cobë rozwijac Mòskwã.<ref name=":1">Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0190645588, str. 73</bdi></ref> Metropòlita [[Ruskô Prawòsłôwnô Cerkwiô|rusczi cerkwie]] téż zdrësził sã z Iwanã i przeniósł swòjã sedzbã z [[Władimir (gard)|Władimiru]] do Mòskwë.<ref name=":2">Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 40</ref><ref name=":1" /> Zwela pòd pierszą kamianną cerkwiã w Mòskwie, [[Sobór Zasniãcô Matczi Bòżi]], òsta wëłożonô w 1326. Metropòlita wëbrôł sobór za plac swòjégò spòczinkù, co miało zmòcnic sztatus Mòskwë jakno dëchòwégò centrum rusczégò prawòsławiégò.<ref name=":2" />
Chan Złoti Hordë pòczątkòwò wspiérôł Mòskwã, chcącë scygnąc ekspansjã [[Wiôldżé Lëtewsczé Ksãstwò|Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãstwa]] na pòrénk, ingerowôł dërch w relacje Mòskwë z jinyma rusczima princama, bë zapòbiec ji nadmiérnémù zmòcnieniémù.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 211-212</bdi></ref> W 1353 rokù, [[czôrnô smierc]] rozkòscérza sã z nordowò-zôpadny Rusczi do Mòskwë, pòwòdëjącë smierc [[Szëmón Bùszny|Szëmòna Bùsznégò]], jegò sënów a metropòlitë.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 217</bdi></ref> Tak tej panëjącô Mòskwą familiô òsta môłô ë pòwsta nowô lëniô ksyżãcy sukcesje – wedle ni włôdza przechôda z òjca na sëna.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 170-171</bdi></ref> Òb czas panowaniô Dimitra Dóńsczégò, mòsczewsczé ksãstwò zdobëło zacht nowégò teritorium.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 49</ref> W 1380 r., Dimitr doprowadzył zjednóną ruską armiã do wôżnégò zwëcãstwa nad Mòngòłami w biôtce ò Kùlikòwò, co baro przëdało Mòskwie wiele prestiżu a zmòcniło sztatus ji włôdców jakno wòjskòwëch wódców.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 51</ref> Pò jegò smiercë w 1389 rokù, trónë Władimiru a Mòskwë òstałë na wiedno zjednóné.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN <bdi>978-0-520-34759-5, str. 306</bdi></ref>
Za panowaniégò [[Wasyl II Slepi|Wasyla II]] wëbùchłô domôcô wòjna pònemù jak Jerzi Zwienigòrodzczi zakwestionowôł sukcesjã swòjégò bratówca w 1425 r.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 69</ref>
Òkróm te, Wasyl wërôżôł niechãc wedle [[Florencczi sobór|florencczégò sobòru]], co skùtkòwało aresztowanim metropòlitë za jegò pòdpisanié.<ref name=":3">Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 72</ref> Sétmë lat pózni, radzëzna rusczich biskùpów wëbra gwôsnégò metropòlitã, co òznôczało ògłoszenié [[Aùtokefaliô|aùtokefalie]] przez ruską cerkwiã.<ref name=":3" /> [[Ùpôdk Kònstantinopòla|Ùpôdk Kónstantinopòla]] w 1453 rokù béł ùwôżóny przez Rusków za bòską karã za [[Apòstazjô|apòstazjã]] ë w 1492 r. Mòskwa òsta pòzwónô pierszi rôz imperialnym gardã przez rusczégò metropòlitã.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 135</ref>
Òb czas rządów [[Iwan III Wiôldżi|Iwana III]], wnet wszëtczé rusczé kraje zjednałë sã z Mòskwą, co dało spòdlé pòd bùdacjã centralisticznégò państwa.<ref>Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0190645588, str. 77-79</bdi></ref> [[Staniãcé nad Ùgrą|Staniãcé nad rzéką Ùgrą]] w 1480 r. je tradicyjną cezurą kùńca tatarsczi zwiérzchnoscë.<ref>Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0190645588, str. 78</bdi></ref> Iwan miôł wiôlgą starã, abë jegò państwò przejãło wiersztã Kónstantinopòla, zrekònstruòwôł tej Kreml przë pòmòcë renesansowëch włosczich architektów. Prawie za czasów Iwana III pòjawił sã [[Czerwiony Plac]], zwóny nôprzód Targã.
Iwanów syn, [[Wasyl III]] kòntinuòwôł ekspansjã mòsczewsczégò państwa i anektowôł òstałé rusczé zemie.<ref>Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0190645588, str. 79</bdi></ref><ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 92</ref> Za jegò włôdzë rozwijónô bëła doktrina Mòskwë jakno trzecégò Rzimù.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN <bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 136</ref>
=== Carstwò (1547–1721) ===
[[Òbrôzk:Moscow_StBasilCathedral_d28.jpg|mały|[[Sobór Błogòsłowiónégò Wasyla]], zbùdowóny w 1561]]
[[Òbrôzk:Mikhail_Feodorovich_Izbranie.jpg|mały|Welacjô Michała I na cara w 1613]]
[[Òbrôzk:Kremlenagrad.jpg|mały|[[Kreml]] òb czas panowaniô [[Aleksy I Romanów|Alekségò I Romanowa]], 1663]]
W 1547 rokù, [[Iwan Grozny]] òstôł kòrónowóny w Mòskwie nié blós na wiôldżégò princa, ale téż na pierszégò cara Wszechrusczi.<ref>Bushkovitch, Paul (5.12.2011 r.). ''A Concise History of Russia'' ({{jãz.|en}}) Cambridge University Press. ISBN <bdi>978-1-139-50444-7, str. 48</bdi></ref> W XVI a XVII stalatim òstałë zbùdowóné trzë krãgłé festindżi: Kitaj-gòrod, Biôłi Gard a Zemny Gard. W 1547 rokù òdżin zniszcził ale wiôldżi dzél miasta, a w 1571 r. [[Krimsczi Tatarzë]] zdobëlë Mòskwã, spôlającë wszëtkò pòza Kremlã.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=i85noYD9C0EC&pg=PA260 The Unending Frontier: An Environmental History of the Early Modern World] ({{jãz.|en}}) John F. Richards (2006). University of California Press. str. 260.'' ISBN 0-520-24678-0 </ref> Kroniczi przekazëją, co przeżëło 30 000 òd 200 000 mieszkańców.
Krimsczi Tatarzë zaatakowelë zôs w 1591 r., ale scygnãłë jich nowé mùrë, zbùdowóné midzë 1584 a 1591 przez rzemiãsnika Fiodora Kònia. W 1592 r. wkół gardu òstôł wzniosłi bùtnowi zemny wôł z 50 tormama. Jakno nôbarżi bùtnowô liniô òbarnë, pòwsta séc mòckò ùfòrtifikòwónëch mònasterów na pôłnié a pòrénk òd wałów. Dzãka wałóm miasto zwëskało pòeticką pòzwã ''Biełokamiennaja''. Dôwné grańce gardu òznaczoné przez wôł, terô wëznôczô [[Ògrodowô Òkrãżnica]]. Pò pòrénczny stronie mùru Kremla to dało trzë brómë: Kònstantino-Jeleninskij, Spasskij, Nikòlskij (nazwónëch tak pò wiszącëch nad nima ikònach Kónstantëna i Lénë, Zbawicela a [[Swiãti Mikòłôj|sw. Mikòłaja]]). Òstatné dwie stojałë bezpòstrzédno na procëm Czerwionégò Placu, a bróma Kònstantino-Jeleninskij nalôża sã za Sobòrã Błogòsławionégò Wasyla. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[''brëkòwny przëpis'']</sup>
Wiôldżi głód w Rusce z lat 1601–1603 ùbił gwës 100 000 òsób w Mòskwie. Midzë 1610 a 1612 rokã, [[Repùblika Òbu Nôrodów|pòlskò-lëtewskô]] armiô òkùpòwa Mòskwã, jakno że król [[Zygmùnd III Waza|Zygmùnd III]] chcôł przejic rusczi trón. W 1612 rokù, Niżny Nowgòrod a jiné rusczé miasta, chtërnym przewòdzył princ Dmitrij Pòżarsczi ë Kùzma Minin, pòwstałë procëm pòlsczim òkùpantóm, occupants, òbleglë Kreml i wënëkelë jich. W 1613 rokù, the Zemsczi Sobór wëbrôł [[Michôł Romanów|Michała Romanowa]] na cara, ùsôdzającë [[Dinastiô Romanowów|dinastiã Romanowów]]. W XVII wiekù to jesz dało czile pòwstaniów w gardze: [[Sólny Bùńt]] (1648), [[Kòprowi Bùńt]] (1662) a [[Mòsczewsczé pòwstanié (1682)|mòsczewsczé pòwstanié z 1682 rokù]].
Ò pierszą pòłowã XVII wiekù lëdztwò gardu ùrosło ze 100 000 do 200 000, a miasto rozkòscérzëło sã pòza wałë w drëdżi pòłowie stalatégò. Kòl 1650 rokù, 20% mieszkańców przedmiesców Mòskwë pòchôdało z [[Wiôldżé Lëtewsczé Ksãstwo|Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãstwa]].<ref>Абецедарский, Л. С. (1978). ''Белоруссия и Россия'' ({{jãz.|ru}}) Москва. str. 213</ref> Ne nowé wiertle òstałë pòżwóné ''Mieszczanskaja słobòda.'' Słowò ''mieszczanie'' ze zôczątkù òznaczało to samò, co pò kaszëbskù, ale pózni dobëło negatiwny wëzwãk i dzysdnia òznôczô w rusczim „drobnomieszczanie” abò „ògrańczony filistrowie”.<ref>П.В.Сытин, "Из истории московских улиц" ({{jãz.|ru}}), М, 1948, str. 296.</ref>
Wielné tragedie nawiédzałë gard. Epidemie dżumë pùstoszëłë Mòskwã w latach 1570–1571, 1592 a 1654–1656.<ref>''[https://books.google.com/books?id=IcljzNyv4EgC&pg=PA17 Bubonic Plague in Early Modern Russia: Public Health and Urban Disaster]'' ({{jãz.|en}}) ''John T. Alexander (2002). Oxford University Press US. str. 17. ISBN'' [[:en:Special:BookSources/0-19-515818-0|0-19-515818-0]] </ref> Czôrnô smierc ùbiła wicy jak 80% lëdztwa w latach 1654–55. Ògnie spôlëłë wikszosc drzewianégò dzéla gardu midzë 1626 a 1648.<ref>M.S. Anderson, ''Peter the Great'' (1978) ({{jãz.|en}}), str. 13</ref> W 1712 r., [[Pioter Wiôldżi]] przecygnął sedzbã swòjégò rządu do nowò wëbùdowónégò [[Piotrogard|Piotrogardu]] nad [[Bôłt|Bôłtã]].
=== Imperium (1721–1917) ===
Pò ùtrace sztatusu stolëcë, pòpùlacjô sã nôprzód zmniészëła, ale pò 1750 rokù do kùńca jistnieniégò imperium, ùrosła wicy jak dzesãckrotno, òsygającë do 1915 rokù 1,8 miliona òsób. Epidemiô dżumë z lat 1770–1772 zabiła do 100 000 lëdzy w Mòskwie.<ref>Melikishvili, Alexander (2006). [https://web.archive.org/web/20091123034404/http://cns.miis.edu/antiplague/pdfs/melikishvili.pdf "Genesis of the anti-plague system: the Tsarist period"] (PDF). ''Critical Reviews in Microbiology''. '''36''' (1): 19–31. CiteSeerX 10.1.1.204.1976. doi:10.1080/10408410500496763. PMID 16610335. S2CID 7420734. ({{jãz.|en}})</ref> Pòd kùńc XVII wiekù zaczãłë pòwstawac flastrowóné szasëje. W 1730 rokù wprowadzoné òstało stałé sztrasowé òbswiecenié, a do 1867 rokù wiele sztrasów miało ju gazowi wid. W 1883 rokù, kòl brómë Prieczistienskije, zainstalowóné òstałë łãkòwé lãpë. W 1741 rokù Mòskwã òtôczôł 40-kilométrowi wôł Kamier-Kòlleżskij. Dało tam 16 brómów, kòl jaczich pòbiéróné bëło cło. We wczasnym XIX wiekù Bróma Spasskij bëła główną wjazdową brómą na Kreml, brëkòwóną przez cara. Droga łączącô Mòskwã z Piotrogardã, dzysdnia [[Aùtostrada M10 (Ruskô)|aùtostrada M10]], òsta skùńczonô w 1746 rokù. Pò wëflastrowanim w latach 80. XVIII wiekù zaczã bëc pòpùlarno pòzéwónô ''Pietierburgskòje Szosse.'' W latach 1781–1804, jakno pierszi w kraju, pòwstôł wòdocyg Mitiszczinskij.
[[Òbrôzk:Moscou._Le_Kremlin_LOC_ppmsca.52725.jpg|mały|Widok na rzékã Mòskwã w XIX stalatim]]
Pò inwazji Napòléòna na Ruskã w 1812 rokù, mòskwianie òstelë ewakùòwóny. Òdżin miasta béł we wiôldżi mierze skùtkã rusczi sabòtażë. Napòléònowa ''Grande Armée'' bëła zmùszonô sã wëcopac i òsta wnet znikwionô przez òstrą ruską zëmã. W 1813 rokù, pò zniszczeniach zrzeszonëch z najazdã, ùsadzonô òsta ''Kòmisjô ds. Bùdacje Miasta Mòskwë''. To dało wiôlgą òdbùdowã a dzélã przebùdowã. Taczé gmachë jak [[Wiôldżi Kremlowsczi Pałac]], [[Kremlowsczi Arsenał]], [[Mòsczewsczi Ùniwersytet]], [[Mòsczewsczi Maneż]] a [[Wiôldżi Téater w Mòskwie|Wiôldżi Téater]] òstałë prawie tej wëbùdowóné abò òdbùdowóné. [[Sztrasa Arbat]] mia jistnióné przënômni òd XV stalatégò, ale w XVIII wiekù òsoblëwie zwëska na prestiżu. Òsta zniszczonô w ògniu z 1812 rokù a czësto òdbùdowónô. [[Mòsczewsczi Państwòwi Ùniwersytet]] òstôł ùsadzony w 1755 rokù. Jegò główny gmach òstôł òdbùdowóny pò ògniu z 1812 przez Domenica Giliardégò. Gazéta ''Mòskòwskije Wiedomòsti'' bëła wëdôwónô òd 1756 rokù jakno tidzenik, a òd 1859 jakno dzénnik.
W latach 30. XIX wiekù generał Aleksandr Basziłow rozplanowôł pierszą regùlarną séc sztrasów na nordã òd Piotrowsczégò Pałacu. Chòdińsczé pòle na zudã òd szaségò bëła brëkòwónô do wòjskòwëch czwiczeniów. Smòleńsczi Banóf (pòprzédca Biôłorusczégò Banófù) òstôł òdemkłi w 1870 rokù. Park Sokolniki, jaczi w XVIII wiekù służił carsczim sokólnikóm, a leżôł bùten gardu, w XIX stalatim òstôł wchłoniãti przez rozwijającé sã miasto i przesztôłcony w pùbliczny park w 1878 rokù. W 1902 rokù zbùdowóny òstôł pòdmiesczi banóf Sawiołowskij was built in 1902. W stëcznikù 1905 rokù Aleksandr Adrjanow òstôł pierszim merã Mòskwë.
Czej do włôdzë w 1762 rokù doszła carica [[Katarzëna Wiôlgô|Katarzëna]], brud gardu a smard scéków bëłë ùwôżóné za złé zwëczaje przëniosłé do Mòskwë przez lëdzy z niższich klasów, jaczi niedôwno przecygnãlë do gardu ze wsë. Elitë zabiégałë ò pòlepszenié higenë, co stało sã dzélã planów caricë, bë zwikszëc kòntrolã nad spòlëznowim żëcym. Pòliticzné a militarné zwënédżi òd 1812 jaż pò 1855 rok òbdôwałë kritików, diskùsjô ò lëchi kòndicje pùblicznégò zdrowiégò zmôłkła. Jednak wedle klãsków we krimsczi wòjnie z lat 1855–56, zmniészëła sã dowiérnota w ùmiejãtnosc zagwësnieniô przez państwò pòrządkù w dzélnicach nãdzë, a żądania wikszi dbë ò pùbliczné zdrowié zaczãłë bëc zôs pòdnôszóné.<ref>Alexander M. Martin, "Sewage and the City: Filth, Smell, and Representations of Urban Life in Moscow, 1770–1880", ''Russian Review'' (2008) 67#2 str. 243–274. ({{jãz.|en}})</ref> W 1903 rokù zaczął dzejac wòdocyg Mòskwòreckaja, pierszi nanëkiwóny wòdą z rzéczi Mòskwë<ref>Falkowskij N.I. ''История водоснабжения в России'' (''Istorija wodosnabżenija w Rossyji,'' ros.), red. Szuchier I.M., Изд-во Министерства коммунального хозяйства РСФСР, 1947, str. 159</ref>.
=== Sowiecczi cząd (1917–1991) ===
[[Òbrôzk:Plan_of_Moscow_1917.jpg|mały|Plan gardu Mòskwë, 1917]]
W lëstopadnikù 1917 rokù, pò rozpòczãcym sã [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwi rewòlucje]] w Piotrogardze, mòsczewsczi bólszewikòwie rozpòczãlë swòje pòwstanié. 15 (2 wedle [[Juliańsczi kalãdôrz|juliańsczégò kalãdarza]]) lëstopadnika 1917, pò drãdżich biôtkach, w Mòskwie włôdzã przejãlë Sowiecë.<ref>[http://www.aha.ru/~mausoleu/documents/moscow_1.htm "Revolutionary war history. Moscow"] ({{jãz.|en}}) ''www.aha.ru''. Zarchiw. z [https://web.archive.org/web/20210411165331/http://www.aha.ru/~mausoleu/documents/moscow_1.htm òriginału] 11.04.2021 r.</ref> [[Włodzmiérz Lenin]], w strachù przed inwazją, przecygnął 12 strëmiannika 1918 r. stolëcã nazôd do Mòskwë.<ref name="prlib">[https://www.prlib.ru/en/history/619089 "Moscow becomes the capital of the Soviet State"] ({{jãz.|en}}) Presidential Library. 2018. Zarchiw. z [https://web.archive.org/web/20190401151158/https://www.prlib.ru/en/history/619089 òriginału] 1.04.2019.</ref> Kreml zôs stôł sã sedzbą włôdzë, pòliticznym centrum nowégò państwa.
Razã ze zmianama we wôrtnoscach narcuonyma przez kòmùnisticzną dejologiã, tradicjô zachòwiwaniô kùlturalny spôdkòwiznë òsta przerwónô. Samòstójné towarzëstwa, nawet ne bróniącé blós swiecczich zabëtków, òstałë rozrzeszoné pòd kùńc 20. lat. Niszczoné bëłë swiãtnice w miastach. W 1937 r. do Centralnégò Kòmitetu [[Kòmunisticznô Partiô Sowiecczi Zrzeszë|Kòmunisticzny Partie Sowiecczi Zrzeszë]] doprzëszłë lëstë z bédënkã zmianë miona Mòskwë na „Stalindar” „Stalinodar”.<ref>Sarah Davies, Popular Opinion in Stalin's Russia: Terror, Propaganda and Dissent, 1934–1941 </ref> [[Józef Stalin|Stalin]] òdrzucył nã propòzycjã.<ref>Simon Montefiore, The Court of the Red Tsar </ref>
Ò [[Drëgô swiatowô wòjna|drëgą swiatową wòjnã]], Państwòwi Sowiecczi Kòmitet Òbarnë a Generalny Sztab [[Czerwionô Armiô|Czerwiony Armie]] nalôżałë sã w Mòskwie. W 1941 rokù, westrzód mòskwianów òstało ùtwòrzonëch 16 òchòtniczich diwizjów (z wicy jak 160 000 lëdzy), 25 batalionów a 4 inżinierijné regimentë. Òd pajicznika 1941 do stëcznika 1942 rokù, na przedmiescach przebiwa miemieckô Grëpa Armie Westrzódk, przenëkónô pózni w [[Biôtka pòd Mòskwą|biôtce pòd Mòskwą]]. Wielné fabrëczi òstałë ewakuòwóné z zacht dzélã wëszëznë mët ë òd 20 pajicznika gard òstôł ògłoszony za òbległi. Pòòstałi mieszkańcë zbùdowelë a òbsôdzalë stanowiszcza procëmpancerny òbarnë, czej miasto bëło bómbardowóné z lëftu.1 maja 1944 òstôł ùsadzony medal „Za òbarnã Mòskwë”, a w 1947 medal ”Na wdôr 800-lecô Mòskwë”. Lëczba òfiarów pò miemiecczi a sowiecczi stronie je różno taksowónô: szacëje sã, że midzë 30 séwnika 1941 r. a 7 stëcznika 1942 zminãło sã òd 248 000 do 400 000 żôłnérzów Wehrmachtu ë òd 650 000 do 1 280 000 czerwionoarmistów.<ref>''Moscow Encyclopedia'', ({{jãz.|en}}) Great Russian Encyclopedia, Moscow, 1997, wpisënk "Battle of Moscow" </ref><ref>Great Soviet Encyclopedia ({{jãz.|en}}) Moscow, 1973–78, wpisënk "Battle of Moscow 1941–42"</ref><ref>John Erickson, ''Barbarossa: The Axis and the Allies'', tôbelka 12.4</ref>
Òb pòwòjnowé lata to dało mieszkaniowi krizys, jaczi òstôł rozrzeszony przez wënalézenié wësoczich mieszkalnëch bloków. W Mòskwie je jich wicy jak 11 tësãcy, co czini jã miastã z nôwikszą jiloscą wësokòscówców; mieszkô w nich wikszosc lëdztwa gardu.<ref name="hrranking">[https://web.archive.org/web/20121106210644/http://www.emporis.com/statistics/skyline-ranking "Skyline Ranking"] ({{jãz.|en}}) ''Emporis''. Zarchiw. z òriginału 6.11.2012 r. </ref> Chëcze bëłë bùdowóné a dzélã méblowóné ju we fabrëce, niglë òstałë przëwiozłé na plac bùdacje ë pòstawioné we wësoczé kòlumnë. Miasto [[Zelenograd]] òstało wëbùdowóné w 1958 rokù 37 kilométrów na nordowi zôpôd òd centrum gardu a wchłoniãté jakno jedna òd administracyjnëch òbéńdów Mòskwë. [[Mòsczewsczi Państwòwi Ùniwersytet]] przecygnął swój kampùs na [[Wróblowé Grzëpë]] w 1953 rokù.
[[Òbrôzk:Stalin's_funeral_procession_entering_Manezhnaya_Square_from_Okhotny_Ryad.jpg|mały|Pògrzéb Stalëna, 1953]]
W 1959 rokù [[Nikita Chruszczow]] rëgnął z antireligijną kampanią. Trzëdzescë z piãcdzesąt dzejającëch kòscołów òstało zamkłëch, a szesc zbùrzonëch. 8 maja 1965 rokù, z leżnoscë fakticzny 20 roczëznë dobëtu w [[drëdżi swiatowi wòjnie]], Mòskwa òsta nôdgrodzonô titlã Gardu-Heroja.
MKAD (aùtołowô òkrãżnica) òsta òdemkłô w 1961 rokù. Sztërëpasowô droga prowadzëła przez 109 kilométrów wzłuż grańców miasta. MKAD wëznôcza administracyjné grańce gardu do 80. lat, czej òstałë włączoné do nie przedmiesca zeza drodżi. W 1980 rokù Mòskwa bëła za gòspòdarza [[Latné òlimpijsczé miónczi 1980|latnëch òlimpijsczich miónków]], zbòjkòtowónëch przez [[USA]] ë jiné zôpadné kraje z pòwòdu sowiecczi inwazje na [[Afganistan]] w 1979. W 1991 rokù w Mòskwie to dało [[Pùcz Janajewa|próbã zamôchù na rząd]] przeprowadzoną przez kònserwatiwnëch kòmùnistów, stojącëch w òpòzycji do rządzącégò tej liberalnégò refòrmatora [[Michajił Gòrbaczow|Michajiła Gòrbaczowa]].
=== Pò 1991 rokù ===
Pò rozrzeszenim [[ZSSR]] w 1991 rokù, Mòskwa òsta stolëcą [[Ruskô|Rusczi Federacje]]. Pòwsta tedë rënkòwô ekònomiô, co skùtkòwało eksplozją detalicznégò hańdlu, ùsłëgów, nowi architekturë i pòpùlarizacją zôpadnégò sztilu żëcégò. Gard rósł, a lëczba lëdztwa przeszła dzesãc milionów. W nëch czasach ale to dało téż zacht rozrost pòdmiesczi nisczi zabùdowë, spòwòdowóny wësoczim òdbëtã na jednofamiliowé chëcze w procëmnoscë do wiôldżich bloków. W latach 1995–97 MKAD òsta pòszerzwionô ze sztërzech do dzesãc pasów.
W gòdnikù 2002 rokù pòżdôwk [[Bùlwar Dmitrija Donskògò]] stôł sã pierszą stacją mòsczewsczégò metra bùten MKAD. Trzecô òkrãżnica, pòstrzédnô midzë XIX-stalatną [[Ògrodowô Òkrãżnica|Ògrodową Òkrãżnicą]], a ną bùtnową ze sowiecczégò cządu, òsta ùkùńczonô w 2004 r. Latné dacze są przesztôłcóné w całoroczné chëcze, a ze wzrostã pòpùlarnoscë aùtołów, rosce téż rëch na drogach.<ref>Robert J. Mason ë Liliya Nigmatullina, "Suburbanization and Sustainability in Metropolitan Moscow," ''Geographical Review'' (2011, {{jãz.|en}}) 101#3 str. 316–333.</ref> Wielné stôré cerkwie a jiné przëmiarë kùlturalny spôdkòwiznë zniszczoné za czasów Stalëna òstałë òdbùdowóné, np. [[Sobór Christusa Zbawicela w Mòskwie|Sobór Christusa Zbawicela]]. W drëdżi dekadze XXI wiekù, administracjô gardu rëgnã z długòterminowima projektama, taczima jak program mòdernizacje miasta ''Mòja Ùlica'' (Mòja Sztrasa)''.''<ref>RBTH, (4.11.2016.) [https://www.rbth.com/politics_and_society/2016/11/04/city-of-the-future-moscow-gets-a-much-needed-makeover_644341 "City of the future: Moscow gets a much-needed makeover"]. [https://web.archive.org/web/20180524081811/https://www.rbth.com/politics_and_society/2016/11/04/city-of-the-future-moscow-gets-a-much-needed-makeover_644341 Zarchiw.] 24.05.2018 r.</ref>
Pò rozrosce teritorium miasta na zudwest 1 lëpińca 2012 rokù, pòwiérzchniô stolëcë zwikszëła sã wicy jak dëbelt, roscącë z 1 091 do 2 511 km², przez co Mòskwa sta sã nôwikszim miastã w Eùropie pòd wzglãdã wiéchrzëznë; zwëska téż 233 000 mieszkańców.<ref name="Merger2">[https://web.archive.org/web/20131113003818/http://www.itar-tass.com/en/c32/461491.html "Expansion of Moscow borders to help it develop harmonically: mayor, Itar-tass, July 1, 2012"] ({{jãz.|en}}) Itar-tass.com. 1.07.2012. [http://www.itar-tass.com/en/c32/461491.html Zarchiw.] 13.11.2013.</ref><ref name="Mos.ru">[https://web.archive.org/web/20140720113907/http://www.mos.ru/about/history/ "Moscow city government official site"] ({{jãz.|en}}) Mos.ru. [http://www.mos.ru/about/history/ Zarchiw]. 20.07.2014 r.</ref> Terenë te òstałë òficjalno nazwóné ''Nowaja Mòskwa'' (Nowô Mòskwa).
== Geògrafiô ==
[[Òbrôzk:Moscow_by_Sentinel-2,_2020-05-11.jpg|mały|Satelitarny widok Mòskwë a ji pòblësczégò òkòlégò]]
Mòskwa leżi pò òbù brzegach rzéczi [[Mòskwa (rzéka)|Mòskwë]], jakô płënie przez wicy jak 500 km Pòréncznoeùropejską Nizëną we westrzédno-zôpadny Rusce, niedalek òd nôtërny grańcë lasowi a lasowò-stepòwi conë. W grańcach miasta to dô 49 mòstów nad rzékama a karnalama. Szérzawa gardu Mòskwë ze zôpadu na pòrénk wënosy 39,7 km, a dłużawa z nordë na pôłnié – 51,8 km.
== Demògrafiô ==
=== Pòpùlacjô ===
Wedle pòwszechnégò spisënkù z 2021, pòpùlacjô wënosëła 13 010 112 òsób; je to wzrost w przërównanim do 11 503 501 òdnotowónëch w spisënkù z 2010 r.<ref name="2014 objectively assess">Russian Federal State Statistics Service (2011). <bdi>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1]</bdi> <bdi>Всероссийская перепись населения 2010 года [2010 All-Russia Population Census]</bdi> (rus). Federalny Państwòwi Statisticzny Serwis</ref>
[[Òbrôzk:Life_expectancy_in_Russian_subject_-Moscow_-diff.png|lewo|mały|Òczekiwónô długòsc żëcégò przë narodzenim òd 1990, z rozróżnienim pëłców. Òczekiwónô długòsc żëcégò zmniészô sã òd 2019.]]
=== Etniczné grëpë ===
{| class="wikitable"
! rowspan="3" style="text-align:center;" |[[Etniczné grëpë w Rusce|Etnicznô grëpa]]
! colspan="9" |Rok
|-
!1897<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=831 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20180625161022/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=831 Zarchiw.] 25.06.2018 r.; pòdôwczi na spòdlim deklarowónégò jãzëka.</ref>
!1939<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39.php?reg=39 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220614185806/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39.php?reg=39 Zarchiw.] 14.06.2022 r.</ref>
!1959<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_59.php?reg=45 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220706161009/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_59.php?reg=45 Zarchiw.] 6.07.2022 r.</ref>
!1970<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_70.php?reg=18 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220614185805/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_70.php?reg=18 Zarchiw.] 14.06.2022 r.</ref>
!1979<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_79.php?reg=19 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220706172633/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_79.php?reg=19 Zarchiw.] 6.07.2022 r.</ref>
!1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.php?reg=18 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20180625132501/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.php?reg=18 Zarchiw.] 6.07.2022 r.</ref>
!2002<ref>[https://web.archive.org/web/20070217070612/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/English/4-2.xls "NATIONAL COMPOSITION OF POPULATION FOR REGIONS OF THE RUSSIAN FEDERATION"]. 17.02.2007 r. [http://www.perepis2002.ru/ct/doc/English/4-2.xls Zarchiw.] 17.02.2007 r.</ref>
!2010
!2021<ref name="census2021">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx "Национальный состав населения"]. Federalny Państwòwi Statisticzny Serwis. [https://web.archive.org/web/20221230204643/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx Zarchiw.] 30.12.2022 r.</ref>
|-
!Jilosc (% pòpùlacje)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
!Jilosc (%)
|-
|[[Ruskòwie]]
|987 044 (95,0%)
|3 614 430 (87,4%)
|4 507 899 (88,6%)
|6 301 247 (89,2%)
|7 146 682 (90,1%)
|7 963 246 (89,7%)
|8 808 009 (84,8%)
|9 930 410 (86,3%)
|9 074 375 (69,7%)
|-
|[[Tatarzë]]
|4 288 (0,1%)
|57 687 (1,4%)
|80 489 (1,6%)
|109 252 (1,5%)
|131 328 (1,7%)
|157 376 (1,8%)
|166 083 (1,6%)
|149 043 (1,3%)
|84 373 (0,6%)
|-
|[[Armeńczicë]]
|1 604 (0,1%)
|13 682 (0,3%)
|18 379 (0,4%)
|25 584 (0,4%)
|31 414 (0,4%)
|43 989 (0,5%)
|124 425 (1,2%)
|106 466 (0,9%)
|68 018 (0,5%)
|-
|[[Ùkrajińcë]]
|4 478 (0,4%)
|90 479 (2,2%)
|115 489 (2,3%)
|184 885 (2,6%)
|206 875 (2,6%)
|252 670 (2,8%)
|253 644 (2,4%)
|154 104 (1,3%)
|58 788 (0,5%)
|-
|[[Azerowie]]
|– (–)
|677 (–)
|2 528 (–)
|4 889 (–)
|7 967 (0,1%)
|20 727 (0,2%)
|95 563 (0,9%)
|57 123 (0,5%)
|37 259 (0,3%)
|-
|[[Ùzbekòwie]]
|– (–)
|659 (–)
|2 478 (–)
|5 973 (–)
|4 222 (–)
|9 183 (0,1%)
|9 183 (0,1%)
|35 595 (0,3%)
|29 526 (0,2%)
|-
|[[Żëdzë]]
|5 070 (0,4%)
|250 181 (6,0%)
|239 246 (4,7%)
|251 350 (3,6%)
|222 900 (2,8%)
|174 728 (2,0%)
|79 359 (0,8%)
|53 145 (0,5%)
|28 014 (0,2%)
|-
|[[Grëzónie]]
|– (–)
|4 251 (0,1%)
|6 365 (0,1%)
|9 563 (0,1%)
|12 180 (0,2%)
|19 608 (0,2%)
|54 387 (0,5%)
|38 934 (0,3%)
|26 222 (0,2%)
|-
|[[Tadżikòwie]]
|– (–)
|184 (–)
|1 005 (–)
|1 652 (–)
|1 221 (–)
|2 893 (–)
|35 385 (0,4%)
|27 280 (0,2%)
|22 783 (0,2%)
|-
|[[Biôłoruskòwie]]
|1 016 (–)
|24 952 (0,6%)
|34 370 (0,7%)
|50 257 (0,7%)
|59 193 (0,7%)
|73 005 (0,8%)
|59 353 (0,6%)
|39 225 (0,3%)
|17 632 (0,1%)
|-
|[[Kirgizowie]]
|– (–)
|77 (–)
|– (–)
|– (–)
|1 173 (–)
|3 044 (–)
|4 102 (–)
|18 736 (0,2%)
|16 858 (0,1%)
|-
|Jinszi
|– (–)
|
|76 173 (–)
|
|
|
|
|225 031 (2,0%)
|595 543 (4,6%)
|-
|Bez zadeklarowóny etnicznoscë
|– (–)
|
|
|
|
|
|
|668 409 (5,8%)
|2 950 721 (22,7%)
|-
!Wëcmanim
!1 038 591 (100%)
!4 137 018 (100%)
!5 085 581 (100%)
!7 061 008
!7 931 602 (100%)
!8 875 579 (100%)
!10 382 754 (100%)
!11 503 501 (100%)
!13 010 112 (100%)
|}
=== Religiô ===
{|
! colspan="2" |Religie w Mòskwie (2020)
|-
|Prawòsławié
|'''55%'''
|-
|Atejizm a felënk religie
|'''28%'''
|-
|Islam
|'''8%'''
|-
|Jiné religie
|'''3%'''
|-
|Jiné chrzëscejańsczé wëznania
|'''2%'''
|-
|Felënk deklaracje
|'''4%'''
|}
[[Chrzescëjaństwò|Chrzescëjani]] stanowią wikszosc lëdztwa gardu; wikszosc òd nich słëchô [[Ruskô Prawòsłôwnô Cerkwiô|Rusczi Prawòsłôwny Cerkwie]]. Mòsczewsczi patriarcha je za głowã cerkwie i rezydëje w Danielowim mònasterze. Mòskwa je stolëcą prawòsławiégò w Rusce, jaczé òd stalatów je główną religią kraju.
Do jinszich religiów wëznôwónëch w Mòskwie nôleżą: [[Bùddizm w Rusce|bùddizm]], [[Hindujizm w Rusce|hindujizm]], [[Islam w Rusce|islam]], [[judajizm]], [[jezydizm]] a [[Słowiańsczé neòpògaństwò|rodnowierstwò]]. W miesce dô sztërë meczetë.<ref>Kiran Moodley. [https://www.independent.co.uk/news/world/europe/eid-alfitr-2015-drone-shows-huge-crowds-celebrating-the-end-of-ramadan-in-moscow-10395950.html "Eid al-Fitr 2015: Drone shows huge crowds celebrating the end of Ramadan in Moscow"] ({{jãz.|en}}), ''The Independent''. [https://web.archive.org/web/20150925190139/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/eid-alfitr-2015-drone-shows-huge-crowds-celebrating-the-end-of-ramadan-in-moscow-10395950.html Zarchiw.] 25.09.2015 r.</ref>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Gardë w Rosji ===
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
jjhovm7vt56kcbhmgbvwdann8zz1eap
Wrocłôw
0
1932
214911
214146
2026-09-23T12:28:05Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214911
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Wrocłôw
|rodzôcz=Wrocławia
|céch=Herb_wroclaw.svg
|fana=POL Wrocław flag.svg
|karta=Wroclaw Mapa.png
|wòjewództwò=dólnoszląsczé
|bùrméster=Jacek Sutryk
|adres_um=pl. Nowy Targ 1/8
|kod_poczt_um=50-141
|wiéchrzëzna=292,82 km²
|stopniN=51
|minutN=06
|stopniE=17
|minutE=01
|wysokość=105–156
|rok=2018
|lëdztwò=639 258
|czerënkòwi numer=(+48) 71
|pòcztowi kòd=50-041 do 54-612
|registracëjné tôfle=DW, DX
|www=http://www.wroclaw.pl
|gwôsné miono=Wrocław
}}
'''Wrocłôw''' ({{jãz.|pl}} ''Wrocław'', {{jãz.|de}} ''Breslau'', {{jãz.|cs}} ''Vratislav'', {{jãz.|la}} ''Vratislavia)'' – nôwikszi gard ë stolëca [[Szląsk]]a. Wrocław mô sztatus gardu na prawach [[kréz]]u ë je stolëcą [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|Dólnoszląsczégò wòjewództwa]].
Już w X wiekù mieszkalë tam lëdze. Wrocław mógł dostac swòje miono òd czesczégò ksyżëca Wratisława.
W XIII wiekù môlëzna zwëska miesczé prawa. Mieszkalë tam kùpcowie – Miemcë, [[Pòlôszë]] ë [[Żëdzë]]. W rokù 1702 òstôł założony Wrocławsczi Ùniwersytet.
Pózdni, w XVIII wëkù, pò czasach wòjnów midzë Austrią a Prësama, Wrocłôw òstôł przëłączony do Prësczégò Królestwa.
W czasach [[II swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Wrocłôw òstôł we wiôldżim parce zniszczony. Wiele Miemców wtenczas zwiornãło. Pò wòjnie miasto òstało przëwróconé do Pòlsczi, ë przesedlonëch òstało tam wiele Pòlôchów z jinszich dzélów kraju.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Ratusz wroclaw.JPG|Rôtësz
Òbrôzk:Wratislauia Breßlaw Breslau 17.Jh.jpg|Widzënk Wrocławia w XVII s.
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Warszawa]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
ky53bh5pnbsfrkyd6cqmahz7imownbq
214918
214911
2026-09-23T12:30:14Z
Iketsi
3254
/* Galeriô */ |[[Rôtësz]]
214918
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Wrocłôw
|rodzôcz=Wrocławia
|céch=Herb_wroclaw.svg
|fana=POL Wrocław flag.svg
|karta=Wroclaw Mapa.png
|wòjewództwò=dólnoszląsczé
|bùrméster=Jacek Sutryk
|adres_um=pl. Nowy Targ 1/8
|kod_poczt_um=50-141
|wiéchrzëzna=292,82 km²
|stopniN=51
|minutN=06
|stopniE=17
|minutE=01
|wysokość=105–156
|rok=2018
|lëdztwò=639 258
|czerënkòwi numer=(+48) 71
|pòcztowi kòd=50-041 do 54-612
|registracëjné tôfle=DW, DX
|www=http://www.wroclaw.pl
|gwôsné miono=Wrocław
}}
'''Wrocłôw''' ({{jãz.|pl}} ''Wrocław'', {{jãz.|de}} ''Breslau'', {{jãz.|cs}} ''Vratislav'', {{jãz.|la}} ''Vratislavia)'' – nôwikszi gard ë stolëca [[Szląsk]]a. Wrocław mô sztatus gardu na prawach [[kréz]]u ë je stolëcą [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|Dólnoszląsczégò wòjewództwa]].
Już w X wiekù mieszkalë tam lëdze. Wrocław mógł dostac swòje miono òd czesczégò ksyżëca Wratisława.
W XIII wiekù môlëzna zwëska miesczé prawa. Mieszkalë tam kùpcowie – Miemcë, [[Pòlôszë]] ë [[Żëdzë]]. W rokù 1702 òstôł założony Wrocławsczi Ùniwersytet.
Pózdni, w XVIII wëkù, pò czasach wòjnów midzë Austrią a Prësama, Wrocłôw òstôł przëłączony do Prësczégò Królestwa.
W czasach [[II swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Wrocłôw òstôł we wiôldżim parce zniszczony. Wiele Miemców wtenczas zwiornãło. Pò wòjnie miasto òstało przëwróconé do Pòlsczi, ë przesedlonëch òstało tam wiele Pòlôchów z jinszich dzélów kraju.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Ratusz wroclaw.JPG|[[Rôtësz]]
Òbrôzk:Wratislauia Breßlaw Breslau 17.Jh.jpg|Widzënk Wrocławia w XVII s.
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Warszawa]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
kbthrphs2i4ecdx6h7h4zhe592292br
Głogów
0
1952
214941
201691
2026-09-23T12:38:18Z
Terrus38
14026
214941
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Głogów|
rodzôcz=Głogòwa|
adjektiw_mask=głogòwsczi|
adjektiw_fem=głogòwskô|
céch=Glogow_CoA.png|
fana=POL_Głogów_flag.svg|
karta=Mapa Glogow.png|
wòjewództwò=dólnoszląsczé|
kréz=głogòwsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Jan Zubowsaki|
adres_um=Rynek 10|
kod_poczt_um=67-200|
tel_um=(76) 7265 400|
fax_um=(76) 7265 599|
mail_um=umglogow@lg.onet.pl|
wiéchrzëzna=35,37|
stopniN=51|minutN=67|stopniE=16|minutE=08|
wysokość=|
rok=2004|
lëdztwò=71 686|
gęstość=2120|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 76|
pòcztowi kòd=67-200 do 67-210|
registracëjné tôfle=DGL|
TERYT=020301 1|
SIMC=|
www=http://www.glogow.pl|
}}
'''Głogów''' (miem. ''Glogau'') – gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Głogów je stolëcą [[Głogòwsczi kréz|głogòwsczégò krézu]]. Głogów mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]]. Lëdztwò gardu: 71 686 mieszkańców.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Glogow ratusz.jpg|mały|[[Rôtësz]]
Òbrôzk:Glogow zamek.jpg|
Òbrôzk:Glogow kolegiata.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.glogow.pl Òficjalnô starna Głogòwa]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
43vldak8nq0ti69lcjblxv1y62vrnzb
Pòmòrsczé wòjewództwò
0
2378
215062
213810
2026-09-23T13:46:52Z
Terrus38
14026
215062
wikitext
text/x-wiki
<div style="text-align: left; font-size: 95%">{{Infobox-Wòjewództwò|miono=Pòmòrsczé wòjewództwò|gwôsné miono=Województwo pomorskie|fana=POL województwo pomorskie flag.svg|miono-genitiw=Pòmòrsczégò wòjewództwò|herb=POL województwo pomorskie COA.svg|Òbrôzk=Danzig Krantor Gdansk Żuraw.jpg|na karce=Pomorskie (EE,E NN,N).png|stolëca=Gduńsk|Marszôłk=[[Mieczësłôw Struk]] (PO)|Wòjewoda=[[Béjata Rutkewicz]] (PO)|wiéchrzëzna=18 310,34|lëdztwò=2 346 065|rok=2021|Merk=PM|kòd=PL-PM|Registracëjné tôfle=G|Ùrbanizacjô=64%|www=https://www.pomorskie.eu}}</div>
'''Pòmòrsczé wòjewództwò''' ({{jãz.|pl}} ''Województwo pomorskie'') – jedna òd 16 jednostków administracyjnégò pòdzéla [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Pòłożoné je w nordowim dzélu państwa, nad [[Bôłt|Bôłtã.]] Stolëcznym gardã je [[Gduńsk]]. Zajimô òbrëmienié ò wiéchrzëznie 18 310,34 km². Je nôdali wësëniãtim na nordã wòjewództwã kraju.
30 czerwińca 2024 rokù wòjewództwò miało wicy jak 2,36 mln mieszkańców.
== Historiô ==
[[Òbrôzk:PMna49.png|lewo|mały|Wòjewództwa z lat 1975–1998 z grańcą terôczasnégò pòmòrsczégò wòjewództwa]]
Pòmòrsczé wòjewództwò òstało stwòrzoné w 1999 rokù z wòjewództwów pòprzednégò administracyjnégò pòdzela:
* gduńsczégò (''całowno'')
* stôlpsczégò (''òkróm gmin [[Sławieńsczi kréz|sławieńsczégò]] [[Słôwieńsczi kréz|krézu]]<nowiki/>'')
* jelbiąsczégò (''leno gminë krézów [[Nowòdwòrsczi kréz|nowòdwòrsczégò]], [[Malbòrsczi kréz|malbòrsczégò]], [[Kwidzëńsczi kréz|kwidzyńsczégò]] i terôczasnégò [[Sztumsczi kréz|sztumsczégò]]'')
* bëdgòsczégò (''leno 3 z 4 gminów [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]]'').
Z przëczënë òprzéczków Bëdgòszczë nie pòwstało wiôldżé pòmòrsczé wòjewództwò òbjimającé téż [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Włocłôwk]] i [[Grëdządz]] (dzysdnia bãdącëch dzélã [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]).
== Geògrafiô ==
Wedle pòdôwków z 1 stëcznika 2014 r. wiéchrzëzna wòjewództwa wënosëła 18 310,34 km².
Wedle pòdôwków z 31 gòdnika 2012 r., w pòmòrsczim wòjewództwie lasë òbjimałë wiéchrzëznã 664,4 tës. ha, co skłôdô sã na 36,3% jégò całowny pòwiérzchnie. 9,8 tës. ha lasów leżi na terenach nôrodnëch parków.
== Krézë ==
[[Òbrôzk:Pomeranian Voivodeship administrative map.svg|centruj|500px|mały|Administracyjnô kôrta pòmòrsczégò wòjewództwa (pò pòlskù)]]
{| class="wikitable sortable" width="700" style="text-align:right;"
|+Gardë na prawach pòwiôtu
!Herb
!Gard na prawach
pòwiôtu
!Lëdztwò
<small>(</small><small>30 czerwińca 2024)</small><ref>https://web.archive.org/web/20120211161351/http://demografia.stat.gov.pl/BazaDemografia/</ref>
!Wiéchrzëzna
<small>[km²]</small><ref name=":1">https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2023-roku,7,20.html</ref>
|-
| style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:Gdansk_COA.svg|29x29px]]
| style="text-align:left;" |[[Gduńsk]]
|487 834
|683
|-
| style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:POL_Gdynia_COA.svg|28x28px]]
| style="text-align:left;" |[[Gdiniô]]
|240 554
|391
|-
| style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:POL_Słupsk_COA_1.svg|24x24px]]
| style="text-align:left;" |[[Stôłpsk|Słëpsk]]
|85 135
|52,72
|-
| style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:POL_Sopot_COA.svg|39x39px]]
| style="text-align:left;" |[[Sopòt]]
|31 696
|28
|}
{| class="wikitable sortable" width="700" style="text-align:center;"
|+Krézë
!Herb
!Kréz
!Stolëca
!Lëdztwò
<small>(2024)</small>
!Wiéchrzëzna
<small>[km²]</small>
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_wejherowski_COA.svg|27x27px]]
|[[Wejrowsczi kréz]]
|[[Wejrowò]]
|230 301
|1279,84
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_kartuski_COA.svg|28x28px]]
|[[Kartësczi kréz]]
|[[Kartuzë]]
|154 695
|1120,04
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_gdański_COA.svg|29x29px]]
|[[Gduńsczi kréz]]
|[[Pruszcz]]
|132 802
|793,17
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_starogardzki_COA.svg|32x32px]]
|[[Starogardzczi kréz]]
|[[Starogarda]]
|124 979
|1345,28
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_tczewski_COA.svg|28x28px]]
|[[Dërszewsczi kréz]]
|[[Dërszewò]]
|110 865
|697,54
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_słupski_COA.svg|28x28px]]
|[[Stôłpsczi kréz]]
|[[Stôłpsk|Słëpsk]]
|96 140
|2294,41
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_chojnicki_COA.svg|31x31px]]
|[[Chònicczi kréz]]
|[[Chònice]]
|95 759
|1364,25
|-
|[[Òbrôzk:POL_Coa_powiat_pucki.svg|27x27px]]
|[[Pùcczi kréz]]
|[[Pùck]]
|92 154
|577,85
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_kwidzyński_COA.svg|28x28px]]
|[[Kwidzëńsczi kréz|Kwidzyńsczi kréz]]
|[[Kwidzëno]]
|79 941
|834,64
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_bytowski_COA.svg|28x28px]]
|[[Bëtowsczi kréz]]
|[[Bëtowò]]
|76 302
|2192,81
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_kościerski_COA_1.svg|27x27px]]
|[[Kòscérsczi kréz]]
|[[Kòscérzna]]
|72 201
|1165,85
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_lęborski_COA.svg|29x29px]]
|[[Lãbòrsczi kréz]]
|[[Lãbórg]]
|63 576
|706,99
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_malborski_COA.svg|28x28px]]
|[[Malbòrsczi kréz]]
|[[Malbórg]]
|60 438
|494,63
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_człuchowski_COA.svg|31x31px]]
|[[Człëchòwsczi kréz]]
|[[Człuchòwò|Człëchòwò]]
|52 978
|1574,41
|-
|[[Òbrôzk:POL_powiat_sztumski_COA.svg|30x30px]]
|[[Sztumsczi kréz]]
|[[Sztëm|Sztum]]
|38 093
|730,85
|-
|[[Òbrôzk:POL_Powiat_nowodworski_COA.svg|32x32px]]
|[[Nowòdwòrsczi kréz]]
|[[Nowi Dwór]]
|33 513
|652,75
|}
== Gardë ==
<table><tr><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Bytow COA.svg|24px]] [[Bëtowò]]
* [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]]
* [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]]
* [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]]
* [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]]
* [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò|Człëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné|Hamersztëno]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]]
* [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Debrzno COA old.svg|24px]] [[Frédląd|Prësczi Frédląd]]
* [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]]
* [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|29x29px]] [[Gduńsk]]
* [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]]
* [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Kępice COA (2004-2017).svg|24px]] [[Kãpice]]
* [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]]
* [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]]
* [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]]
* [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]]
* [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]]
* [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Krynica Morska|Mòrskô Krënica]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]]
* [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nowy Staw|Nowi Stôw]]
* [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]]
* [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz]]
* [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]]
* [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]]
* [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]]
* [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]]
* [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]]
* [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]]
</td><td valign=top>
* [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpskò|Słëpsk]]
* [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm|Sztum]]
* [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]]
* [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]]
* [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]]
* [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]]
</td></tr></table>
== Spòdleczné pòdôwczi ==
* Pòwiérzchniô: 18 293 km²
* Lëdztwò: 2 192 000
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]]
20240307 114404 Gdynia 03.jpg|[[Gdiniô]]
NoDSC 0143.JPG|[[Stôłpsk|Słëpsk]]
Tczew 026.jpg|[[Dërszewò]]
Wejherowo - fontanna na Placu Jakuba Wejhera 2021-07-23.jpg|[[Wejrowò]] ([[fòntana]])
6. Panorama STG.jpg|[[Starogarda]]
POL.Rumia2.jpg|[[Rëmiô]]
Ratusz w Chojnicach.jpg|[[Chònice]]
Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]]
Zamek w Kwidzynie.jpg|[[Kwidzëno]]
Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]]
Lębork ratusz DSC 2216 (Nemo5576).jpg|[[Lãbórg]]
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Kaszëbi]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20070504163044/http://www.woj-pomorskie.pl/ Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa]
* [http://www.gdansk.uw.gov.pl/mniejszosci-narodowe-i-etniczne (pl)]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Pòmòrsczé krézë}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò| ]]
fo5q1nms21psi72gosagja113zfsi0d
Internet
0
2401
215132
205165
2026-09-23T16:13:43Z
Iketsi
3254
òbrôzk do nôgłówka; Historëjô→Historiô
215132
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Internet map 1024 - transparent, inverted.png|mały|]]
'''Internet''' je swiatową systemą sparłãczonëch ze sobą kòmpùtrowëch séców. Brëkòwóny je do kòmùnikacëji ë wëmiónë infòrmacëjów midzë sparłãczonyma kòmpùtrama za pòmòcą rozmajitëch ùsztandardizowónëch protokòłów. Nôwôżniészima protokòłama Internetu są: IP (Internet Protocol) ë TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol).
Historiô Internetu zaczënô sã w 60-tëch latach tancow XX-tégò stolatô, czej Departament Òbarnë [[USA]] zaczął rozwijac séc [[ARPANET]].
== Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë ==
{{#categorytree:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë|hideroot=on|mode=pages}}
== Òbaczë téż ==
* [[Internetowi przezérnik]]
* [[sloworz.org]]
* [[czetnica.org]]
* [[Czëtnica]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://www.wiocha.pl/
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Internet]]
k1u7z15prqbmgtq42wivv0xrwcaehto
Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
0
2443
215051
214022
2026-09-23T13:44:07Z
Terrus38
14026
215051
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL województwo zachodniopomorskie COA.svg|mały|Herb zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa]]
[[Òbrôzk:ZP Powiaty.png|left|120px]]
'''Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò''' ({{jãz.|pl}} ''Województwo zachodniopomorskie'') – jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Pòłożoné je w nordowim dzélu państwa, nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Stolëcznym gardã zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa je [[Szczecëno]].
== Gardë ==
{|
|
* [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]]
* [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]]
* [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]]
* [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]]
* [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bòbòlice]]
* [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]]
* [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]]
* [[Òbrôzk:POL Choszczno COA.svg|28x28px]] [[Chòszczno]]
* [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]]
* [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA 1.svg|28x28px]] [[Czôplënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]]
|
* [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]]
* [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]]
* [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]]
* [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]]
* [[Òbrôzk:POL Golczewo COA.svg|28x28px]] [[Gòlëszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]]
* [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]]
* [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]]
* [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA.svg|28x28px]] [[Jakùbòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalëszk]]
* [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]]
* [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]]
|
* [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]]
* [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]]
* [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]]
* [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]]
* [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]]
* [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]]
* [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]]
* [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]]
* [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]]
* [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]]
* [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]]
* [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]]
* [[Òbrôzk:POL Płoty COA 1.svg|26x26px]] [[Płota]]
|
* [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]]
* [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]]
* [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]]
* [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]]
* [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]]
* [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|30x30px]] [[Sanowò]]
* [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchóń]]
* [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]]
* [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]]
* [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]]
* [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|20px]] [[Swina]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]]
* [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]]
|
* [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]]
* [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]]
* [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]]
* [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]]
* [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]]
* [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]]
* [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]]
* [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]]
* [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]]
|}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò| ]]
e32lidvvhxeolwdrllq39zh5bgphjgc
Praga
0
2446
214908
214533
2026-09-23T12:28:04Z
Iketsi
3254
- → – ; Historëjô→Historiô; dopełniacz→rodzôcz
214908
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Praga|fana=Flag of Prague.svg|céch=Coat of arms of Prague.svg|karta=Map of Prague.png|bùrméster=Bohuslav Svoboda|lëdztwò=1,397,880|rok=2025|pòcztowi kòd=100 00 – 199 00|czerënkòwi numer=2|registracëjné tôfle=A|www=https://praha.eu/|commons=Category:Prague|wiéchrzëzna=496 km²|państwò=[[Czeskô Repùblika]]|stopniN=50° N|stopniE=14° 25′ 16″ E|minutN=5′ 16″ N|minutE=25′ 16″ E|gwôsné miono=Praha|rodzôcz=Pragi}}[[Òbrôzk:Praha_461.jpg|mały|Praga – Wełtawa ë Karelów Mòst]]
[[Òbrôzk:Prague Charles Bridge View-02.jpg|mały|Hradčany]]
'''Praga''' ({{jãz.|cs}} ''Praha'') – je stolëcą [[Czeskô Repùblika|Czesczi Repùbliczi]] ë nôwikszim czesczim gardã. Praga pòłożonô je nad rzeką [[Wełtawa|Wełtawą]].
Historëczné centróm gardu je wpisóné na lëstã swiatowi kùlturny spôdkòwiznë [[UNESCO]].
== Historiô ==
Praga òsta założonô w drëdżi pòłowie IX-tégò stolatô a w 1085 rokù sta sã sedzbą czesczich królów. XIV-té stolaté ë panowanié [[Karel IV|Karela IV]] bëło złotim cządã dlô gardu. Karel IV zlécył m.jn. bùdacëjã Nowégò Gardu, mòstu nad Wełtawą (mianowónégò òd 1870 "Karelów mòst") ë Katédrë sw. Wita. Mô założoné téż pierszi we Westrzédny Eùropie ùniwersytet, jaczi nosy dzysô jegò miono. Za czasów Karela IV Praga bëła trzecym nôwikszim gardã w Eùropie.
'''Nôwôżniészé wëdarzenia w historëji Pradżi'''
* ''' 870''' założenié gardu
* ''' 888''' Praga òsta przejãtô przez [[Wiôlgô Mòrawskô|Wiôlgą Mòrawską]]
* ''' 983 do kòle 989 rokù''' [[Swiãti Wòjcech]] – béł tu biskùpã
* '''1085''' Praga òsta szedzbą królów
* '''1346–1378''' panowanié Karela IV – Praga sta sã stolëcą [[Rzimskô Imperëjô|Rzimsczi Imperëji]]
* '''1348''' założenié Prasczégò Ùniwersytetu ([[Ùniwersytet Karola]])
* '''1378''' refòrmacëjô [[Jan Hus]]a
* '''1583–1612''' panowanié [[Rudolf II|Rudolfa II]], Praga sta są drëdzi rôz stolëcą [[Rzimskô Imperëjô|Rzimsczi Imperëji]]
* '''1648''' zôpadny ùbrzég Pradżi zajãti ë rabòwóny przez szwedzką armëjã
* '''1741''' òkùpacëjô przez frańcëskò-bajersczé wòjska
* '''1744''' òkùpacëjô przez prëską armëjã
* '''1848''' rewolucëjné pòwstanié òstało zdëszoné przez aùstrëjackò-madżarską armëjã
* '''1890''' wiôldżi pòtop
* '''1918''' pò [[I swiatowô wòjna|I swiatowi wòjnie]] Praga sta sã stolëcą czeskòsłowacczégò państwa
* '''1938''' pò zdradze [[Czeskòsłowackô|Czeskòsłowacczi]] przez zôpadnëch aliantów hitlerowsczé Miemcë zajëmają [[Sudetë]] a w 1939 całé państwò
* '''1945''' pòwstanié procëm Miemcóm na krótkò przed zakùńczenim [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]], przëbëcé [[Czerwionô Armëjô|Czerwiony Armëji]]
* '''1948''' [[Kòmùnizm|kòmùniscë]] przejëmają władzã
* '''1968''' inwazëjô państw [[Warszawsczi Pakt|Warszawsczégò Paktu]] ë zdëszenié [[Prasczi zymk|prasczégò zymkù]]
* '''1989''' Praga sta sã centróm [[Aksamińtnô rewolucëjô|aksamińtny rewolucëji]], ùpôdk kòmùnistnégò reżimù
* '''2000''' wiôldżé protestë antiglobalëstów òbczôs zéńdzeniów [[Midzënôrodny Monetarny Fùndusz|Midzënôrodnégò Monetarnégò Fùnduszu]] (IMF) ë [[Swiatowi Bank|Swiatowégò Bankù]]
* '''2002''' pòtop, nôwôżniészé stôrodôwnotë nie òstałë zniszczoné
== Ekònomijô ==
Praga je nôbòkadniészim gardã w Westrzédny ë Pòrénkòwi Eùropie, ë bòkadniészim jak wiele zôpadnoeùropejsczich gardów. ''Per-capita'' wzątk gardu w 2002 mô wëniesłé EUR 32,357, co je 153% strzédny w [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]].
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Wełtawa]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://praha.eu Domôcô starna Gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
[[Kategòrëjô:Czeskô]]
5e830chtjiboypdhdp8jhvlx28nnix3
Stôrgard
0
2493
214923
214732
2026-09-23T12:33:06Z
Iketsi
3254
- → – ; → ; Historëjô→Historiô; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}} ; łac. →{{jãz.|la}} ; |}}→}}
214923
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Stôrgard
|rodzôcz=Stôrgarda
|adjektiw_mask=stôrgardzczi
|adjektiw_fem=stôrgardzkô
|céch=POL Stargard COA.svg
|fana=POL Stargard flag.svg
|karta=Stargard_Mapa.PNG
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=Stôrgard
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Rafał Zając
|adres_um=ul. Czarnieckiego 17
|kod_poczt_um=
|tel_um=tel. 091 578-48-81
|fax_um= faks 091 578-48-89
|mail_um=urzad@um.stargard.pl
|wiéchrzëzna=48,0 km²
|stopniN=53
|minutN=34
|stopniE=15
|minutE=04
|wysokość=20 m n.p.m.
|rok=2003
|lëdztwò=71.367
|gęstość=1476
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-100 – 73-110
|registracëjné tôfle=ZST
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.stargard.pl
}}
[[Òbrôzk:Stargard_Rynek1.JPG|mały|Rôtësz ë kòscół NMP Królewi Pòlsczi]]
'''Stôrgard''' (we zdrojach: ''Stargardt'', ''Stargardia'', ''Starogard'', ''Zitarigroda'', ''Starigardt'', ''Ztaregard'', ''Staregarde'', ''Staregord'', ''Stargart'', ''Stargard an der Ihna'', ''Stargard in Pommern'', ''Starogród'', ''Starogród nad Iną'', ''Stargard Szczeciński''; pòl. ''Stargard'', {{jãz.|la}} ''Stargardia'', {{jãz.|de}} ''Stargard in Pommern'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]], nad rzéką [[Jina|Jiną]]. Tu je kòscół NMP Królewi Swiata, a w nim w 2013 rokù bëła òdprôwiónô Mszô Sw. z liturgią słowa w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]].
Pierszi dokùmeńt, w chternym bëło brëkowano miono "Kaszëbë", tikôł môla kòl Stôrgardù (19 strëmiannika 1238 – dzysô to je [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]]).
=== Pòłożenié ===
[[Òbrôzk:Stargard_Collage.jpg|mały|left|Stôrgard]]
Geògrafné kòòrdinatë: długòta 15°04' E, szérzô 53°34' N
=== Pòdôwczi ===
Lëdztwò gardu: 71.367 mieszkańców<br />
Wiéchrzëzna gardu: 48 km<sup>2</sup><br />
=== Historiô ===
* 1124 Pierszô zmiónka o gradë ''Zitarigroda''
* 1243 Nadanié gardnëch prôw
* 1292 Lubecczé gardné prawò
* [[3 strëmiannika]] [[1945]] Wëzwòlenié gardu
=== Stôrodôwnotë ===
* Kòscół NMP Królewi Pòlsczi
* Kòscół swiãtégò Jana
* Rôtësz
* Gardné brómë:
** "Wałowô"
** "Pirzëckô"
** "Pòrtowô"
** Swiãtégò Jana
=== Słôwny lëdze ===
* pòlitik [[Werner von Blomberg]]
* aktór [[Hans Joachim von Werkatz]]
* bard [[Przemysław Gintrowski]]
* aktórka [[Ewa Kasprzyk]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
jpsqhw99imau1ybt3a2xoqh2if02jcz
214942
214923
2026-09-23T12:38:57Z
Terrus38
14026
214942
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Stôrgard
|rodzôcz=Stôrgardu
|adjektiw_mask=stôrgardzczi
|adjektiw_fem=stôrgardzkô
|céch=POL Stargard COA.svg
|fana=POL Stargard flag.svg
|karta=Stargard_Mapa.PNG
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=Stôrgard
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Rafał Zając
|adres_um=ul. Czarnieckiego 17
|kod_poczt_um=
|tel_um=tel. 091 578-48-81
|fax_um= faks 091 578-48-89
|mail_um=urzad@um.stargard.pl
|wiéchrzëzna=48,0 km²
|stopniN=53
|minutN=34
|stopniE=15
|minutE=04
|wysokość=20 m n.p.m.
|rok=2003
|lëdztwò=71.367
|gęstość=1476
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-100 – 73-110
|registracëjné tôfle=ZST
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.stargard.pl
}}
[[Òbrôzk:Stargard_Rynek1.JPG|mały|Rôtësz ë kòscół NMP Królewi Pòlsczi]]
'''Stôrgard''' (we zdrojach: ''Stargardt'', ''Stargardia'', ''Starogard'', ''Zitarigroda'', ''Starigardt'', ''Ztaregard'', ''Staregarde'', ''Staregord'', ''Stargart'', ''Stargard an der Ihna'', ''Stargard in Pommern'', ''Starogród'', ''Starogród nad Iną'', ''Stargard Szczeciński''; pòl. ''Stargard'', {{jãz.|la}} ''Stargardia'', {{jãz.|de}} ''Stargard in Pommern'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]], nad rzéką [[Jina|Jiną]]. Tu je kòscół NMP Królewi Swiata, a w nim w 2013 rokù bëła òdprôwiónô Mszô Sw. z liturgią słowa w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]].
Pierszi dokùmeńt, w chternym bëło brëkowano miono "Kaszëbë", tikôł môla kòl Stôrgardù (19 strëmiannika 1238 – dzysô to je [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]]).
=== Pòłożenié ===
[[Òbrôzk:Stargard_Collage.jpg|mały|left|Stôrgard]]
Geògrafné kòòrdinatë: długòta 15°04' E, szérzô 53°34' N
=== Pòdôwczi ===
Lëdztwò gardu: 71.367 mieszkańców<br />
Wiéchrzëzna gardu: 48 km<sup>2</sup><br />
=== Historiô ===
* 1124 Pierszô zmiónka o gradë ''Zitarigroda''
* 1243 Nadanié gardnëch prôw
* 1292 Lubecczé gardné prawò
* [[3 strëmiannika]] [[1945]] Wëzwòlenié gardu
=== Stôrodôwnotë ===
* Kòscół NMP Królewi Pòlsczi
* Kòscół swiãtégò Jana
* Rôtësz
* Gardné brómë:
** "Wałowô"
** "Pirzëckô"
** "Pòrtowô"
** Swiãtégò Jana
=== Słôwny lëdze ===
* pòlitik [[Werner von Blomberg]]
* aktór [[Hans Joachim von Werkatz]]
* bard [[Przemysław Gintrowski]]
* aktórka [[Ewa Kasprzyk]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
ewq238g1x4598mfufbhxlt0a6w0tjx3
Dërszewò
0
2626
214914
204017
2026-09-23T12:28:07Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz
214914
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Dërszewò
|rodzôcz=Dërszewa
|adjektiw_mask=Dërszewsczi
|adjektiw_fem=Dërszewskô
|céch=POL Tczew COA.svg
|fana=POL Tczew flag.svg
|karta=POL Tczew map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrzczé
|kréz=Dërszewsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Mirosław Pobłocki
|adres_um=plac Piłsudskiego 1
|kod_poczt_um=83-110
|tel_um=531-31-22
|fax_um=531-34-52
|mail_um=info@um.tczew.pl
|wiéchrzëzna=22,26
|stopniN=54
|minutN=06
|stopniE=18
|minutE=43
|wysokość=do 25
|rok=2004
|lëdztwò=60 128
|gęstość=2733
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=83-100 do 83-110
|registracëjné tôfle=GTC
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.tczew.pl
|commons=Tczew
|gwôsné miono=Tczew
}}
'''Dërszewò''' (abò téż: '''Tczewò''', {{jãz.|pl}} ''Tczew'', {{jãz.|de}} ''Dirschau'') – krézewi gard w pòrénkòwim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], nad rzéką [[Wisła|Wisłą]]. Dërszewò je nôwikszim gardã [[Kòcéwskô|Kòcéwsczi]].
== Miona gardu w zdrojach ==
Pierszô zmiónka ò Dërszewie w znónëch nama zdrojach pòchôdô z [[1198]] rokù, czej w dokùmańce wëstawionym przez ksyżëca [[Grzëmisłôw]]a pòjawiô sã miono ''Trsow''.<br>
Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''Dersowe'' 1252; ''Dirszowe'' 1255; ''Dersow'' 1256; ''Dersoue'' 1256 (fals.); ''Dersouiensi'' (adj.) 1256 ; ''Dirssowe'', ''Dyrssowe'' 1252 (kòpijô falsyfikatu); ''Dyrsowe'' 1252, kòpijô); ''Dersowe'' ; ''Dersoviensis''; ''Trssew'' 1263; ''Dyrsow'' 1269, fals.); ''Dersov'' 1272; ''Tressev'' 1277; ''Dirssovia'' 1282; ''Tresev'' 1284, kòpijô); ''Tresw'' 1284, kòpijô); ''Tersew'' 1286; ''Derszew'' 1284, kòpijô); ''Trsew'' 1288; ''Dersouia'' 1289; ''Thsczow sive Derschaw'' 1289, kòpijô Długosza z XV w.); ''Trsev'' 1290; ''Trscew'' 1290; ''Trcsev'' 1293; ''Dersouie'' 1294; ''Dersow'' 1295, kòpijô) ; ''Tersew'' 1295 ; ''Trsew'' 1295; ''Dirsouia'' 1299; ''Derschow'' 1301, kòpijô); ''Therssouiensi'' (adj.) 1301, kòpijô) ; ''Dirschouiensi'' (adj.) 1304, kòpijô); ''Dersoaua'' 1305; ''Dersovia'' 1305; ''Trsov'' 1308, kòpijô); ''Dirsovia'' 1309; ''Dersowe'' 1309; ''Dirsovie'' 1309; ''Dirsovie'' 1312, kòpijô); ''Trschow'' 1320, kòpijô); ''Trschovia''; ''Derschowia'' 1321, kòpijô z 1411 r.); ''Tirsovia'' 1323; ''Dirsow'' 1330; ''Dirsaw'' 1332, kòpijô XV w.); ''Dersow'' 1334, kòpijô); ''Darsowiensium'' 1335; ''Dirssaw'', ''Dyrsoviensi'' 1335, kòpijô XVIII w.); ''Dirsavie'' 1338, kòpijô); ''Tarszoviensis'' 1339; ''Tharsoviensi'' 1339; ''Dyrsoviam'' 1342; ''Dirschaw'' 1347 ; ''Dirsoviensis'' (adj.) 1358 ; ''Dirssow'' 1376 ; ''Dirssow'' 1393; ''Dirsaw'' 1394; ''Dirssow'' 1399; ''Dirsow'' 1399; ''Dyrsow'' 1399; ''dirsow'' 1400; ''Dirssaw'' 1400 ; ''Dirsaw'' 1407; ''Dirsowisschen wege'' 1407; ''Dirssawschen'' 1411; ''Dirschaw'' 1411; ''Dyrsschaw'' 1411; ''Dirsschaw'' 1412; ''Dirszaw'' 1413; ''Dirschaw'' 1415; ''Dyrssaw'' 1415; ''Dirsawe'' 1416; ''Dirschow'' 1418; ''Dirschaw'' 1420; ''Dirszow'' 1437; ''Dirschawsch'' (adj.) 1440; ''Derschaw'' 1456; ''Derschowa'' 1474; ''Thszczow'' kòl 1475, ''Thszczoviensis'' (adj.) (kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Derschawa'' 1484; ''Derschaua'' 1502; ''Derssaua'' 1502; ''Derszaw'' 1504; ''Derschova'' 1504; ''Derschewa'' 1504; ''Derszawa'' 1532; ''Derschovia'' 1534; ''Dirssow'' 1534 ; ''Dirssow'' 1565, ''Dirszow'' 1565 ; ''od Tczewa'' 1565; ''Dirschaw'' 1570; ''Czewo'' 1583; ''Czczewensis'' (adj.); ''Tczow'' 1664; ''Tczewo'' 1682; ''Tczew'' 1683; ''Dirchau'' 1783; ''Dirschau'' 1790; ''Tczew'', ''Dirschau'' 1879; ''Tczew'', ''Dirschau'' 1892; ''Tczew'' 1925, ''Dirschau'' 1925, ''Tczewo'' (Cenôwa).
== Partnerzczé gardë ==
* [[Witten]] ([[Miemieckô]])
* [[Werder/Havel]] ([[Miemieckô]])
* [[Lev Hasharon]] ([[Jizraél]])
* [[Birżai]] ([[Lëtewskô]])
* [[Kursk (gard)|Kursk]] ([[Ruskô]])
* [[Barking]] i [[Dagenham]] ([[Wiôlgô Britanijô]])
* [[Nowi Dãb]] ([[Pòlskô]] – [[Zôpadnô Pòmòrskô]])
* [[Beauvais]] ([[Frańcëskô]])
== Znóny lëdze z Dërszewa ==
* [[Aleksander Skultet]] ([[1485]] – [[1564]])
* [[Johann Reinhold Forster]] ([[22 rujana]] [[1729]] – [[9 gòdnika]] [[1798]])
* [[Alfred Eisenstaedt]] ([[6 gòdnika]] [[1898]] – [[24 zélnika]] [[1995]]) – fòtografa
* [[Włodzimierz Łajming]] ([[1933]])
* [[Grzegorz Kołodko]] ([[28 stëcznika]] [[1949]]) – ekònomista, pòlitik
* [[Władysław Młyński]] – ksądz
* [[Grzegorz Ciechowski]] ([[29 zélnika]] [[1957]] – [[22 gòdnika]] [[2001]]) – mùzyk
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Kòcéwskô]]
[[Kategòrëjô:Dërszewsczi kréz]]
bm9ztbbng64qloaxgmunqgjpe4mzn6d
Brusë
0
2667
214905
210265
2026-09-23T12:28:02Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214905
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Brusë
|rodzôcz=Brusów
|adjektiw_mask=Brusczi
|adjektiw_fem=Bruskô
|céch=POL_Brusy_COA.svg
|fana=POL gmina Brusy flag.svg
|karta=Poland adm location map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz= chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=5x
|minutN=1x
|stopniE=1x
|minutE=2x
|wysokość=
|rok=
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) –
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=
|commons=Category:Brusy
|gwôsné miono=Brusy
}}
'''Brusë''' (we zdrojach: ''Brusy'', ''Bruski''; ''Brusé'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Brusy'', {{jãz.|de}} ''Bruß'') – miasto w [[Chònicczi Kréz|Chònicczim Krézu]], w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]]. Tu dzecë w szkòle i młodzëzna w liceum ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Miesczé prawa Brusë mają òd [[1988]] rokù. 2022 rokù – òb lato cuchem "[[Transcassubia]]" przëjachelë tu [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón.
W Brusach mô swój môl jedurné Kaszëbsczé Òglowôsztôłcącé Liceùm, w chtërnym młodzëzna mòże chòdzëc na ùczbë kaszëbsczégò jãzëka i pózni zdôwac z kaszëbsczégò maturã. Mòże tu bãdzé ùczenié młodich lëdzy w dwùch jãzëkach: w kaszëbsczim i w pòlsczim.
W Brusach mieszkô kòl 4500 lëdzy. Wiéchrzëzna Brusów to 5,2 km².
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Brusy kościół Wszystkich Świętych front 04.07.10 p.jpg|Kòscół pw. Wszëtczich Swiãtëch
Òbrôzk:Brusy kamienica 2 lutego x Gdańska 04.07.10 p.jpg|
Òbrôzk:Brusy ulica 2 lutego 04.07.10 p.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]]
* [[Transcassubia]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/392 Brusy w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://brusy.pl Òficjalnô stôrna miasta ë gminë]
* [https://zsbrusy.pl/kaszebsczi Stôrna Kaszëbsczégò Liceùm Òglowòsztôłcącégò]
* https://web.archive.org/web/20260417023933/https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/
* https://www.ckibbrusy.pl/
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
ppmz403a4888hek6een2cp3mn9vser5
214945
214905
2026-09-23T12:40:17Z
Terrus38
14026
214945
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Brusë
|rodzôcz=Brus
|adjektiw_mask=brusczi
|adjektiw_fem=bruskô
|céch=POL_Brusy_COA.svg
|fana=POL gmina Brusy flag.svg
|karta=Poland adm location map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz= chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=5x
|minutN=1x
|stopniE=1x
|minutE=2x
|wysokość=
|rok=
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) –
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=
|commons=Category:Brusy
|gwôsné miono=Brusy
}}
'''Brusë''' (we zdrojach: ''Brusy'', ''Bruski''; ''Brusé'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Brusy'', {{jãz.|de}} ''Bruß'') – miasto w [[Chònicczi Kréz|Chònicczim Krézu]], w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]]. Tu dzecë w szkòle i młodzëzna w liceum ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Miesczé prawa Brusë mają òd [[1988]] rokù. 2022 rokù – òb lato cuchem "[[Transcassubia]]" przëjachelë tu [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón.
W Brusach mô swój môl jedurné Kaszëbsczé Òglowôsztôłcącé Liceùm, w chtërnym młodzëzna mòże chòdzëc na ùczbë kaszëbsczégò jãzëka i pózni zdôwac z kaszëbsczégò maturã. Mòże tu bãdzé ùczenié młodich lëdzy w dwùch jãzëkach: w kaszëbsczim i w pòlsczim.
W Brusach mieszkô kòl 4500 lëdzy. Wiéchrzëzna Brusów to 5,2 km².
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Brusy kościół Wszystkich Świętych front 04.07.10 p.jpg|Kòscół pw. Wszëtczich Swiãtëch
Òbrôzk:Brusy kamienica 2 lutego x Gdańska 04.07.10 p.jpg|
Òbrôzk:Brusy ulica 2 lutego 04.07.10 p.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]]
* [[Transcassubia]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/392 Brusy w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://brusy.pl Òficjalnô stôrna miasta ë gminë]
* [https://zsbrusy.pl/kaszebsczi Stôrna Kaszëbsczégò Liceùm Òglowòsztôłcącégò]
* https://web.archive.org/web/20260417023933/https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/
* https://www.ckibbrusy.pl/
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Brusë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
t9ukq45j1ctvqcz1i7d26zlhl679t4r
Chònice
0
2669
214904
213815
2026-09-23T12:28:02Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214904
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chònice
|rodzôcz=Chònic
|adjektiw_mask=Chònicczi
|adjektiw_fem=Chònickô
|céch=POL_Chojnice_COA.svg
|fana=POL Chojnice flag.svg
|karta=Chojnice_location_map.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48)
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|gwôsné miono=Chojnice
}}
'''Chònice''' (téż '''Chòjnice'''; w zdrojach: ''Chojnica'', ''Choynicze'' 1454, ''civitas Choinice'' 1667, ''Konicz'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .), ''Chogincze'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .); ''Chojnice''; ''Chòjnjce'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Chojnice''; {{jãz.|de}} ''Konitz'') – [[Chònicczi kréz|krézewi gard]] w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], pòłożony w [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrach]]. Tu je [[Amatorsczi Kaszëbsczi Téater]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Chojnice Fontanna.jpg|Chònickô [[fòntana]]
Òbrôzk:Poland_Chojnice_-_town_hall.jpg|Chònicczi rénk
Òbrôzk:Konitz 1572.JPG|Chònice
</gallery>
== Historiô ==
* 1275 – z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò Chònicach
* XIV wiek – gardné prawo
== Partnersczé gardë ==
* [[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] [[Waalwijk]] – [[Néderlandzkô]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
* [https://web.archive.org/web/20171102101814/http://www.miasto.chojnice.pl/ Downô òficjalnô starna gardu]
{{Commons}}
* https://chojniczanin.pl/bezplatna-gazeta/
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/617 Chojnice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]]
8lqeydcmev7tzeqc2ougbjb5msdinzt
214946
214904
2026-09-23T12:47:11Z
Terrus38
14026
214946
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chònice
|rodzôcz=Chònic
|adjektiw_mask=chònicczi
|adjektiw_fem=chònickô
|céch=POL_Chojnice_COA.svg
|fana=POL Chojnice flag.svg
|karta=Chojnice_location_map.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48)
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|gwôsné miono=Chojnice
}}
'''Chònice''' (téż '''Chòjnice'''; w zdrojach: ''Chojnica'', ''Choynicze'' 1454, ''civitas Choinice'' 1667, ''Konicz'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .), ''Chogincze'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae TAbula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris. . .); ''Chojnice''; ''Chòjnjce'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Chojnice''; {{jãz.|de}} ''Konitz'') – [[Chònicczi kréz|krézewi gard]] w pôłniowim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], pòłożony w [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrach]]. Tu je [[Amatorsczi Kaszëbsczi Téater]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Chojnice Fontanna.jpg|Chònickô [[fòntana]]
Òbrôzk:Poland_Chojnice_-_town_hall.jpg|Chònicczi rénk
Òbrôzk:Konitz 1572.JPG|Chònice
</gallery>
== Historiô ==
* 1275 – z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò Chònicach
* XIV wiek – gardné prawo
== Partnersczé gardë ==
* [[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] [[Waalwijk]] – [[Néderlandzkô]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
* [https://web.archive.org/web/20171102101814/http://www.miasto.chojnice.pl/ Downô òficjalnô starna gardu]
{{Commons}}
* https://chojniczanin.pl/bezplatna-gazeta/
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/617 Chojnice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]]
hs30lc3k8phk3eyi3lwrhyrrgbvomq2
214947
214946
2026-09-23T13:10:36Z
Terrus38
14026
214947
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chònice
|rodzôcz=Chònic
|adjektiw_mask=chònicczi
|adjektiw_fem=chònickô
|céch=POL_Chojnice_COA.svg
|fana=POL Chojnice flag.svg
|karta=Chojnice_location_map.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48)
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|gwôsné miono=Chojnice
}}
'''Chònice''' ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'', {{jãz.|de}} ''Konitz'') – [[Chònicczi kréz|krézewi gard]] w pôłniowim dzélu [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], pòłożony w [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrach]]. Tu je [[Amatorsczi Kaszëbsczi Téater]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Chojnice Fontanna.jpg|Chònickô [[fòntana]]
Òbrôzk:Poland_Chojnice_-_town_hall.jpg|Chònicczi rénk
Òbrôzk:Konitz 1572.JPG|Chònice
</gallery>
== Historiô ==
* 1275 – z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò Chònicach
* XIV wiek – miesczé prawa
== Partnersczé gardë ==
* [[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] [[Waalwijk]] – [[Néderlandzkô]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
* [https://web.archive.org/web/20171102101814/http://www.miasto.chojnice.pl/ Downô òficjalnô starna gardu]
{{Commons}}
* https://chojniczanin.pl/bezplatna-gazeta/
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/617 Chojnice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]]
h48vsburw8f6jdznu6846biszrk9q57
Szablóna:Gard-infobox
10
2676
214880
211430
2026-09-23T12:07:32Z
Terrus38
14026
214880
wikitext
text/x-wiki
<table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);">
<tr>
<th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{Gard}}}</div>
<div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div>
</th>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);">
<table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;">
<tr>
<td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{céch}}}|center|90px|Herb {{{rodzôcz}}}]]</div>
<div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[Herb {{{rodzôcz}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Herb</span>]]</span></div>
</td>
<td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{fana}}}|center|border|120px|Fana {{{rodzôcz}}}]]</div>
<div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[Fana {{{rodzôcz}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Fana</span>]]</span></div>
</td>
</tr>
</table>
</td>
</tr>
{{#if:{{{karta|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{karta}}}|center|250px|{{{Gard}}} na karce]]</div>
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{Kôrta|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="border-top: 2px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0;"></td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center; color: #000000 !important;">
{{{Kôrta}}}
</div>
</td>
</tr>
}}
<tr>
<th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div>
</th>
</tr>
{{#if:{{{państwò|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Państwò]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{państwò}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{wòjewództwò|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">{{Gard-infobox/wòjewództwo}}</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wòjewództwò}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{Kréz|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Kréz]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{Kréz}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wiéchrzëzna</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiéchrzëzna}}} km²</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{stopniN|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòłożenié</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{stopniN}}}°{{{minutN}}}'N {{{stopniE}}}°{{{minutE}}}'W</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{lëdztwò|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|(<small>{{{rok}}}</small>)}}</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lëdztwò}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{czerënkòwi numer|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Czerënkòwi numer]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{czerënkòwi numer}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{pòcztowi kòd|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Pòcztowi kòd]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòcztowi kòd}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{registracëjné tôfle|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Rejestracyjné tôfle]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{registracëjné tôfle}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{bùrméster|}}}|
<tr>
<th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Administracjô</div>
</th>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Bùrméster</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{bùrméster}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{adres_um|}}}|
<tr>
<th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Adresa</div>
</th>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="padding: 0.6em; text-align: center !important; font-size: 90%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{adres_um}}}{{#if:{{{kod_poczt_um|}}}|<br />{{{kod_poczt_um}}} }}</div>
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{www|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122);">
<div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna gardu</span>]</span></div>
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{commons|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; color: var(--color-base, #202122);">
<div style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[[commons:{{{commons}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Galeriô gardu na Wikimedia Commons</span>]]</span></div>
</td>
</tr>
}}
</table>
<noinclude>
{{dokumentacja}}
</noinclude>
7uftr6vs4puoacbvgazjatsz32ts4od
Lubin
0
2754
214944
196950
2026-09-23T12:39:40Z
Terrus38
14026
214944
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Lubin|
rodzôcz=Lubina|
adjektiw_mask=lubińsczi|
adjektiw_fem=lubińskô|
céch=POL_Lubin_COA.svg|
fana=POL Lubin flag.svg|
karta=POL_Lubin_map.svg|
wòjewództwò=dólnoszląsczé|
kréz=lubinsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Robert Raczyński|
adres_um=ul.Jana Kilińskiego 10|
kod_poczt_um=59-300|
tel_um=+48 (76) 74 68 100|
fax_um=+48 (76) 74 68 267|
mail_um=kontakt@um.lubin.pl|
wiéchrzëzna=40|
stopniN=51|minutN=24|stopniE=16|minutE=12|
wysokość=|
rok=2005|
lëdztwò=79716|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 76|
pòcztowi kòd=59-300|
registracëjné tôfle=DLU|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.lubin.pl|
commons=Lubin|
}}
'''Lubin''' (miem. ''Lüben'') – gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Lubin je stolëcą [[Lubinszczi kréz|lubinsczégò krézu]]. Lubin mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]].
W Lubinie je stolemne kòpôlnictwo [[Kòper|kòpru]] i produkcëjô kòpru od r. 1960. Pòlsczi państwówi Kombinat Górownô-Hëtowë Kòpru, dzys z mionã KGHM Pòlsczi Kòper S. A., ma w Lubinie sedzbã direkcëji.
Od 1945 r. je tu achtnione karno balôrzów "Zagłębie Lubin".
Lëdztwò gardu: 79.716 mieszkańców.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lubin_Rynek_Ratusz.jpg|Rôtësz w Lubinie
Òbrôzk:Lubin30.JPG|Kòpôlniô kòpru w Lubinie, KGHM Pòlsczi Kòper
Òbrôzk:Lubin_Baszta_Głogowska.jpg|Głogòwskô Baszta w Lubinie
Òbrôzk:Lubin,_Pałac_Ślubów_-_fotopolska.eu_(232193).jpg|Gardowô biblioteka w Lubinie
Òbrôzk:Cuprum_Arena.jpg|Handlowô galerëjô "Cuprum Arena" w Lubinie
Òbrôzk:Dialog_arena_3.jpg|Sztadion "Dialog Arena" klubu balôrzów "Zagłębie Lubin"
Òbrôzk:Lubin02.JPG|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Lublin]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lubin.pl Òficjalnô starna Lubina]
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
6b0vw4f537nh3p2qjndolqd2vh4nw18
Legnica
0
2755
214943
203680
2026-09-23T12:39:20Z
Terrus38
14026
214943
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
|Gard=Legnica
|rodzôcz=Legnicë
|céch=POL Legnica COA.svg
|fana=POL Legnica flag.svg
|karta=
|wòjewództwò=dólnoszląsczé
|krez=
|grodzki=zemsczi
|rodzaj_gminy=mieskô
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=bùrméster miasta
|bùrméster=Tadeusz Krzakowski
|mail=kancelaria@legnica.um.gov.pl
|adres_um=Pl. Słowiański 8
|kod_poczt_um=59-220
|tel_um=(0-prefiks-76) 721-21-99
|fax_um=72 12 115
|mail_um=kancelaria@legnica.um.gov.pl
|wiéchrzëzna=56,29
|stopniN=51|minutN=13|stopniE=16|minutE=10
|wysokość=113-168
|rok=2018
|lëdztwò=100 081
|gęstość=1873
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=0-76
|pòcztowi kòd=59-200 do 59-220
|registracëjné tôfle=DL
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=[[Wuppertal]], [[Drohobycz]], [[Blansko]], [[Orenburg]]
|www=http://www.lca.pl
|założone=
|prawa_miejskie=
}}
'''Legnica''' ({{jãz.|cs}} ''Lehnice'', {{jãz.|de}} ''Liegnitz'') – gard w [[Dólnoszląsczé_wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Legnica je gardem na prawach [[kréz]]u ë stolëcą [[Legnicczi_kréz|legnicczégò krézu]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lca-miasto.jpeg|
Òbrôzk:Legnica, Nowy Ratusz -Aw58- 15.08.2011 r..JPG|Rôtësz
Òbrôzk:Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy.JPG|Téater
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
tbtuyq5liktt1co8p5mfdqbogmxwgw0
Polkowice
0
2756
214948
207501
2026-09-23T13:22:12Z
Terrus38
14026
214948
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Polkowice|
rodzôcz=Polkowic|
céch=POL Polkowice COA.svg|
fana=POL Polkowice flag (until 2022).svg|
karta= |
wòjewództwò=dólnoszląsczé|
kréz=polkowicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejsko-wiejska|
gmina=Polkowice|
miejska=|
zarządzający=Burmistrz|
bùrméster=Łukasz Puźniecki|
mail=|
adres_um=Rynek 1|
kod_poczt_um=59-100|
tel_um=(76) 847 41 07|
fax_um=(76) 845 13 64|
mail_um=|
wiéchrzëzna=|
stopniN=50|minutN=39|stopniE=17|minutE=75|
wysokość=<!--- m. n. p. m. --->|
rok=2017 <!--- z ktorego roku pochodza dane ---> |
lëdztwò=22 504 000|
gęstość=|
aglomeracja=-|
czerënkòwi numer=(+48) 76|
pòcztowi kòd=59-100|
registracëjné tôfle=DPL|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
założone=|
prawa_miejskie=|
www=http://www.polkowice.pl/|
}}
'''Polkowice''' ({{audio|Pl-Polkowice.ogg|słuchôj}}, {{jãz.|de}} ''Polwitz'', ''Heerwegen'', {{jãz.|szl}} ''Polkowicy'') – gard w [[Dólnoszląsczé_wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Polkowice je stolëcą [[Polkowicczi_kréz|polkowicczégò krézu]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
gbkw7gb3ol8bxzjwfn6si7qcyavopxe
Ząbkowice Szląsczé
0
2757
214949
201753
2026-09-23T13:22:23Z
Terrus38
14026
214949
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Ząbkowice Szląsczé|
rodzôcz=|
céch=POL_Ząbkowice_Śląskie_COA.svg|
fana=|
karta=|
wòjewództwò=dólnoszląsczé|
kréz=ząbkowicsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Burmistrz miasta|
bùrméster=Marcin Orzeszek|
adres_um=ul. 1 Maja 15|
kod_poczt_um=57-200|
wiéchrzëzna=|
stopniN=50|minutN=35|stopniE=16|minutE=49|
wysokość=|
rok=2004|
lëdztwò=17 300|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=0-74|
pòcztowi kòd=57-200 do 57-201|
registracëjné tôfle=DZA|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.zabkowiceslaskie.pl|
założone=|
prawa_miejskie=|
}}
'''Ząbkowice Szląsczé''' (pol. ''Ząbkowice Śląskie'', miem. ''Frankenstein'') – to je gard w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]]. Gard Ząbkowice Szląsczé je stolëcą [[Ząbkowicczi kréz|ząbkowicczego krézu]] ë mô apartné ùrzãdë dlô [[gard]]u ë [[wsowô gmina|wsowi gminë]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
lk5jyvo0lh54x94baewttjn28vjl5co
Uniejów
0
2844
214950
200592
2026-09-23T13:23:03Z
Terrus38
14026
214950
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Uniejów|
rodzôcz=|
céch=POL Uniejów COA old.svg|
fana=POL Uniejów flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=łódzczé|
kréz=pòddãbicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
zarządzający=bùrméster|
bùrméster=Józef Kaczmarek|
mail=|
adres_um=ul. Bogumiła 13|
kod_poczt_um=99-210|
tel_um=(063) 288 97 40/44|
fax_um=(063) 288 97 43|
mail_um=|
wiéchrzëzna=12,23|
stopniN=51|minutN=58||sekundN=12|stopniE=18|minutE=34|sekundE=01
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=3010|
gęstość=246,1|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 063|
pòcztowi kòd=99-210|
registracëjné tôfle=EPD|
TERYT=1011044|
SIMC=0949359|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.uniejow.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=]
}}
[[Òbrôzk:Uniejow Square.JPG|mały|left|250px|Uniejów]]
'''Uniejów''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Ùniejów'') – to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë:51°58'12" N 18°48'01" E
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.uniejow.pl/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
3rcioedotqdlbdw44kc10jpt1mddbll
Berlëno
0
2866
214903
214520
2026-09-23T12:28:01Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; (miem. →({{jãz.|de}}
214903
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Berlëno|gwôsné miono=Berlin|rodzôcz=Berlëna|céch=DEU Berlin COA.svg|fana=Flag of Berlin.svg|karta=Berlin in Germany and EU.png|państwò=[[Niemieckô]]|wiéchrzëzna=891,85|stopniN=52|minutN=31' 00|stopniE=13|minutE=23' 40|lëdztwò=3 520 031|rok=gòdnik 2015|czerënkòwi numer=+49-30|pòcztowi kòd=D-10000-14000|registracëjné tôfle=B|bùrméster=[[Kai Wegner]], [[CDU]]|adres_um=https://www.berlin.de/}}
'''Berlëno''' ({{jãz.|de}} ''Berlin'') je nôwikszi gard ë stolëca [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie landu, je ùsadłe nad rzéką [[Szprewa|Sprewą]]. Leżi blós 70 km òd greńcë z [[Pòlskô|Pòlską]].
== Historiô ==
Założony w IX s. òb [[Słowianie|słowiańsczé]] plemiona (gard Kòpanica, dzys dzél Berlëna Köpenick) ë òpisóny łacënsczim mionã Berolina. W swòji historëji bëł pôrã razy stolëcą rozmajitëch miemiecczich państw: Branderbùrsczi Marchëji, Królestwa Prus, òd 1864 bëł stolëcą Nordowòmiemiecczé Zrzeszë, a òd [[1871]] sparłãczonëch Miemiec – piérwi jakò czezerstwa, pózdni repùbliczi. Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjné]] òstał pòdzélony na dzél zôpôdną ë pòrénkową za pòmòcą Berlëńsczi Scany, chtëra ustała istniec w 1989, pò 28 latach<ref>''[https://visiting.europarl.europa.eu/pl/visitor-offer/brussels/berlin-wall Mur berliński]'' [online], European Parliament [dost. 2026-08-28] ({{jãz.|pl}}).</ref>.
== Galeriô Berlëna ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Berlin-vom Funkturm-08-Stadt-2006-gje.jpg|
Òbrôzk:Berlin Aussichten vom Dom asv2023-02 img04.jpg|
</gallery><gallery mode="packed">
Òbrôzk:Berlin-Gedaechtniskirche-20-2016-gje.jpg|
Òbrôzk:Berlin-Kurfuerstendamm-226-Kranzlereck-2016-gje.jpg|
</gallery><gallery mode="packed">
Òbrôzk:Berlin-Kurfuerstendamm-130-Nr 29-Udo Walz-2016-gje.jpg|
Òbrôzk:2005-10-26 Brandenburger-Tor.JPG|
</gallery><gallery mode="packed">
Òbrôzk:Berlin-Potsdamer Platz-24-Bahntower nachts-2006-gje.jpg|
Òbrôzk:Berlin-Potsdamer Platz-36-Mauerelement-2016-gje.jpg|
</gallery><gallery mode="packed">
Òbrôzk:Berlin-Hauptbahnhof-12-2016-gje.jpg|
Òbrôzk:Berlin-Hauptbahnhof-76-2016-gje.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Hambùrg]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
nx1d8x96xoeu7flcgr9wp7fh0m16nns
Azjô
0
2939
215115
212361
2026-09-23T16:08:08Z
Terrus38
14026
215115
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Asia (orthographic projection).svg|mały|330px|Azjô]]
'''Azjô''' – dzél swiata, razã z [[Eùropa|Eùropą]] robi [[Eùrazjô|Eùrazjã]], nôwikszi kòntinent na [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Eùropa|Eùropë]] na zôpadze do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]] na pòrénkù. Òd pôłniowégò zôpadu graniczë z [[Afrika|Afriką]], òd pôłniô z [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] ë [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanem]].
W Azji mieszkô 2/3 wszëtczich lëdzy Zemi.
== Wiôldżé òbéńdë Azji ==
* [[Zôpadnô Azjô]]
** [[Blësczi Pòrénk]]
** [[Kaùkaz]]
* [[Westrzédnô Azjô]]
* [[Pôłniowô Azjô]] ([[indijsczi subkòntinent]])
* [[Pôłniowò-Pòrénkòwô Azjô]]
* [[Pòréncznô Azjô]] ([[Pòréncznô Azjô|Daleczi Pòrénk]])
* [[Syberiô]]
* [[Azjatëcczé Tigrë]]
Na pòczątkù [[2006]] rokù w Azji bëłë państwa:
* [[Afganistan]]
* [[Saudijskô Arabijô]]
* [[Armeniô]]
* [[Aùstraliô]] ([[Gòdowi Òstrów]] ë [[Kòkòsowé Òstrowë]])
* [[Azerbejdżan]]
* [[Bahrajn]]
* [[Bangladesz]]
* [[Bhutan]]
* [[Brunejô]]
* [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]]
* [[Cyper]]
* [[Nordowi Cyper]]
* [[Egipt]] ([[Pòłòstrów Synaj]])
* [[Filipinë]]
* [[Greckô]] (małô òbéńda na òstrowach [[Spòradë]], [[Chijos]] ë [[Lesbòs]])
* [[Grëzóńskô]]
* [[Indie]]
* [[Indonezjô]]
* [[Irak]]
* [[Iran]]
* [[Izrael]]
* [[Japóńskô]]
* [[Jemen]]
* [[Jordaniô]]
* [[Kambòdżô]]
* [[Katar]]
* [[Kazachstan]]
* [[Kirgistan]]
* [[Repùblika Kòreji|Pôłniowô Kòreja]]
* [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Kòreja]]
* [[Kùwejt]]
* [[Laòs]]
* [[Liban]]
* [[Malediwë]]
* [[Malezjô]]
* [[Mòngòlskô]]
* [[Mianma]]
* [[Nepal]]
* [[Òman]]
* [[Pakistan]]
* [[Ruskô]]
* [[Syngapùr]]
* [[Sri Lanka]]
* [[Syriô]]
* [[Tadżikistan]]
* [[Tajlandiô]]
* [[Tajwan]]
* [[Pòrénczny Timór]]
* [[Tëreckô]]
* [[Turkmenistan]]
* [[Ùzbekistan]]
* [[Wietnam]]
* [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]]
Nôwikszim państwã w Azji je [[Ruskô]] (téż z eùropejsczim dzélã), a nôlëdniészim – [[Indie]].
== Nôtërne leżnoscë ==
=== Wëzdrzatk plónu ===
[[Òbrôzk:Asia_satellite_orthographic.jpg|mały|Azjô – satelitarni odjimk]]
Azjô je – pò Eùropie – nôbarżi rozkawałkòwónim dzélã swiata. Strzédna dôlëzna òd [[mòrze|mòrza]] je 756 km a nôwëżi kòl 2360 km. Ne wôrtoscë są nôwiksze westrzód wszestczich dzélów swiata, a to dlôte, że Azjô je baro równoleżnikòwò ë pôłnikòwò rozcygniona. Dôlëzna strądu Azji razã je 70,6 tës. km ë je miészô blós òd nej w [[Nordowô Amerikô|Nordowi Americe]]. [[Pòłòstrów|Pòłòstrowë]] są na wnetka 1/5 (19,5%) wiéchrzëznie Azji. Nôwiksze to: [[Arabsczi Półòstrów]] (27 330 tës. km²), [[Jindochińsczi Pòłòstrów]] (2174 tës. km²), [[Jindijsczi Półòstrów]] (2088 tës. km²), [[Miészô Azjô]] (501 tës. km²), [[Półòstrów Tajmyr]] (400 tës. km²), [[Kamczatka]] (370 tës. km²) ë [[Kòrejansczi Półòstrów]] (220 tës. km²).
[[Òstrów|Òstrowë]] są na dosc môłim môlu Azji, bo na blós 6,17% wiéchrzëznie. Ròwnak je westrzód nich nôwikszô na swiece [[Malajskô Òstrowina]], chtërna je na 1,7 mln km² (z [[Bòrneò]] 735,9 tës. km², [[Sumatra|Sumatrą]] 433,8 tës. km², [[Celebes]]em 189 tës. km² ë [[Jawa|Jawą]] 126,7 tës. km²), òkòma te [[Filipinë]] (300 tës. km², z òstrowã [[Luzon]] 105,7 tës. km² ë [[Mindanaò]] 95,6 tës. km²), òstrowina [[Japòńsczie Òstrowë|Japòńsczich Òstrowów]] (369 tës. km², z [[Honshu]] 230,5 tës. km² ë [[Hokkaidō|Hokkaido]] 77,9 tës. km²), ë téż [[Sachalin]] (76,4 tës. km²), [[Cejlon]] (65,6 tës. km²), [[Tajwan (òstròw)|Tajwan]] (35,8 tës. km²), [[Hajnan]] (34,1 tës. km²), òstrowinë: [[Nordowô Zemia|Nordowi Zemi]] (37,9 tës. km²), [[Nowòsybirsczie Òstrowë|Nowòsybirsczich Òstrowów]] (38,5 tës. km²).
Midzë półòstrowama ë òstrowama Azji je wiele mòcno wcãtich hôwingów ë przëstrądnich – òtemkłich, półzamkłich ë zamkłich – mòrsczich wlëgów. Nôwôżniészé z nich są na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanie]]: [[Westrzódzemné Mòrze]], [[Czôrne Mòrze]], [[Karsczie Mòrze]], [[Mòrze Łaptiewów]], [[Pòrankòwòsybirsczie Mòrze]], [[Czukòcczie Mòrze]], [[Mòrze Beringa]], [[Òchòcczie Mòrze]], [[Japòńsczie Mòrze]], [[Żôłté Mòrze]], [[Pòrankòwòchińsczie Mòrze]], [[Pôłniowòchińsczie Mòrze]], [[Arabsczie Mòrze]], [[Czerwióne Mòrze]], [[Jindonezijsczie Westrzódzemne Mòrze]] (miôno dlô wszetczich mòrz wkòł Malajscziej Òstrowinë ë Filipinów) a téż Hôwindżi: [[Bengalskô Hôwinga|Benglaskô]] ë [[Perskô Hôwinga|Perskô]].
[[Òbrôzk:Himalaya annotated.jpg|330px|mały|Satelitarni odjimk Himalajów z miônoma niechtërnych gòr]]
Azjô je – nie zdrzącë na [[Antarktida]] – dzélã swiata ò nôwiższi strzédny wëszawie, chtërna je 990 m [[n.r.m.]] Môlë niżi 300 m n.r.m. są na wiéchrzëwiznie blós 32,4%, môlë chtërne są wëszi 1000 m n.r.m. są na blós 30,4%. Nôwëszô wëszawa Azji – [[Mount Everest]] (8848 m n.r.m.) je téż nôwëszim szczitã swiata. Nôgłãbszô òbniżëna [[Ùmarłe Mòrze|Ùmartégò Mòrza]] (405 m p.r.m.) téż je nóniższim môlã na kòpniach zemsczi kùgli. Azjo pòdnôszë sã w wëstrzédnym dzélu ë pòstãpno òbniżô sã we wszëtczich czerënkach.
Niżne môlë są w norodowo-zôpadnim dzélu: [[Tùranskô Niżawa]], [[Zôpadnosybirskô Niżawa]] ë [[Norodowòsybirskô Niżawa]], na pòrénkù je [[Norodowòchińskô Niżawa]], na pôłnim [[Niżawa Gangesu]], [[Niżawa Jindusu|Jindusu]] ë [[Niżawa Mezopòtamiji|Mezopòtamiji]]. Wiôldżie wëszawne môlë: na nordze [[Westrzódsybirskô Wëszawa]], na zôpadze [[Kazascze Pògòrze]] ë na pôłnim [[Wëszawa Dekan]] na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Pòłòstrowie]]. Wëszawa Dekan pòstãpô w pòrénk ë zôpôd rańtowama gòrama (Pòrénkòwe ë Zôpôdne Ghatë). Rańtowé gòrë są téż na zôpadnëch ë pôłniowëch strądach Arabsczégò Półòstrowa.
Wësok pòłożoné wëszawë, òbeszłé gòrsczima pasmama, są całownim dzélã Zôpadny ë Centralny Azji. Na zôpadze są to Wëszawë: Anatolijskô, Armeńskô ë Jirańskô. Westrzód wielnych régów gór nôleżi wëmienic górë: [[Pòntijsczie Górë|Pòntijsczie]], [[Taurus]], [[Kaukaz]], [[Elburs]], [[Kopet-dag]], [[Zagros]] ë [[Mekran]]. Dali w pòrénk wiżô gòrsczich pasm rosce. Je tuwò nôwiôldżi na swiece wãzeł górów – [[Pamir]], chtëren je zwóny Dakã Swiata. Tam zbiegiwóją sã jedurne na swiece régë gòr wëższé òd 7000 m n.r.m.: [[Tien-szan]], [[Hindukusz]], [[Karakòrum]], [[Himalaje]] téż Kùnlun ë [[Sino-Tybeteńsczie Gòrë]].
Pôłniowim przëdłëżeniã Sino-Tibetańsczich Górów są gòrsczié pasma Jindochinsczégò Półòstrowa ë Malajsczej Òstrowine. Midzë Himalajama a Kunlunem je nôwëższô na swiece [[Tybetańskô Wëszawa]], a midzë Kunlunem a Tien-szanem wëszawô [[Kaszgarskô Wlëga]]. Barżi na nordowi pòrénk je [[Mòngòlskô Wëszawa]], chtërna je òkrążona pasmama: Ałtaju, Sajanów, Jabònowich Gór ë Wiôldżigô Chiganu. Pòrénkòwy dzél Syberëji to môl wëszawnô-gòrsczi. Szeroczi plaskatowëszańc (m.jin. Wëszawë: Ałdańskô, Zejsko-Burejskô, Anadirskô) òddzélone są górama, m.jin.: Czersczégo, Wierchojansczima, Kołymsczima, Kòriacczima ë Sichòte Aliń, ë téż górama Kamczatczi. Gòrsczie môlë przëwôżeją na Kòrejańsczim Pòłòstrowie, w pôłniowich Chinach, na Japòńsczich òstrowach, Tajwanie ë Filipinach.
Na zacht òbéńdach (kòl 16,5 mln km²) Azeji są pùstinie, chtërne są w conach zwartnikòwej (Arabsczi Pòłòstrów, [[Hindustańskô Niżawa]]), pòdzwartnikòwej (pùstinie Jiranu) jakno téż w letnéj, kòntinentalnej ([[Turańskô Niżawa]], [[Kaszgarskô Wlëga]].
== Lëdztwò ==
W Azji mieszkô kòle 3,5 mld lëdzy, co je kòl 60% lëdzy na swiece (felëje pòdôwkòw ò azjëtycczim dzélu Ruskô). Òbénda ta cechùje sã wysoczim strzédnim wskôzywôczã zwëczajnégò przërôstaniô lëdztwa (17%), przë czim nôwëższi je w Syrëji (37,1%), Irakù (36,8%) ë Jemenie (36,7%) a nôniższi w Japòńsczi (3,2%).
Strzédnô gãstwa zalëdzeniô je héwó 108 sztatùr/km². Rozkwatérowanié lëdzy je baro nierównomiarowé. Òbéńdë Hindujistańscziej Niżawë, Jawë ë Nordowochińsczi Niżawë są nôbarżi zalëdzone na swiece (wiãcy jakno 600 sztatùr/km²). Jinsze òbéńdë (jakno wësoczé górë, pùstinie Strzédny Azji, dalekô Norda) są z wiksza niezalëdzone.
Nôwiksze gardë Azji to [[Seùl]] (11,6 mln), [[Mùmbaj|Mùmbaj (Bombaj)]] (9,9 mln), [[Szanghaj]] (9,1 mln), [[Dżakarta]] (9,2 mln), [[Tokijo]] (8,0 mln), [[Delhi]] (7,2 mln), [[Karaczi]] (6,7 mln), [[Pekin]] (7,0 mln), [[Teheran]] (6,8 mln), [[Stambùł]] (7,6 mln) ë [[Bangkòk]] (5,6 mln).
Nôwiksze karna gardów to: Seul (16,3 mln), [[Chongqing]] (15,0 mln), [[Òsaka]] (13,8 mln), Szanghaj (13 mln), Bombaj (12,6 mln), Tokio (11,8 mln), [[Kalkùta]] (11,0 mln) ë Pekin (10,5 mln).
W Azji je 48 państwów (z Ruską a bez Egiptu ë Grecczi) ë 2 zanôléżne òbéńdë – [[Palestinskô Aùtonomijô|Plestinską Aùtonomiją]] ë [[Makaù]] (do [[gòdnik]]a [[1999]] rokù).
== Òbaczë téż ==
* [[Afrika]]
* [[Eùropa]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Azjô}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Azjô| ]]
[[Kategòrëjô:Geògrafiô]]
mlt61v0yf1bmth3uo4h8tdl4wyhzzqq
Pruszcz
0
2992
214916
205942
2026-09-23T12:28:29Z
Iketsi
3254
- → – ; Historëjô→Historiô; dopełniacz→rodzôcz; [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; [[Miemiecczi jãzëk|miem.]]→{{jãz.|de}}; |}}→}}
214916
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pruszcz
|rodzôcz=Pruszcza
|adjektiw_mask=prusczi
|adjektiw_fem=pruskô
|céch=POL Pruszcz Gdański COA new.png
|fana=POL Pruszcz Gdański flag.png
|karta=Map_-_PL_-_powiat_gdanski_-_miasto_Pruszcz_Gdanski.PNG
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=gduńsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Janusz Wróbel
|adres_um= Grunwaldzkô 20
|kod_poczt_um=83-000
|tel_um=682-36-24
|fax_um=682-34-51
|mail_um=urzad@pruszcz-gdanski.pl
|wiéchrzëzna=16,47
|stopniN=54
|minutN=16
|stopniE=18
|minutE=38
|wysokość=
|rok=2008
|lëdztwò=25163
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=83-000
|registracëjné tôfle=GDA
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.pruszcz-gdanski.pl/
|commons=Category:Pruszcz Gdański
}}
'''Pruszcz''' (we zdrojach: ''Brusicz'' 1412–1415, ''Prust'' 1438, ''Prusz'' 1504, ''Praust'' 1553, ''Pruszcz'' 1583, ''Pruscz'' 1583, ''Prust'' 1584, ''Pruszcz'' 1597–1598, ''Praust'' kòl 1790, ''Pruszcz'' 1888, ''Pruszcz'' (Cenôwa, Ramułt); {{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'', {{jãz.|de}} ''Praust'') – [[Gduńsczi kréz|krézewi]] gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Pruszcz słëchô do [[Gduńskô aglomeracëjô|gduńsczi aglomeracëji]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Pruszcz Kosciol sw Krzyza bok.jpg|Rzimskòkatolëcczi kòscół pw. sw. Krziża w Pruszczu
</gallery>
== Historiô ==
* [[5 lëpińca]] 2014 – [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/103 ''Pruszcz'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gduńsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
266p2f5bmnj8r3h0zqpfz7c07nha6v0
Altostratus
0
3010
215193
209118
2026-09-23T20:53:39Z
Iketsi
3254
Òbrôzk
215193
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:2020-12-31 16 06 58 Altostratus with a wavy undulating base above the Dulles section of Sterling, Loudoun County, Virginia.jpg|mały|]]
'''Altostratus''' (As – strzédna légówa [[blóna]]) je w sztôłce grëbi ë gãsti niebiesczéj abò szari lédze òb chtërną [[słuńce]] abò [[miesądz]] je widac jak przez nieprzezérne skło. Zesôdzô sã z wòdnëch kroplów ë téż krisztalków [[lód|lodu]]. Czãsto òbcëgô cawne niebò a czasã wëstãpòwô z ópôdënkã [[deszcz|mżëcczi]] czë [[sniég|sniégù]]. Je na wiżë òd 2 000 do 5 000 [[m]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Sun through Altostratus.JPG|Widzënk na [[słuńce]] òb altostratus
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Stratus]]
* [[Nimbostratus]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Blónë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Meteòrologiô]]
atajosbot5a5djd4dspridvpsb7l6bg
Stôłpsk
0
3025
214897
214786
2026-09-23T12:26:50Z
Iketsi
3254
- → – ; → ; Historëjô→Historiô; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}} ; |}}→}}
214897
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Stôłpsk
|rodzôcz=Stôłpska
|adjektiw_mask=stôłpsczi
|adjektiw_fem=stôłpskô
|céch=POL Słupsk COA.svg
|fana=POL Słupsk flag (urzędowa).svg
|karta=POL Słupsk map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Krystyna Danilecka-Wojewódzka
|adres_um=pl. Zwycięstwa 1
|kod_poczt_um=76-200
|tel_um=(59) 848 84 44
|fax_um=
|mail_um=urzad@um.slupsk.pl
|wiéchrzëzna=43,15
|stopniN=54
|minutN=28
|stopniE=17
|minutE=02
|wysokość=22
|rok=2018
|lëdztwò=91 225
|gęstość=2114,1
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 59
|pòcztowi kòd=76-200 – 76-210, 76-215, 76-216, 76-218, 76-280
|registracëjné tôfle=GS
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.slupsk.pl
|commons=Słupsk
}}
'''Stôłpsk''' (téż '''Stôłpskò''', '''Stôłp''', '''Słupszcze''', '''Stolpskò''', '''Słëpsk''', '''Słëpskò''', '''Miasto'''; we zdrojach: ''Stolp'' 1180, ''Stolpensis'' 1180, ''Ztulp'' 1180, ''Stulp'' 1180, ''Slupsk'' 1180, ''castellania Slupensis'' 1180, ''Sulpensis'' 1180, ''Stolp'' 1227, ''Slupsko'' 1236, ''Slupcz'' 1236, ''Slupc'' 1236, ''Slupsch'' 1238-1248, ''Stolp'' 1240, ''Stolpe'' 1243, ''Slupe'' 1252, ''Slupc'' 1257, ''Slupsc'' 1275, ''castro Stolpz'' 1276, ''Slupzk opido'' 1277, ''Slupsczhe'' 1288, ''Schlupische'' 1288, ''Stolpzk'' 1294, ''Stolptzk'' 1295, ''Stolp'' 1535, 1539, 1545, 1554, ''Stolpen'' 1575 (1579), ''Stolpin'' 1575, ''Stolpe'' 1618, ''Stolp'' 1789, ''Słupsk'' 1889, ''Słépsk'' (Cenôwa), ''Słëpsk'' (Lorentz), ''Stołpsk'' (Kętrzyński); pòl. ''Słupsk'', {{jãz.|de}} ''Stolp'', sz. ''Stölpe'') – krézewi gard w [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]], stolëca stôłpsczégò gardnégò ë zemsczégò krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Tu w Spòdleczny Szkòle nr 2 dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]].
== Historiô ==
Ju w IX wiekù béło tu [[Kaszëbi|kaszëbsczé]] sedlëszcze. Kòle 1236 rokù włączony do Pòrénkòwi Pòmòrsczi. Gardné prawa mô ód 1265 rokù òd [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]].
== Słôwny lëdze ==
* [[Anna Łajming]]
== Stôrodôwnotë ==
Pòklôsztórny kòscół Dominikanów. Pomnik zamòrdowónëch lagrowich z lagru [[Stutthof]]. W jednym kòscele je tu czasem w niedzelã Mszô Sw. dlô Kaszëbów, téj mòże ùczëc [[kaszëbsczi jãzëk]].
== Jinszô wëdowiédzô ==
* Tôfla [[Anna Łajming|Annie Łajming]] na wdôr, ùl. ''Anny Łajming''
* [[Mùzeum Westrzédnégò Pòmòrzégò w Słëpskù]]
* Partnersczima gardama Stôłpska są:[[:pl:Buchara|Bùchara]], [[miemiecczi]] [[:de: Flensburg|Flensbórg]] i jin.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kościół św. Jacka Słupsk.JPG|Kòscół
Òbrôzk:Zamek2026.jpg|Zómk
Òbrôzk:Ratusz - Słupsk.jpg|Stôłpsczi [[rôtësz]] zabëtkòwi
Òbrôzk:Stolpsk_2.jpg|Stôrodôwny elektrisz
</gallery>
== Òbaczë téż ==
== Lëteratura ==
* Róża Ostrowska, Izabella Trojanowska: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, ss. 393 – 395
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XV_cz.2/597 Słupsk w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://kanal6.pl/2019/09/23/dyktando-kaszubskie/ Szkòła]
{{Pòmòrsczé krézë}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
tbbdcf480br8btv2wv6dcmv1d8y1pyf
Katowice
0
3128
214913
207475
2026-09-23T12:28:06Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214913
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Katowice
|rodzôcz=Katowic
|céch=Katowice_Herb.svg
|fana=Katowice_Flaga.svg
|karta=Katowice location in Poland.png
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=jo
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=jo
|bùrméster=Marcin Krupa
|adres_um=ul. Młyńska 4
|kod_poczt_um=40-098
|tel_um= 259-39-09
|fax_um= 253-79-84
|mail_um=Urzad_Miasta@um.katowice.pl
|wiéchrzëzna=164,64
|stopniN=50
|minutN=15
|stopniE=19
|minutE=00
|wysokość=352
|rok=2017
|lëdztwò=296 262
|gęstość=1799
|aglomeracja=3 487 000 (Górnośląskie Zagłębie Węglowe)
|czerënkòwi numer=+ (48) 032
|pòcztowi kòd= 40-001 do 40-999
|registracëjné tôfle=SK
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.um.katowice.pl/pl/
}}
'''Katowice''' ({{jãz.|de}} ''Kattowitz'', {{jãz.|szl}} ''Katowicy'', {{jãz.|cs}} ''Katovice'') – stolëczny gard [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczégò wòjewództwa]] w [[Pòlskô|Pòlsczi Repùblice]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Katowice collage v. 2023.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
3itl3fa3blc11lfjqtgi0l4j6qlwrch
Żagań
0
3150
214951
203848
2026-09-23T13:24:13Z
Terrus38
14026
214951
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Żagań|
rodzôcz=Żagania|
céch=Herb_Żagania.png|
fana=POL Żagań flag.svg|
karta=Zagan poland.PNG|
wòjewództwò=lubùsczé|
kréz=żagańsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardowô|
gmina=Żagań|
miejska=tak|
bùrméster=Sławomir Kowal|
adres_um=pl. Słowiański 17|
kod_poczt_um=68-100|
tel_um=68 477-10-40|
fax_um=68 477-10-17|
mail_um=info@um.zagan.pl|
wiéchrzëzna=39,92|
stopniN=51|minutN=37|stopniE=15|minutE=19|
wysokość=|
rok=2004|
lëdztwò=26 665|
gęstość=668|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 68|
pòcztowi kòd=68-100 do 68-103|
registracëjné tôfle=FZG|
TERYT=4081110021|
SIMC=|
www=http://www.um.zagan.pl|
}}
'''Żagań''' ({{jãz.|de}} ''Sagan'', {{jãz.|cs}} ''Záhaň'') je gardã ë gminą w żagańsczim krézu w lubùsczim województwù. Na pôłnie òd gardu rozcëgają sã Dolnoszląsczé Borë, skądka wëpłëwają ë wpôdają do rzéczi Bóbr jegò lewòstarnowe dolecënë: Kwisa ë Czerna. Na zôpôd òd Żagania są Żarsczé Wëszawë, a na pòrénkù gard grańczë z Dalkòwsczima Rzmóma. W latach 1975 - 1998 Żagań ùrzãdno słëcha zelonogórsczémù wòjewództwù.
=== Pòdôwczi ===
Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, Żagań mô wiéchrzëznã 32,86 km², w tim:
* rólné ùżëtczi: 26%
* asowé ùżëtczi: 44%
Gard je na 3,53% wiéchrzëznié krézu.
=== Lëdztwô ===
Pòdôwczi z [[30 czerwińca]] [[2004]]:
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;"
!Òpisënk || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi
|-
|jednostczi || sztaturë || % || sztaturë || % || sztaturë || %
|--
|lëdztwo || '''26 665''' || 100 || 13 931 || 52,2 || 12 734 || 47,8
|--
|gãscëzna lëdzy<br />(sztatur/km²) || colspan=2| 668 || colspan=2| 349 || colspan=2| 319
|}
Wedle pòdôwków z 2002 rokù, strzédny wzątk na mieszkańca béł 1146,32 zł.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
6jyn020pm469ea51kothftdgq1bke4u
Koło
0
3313
214952
214772
2026-09-23T13:24:20Z
Terrus38
14026
214952
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Koło|
rodzôcz=|
céch=POL Koło COA.svg|
fana=POL Koło flag.svg|
karta=Koło location map.png |
wòjewództwò=wiôlgôpòlsczé|
kréz=kolsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=Koło|
zarządzający=Burmistrz|
bùrméster=Stanisław Maciaszek|
mail=|
adres_um=Mickiewicza 12|
kod_poczt_um=62-600|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=13,85|
stopniN=52|minutN=12|stopniE=18|minutE=38|
wysokość=110|
rok=2004|
lëdztwò=23 334|
gęstość=1721|
aglomeracja=-|
czerënkòwi numer=(+48) 63|
pòcztowi kòd=62-600|
registracëjné tôfle=PKL|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
założone=XII w.|
prawa_miejskie=1362|
www=http://www.kolo.pl/|
}}
'''Koło''' – jeden òd nôstarszich gardów [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczégò wòjewództwa]]. Koło je stolëcą [[Kolsczi_kréz|kolsczégò krézu]] ë [[gmina Koło|gardzczi gminë]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Koło castle Poland.jpg|Rëjinë zómkù
Òbrôzk:Koło - fara.jpg|Kòscôł
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
[[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]
muswx3vegcdnfzt2mx7cjb4tux8jhjj
Nowy Targ
0
3397
214953
202894
2026-09-23T13:24:27Z
Terrus38
14026
214953
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Nowy Targ|
rodzôcz=Nowégò Targù|
céch=POL Nowy Targ COA.svg|
fana=POL Nowy Targ flag.png|
karta=Map Nowy Targ.png|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=nowotargsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Marek Fryźlewicz|
adres_um=Krzywa 1|
kod_poczt_um=34-400|
tel_um=(18) 266 29 39|
fax_um=(18) 266 23 12|
mail_um=umnt@um.nowytarg.pl|
wiéchrzëzna=51,07|
stopniN=49|minutN=28|stopniE=20|minutE=01|
wysokość=585 - 680|
rok=2006|
lëdztwò=33 460|
gęstość=655|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 18|
pòcztowi kòd=34-400 do 34-403|
registracëjné tôfle=KNT|
TERYT=2121611011|
SIMC=|
www=http://www.nowytarg.pl|
}}
'''Nowy Targ''' – gard w [[małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Lëdztwò gardu: 33 460 mieszkańców. Nowy Targ je stolëcą [[kréz nowotargsczi|nowotargsczégò krézu]].
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 33 460 mieszkańców
* Wiéchrzëzna gardu: 51,07 km2
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 49° 28' N, długòta - 20° 01' E.
== Szpòrt ==
* [[Podhale Nowy Targ]]
== Òbaczë téż ==
* [http://www.nowytarg.pl Domôcô starna gardu]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
ey23awg57x3at0yg2uzedx7ombg6b9r
Międzyrzec Podlaski
0
3771
214954
214551
2026-09-23T13:24:39Z
Terrus38
14026
214954
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Międzyrzec Podlaski
|rodzôcz=
|céch=POL Międzyrzec Podlaski COA.svg
|fana=POL Międzyrzec Podlaski flag.svg
|karta=Lub Bialski Miedzyrzec Podlaski m.png
|wòjewództwò=lubelsczé
|kréz=bialsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Artur Jan Grzyb
|adres_um=ul. Pocztowa 8
|kod_poczt_um=21-560
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=19,75
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2006
|lëdztwò=17.300
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 83
|pòcztowi kòd=21-560
|registracëjné tôfle=LBI
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.miedzyrzec.pl
|
}}
'''Międzyrzec Podlaski''' – gard ë gminô w [[bialsczi kréz|bialsczim krézu]], w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]], leżącé nad rzéką [[Krzna|Krzną]].
=== Słôwny lëdze ===
* [[Jan Brożek]]
* [[Grzegorz Piramowicz]]
* [[Sława Przybylska]]
* [[Mieczysław Kalenik]]
* [[Andrzej Kopiczyński]]
* [[Elżbieta Dzikowska]]
* [[Karol Ferdynand Eichler]]
* [[Ryszard Kornacki]]
* [[Yehoshua Leib Diskin]]
* [[Kazimierz Kierzkowski]]
* [[Bolesław Hryniewiecki|Bolesław Leon Hryniewiecki]]
* [[Makary (metropolita warszawski i całej Polski)|Makary]]
* [[Aleksandra Potocka]]
* [[Jan Zabrzeziński]]
* [[Jacob ben Wolf Kranz]]
* [[Morris Michael Edelstein]]
* [[Feliks Turski|Feliks Paweł Turski]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Międzyrzec podlaski pomnik bohaterów miasta.jpg|Międzyrzec Podlaski
Òbrôzk:Międzyrzec podlaski pałac potockich fasada.jpg|
Òbrôzk:Międzyrzec podlaski ul lubelska.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w lubelsczim wòjewództwie]]
fbokibfocijo6dd2avg7wietqxwcm9j
Lublëno
0
3778
214955
214541
2026-09-23T13:24:47Z
Terrus38
14026
214955
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Lublëno
|rodzôcz=Lublëna
|céch=POL Lublin COA 1.svg
|fana=POL The official flag of the City of Lublin.svg
|karta=POL Lublin map.svg
|wòjewództwò=lubelsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Krzysztof Żuk
|adres_um=Plac Łokietka 1 <br />20-109 Lublin
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=147,5
|stopniN=51
|minutN=14
|stopniE=22
|minutE=34
|wysokość=
|rok=2024
|lëdztwò=328 305
|gęstość=2407
|aglomeracja=591 000
|czerënkòwi numer=(+48) 81
|pòcztowi kòd=20-001 do 20-999
|registracëjné tôfle=LU
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.um.lublin.pl
}}
'''Lublëno''' ({{jãz.|pl}} ''Lublin)'' je nôwikszim gardã ë stolëcą [[Lubelsczé wòjewództwò|lublińsczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym edukacyjnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim òstrzódkã. Ósmé co do wiôlgòscë lëdnoscowi gard w Pòlsce, drëdżi w Małopòlsce, ò populacji wënosącej 328 305 mieszkańców (stón na 31 gòdnika 2024).
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://lubicz3.wbp.lublin.pl:8080/search/query?match_1=MUST&field_1=text&match_2=PHRASE&field_2=text&match_3=SHOULD&field_3=text&match_4=NOT&field_4=text&filter_lang=csb&theme=system Biblioteka]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w lubelsczim wòjewództwie]]
4neoiook31j51w1yoj42xv01p7u6ynh
Krakòwò
0
3788
214902
214200
2026-09-23T12:27:59Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214902
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Krakòwò
|rodzôcz=Krakòwa
|adjektiw_mask=krakòwsczi
|adjektiw_fem=krakòwskô
|céch=POL Kraków COA.svg
|fana=Flag of Kraków(2-3).svg
|karta=POL Kraków map.svg
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Jacek Majchrowski
|adres_um=Pl. Wszystkich Świętych 3/4 <br />31-004 Krakòwò
|kod_poczt_um=
|tel_um=(+48) 12 616-12-00
|fax_um=(+48) 12 616-17-06
|mail_um=
|wiéchrzëzna=326,80
|stopniN=50
|minutN=03
|stopniE=19
|minutE=56
|wysokość=
|rok=2018
|lëdztwò=771 069
|gęstość=2359
|aglomeracja=1 000 000
|czerënkòwi numer=(+48) 12
|pòcztowi kòd=30-023 do 31-962
|registracëjné tôfle=KR
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.krakow.pl
}}
'''Krakòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Kraków'', {{jãz.|la}} ''Cracovia'', {{jãz.|de}} ''Krakau'') – nôwikszim gardã ë stolëcą [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczégo wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã. Do [[1596]] beł téż stolecznym gardã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. W XIX stalata bëł stolëcã [[Wòlny Gard Krakòwò|Wòlnego Gardu Krakòwa]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kolaż Krakowa.JPG|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Warszawa]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
nwygw2ynf200g80pni376weo65rx9q6
Olsztyn
0
3793
214928
209149
2026-09-23T12:33:10Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214928
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Olsztyn
|rodzôcz=Olsztyna
|céch=POL Olsztyn COA.svg
|fana=POL Olsztyn flag.svg
|karta=POL Olsztyn map.svg
|wòjewództwò=warminskô-mazursczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Piotr Grzymowicz
|adres_um=pl. Jana Pawła II 1 <br />10-101 Olsztyn
|kod_poczt_um=
|tel_um=89 527 31 11
|fax_um=89 535 15 58
|mail_um=
|wiéchrzëzna=87,89
|stopniN=53
|minutN=47
|stopniE=20
|minutE=30
|wysokość=
|rok=2007
|lëdztwò=175 241
|gęstość=1991
|aglomeracja=270 000
|czerënkòwi numer=(+48) 89
|pòcztowi kòd=10-001 do 11-041
|registracëjné tôfle=NO
|TERYT=
|SIMC=
|commons=Olsztyn
|www=http://www.um.olsztyn.pl
}}
'''Olsztyn''' ({{jãz.|de}} ''Allenstein'') je nôwikszim garda ë stolëcą [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò|warminskô-mazursczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Olsztyn-katedra.jpg|Katédra
Òbrôzk:Olsztyn_2018.webm|
Òbrôzk:Olsztyn, Wysoka Brama..jpg|
Òbrôzk:Olsztyn, stary ratusz..jpg|
Òbrôzk:Zamek, skrzydło zachodnie..jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
kn0fm3s59yim0viswn1zneb2benbb0x
Kielce
0
3794
214929
196399
2026-09-23T12:33:10Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}; – to je → –
214929
wikitext
text/x-wiki
<p style="overflow:auto;align:center;">[[Òbrôzk:Panorama Kielc ssj 20060423.jpg|4375px|Panorama Kielc]]</p>
{{Gard-infobox
|Gard=Kielce
|rodzôcz=Kielc
|céch=POL Kielce COA.svg
|fana=POL Kielce flag.svg
|karta=POL Kielce map.svg
|wòjewództwò=swiãtokrzësczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Bogdan Wenta
|adres_um=Rynek 1 <br />25-361 Kielce
|kod_poczt_um=
|tel_um=(41) 367 60 00
|fax_um=(41) 344 27 63
|mail_um=
|wiéchrzëzna=109,65
|stopniN=50
|minutN=33
|stopniE=20
|minutE=37
|wysokość=
|rok=2006
|lëdztwò=207 718
|gęstość=1894
|aglomeracja=330 000
|czerënkòwi numer=(+48) 41
|pòcztowi kòd=25-001 do 25-900
|registracëjné tôfle=TK
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.um.kielce.pl
}}
'''Kielce''' – nôwikszim garda ë stolëcą [[Swiãtokrzësczé wòjewództwò|Swiãtokrzësczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Swiãtokrzësczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
ioan5skazqcbgalqt4tbcr630jzdpz7
Gliwice
0
3795
214956
207499
2026-09-23T13:25:23Z
Terrus38
14026
214956
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Gliwice|
rodzôcz=Gliwic|
céch=POL_Gliwice_COA.svg|
fana=POL Gliwice flag.svg|
karta=POL Gliwice map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Zygmunt Frankiewicz|
mail=|
adres_um=ul. Zwycięstwa 21|
kod_poczt_um=44-100|
tel_um=032 231 30 41|
fax_um=032 231 27 25|
mail_um=|
wiéchrzëzna=133,88|
stopniN=50|minutN=17|stopniE=18|minutE=40|
wysokość=200–278 m n.p.m.|
rok=2017|
lëdztwò=181 309|
gęstość=1354,2|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 032|
pòcztowi kòd=44-100 do 44-164|
registracëjné tôfle=SG|
TERYT=246601 1|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.um.gliwice.pl/|
założone=XI / XII w.|
prawa_miejskie=1250
}}
'''Gliwice''' ({{jãz.|la}} ''Glivitium'', {{jãz.|de}} ''Gleiwitz'', {{jãz.|cs}} ''Glivice abò Hlivice'', {{jãz.|szl}} ''Glywicy'') - to gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Gliwice - Ul. Zwycięstwa - Hotel Diament 01.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
bpagjopi5een14bvi6921l50igc3lqg
Rybnik
0
3796
214957
201694
2026-09-23T13:25:28Z
Terrus38
14026
214957
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Rybnik|
rodzôcz=|
céch=POL Rybnik COA.svg|
fana=POL Rybnik flag.svg|
karta=POL Rybnik map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Adam Fudali|
mail=|
adres_um=ul. Chrobrego 2|
kod_poczt_um=44-200|
tel_um=(+48 32) 422-30-11|
fax_um=(+48 32) 422-41-24|
mail_um=|
wiéchrzëzna=148|
stopniN=50|minutN=05|stopniE=18|minutE=33|
wysokość=210-290 m n.p.m.|
rok=2007|
lëdztwò=141 755|
gęstość=961|
aglomeracja=650 000|
czerënkòwi numer=(+48)32|
pòcztowi kòd=44-200 do 44-292|
registracëjné tôfle=SR|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.rybnik.pl/|
założone=X w.|
prawa_miejskie=ok. 1250
}}
'''Rybnik''' – gard na prawach krezu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. Rëbnik to je baro zadëmiony gard[http://rybnik.naszemiasto.pl/artykul/rekordowy-w-historii-smog-w-rybniku-odwolane-lekcje-w,3975970,artgal,t,id,tm.html?utm_source=htc&utm_medium=rss&utm_campaign=htc_blinkfeed&utm_term=rybnik.naszemiasto.pl].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
gfge9dm9jdrf76c6jkf4fahuggi4eh9
Zabrze
0
3797
214958
207498
2026-09-23T13:25:44Z
Terrus38
14026
214958
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Zabrze|
rodzôcz=Zabrza|
céch=POL Zabrze COA.svg|
fana=POL Zabrze flag.svg|
karta=POL Zabrze map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Małgorzata Mańka-Szulik|
mail=|
adres_um=ul. Powstańców Sląskich 5-7 |
kod_poczt_um=41-800|
tel_um=032 373 33 00|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=80,40|
stopniN=50|minutN=18|stopniE=18|minutE=47|
wysokość=|
rok=2017|
lëdztwò=174 349|
gęstość=2187,6|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 032|
pòcztowi kòd=44-200 do 44-292|
registracëjné tôfle=SZ|
TERYT=247801 1|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.zabrze.pl/|
założone=XIII w.|
prawa_miejskie=[[1 rujana]] [[1922]]
}}
'''Zabrze''' ({{jãz.|szl}} ''Zobrze'', {{jãz.|de}} ''Zaaber'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Костёл св. Анны в Забже (автор Стоялов Максим Викторович).jpg|
Òbrôzk:Wolności Street, Zabrze (March 2018).jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
83tclzyflvj88jzxu2ur5dmexd4uiiu
214999
214958
2026-09-23T13:34:00Z
Iketsi
3254
|
214999
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Zabrze
|rodzôcz=Zabrza
|céch=POL Zabrze COA.svg
|fana=POL Zabrze flag.svg
|karta=POL Zabrze map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Małgorzata Mańka-Szulik
|mail=
|adres_um=ul. Powstańców Sląskich 5-7
|kod_poczt_um=41-800
|tel_um=032 373 33 00
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=80,40
|stopniN=50
|minutN=18
|stopniE=18
|minutE=47
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=174 349
|gęstość=2187,6
|aglomeracja=3 487 000
|czerënkòwi numer=(+48) 032
|pòcztowi kòd=44-200 do 44-292
|registracëjné tôfle=SZ
|TERYT=247801 1
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.zabrze.pl/
|założone=XIII w.
|prawa_miejskie=[[1 rujana]] [[1922]]
}}
'''Zabrze''' ({{jãz.|szl}} ''Zobrze'', {{jãz.|de}} ''Zaaber'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Костёл св. Анны в Забже (автор Стоялов Максим Викторович).jpg|
Òbrôzk:Wolności Street, Zabrze (March 2018).jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
g0h37hfqwo1do8h7bwvnpww2rdanjth
Sosnowiec
0
3798
214959
201750
2026-09-23T13:25:58Z
Terrus38
14026
214959
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Sosnowiec|
rodzôcz=|
céch=POL Sosnowiec COA.svg|
fana=POL Sosnowiec flag.svg|
karta=POL Sosnowiec map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Arkadiusz Chęciński|
mail=|
adres_um=Al. Zwycięstwa 20|
kod_poczt_um=41-200|
wiéchrzëzna=91,16|
stopniN=50|minutN=18|stopniE=19|minutE=10|
wysokość=250 m n.p.m.|
rok=2022|
lëdztwò=189 178|
gęstość=2075|
czerënkòwi numer=(+48) 032|
pòcztowi kòd=41-200 do 41-225|
registracëjné tôfle=SO|
TERYT=2475011|
SIMC= 0943428|
www=http://www.sosnowiec.pl/|
prawa_miejskie=[[1902]]
}}
'''Sosnowiec''' – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
rfaqxmq1kgwxq7lr4a5e6edez4hukot
214991
214959
2026-09-23T13:33:16Z
Iketsi
3254
|
214991
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Sosnowiec
|rodzôcz=
|céch=POL Sosnowiec COA.svg
|fana=POL Sosnowiec flag.svg
|karta=POL Sosnowiec map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Arkadiusz Chęciński
|mail=
|adres_um=Al. Zwycięstwa 20
|kod_poczt_um=41-200
|wiéchrzëzna=91,16
|stopniN=50
|minutN=18
|stopniE=19
|minutE=10
|wysokość=250 m n.p.m.
|rok=2022
|lëdztwò=189 178
|gęstość=2075
|czerënkòwi numer=(+48) 032
|pòcztowi kòd=41-200 do 41-225
|registracëjné tôfle=SO
|TERYT=2475011
|SIMC= 0943428
|www=http://www.sosnowiec.pl/
|prawa_miejskie=[[1902]]
}}
'''Sosnowiec''' – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
sr0e2wif16q2gsammrfm11p2xby0kuz
Częstochowa
0
3799
214932
201824
2026-09-23T12:33:11Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214932
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Częstochowa
|rodzôcz=Częstochowy
|céch=POL Częstochowa COA.svg
|fana=POL Częstochowa flag.svg
|karta=POL Częstochowa map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Krzysztof Matyjaszczyk
|mail=
|adres_um=ul. Śląska 11/13
|kod_poczt_um=42-217
|tel_um=+48 34 370 71 00
|fax_um=+48 34 370 71 70
|mail_um=
|wiéchrzëzna=160
|stopniN=50
|minutN=48
|stopniE=19
|minutE=07
|wysokość=250 m n.p.m.
|rok=2006
|lëdztwò=246 832
|gęstość=1505
|aglomeracja=400 000
|czerënkòwi numer=(+48) 34
|pòcztowi kòd=òd 42-200 do 42-229, 42-263, 42-271, 42-280, 42-294
|registracëjné tôfle=SC
|TERYT=247501 1
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.czestochowa.pl/
|założone=XI w.
|prawa_miejskie=[[1356]]
}}
'''Częstochowa''' – gard na prawach krezu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
1i9x84bg75ng75rc9zc9a5byyivbocy
Chorzów
0
3800
214961
207487
2026-09-23T13:27:42Z
Terrus38
14026
214961
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Chorzów|
rodzôcz=|
céch=POL_Chorzów_COA.svg|
fana=POL_Chorzów_flag.svg|
karta=POL Chorzów map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Andrzej Kotala|
mail=|
adres_um=ul Rynek 1|
kod_poczt_um=41-500|
tel_um=(+48 032) 241 12 61|
fax_um=(+48 032) 241 24 59|
mail_um=|
wiéchrzëzna=33,5|
stopniN=50|minutN=18|stopniE=18|minutE=57|
wysokość=250–341 m n.p.m.|
rok=31.12.2017|
lëdztwò=109 021|
gęstość=3258|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 032|
pòcztowi kòd=òd 41-500 do 41-516|
registracëjné tôfle=SH|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.chorzow.um.gov.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=[[1868]]
}}
'''Chorzów''' ({{jãz.|szl}} ''Chorzůw'', {{jãz.|de}} ''Königshütte'', {{jãz.|cs}} ''Chořov'', téż ''Králova Huť'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Chorzow poczta2.jpg|
Òbrôzk:Chorzów - Teatr Rozrywki 01.JPG|
Òbrôzk:Planetarium Ślaski Park Nauki.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
kqzf2i7iu727grac3y2um9nr14uvijr
Tichë
0
3801
214927
210671
2026-09-23T12:33:09Z
Iketsi
3254
{{Kòntrola}}; - → – ; dopełniacz→rodzôcz
214927
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacje}}
{{Gard-infobox
|Gard=Tichë
|rodzôcz=Tychów
|céch=POL Tychy COA.svg
|karta=POL Tychy map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Andrzej Dziuba
|mail=
|adres_um=Al. Niepodległości 49
|kod_poczt_um=43-100
|tel_um=(+48) 32 776-33-33
|fax_um=(+48) 32 776-33-44
|mail_um=
|wiéchrzëzna=81,72
|stopniN=50
|minutN=08
|stopniE=18
|minutE=59
|wysokość=
|rok=2005
|lëdztwò=134 200
|gęstość=1651
|aglomeracja=3 487 000
|czerënkòwi numer=(+48) 32
|pòcztowi kòd=43-100 do 43-135
|registracëjné tôfle=ST
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.umtychy.pl/
|założone=
|prawa_miejskie=[[1951]]
}}
'''Tichë''' – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Tichë]]
gn9qdxc6ijzxmab3t1n4s2w0zvpfjae
Mysłowice
0
3802
214962
207485
2026-09-23T13:27:53Z
Terrus38
14026
214962
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Mysłowice|
rodzôcz=|
céch=POL Mysłowice COA.svg|
fana=POL_Myslowice_flag.svg|
karta=POL_Katowice_map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Dariusz Wójtowicz|
mail=|
adres_um=ul. Powstańców 1|
kod_poczt_um=41-400|
tel_um=(+48 32) 317 11 00|
fax_um=(+48 32) 222 25 65|
mail_um=|
wiéchrzëzna=65,57|
stopniN=50|minutN=14|stopniE=19|minutE=08|
wysokość=|
rok=2005|
lëdztwò=75 183|
gęstość=1146,51|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 32|
pòcztowi kòd=41-400 do 41-412|
registracëjné tôfle=SM|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.myslowice.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=|
}}
'''Mysłowice''' ({{jãz.|szl}} ''Mysłowice'', {{jãz.|cs}} ''Myslovice'', {{jãz.|de}} ''Myslowitz'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
n67umq3pam0hwxs3e3suasx25608jdh
Świętochłowice
0
3804
214963
207497
2026-09-23T13:27:58Z
Terrus38
14026
214963
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Świętochłowice|
rodzôcz=Świętochłowic|
céch=POL Świętochłowice COA.svg|
fana=POL Świętochłowice flag.svg|
karta=POL Świętochłowice map 2.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Daniel Beger|
mail=|
adres_um=Ul. Katowicka 54|
kod_poczt_um=41-600|
tel_um=032-349-18-00|
fax_um=032-349-18-12|
mail_um=|
wiéchrzëzna=13,22|
stopniN=50|minutN=18|stopniE=18|minutE=55|
wysokość=|
rok=2006|
lëdztwò=55 065|
gęstość=4165|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 32|
pòcztowi kòd=41-600 do 41-608|
registracëjné tôfle=SW|
TERYT=247601 1|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.swietochlowice.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=[[1947]]|
}}
'''Świętochłowice''' ({{jãz.|szl}} ''Śwjyntochlowicy'', {{jãz.|de}} ''Schwientochlowitz'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Swietochlowice.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
o0fjbiy7r7avipz8g0qc2k10tirtwdd
214989
214963
2026-09-23T13:33:04Z
Iketsi
3254
|
214989
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Świętochłowice
|rodzôcz=Świętochłowic
|céch=POL Świętochłowice COA.svg
|fana=POL Świętochłowice flag.svg
|karta=POL Świętochłowice map 2.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Daniel Beger
|mail=
|adres_um=Ul. Katowicka 54
|kod_poczt_um=41-600
|tel_um=032-349-18-00
|fax_um=032-349-18-12
|mail_um=
|wiéchrzëzna=13,22
|stopniN=50
|minutN=18
|stopniE=18
|minutE=55
|wysokość=
|rok=2006
|lëdztwò=55 065
|gęstość=4165
|aglomeracja=3 487 000
|czerënkòwi numer=(+48) 32
|pòcztowi kòd=41-600 do 41-608
|registracëjné tôfle=SW
|TERYT=247601 1
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.swietochlowice.pl/
|założone=
|prawa_miejskie=[[1947]]
}}
'''Świętochłowice''' ({{jãz.|szl}} ''Śwjyntochlowicy'', {{jãz.|de}} ''Schwientochlowitz'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Swietochlowice.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
49g5hazhxt3jdhqfwtw3bcks6gnqbx4
Òpòle
0
3805
214964
207496
2026-09-23T13:28:06Z
Terrus38
14026
214964
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Òpòlé|
rodzôcz=Òpòlô|
céch=POL Opole COA.svg|
fana=POL Opole flag.svg|
karta=POL Opole map.svg|
wòjewództwò=òpòlsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Arkadiusz Wiśniewski|
mail=|
adres_um=Rynek-Ratusz|
kod_poczt_um=45-015|
tel_um=(+48) 077 45 11 800|
fax_um=(+48) 077 54 11 322|
mail_um=|
wiéchrzëzna=148,99|
stopniN=50|minutN=40|stopniE=17|minutE=56|
wysokość=176 m n.p.m.|
rok=2020|
lëdztwò=127 839|
gęstość=|
aglomeracja=250 000|
czerënkòwi numer=(+48) 077|
pòcztowi kòd=45-059 do 45-865|
registracëjné tôfle=OP|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.opole.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=XII w.
}}
'''Òpòle''' ({{jãz.|pl}} ''Opole'', {{jãz.|de}} ''Oppeln'', {{jãz.|cs}} ''Opolí'', {{jãz.|szl}} ''Uopole'') – nôwikszim gardã ë stolëcą [[Òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczégo wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Opolska Wenecja nocą1.jpg|Òpòle
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Òpòlsczé wòjewództwò| ]]
813pwoax4gllata4ln3n73l7j17q5zi
214998
214964
2026-09-23T13:33:59Z
Iketsi
3254
|
214998
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Òpòlé
|rodzôcz=Òpòlô
|céch=POL Opole COA.svg
|fana=POL Opole flag.svg
|karta=POL Opole map.svg
|wòjewództwò=òpòlsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Arkadiusz Wiśniewski
|mail=
|adres_um=Rynek-Ratusz
|kod_poczt_um=45-015
|tel_um=(+48) 077 45 11 800
|fax_um=(+48) 077 54 11 322
|mail_um=
|wiéchrzëzna=148,99
|stopniN=50
|minutN=40
|stopniE=17
|minutE=56
|wysokość=176 m n.p.m.
|rok=2020
|lëdztwò=127 839
|gęstość=
|aglomeracja=250 000
|czerënkòwi numer=(+48) 077
|pòcztowi kòd=45-059 do 45-865
|registracëjné tôfle=OP
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.opole.pl/
|założone=
|prawa_miejskie=XII w.
}}
'''Òpòle''' ({{jãz.|pl}} ''Opole'', {{jãz.|de}} ''Oppeln'', {{jãz.|cs}} ''Opolí'', {{jãz.|szl}} ''Uopole'') – nôwikszim gardã ë stolëcą [[Òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczégo wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Opolska Wenecja nocą1.jpg|Òpòle
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Òpòlsczé wòjewództwò| ]]
t5x6qudc3xa8brio3joy4lii8iadd5l
Tarnów
0
3806
214965
208429
2026-09-23T13:28:21Z
Terrus38
14026
214965
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Tarnów
|rodzôcz=Tarnowa
|céch=POL Tarnów COA.svg
|fana=POL Tarnów flag.svg
|karta=POL Tarnów map.svg
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Jakub Kwaśny
|mail=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=72,4
|stopniN=50|minutN=02|stopniE=21|minutE=00|
|wysokość=
|rok=2005
|lëdztwò=117 560
|gęstość=1623,76
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 14
|pòcztowi kòd=33-100 do 33-110
|registracëjné tôfle=KT
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.tarnow.pl/
|założone=
|prawa_miejskie=1330
}}
'''Tarnów''' – gard na prawach krezu w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:V LO w Tarnowie - elewacja do 2011 r..jpg|
Òbrôzk:Kamienica Ratajewiczowska w Tarnowie (4).jpg|
Òbrôzk:Dwór przy ulicy Krakowskiej 10 w Tarnowie.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
qgdwjqgwxkj5towkkp8mg60xyn8eyoh
214996
214965
2026-09-23T13:33:44Z
Iketsi
3254
|
214996
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Tarnów
|rodzôcz=Tarnowa
|céch=POL Tarnów COA.svg
|fana=POL Tarnów flag.svg
|karta=POL Tarnów map.svg
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Jakub Kwaśny
|mail=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=72,4
|stopniN=50
|minutN=02
|stopniE=21
|minutE=00
|wysokość=
|rok=2005
|lëdztwò=117 560
|gęstość=1623,76
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 14
|pòcztowi kòd=33-100 do 33-110
|registracëjné tôfle=KT
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.tarnow.pl/
|założone=
|prawa_miejskie=1330
}}
'''Tarnów''' – gard na prawach krezu w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:V LO w Tarnowie - elewacja do 2011 r..jpg|
Òbrôzk:Kamienica Ratajewiczowska w Tarnowie (4).jpg|
Òbrôzk:Dwór przy ulicy Krakowskiej 10 w Tarnowie.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
28l0rev4cu1z68yblctakxscdyo0kc7
Nowi Sóncz
0
3807
214966
199809
2026-09-23T13:28:34Z
Terrus38
14026
214966
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Nowy Sącz|
rodzôcz=Nowégò Sącza|
céch=POL Nowy Sącz COA.svg|
fana=POL Nowy Sącz flag.svg|
karta=POL Nowy Sącz map.svg|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Ludomir Handzel|
mail=prezydent@nowysacz.pl|
adres_um=Rynek 1|
kod_poczt_um=33-300|
tel_um=443-53-08|
fax_um=443-78-63|
mail_um=|
wiéchrzëzna=57,58|
stopniN=49|minutN=37|stopniE=20|minutE=41|
wysokość=272–475|
rok=2017|
lëdztwò=84 041|
gęstość=1484,1|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 18|
pòcztowi kòd=33-300 do 33-308, 33-310, 33-320|
registracëjné tôfle=KN|
TERYT=1262011|
SIMC=0959435|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.nowysacz.pl/|
założone=1292|
prawa_miejskie=1292
}}
'''Nowi Sóncz''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Nowy Sącz'') – to je gard na prawach krezu w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Nowy Sącz je stolëcą [[Nowosóndecczi kréz|nowosóndecczégò krézu]].
[[Òbrôzk:Ratusz w Nowym Sączu.jpg|mały|left|250px|Nowi Sóncz]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://kwm-nowysacz.blogspot.com/ Królewskie Wolne Miasto Nowy Sacz ] in English
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Nowy Sącz| ]]
ftp4jkzog9vsz5q6cn5n933sgx48fu3
214997
214966
2026-09-23T13:33:52Z
Iketsi
3254
[[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → –
214997
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Nowy Sącz
|rodzôcz=Nowégò Sącza
|céch=POL Nowy Sącz COA.svg
|fana=POL Nowy Sącz flag.svg
|karta=POL Nowy Sącz map.svg
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Ludomir Handzel
|mail=prezydent@nowysacz.pl
|adres_um=Rynek 1
|kod_poczt_um=33-300
|tel_um=443-53-08
|fax_um=443-78-63
|mail_um=
|wiéchrzëzna=57,58
|stopniN=49
|minutN=37
|stopniE=20
|minutE=41
|wysokość=272–475
|rok=2017
|lëdztwò=84 041
|gęstość=1484,1
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 18
|pòcztowi kòd=33-300 do 33-308, 33-310, 33-320
|registracëjné tôfle=KN
|TERYT=1262011
|SIMC=0959435
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.nowysacz.pl/
|założone=1292
|prawa_miejskie=1292
}}
'''Nowi Sóncz''' ({{jãz.|pl}} ''Nowy Sącz'') – gard na prawach krezu w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Nowy Sącz je stolëcą [[Nowosóndecczi kréz|nowosóndecczégò krézu]].
[[Òbrôzk:Ratusz w Nowym Sączu.jpg|mały|left|250px|Nowi Sóncz]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://kwm-nowysacz.blogspot.com/ Królewskie Wolne Miasto Nowy Sacz ] in English
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Nowy Sącz| ]]
7qigc9gwqkh5e8ni5icuuibucpnt02n
Oświęcim
0
3808
214960
202442
2026-09-23T13:26:30Z
Terrus38
14026
214960
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Oświęcim|
rodzôcz=|
céch=POL Oświęcim COA.svg|
fana=POL Oświęcim flag.svg|
karta=POL Oświęcim map.svg|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=oświęcimsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Janusz Chwierut|
mail=prezydent@um.oswiecim.pl|
adres_um=Zaborska 2|
kod_poczt_um=32-600|
tel_um=33 842-27-66|
fax_um=33 842-33-12|
mail_um=|
wiéchrzëzna=30,03|
stopniN=50|minutN=03|stopniE=19|minutE=14|
wysokość=|
rok=2004|
lëdztwò=41 382|
gęstość=1365,7|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 33|
pòcztowi kòd=32-600, 32-601, 32-602, 32-603, 32-606, 32-610|
registracëjné tôfle=KOS|
TERYT=2121513011|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.um.oswiecim.pl/|
założone=XII w.|
prawa_miejskie=[[1 séwnika]] [[1291]]
}}
'''Oświęcim''' – gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Oświęcim je stolëcą [[Oświęcimsczi kréz|oświęcimsczégò krézu]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
h9gvyku9l5xtmzs97ygw2m15z5129r1
215002
214960
2026-09-23T13:34:17Z
Iketsi
3254
|
215002
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Oświęcim
|rodzôcz=
|céch=POL Oświęcim COA.svg
|fana=POL Oświęcim flag.svg
|karta=POL Oświęcim map.svg
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=oświęcimsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Janusz Chwierut
|mail=prezydent@um.oswiecim.pl
|adres_um=Zaborska 2
|kod_poczt_um=32-600
|tel_um=33 842-27-66
|fax_um=33 842-33-12
|mail_um=
|wiéchrzëzna=30,03
|stopniN=50
|minutN=03
|stopniE=19
|minutE=14
|wysokość=
|rok=2004
|lëdztwò=41 382
|gęstość=1365,7
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 33
|pòcztowi kòd=32-600, 32-601, 32-602, 32-603, 32-606, 32-610
|registracëjné tôfle=KOS
|TERYT=2121513011
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.um.oswiecim.pl/
|założone=XII w.
|prawa_miejskie=[[1 séwnika]] [[1291]]
}}
'''Oświęcim''' – gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Oświęcim je stolëcą [[Oświęcimsczi kréz|oświęcimsczégò krézu]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
rmf87g5eb1dhvjo35j5srg0cvg8z1xf
Zakopane
0
3809
214967
193957
2026-09-23T13:29:22Z
Terrus38
14026
214967
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Zakopane|
rodzôcz=|
céch=POL Zakopane COA.svg|
fana=POL_Zakopane_flag.svg|
karta=POL Zakopane map.svg|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=tatrzańsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Leszek Dorula|
mail=|
adres_um=Ul. Kościuszki 13|
kod_poczt_um=34-500|
tel_um=18 201-40-31|
fax_um=18 202-04-44|
mail_um=|
wiéchrzëzna=84,26|
stopniN=49|minutN=18|stopniE=19|minutE=57|
wysokość=750-2301 m n.p.m.|
rok=2017|
lëdztwò=27 266|
gęstość=324|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 18|
pòcztowi kòd=24-400 do 34-504|
registracëjné tôfle=KTT|
TERYT=2121617011|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.um.zakopane.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=[[1933]]|
}}
'''Zakopane''' – to je gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Zakopane je stolëcą [[Tatrzańsczi kréz|tatrzańsczégò krézu]].
[[Òbrôzk:Zakopane at night.jpg|mały|left|Zakopane]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20070501143457/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Ma%c5%82opolskie/Zakopane/ Zakopane w katalogù ODP (''PL'')]
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
89lctn24vvkvca8x4nltgro21wm0vs2
215004
214967
2026-09-23T13:34:26Z
Iketsi
3254
|}}→}}; – to je → –
215004
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Zakopane
|rodzôcz=
|céch=POL Zakopane COA.svg
|fana=POL_Zakopane_flag.svg
|karta=POL Zakopane map.svg
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=tatrzańsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Leszek Dorula
|mail=
|adres_um=Ul. Kościuszki 13
|kod_poczt_um=34-500
|tel_um=18 201-40-31
|fax_um=18 202-04-44
|mail_um=
|wiéchrzëzna=84,26
|stopniN=49
|minutN=18
|stopniE=19
|minutE=57
|wysokość=750-2301 m n.p.m.
|rok=2017
|lëdztwò=27 266
|gęstość=324
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 18
|pòcztowi kòd=24-400 do 34-504
|registracëjné tôfle=KTT
|TERYT=2121617011
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.um.zakopane.pl/
|założone=
|prawa_miejskie=[[1933]]
}}
'''Zakopane''' – gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Zakopane je stolëcą [[Tatrzańsczi kréz|tatrzańsczégò krézu]].
[[Òbrôzk:Zakopane at night.jpg|mały|left|Zakopane]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20070501143457/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Ma%c5%82opolskie/Zakopane/ Zakopane w katalogù ODP (''PL'')]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
tiabqmz73no1l1x5v0ouw7z6rpdbjce
Olkusz
0
3810
214968
193932
2026-09-23T13:29:31Z
Terrus38
14026
214968
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Olkusz|
rodzôcz=|
céch=POL Olkusz COA.svg|
fana=POL Olkusz flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=olkusczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Burmistrz miasta|
bùrméster=Roman Piaśnik|
mail=|
adres_um=Rynek 1|
kod_poczt_um=32-300|
tel_um=32 643-00-01|
fax_um=32 754-38-90|
mail_um=|
wiéchrzëzna=25,63|
stopniN=50|minutN=17|stopniE=19|minutE=34|
wysokość=750-1126 m n.p.m.|
rok=2005|
lëdztwò=37 696|
gęstość=1470,8|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 32|
pòcztowi kòd=32-300|
registracëjné tôfle=KOL|
TERYT=2121512054|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.olkusz.eu/|
założone=|
prawa_miejskie=
}}
[[Òbrôzk:Olkusz - Widok na śródmieście.jpg|mały|left|200px]]
'''Olkusz''' – gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Olkusz je stolëcą [[Olkusczi kréz|olkuscziégò krézu]].
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
78wfuvki2sjji2vrgma796f20jowckh
215012
214968
2026-09-23T13:35:32Z
Iketsi
3254
|
215012
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Olkusz
|rodzôcz=
|céch=POL Olkusz COA.svg
|fana=POL Olkusz flag.svg
|karta=
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=olkusczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Burmistrz miasta
|bùrméster=Roman Piaśnik
|mail=
|adres_um=Rynek 1
|kod_poczt_um=32-300
|tel_um=32 643-00-01
|fax_um=32 754-38-90
|mail_um=
|wiéchrzëzna=25,63
|stopniN=50
|minutN=17
|stopniE=19
|minutE=34
|wysokość=750-1126 m n.p.m.
|rok=2005
|lëdztwò=37 696
|gęstość=1470,8
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 32
|pòcztowi kòd=32-300
|registracëjné tôfle=KOL
|TERYT=2121512054
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.olkusz.eu/
|założone=
|prawa_miejskie=
}}
[[Òbrôzk:Olkusz - Widok na śródmieście.jpg|mały|left|200px]]
'''Olkusz''' – gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Olkusz je stolëcą [[Olkusczi kréz|olkuscziégò krézu]].
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
mweiywz2k3wu8g8b8xrxq4r38cpjtwp
Chrzanów
0
3811
214969
203661
2026-09-23T13:29:37Z
Terrus38
14026
214969
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Chrzanów|
rodzôcz=Chrzanowa|
céch=POL Chrzanów COA (do 2020).svg|
fana=POL Chrzanów flag 1.svg|
karta=POL Chrzanów map.svg|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=chrzanowsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Búrméster gardë|
bùrméster=Ryszard Kosowski|
mail=|
adres_um=Al. Henryka 20|
kod_poczt_um=32-500|
tel_um=32 623-39-39|
fax_um=32 623-37-86|
mail_um=|
wiéchrzëzna=38,31|
stopniN=50|minutN=08|stopniE=19|minutE=24|
wysokość=|
rok=2004|
lëdztwò=40 203|
gęstość=1049,4|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 32|
pòcztowi kòd=32-500 do 32-503|
registracëjné tôfle=KCH|
TERYT=2121503034|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.chrzanow.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=|
}}
[[Òbrôzk:Chrzanow odstr koscielca.jpg|mały|Panorama gardu]]
'''Chrzanów''' - gard w [[Małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]]. Chrzanów je stolëcą [[Chrzanowsczi kréz|chrzanowscziégò krézu]].
=== Historëjô ===
=== Pòłożenié ===
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 50°08' N, długòta - 19°24' E.
=== Słôwny lëdze ===
* malownik, Marian Konarski (1909–1998)
* teatrownik, Andrzéj Grabowski (1952)
* wërzinôrz, Zbigniew Wąsiel (1966)
* teatrownik, Mariusz Jakus (ùr. 1967)
== Òbaczë téż ==
* [[Małopòlsczé wòjewództwò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20120103203047/http://www.chrzanow.dk/ Chrzanovia Patria Parva]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
oh9t4gw7jxy5six9111ukhlz7w7yrxv
Chełm
0
3818
214970
214542
2026-09-23T13:29:42Z
Terrus38
14026
214970
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chełm
|rodzôcz=Chełma
|céch=POL Chełm COA 1.svg
|fana=POL Chełm flag.svg
|karta=POL Chełm map.svg
|wòjewództwò=lubelsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Agata Fisz
|mail=
|adres_um=UL. Lubelska 65
|kod_poczt_um=òd 22-100 do 22-118
|tel_um=(0-82) 565-22-23
|fax_um=(0-82) 565-22-54
|mail_um=
|wiéchrzëzna=35,29
|stopniN=51
|minutN=09
|stopniE=23
|minutE=29
|wysokość=
|rok=2006
|lëdztwò=72595
|gęstość=2000
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 82
|pòcztowi kòd=òd 22-100 do 22-118
|registracëjné tôfle=LC
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=={{flaga|UKR}} [[Kowel]]<br />{{flaga|FRA}} [[Morlaix]] <br />{{flaga|LTU}} [[Uciana|Utena]]<br />{{flaga|USA}} [[Knoxville]]<br />{{flaga|DEU}} [[Sindelfingen]]
|www=http://www.chelm.pl/
|założone=X w.
|prawa_miejskie=[[1392]]
}}
'''Chełm''' – gard na prawach krézu w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w lubelsczim wòjewództwie]]
detqbemjvutx6qbvidckfb7q8a87sq6
Zamość
0
3819
214971
214543
2026-09-23T13:29:50Z
Terrus38
14026
214971
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Zamość
|rodzôcz=
|céch=POL Zamość COA.svg
|fana=POL Zamość flag.svg
|karta=POL Zamość map.svg
|wòjewództwò=lubelsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Marcin Zamoyski
|mail=
|adres_um=Rynek Wielki 13
|kod_poczt_um=22-400
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=30,5
|stopniN=50
|minutN=43
|stopniE=23
|minutE=15
|wysokość=212 m n.p.m.
|rok=2005
|lëdztwò=66778
|gęstość=2190
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 84
|pòcztowi kòd=òd 22-400 do 22-410
|registracëjné tôfle=LZ
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.zamosc.pl/
|założone=[[1580]]
|prawa_miejskie=[[1580]]
}}
'''Zamość''' – gard na prawach krezu w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]].
== Òbaczë téż ==
* [[Lubelsczé wòjewództwò]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w lubelsczim wòjewództwie]]
h0dqlh1xzdey4furtnofiot5wb0oyb7
Sepultura
0
3822
215208
214421
2026-09-23T22:51:32Z
HaxelKaszëba
17492
215208
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Sepultura
|òbrôzk = Sepultura_-_Wacken_Open_Air_2018-1237_(cropped).jpg
|òpisënk = Sepultura na [[Wacken Open Air]] rokù 2018. Z lewi: Paulo Jr., Derrick Green, Andreas Kisser, Eloy Casagrande
|pòwstanié = 1984
|môl pòwstaniô = [[Belo Horizonte]], [[Minas Gerais]], [[Brazylskô|Brazyliô]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|tło|22x22px]] [[Brazylskô|Brazyliô]]
|mùzyczné ôrtë = [[thrash metal]], [[death metal]], [[groove metal]], [[heavy metal]]
|lata dzejaniô = 1984–do dzysô
|wëtwórnie = [[Roadrunner Records]], [[Nuclear Blast]], [[E1 Music]]
|nôleżnicë = [[Derrick Green]]<br>[[Andreas Kisser]]<br>[[Paulo Jr.]]<br>[[Greyson Nekrutman]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Max Cavalera]]<br>[[Igor Cavalera]]<br>[[Eloy Casagrande]]<br>Jairo Guedz<br>Jean Dolabella<br>Alex Webster
|pòzrzeszóné karna = [[Soulfly]], [[Cavalera Conspiracy]], [[Go Ahead and Die]]
|logo = Sepultura_logo.png
|starna www = https://www.sepultura.com.br
}}
'''Sepultura''' – brazylijsczé mùzyczné karno założoné w 1984 rokù w Belo Horizonte przez bracy [[Max Cavalera|Maxa]] a [[Igor Cavalera|Igora Cavalerów]]. Kapela zôczątkòwò gra [[black metal]] ë [[death metal]], a pòstãpno wërobiła sztil parłãczący przédno [[thrash metal]], [[groove metal]] a death metal z elementama brazylijsczi mùzyczi. Sepultura je uznôwónô za jedno òd nôbarżi znónëch brazylijsczich metalowëch karnów a nôleża do grëpów, jaczé dołożëłë sã do midzënôrodny pòpùlarizacje ekstremalnégò metalu pòchòdzącégò z Pôłniowi Americzi.
Nôwikszą pòpùlarnotã karno zwëskało na przełómanim lat 80. a 90., òsoblëwie za sprawą albùmów ''[[Beneath the Remains]]'' (1989), ''[[Arise (album Sepultury)|Arise]]'' (1991), ''[[Chaos A.D.]]'' (1993) a téż ''[[Roots (album Sepultury)|Roots]]'' (1996). Dwie slédné platczi halałë znaczącé zjinaczi w brzëmienim karna, òbjimającé wòlniészé, cwiardszé riffë, elementë groove metalu a téż inspiracje tradicyjną brazylijską mùzyką.
W 1996 rokù Sepulturã òpùscył ji wòkalista a gitarzista Max Cavalera. Jegò plac jakno wòkalista zajął Amerikón [[Derrick Green]]. W 2006 rokù z kapelë òpùscył téż Igor Cavalera. Pònimò zjinaków składu Sepultura cygnãła kòncertowé a sztudijné dzejanié. W 2023 rokù grëpa zapòwiedza òddzãkòwną kòncertową turã ''Celebrating Life Through Death'', mającą zakùńczëc ji dzejanié pò kòl sztërzech dekadach jistnieniô.
== Historiô ==
=== Pòwstanié a pierszé nagraniô (1984–1986) ===
Sepultura òsta założonô w 1984 rokù w [[Belo Horizonte]], stolicë brazylijsczégò kraju [[Minas Gerais]]. Ji załóżcama bëlë bracô Max a Igor Cavalera. Pòzwa karna òznôczô w pòrtugalsczim jãzëkù „grobnicã” abò „kùlã”. Pòdle Maxa Cavalerë ùdbã na pòzwã pòjawił sã òb czas dolmaczeniô tekstu ùsôdzkù ''Dancing on Your Grave'' karna [[Motörhead]].
Na rëchlą ùtwóstwò karna wpłëwałë grëpë eùropejsczi scenë ekstremalnégò metalù, m.jin. [[Venom]], [[Celtic Frost]], [[Bathory]] a [[Sodom]]. Zôczątkòwi skłôd Sepulturë słëchôł czãstim zjinakóm. Òstateczno w pierszim cządze dzejaniô twòrzëlë gò Max Cavalera jakno gitarzista, Igor Cavalera jakno perkùsysta, Wagner Lamounier jakno wòkalista a téż Paulo Jr. jakno basysta. Lamounier òpùscył równak karno a òstôł pózdni jednym z załóżców grëpë [[Sarcófago]]. Rolã wòkalistë przejął w nen czas Max Cavalera.
W 1985 rokù Sepultura wëda wespólny albùm ôrtu split z brazylijsczim karnã Overdose. Na wëdôwiznie nalazła sã pierszô EP-ka karna, ''[[Bestial Devastation]]''. Mùzyka Sepulturë z negò cządu charakterizowa sã surową produkcją a mòcnyma cëskama black a téż death metalu.
Rok pózdni ùkôzôł sã pierszi fùlny albùm karna, ''[[Morbid Visions]]''. Materiôł zamikôł w se m.jin. ùsôdzk ''Troops of Doom'', jaczi z czasã stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch nagraniów z rëchlészégò cządu dzejaniô kapelë.
=== ''Schizophrenia'' a rozwij karna (1987–1988) ===
Wôżnô zjinaka w historie Sepulturë sã pòjawiła wëcmanim z doparłãczenim gitarzistë [[Andreas Kisser|Andreasa Kissera]] w 1987 rokù. Jegò bëtnosc mia cësk na rozwij techniczny karna òrôz barżi rozbùdowóną strukturã pózdniészich kòmpòzycjów.
[[Òbrôzk:Sepultura Max Cavalera.jpg|lewo|mały|Max Cavalera na gitarze (1989 r.)]]
W tim samim rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm, ''[[Schizophrenia]]''. W przërównanim z rëchlészima nagraniama karna sczerowa sã wërazni w starnã thrash metalu, zamikającë jednoczasno elementë death metalu. Albùm zwrócył bôczënk òdbiérców spòza Brazylie a pòmógł Sepulturze zwëskac zainteresowanié zagrańcowëch wëtwórniów.
Roscącô pòpùlarnota doprowadzëła do pòdpisaniô kòntraktu z amerikańską wëtwórnią [[Roadrunner Records]], co ùmòżebniło karnowi szerszą distribùcjã pòstãpnëch nagraniów pòza Pôłniową Amerikã.
=== ''Beneath the Remains'' a midzënôrodny sukces (1989–1990) ===
W 1989 rokù Sepultura wëda trzecy sztudijny albùm, ''[[Beneath the Remains]]'', jaczégò producentã òstôł [[Scott Burns]]. Nagriwczi òdbëłë sã w Rio de Janeiro. Albùm prezentérowôł znaczno barżi dorobioné brzëmienié jak rëchlészé wëdôwiznë karna a parłãczi agresywnotã death metalu z chùtczima, precyzyjnyma charakterysticznyma riffama dlô thrash metalu.
''Beneath the Remains'' stôł sã przełómanim w karierze grëpë. Sepultura pòczãła intensywno kòncertowé turë pòza Brazylią, wëstãpùjąc m.jin. w Eùropie a Nordowi Americe. Karno pòczął bëc wëmienióny westrzód wôżniészëch przédników rozwijający sã midzënôrodny scenë thrash a deathmetalowi.
=== ''Arise'' (1991–1992) ===
Pòstãpny albùm, òstôł wëdóny w 1991 rokù. Nagriwczi sã òdbëłë we Floridze za sprôwą prowadnictwa Scotta Burnsa. Albùm rozwijôł sztil prezentérowóny na ''beneath the Remains'', parłãczącë chùtczi thrash metal z drãgszima elementama death metalu a barżi złożonyma aranżacjama.
Do ùsôdzków ''Arise'' a ''Dead embryonic cells'', pòwstałë teledisczi emitowóné przez mùzyczné stacje, co zwikszëło rozpòznawalnotã karna. Sepultura òdbëła pòstãpno rozległé kòncertowé trasë, wëstãpùjącë we wielu Eùropejsczich państwach a Nordowi Americzi.
Cząd zrzeszony z ''Arise'' ùmòcnił midzënôrodną pòzycjã karna a ùrëchlił pòstãpną wiôlgą sztilisticzną zjinakã w jegò ùtwórstwie.
=== ''Chaos A.D.'' (1993–1995) ===
W 1993 rokù ùkôzôł sã piąti albùm Sepulturë, ''[[Chaos A.D.]]''. Platka merka òdéńsce òd dominującégò rëchli chùtczégò thrash metalu za sprôwą wòlniészégò a barżi ritmicznégò brzëmieniô, jaczé pòczãto zrzeszac z [[groove metal]]ã.
Na albùmie nalazłë sã m.jin. ùsôdzczi ''Refuse/Resist'', ''Territory'' a ''Slave New World''. Tekstë w wikszoscë pòdjëmałë tematikã spòlëznowëch kònfliktów, przemòcë, represjów a téż pòlityczny a spòlëznowi sytuacje.
Sepultura pòczãła téż szerzi wëkòrzëstwiac elementë brazylijsczi mùzyczi. W ùsôdzkù ''Kaiowas'' brëkòwóno przédno akùsticzné a perkùsyjné instrumentë. Czerënk nen òstôł pòstãpno znaczno rozwiniãti na pòstãpnym albùmie.
=== ''Roots'' a òdéńsce Maxa Cavalerë (1996) ===
W 1996 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Roots]]'', jaczi halôł jedną z nôwikszich sztilisticznëch zjinaków w historie Sepulturë. Karno sparłãczëło drãdżé, niskò strojoné gitarë a groove metal z rozbùdowóną perkùsyjną sekcją a téż elementama tradycyjny brazylijsczi mùzyczi.
[[Òbrôzk:Metalmania 2007 - Sepultura - Derrick Green 08.jpg|mały|Derrick Green – wòkalista Sepulturë (2007 r.)]]
Òb czas robòtów nad materiałã muzycë wespółrobilë m.jin. z przédnikama lëdu [[Xavante]]. W ùsôdzkù ''Itsári'' wëkòrzëstóno wespólné nagriwczi zrealizowóné w Brazylie. Do nôbarżi znónëch kòmpòzycjów z albùmù należą ''Roots Bloody Roots'', ''Attitude'' òrôz ''Ratamahatta''.
''Roots'' zwëskôł znaczący midzënôrodny sukces a wpłënął na rozwij cwiardi alternatiwny mùzyczi drëdżi pòłowë lat 90. W tim samim rokù doszło równak do kònfliktu bënë karna. Pòòstalë muzycë zdecydowalë ò zakùńczenim wespółrobòtë z menedżerką Glorią Cavalera, bãdącą białką Maxa Cavalery. Max sprzecywił sã ti decyzje a pòd kùńc 1996 rokù òpùscył Sepulturã. Pòstãpno założił karno [[Soulfly]].
=== Derrick Green a ''Against'' (1997–2000) ===
Pò òdéńscu Maxa Cavalerë pòòstalë bëtnicë Sepulturë zdecydowalë sã cygnąc dzejanié. Pò przesłëchaniach nowim wòkalistą òstôł pòchòdzący ze Zjednónëch Krajów [[Derrick Green]].
Pierszim albùmã nagrónym z Greenã béł ''[[Against]]'', wëdóny w 1998 rokù. Karno cygnął na nim eksperimentë z drãdżim, ritmicznym brzëmienim a téż cëskama mùzyczi spòza metalu. Zjinaka wòkalistë òznôcza równak wërazné rozpòczãcé nowégò cządu w historie kapelë.
W 2001 rokù Sepultura wëda ''[[Nation]]''. Albùm rozwijôł spòlëznowò-pòliticzną tematikã tekstów a eksperimentalné elementë bëtné na rëchlészich wëdôwiznach.
=== Dalszé dzejanié a òdéńsce Igora Cavalerë (2001–2006) ===
W pòstãpnëch latach karno wëdało albùmë ''[[Roorback]]'' (2003) a téż ''[[Dante XXI]]'' (2006). Drëdżi z nich béł kòncepcyjnym albùmã jinspirowónym ''[[Bòskô kòmédiô|Bòską kòmédią]]'' Dantego Alighieri.
[[Òbrôzk:Iggor Cavalera in Sao Paulo, 2006 (cropped).jpg|lewo|mały|Igor Cavalera grający na perkùsje (2006 r.)]]
W 2006 rokù z Sepulturë òdszedł Igor Cavalera, slédny z bracy Cavalera, jaczi pòòstôł w karnie. Jakno pòwòdë wskazëwôł m.jin. familijné zachë a téż apartnotë zrzeszoné z dalszim fónksnérowanim kapelë. Nowim perkùsystą òstôł [[Jean Dolabella]].
Òdéńsce Igora òznôczało, że w skłôdze Sepulturë nie pòòstôwôł ju niżóden z jich pierszich załóżców. Nôdłużi dzejącym bëtnikã karna pòòstôwôł basysta Paulo Jr., równak le Andreas Kisser przejął rolã przédny pòstacëje òdpòwiedzalny za wikszi part mùzycznégò dzejaniô grëpë.
=== Pózdniészé albùmë (2007–2022) ===
Sepultura cygnãła regularné wëdôwanié albùmów a kòncertowé turë. W 2009 rokù òkôzôł sã ''[[A-Lex]]'', kòncepcyjny albùm jinspirowóny pòwiôstką ''[[Mechanicznô apfelzyna]]'' Anthony'égò Burgessa.
Pò wëdanim ''[[Kairos]]'' w 2011 rokù z karna òdszedł Jean Dolabella. Zastąpił gò młodi perkùsysta [[Eloy Casagrande]], jaczégò techniczny a dinamiczny sztil grë stôł sã istotnym elementã pózdniészégò brzëmieniô kapelë.
Z Casagrandã Sepultura nagra albùmë ''[[The Mediator Between Head and Hands Must Be the Heart]]'' (2013), ''[[Machine Messiah]]'' (2017) a téż ''[[Quadra]]'' (2020). Maklëwno dwa slédné wëdôwiznë parłãczi elementë rozmajitëch cządów historie karna – thrash metalu, groove metalu, rozbùdowónëch perkùsyjnëch partiów òrôz barżi progresywnëch aranżacjów.
=== Òddzãkòwalnô kòncertowô tura (òd 2023) ===
W gòdniku 2023 rokù Sepultura ògłosëła planë zakùńczeniô dzejaniô pò kòl 40 latach istnieniô. Karno zapòwiedzało òddzãkòwalną kòncertową turã ''Celebrating Life Through Death'', w rozmajitëch partach swiata.
Na zôczątkù 2024 rokù, krótkò przed pòczãcym turë, Eloy Casagrande òpùscył karno. Jegò nastãpnikã òstôł amerikańsczi perkùsysta [[Greyson Nekrutman]]. Sepultura pòczãła pòstãpno òddzãkòwalną turã, òb czas jaczi wëkònëwa ùsôdzczi pòchòdzącé z rozmajitëch cządów swòji karierë.
Karno zapòwiedzało, że zakùńczenié dzejaniô mô bëc swiądnym zamkłim jegò historie, a nié rezultatã bezpòstrzédnégò kònfliktu pòmidzë mùzykama. Tura ''Celebrating Life Through Death'' òsta zaplanowónô jakno wieloetapowé òddzãkòwanié z publicznotą na rozmajitëch kòntinentach.
== Nôleżnicë karna ==
[[Òbrôzk:Sepultura - Wacken Open Air 2015 - 2015212130858 2015-07-31 Wacken - Sven - 1D MK III - 0108 - 1D3 2061 mod.jpg|mały|Eloy Casagrande (2015)]]
{|
|valign="top"|
; Terny nôleżnicë
* [[Derrick Green]] – spiéw (òd 1997)
* [[Andreas Kisser]] – gitara (òd 1986)
* [[Paulo Jr.]] – basysta (òd 1984)
* [[Greyson Nekrutman]] – perkùsjô (òd 2024)
|width="10"|
|valign="top"|
; Ùszłi nôleżnicë
* Roberto Raffan – basysta (1984-1984)
* Roberto UFO – ritmicznô gitara (1984-1984)
* [[Wagner Lamounier]] – spiéw, gitara (1984-1984)
* [[Jairo Guedes|Jairo T.]] – przédnô gitara (1984–1986)
* [[Max Cavalera]] – spiéw, ritmicznô gitara (1984–1996)
* [[Igor Cavalera]] – perkùsjô (1984–2006)
* [[Jean Dolabella]] – perkùsjô (2006–2011)
* [[Eloy Casagrande]] – perkùsjô (2011-2024)
|width="10"|
|valign="top"|
; Kòncertowi mùzycë
* [[Guilherme Martin]] – perkùsjô (2005)
* [[Roy Mayorga]] – perkùsjô (2006)
* [[Amílcar Christófaro]] – perkùsjô (2011)
* [[Kevin Foley (muzyk)|Kevin Foley]] – perkùsjô (2013)
* Jean Patton – gitara (2022)
|}
=== Òs czasu ===
{{#tag:timeline
|ImageSize=width:975 height:auto barincrement:20
PlotArea = left:110 bottom:90 top:5 right:10
Alignbars = justify
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/02/1984 till:{{#time:d/m/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
ScaleMajor = increment:4 start:1985
ScaleMinor = increment:1 start:1985
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:3
Colors =
id:LVocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:LGuitar value:teal legend:Przédnô_gitara
id:RGuitar value:brightgreen legend:Ritmicznô_gitara
id:Bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:Drums value:orange legend:Perkùsjô
id:studio value:black legend:Sztudijny_albùm
id:Lines2 value:gray(0.55) legend:EP
id:bars value:gray(0.95)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
layer:back color:studio
at:10/11/1986
at:30/10/1987
at:07/04/1989
at:25/03/1991
at:19/10/1993
at:20/02/1996
at:06/10/1998
at:20/03/2001
at:27/05/2003
at:14/03/2006
at:23/01/2009
at:24/06/2011
at:25/10/2013
at:13/01/2017
at:07/02/2020
color:Lines2 layer:back
at:01/12/1985
at:22/11/2002
BarData =
bar:Wagner text:"Wagner Lamounier"
bar:Max text:"Max Cavalera"
bar:Derrick text:"Derrick Green"
bar:JCesar text:"Julio Franco"
bar:Jairo text:"Jairo Guedz"
bar:Andreas text:"Andreas Kisser"
bar:Cássio text:"Cássio"
bar:Roberto text:"Roberto UFO"
bar:Roberto2 text:"Roberto Raffan"
bar:Paulo text:"Paulo Jr."
bar:Beto text:"Beto Pinga"
bar:Igor text:"Igor Cavalera"
bar:Jean text:"Jean Dolabella"
bar:Eloy text:"Eloy Casagrande"
bar:Greyson text:"Greyson Nekrutman"
PlotData=
width:11
bar:Wagner from:01/08/1984 till:01/03/1985 color:LVocals
bar:Max from:01/02/1984 till:01/03/1985 color:LGuitar
bar:Max from:01/03/1985 till:01/06/1985 color:LGuitar width:7
bar:Max from:01/03/1985 till:01/03/1985 color:LVocals width:7
bar:Max from:01/03/1985 till:16/12/1996 color:LVocals
bar:Max from:01/01/1985 till:16/12/1996 color:RGuitar width:3
bar:Derrick from:01/02/1998 till:end color:LVocals
bar:Derrick from:01/02/1998 till:30/04/2005 color:RGuitar width:3
bar:Cássio from:01/02/1984 till:01/08/1984 color:RGuitar
bar:Roberto from:01/08/1984 till:31/12/1984 color:RGuitar
bar:JCesar from:01/03/1985 till:01/03/1985 color:lGuitar
bar:Jairo from:01/06/1985 till:31/03/1987 color:LGuitar
bar:Jairo from:01/06/1985 till:31/03/1987 color:BVocals width:3
bar:Jairo from:01/06/1985 till:31/03/1987 color:Bass width:7
bar:Andreas from:01/04/1987 till:end color:LGuitar
bar:Andreas from:01/04/1987 till:28/02/1991 color:Bass width:7
bar:Andreas from:01/04/1987 till:16/12/1996 color:BVocals width:3
bar:Andreas from:01/02/1998 till:end color:BVocals width:3
bar:Andreas from:16/12/1996 till:01/02/1998 color:LVocals width:3
bar:Andreas from:16/12/1996 till:end color:RGuitar width:7
bar:Roberto2 from:01/08/1984 till:01/12/1984 color:Bass
bar:Paulo from:01/12/1984 till:end color:Bass
bar:Paulo from:01/12/1984 till:end color:BVocals width:3
bar:Beto from:01/02/1984 till:01/06/1984 color:Drums
bar:Igor from:01/06/1984 till:12/06/2006 color:Drums
bar:Jean from:12/06/2006 till:12/11/2011 color:Drums
bar:Eloy from:12/11/2011 till:06/02/2024 color:Drums
bar:Greyson from:27/02/2024 till:end color:Drums
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan="2" style="width:25em;"| Titel
!rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie
!colspan="10"| Pòzycjô w lëstach
!rowspan="2"| Certifikacjô
|-
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã |url = http://www.australian-charts.com/search.asp?search=sepultura&cat=a |titel = Sepultura Australian Albums Chart |òpùblikòwóny = www.australian-charts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.auspop.com.au/2017/01/aria-chart-watch-404/ |titel = ARIA CHART WATCH #404 |òpùblikòwóny = www.auspop.com.au |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-01-26}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Ö3 Austria Top 40|AUT]]<br><ref name="AUT">{{Cytuj starnã |url = https://austriancharts.at/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura/Longplay-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = austriancharts.at |jãzëk = de |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã |url = https://lescharts.com/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura French Albums Chart |òpùblikòwóny = lescharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref name="GER">{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20161101202835/http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Sepultura/?type=longplay |titel = Sepultura/Longplay-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = www.musicline.de |jãzëk = de |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[MegaCharts|NLD]]<br><ref name="NLD">{{Cytuj starnã |url = https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura Dutch Albums Chart |òpùblikòwóny = dutchcharts.nl |jãzëk = nl |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[VG-lista|NOR]]<br><ref name="NOR">{{Cytuj starnã |url = https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura Norwegian Albums Chart |òpùblikòwóny = norwegiancharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref name="SWE">{{Cytuj starnã |url = https://swedishcharts.com/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura Swedish Albums Chart |òpùblikòwóny = swedishcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Hitparade.ch|CHE]]<br><ref name="SWI">{{Cytuj starnã |url = https://hitparade.ch/search.asp?cat=a&search=Sepultura |titel = Sepultura/Longplay-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = hitparade.ch |jãzëk = de |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã |url = http://www.officialcharts.com/artist/26888/sepultura/ |titel = Sepultura UK Chart History |òpùblikòwóny = www.officialcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Billboard 200|USA]]<br><ref name="Billboard 200">{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20130524103014/http://www.billboard.com/artist/278656/sepultura/chart |titel = Sepultura Billboard Chart History |òpùblikòwóny = www.billboard.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! ''[[Morbid Visions]]''
|align=left|
* Data: 10 smùtana 1986
* Wëdôwôcz: Cogumelo
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|
|-
! ''[[Schizophrenia (album Sepultury)|Schizophrenia]]''
|align=left|
* Data: 30 rujana 1987
* Wëdôwôcz: Cogumelo
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|
|-
! ''[[Beneath the Remains]]''
|align=left|
* Data: 5 séwnika 1989
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|
|-
! ''[[Arise]]''
|align=left|
* Data: 20 strëmiannika 1991
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| – || – || – || – || – || – || 46 || 24 || 40 || 119
|align=left|
* [[Indonezjô|IDN]]: Złotô platka
* [[British Phonographic Industry|UK]]: Strzébrznô platka<ref name="BPI">{{Cytuj starnã |url = https://www.bpi.co.uk/brit-certified/ |titel = BPI: Sepultura |òpùblikòwóny = www.bpi.co.uk |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! ''[[Chaos A.D.]]''
|align=left|
* Data: 2 séwnika 1993
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 27 || 19 || – || 11 || 21 || 16 || 11 || 15 || 11 || 32
|align=left|
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã |url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1997.htm |titel = ARIA Charts – Accreditations – 1997 Albums |òpùblikòwóny = www.aria.com.au |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
* UK: Złotô platka<ref name="BPI" />
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: Złotô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã |url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=sepultura#search_section |titel = RIAA: Sepultura |òpùblikòwóny = www.riaa.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! ''[[Roots]]''
|align=left|
* Data: 20 gromicznika 1996
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 3 || 2 || – || 7 || 6 || 8 || 5 || 16 || 4 || 27
|align=left|
* AUS: Złotô platka<ref name="ARIA" />
* [[Music Canada|CAN]]: Złotô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã |url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=sepultura |titel = Music Canada: Sepultura |òpùblikòwóny = musiccanada.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
* [[Francjô|FRA]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã |url = https://snepmusique.com/les-certifications/ |titel = Les certifications |òpùblikòwóny = Syndicat national de l'édition phonographique |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2026-09-21}}</ref>
* UK: Złotô platka<ref name="BPI" />
* USA: Złotô platka<ref name="RIAA" />
|-
! ''[[Against]]''
|align=left|
* Data: 6 rujana 1998
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 25 || 23 || 33 || 23 || 76 || – || 33 || – || 40 || 82
|
|-
! ''[[Nation]]''
|align=left|
* Data: 20 strëmiannika 2001
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 40 || 41 || 91 || 28 || – || – || – || 84 || 88 || 134
|align=left|
* BRA: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã |url = http://showlivre.oi.com.br/artistasDetalhes.php?conteudo_id=2830 |titel = Perfil do Artista: Sepultura |òpùblikòwóny = Showlivre.com |jãzëk = pt |data przëstãpù = 2009-11-18}}</ref>
|-
! ''[[Roorback]]''
|align=left|
* Data: 26 maja 2003
* Wëdôwôcz: Steamhammer/SPV
| – || – || 77 || 46 || – || – || – || 69 || 129 || –
|
|-
! ''[[Dante XXI]]''
|align=left|
* Data: 22 strëmiannika 2006
* Wëdôwôcz: Steamhammer/SPV
| – || – || 166 || 64 || – || – || – || – || – || –
|align=left|
* [[Cyper|CY]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.bravewords.com/news/62604 |titel = Sepultura – Dante XXI Certified Gold in Cyprus |data = 21 strëmiannika 2007 |òpùblikòwóny = Brave Words & Bloody Knuckles |archiwùm = https://www.webcitation.org/65Naof9Xs?url=http://www.bravewords.com/news/62604 |zarchiwizowóné = 11 gromicznika 2012 |data przëstãpù = 2009-01-23}}</ref>
|-
! ''[[A-Lex]]''
|align=left|
* Data: 23 januara 2009
* Wëdôwôcz: Steamhammer/SPV
| – || 53 || 150 || 82 || – || – || – || 68 || – || –
|
|-
! ''[[Kairos (album)|Kairos]]''
|align=left|
* Data: 24 czerwińca 2011
* Wëdôwôcz: Nuclear Blast
| – || 75 || 87 || 49 || – || – || – || 45 || – || –
|
|-
! ''[[The Mediator Between Head and Hands Must Be the Heart|The Mediator Between Head<br>and Hands Must Be the Heart]]''
|align=left|
* Data: 25 rujana 2013
* Wëdôwôcz: Nuclear Blast
| – || – || 153 || 76 || – || – || – || 96 || – || –
|
|-
! ''[[Machine Messiah]]''
|align=left|
* Data: 13 januara 2017
* Wëdôwôcz: Nuclear Blast
| 82 || 33 || 114 || 27 || – || – || – || 27 || – || –
|
|-
! ''[[Quadra (album)|Quadra]]''
|align=left|
* Data: 7 gromicznika 2020
* Wëdôwôcz: Nuclear Blast
| – || 17 || 63 || 5 || – || – || – || 13 || – || –
|
|-
|colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!style="width:25em;"| Titel
! Infòrmacje ò albùmie
|-
! ''[[Bestial Devastation]]''
|align=left|
* Data: 1985
* Wëdôwôcz: Cogumelo
|-
! ''[[Third World Posse]]''
|align=left|
* Data: 1992
* Wëdôwôcz: Roadrunner
|-
! ''Refuse/Resist''
|align=left|
* Data: 1994
* Wëdôwôcz: Roadrunner
|-
! ''[[Revolusongs]]''
|align=left|
* Data: 22 smùtana 2002
* Wëdôwôcz: FNM/Universal
|-
! ''[[The Cloud of Unknowing]]''
|align=left|
* Data: 24 aprila 2026
* Wëdôwôcz: Nuclear Blast Records
|}
=== Syngle ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan="2" style="width:25em;"| Titel
!rowspan="2"| Rok
!colspan="10"| Pòzycjô w lëstach
!rowspan="2" style="width:15em;"| Albùm
|-
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.australian-charts.com/search.asp?search=Sepultura&cat=s |titel = Sepultura Australian Singles Chart |òpùblikòwóny = www.australian-charts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Musiikkituottajat|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Sepultura |titel = Sepultura Finnish Singles Chart |òpùblikòwóny = finnishcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://lescharts.com/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura French Singles Chart |òpùblikòwóny = lescharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Sepultura/23173/single |titel = Sepultura/Single-Chartverfolgung |òpùblikòwóny = musicline.de |jãzëk = de |archiwùm = https://web.archive.org/web/20160311220522/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Sepultura/23173/single |zarchiwizowóné = 2016-03-11 |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Irlandiô|IRL]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.irishcharts.ie/search/placement |titel = Sepultura Irish Singles Chart |òpùblikòwóny = www.irishcharts.ie |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[MegaCharts|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.dutchcharts.nl/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura Dutch Singles Chart |òpùblikòwóny = dutchcharts.nl |jãzëk = nl |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[VG-lista|NOR]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://norwegiancharts.com/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura Norwegian Singles Chart |òpùblikòwóny = norwegiancharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Recorded Music NZ|NZL]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://charts.nz/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura New Zealand Singles Chart |òpùblikòwóny = www.charts.org.nz |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=sepultura&cat=s |titel = Sepultura Swedish Singles Chart |òpùblikòwóny = swedishcharts.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" />
|-
! "Arise”
|rowspan="3"| 1991
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|rowspan="3"| ''Arise''
|-
! „Under Siege (Regnum Irae)”
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || 91
|-
! „Dead Embryonic Cells”
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
! "Refuse/Resist”
|1993
| – || – || – || – || 29 || – || – || – || – || 51
|rowspan="3"| ''Chaos A.D.''
|-
! "Territory”
|rowspan="2"| 1994
| – || – || – || – || 8 || – || – || 59 || – || 66
|-
! „Slave New World”
| – || – || – || – || – || – || – || – || 32 || 46
|-
! „Roots Bloody Roots”
|rowspan="3"| 1996
| 44 || 2 || 26 || 42 || 27 || 35 || 20 || – || 14 || 19
|rowspan="3"| ''Roots''
|-
! „Ratamahatta”
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || 23
|-
! „Attitude”
| – || 16 || – || – || – || – || – || – || – || 46
|-
! „Choke”
|1998
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || 110
|rowspan="3"| ''Against''
|-
! „Against”
|rowspan="2"| 1999
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
! „Tribus”
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
! „Convicted in Life”
|2006
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|''Dante XXI''
|-
! „Kairos”
|2011
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|''Kairos''
|-
! „The Age of the Atheist”
|2013
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|''The Mediator Between Head<br>and Hands Must Be the Heart''
|-
! „Sepultura Under My Skin”
|2015
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|''Sepultura Under My Skin''
|-
! „I Am The Enemy”
|rowspan="2"| 2016
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|rowspan="2"| ''Machine Messiah''
|-
! „Phantom Self”
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
! „Isolation”
|rowspan="2"| 2019
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|rowspan="3"| ''Quadra''
|-
! „Last Time”
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
! „Means to an End”
|2020
| – || – || – || – || – || – || – || – || – || –
|-
|colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan="2" style="width:25em;"| Titel
!rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie
!colspan="3"| Pòzycjô w lëstach
|-
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Billboard (tygodnik)|USA]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3012110&cdi=6608201&cid=04%2F11%2F1992 |titel = Top Music Video – Under Siege |data = 1992-04-11 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211803/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3012110&cdi=6608201&cid=04%2F11%2F1992 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3020851&cdi=6966187&cid=08%2F05%2F1995 |titel = Top Music Video – Third World Chaos |data = 1995-08-05 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211808/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3020851&cdi=6966187&cid=08%2F05%2F1995 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3026182&cdi=7161351&cid=03%2F08%2F1997 |titel = Top Music Video – We Are What We Are |data = 1997-03-08 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211813/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3026182&cdi=7161351&cid=03%2F08%2F1997 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}<br>{{Cytuj starnã |url = https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3046831&cdi=7904054&cid=09%2F14%2F2002 |titel = Top Music Video – Chaos DVD |data = 2002-09-14 |prôca = Billboard |òpùblikòwóny = Nielsen Business Media |archiwùm = https://web.archive.org/web/20090131211818/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3046831&cdi=7904054&cid=09%2F14%2F2002 |zarchiwizowóné = 2009-01-31 |data przëstãpù = 2008-12-04}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Sverigetopplistan|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sverigetopplistan.se/ |titel = Veckolista DVD Album – Vecka 42, 17 oktober 2002 |òpùblikòwóny = www.sverigetopplistan.se |jãzëk = sv |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Musiikkituottajat|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.ifpi.fi/tilastot/virallinen-lista/artistit/sepultura/chaos |titel = Suomen virallinen lista – Artistit Sepultura: Chaos |òpùblikòwóny = www.ifpi.fi |jãzëk = fi |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! ''Under Siege (Live in Barcelona)''
|align=left|
* Data: 14 januara 1992
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 13 || – || –
|-
! ''Third World Chaos''
|align=left|
* Data: 27 czerwińca 1995
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 6 || – || –
|-
! ''We Are What We Are''
|align=left|
* Data: 28 januara 1997
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 19 || – || –
|-
! ''Chaos DVD''
|align=left|
* Data: 7 rujana 2002
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 38 || 16 || 9
|-
! ''[[Live in São Paulo (DVD)|Live in São Paulo]]''
|align=left|
* Data: 8 smùtana 2005
* Wëdôwôcz: SPV
| – || – || –
|-
! ''Metal Veins. Alive at Rock in Rio''<br><small>(oraz Les Tambours Du Bronx)</small>
|align=left|
* Data: 15 séwnika 2014
* Wëdôwôcz: Eagle Rock Entertainment
| – || – || –
|-
|colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan="2" style="width:25em;"| Titel
!rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie
!colspan="2"| Pòzycjô w lëstach
|-
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]<br><ref name="FRA" />
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Szwajcariô|CHE]]<br><ref name="SWI" />
|-
! ''[[Under a Pale Grey Sky]]''
|align=left|
* Data: 22 séwnika 2002
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 52 || 99
|-
! ''[[Live in São Paulo]]''
|align=left|
* Data: 8 smùtana 2005
* Wëdôwôcz: SPV
| – || –
|-
|colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòmpilacje ===
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!rowspan="2" style="width:25em;"| Titel
!rowspan="2"| Infòrmacje ò albùmie
!colspan="2"| Pòzycjô w lëstach
|-
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS" />
!style="width:3em; font-size:90%;"| [[Billboard 200|USA]]<br><ref name="Billboard 200" />
|-
! ''[[Roots (album)#The Roots of Sepultura|The Roots of Sepultura]]''
|align=left|
* Data: 29 smùtana 1996
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| 42 || –
|-
! ''[[Blood-Rooted]]''
|align=left|
* Data: 3 czerwińca 1997
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| – || 162
|-
! ''[[The Best of Sepultura]]''
|align=left|
* Data: 12 séwnika 2006
* Wëdôwôcz: Roadrunner
| – || –
|-
|colspan="20" style="font-size:90%"| „–” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
== Teledisczi ==
{| class="wikitable" style="text-align:center;"
|-
!style="width:25em;"| Titel
! Rok
!style="width:15em;"| Reżiséra
!style="width:20em;"| Albùm
! Zdrój
|-
! „Inner Self”
|1989
|Aurelio Diaz
|''Beneath the Remains''
|rowspan=9|<ref name="Chaos DVD">Sepultura, Chaos DVD, 2002, DVD, Roadrunner Records.</ref>
|-
! „Dead Embryonic Cells”
|1991
|rowspan="2"| Bill Henderson
|rowspan=2| ''Arise''
|-
! „Arise”
|1992
|-
! „Refuse/Resist”
|rowspan=2| 1993
|Peter Christopherson
|rowspan=3| ''Chaos A.D.''
|-
! „Territory”
|Paul Rachman
|-
! „Slave New World”
|1994
|rowspan="2"| Thomas Mignone
|-
! „Roots Bloody Roots”
|rowspan=3| 1996
|rowspan=3| ''Roots''
|-
! „Ratamahatta”
|Fred Stuhr
|-
! „Attitude”
|Block
|-
! „Choke”
|1998
|Raul Machado
|''Against''
|rowspan=3|<ref name="Live in São Paulo">Sepultura, Live in São Paulo, DVD, 2005, Steamhammer/SPV.</ref>
|-
! „Bullet the Blue Sky”
|2003
|rowspan="2"| Ricardo Della Rosa
|''Revolusongs''
|-
! „Mindwar”
|2004
|''Roorback''
|-
! „Refuse/Resist” (live)
|2005
|Lecuck Ishida
|''Live in Sao Paulo''
|<ref name="www.metalstorm.netvideos" />
|-
! „Convicted in Life”
|2006
|Luis Carone
|rowspan=2| ''Dante XXI''
|<ref name="www.metalstorm.netvideos" />
|-
! „Ostia”
|2008
|Geraldo Moraes
|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-ostia-video-posted-online/ |titel = Sepultura: „Ostia” Video Posted Online |data = 2008-01-09 |òpùblikòwóny = Blabbermouth.net |data przëstãpù = 2008-10-16}}</ref>
|-
! „We’ve Lost You”
|rowspan=2| 2009
|André Moraes
|rowspan=2| ''A-Lex''
|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-we-ve-lost-you-video-available/ |titel = SEPULTURA: ‘We’ve Lost You’ Video Available |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! "What I Do!”
|Sepultura
|<ref name="www.metalstorm.netvideos">{{Cytuj starnã |url = http://www.metalstorm.net/bands/videos.php?band_id=151&bandname=Sepultura |titel = Sepultura – Videos |òpùblikòwóny = www.metalstorm.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! „The Vatican”
|2013
|rowspan=2| Rafael Kent
|rowspan=2| ''The Mediator Between Head<br>and Hands Must Be the Heart''
|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-the-vatican-video-released/ |titel = SEPULTURA: ‘The Vatican’ Video Released |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! „Da Lama Ao Caos”
|2014
|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/sepultura-video-for-cover-version-of-chico-science-nacao-zumbis-da-lama-ao-caos/ |titel = SEPULTURA: Video For Cover Version Of CHICO SCIENCE & NAÇÃO ZUMBI’s 'Da Lama Ao Caos’ |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-12}}</ref>
|-
! „Phantom Self”
|2016
|Mauricio Eça
|''Machine Messiah''
|<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news/video-premiere-sepultura-phantom-self/ |titel = Video Premiere: SEPULTURA’s ‘Phantom Self’ |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-12-23}}</ref>
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Brazylskô]]
[[Kategòrëjô:Rockòwé karna]]
gphdjxf6vxxfygekse2u6xploiyqa7n
Machaczkała
0
3823
214972
205750
2026-09-23T13:29:59Z
Terrus38
14026
214972
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Machaczkała|gwôsné miono=Махачкала<br>
МахIачхъала, Maħačqala|céch=Coat of Arms of Makhachkala.png|rodzôcz=Machaczkałë|fana=Flag of Makhachkala (Dagestan).svg|państwò=[[Ruskô]]|wiéchrzëzna=468,13<ref>[https://web.archive.org/web/20190820145355/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst82/DBInet.cgi Подсчитано по базе данных муниципальных образований РФ на 2008 год] [online] [dost. 2020-11-07]. </ref>|rok=2021|lëdztwò=604 266<ref>[https://web.archive.org/web/20210502131349/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/MZmdFJyI/chisl_%D0%9C%D0%9E_Site_01-01-2021.xlsx Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2021 года] [online] [dost. 2021-07-17] [zarchiwizowane z [https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/MZmdFJyI/chisl_%D0%9C%D0%9E_Site_01-01-2021.xlsx adresu] 2021-05-02] (rus.).</ref>|bùrméster=Musa Musajew|stopniN=42|minutN=59|stopniE=47|minutE=31}}
'''Machaczkała''' je stolecznym gardã [[Dagestan|Repùbliczi Dagestan]] w [[Ruskô|Rusczi]].
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Repùblice Dagestan]]
1qime0rgdqq5o73liw1dy8wf9cejt27
Jaworzno
0
3854
214973
212935
2026-09-23T13:30:11Z
Terrus38
14026
214973
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Jaworzno|
rodzôcz=Jaworzna|
céch=POL Jaworzno COA alt.svg|
fana=POL Jaworzno flag.svg|
karta=POL Jaworzno map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Paweł Silbert|
mail=|
adres_um=Ul. Grunwaldzka 33|
kod_poczt_um=43-600|
tel_um=(+48 32) 618-15-00|
fax_um=(+48 32) 618-15-01|
mail_um=jaworzno@um.jaworzno.pl|
wiéchrzëzna=65,57|
stopniN=50|minutN=08|stopniE=19|minutE=16|
wysokość=|
rok=2005|
lëdztwò=96 606|
gęstość=632|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 32|
pòcztowi kòd=43-600 do 43-618|
registracëjné tôfle=SJ|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie={{Flaga|CZE}} [[Karvina]]</br>{{Flaga|HUN}} [[Szigethalom]]|
www=http://www.jaworzno.pl/|
założone=[[1229]]|
prawa_miejskie=[[1901]]|
}}
'''Jaworzno''' – to je gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
tlnj6es8ezd79lcdhcj0wuhjbc5kpwd
215006
214973
2026-09-23T13:34:28Z
Iketsi
3254
|}}→}}; – to je → –
215006
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Jaworzno
|rodzôcz=Jaworzna
|céch=POL Jaworzno COA alt.svg
|fana=POL Jaworzno flag.svg
|karta=POL Jaworzno map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Paweł Silbert
|mail=
|adres_um=Ul. Grunwaldzka 33
|kod_poczt_um=43-600
|tel_um=(+48 32) 618-15-00
|fax_um=(+48 32) 618-15-01
|mail_um=jaworzno@um.jaworzno.pl
|wiéchrzëzna=65,57
|stopniN=50
|minutN=08
|stopniE=19
|minutE=16
|wysokość=
|rok=2005
|lëdztwò=96 606
|gęstość=632
|aglomeracja=3 487 000
|czerënkòwi numer=(+48) 32
|pòcztowi kòd=43-600 do 43-618
|registracëjné tôfle=SJ
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie={{Flaga|CZE}} [[Karvina]]</br>{{Flaga|HUN}} [[Szigethalom]]
|www=http://www.jaworzno.pl/
|założone=[[1229]]
|prawa_miejskie=[[1901]]
}}
'''Jaworzno''' – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
t2k5aiy6437m1q7ji5ww9cgmbxvezon
Szablóna:Wies infobox
10
4000
215178
214488
2026-09-23T19:39:20Z
Iketsi
3254
do Wikipòdôwków
215178
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>
* [[:Kategòrëjô:Dodac pòcztowi kòd do Wikipòdôwków (P281)]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc pòcztowi kòd (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
* [[:Kategòrëjô:Dodac registracyjné tôfle do Wikipòdôwków (P395)]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc registracyjné tôfle (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
* [[:Kategòrëjô:Dodac SIMC do Wikipòdôwków (P4046)]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc SIMC (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
</noinclude><table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);">
<tr>
<th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
{{#if:{{{Wies|}}}|
{{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|mainsnak|datavalue|value|text}}|
{{#ifeq:{{{Wies}}}|{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|mainsnak|datavalue|value|text}}||
[[Category:Pòcwierdzëc pòzwã (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
}}
}}
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">
{{{Wies}}}
{{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|mainsnak|datavalue|value|text}}|
<br><span style="font-size: 85%; font-weight: normal;">{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|mainsnak|datavalue|value|text}}{{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|mainsnak|datavalue|value|language}}| ({{jãz.|{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|mainsnak|datavalue|value|language}}}})}}{{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|references|1|snaks|P854|1|datavalue|value}}|<ref>{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P1448|1|references|1|snaks|P854|1|datavalue|value}}</ref>}}</span>
}}
</div>
|
[[Category:Dodac Wies]]
<div style="text-align: center; width: 100%; color: var(--color-destructive, #b32424);">
<span class="plainlinks">[https://www.wikidata.org/wiki/{{#invoke:Wikidane|id}}#P1448 🖍️]</span>
</div>
}}
<div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}}}}</div>
</th>
</tr>
{{#if:{{{céch_wsë|}}}{{{fana_wsë|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);">
<table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;">
<tr>
{{#if:{{{céch_wsë|}}}|
<td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{céch_wsë}}}|center|{{{rozmiôr_céchù|90px}}}|Céch {{{rodzôcz_wsë|wsë}}}]]</div>
<div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Wies}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Céch</span>]]</span></div>
</td>
}}
{{#if:{{{fana_wsë|}}}|
<td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{fana_wsë}}}|center|border|{{{rozmiôr_fany|120px}}}|Fana {{{rodzôcz_wsë|wsë}}}]]</div>
<div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Wies}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Fana</span>]]</span></div>
</td>
}}
</tr>
</table>
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{òdjimk|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">
[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|250px|Òdjimk]]
</div>
{{#if:{{{opisënk_òdjimka|}}}|
<div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;">
{{{opisënk_òdjimka}}}
</div>
[[Category:Opisënk òdjimka w infòbòksu nadóny rãczno]]
}}
</td>
</tr>
|
{{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">
[[Òbrôzk:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|center|250px|Òdjimk]]
</div>{{#invoke:P18duplicatecheck|check|id={{{id|}}}}}
{{#if:{{#invoke:Wikidane/P2096mediaLegend|mediaLegend|id={{{id|}}}}}|
<div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;">
{{#invoke:Wikidane/P2096mediaLegend|mediaLegend|id={{{id|}}}}}
</div>[[Category:Opisënk òdjimka w infòbòksu z Wikipòdôwków (P2096)]]
}}
</td>
</tr>
}}
}}
{{#if:{{{mapa_wsi|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{mapa_wsi}}}|center|250px|{{{Wies}}} na kôrce]]</div>
</td>
</tr>
}}
<tr>
<th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div>
</th>
</tr>
{{#if:{{{wòjewództwò|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wòjewództwò]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">[[{{{wòjewództwò}}} wòjewództwò|{{{wòjewództwò}}}]]</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{kréz|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Kréz]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">[[{{{kréz}}} kréz|{{{kréz}}}]]</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{gmina|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Gmina]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{#if:{{{miejskô|}}}|{{{miejskô|}}}|[[gmina {{{gmina}}}|{{{gmina}}}]]}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{szôłtëstwò|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Szôłtëstwò]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{szôłtëstwò}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{szôłtës|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Szôłtës]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{szôłtës}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{wiechrzëzna|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wiechrzëzna]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiechrzëzna}}} km²</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{wiżô|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wiżô</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiżô}}} [[Méter|m]] n.r.m.</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{lëdztwò|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|<small>({{{rok}}})</small>}}</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lëdztwò}}} {{#if:{{{gãscëzna|}}}|<br />{{{gãscëzna}}} òs./km²}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{nr_czér|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Czerënkòwi numer]] <small>(do 2005)</small></td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{nr_czér}}}</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{pòcztowi_kòd|}}}|
<tr>
<td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Pòcztowi kòd]]</td>
<td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòcztowi_kòd}}}</td>
</tr>
|
{{#invoke:WikidataFieldRow|renderField
|id={{{id|}}}
|property_id=P281
|field_name=pòcztowi_kòd
|label=[[Pòcztowi kòd]]
|category_missing=Dodac pòcztowi kòd do Wikipòdôwków (P281)
|category_mismatch=Pòcwierdzëc pòcztowi kòd (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)
|local_value={{{pòcztowi_kòd|}}}
}}
}}
{{#invoke:WikidataFieldRow|renderField
|id={{{id|}}}
|property_id=P395
|field_name=reg_tôfla
|label=[https://pl.wikisource.org/wiki/Polskie_tablice_rejestracyjne <span title="Registracyjné tôfle">Registr. tôfle</span>]
|category_missing=Dodac registracyjné tôfle do Wikipòdôwków (P395)
|category_mismatch=Pòcwierdzëc registracyjné tôfle (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)
|local_value={{{reg_tôfla|}}}
}}
{{#invoke:WikidataFieldRow|renderField
|id={{{id|}}}
|property_id=P4046
|field_name=SIMC
|label=SIMC
|category_missing=Dodac SIMC do Wikipòdôwków (P4046)
|category_mismatch=Pòcwierdzëc SIMC (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)
|local_value={{{SIMC|}}}
}}
{{#if:{{{Kôrta|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="border-top: 2px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0;"></td>
</tr>
<tr>
<td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);">
<div style="text-align: center; width: 100%; color: #000000 !important;">
{{{Kôrta}}}
</div>
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{www|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122);">
<div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Internetowô starna wsë</span>]</span></div>
</td>
</tr>
}}
{{#if:{{{galerëjô_commons|}}}|
<tr>
<td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; color: var(--color-base, #202122);">
<div style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[[commons:{{{galerëjô_commons}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Galeriô òdjimków w Wikimedia Commons</span>]]</span></div>
</td>
</tr>
}}
</table>
swldd08dlu98lmhx5245knuxm1w0m74
Jastrzębie-Zdrój
0
4119
214974
207495
2026-09-23T13:30:19Z
Terrus38
14026
214974
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Jastrzębie-Zdrój|
rodzôcz=|
céch=POL Jastrzębie-Zdrój COA.svg|
fana=Jastrzębie Zdrój flaga.svg|
karta=POL Jastrzębie-Zdrój map.svg|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Marian Janecki|
mail=|
adres_um=al. Piłsudskiego 60|
kod_poczt_um=44-335|
tel_um=(+48 32) 478-51-00|
fax_um=(+48 32) 471-81-93|
mail_um=|
wiéchrzëzna=85,44|
stopniN=49|minutN=57|stopniE=18|minutE=35|
wysokość=|
rok=2007|
lëdztwò=94072|
gęstość=1118|
aglomeracja=650 000|
czerënkòwi numer=(+48)32|
pòcztowi kòd=44-330 do 44-335|
registracëjné tôfle=SJZ|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.jastrzebie.pl/|
założone=XX w.|
prawa_miejskie=1963
}}
'''Jastrzębie-Zdrój''' ({{jãz.|szl}} Jastrzymbje-Zdrůj, {{jãz.|de}} Bad Königsdorff-Jastrzemb) – gard na prawach krezu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
t6cutlxynugjgsonqb8l6sfxe4nkl9v
214993
214974
2026-09-23T13:33:32Z
Iketsi
3254
|
214993
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Jastrzębie-Zdrój
|rodzôcz=
|céch=POL Jastrzębie-Zdrój COA.svg
|fana=Jastrzębie Zdrój flaga.svg
|karta=POL Jastrzębie-Zdrój map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Marian Janecki
|mail=
|adres_um=al. Piłsudskiego 60
|kod_poczt_um=44-335
|tel_um=(+48 32) 478-51-00
|fax_um=(+48 32) 471-81-93
|mail_um=
|wiéchrzëzna=85,44
|stopniN=49
|minutN=57
|stopniE=18
|minutE=35
|wysokość=
|rok=2007
|lëdztwò=94072
|gęstość=1118
|aglomeracja=650 000
|czerënkòwi numer=(+48)32
|pòcztowi kòd=44-330 do 44-335
|registracëjné tôfle=SJZ
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.jastrzebie.pl/
|założone=XX w.
|prawa_miejskie=1963
}}
'''Jastrzębie-Zdrój''' ({{jãz.|szl}} Jastrzymbje-Zdrůj, {{jãz.|de}} Bad Königsdorff-Jastrzemb) – gard na prawach krezu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
gda3j2bfg67e28qy24uuoeto1tla554
Ùljanowsk
0
4467
214975
214248
2026-09-23T13:30:24Z
Terrus38
14026
214975
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Ùljanowsk|
rodzôcz=Ùljanowska|
céch=Coat of arms of Ulyanovsk.png|
fana=Flag of Ulyanovsk.svg|
karta=Ulyanovsk in Ulyanovsk Oblast.png|
wòjewództwò=|
kréz=|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=|
adres_um=|
kod_poczt_um=|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=316 |
stopniN=54|minutN=19|stopniE=48|minutE=23|
wysokość=|
rok=2003|
lëdztwò=623 100|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+7) 8422|
pòcztowi kòd=432000|
registracëjné tôfle=|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.ulmeria.ru|
|gwôsné miono=Ульяновск}}
'''Ùljanowsk''' ({{jãz.|ru}} Ульяновск; do [[1924]] '''Symbirsk''') – gard w [[Ruskô|Rusce]], stolëca ùljanowsczi òbéńdë. Miono miasta pòchôdô òd prôwdzëwégò nôzwëska [[Włodzmiérz Lenin|Włodzmierza Lenina]] – Ùljanow<ref name=":0">[https://russiatrek.org/ulyanovsk-city Ulyanovsk City, Russia] russiatrek.org [2026-03-08]</ref>.
Lëdztwò w 2025 wënosëło 633,500 mieszkańców, a wiéchrzëzna – 316 km²<ref name=":0" />.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]]
1723ngq49yn6s5tb7hzcu0ismwzse2f
214995
214975
2026-09-23T13:33:38Z
Iketsi
3254
|
214995
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Ùljanowsk
|rodzôcz=Ùljanowska
|céch=Coat of arms of Ulyanovsk.png
|fana=Flag of Ulyanovsk.svg
|karta=Ulyanovsk in Ulyanovsk Oblast.png
|wòjewództwò=
|kréz=
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=316
|stopniN=54
|minutN=19
|stopniE=48
|minutE=23
|wysokość=
|rok=2003
|lëdztwò=623 100
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+7) 8422
|pòcztowi kòd=432000
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.ulmeria.ru
|gwôsné miono=Ульяновск
}}
'''Ùljanowsk''' ({{jãz.|ru}} Ульяновск; do [[1924]] '''Symbirsk''') – gard w [[Ruskô|Rusce]], stolëca ùljanowsczi òbéńdë. Miono miasta pòchôdô òd prôwdzëwégò nôzwëska [[Włodzmiérz Lenin|Włodzmierza Lenina]] – Ùljanow<ref name=":0">[https://russiatrek.org/ulyanovsk-city Ulyanovsk City, Russia] russiatrek.org [2026-03-08]</ref>.
Lëdztwò w 2025 wënosëło 633,500 mieszkańców, a wiéchrzëzna – 316 km²<ref name=":0" />.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]]
jwih6fh8efo0nkufs2btb9w2t07balu
Bielsko-Biała
0
4486
214976
206556
2026-09-23T13:30:34Z
Terrus38
14026
214976
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
| Gard = Bielsko-Biała
| rodzôcz =
| céch = POL Bielsko-Biała COA.svg
| fana = POL Bielsko Biała flag.svg
| karta = POL Bielsko-Biała map.svg
| wòjewództwò = szląsczé
| kréz =
| grodzki = tak
| rodzaj_gminy = miejska
| gmina =
| miejska = tak
| zarządzający = Prezydent
| prezydent = Jarosław Klimaszewski
| bùrméster = Jarosław Klimaszewski
| mail = prezydent@um.bielsko.pl
| adres_um = plac Ratuszowy 1
| kod_poczt_um = 43-300
| tel_um = (33) 497-14-97
| fax_um = (33) 497-17-86,<br /> 497-17-87
| mail_um = um@um.bielsko.pl
| wiéchrzëzna = 124,51
| stopniN = 49
| minutN = 49
| sekundN = 21
| stopniE = 19
| minutE = 02
| sekundE = 40
| wysokość = 262 - 1117 m n.p.m.
| rok = 2017
| lëdztwò = 171 277
| gęstość = 1384,7
| aglomeracja = bielska
| czerënkòwi numer =(+48) 33
| pòcztowi kòd = òd 43-300 do 43-382
| registracëjné tôfle = SB
| TERYT = 246101 1
| SIMC =
| miasta_partnerskie =
| www = http://www.um.bielsko.pl
| założone =
| prawa_miejskie=1312 (Bielsko)<br />1723 (Biała)
}}
[[Òbrôzk:Bielsko-Biała Montage 2.jpg|mały|left|Bielsko-Biała]]
'''Bielsko-Biała''' ({{jãz.|cs}} ''Bílsko-Bělá'', {{jãz.|de}} ''Bielitz-Biala'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. Starodôwnotą je tu katédra sw. Mikòłôja.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
t6uioop7p3nocfbhb4y85x9varqa1t5
214988
214976
2026-09-23T13:32:55Z
Iketsi
3254
- → –
214988
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard = Bielsko-Biała
|rodzôcz =
|céch = POL Bielsko-Biała COA.svg
|fana = POL Bielsko Biała flag.svg
|karta = POL Bielsko-Biała map.svg
|wòjewództwò = szląsczé
|kréz =
|grodzki = tak
|rodzaj_gminy = miejska
|gmina =
|miejska = tak
|zarządzający = Prezydent
|prezydent = Jarosław Klimaszewski
|bùrméster = Jarosław Klimaszewski
|mail = prezydent@um.bielsko.pl
|adres_um = plac Ratuszowy 1
|kod_poczt_um = 43-300
|tel_um = (33) 497-14-97
|fax_um = (33) 497-17-86,<br /> 497-17-87
|mail_um = um@um.bielsko.pl
|wiéchrzëzna = 124,51
|stopniN = 49
|minutN = 49
|sekundN = 21
|stopniE = 19
|minutE = 02
|sekundE = 40
|wysokość = 262 – 1117 m n.p.m.
|rok = 2017
|lëdztwò = 171 277
|gęstość = 1384,7
|aglomeracja = bielska
|czerënkòwi numer =(+48) 33
|pòcztowi kòd = òd 43-300 do 43-382
|registracëjné tôfle = SB
|TERYT = 246101 1
|SIMC =
|miasta_partnerskie =
|www = http://www.um.bielsko.pl
|założone =
|prawa_miejskie=1312 (Bielsko)<br />1723 (Biała)
}}
[[Òbrôzk:Bielsko-Biała Montage 2.jpg|mały|left|Bielsko-Biała]]
'''Bielsko-Biała''' ({{jãz.|cs}} ''Bílsko-Bělá'', {{jãz.|de}} ''Bielitz-Biala'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. Starodôwnotą je tu katédra sw. Mikòłôja.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
h9usreuab5z13kqff76ta12zzwt08q2
Tëreckô
0
4649
215116
212550
2026-09-23T16:08:15Z
Terrus38
14026
215116
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò|
gwôsné miono = Türkiye |
miono = Tëreckô |
miono-genitiw = Tërecczi |
fana = Flag of Turkey.svg|
herb = Emblem of Turkey.svg |
na karce = LocationTurkey.png|
mòtto = Yurtta Sulh, Cihanda Sulh.<br> (Mir w tatczëznie, mir na swiece) |
jãzëk = [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] |
stolëca = Ankara |
fòrma państwa = repùblika |
wiéchrzëzna = 649.964 |
procent-wòdë = 1,26 |
lëdztwò = 39.331.000 | rok = 2009 |
dëtk = lira | kòd dëtka = ₺ |
czasowô cona = +0 |
swiãto = 29 pazdzérznika |
himn = Istiklâl Marsi<br> (Marsz Samòstójnotë)
<center>[[Òbrôzk:IstiklalMarsi-2013 (version 2).oga]]</center>|
kòd = TR, TUR |
Internet = .tr |
telefón = +90 |Prezydeńt=Recep Tayyip Erdoğan
|data ùsôdzenia=29 pazdzérznika|aùtowi kòd=TR}}
'''Tëreckô''' (téż '''Tërcëjô''', {{jãz.|tr}} ''Türkiye'', '''Repùblika Tërecczi''' – ''Türkiye Cumhuriyeti'') je państwã w [[Azjô|Azji]] na półòstrowie [[Anatolëjô|Miészô Azjô]], a dzélowo téż w [[Eùropa|Eùropie]] ze stolëcą w [[Ankara|Ankarze]]. Eùropejsczi dzél – [[Tracëjô]] robi 3% wiéchrzëznë ë je òddzelony òd azjacczégò dzélu przez [[mòrzé Marmara]] ë zwãżënë [[Bòsfor]] ë [[Dardanele]]. Tëreckô je krôjã sztërzech mòrzów, bò òd nocë òbtôczô jã [[Czôrné Mòrzé]], òd wieczoru [[Egejsczé Mòrzé]] ë [[mòrzé Marmara]], a òd pôłni [[Westrzódzemné Mòrzé]] – zwóné w tërecczim jãzëkù Biôłim Mòrzã.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Istanbul new mosque.jpg|[[Stambùł]]
Òbrôzk:Anit Kabir (6526103103).jpg|Anıtkabir, [[Ankara]]
Òbrôzk:Kocatepe Mosque Ankara.jpg|
Òbrôzk:State Painting and Sculpture Museum of Ankara.jpg|
Òbrôzk:DolmabahceMainGate.JPG|
Òbrôzk:İzmir clock tower.jpg|
Òbrôzk:Pamukkale00.JPG|
Òbrôzk:Eskişehir-Aycan.jpg|
Òbrôzk:Antalya falezler.jpg|
Òbrôzk:Alanya.jpg|
Òbrôzk:Bluemosquefront.jpg|
Òbrôzk:Diyarbakir P1050751 20080427135832.JPG|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Nordowi Cyper]]
* [[Armeniô]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Azjô}}
{{Eùropa}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Tëreckô| ]]
n21nk1gast9mexzxn1nnbwp49qx226t
Wieluń
0
4659
214977
205291
2026-09-23T13:30:41Z
Terrus38
14026
214977
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Wieluń|
rodzôcz=Wielunia|
céch=POL_Wieluń_COA.svg|
fana=POL Wieluń flag.svg|
karta=POL Wieluń map.svg|
wòjewództwò=łódzczé|
kréz=Wieluński|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
zarządzający=Burmistrz|
bùrméster=Paweł Okrasa|
mail=majcher.m@um.wielun.pl|
adres_um=pl. Kazimierza Wielkiego 1|
kod_poczt_um=98-300|
tel_um=(+48 043) 886-02-28|
fax_um=(+48 043) 843-80-31|
mail_um=|
wiéchrzëzna=16,9|
stopniN=51|minutN=13|stopniE=18|minutE=34|
wysokość=220 m n.p.m.|
rok=2006|
lëdztwò=26 000|
gęstość=1456,9|
aglomeracja=34 000|
czerënkòwi numer=(+48) 043|
pòcztowi kòd=òd 98-300 do 98-304|
registracëjné tôfle=EWI|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.wielun.eu/|
założone=|
prawa_miejskie=[[1283]]
}}
'''Wieluń''' – to je gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
[[Òbrôzk:Wieluń Collage.JPG|mały|left|Wieluń]]
== Òbaczë téż ==
* [[Łódzczé wòjewództwò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.wielun.eu/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
jtutccttczsrs2rvv58rw9jcxlt7jqk
215010
214977
2026-09-23T13:35:21Z
Iketsi
3254
– to je → –
215010
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Wieluń
|rodzôcz=Wielunia
|céch=POL_Wieluń_COA.svg
|fana=POL Wieluń flag.svg
|karta=POL Wieluń map.svg
|wòjewództwò=łódzczé
|kréz=Wieluński
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|zarządzający=Burmistrz
|bùrméster=Paweł Okrasa
|mail=majcher.m@um.wielun.pl
|adres_um=pl. Kazimierza Wielkiego 1
|kod_poczt_um=98-300
|tel_um=(+48 043) 886-02-28
|fax_um=(+48 043) 843-80-31
|mail_um=
|wiéchrzëzna=16,9
|stopniN=51
|minutN=13
|stopniE=18
|minutE=34
|wysokość=220 m n.p.m.
|rok=2006
|lëdztwò=26 000
|gęstość=1456,9
|aglomeracja=34 000
|czerënkòwi numer=(+48) 043
|pòcztowi kòd=òd 98-300 do 98-304
|registracëjné tôfle=EWI
|TERYT=
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.wielun.eu/
|założone=
|prawa_miejskie=[[1283]]
}}
'''Wieluń''' – gard w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
[[Òbrôzk:Wieluń Collage.JPG|mały|left|Wieluń]]
== Òbaczë téż ==
* [[Łódzczé wòjewództwò]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.wielun.eu/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
9nfkfbjjuc77geq0dtmsypx2i3v7lik
Gniezno
0
4688
214978
214769
2026-09-23T13:30:56Z
Terrus38
14026
214978
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Gniezno|
rodzôcz=Gniezna|
céch=POL Gniezno COA.svg|
fana=POL_Gniezno_flag.svg|
karta=POL Gniezno map.svg|
wòjewództwò=wiôlgôpòlsczé|
kréz=|
grodzki=
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Tomasz Budasz|
mail=|
adres_um=Lecha 6|
kod_poczt_um=62-200|
tel_um=(61) 426 04 00|
fax_um=(61) 426 16 87|
mail_um =gniezno@gniezno.eu|
wiéchrzëzna=|
stopniN=52|minutN=32|stopniE=17|minutE=36|
wysokość=|
rok=2006|
lëdztwò=69844|
gęstość=1737,60|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 61|
pòcztowi kòd=òd 62-200 do 62-210|
registracëjné tôfle=PGN|
TERYT=|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.gniezno.homepl/|
założone= [[VIII wiek]]|
prawa_miejskie= [[1239]]|
}}
[[Òbrôzk:Catedral de Gniezno, Polonia, 2012-04-06, DD 05.JPG|left|mały|Gniezno]]
'''Gniezno''' – gard w [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]. Do [[1038]] béł stolecznym gardã Pòlsczi.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]
o1kdj6900wocdcvwkyw8bm4zfj067a1
Kudowa-Zdrój
0
4730
214979
199446
2026-09-23T13:31:06Z
Terrus38
14026
214979
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Kudowa-Zdrój|
rodzôcz=|
céch=POL Kudowa-Zdrój COA.svg|
fana=POL Kudowa-Zdrój flag.svg|
karta=Kudowa location in Poland.PNG|
wòjewództwò=dólnoszląsczé|
kréz= kłodzki|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina= Kudowa-Zdrój|
miejska=tak|
bùrméster=Czesław Kręcichwost|
adres_um= ul. Zdrojowa 24|
kod_poczt_um=57-350|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna= 33,90|
stopniN=|minutN=|stopniE=|minutE=|
wysokość= 370-420|
rok= 2004|
lëdztwò= 10 170|
gęstość= 300|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 74|
pòcztowi kòd=57-350 ë 57-351|
registracëjné tôfle=DKL|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.kudowa.pl|
}}
[[Òbrôzk:Kudowa-Zdrój - Polonia.JPG|mały|Sanatorium Polonia]]
'''Kudowa-Zdrój''' – je gardã w Pòlsce, w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* http://www.kudowazdroj.pl
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
av4d410c1r3mcnzjjwsffwq9ukh7tdn
215017
214979
2026-09-23T13:36:06Z
Iketsi
3254
|}}→}}
215017
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Kudowa-Zdrój
|rodzôcz=
|céch=POL Kudowa-Zdrój COA.svg
|fana=POL Kudowa-Zdrój flag.svg
|karta=Kudowa location in Poland.PNG
|wòjewództwò=dólnoszląsczé
|kréz= kłodzki
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina= Kudowa-Zdrój
|miejska=tak
|bùrméster=Czesław Kręcichwost
|adres_um= ul. Zdrojowa 24
|kod_poczt_um=57-350
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna= 33,90
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość= 370-420
|rok= 2004
|lëdztwò= 10 170
|gęstość= 300
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 74
|pòcztowi kòd=57-350 ë 57-351
|registracëjné tôfle=DKL
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.kudowa.pl
}}
[[Òbrôzk:Kudowa-Zdrój - Polonia.JPG|mały|Sanatorium Polonia]]
'''Kudowa-Zdrój''' – je gardã w Pòlsce, w [[Dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* http://www.kudowazdroj.pl
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Dólnoszląsczé wòjewództwò]]
1yzu4srf2ys7wr2icf384l0h5ueho7v
Szląsczi etnolekt
0
4838
215216
211736
2026-09-24T00:05:08Z
Gutzalat
19500
Gutzalat przeniós starnã [[Szląsczi etnolekt]] na [[Szląsczi jãzëk]] w plac przeczérowaniô: Błędna pisownia tytułu: jãzëk jes we ISO i Etnologue, Etnolekt tylko we polsce
211736
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Languages of CE Europe-3.PNG|mały|Òbéńdë, dze brëkòwóny je szląsczi jãzëk (S*, ë M1)]]
[[Òbrôzk:Lach Silesian dialect and Cieszyn Silesian dialect.png|mały|Greńce [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë
[[Miemieckô|Miemiecczi]] są òbéńdama, dze brëkòwóné są dialektë lasczi a ceszënsczi]]
'''Szląsczi etnolekt'''<ref>{{YouTube|shorts=kler7zstbsc|tit=Kaszubski vs śląski WINI x EUGENIUSZ PRYCZKOWSKI — WINIWIZJA}}</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=SyzQfHslCHs</ref>, '''szląskô gôdka''', abò '''szląsczi jãzëk''' ({{jãz.|szl}} ''ślůnsko godka'', czasã téż ''pō naszymu'') to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż w [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã.
W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka.
Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk.
W rokù [[2011]] kòle 509 000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.<ref>[https://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland</ref>
Biblioteka Kongresu USA [[18 lëpińca]] [[2007]] wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: '''szl'''.
W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù.
[[6 séwnika]] [[2007]] rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk.
== Alfabét ==
Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù [[2007]] wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji.
'''Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż'''
A téż ne diakriticzi: ''Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz''.
== Òbéńdowé zróżnicowónié ==
Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié.
Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi.
Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë.
Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë:
* wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi,
* pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi,
* pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi,
* nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë,
* lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò),
* Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni,
* namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu),
* sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu).
== Przëmiôr ùżëcô ==
"Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować."
Wëmòwa w [[IPA]]:
/'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/
== Òbaczë téż ==
* [[Szląsczé wòjewództwò]]
* [[Słowiańsczé jãzëczi]]
* [[Jãzëczi swiata]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [[:szl:Přodńo zajta|Szląskô Wikipedijô]]
* [http://www.nowiny.pyrsk.com/ Wiadła w szląsczi mòwie]
* [http://gryfnie.com Gryfnie.com]
* [https://web.archive.org/web/20140820160324/http://ojgyn.blog.onet.pl/ Ojgyn z Pniôków]
* https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/prezydent-zawetowal-uznanie-dialektu-slaskiego-za-jezyk-jezykoznawcy-komentuja-decyzje-nawrockiego/
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]]
[[Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk]]
mk26y9s3hono3pp19xo5xe2c9ctndge
215218
215216
2026-09-24T00:09:11Z
Gutzalat
19500
Zrodla to wczesniej byl Youtube
215218
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Languages of CE Europe-3.PNG|mały|Òbéńdë, dze brëkòwóny je szląsczi jãzëk (S*, ë M1)]]
[[Òbrôzk:Lach Silesian dialect and Cieszyn Silesian dialect.png|mały|Greńce [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë
[[Miemieckô|Miemiecczi]] są òbéńdama, dze brëkòwóné są dialektë lasczi a ceszënsczi]]
'''Szląsczi jãzëk<ref>https://support.laratranslate.com/en/list-of-iso-language-codes</ref>'''<ref>https://glottolog.org/resource/languoid/id/sile1253</ref><ref>https://www.ethnologue.com/language/szl/</ref>''', szląskô gôdka''', abò, '''szląsczi etnolekt''' ({{jãz.|szl}} ''ślůnsko godka'', czasã téż ''pō naszymu'') to karno szląsczéch dialektów, chtërne brëkòwóné są przez lëdztwò Górnégò Szląska w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż w [[Czeskô Repùblika|Czesczi]] ë [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Bezpòstrzédno wëchôdaje ze stôrosłowiańsczégò jãzëka. Hònorowi przédnik Radzëznë Pòlsczégò Jãzëka Pòlsczi Akademiji Ùczbów prof. dr hab. Walery Pisarek nazwôł szląsczi jãzëk "stôrszim bracynã standardowi pòlaszëznë". Na sztôłtowónié sã słowiznë jãzëka miôłë wpłiw pòżëcczi z jãzëków: pòlsczégò, czesczégò (a barżi mòrawsczégò, dôwni bãdącégò apartnym jãzëkã), miemiecczégò (czãscy z germansczégò dialekta szląsczi mòwë, nigle standardowi miemczëznë) a téż dzélama słowacczégò. W jãzëkù tim nôwikszi ùdzél mają słowa słowiańsczégò pòchòdzënkù. Wikszi dzél słów je krótkò stôropòlsczégò jãzëka, òsoblëwie sąsednich dialektów: wiôlgòpòlsczégò ë môłopòlsczégò a téż jãzëkóm dolnosorbsczim, górnosorbsczim ë mòrawsczémù, nigle dzysdniowi standardowi pòlaszëznë. Szląskô mòwa jinaczi sã òd jinëch jãzëków słowizną, fònetiką a téż dzélama òrtografiją. Terô warëją robòtë nad ùsôdzenim szląsczégò lëtaracczégò jãzëka. Òd lat 30. XX s. je ju szląsczi lëteracczi mikrojãzëk - lasczi, ùstandarizowóny przez fridecczégò pisarza Erwina Goja, znónégò jakò Óndra Łysohorsky, równak òstôł òn òpiarti na pògreńcowi szląskò-mòrawsczi baze gwarë górno-òstrawsczi, tedë nie je dlô karna szląsczich dialektów reprezentacjowi. Wczasniszé próbë standarizacëji lëteracczégò szląsczégò jãzëka, pòdjimniãté czile razów w XIX s. m.jin. przez Antóna Stabika nie darzëłë sã.
W pòlsczi ùczałi lëteraturze dominëje pòzdrzatk, że szląsczi etnolekt je karnã gwarów abò dialektów/pòddialektów w ramach pòlsczégò jãzëka.
Szląsczi jãzek, jakno apartny słowiańsczi jãzëk béł klasyfikòwóny bez niechtërnëch slawistów. W Zôpadny Eùropie, m.jin. Gerd Hentschel wëmieniwô w swòjich prôcach szląsczi jãzëk westrzódka zôpadnosłowiańsczéch jãzków, a napisôł téż ùczałi artikel zatitlowóny "Śląski - nowy (albo i nie nowy) język słowiański?". Juwerno robòtë amerikańsczich slawistów, òd co nômni cziledzesãcu lat klasyfikùją szląsczi jãzëk jakno apartny, bò tak òpisëje gò renomòwóno dlô nich, amerikańskô Słowiańskô Encyklopedijô. Zôs miemiecczi slawista z Górnégò Szląska Reinhold Olesch, miôł szląsczi za swòją rôdną mòwã. Téż britijsczi historik Norman Davies, trzëmô, że szląsczi etnolekt nót je klasyfikòwac jakno apartny jãzëk.
W rokù [[2011]] kòle 509 000 sztëk lëdzy zadeklarowóné miało szląsczi jakno swój domôcy jãzëk.<ref>[https://web.archive.org/web/20121221235509/http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/LUD_raport_z_wynikow_NSP2011.pdf Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011. Raport z wyników] - Central Statistical Office of Poland</ref>
Biblioteka Kongresu USA [[18 lëpińca]] [[2007]] wpisóné mô jśzëk szląsczi w register jãzëków swiata. Jãzëk szląsczi òstôł téż zaregisterowóny w Midzenôrodny Jãzëkòwi Òrganizacëji, dze òstôł mù przëdzélony kòd ISO: '''szl'''.
W séwnikù 2007 rokù zòrganizowóné òstało pierszi rôz Òglowòpòlsczé Diktando Szląsczégò Jãzëka. Za bezzmiłkòwé akceptérowóné je przënômni 10 różnëch ôrtów zapisënkù.
[[6 séwnika]] [[2007]] rokù 23 pòsłów Sejmù Pòlsczi Repùbliczi zgłoszëło projekt ùstôwë ùznôjący szląską mòwą jakno òbéńdowi jãzëk.
== Alfabét ==
Ni ma jednégò alfabétu trzëmónégò za standardowi dlô szląsczi gôdczi. Brëkòwnicë tegò jãzëka przënãceni są do ùżëcô znaków z pòlsczégò alfabéta. W rokù [[2007]] wëmëszloné òstôł zestôwk znaków dlô szląsczégò, bazëjący na 10 skriptach. Nen alfabét je w ùżëcym w Internece, òsoblëwie na Szląsczi Wikipediji.
'''Aa Ãã Bb Cc Ćć Dd Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Ŏŏ Ōō Ôô Õõ Pp Rr Ss Śś Tt Uu Ww Yy Zz Źź Żż'''
A téż ne diakriticzi: ''Ch Cz Dz Dź Dż Rz Sz''.
== Òbéńdowé zróżnicowónié ==
Szląsczi nie je jedurnorodnym jãzëkã i na różnëch kùlturowò-historicznëch òbéńdach pòtkac mòże jine znaczënczi nëch sómëch słów, jak ë téż jich różną wëmòwã. Nie wszëtczé tedë òpisóné céchë mòwë wëstãpiwają na wszëtczich jegò òbéńdach. Czãsto równak wëstãpiwô m.jin. labializacëjô, mazurzenié ë jabłonkòwónié.
Jãzëkòwò szląsk pòdzélëc mòże na partë pôłniowi ë nordowi (czasã wëapartniwô sã téż strzédny). Pòtëkô sã téż jãzëkòwi pòdzél Szląska zdrzącë na regionë: Ceszëńsczi, Górny ë Òpòlsczi.
Górny Szląsk mòże téż pòdzélëc na dzéle: nordową dze wëstãpiwô "mazurzenié" ë pôłniową, dze ni ma ti cechë. Greńcą je linia òd zôpadu przez: Kątë Òpòlsczé, Tarnów Òpòlsczi, Krośnicã, Staniszcze, Kolonowsczé, Zawadzczé, zdłużą Môłi Panwi ë na pôłnie w rejon Tarnowsczéch Górów, na zôpad òd Katowic ë na pòrénk òd Pszczynë.
Wdle jãzëkòznôwcë, prod. Alfreda Zarębë (aùtora Jãzëkòwégò Atlasu Szląska) na Górnym Szląskù mòże wëapartnic m.jin. ne dialektë:
* wëstrzédne òbjimajacé krézë pyskowicczi, rybnicczi, mikołowsczi,
* pògreńca szląskò-môłopòlsczégò, òbjimającé Katowicë, Tychë, kréz pszczyńsczi,
* pògrëńca gliwickò-òpòlsczégò òbjimającé kréz tarnogórsczi ë lubliniecczi,
* nordowé w krézu racibòrsczim na zôpad òd Òdrë,
* lasczé w òkòlich Pietrowic Wiôldżéch, Krzanowic (pôłniowò-zôpadni dzél krézu racibòrsczégò),
* Kobylorzy na òbéńdze Strzelców Òpòlsczich, Kamienia Szląsczégò ë Kotlarni,
* namisłowsczi na pòrénk òd Namysłowa (bez gardu),
* sycowsczi na pòrénk òd Sycowa (bez gardu).
== Przëmiôr ùżëcô ==
"Wszyjske ludźe rodzům śe swobodne a růwne we swojim werće a prawach. Sům uůne uobdarzůne filipym a sůmńyńym a majům powinność wzglyndym inkszych jak brat s bratym postympować."
Wëmòwa w [[IPA]]:
/'fʂɨjske 'luʥɛ 'rɔʣom ɕɛ 'vɔlnɛ a 'rovnɛ vɛ 'sfɔjim 'vɛrʨɛ a 'pravax som 'woɲɛ wɔbda'ʐoɲɛ fi'lipɨm a sum'ɲɨɲɨm a 'majom 'pɔ'vin:ɔɕʨ 'vzglɨndɨm 'iŋkʂɨx jak brat s 'bratɨm pɔstɨm'pɔvaʨ/
== Òbaczë téż ==
* [[Szląsczé wòjewództwò]]
* [[Słowiańsczé jãzëczi]]
* [[Jãzëczi swiata]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [[:szl:Přodńo zajta|Szląskô Wikipedijô]]
* [http://www.nowiny.pyrsk.com/ Wiadła w szląsczi mòwie]
* [http://gryfnie.com Gryfnie.com]
* [https://web.archive.org/web/20140820160324/http://ojgyn.blog.onet.pl/ Ojgyn z Pniôków]
* https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/prezydent-zawetowal-uznanie-dialektu-slaskiego-za-jezyk-jezykoznawcy-komentuja-decyzje-nawrockiego/
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]]
[[Kategòrëjô:Szląsczi jãzëk]]
f96rc8zhq5fdp9jratygypldpyltxk9
215223
215218
2026-09-24T01:16:49Z
Iketsi
3254
#TAM [[Szląsczi etnolekt]]
215223
wikitext
text/x-wiki
#TAM [[Szląsczi etnolekt]]
[[Kategòrëjô:Przeczerowania]]
qe24uuj5rr4krq8rin50rje54vkihna
Rodnô Mòwa (kònkùrs)
0
4852
215154
210579
2026-09-23T16:44:40Z
Iketsi
3254
[[Zbigórz Jankòwsczi]]
215154
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Rodnô Mòwa''' P.T. '''Recytatorsczi Kònkùrs Kaszëbsczi Lëteraturë „Rodnô Mòwa”'''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-chmielno/ Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”, Chmielno]</ref><ref>{{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa|k=Akademia Kaszubska}}</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”'') – coroczny recitatorsczi [[kònkùrs]] òrganizowóny od [[1971]], z finałã w [[Chmielno|Chmielnie]]. Bëtnicë recitëją pòeticczé ë prozatorsczé ùtwòrë w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzekù]]; wëstãpùją w 6 wiekòwëch karnach.
== Kònkùrsë w rozmajitëch lat ==
{{Kòlumnë|em=20|1=
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1971)|Rodnô Mòwa 1971]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1972)|Rodnô Mòwa 1972]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1973)|Rodnô Mòwa 1973]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1974)|Rodnô Mòwa 1974]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1975)|Rodnô Mòwa 1975]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1976)|Rodnô Mòwa 1976]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1977)|Rodnô Mòwa 1977]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1978)|Rodnô Mòwa 1978]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1979)|Rodnô Mòwa 1979]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1980)|Rodnô Mòwa 1980]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1981)|Rodnô Mòwa 1981]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1982)|Rodnô Mòwa 1982]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1983)|Rodnô Mòwa 1983]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1984)|Rodnô Mòwa 1984]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1985)|Rodnô Mòwa 1985]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1986)|Rodnô Mòwa 1986]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1987)|Rodnô Mòwa 1987]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1988)|Rodnô Mòwa 1988]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1989)|Rodnô Mòwa 1989]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1990)|Rodnô Mòwa 1990]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1991)|Rodnô Mòwa 1991]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1992)|Rodnô Mòwa 1992]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1993)|Rodnô Mòwa 1993]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1994)|Rodnô Mòwa 1994]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1995)|Rodnô Mòwa 1995]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1996)|Rodnô Mòwa 1996]]<ref>https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/51711/57210.pdf</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1997)|Rodnô Mòwa 1997]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1998)|Rodnô Mòwa 1998]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1999)|Rodnô Mòwa 1999]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2000)|Rodnô Mòwa 2000]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2001)|Rodnô Mòwa 2001]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2002)|Rodnô Mòwa 2002]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2003)|Rodnô Mòwa 2003]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2004)|Rodnô Mòwa 2004]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2005)|Rodnô Mòwa 2005]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2006)|Rodnô Mòwa 2006]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2007)|Rodnô Mòwa 2007]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2008)|Rodnô Mòwa 2008]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2009)|Rodnô Mòwa 2009]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2010)|Rodnô Mòwa 2010]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2011)|Rodnô Mòwa 2011]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2012)|Rodnô Mòwa 2012]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2013)|Rodnô Mòwa 2013]]<ref>{{YouTube|v=vETQIST79W0|tit=Gminne eliminacje 54. konkursu "Rodno Mowa" Zuzanna Bruska, „Rodnô Mòwa", Chmielno 2013 r.|k=Kaszubi PL (ZKP)}}</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2014)|Rodnô Mòwa 2014]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2015)|Rodnô Mòwa 2015]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2016)|Rodnô Mòwa 2016]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2017)|Rodnô Mòwa 2017]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2018)|Rodnô Mòwa 2018]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2019)|Rodnô Mòwa 2019]]
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2021)|Rodnô Mòwa 2021]]<ref>https://bck-bytow.pl/rodna-mowa-2/</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2022)|Rodnô Mòwa 2022]]<ref>[https://sp4reda.pl/blog/2022/04/26/51-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-2022/ 51 KONKURS RECYTATORSKI LITERATURY KASZUBSKIEJ RODNÔ MÒWA 2022]</ref><ref>[https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/208414/konkurs_rodn_mwa Jest to już 51. edycja Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej. Celem jego jest poznawanie i popularyzacja literatury kaszubskiej]</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2023)|Rodnô Mòwa 2023]]<ref>[https://www.zukowo.pl/Rodn_Mwa_w_Gminie_Zukowo,10,7612#sub_mid Rodnô Mòwa” w Gminie Żukowo 17 kwietnia 2023]</ref><ref>[https://www.mdk.rumia.pl/p/gminny-etap-konkursu-rodno-mowa Gminny etap konkursu Rodno Mowa]</ref><ref>[https://powiat.puck.pl/aktualnosci/52-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-eliminacje-powiatowe.html 52. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” - eliminacje powiatowe]</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2024)|Rodnô Mòwa 2024]]<ref>https://www.goknwl.pl/aktualnosci-goknwl/konkurs-rodno-mowa/</ref><ref>[https://pomorskie.eu/mlodzi-mistrzowie-mowy-kaszubskiej-nagrodzeni-rodno-mowa-wybrzmiala-pieknie/ Młodzi mistrzowie mowy kaszubskiej nagrodzeni. Rodnô Mòwa wybrzmiała pięknie]</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2025)|Rodnô Mòwa 2025]]<ref>[https://ck.sierakowice.pl/index.php/2025/03/27/rodno-mowa-sierakowice-2025/ Rodnô Mòwa – Sierakowice 2025]</ref><ref>[https://ckgminapuck.pl/kalendarz/rodno-mowa/ Jak co roku, bardzo serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w 54. Konkursie Recytatorskim „RODNÔ MÒWA”.]</ref><ref>[https://gck.cewice.pl/strona/54-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa 54. KONKURS RECYTATORSKI LITERATURY KASZUBSKIEJ „RODNÔ MÒWA”.]</ref><ref>[https://samorzad.gov.pl/web/szkola-nr1-rumia/etap-powiatowy-54-konkursu-literatury-kaszubskiej-rodn-mwa ETAP POWIATOWY 54. KONKURSU LITERATURY KASZUBSKIEJ ,,RODNÔ MÒWA"]</ref><ref>[https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura/3072-gminne-eliminacje-54-konkursu-rodno-mowa Gminne eliminacje 54. konkursu "Rodno Mowa"]</ref><ref>[https://zkiw.com.pl/eliminacje-powiatowe-54-konkursu-recytatorskiego-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-w-kartuzach/ Eliminacje Powiatowe 54 Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” w Kartuzach]</ref><ref>[https://www.facebook.com/reel/1243665173837179?locale=pl_PL Eliminacje Powiatowe 54 Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” w Kartuzach] na [[Facebook]]</ref><ref>[https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2025/06/09/rodno-mowa-czyli-kaszubski-konkurs-recytatorski-z-tradycjami-znamy-wyniki-54-finalu/ Rodnô Mòwa, czyli kaszubski konkurs recytatorski z tradycjami. Znamy wyniki 54. finału] [[Radio Gdańsk]]</ref><ref>[https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20175,konkurs-recytatorski-rodno-mowa-w-chmielnie-recytatorzy-i-hold-dla-trojanowskiej Konkurs recytatorski „Rodnô Mòwa" w Chmielnie. Recytatorzy i hołd dla Trojanowskiej]</ref>
# [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2026)|Rodnô Mòwa 2026]] (LV)<ref>[https://spzalakowo.eu/rodno-mowa/ Melania Koszałka wzięła udział w Gminnym Konkursie Recytatorskim Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://gok.luzino.eu/relacja-z-55-edycji-konkursu-recytatorskiego-rodno-mowa-w-luzinie-%f0%9f%8e%ad/ Relacja z 55. Edycji Konkursu Recytatorskiego “Rodnô Mòwa” w Luzinie!]</ref><ref>[https://gok.luzino.eu/zgloszenia-i-regulamin-55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ Zgłoszenia i regulamin – 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://www.szkolagarczegorze.nwl.pl/aktualnosci-spgarczegorze/eliminacje-powiatowe-konkursu-rodno-mowa/ Eliminacje powiatowe konkursu „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://prk24.pl/92789845/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”] [[Polskie Radio Koszalin]]</ref><ref>[https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa.html 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://www.spstrzepcz.pl/o-szkole/kaszubski-w-naszej-szkole/kaszubski/uczniowie-naszej-szkoly-uczestniczyli-w-konkursie-rodno-mowa/ Uczniowie naszej szkoły uczestniczyli w konkursie „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://kartuzy.info/artykul/final-55-konkursu-rodn-n1825469 Finał 55. Konkursu „Rodnô Mòwa” - Chmielno stolicą kaszubskiego słowa]</ref><ref>[https://muzeum.wejherowo.pl/wydarzenie/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ 55 Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej ,,Rodnô Mòwa’’]</ref><ref>[https://dziennikpucki.pl/gmina-puck/55-edycja-konkursu-rodno-mowa-w-strzelnie-w-gminie-puck-poznaj-mistrzow-kaszubskiego-slowa/ 55. edycja konkursu Rodnô Mòwa w Strzelnie w gminie Puck: poznaj mistrzów kaszubskiego słowa] – dziennikpucki.pl</ref><ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3632-55-konkurs-rodno-mowa</ref><ref>https://dkwiele.pl/wiadomosci/33864/rodn-mwa---eliminacje-gminne-w-dk-wiele</ref>
}}
== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Rodnô mòwa (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Pòłączoné témë ===
* [[Kònkùrs]]
* [[Ida Czajinô]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
|col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* {{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa|k=Akademia Kaszubska}}
* [http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-chmielno/ Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”, Chmielno]
;2016
* {{YouTube|v=OsyMsYzVpL8|tit=rodnamowa|k=24 kaszuby|d=2016-10-02}}
;2019
* https://kartuzy.info/artykul/rodno-mowa-2019-w-chmielnie-n821113
;2024
* [https://pomorskie.eu/mlodzi-mistrzowie-mowy-kaszubskiej-nagrodzeni-rodno-mowa-wybrzmiala-pieknie/ Młodzi mistrzowie mowy kaszubskiej nagrodzeni. Rodnô Mòwa wybrzmiała pięknie]
;2025
* [https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20175,konkurs-recytatorski-rodno-mowa-w-chmielnie-recytatorzy-i-hold-dla-trojanowskiej Konkurs recytatorski „Rodnô Mòwa" w Chmielnie. Recytatorzy i hołd dla Trojanowskiej]
;2026
* [https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa.html 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]
* [https://muzeum.wejherowo.pl/wydarzenie/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ 55 Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej ,,Rodnô Mòwa’’]
* [https://dziennikpucki.pl/gmina-puck/55-edycja-konkursu-rodno-mowa-w-strzelnie-w-gminie-puck-poznaj-mistrzow-kaszubskiego-slowa/ 55. edycja konkursu Rodnô Mòwa w Strzelnie w gminie Puck: poznaj mistrzów kaszubskiego słowa] – dziennikpucki.pl
* https://www.radiokaszebe.pl/news/final-rodno-mowa-w-chmielnie-kto-wygral-konkurs-1221 [https://web.archive.org/web/20260708042855/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_rodnomowa.mp3 .mp3]
* {{YouTube|v=-s1M5xilZaI|tit=Relacjô z krézowëch eliminacjów Rodny Mòwë we Wejrowie|k=Kaszëbë i swiat}}
* https://koscierzyna.naszemiasto.pl/mlodzi-mistrzowie-slowa-z-koscierzyny-wybrani-rodno-mowa-wylonila-najlepszych-recytatorow-ktorzy-powalcza-dalej-na-szczeblu-powiatowym/ar/c1p2-28972949
=== Szëkba ===
{{Szëkba|Rodnô Mòwa}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]]
mc1br4tj5ui7yk6kwsdnfbjjla1x3pu
Żabno
0
4916
214980
193928
2026-09-23T13:31:11Z
Terrus38
14026
214980
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Żabno|
rodzôcz=Żabna|
céch=POL Żabno COA.svg|
fana=POL gmina Żabno flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=małopòlsczé|
kréz=tarnowszczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejsko-wiejska|
gmina=|
miejska=|
zarządzający=Burmistrz miasta|
bùrméster=Stanisław Jan Kusior|
mail=|
adres_um=Jagiełły 1|
kod_poczt_um=33-240|
tel_um=14 645-60-12|
fax_um=14 645-64-20|
mail_um=|
wiéchrzëzna=11,12|
stopniN=50|minutN=08|stopniE=20|minutE=53|
wysokość=183 m n.p.m.|
rok=2006|
lëdztwò=4262|
gęstość=383,3|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 14|
pòcztowi kòd=33-240 |
registracëjné tôfle=KTA|
TERYT=2121516154|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.zabno.pl|
założone=|
prawa_miejskie=
}}
'''Żabno''' – gard w [[małopòlsczé_wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 50° 08' N, długòta - 20° 53' E.
== Pòdôwczi ==
Lëdztwò gardu: 4262 mieszkańców<br>
== Òbaczë téż ==
* [[Żabòwaté]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.zabno.pl Òficjalnô starna]
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
34bn5p1vz80m2yz5rb99dqwszqmevos
215018
214980
2026-09-23T13:36:11Z
Iketsi
3254
- → –
215018
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Żabno
|rodzôcz=Żabna
|céch=POL Żabno COA.svg
|fana=POL gmina Żabno flag.svg
|karta=
|wòjewództwò=małopòlsczé
|kréz=tarnowszczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|miejska=
|zarządzający=Burmistrz miasta
|bùrméster=Stanisław Jan Kusior
|mail=
|adres_um=Jagiełły 1
|kod_poczt_um=33-240
|tel_um=14 645-60-12
|fax_um=14 645-64-20
|mail_um=
|wiéchrzëzna=11,12
|stopniN=50
|minutN=08
|stopniE=20
|minutE=53
|wysokość=183 m n.p.m.
|rok=2006
|lëdztwò=4262
|gęstość=383,3
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 14
|pòcztowi kòd=33-240
|registracëjné tôfle=KTA
|TERYT=2121516154
|SIMC=
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.zabno.pl
|założone=
|prawa_miejskie=
}}
'''Żabno''' – gard w [[małopòlsczé_wòjewództwò|małopòlsczim wòjewództwie]].
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 50° 08' N, długòta – 20° 53' E.
== Pòdôwczi ==
Lëdztwò gardu: 4262 mieszkańców<br>
== Òbaczë téż ==
* [[Żabòwaté]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.zabno.pl Òficjalnô starna]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
phufv6qoux2g9p5yjndpe1zdd8klfco
Ùskô
0
5104
214935
211432
2026-09-23T12:33:09Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; (miem. →({{jãz.|de}}
214935
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox||Gard=Ùskô|rodzôcz=Ùsczi|adjektiw_mask=Ùsczi|adjektiw_fem=Ùskô|céch=POL Ustka COA.svg|fana=POL Ustka flag.svg|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta|mapa=PL|rozmiar=250|rodzaj=inline|punkty mapy={{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|54°34'50"N 16°51'43"E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Ùskô]]}}}}|wòjewództwò=pòmòrsczé|kréz=słëpsczi|grodzki=|rodzaj_gminy=mieskô|gmina=|miejska=|bùrméster=Jacek Maniszewski|tel_um=|fax_um=|mail_um=|wiéchrzëzna=13,85|stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29|wysokość=|rok=2024|lëdztwò=13 574|gęstość=|aglomeracja=|czerënkòwi numer=(+48) 59|pòcztowi kòd=76-270|registracëjné tôfle=GSL|TERYT=|SIMC=|www=http://www.ustka.pl|gwôsné miono=Ustka|adres_um=Urząd Miasta Ustka, Wyszyńskiego 3|kod_poczt_um=76-270 Ustka}}
'''Ùskô''' (téż ''Ùszcz'', {{jãz.|pl}} ''Ustka'', {{jãz.|de}} ''Stolpmünde'') – gard w nordowi Pòlsce, w pòmòrsczim wòjewództwie, we słëpsczim krézu, na historicznëch [[Pòmrë|Pòmrach]], sedzba [[Gmina Ùszcz|wiesczi gminë Ùskô]].
Ùskô leżi na [[Wybrzeże Słowińskie|Słowińsczim Sztrądze]], kòl ùscô rzéczi [[Słëpiô|Słëpie]] do [[Bôłt|Bôłtu]]. Je hôwingòwim miastã, klimaticzno-[[Balneologia|balneòlogicznym]] kùrortã (solónka i bòrowina), mòrsczim kąpielëszczã a wëpòczinkòwim òstrzódkã.[[Òbrôzk:Ustka,_latarnia_morska_(HB1).jpg|mały|Bliza|lewo|267x267px]]Wedle pòdôwków [[Główny Statisticzny Ùrząd|GUS]] z 30.06.2024 r., Ùskô mia 13 574 mieszkańców<ref name="Populacja2024">[https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-w-2024-r-stan-w-dniu-30-06,6,37.html Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2024 r. (stan w dniu 30.06)] ({{jãz.|pl}}), Główny Urząd Statystyczny, przëstãp z 28.10. 2024 r.</ref>.
Òd 13 lëpińca 2003 Ùskã a [[Stôłpsk|Słëpsk]] łączi dogôdënk pòzéwóny Dwagardã ({{jãz.|pl}} ''Dwumiasto''). Òba miasta są sparłãczoné banową ë aùtobùsową kòmùnikacją.
W [[Lãdowò|Lãdowie]] kòl Ùsczi to dô [[Centrum Ùczbieniô Marinë]], mdącé głównym ùczbieniowim òstrzódkã [[Marina|Marinë]].
We [[Strzédnowiek|strzédnëch wiékach]] Ùskô bëła [[Kaszëbë|kaszëbską]] rëbacką òsadą słëchającą słëpsczémù kasztelaństwù i dzéla historiczny kawel z pòblësczim [[Stôłpsk|Słëpskã]]. Dzysdnia klimat stôri hôwingòwi òsadë mòże jesz nalezc westrzód rëbacczich chëczów we wiertlu midzë sz. Marinë a Czerwionëch Kòsyniérów. Ùchòwôł sã tuwò jesz ùkłôd sztrasów strzédnowieczny wsë, przez wzgląd na historiczną wôrtnotã òbjimniãti kònserwatorską òchroną<ref>[https://ustka.travel/a556-ustka.html Ustka – atrakcje turystyczne], ustka.travel, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>.
Dzysdnia to je plac rôd òdwiédzóny przez turistów, ze wzglãdu na blëskòsc Bôłtu, dobré skòmùnikòwanié a wielosc nocników, hotelów i [[Penzjónat|pensjónatów]], a téż [[Restaùracjô (gastronomiô)|restaùracjów]] i tawernów.
== Pòłożenié ==
Ùskô leżi nad Bôłtã w zôpadnym parce Słowińsczégò Sztrądu. W Ùsce do mòrza wpôdô rzéka [[Słëpiô]]. W zôpadnym dzelu miasta ùchôdô do mòrza téż strëga Czôrnô.[[Òbrôzk:Ustka,_port_morski_(HB18).jpg|mały|Wjôzd do pòrtu|lewo]]Wedle stanu z 1 stëcznika 2026 nadwiérzchniô miasta wënosa 13,85 km²<ref>[https://www.ustka.pl/pl/news/content/10648 Ustka powiększy się o część Przewłoki] ({{jãz.|pl}}), Ustka, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>.
Gard leżi na nordowò-zapôdnym kraju [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], w [[Stołpsczi kréz|słëpsczim krézu]] i grańczi z [[Gmina Ùszcz|wieską gminą Ùskô]].
W cządze pòwòjnowi pòlsczi adminystracje, òb lata 1950–1975 słëcha [[Kòszalińsczé wòjewództwò (1950–1975)|kòszalińsczémù wòjewództwù]], a òb lata 1975–1998 – [[Słëpsczé wòjewództwò|słëpsczémù wòjewództwù]].
== Demògrafiô ==
Wedle protokòłu biskùpi wizytacje z 1665 r., òsedlonëch w tedëczasny Ùsce bëłë 33 familie<ref>Gerard Labuda. Historia Pomorza: Do roku 1815. Pomorze Zachodnie w latach 1648–1815, Tóm 2, Dzél 3.</ref>. W pajicznikù 1947 w Ùsce mieszkało 3458 [[Pòlôszë|Pòlôchów]] i 371 [[Miemcë|Miemców]]<ref>Granica morska PRL, 1945–1950, 1979 s. 160.</ref>.
=== 2014 rok ===
Wedle pòdôwków z 31 gòdnika 2014 gard miôł 16 056 mieszkańców<ref name="Ludność2014-12">[http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/ludnosc-stan-i-struktura-ludnosci-oraz-ruch-naturalny-w-przekroju-terytorialnym-stan-w-dniu-31-xii-2014-r-,6,17.html Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 31 XII 2014 r.)] ({{jãz.|pl}}), Główny Urząd Statystyczny, ISSN 1734-6118</ref>.
Piramida wiékù mieszkańców Ùsczi w 2014<ref name="populacja2016">[https://www.polskawliczbach.pl/Ustka Ustka w liczbach] ({{jãz.|pl}}), Polska w liczbach, przëstãp z 18.01.2023 r.</ref>
[[Òbrôzk:Piramida_wieku_Ustka.png|link=Plik:Piramida_wieku_Ustka.png|600x600px]]
[[Òbrôzk:Ustka_z_lotu_ptaka_IMG_6828.jpg|mały|Ùskô (2010)]]
=== 2021 rok ===
Wedle pòdôwków GUS, w Ùsce w 2021 mieszkało 14 954 lëdzy, w tim 7134 chłopów (47,7%) a 7820 białków (52,3%). W produkcyjnym wiékù bëło 61,7% chłopów i 49,3% białków.<ref name="populacja20162">[https://www.polskawliczbach.pl/Ustka Ustka w liczbach] ({{jãz.|pl}}), Polska w liczbach, przëstãp z 18.01.2023 r.</ref>
== Topònimiô ==
Miono mô słowiańsczé pòchôdanié i topògraficzny charakter. Pòwsta òd [[Pòmòrsczi jãzëk|pomorskiego]] kòntinuantu [[Prasłowiańsczi jãzëk|psł.]] pòwszédny pòzwë *ustьje „ùscé”<ref>W. Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego ({{jãz.|pl}}), s. 110; Wydawnictwo Gdańskie, Gduńsk, 1993</ref>. Miemiecczé miono ''Stolpmünde'' téż mô topògraficzny charakter i je złożenim dwùch elementów: gwôsny pòzwë ''Stolpe'' „[[Słëpiô]]” (ò słowiańsczim pòchôdanim) i pòwszédny pòzwë ''Münde'' „ùscé”<ref>W. Iwicki, Toponimia byłego powiatu słupskiego ({{jãz.|pl}}), s. 105; Wydawnictwo Gdańskie, Gduńsk, 1993</ref>.
Òb czile miesãcy pò przejimniãcym gardu przez pòlską adminystracjã w 1945 równoczasno fónksnérowało czile mionów miasta: ''Nowy Słupsk'', ''Nowe Słupie'', ''Postomin'', ''Postomino'', ''Słupioujście'', ''Słupie'', ''Ujście'' a ''Uszcz''<ref>{{cytuj książkę|tytuł=Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945–1948|inni=Tadeusz Białecki (red.)|wydawca=Książnica Pomorska w Szczecinie|miejsce=Szczecin|rok=2002|strony=228|isbn=83-87879-34-7}}</ref>. Òstateczno rozpòrządzenim w 1946 ùstanowiona òsta pòzwa ''Ustka''<ref>Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. ({{Monitor Polski|1946|142|262}}, s. 7).</ref>.
[[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]] bédëje kaszëbską fòrmã ''Ùszcz''<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/uchwaa-nr-6-2010/ ''UCHWAŁA NR 6/RJK/10 Z DNIA 6-01-2010 R. W SPRAWIE STOSOWANIA KASZUBSKICH NAZW MIAST I WSI GMINNYCH I SOŁECKICH'' ({{jãz.|pl}}), Skarbnica Kaszubska, przëstãp z dnia 1.07.2026 r.</ref>. [[Friedrich Lorentz]] òdnotérowôł w pòblësczich [[Słowińsczi jãzëk|słowińsczich gwarach]]: ''Vʉ͂skå (Ùskô),'' z mionama mieszkańców mët: ''Vʉ͂ščȯu̯n, Vʉ͂ščȯu̯nkă (Ùszczón, Ùszczónka)<ref>Lorentz F., ''Slovinzisches Wörterbuch: zweiter Teil: P-Z: Orts- und Personennamen. Nachträge, Unsichere Wörter'', Sankt Petersburg: Kaiserliche Akademie der Wissenschaften, 1912, s. 1535.</ref>. Pòlskò-kaszëbsczi słowôrz miestnëch ë fizjografnëch mión'' pòdôwô fòrmã ''Ùstka''<ref>É. Bréza, A. Chlëdzyńsczi'', Polsko-kaszubski słownik nazw miejscowych i fizjograficznych'', str. 222; Gduńsk, 2006</ref>. [[Òbrôzk:Ustka_from_plane.JPG|mały|Lotniczi òdjimk Ùsczi]]
== Historiô ==
Z ùmòwë słëpsczich rôdców ze [[Swiãcowie|Swiãcama]] (Jaszkò ze [[Słôwno|Słôwna]] a Jaszko z [[Dërłowò|Rëwałda]]) z 2 gromicznika 1337 pòchôdô nadczidka ò jistnienim festindżi w môlu ùscégò [[Słëpiô|Słëpie]]. Festinga w Ùsce jest [[Gardzëszcze (archeòlogiô)|gardzëszczã]] „quondam castrum”, w dogôdënkù je to plac òpisóny jakno:
''...nec non totum et integrum portum Stolpesmunde dictum, penes aquam stolpensem tam ab una quam alia parte situm...''
...jak téż cawny i niepòdzélny pòrt Ùskô, pòłożony pò òbù starnach rzéczi Słëpie...<ref name="autonazwa1">Dzieje Ustki – praca zbiorowa, Polskie Towarzystwo Historyczne w Słupsku 1985 r.</ref>
Szlachòwno do mieszkańców jinszich miesczich wsów, ùszczani bëlë pòddónyma Słëpska. Z te pòwòdu mùszelë składac pòddańczą przësëgã, tpzw. ùską przësëgã, a téż płacëc pòdatczi na rzecz miasta, dbac ò stón hôwindżi i kejów, ùprawiac je, pòmagac przë rozladënkù ë zaladënkù òkrãtów, a przë wjezdze òkrãtów do hôwindżi. Òbrzesziwôł jich téż młinny mùsz (miesczi młin w Zamełowie). Mieszkańcë Ùsczi apartnilë sã nié le òbrzészkã wëkònywaniégò wszelejaczich robòtów i ùsłëgów zrzeszonëch z pòrtã, ale téż płacenim szaséjowégò pòdatkù, a nié pòdrëgù, czë òdrôbianim pańszczënë. Jaż do [[Trzëdzescëlatnô wòjna|trzëdzescëlatny wòjnë]] ekònomiczno samòstójny ùszczani, przédno [[Szëper|szëprowie]], karczmarze i wójtowie, przëjimelë òbëwatelstwò gardu Słëpska i kòrzistelë z przëwilejów wëchôdającëch z pòsôdaniégò miesczich prawów. Mieskô radzëzna Słëpska ùchwôla sztatutë, regùlaminë i pòrtowé tarifë, mianowa [[Wójt|wójta]], decydowa ò wszëtczich robòtach zrzeszonëch z fónksnérowanim hôwindżi, òpiséwa zortë i wësokòsc pòdatków płaconëch przez ùszczanów, patronowa kòscołowi i szkòle. Wójt Ùsczi béł narôz hôwingòwim wójtã. Trzimôł òn wëkònôwczą włôdzã w òbrëmim Ùsczi w òdniesenim do ji stałëch mieszkańców, przebiwającëch cządama gòsców (kùpców) a sprawów wëchôdającëch z bieżącégò dzejaniô hôwindżi.
Òd 1329 do kùńca 1342 Ùskô i Słëpsk w drodze [[Zastôw|zastawù]] bëłë w pòsôdanim [[Krzëżacczi zôkón|krzëżacczégò zôkònu]]. Béł to trudny cząd, bò czej ksyżã [[Bògùsłôw V]] nie béł w sztãdze spłacëc w terminie do 1 stëcznika 1343 r. nôleżny kwòtë 3334 grziwnów, realnô sta sã zagrôżba przejimniãcégò zemi przez zôkón we wieczësté òbsôdanié. Òstateczno nã sëmã zebra spòlëzna. Te dëtczi pòzwòlëłë Słëpskòwi i mieszkańcóm słëpsczi zemie wëkùpic sã z rãk Krzëżôków. Òd 1368 Ùskô leża w grańcach [[Słëpsczé ksãstwò|słëpsczégò ksãstwa]], dôwnégò lenna [[Kòruna Pòlsczégò Królestwa|Kòrunë Pòlsczégò Królestwa]], pózni w grańcach [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|pòmòrsczégò ksãstwa]] [[Grificë|Grifitów]] ze stolëcą w [[Szczecëno|Szczecënie]].
Òd XIII wieku na ne terenë przecygelë miemiecczi kòlonizatorzë. Lëczba lëdztwa rosła wiedno prãdzy. Kòscół w Ùsce, jakô ju tedë mia jinszé miono – ''Stolpmünde'', béł bùdowóny z kòscołã we [[Wëtrowno|Wëtrownie]] (1356). Zbùdowóny z drzewa kòscół pòd wezwanim [[Swiãti Mikòłôj|św. Mikołaja]] stojôł na zwëższenim, nôgwësni bënë stôrégò słowiańsczégò [[Gardzëszcze (archeòlogiô)|gardzëszcza]]. Filialnô swiãtnica kòscoła we Wëtrownie bëła brëkòwónô jakno dzénny a nocny nawigacyjny znak.
Pòwôżniészą inwesticją bëła, rozpòczãtô kòl pòłowë XIV st., rozbùdowa hôwindżi. Tedë to òstałë zbùdowóné pierszé trwałé pòrtowé sprzãtë – [[Mòlo|mòla]] ò dłëżawie òk. 55 m, wëkònóné z kôstów z kamieniama, zmòcnionëch pôlama, a téż drzewiané ùmòcnienia brzegów hôwingòwégò karnalu ò dłużawie: lewi, zôpadny brzég – 280 m, prawi, pòrénczny – 320 m. Przedłëżenim ùmòcnieniów bëłë mòla. Pòsobny etap rozbùdowë pòrtu, sparłãczony z kapitalnym remóntã donëchczasnëch ùrządzeniów, to dało w XV st. Mòlo òstało tej przedłëżoné do òk. 100 m, pòrénczny brzég pòrtowégò karnalu òstôł zmòcniony scaną z pôlów ò dłużawie 170 m a téż òstałë wëmienioné wszëtczé zùżëté abò skażoné elementë donëchczasnëch kònstrukcjów.
Wizytacje szkòłów przënôszają pierszé infòrmacje ò szkòle w Ùsce z 28 lëpińca 1590 i z 1729. W 1590 to dało téż nadczidkã, co mieszkańcowie Ùsczi zajimają sã intensywno rëbaczenim.
Òb czas [[Wojna trzydziestoletnia|trzëdzescëlatny wòjnë]] 2 lëstopadnika 1626 do [[Mòrskô hôwinga Ùszcz|pòrtu w Ùsce]] wjachałë szwédzczé wòjska. Dzejalnosc pòrtu przëgasła. Zmniésza sã téż lëczba mieszkańców. W dodôwkù do tragediów zrzeszonëch z wòjną w 1644 Ùskã zdzegwił òdżin; przedërchało 15 chëczi i cerkwiô.
[[Òbrôzk:Ustka_1890-1900_fragment.jpg|mały|[[Bliza w Ùsce|Bliza]] (XIX w.)]]
W 1648 pòkòjowi traktat i dodôwkòwé dogôdënczi w 1653 òddałë pòrénczny part Zôpadnégò Pòmòrzégò, a tej i Ùskã, pòd panowanié [[Brandenbórg-Prësë|brandenbòrskò-prësczégò]] państwa, przesztôłconégò w 1701 w [[Królestwò Prësów]].
W XVIII stalatim niewielné òkrãtë bëłë rozladowiwóné na redze. W 1794 w Ùsce mieszkało kòl 700 òsób.
Nowô wòjna zaczãtô przez [[Napòléón Bonaparte|Napòléòna]] spòwòdowa, że [[Wiôlgô Armiô]] zajimnã Zapôdné Pòmòrzé na przełómanim lat 1806/07. Ùskô hôwinga bëła blokòwónô.
[[Òbrôzk:POL_USTKA_PORT_NA_OLD_POSTKARDS.jpg|mały|Hôwinga – pòrtowi karnôl (1905)]]
W 1888 kònsekrowónô bëła nowô cerkwiô. Mùrowóny bùdink òd cegłë na fùndamence z granitowëch kamieni. Bùdowa wąskò- a szeroksztrekòwégò banu (zôczątk XX wiékù) dokòna schùtczeniô gòspòdarczégò rozwiju hôwindżi, jak téż cawnégò regionu. Lëczba lëdztwa Ùsczi w 1818 wënosa 477, a w 1941 – 5051 òsób.
Pierszé, dosc zachtné inwesticje wëpòczinkòwi infrastrukturë òstałë pòdjimniãté przez mieską gminã w 1911. Bùdacje pò òbù starnach pòrtu bëłë ò drzewiany kònstrukcje a pòstawioné na pôlach. Projekt zgrôwôł, cobë szlachòwac za kąpnicama w [[Sopòt|Sopòtach]]. Òd ne czasu je nieprzerwóny przërost realizacjów nëch inwesticjów.
W 1904 ùskô [[bliza]] emitowa biôłi przeriwóny wid, a òd 1913 r. dodôwkòwò na pòréncznym mòlu dzeja dôcznô syrena.
8 stëcznika 1914 rokù na zôpadnym sztrądze w òkòlim Ùsczi zdarza sã mòrskô katastrofa – môłi a stôri parówc „Stolp” òstôł wërzucony na zôlój òb czas sztorëmù.
Òd séwnika 1939 i òd czerwińca 1941 òbrzesziwałë na gwësny czas ògrańczenia dlô cywilnégò rëchù òkrãtów. Pòd kùńc lat 30. pojawiłë sã planë rozbùdowë hôwindżi. Pò wëbùchù wòjnë robòtë ùstałë, a jedurną pòòstałoscą pò nëch zdarzeniach je dzél nieùkùńczonégò mòla (tpzw. trzecé mòlo). Òd 1942 w môłim stãpieniu bëła rozbùdowiwónô òkrãtowniô. Do pòłowë 1944 w Ùsce bëło òk. 230 sôdzewëch. Òd séwnika 1944 r. Miemcë „przechòwiwelë” w Ùsce zacht duńsczi [[Pancernik obrony wybrzeża|pancernik òbronë sztrądu]] [[Niels Iuel (1918)|„Niels Iuel”]], jaczi służił jima za pòmòcniczi bôt. W 1944 dlô Ùsczi (òsoblëwie ze wzglãdu na pòrt, chtëren dôwôł mòżebnosc zwiorniãcô przed frontã) gromadzëło sã baro wiele ùchódników. Panowa pò prôwdze òstrô zëma, felowało kwatérów i jôdë.
[[Òbrôzk:POL_USTKA_PORT_NA_OLD_PSTKARDS.jpg|mały|[[Mòrskô hôwinga Ùszcz|Hôwinga]] (1910)]]
9 strëmiannika 1945 môlëzna òsta zajimniãtô przez pancerné òddzéle [[3 Gwardijsczi Pancerny Kòrpùs (ZSSR)|3 Gwardijsczégò Pancernégò Kòrpùsu]] [[2 Biôłorusczi Front|2 Biôłorusczégò Frontu]] (pò wòjnie na tczã sowiecczich żôłnérzów òstôł pòstawiony pòmnik na placu Wòlnotë)<ref>Rada Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa „Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945”, Sport i Turystyka 1988, [[Specjalna:Książki/8321727093|ISBN <span class="isbn">83-217-2709-3</span>]], s. 686.</ref>. Pòwsta kòmendantura, jakô ùtwòrza miemiecką, pòmòcniczą administracjã z miemieczim bùrméstrã. Zaczãlë sã zjeżdżac pòlsczi òsedléńcowie. Pierszô pòlskô wëszëzna, Miesczi Zarząd ({{jãz.|pl}} ''Zarząd Miejski''), rozpòczã ùrzãdowanié 11 maja 1945. Pierszim bùrméstrã òstôł Wacław Jaworski, a jegò zastãpcą Wacław Michalski<ref>Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Słupsku. Sprawozdanie z działalności Zarządu Miejskiego w Ustce za okres 1945–1950.</ref>. Pòżdôwk PKP wrócył do dzejaniô na turze Słëpsk – Ùskô 29 czerwińca 1945 przëjazdã banë, jaką przëjachelë rôczony do Ùsczi gòsce na pierszé pò wòjnie [[Swiãto Mòrza]]. Pòcztowi Ùrząd, pòwòłóny do żëcô 3 maja 1945, òbjimôł swòjim sëgã ze zôczątkù Ùskã i 20 pòblësczich gminów. Òficjalné przekôzanié administracyjny włôdzë Pòlôchóm òdbëło sã 22 lëpińca 1945. Zlikwidowónô òsta sowieckô wòjnowô kòmendantura. Òb nen czas zameldowónëch bëło w Ùsce 266 Pòlôchów.
W latach 50. Ùskô zaczã sã rozwijac jakno wiwczasowò-wëpòczinkòwô môlëzna. Pòwstôwałë wëpòczinkòwé òstrzódczi institucjów a zakładów prôcë, na zôczątkù na spòdlim przedwòjnowëch willów, pózni nowò bùdowónëch òbiektów. Pòd kùńc 60. lat fónksnérowałë tu ju sztërë wiôldżé wiwczasowé òstrzódczi [[Fundusz Wczasów Pracowniczych|FWP]] („Czarodziejka”, „Celwiskoza”, „Przystań” i „Włókniarz”), jaczi dispònowałë òk. 700 placama mët a dało téż trój mniészich zakładowëch òstrzódków (skłôdającëch sã przédno z kempingòwëch chëczów), skùpionëch w pòréncznym dzélu miasta. Dzejało 5 restaùracjów, 2 rëbné barë, mléczny bar, kawiarniô, 2 kina („Delfin” i MDK) a 3 binë<ref>Krystyna Chylińska (òbrob.): ''Informator FWP''.Warszawa: Wydawnictwo Związkowe CRZZ, 1968, s.191-192.</ref>.
[[Òbrôzk:Ustka,_port,_1979.jpg|mały|Ùskô hôwinga w 1979]]
W gòdnikù 2013 do ùżëtkù òsta òddónô òbrotowô mòst dlô piechtnëch nad pòrtowim karnalã. Stalanô kònstrukcjô ò mase wikszi jak 80 t mô wnet 58 m dłużawë mô wësoczi na 24 m [[Pylon|pilón]] a pòmòst o szerzawie 4 m. Òbrôcanié mòstu warô 4 minutë i je mòżebné dzãka elektricznémù nanëkòwi. Bùdacjô dérowa pół rokù i kòszta 4,39 mln zł<ref>[http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/56,35612,16750825,Kladka_nad_Kanalem_Portowym__Ustka__wyroznienie_I_stopnia,,5.html Wybrali najlepszą przestrzeń publiczną. Wygrała kontrowersyjna inwestycja] ({{jãz.|pl}}), Wyborcza Trójmiasto, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>. Pò dwalatny przerwie zrzeszony z awarią, mòst òstôł zôs òdemkłi w maju 2017<ref>T. Częścik, [http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,21756218,feralna-kladka-w-usteckim-porcie-znow-dziala.html Feralna kładka w usteckim porcie znów działa] ({{jãz.|pl}}), Wyborcza Trójmiasto, przëstãp z 2.07.2026 r.</ref>.
== Kwestiô felënkù miesczich prawów ==
[[Òbrôzk:Ustka,_ratusz_(HB1).jpg|mały|Rôtësz (dôwnô szkòła)]]
Midzë 5 a 13 czerwińca 2007 to dało w Ùsce kònsultacje w sprawie nadaniégò môlëznie Ùskô sztatusu gardu<ref>[https://bip.um.ustka.pl/Article/get/id,17016.html Uchwała Nr 67/2007 w sprawie: konsultacji o nadanie statusu miasta]</ref>. Przëczëną te bëło pòdwôżenié historicznégo faktu nadaniô Ùsce miesczich prawów przez Miemców 22 strëmiannika 1935. Przë leżnoscë òbchòdów 70. roczëznë nadaniégò miesczich prawów, ùsczi gazétnik, pòdjimôrz a historik [[Marcin Barnowski]] òdkrił, co Ùskô nigdë nie òtrzima miesczich prawów, a ji terôczasny sztatus gardu je wënikã ùzurpacje. Nie ùdało sã nalezc niżódnégò dokùmentu pòcwierdzającégò nadanié Ùsce miesczich prawów, a data 22 strëmiannika 1935 je blós datą wëdaniégò ''rozpòrządzeniégò do ùstawù o ùstroju gminów'', dzãka jaczémù kòżdi przédnik gminë òbligatorijno stôł sã bùrméstrã. To òznôczô, że zmienia sã le samòrządzënowô titulatura, a samò rozpòrządzenié nie stanowiło nadaniô miesczich prawów. Co wicy, wëdóny w 1938 rokù spisënk gardów Westrzédnégò Pòmòrza, mającëch mni jak 10 tësãcy mieszkańców, nie òbjimôł Ùsczi. Ùskô nie wëstãpiwô jakno gard w niżódnym midzëwòjnowim wëkazu gminów (np. w ''Amtliches Gemeindeverzeichnis für das Deutsche Reich'' z 1939), a jakno miasto pòjôwiô sã pierszi rôz w pòlsczich pòwòjnowëch zdrojach [[Główny Statisticzny Ùrząd|GUS]]<nowiki/>u. No wëdarzenié stało sã historiczną sensacją<ref>http://www.gp24.pl/wiadomosci/art/4249071,ustka-to-wioska,id,t.html J. Cegła, ''Ustka to wioska'' ({{jãz.|pl}}), Głos Pomorza, przëstãp z 1.07.2026 r.</ref>. Pòjawiłë sã bédënczi złożeniégò wnióskù do [[Premiéra (pòlitika)|premiérë]] ò nadanié Ùsce miesczich prawów. Równak wedle [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minysterstwa Bënowëch Sprawów ë Administracje]], nie bëło taczi brëkòwnotë, bò we wielnëch prawnëch aktach wëdónëch pò 1975 rokù,<ref>Np. ''Dz. U.'' z 1975 r. Nr 16, pòz. 91 i ''Dz. U.'' z 1998 r. Nr 96, pòz. 603.</ref> Ùskô figùrëje jakno gard<ref>[http://fakty.interia.pl/newsroom/news/ustka-jest-miastem,990670 Interia.pl/PAP: ''Ustka jest miastem,'' 09.10''.''2007 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Òstateczno pò przeprowadzony analize przepisów òstało pòcwierdzoné, że Ùskô mô miesczé prawa przënômni òd 1 lëpińca 1976 rokù. Przëjimniãcé jinszi interpretacje prowadzëłobë do ùznaniégò, że równoczasno fónksnérowałëbë dwie gminë ò identycznym prawnym sztatusu ''wiesczi gminë'' (a tej wieskô gmina i pseùdo-mieskô gmina), co je niedopùszczalné. Na spòdlim tëch kònkluzjów MBSëA scwierdzëło, że wëszëzna Ùsczi ni mùszi sã starac ò nadanié miesczich prawów<ref>[http://www.gp24.pl/apps/pbcs.dll/article?AID=/20071006/USTKA/71005021 GP24.pl: ''Prawa miejskie potwierdzone''] , Głos Pomorza ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 1.07.2026 r.</ref>.
Analogiczny prawny stón tikający sã felënkù fòrmalnégò aktu nadaniégò miesczich prawów béł w [[Pruszcz|Pruszczu]].
== Kùrort Ùskô ==
Pierszé môłé łaznie pòwstałë w Ùsce na przełómanim XIX i XX w. Kùracjô pòléga na zëmnëch a gòrącëch kąpielach w mòrsczi wòdze a szpacérach pò bòrach. Lékarzony bëlë rekònwalescencë pò gripach a chòri na płëca, [[Astma|astmaticë]] i [[Reùmaticzné chòroscë|reùmaticë]]. Kùracyjny cząd warôł òd 15 czerwińca do 15 séwnika. W 1905 dało 2 kùrortowëch lékarzów [33]. W 1911 na placu stôrëch łazniów òstôł òdemkłi nowi Rodoléczny Zakłôd<ref>Artur Flaczyński i jiny: ''Sanatoria i uzdrowiska''.Dom Wydawniczy PWN, Warszawa 2016, s.98,99. <nowiki>ISBN 978-83-268-2502-6</nowiki>.</ref>. Frekwencjô przed [[I swiatowô wòjna|I swiatową wòjną]] wënosa w sezonie kòl 3500–3600 lëdzy i niewiele sã zwiksza òb midzëwòjnowi cząd<ref>Józef Lindmajer i jiny: ''Dzieje Ustki''. s. 113; Polskie Towarzystwo Historyczne, 1985.</ref>.
Òb zôczątkòwé lata pò wòjnie to dało stagnacjã w kùrortowi dzejalnoscë. Dopiérze w 1974 po ùrësznienim Rodolécznégò Zakładu (zamienionégò na miesczé łaznie) òstałë zòrganizowóné pierszé turnusë dlô kùracjuszów. 1 lëpińca 1978 pòwsta Państwòwô Pòdjimizna Kùrort Ùskô ({{jãz.|pl}} ''Państwowe Przedsiębiorstwo Uzdrowisko Ustka''). Rëgnã òrganizacjô sanatoriów na spòdlim wëpòcznikòwëch òstrzódków. Tak òstało ùrządzoné sanatoria Azoty, Pomorze, Radość, Perła, Promyk. W jednym turnusu lékarzëło sã 590 kùracjuszów<ref>Józef Lindmajer i jiny: ''Dzieje Ustki''. s. 189; Polskie Towarzystwo Historyczne, 1985.</ref>. W 1988 Ùskô zwëska sztatus kùrortu. Do rozwiju lékarsczi òfertë Ùsczi jakò kùrortu wiôldżi wkłôd wniósł Henryk Klimczuk, jegò Przédny Lékôrz w latach 1981–2010<ref>''Od kąpieliska do uzdrowiska. 1988-2018 Trzydziesta rocznica nadania Ustce statusu miejscowości uzdrowiskowej''. Infòrmacyjnô tôblëca kòle tãżnie w Ùszczë, 2018, s. 1.</ref>.
W 2010 kùrort òstôł spriwatizowóny. Kùpia gò familiô de Lubicz Szeliskich przez wëcmaniznã Hotel Lubicz w Ùsce<ref>''Od kąpieliska do uzdrowiska. 1988-2018 Trzydziesta rocznica nadania Ustce statusu miejscowości uzdrowiskowej''. Infòrmacyjnô tôblëca kòle tãżnie w Ùszczë, 2018, s. 1.</ref>. Kùrortowô dzejalnosc òsta òd tamnegò sztërkù baro rozszerzwionô. Dzysdnia bédowóné są nié le lékarsczé a hotelarsczé ùsłëdżi, ale téż profesjonalnô biologicznô òdnowa<ref>''[https://www.horecabc.pl/rodzina-de-lubicz-otworzyla-kolejny-hotel-na-wybrzezu/ Rodzina de Lubicz Szeliskich otworzyła kolejny hotel na Wybrzeżu]'' ({{jãz.|pl}}), horecabc.pl, przëstãp z 2.07.2023 r.</ref>.
W [[Kùrort|kùrorce]] prowadzoné je lékarzenié w czerënkù ortopedicznëch chòrosców, [[Choroby układu nerwowego|chòrosców nerwòwégò ùkładu]], [[Reùmaticzné chòroscë|reùmatologicznëch chòrosców]], kardiologicznëch chòrosców, nadcësnieniégò a chòrosców górnëch dechòwëch drogów<ref>(§ 6. Statut Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).</ref>.
Ùskã charakterizëje léczniczo kòrzistny [[klimat]], a do te nôtërné lékarsczé sërowinë:
* solónka 3,43% chlórkòwò-natriowô, jódkòwô, hipòtermalnô ze zleżënë „Ustka IGH-1”,
* zlëżënë lékarsczégò torfù – bòrowinë „Ustka-1”, rechòwóné do spòdlowëch kòpalënów<ref>(§ 5. Statut Uzdrowiska Ustka) Uchwała Nr XXXV/282/2009 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 r. Nr 102, poz. 2020).</ref>.
=== Kąpielëszcza ===
W òbrëmim miasta òstałë wëznaczoné 2 latné mòrsczé [[Kąpielisko|kąpielëszcza]]<ref name="rada_kapieliska">Uchwała Nr XXXV/303/2013 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk</ref>:
* Ustka Wschód (Ùskô Pòrénk) – òbjimającé dłużawã 500 m zôlojewi linie rechòwóny na pòrénk òd òk. 250 m pòréncznégò mòla,
* Ustka Zachód (Ùskô Zôpôd) – òbjimającé dłużawã 200 m zôlojewi linie rechòwóny na zôpôd òd òk. 110 m òd zôpadnégò mòla.
<gallery widths="200" heights="150" perrow="3" style="text-align: center">
Òbrôzk:Ustka, plaża wschodnia (HB2).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_wschodnia_(HB2).jpg|Główné wéńscé na pòrénczny gòłobrzég
Òbrôzk:Ustka, plaża wschodnia (HB5).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_wschodnia_(HB5).jpg|Pòrénczny gòłobrzég
Òbrôzk:Ustka, plaża wschodnia (HB3).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_wschodnia_(HB3).jpg|Widzënk z pòréncznégò mòla na hôwingã i pòrénczny sztrąd (2023)
</gallery>W 2012 r. kąpielëszcza Ùskô Pòrénk a Ùskô Zôpôd bëłë zgòdą z òbrzészkòwima jakòscowima wëmògama dlô wòdë w kąpielëszczu wedle Eùropejsczi Ùnie<ref>[http://www.eea.europa.eu/themes/water/status-and-monitoring/state-of-bathing-water/bathing-water-data-viewer Bathing water quality – data viewer.] ({{jãz.|en}}), European Environment Agency, przëstãp z 14.06.2013 r.</ref>.<gallery widths="200" heights="150" perrow="3" style="text-align: center">
Òbrôzk:Ustka, plaża zachodnia (HB2).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_zachodnia_(HB2).jpg|Widzënk ze zôpadnégò mòla na gòłobrzég
Òbrôzk:Ustka, plaża zachodnia (HB10).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_zachodnia_(HB10).jpg|Widzënk ze zôpadnégò mòla na hôwingã
Òbrôzk:Ustka, plaża zachodnia (HB5).jpg|link=Plik:Ustka,_plaża_zachodnia_(HB5).jpg|Zôpadny gòłobrzég, tpzw. trzecé mòlo
</gallery>W 2013 r. òstôł ùstalony kąpielowi cząd warający òd 15 czerwińca do 15 séwnika<ref name="rada_kapieliska2">Uchwała Nr XXXV/303/2013 Rady Miasta Ustka z dnia 28 maja 2013 r. ws. wykazu kąpielisk</ref>.
== Transpòrt ==
[[Òbrôzk:Ustka,_dworzec_kolejowy_(HB3).jpg|mały|Banóf a bùsowiszcze]]
=== Ban ===
Ùskô bëła w ùszłoce za wãzłową stacjã, òd jaczi òdlôżałë banowé linie:
* Głównô [[Piła (gard)|Piła]] – Ùszcz
* [[Słôwno]] – Ùszcz o długości 36 km
* [[Kòmnino]] – Ùszcz o długości 24 km
Dzysdnia jistnieje blós liniô Głównô Piła – Ùszcz, pòòstałé dwie òstałë zdemóntowóné pò 1945 przez Czerwioną Armiã jakno wòjnowô zwënéga. Je to jednosztrekòwô zelektrifikòwónô banowô liniô.
[[Òbrôzk:Ustka,_dworzec_kolejowy_(HB4).jpg|mały|Pamiątkòwi kam]]
W òbrëmim gardu to dô dzysdnia dwa dzejającé banowé pòżdôwczi: Ustka a Ustka Uroczysko.
=== Aùtobùsë ===
[[Òbrôzk:Ustka,_dworzec_autobusowy_(HB1).jpg|mały|Bùsowiszcze]]
[[Òbrôzk:Ustka,_pomnik_Ireny_Kwiatkowskiej_(HB1).jpg|mały|Łôwka Irénë Kwiôtkòwsczi]]
Z Ùsczi [[Krajewô droga nr 21 (Pòlskô)|krajewą drogą nr 21]] mòże dojachac do [[Stôłpsk|Słupska]] aùtobùsama firmów:
* PKS Słupsk A.W. – liniô 200 – tur do Słëpska<ref>Redakcjô, ''[https://gp24.pl/pks-slupsk-rezygnuje-z-linii-500-przewoznik-do-ustki-kursuje-jako-linia-200/ar/c1-15275860 PKS Słupsk rezygnuje z linii 500. Przewoźnik do Ustki kursuje jako linia 200]'' ({{jãz.|pl}}), Głos Pomorza, 6.11.2020 r., przëstãp z 20.08.2022 r.</ref>
* Nord Express w. z ò.ò. – liniô 500 – tur do Słëpska<ref>''[https://nordexpress.pl/polaczenia-slupsk-ustka/ Nord Express – tanio, szybko, na czas! » Połączenia Słupsk – Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), nordexpress.pl, przëstãp z 20.08.2022 r.</ref>
* Ramzes w. z.ò.ò. – liniô 500 – tur do Słëpska<ref>''[https://ramzes.ustka.pl/rozklad-jazdy.php Ramzes Ustka Usługi przewozowe Słupsk-Ustka Przewozy autobusowe]'' ({{jãz.|pl}}), ramzes.ustka.pl przëstãp z 20.08.2022 r.</ref>
Òd 12 lëpińca 2018 jistnieje téż mieskô kòmùnikacjô òbsłëgiwónô przez PKS Słupsk A.W.<ref>Rzeczkowska B., ''[http://www.gp24.pl/wiadomosci/ustka/a/w-czwartek-rusza-darmowa-komunikacja-w-ustce-sprawdz-rozklad-jazdy,13325722/ W czwartek rusza darmowa komunikacja w Ustce. Sprawdź rozkład jazdy]'' ({{jãz.|pl}}), „gp24.pl”, przëstãp z 25.07.2018 r.</ref> To dô téż regionalné sparłãczenia w czerënkù [[Rowë|Rowù]] czë [[Jarosłôwc|Jarosłôwca]].
== Kùltura ==
{|
| width="50%" |
; Institucje kùlturë w Ùsce
:
* Centrum Twórczi Aktiwnoscë w Ùsce
* Dodóm Kùlturë w Ùsce
* Mieskô Biblioteka
* [[Mùzeùm Ùsczi Zemi w Ùsce|Mùzeùm Ùsczi Zemi]]
* [[Mùzeùm Piekarnictwa a Cëczernictwa w Ùsce|Mùzeùm Piekarnictwa a Cëczernictwa]]
* Mùzeùm Òkrãtów
* Mùzeùm Bùrsztënu
| width="50%" |
; Regùlarné kùlturalno-rekreacjowé rozegracje w Ùsce
:
* Columbus Festiwal Wiatru (Festiwal Wiatru – lotniczé i mòtoparalotniowé pòkôzczi)
* Grand Lubicz Festiwal Światła (Festiwal Widu)
* Festiwal Ulicznych Reakcji Artystycznych (Festiwal Sztrasowëch Artisticznëch Reakcjów)
* „Bielsko Biała i Beskidy w Ustce” ([[Bielsko-Biała]] a Beskidë w Ùsce)
* Ustka Charlotta Enduro Extreme
* Dni Morza (Dnie Mòrza)
* Sound of Gravity (swiãto ekstremalnëch spòrtów)
* Mistrzostwa Polski w wypłukiwaniu bursztynu „Złoto Bałtyku” (mésterstwa Pòlsczi w wëpłëkiwanim bùrsztënu)
* Święto Miasta – „Dożynki Rybne” (Swiãto Gardu – „Rëbné Òżniwinë”
* Hip-Hop na fali (Hip-hop na wale)
* Pòkôzk módë z firmą Pierre René
|}
[[Òbrôzk:Ustka_ul._Chopina_8_willa_A1285.jpg|mały|Dodóm Twórczi Robòtë, sz. Chopina 8]]
Wiele lat w Ùsce mieszkôł a twòrził kaszëbsczi pisôrz, dr [[Marian Majkòwsczi|Marión Majkòwsczi]].
== Pòùczëna<ref name="autonazwa1" /> ==
=== Szkòlnictwò do 1939 rokù ===
Òb całé XIX stalaté w Ùsce dało le jednã pòwszechą szkòłã, ze zôczątkù czileklasową – elementarną, a pózni ò cawnym zakresu spòdlowi edukacje. Òb szkòłowi rok 1897/98 robiło w ni 6 szkólnëch, a w 1917 r. 8 szkólnëch i 3 szkólné. W bùdinkù szkòłë bëłë òsobnë klasë strzédny szkòłë niższégò stãpienia. Pòd kùńc XIX st. w Ùsce òsta ùsadzonô państwòwô nawigacyjnô szkòła pierszégò stãpienia ({{jãz.|de}} ''die Königliche Navigationsvorschule''). Nã szkòłã dërch dotikôł felënk pasowny lëczbë kandidatów. Òsta zlikwidowónô w 1910 rokù.
=== Szkòlnictwò pò 1945 rokù ===
Òb szkòłowi rok 1977/78 do spòdlecznëch szkòłów chòdzëło 1731 szkòlôków, Òglowòsztôłcącé Liceùm ùkùńczëło 58 ùczniów, a warkòwą szkòłã 65.
[[Òbrôzk:Ustka,_pomnik_żaglowca_(HB1).jpg|mały|Sztatura żaglówca kòl Spòdleczny Szkòłë nr 2]]
==== Spòdleczné szkòłë ====
* Spòdlecznô Szkòła nr 1 m. kpt. Leonida Telidżi,
* Spòdlecznô Szkòła nr 2 m. kòmandora Bolesława Romanowskiégò
* Spòdlecznô Szkòła nr 3 m. gen. Mariusza Zaruskiégò
* Niepùblicznô Spòdlecznô Szkòła ADVENTURE w Ùsce
W NSSz ADVENTURE to dô ùczbë kaszëbsczégò jãzëka.<ref>Niepubliczna Szkoła Podstawowa Adventure,https://www.facebook.com/reel/1422071593286668/?locale=pl_PL, Facebook, przëstãp z 3.07.2026 r.</ref>
==== Wëżispòdleczné szkòłë ====
* Zespół Technicznëch Szkòłów
* Zespół Òglowòsztôłcącëch Szkòłów m. Mikòłaja Kòpernika
== Spòrt ==
=== Spòrtowé klubë a towarzëstwa ===
* Miejski Klub Sportowy „Jantar Ustka” (miesczi spòrtowi klub)
* Lekkoatletyczny Klub Sportowy „Jantar Ustka” (letkòatléticzny spòrtowi klub)
* Klub Tenisa Stołowego (klub stołowégò tenisa)
* Stowarzyszenie Turystyczno Sportowe „STS Ustka” (turisticzno-spòrtowô stowôra)
* Stowarzyszenie Sympatyków Piłki Ręcznej „Szczypiorniak Ustka” (stowôra lubòtników rãczny balë)
* Stowarzyszenie „Yacht Klub Ustka” (stowôra – jachtklub)
* Związek Kulturystyki i Fitness (związk kùlturisticzi a fitnessu)
* Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej (towarzëstwò rozkòscérzaniô fizyczny kùlturë)
* Usteckie Towarzystwo Sympatyków Sportu (towarzëstwò lubòtników spòrtu)
[[Òbrôzk:Ustka_plaza_IMG_fotografia_lotnicza_net_6873.jpg|mały|Ùskô hôwinga]]
=== Ùsczi spòrtówcowie ===
* [[Natasza Caban]]
* [[Tomasz Iwan]]
* [[Barbara Madejczyk]]
* [[Agnieszka Pogroszewska]]
* [[Kazimierz Adach]]
== Religiowé pòspólnotë ==
* [[Chrzescëjańskô Ewanielëcznô Pòspólnota (Pòlskô)|Chrzescëjańskô Ewanielëcznô Pòspólnota]]:
** misyjnô placówka w Ùsce<ref>''[https://www.chwe.pl/lista-placowek/ Zbory i placówki]'' ({{jãz.|pl}}), chwe.pl, przëstãp z 15.08.2023 r.</ref>
* [[Greckòkatolëcczi kòscół w Pòlsce|Greckòkatolëcczi kòscół]]:
** greckòkatolëcczi dëszpastursczi òstrzód kòl [[Kòscół Nôswiãtszégò Zbawicela w Ùsce|kòscoła Nôswiãtszégò Zbawicela]]<ref>''[https://www.cerkiew.net.pl/parafie-i-dekanaty/dekanat-slupski/ Dekanat słupski]'' ({{jãz.|pl}}), cerkiew.net.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref>
* [[Rzimskòkatolëcczi kòscół|Rzimskòkatolëcczi]]:
** parafiô sw. òjca Pio<ref>''[https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/220/ustka-sw-pio Parafia pw. św. Pio, Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), diecezjakoszalin.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref>
** parafiô Nôswiãtszi Marije Pannë Gwiôzdë Mòrza<ref>''[https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/218/najswietszej-maryi-panny-gwiazdy-morza-ustka Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Gwiazdy Morza, Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), diecezjakoszalin.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref>
** parafiô Nôswiãtszégò Zbawicela<ref>''[https://www.diecezjakoszalin.pl/parafia/szczegoly/217/ustka-najswietszego-zbawiciela Parafia pw. Najświętszego Zbawiciela, Ustka]'' ({{jãz.|pl}}), diecezjakoszalin.pl, przëstãp z 12.06.2023 r.</ref>
** [[Parafia wojskowa św. Marka Ewangelisty w Ustce|wòjskòwô parafiô sw. Marka Ewanielëstë]] z sedzbą w [[Lãdowò-Sedlëszcze|Lãdowie-Sedlëszczu]]
* [[Zelonoswiątkòwi Kòscół w PR|Zelonoswiątkòwi Kòscół]]:
** zbór w Ùsce<ref>''[https://kzustka.wixsite.com/nowa/kontakt Kontakt]'' ({{jãz.|pl}}), kzustka.wixsite.com przëstãp z 12.06.2023 r.</ref>
* [[Swiôdkòwie Jehowë w Pòlsce|Swiôdkòwie Jehowë]]: ([[Sala królestwa|Zala Królestwa]], sz. Dunina 12)<ref name="jw">Pòdôwczi wedle ''[https://apps.jw.org/ui/P/meeting-search.html#/weekly-meetings sznëkrownika zborów]'', z òficjalny starnë Swiôdków Jehowë jw.org; przëstãp z 15.10.2018 r.</ref>
** zbór Ùskô-Pòrénk<ref name="jw" />
** zbór Ùskô-Zôpôd
== Administracjô ==
Ùskô mô sztatus [[Mieskô gmina|miesczi gminë]]. Mieszkańcowie welëją do [[Rada gminy|Radzëznë Gardu]] Ùskô 15 rôdców<ref>Zarządzenie nr 56/10 Wojewody Pomorskiego z dnia 4 marca 2010 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2010 r. Nr 35, poz. 594).</ref>.
Mieszkańcowie welëją rôdców do [[Sejmik Województwa Pomorskiego|sejmikù wòjewództwa w òkrãgù nr 1]]. Pòsélców na Sejm welëją z [[Okręg wyborczy nr 26 do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej|welownégò òkrãgù nr 26]], senatora z [[Okręg wyborczy nr 62 do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej|òkrãgù nr 62]], a pòsélców do [[Parlament Europejski|Eùropejsczégò Parlamentu]] z [[Okręg wyborczy nr 1 do Parlamentu Europejskiego w Polsce|òkrãgu nr 1]].
Ùskô słëchô [[Rejonowi sąd|Rejonowémù Sądowi]] we Słëpskù, [[Òkrãgòwi sąd|Òkrãgòwémù Sądowi]] we Słëpskù<ref>Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 października 2002 r. ({{Dziennik Ustaw|2002|180|1508}}).</ref> a [[Samorządowe kolegium odwoławcze|Samòrządzënowémù Òdwòłôwczémù Kòlegium]] we Słëpskù<ref>Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. ({{Dziennik Ustaw|2003|198|1925}}).</ref>.
[[Òbrôzk:Ustka,_dom_kapitana_Haase_(HB2).jpg|mały|Stôrô rëbackô òsada, chëcz kapténë Haase, 1804]]
=== Partnersczé gardë a gminë ===
* [[Òbrôzk:Ustka,_ul._Czerwonych_Kosynierów_(HB1).jpg|mały|Stôrô rëbackô òsada (''XIX/XX w.'')]][[Bielsko-Biała]] – pòrozmienié ò wespółrobòce pòdpisóné 20 lëpińca 2002 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313035642/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=304 Bielsko-Biała.] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r.; zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=304 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref>
* [[Stôłpsk|Słëpsk]] – deklaracjô partnersczi wespółrobòtë w ramach Dwagardu z 13 lëpińca 2003 r.
==== Midzënôrodnô wespółrobòta ====
* [[Enkhuizen]] (Holandiô) – partnerskô ùmòwa pòdpisónô 5 maja 1992 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313041818/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=302 Enkhuizen] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r., zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=302 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref>
* [[Kappeln]] (Miemieckô) – partnerskô ùmòwa pòdpisónô 8 maja 1991 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313035616/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=301 Kappeln] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r., zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=301 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref>
* [[Palanga]] (Lëtwa) – partnerskô ùmòwa pòdpisónô 8 lëpińca 2006 r.<ref>[https://web.archive.org/web/20120313034020/http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=303 Palanga] ({{jãz.|pl}}) ComSerwis, przëstãp z 28.11.2011 r., zarchiwizowóné z [http://www.ustka.pl/new/index.php?fm=resident&fp=artykul&id=303 ny adresë] (13.03.2012 r.)</ref>
Òd 2008 rokù partnersczim gardã Ùsczi bëło téż rusczé miasto [[Pionierskij (królewieckô òbéńda)|Pionierskij]]. Pò [[Inwazjô Rusczi na Ùkrajinã|rusczi inwazje na Ùkrajinã]] w 2022 rokù dogôdënk ò wespółrobòce òstôł zerwóny<ref>[https://ustka.naszemiasto.pl/ustka-zerwala-umowe-partnerska-z-rosyjskim-miastem/ar/c1-86998958 Ustka zerwała umowę partnerską z rosyjskim miastem Pioniersk.] ({{jãz.|pl}}), ustka.naszemiasto.pl, 28.02.2022 r., przëstãp z 3.03.2022 r.</ref>.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Lëteratura ==
* Czesław Piskorski. Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Wyd. "Sport i Turystyka" Warszawa, 1980, ss. 298–299.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/7,35612,27260717,jacek-maniszewski-nowym-burmistrzem-ustki-frekwencja-wyborcza.html?disableRedirects=true Maciej Sandecki, Wyborcza, 28.06.2021 r., dostãp z 30.09.2022 r.
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Stołpsczi kréz]]
m55osjkrtyh5r7ecqda0tfv4olsk6dz
Biôłorus
0
5125
215198
214518
2026-09-23T22:04:31Z
DawnyTest
14843
to nie je państwowe mòtto
215198
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox-państwò
|gwôsné miono = Рэспубліка Беларусь
|miono = Repùblika Biôłorus
|miono-genitiw = Biôłorusczi
|fana = Flag of Belarus.svg
|herb = Coat of arms of Belarus (2020–present).svg
|na karce = Belarus in Europe.svg
|jãzëk = [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], [[Rusczi jãzëk|rusczi]]
|stolëca = [[Mińsk]]
|fòrma państwa = repùblika
|Prezydeńt = Alaksandr Łukaszenka
|Premiéra = Alaksandr Turczyn
|wiéchrzëzna = 207.600
|lëdztwò = 9.485.000 | rok = 2015
|dëtk = biôłorusczi rubel | kòd dëtka = BYN
|czasowô cona = +3
|swiãto = [[3 lëpińca]]
|himn = Дзяржаўны Гімн Рэспублікі Беларусь (Dziaržaŭny Himn Respubliki Bielaruś)
|kòd = BY
|Internet = .by / .бел
|telefón = +374 | aùtowi kòd=BY
}}
'''Biôłorus''' (spòtikô sã téż fòrmë '''Biôłorusjô''', '''Biôłoruskô'''; [[Biôłorusczi jãzëk|biôłor.]] ''Беларусь''), òficjalnô pòzwa: Repùblika Biôłorus (biôłor. Рэспубліка Беларусь) – państwò w pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]]. Jegò lëdztwò skłôdô 9 mln 485 tës. òsób (stón na pòłowę 2015 rokù), wiéchrzëzna – 207.600 km².
Stolëcą i równoczasno nôwiãkszim gardã Biôłorusë jawi sã [[Mińsk]]. Państwòwima jãzëkama są [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]] i [[Rusczi jãzëk|rusczi]].
Biôłorus to państwò ùnitarné, prezydenckô repùblika. 20 lëpińca 1994 stanowiskò prezydenta òbjimnął [[Alaksandr Łukaszenka]], chtëren wëgrôł téż wëbòrë w 2001, 2006, 2010, 2015, 2020 i 2025 rokù.
Biôłorus dzeli sã na 6 òbwodów, gard Mińsk mô osoblëwi status „gardu repùblikańsczégò pòdpòrządkòwaniégò”.
Pòdług geògraficznégò pòłożeniô Biôłorus leżi w centrum Eùropë. Na nordowim zôpadze greńczë z [[Lëtewskô|Lëtewską]], na zôpadze z [[Pòlskô|Pòlską]], na nordze z [[Łotewskô|Łotewską]], na pòrénkù z [[Ruskô|Ruską]], a na pôłnim z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]].
Dëtkã Biôłorusë je [[biôłorusczi rubel]].
== Geògrafiô ==
=== Sprôwné pòdzelenié ===
{|
|-
| {{Imagemap
|image=Belarus, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg
|size=330px
|icon=Mouse-cursor-hand-pointer.svg
|icon-link=File:Belarus, administrative divisions - Nmbrs - colored.svg
|icon-alt=Information about this map
|map=
poly 159 1448 150 1422 126 1399 125 1374 126 1348 125 1299 160 1303 187 1326 223 1289 258 1227 318 1234 385 1210 434 1237 541 1244 549 1247 606 1272 660 1270 668 1274 685 1292 692 1302 715 1307 740 1306 771 1324 767 1334 765 1350 776 1351 795 1337 800 1327 848 1327 862 1327 870 1316 880 1325 895 1336 910 1332 915 1340 928 1358 946 1377 956 1377 963 1350 979 1337 1015 1310 1030 1357 1032 1370 1045 1381 1061 1378 1077 1362 1088 1360 1113 1371 1156 1360 1163 1361 1192 1391 1225 1410 1254 1417 1278 1352 1262 1304 1263 1288 1295 1254 1317 1228 1320 1214 1326 1209 1341 1208 1365 1204 1398 1194 1421 1204 1461 1214 1473 1217 1583 1201 1553 1181 1537 1184 1542 1145 1601 1144 1624 1144 1625 1451 [[Ùkrajina]]
poly 4 548 20 557 29 573 44 577 76 598 91 610 97 617 99 635 99 654 106 683 110 707 116 730 120 758 120 794 130 830 139 855 147 873 155 889 161 924 161 948 161 968 161 993 159 1011 145 1026 130 1037 113 1047 74 1066 66 1078 56 1104 50 1120 48 1137 49 1148 63 1157 81 1164 112 1182 119 1189 124 1198 116 1228 114 1237 115 1261 101 1277 101 1292 102 1323 112 1345 117 1352 125 1374 124 1386 121 1411 137 1438 142 1444 148 1449 3 1450 [[Pòlskô]]
poly 14 4 23 24 25 25 35 11 66 10 91 21 114 17 141 13 149 25 172 23 183 30 215 36 222 34 250 39 255 40 274 13 297 2 324 4 344 32 353 45 366 61 381 61 428 70 444 80 471 106 507 122 529 141 547 159 557 175 604 206 604 206 601 225 598 233 595 243 590 253 580 271 577 283 590 297 617 302 621 305 617 317 611 327 605 334 597 339 579 339 565 337 552 337 543 345 535 363 531 375 525 384 518 397 510 397 492 397 475 403 467 412 448 455 445 473 444 484 442 514 439 526 420 576 447 575 463 590 469 604 462 613 451 618 434 617 428 615 429 611 433 602 430 584 415 569 410 570 389 577 383 581 372 592 348 625 339 619 330 615 311 621 310 630 300 656 295 670 287 666 287 655 285 655 276 659 242 678 221 672 206 668 191 667 169 669 156 669 148 672 138 675 94 672 95 614 73 596 52 573 16 553 5 547 3 3 [[Lëtwa]]
poly 24 2 25 24 36 25 52 9 90 9 103 17 126 10 153 16 191 23 200 41 232 38 253 37 261 29 291 10 296 4 331 8 340 32 354 53 363 60 391 54 442 63 455 79 472 105 490 124 523 146 531 150 540 160 569 175 575 180 590 190 599 189 630 186 645 181 647 162 663 159 702 158 737 159 750 164 758 151 764 130 776 112 785 104 793 83 818 74 832 66 841 60 853 18 844 2 335 4 [[Łotwa]]
poly 852 5 859 20 861 39 853 65 859 72 870 92 877 97 893 82 904 79 923 81 930 94 939 118 948 125 964 115 977 95 986 87 1000 90 1009 98 1026 108 1046 109 1060 122 1064 139 1061 157 1059 177 1068 189 1079 183 1081 165 1088 158 1113 170 1116 160 1136 145 1156 143 1171 152 1176 156 1194 152 1206 156 1222 164 1242 178 1253 187 1259 193 1269 207 1270 212 1279 211 1285 211 1296 221 1300 232 1300 255 1305 272 1305 275 1291 299 1311 332 1306 364 1303 379 1297 393 1277 432 1277 445 1291 455 1296 463 1308 477 1341 473 1327 517 1341 531 1370 572 1371 600 1396 617 1411 628 1438 647 1445 653 1446 664 1435 717 1485 714 1513 714 1527 727 1555 745 1554 752 1558 767 1565 779 1581 796 1591 802 1591 842 1569 850 1552 859 1542 877 1533 893 1514 905 1501 910 1479 914 1451 910 1444 903 1422 888 1413 879 1405 879 1393 886 1378 883 1370 893 1355 923 1356 945 1366 966 1381 983 1396 1002 1405 1018 1406 1025 1406 1041 1406 1056 1407 1076 1407 1105 1410 1121 1416 1135 1419 1148 1429 1164 1431 1173 1442 1181 1448 1189 1456 1200 1474 1195 1491 1187 1500 1184 1505 1178 1513 1149 1526 1129 1526 1120 1536 1115 1559 1123 1578 1131 1597 1134 1624 1132 1623 2 [[Ruskô]]
poly 723 659 717 711 739 720 791 720 809 707 807 659 [[Mińsk]]
poly 551 402 551 421 561 440 567 444 587 465 601 477 613 477 604 520 599 550 586 589 576 597 544 592 524 602 518 616 535 633 550 644 582 654 579 672 563 686 558 696 553 707 567 727 588 747 593 778 595 805 590 834 581 840 570 844 563 860 561 876 572 893 589 907 589 918 578 937 577 964 582 978 598 968 621 979 641 993 667 998 690 1015 693 1024 683 1057 689 1068 694 1077 703 1097 706 1099 721 1068 730 1058 762 1058 770 1067 780 1075 806 1077 813 1077 817 1063 827 1062 844 1068 861 1068 881 1065 885 1057 886 1029 874 1006 869 1000 875 964 885 948 894 926 899 906 869 880 837 844 846 844 871 846 877 830 882 805 896 784 906 773 921 761 959 761 968 768 980 762 994 749 1020 744 1036 729 1056 698 1058 648 1063 607 1045 579 1047 519 1043 506 1006 497 982 497 954 499 911 480 903 483 886 500 874 503 812 473 802 478 785 482 739 442 734 437 708 407 697 386 [[Mińsczi òbwód]]
poly 554 406 544 406 527 379 531 375 546 341 585 348 603 339 612 325 628 312 627 295 610 293 581 285 586 267 606 239 607 214 607 197 637 205 661 173 675 151 691 153 714 166 778 166 782 164 786 124 804 102 821 81 852 74 861 89 871 97 904 83 935 94 938 110 947 125 979 108 993 99 1042 113 1051 126 1057 167 1062 187 1086 188 1101 174 1125 155 1156 139 1214 164 1251 189 1257 204 1275 219 1283 218 1292 230 1293 248 1291 267 1288 285 1286 305 1294 321 1301 345 1306 369 1301 387 1283 412 1278 442 1294 455 1299 460 1319 478 1329 483 1329 500 1325 519 1324 525 1327 530 1329 533 1320 542 1307 547 1248 551 1219 570 1216 575 1206 573 1194 566 1193 563 1182 562 1166 565 1146 579 1121 567 1115 571 1112 572 1099 575 1068 577 1052 586 1038 593 1048 574 1056 530 1056 493 1054 493 1025 500 1007 487 972 489 938 492 917 477 910 478 903 488 892 502 869 487 846 473 820 481 793 474 774 460 753 442 729 420 698 400 694 386 [[Witebsczi òbwód]]
poly 1058 584 1051 610 1048 636 1041 652 1039 680 1049 700 1062 718 1052 739 1022 758 998 776 978 798 970 797 950 779 923 784 893 817 877 841 886 852 885 860 863 862 851 852 847 856 853 871 884 882 901 895 909 912 902 942 878 997 875 1007 891 1019 927 1026 948 1021 966 997 987 967 1043 944 1077 949 1087 943 1093 919 1095 891 1097 866 1105 828 1128 842 1160 853 1188 854 1209 848 1234 845 1263 849 1307 860 1333 873 1345 889 1369 884 1380 877 1415 871 1434 888 1483 903 1517 897 1546 875 1552 848 1575 845 1599 827 1595 813 1582 800 1538 767 1543 747 1534 733 1496 719 1432 700 1429 697 1435 661 1435 644 1404 628 1346 592 1351 561 1319 532 1291 539 [[Mohilewsczi òbwód]]
poly 744 1304 740 1272 749 1252 746 1209 750 1190 742 1151 742 1138 710 1113 712 1095 727 1068 745 1064 767 1077 807 1087 826 1077 844 1064 876 1069 882 1058 890 1031 934 1005 954 1004 981 971 1013 942 1034 944 1088 948 1097 938 1085 890 1108 862 1120 830 1176 853 1211 856 1235 849 1315 861 1347 888 1367 905 1367 944 1383 967 1404 1026 1409 1062 1416 1101 1419 1133 1422 1153 1423 1179 1397 1181 1371 1183 1356 1198 1325 1194 1299 1201 1282 1217 1248 1258 1243 1290 1244 1339 1244 1378 1229 1409 1211 1384 1205 1355 1186 1347 1156 1347 1087 1357 1078 1336 1044 1357 1033 1367 1022 1321 1016 1299 980 1315 950 1333 940 1361 937 1368 919 1319 913 1312 878 1316 862 1292 816 1311 789 1324 774 1299 750 1293 [[Homelsczi òbwód]]
poly 180 1316 222 1302 226 1280 233 1235 244 1226 282 1231 297 1229 367 1210 372 1206 418 1215 443 1221 480 1227 517 1233 543 1238 583 1255 598 1259 630 1260 652 1267 664 1273 674 1287 704 1306 741 1309 757 1270 760 1223 756 1166 735 1137 716 1117 687 1083 672 1057 677 1035 678 1010 635 979 601 965 568 962 561 937 568 890 558 871 559 853 535 826 482 825 449 826 430 872 413 921 383 961 367 973 321 964 308 947 266 956 261 988 233 994 188 992 175 1004 172 1014 148 1035 115 1047 70 1070 65 1089 53 1119 67 1152 98 1172 114 1193 115 1227 105 1265 102 1292 102 1300 108 1313 119 1344 127 1340 127 1318 127 1304 137 1297 [[Brzesczi òbwód]]
poly 529 395 544 403 550 414 552 431 569 446 584 461 598 474 611 487 602 513 594 544 587 570 577 582 544 600 515 607 518 619 522 635 533 646 551 651 557 663 557 685 542 705 543 717 565 750 574 769 579 797 577 817 568 831 542 835 510 822 455 830 441 845 427 868 426 899 414 931 399 947 385 967 378 972 342 973 333 965 317 945 299 948 290 952 279 963 267 986 266 990 254 1000 211 987 193 990 171 991 163 956 164 900 154 869 138 801 103 669 125 682 155 667 159 667 228 678 231 681 267 666 288 651 294 666 305 670 309 648 310 624 326 617 348 626 375 595 382 585 433 577 431 599 456 624 475 611 476 590 454 569 434 559 445 541 466 515 469 503 463 493 463 440 477 412 494 406 [[Grodzeńsczi òbwód]]
}}
|
# [[Witebsczi òbwód]]
# [[Grodzeńsczi òbwód]]
# [[Mińsk]]
# [[Mińsczi òbwód]]
# [[Mohilewsczi òbwód]]
# [[Brzesczi òbwód]]
# [[Homelsczi òbwód]]
|}
=== Nôwiãkszé gardë ===
[[Òbrôzk:Biélorussie-carte.png|left|mały|330px|Gardë Biôłorusë]]
* Mahilou (Mohilewsczi òbwód)
* Witebsk (Witebsczi òbwód)
* Grodno (Grodzeńsczi òbwód)
** Brest (Brzesczi òbwód)
* Bobrujsk
* Baranawiczy
* Pińsk
* Lida
* Mołodeczno
* Wołkowysk
* Nawahrudak
* Bjaroza
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Alexander Lukashenko, opening of Slavianski Bazar 2014.jpg|Prezydent Alaksandr Łukaszenka
Òbrôzk:Potato pancakes.jpg|Bùlwòwe plôcczi
Òbrôzk:St. Nikolas Church in Brest, Belarus.JPG|Kòscół sw. Mikołaja w Breste
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Repùblika Òbu Nôrodów]]
* [[Ùkrajina]]
* [[Lëtwa]]
* [[Pòlskô]]
* [[Ruskô]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{CIS}}
{{Eùropa}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Biôłorus| ]]
[[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]]
2gc2n2mbt6yhkf1t0qhflhs9cdewbh8
Starogarda
0
5149
214912
198911
2026-09-23T12:28:06Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}} ; |}}→}}
214912
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Starogarda
|rodzôcz= Starogardë
|adjektiw_mask=starogardzczi
|adjektiw_fem=starogardzkô
|céch=POL Starogard Gdański COA.svg
|fana=POL_Starogard_Gdański_flag.svg
|karta=POL Starogard Gdański map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=starogardzczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=Starogarda
|miejska=
|bùrméster=Edmund Stachowicz
|adres_um= ul. Gdańska 6
|kod_poczt_um= 83-200
|tel_um=tel. 058 530-60-06
|fax_um= faks 058 530-60-00
|mail_um= ratusz@starogard.pl
|wiéchrzëzna= 25,27 km²
|stopniN=53
|minutN=58
|stopniE=18
|minutE=32
|wysokość=
|rok=2007
|lëdztwò=48.189
|gęstość=1906
|aglomeracja=65.000
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=83-200
|registracëjné tôfle=GST
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.starogard.pl
|commons=Starogard Gdański
}}
'''Starogarda''' (téż: '''Starogard''', '''Stargard'''; we zdrojach: ''Starogarda'' (Cenôwa); pòl. ''Starogard Gdański'', {{jãz.|de}} ''Preußisch Stargard'') – krézewi gard w pòrénkòwim dzélu [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Jakno ''Starigrod'' je w 1198 rokù, w dokùmeńce pòmòrsczégò ksyżëca Grzëmisława.
[[Òbrôzk:26 - Pałac Wichertów str 26.jpg|brak|mały|Pałac]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/248 Starogard w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Kòcéwskô]]
6ldxhhj4jfhjj3z8us7yzz666vd1gwd
214919
214912
2026-09-23T12:30:35Z
Iketsi
3254
Galeriô
214919
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Starogarda
|rodzôcz= Starogardë
|adjektiw_mask=starogardzczi
|adjektiw_fem=starogardzkô
|céch=POL Starogard Gdański COA.svg
|fana=POL_Starogard_Gdański_flag.svg
|karta=POL Starogard Gdański map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=starogardzczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=Starogarda
|miejska=
|bùrméster=Edmund Stachowicz
|adres_um= ul. Gdańska 6
|kod_poczt_um= 83-200
|tel_um=tel. 058 530-60-06
|fax_um= faks 058 530-60-00
|mail_um= ratusz@starogard.pl
|wiéchrzëzna= 25,27 km²
|stopniN=53
|minutN=58
|stopniE=18
|minutE=32
|wysokość=
|rok=2007
|lëdztwò=48.189
|gęstość=1906
|aglomeracja=65.000
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=83-200
|registracëjné tôfle=GST
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.starogard.pl
|commons=Starogard Gdański
}}
'''Starogarda''' (téż: '''Starogard''', '''Stargard'''; we zdrojach: ''Starogarda'' (Cenôwa); pòl. ''Starogard Gdański'', {{jãz.|de}} ''Preußisch Stargard'') – krézewi gard w pòrénkòwim dzélu [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Jakno ''Starigrod'' je w 1198 rokù, w dokùmeńce pòmòrsczégò ksyżëca Grzëmisława.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:26 - Pałac Wichertów str 26.jpg|Pałac
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/248 Starogard w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Kòcéwskô]]
judafcmxuuloxeic4jwpj8juxi7kc6w
Archikatédra gduńskô
0
5169
215134
199376
2026-09-23T16:15:04Z
Iketsi
3254
[[Kazalnica]]
215134
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Oliwa kathedraal.jpg|mały|Archikatédra gduńskô w Òlëwie]]
[[Òbrôzk:Tomb of Dukes of Pomerania in Oliwa Cathedral.png|mały|left|Czôrny grobny kam pòmòrsczich ksyżëców]]
[[Òbrôzk:Oliva Kathedrale Kanzel.jpg|mały|left|[[Kazalnica|Kôzalnica]] w archikatédrze gduńsczi w Òlëwie]]
[[Òbrôzk:Plaque with Lord's Prayer in Kashubian language in Oliva Cathedral in Gdańsk.jpg|mały|[[Òjcze Nasz]] pò kaszëbskù na pamiątkòwi tôfli w katédrze w Òlëwie]]
[[Òbrôzk:Gduńsk Òlëwa - archikatédra gduńskô (15).JPG|mały|left|Archikatédra gduńskô òb noc]]
'''Archikatédra gduńskô''' to je nôwôżniszô stôrodôwnota [[Òlëwa|Òlëwë]] – pòcëstersczi kòscół Swiãti Trójcë, Nôswiãtszi Marii Panienczi i swiãtégò Bernata. Je to swiątnica bazylikòwégò ôrtu. Zachòwało sã tuwò bòkadné wëpòsażenié ([[XVII stolaté|XVII]]-[[XVIII stolaté|XVIII]] st.), w tim òrganë (XVIII st.). W [[1186]] rokù [[Sambòr I]] sprowadzył tu cëstersczich klôsztorników z Kòlbacza ([[Zôpadnô Pòmòrskô]]). Tu je môl pòchòwaniô ksyżeców [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]]. W archikatédrze są pòrtretë achtnionëch przez [[Kaszëbi|Kaszëbów]] pòmòrsczich ksyżëców np. [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]], [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]]. Je òna wôżnym môlã kaszëbsczi kùlturë. Òd [[1831]] rokù béł to parafialny kòscół, w [[1925]] rokù stôł òn sã katédrą, òd [[1976]] rokù miéjszą bazyliką, a òd [[1992]] rokù je to archikatédra.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20140707094741/http://www.archikatedraoliwa.pl/zabytki (pl)]
* [https://web.archive.org/web/20211118185120/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/duszpasterze-kosciola-katolickiego-na-kaszubach-w-xx-wieku na Kaszubach]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gduńsk]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
d75n8mucvt1vroooll4ubr73t48th40
215139
215134
2026-09-23T16:20:11Z
Iketsi
3254
Galeriô
215139
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Archcathedral Basilica in Oliwa.jpg|mały|Archikatédra gduńskô w [[Òlëwa|Òlëwie]]]]
'''Archikatédra gduńskô''' to je nôwôżniszô stôrodôwnota [[Òlëwa|Òlëwë]] – pòcëstersczi kòscół Swiãti Trójcë, Nôswiãtszi Marii Panienczi i swiãtégò Bernata. Je to swiątnica bazylikòwégò ôrtu. Zachòwało sã tuwò bòkadné wëpòsażenié ([[XVII stolaté|XVII]]–[[XVIII stolaté|XVIII]] st.), w tim òrganë (XVIII st.). W [[1186]] rokù [[Sambòr I]] sprowadzył tu cëstersczich klôsztorników z Kòlbacza ([[Zôpadnô Pòmòrskô]]). Tu je môl pòchòwaniô ksyżeców [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]]. W archikatédrze są pòrtretë achtnionëch przez [[Kaszëbi|Kaszëbów]] pòmòrsczich ksyżëców np. [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]], [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]]. Je òna wôżnym môlã kaszëbsczi kùlturë. Òd [[1831]] rokù béł to parafialny kòscół, w [[1925]] rokù stôł òn sã katédrą, òd [[1976]] rokù miéjszą bazyliką, a òd [[1992]] rokù je to archikatédra.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Tomb of Dukes of Pomerania in Oliwa Cathedral.png|Czôrny grobny kam pòmòrsczich ksyżëców
Òbrôzk:Oliva Kathedrale Kanzel.jpg|[[Kazalnica|Kôzalnica]] w archikatédrze gduńsczi w Òlëwie
Òbrôzk:Plaque with Lord's Prayer in Kashubian language in Oliva Cathedral in Gdańsk.jpg|[[Òjcze Nasz]] pò kaszëbskù na pamiątkòwi tôfli w katédrze w Òlëwie
Òbrôzk:Gduńsk Òlëwa - archikatédra gduńskô (15).JPG|Archikatédra gduńskô òb noc
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Òlëwa]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20140707094741/http://www.archikatedraoliwa.pl/zabytki (pl)]
* [https://web.archive.org/web/20211118185120/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/duszpasterze-kosciola-katolickiego-na-kaszubach-w-xx-wieku na Kaszubach]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gduńsk]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
28gb1qsiyv19xps5yl40bgibufz9gy7
Łeba
0
5208
214909
212681
2026-09-23T12:28:04Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214909
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łeba
|rodzôcz=Łebi
|adjektiw_mask=Łebsczi
|adjektiw_fem=Łebskô
|céch=POL_Łeba_COA_1.svg
|fana=POL Łeba flag.svg
|karta=POL_Łeba_map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=lãbòrsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=55
|minutN=44
|stopniE=11
|minutE=22
|wysokość=0–20
|rok=2016
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.leba.eu
|commons=Łeba
}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Łeba''' (we zdrojach: ''Łeba'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Łeba'', {{jãz.|de}} ''Leba'') – gard w [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Łeba je znónym kùrortã kòl [[Bôłt]]u. W ji grańcach je grzëpa [[Piôszczëtô]]. Krótkò tegò gardu je [[Słowińsczi Nôrodny Park]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Port of Łeba_-_Tall ship 02.jpg|Żeglówc w Łebie
Òbrôzk:Leba VII 2008 b.jpg|Łebskô cerczew
Òbrôzk:Łeba_-_Old church ruins 01.jpg|Skrôwk mùru stôri cerczwi kòl Łebë
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Pòdobnô pòzwa|Łeba (wiele znaczeniów)}}
== Lëteratura ==
* Czesław Piskorski, Pomorze Zachodnie, mały przewodnik, Warszawa: Wyd. "Sport i Turystyka" Warszawa, 1980, s. 177
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lãbòrsczi kréz]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
ns7a7n9qvoq6iq67kofom2h9vyr8sqs
Łątczińskô Hëta
0
5213
215072
209740
2026-09-23T14:31:16Z
Iketsi
3254
Zabëtczi
215072
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Łãczëńskô Hëta
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=kartësczi
|gmina=Chmielno
|szôłtëstwò=Bòrzestowskô Hëta
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=17
|sekùndëN=36
|gradëE=18
|minutëE=01
|sekùndëE=19
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=
|gãscëzna=
|nr_czér=58
|pòcztowi_kòd=
|reg_tôfla=GKA
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|òdjimk=
|galerëjô_commons=
}}
'''Łãczëńskô Hëta''' – kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Tu ùrodzył sã ks. dr [[Frãcëszk Jank]].
[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] mô tu òddóną do swòjégò ùżëtkù chëcz.
== Zabëtczi ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/631 Łączyńska huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/messages/view/wigilia-2025-w-laczynskiej-hucie
* {{YouTube|v=mQM75e4HPmk|tit=Pòmòrańskô Wilëjô w Chëczë|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
mrcpvg5xmzbwsna84kivo4iki9pe2gk
215073
215072
2026-09-23T14:38:37Z
Terrus38
14026
215073
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Łãczëńskô Hëta
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=kartësczi
|gmina=Chmielno
|szôłtëstwò=Bòrzestowskô Hëta
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=17
|sekùndëN=36
|gradëE=18
|minutëE=01
|sekùndëE=19
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=
|gãscëzna=
|nr_czér=58
|pòcztowi_kòd=
|reg_tôfla=GKA
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|òdjimk=
|galerëjô_commons=
}}
'''Łątczińskô Hëta''' ({{Jãz.|pl}} ''Łączyńska Huta'', {{Jãz.|de}} ''Mettkau'') – kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Tu ùrodzył sã ks. dr [[Frãcëszk Jank]].
[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] mô tu òddóną do swòjégò ùżëtkù chëcz.
== Zabëtczi ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie.jpg|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/631 Łączyńska huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/messages/view/wigilia-2025-w-laczynskiej-hucie
* {{YouTube|v=mQM75e4HPmk|tit=Pòmòrańskô Wilëjô w Chëczë|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
k6zcjhnfxlj22ceft4p6uh85rp8b4oi
215087
215073
2026-09-23T15:03:24Z
Iketsi
3254
+
215087
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Łãczëńskô Hëta
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=kartësczi
|gmina=Chmielno
|szôłtëstwò=Bòrzestowskô Hëta
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=17
|sekùndëN=36
|gradëE=18
|minutëE=01
|sekùndëE=19
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=
|gãscëzna=
|nr_czér=58
|pòcztowi_kòd=
|reg_tôfla=GKA
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|òdjimk=
|galerëjô_commons=
}}
'''Łątczińskô Hëta''' ({{jãz.|pl}} ''Łączyńska Huta'', {{jãz.|de}} ''Mettkau'') – kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Tu ùrodzył sã ks. dr [[Frãcëszk Jank]].
[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] mô tu òddóną do swòjégò ùżëtkù chëcz.
== Zabëtczi ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie (cropped).jpg|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce<ref>https://nid.pl/wp-content/uploads/2026/08/POM-rej_13.08.2026.pdf</ref>
</gallery>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:2015 Ścięcie Kani. Łączyńska Huta.webm|[[Scynanié kanie]] w 2015 rokù
Kania23.jpg|[[Scynanié kanie]] w 2015 rokù
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/631 Łączyńska huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/messages/view/wigilia-2025-w-laczynskiej-hucie
* {{YouTube|v=mQM75e4HPmk|tit=Pòmòrańskô Wilëjô w Chëczë|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
a5k8tfc8wl24w8jd36duj8azreyeatd
215088
215087
2026-09-23T15:04:06Z
Iketsi
3254
{{Przëpisë}}
215088
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Łãczëńskô Hëta
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=kartësczi
|gmina=Chmielno
|szôłtëstwò=Bòrzestowskô Hëta
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=17
|sekùndëN=36
|gradëE=18
|minutëE=01
|sekùndëE=19
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=
|gãscëzna=
|nr_czér=58
|pòcztowi_kòd=
|reg_tôfla=GKA
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|òdjimk=
|galerëjô_commons=
}}
'''Łątczińskô Hëta''' ({{jãz.|pl}} ''Łączyńska Huta'', {{jãz.|de}} ''Mettkau'') – kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Chmielno|gminie Chmielno]]. Tu ùrodzył sã ks. dr [[Frãcëszk Jank]].
[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] mô tu òddóną do swòjégò ùżëtkù chëcz<ref name=":1">https://nid.pl/wp-content/uploads/2026/08/POM-rej_13.08.2026.pdf</ref>.
== Zabëtczi ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Checz w Łączyńskiej Hucie (cropped).jpg|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce<ref name=":1" />
</gallery>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:2015 Ścięcie Kani. Łączyńska Huta.webm|[[Scynanié kanie]] w 2015 rokù
Kania23.jpg|[[Scynanié kanie]] w 2015 rokù
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/631 Łączyńska huta w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/messages/view/wigilia-2025-w-laczynskiej-hucie
* {{YouTube|v=mQM75e4HPmk|tit=Pòmòrańskô Wilëjô w Chëczë|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Chmielno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
45ecyzm7p2fixek0u2evh2jo11wbm8u
Łódź
0
5293
214924
205271
2026-09-23T12:33:08Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214924
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łódź
|rodzôcz=
|céch=POL Łódź COA.svg
|120px
|fana=POL Łódź flag.svg
|120px
|karta=POL Łódź map.svg
|250px
|wòjewództwò=łódzczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=gardskô
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster= Hanna Zdanowska
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=293,25
|stopniN=51
|minutN=47
|stopniE=19
|minutE=24
|wysokość=
|rok=2024
|lëdztwò=645 693
|gęstość=2558/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 42
|pòcztowi kòd=90-001 do 94-413
|registracëjné tôfle=EL
|TERYT=1061011
|SIMC=0957650
|www=http://uml.lodz.pl/
}}
'''Łódź''' ({{jãz.|de}} ''Lodz'' [lot͡ʃ], ''Lodsch'' [lotʃ], 1940–1945 ''Litzmannstadt''<ref>Maria Nartonowicz-Kot: ''Lata drugiej wojny światowej i okupacji w Łodzi'', [w:] ''Łódź. Monografia miasta'', s. 190.</ref>) – gardã w [[Pòlskô|Pòlsce]], je stolëcą ë nôwikszim gardã [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczégò wòjewództwa]]. Łódź mô sztatus gardu na prawach [[Kréz|krezu]].
== Lëdztwò ==
{| class="wikitable"
!Rok
!Lëdztwò
|-
|1534
|650
|-
|1793
|191
|-
|1815
|331
|-
|1820
|767
|-
|1830
|4343
|-
|1850
|15 764
|-
|1860
|32 639
|-
|1872
|100 000
|-
|1897
|283 206
|-
|1900
|314 020
|-
|1915
|600 000
|-
|1918
|341 800
|-
|1939
|672 000
|-
|1946
|496 929
|-
|1950
|620 273
|-
|1988
|'''854 003'''
|-
|2000
|793 217
|-
|2023 (30.06)
|655 279
|-
|2024 (31.12)
|645 693
|}
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Aleja Piłsudskiego Łódź.jpg|Aleja Piłsdusczégò
Òbrôzk:Архитектура г. Лодзь (автор Стоялов Максим.jpg|
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
3kvsr6gg054aetwo5m8tqpku2tcmcsu
Towarzëstwò Młodokaszëbów
0
5305
215190
214491
2026-09-23T20:48:50Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ ZYMKówcë
215190
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
'''Towarzëstwò Młodokaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Towarzystwo Młodokaszubów'') – to bëła [[Kaszëbi|kaszëbskô]] òrganizacjô założónô w [[zélnik]]ù [[1912]] rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Sekretarzã ji béł dochtór [[Aleksander Majkòwsczi]]. Jakno spòdlowi cél Towarzëstwò miało òcucenié w Kaszëbach swòi nôrodowi swiądë ë podwëszënié wiedzë ò nich, jakno téż wrechowanié jich w strzôl òglowòpòlsczégò żëcô<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=108</ref>. Młodokaszëbi wëdôwali w cządnikù "[[Gryf (cządnik)|Gryf]]". Jich parola bëła ''Co kaszëbsczé, to pòlsczé'' – òddôwali przez to mëslã, że nimo jãzëkòwi jinoscë nié są òni apartnym dzélã òd [[Pòlôchë|Pòlôchów]] wedle parłãczni [[histrorëjô|historii]], [[kùltura|kùlturë]] ë wiarë<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=135</ref>.
== Ùtwórstwò ==
Ùtwórstwò Młodokaszëbów òpirô sã nôbarżi na mòtiwach [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] [[Mitologiô|mitologii]] a tradicje. Kritikòwano dlôte rozszérzającé sã midzë Kaszëbama pieniastwo, babiewiérstwò, pijatëka i felënk ògładë. Trzëmają ò tim midzë jinszima epicczi pòemat Majkòwsczégò pòdtitel ''Jak w Kòscérznie kòscelnégò òbrelë abò piãc kawalerów a jednô jedinô brutka'' ([[1899]]) a tomik wiérzów Jana Karnowsczégò ''Nowòtné spiéwë''.
== Òbaczë téż ==
* [[Gduńsczi Towarzëstwò Nôùkòwé]]
* [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]]
* [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”]]
* [[Zrzeszińcë]]
* [[ZYMKówcë]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
[[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]]
[[Kategòrëjô:Nôùkòwé towarzëstwa]]
scf0syzoeghm5gbvaklzdq2iziq1xpz
Smôłdzëno
0
5339
215137
193450
2026-09-23T16:17:13Z
Iketsi
3254
Galeriô; [[Kazalnica]]; – to je → –
215137
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Smôłdzëno
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=stôłpsczi
|gmina=Smôłdzëno
|szôłtëstwò=
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=39
|sekùndëN=48
|gradëE=17
|minutëE=12
|sekùndëE=49
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=984
|gãscëzna=
|nr_czér=59
|pòcztowi_kòd=76-214
|reg_tôfla=GSL
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|galerëjô_commons=Category:Smołdzino
}}
'''Smôłdzëno''' – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stôłpsczim krézu]], w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], w chtërny czedës mieszkalë [[Słowińcë]]. Òd 1622 rokù to béł spòsób ksyżënë Anë Croy. Tu je kòscół òd 1632 rokù. W lëtersczim dzélu Pòmòrsczi bëł brëkòwóny w liturgiji téż [[kaszëbsczi jãzëk]] ([[Michôł Pontanus]]- Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski, Smołdzyńsczé perykòpë, Strôrokaszëbsczi spiéwnik). Catechism "Wándalski" mògło miec lëchi znaczënk, a "Slowięski" mogło dac pòczątk pòzwie [[Słowińcë]]. Zôpôdnopòmòrsczi biskùpi, czerëjącë sã rësznotą christianiznową i parłãczącë jã z wnożëną nachôdającégò lëdztwa – kòlonizacją na miemiecczim prawie – pierszëznã dôwelë równak miemczëznie.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Smołdzino (pow. słupski)-ambona.jpg|Stôrô [[Kazalnica|kôzalnica]] w kòscele w Smôłdzënie
Òbrôzk:POL SMOŁDZINO - 16 (3).jpg|Smôłdzëno
</gallery>
== Lëteratura ==
* [[Aleksander Hilferding]], Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, ISBN 83-85011-57-9)
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/914 2.) ''Smołdzino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
[[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]]
31gu762vs6ck4jug7e3cq7fk70ax6y3
215138
215137
2026-09-23T16:17:44Z
Iketsi
3254
({{jãz.|pl}} ''Smołdzino'', {{jãz.|de}} ''Schmolsin'')
215138
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Smôłdzëno
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=stôłpsczi
|gmina=Smôłdzëno
|szôłtëstwò=
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=39
|sekùndëN=48
|gradëE=17
|minutëE=12
|sekùndëE=49
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=984
|gãscëzna=
|nr_czér=59
|pòcztowi_kòd=76-214
|reg_tôfla=GSL
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|galerëjô_commons=Category:Smołdzino
}}
'''Smôłdzëno''' ({{jãz.|pl}} ''Smołdzino'', {{jãz.|de}} ''Schmolsin'') – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stôłpsczim krézu]], w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], w chtërny czedës mieszkalë [[Słowińcë]]. Òd 1622 rokù to béł spòsób ksyżënë Anë Croy. Tu je kòscół òd 1632 rokù. W lëtersczim dzélu Pòmòrsczi bëł brëkòwóny w liturgiji téż [[kaszëbsczi jãzëk]] ([[Michôł Pontanus]]- Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski, Smołdzyńsczé perykòpë, Strôrokaszëbsczi spiéwnik). Catechism "Wándalski" mògło miec lëchi znaczënk, a "Slowięski" mogło dac pòczątk pòzwie [[Słowińcë]]. Zôpôdnopòmòrsczi biskùpi, czerëjącë sã rësznotą christianiznową i parłãczącë jã z wnożëną nachôdającégò lëdztwa – kòlonizacją na miemiecczim prawie – pierszëznã dôwelë równak miemczëznie.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Smołdzino (pow. słupski)-ambona.jpg|Stôrô [[Kazalnica|kôzalnica]] w kòscele w Smôłdzënie
Òbrôzk:POL SMOŁDZINO - 16 (3).jpg|Smôłdzëno
</gallery>
== Lëteratura ==
* [[Aleksander Hilferding]], Остатки славян на южном берегу Балтийского Моря, Sankt-Petersburg 1862 (wyd. polskie Resztki Słowian na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego, tłum. Nina Perczyńska, oprac. Jerzy Treder, Gdańsk 1989, ISBN 83-85011-57-9)
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/914 2.) ''Smołdzino'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
[[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]]
jdycv30ps31xfubyjsc2pak0dpd4mb0
Òlëwa
0
5360
215105
212087
2026-09-23T15:46:54Z
Iketsi
3254
/* Galeriô */ +
215105
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Pachołek hill view 4.jpg|mały|Òlëwa]]
'''Òlëwa''' ({{jãz.|pl}} ''Oliwa'', {{jãz.|de}} ''Oliva'') – dzys dzél [[Gduńsk]]a. Tu je archikatédra – môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi. Òni tu mają stôrodôwny, czôrny grobówc. Dzys [[archikatédra gduńskô]] to je nôwôżniszi stôrodôwnota Òlëwë. Ten pòcëstersczi kòscół Swiãti Trójcë, Nôswiãtszi Marii Panienczi i swiãtégò Bernata je swiątnicą bazylikòwégò ôrtu. Zachòwało sã tuwò bòkadné wëpòsażenié (XVII–XVIII st.), w tim òrganë (XVIII st.). W 1186 rokù [[Sambòr I]] sprowadzył tu cëstersczich klôsztorników z Kòlbacza ([[Zôpadnô Pòmòrskô]]). Tu w cëstersczim klôsztorze [[3 maja]] 1660 rokù béł pòdpisóny spòkój òlëwsczi. W archikatédrze są pòrtretë achtnionëch przez [[Kaszëbi|Kaszëbów]] ksyżëców np. [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II]]. Òd [[1831]] rokù béł to parafialny kòscół, w [[1925]] rokù stôł òn sã katédrą, òd [[1976]] rokù miéjszą bazyliką, a òd [[1992]] rokù je to archikatédra.
W katédrze wôrt je pòsłëchac mùzyczi stôrëch òrganów.
== Rozmajitoscë ==
[[Aleksander Majkòwsczi]] napisôł, że Remùs miôł taczi nakôz: "Do Òliwë kòżdi [[Kaszëba]], chòc le rôz jeden w żëcu, òdbëc pòwinien pielgrzimkã, bë sã pòmòdlëc na grobach ksążąt kaszëbsczich. (...)."
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Swantopolk II, Duke of Pomerania.PNG|[[Swiãtopôłk II]]
Òbrôzk:Mestwin I, Duke of Pomerania.PNG|[[Mscëwòj I]]
Òbrôzk:Oliwa Cathedral in Gdańsk068.JPG|[[Grif]]
Òbrôzk:Plaque with Lord's Prayer in Kashubian language in Oliva Cathedral in Gdańsk.jpg|[[Òjcze Nasz]] pò kaszëbskù na pamiątkòwi tôfli w katédrze w Òlëwie
Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|[[Archikatédra gduńskô|Archikatédra]] w Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]]
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/798 Oliwa w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/katedra/cyfry/03/index.html Kòss]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VIII/758 (pl)]
* [http://polona.pl/item/274007/52/ 1886 (pl)]
* [https://web.archive.org/web/20201001193336/http://www.dawnaoliwa.pl/opisy/katedra/wiklerz_1616_dawid_konarski.html pòcëstersczé pismiono z 1616 rokù]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Òlëwa| ]]
7k20ob6kiwymcrzvt8qeaq0wo18o2yd
Łątczińskô Wigòda
0
5403
215171
212817
2026-09-23T18:40:30Z
Iketsi
3254
|
215171
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox
|Wies=Łątczińskô Wigòda
|rodzôcz_wsë=
|céch_wsë=
|ôrt_gminë=
|fana_wsë=
|kôrta_wsë=
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=kartësczi
|gmina=Stãżëca
|szôłtëstwò=[[Łątczëno]]
|miejskô=
|wiechrzëzna=
|gradëN=54
|minutëN=17
|sekùndëN=06
|gradëE=17
|minutëE=59
|sekùndëE=54
|wiżô=
|rok=
|lëdztwò=45
|gãscëzna=
|nr_czér=58
|pòcztowi_kòd=83-335
|reg_tôfla=GKA
|SIMC=
|szôłtës=
|www=
|galerëjô_commons=
}}
'''Łątczińskô Wigòda''' to je kaszëbskô wies w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Òna je w [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczim Krôjmalënkòwim Parkù]]. Tu je kòscół z lat 1913-1914. W Łątczińsczi Wigòdze ks. [[Francyszk Grucza]] 20 rujana 1984 rokù zaczął w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiac Msze sw. w kòscele katolëcczim<ref>W. K.: Seminarium w Hucie. Pomerania nr 1, styczeń 1985, s. 37</ref>.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - kòscół.jpg|[[Kòscół]]
Òbrôzk:Łątczińskô Wigòda - Heyke.jpg|Tôfla na wdôr ks. [[Léón Heyka|Léònowi Heyke]].
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]]
[[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
sdhwr4vkc9fdlj76a1cwe6laustq9o2
Brzóna
0
5431
215107
213054
2026-09-23T16:02:58Z
Iketsi
3254
== Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
215107
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Vimba vimba.jpg|mały|Brzóna]]
'''Brzóna''' (''Vimba vimba'') – rëba z rodzëznë karpiowatëch. Czedës wiele tich rib żëło w [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindze]], nôsnôdszi òbéńdze [[Gduńskô Hôwinga|Gduńsczi Hôwindżi]] w [[Bôłt|Bôłce]].
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Karpiowaté]]
02x67r4dtay9n3i3nqipxf80wgwjt0p
Alfons Flisykowski
0
5503
215090
166027
2026-09-23T15:17:28Z
Iketsi
3254
Òbrôzk
215090
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Alfons Flisykowski.JPG|mały]]
'''Alfons Flisykowski''' (ùr. 22.09.1902 rokù w [[Gòrãczëno|Gòrãczënie]] – ùm. 05.10.1939 rokù) – w II swiatowi wòjnie – w 1939 rokù – barnił Pòlsczi Pòcztë w [[Gduńsk]]u. W [[Gòrãczëno|Gòrãczënie]] na bùdinkù gdze òn sã ùrodzył je tôblëca Alfonsowi Flisëkòwsczémù na wdôr. W 1939 r. gò [[Gduńsk]]ù w rozstrzélalë, bò tak tëdë sądził miemiecczi sąd. W 1996 rokù jiny miemiecczi sąd ùznôł, że tak nié miało bëc zrobioné.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Flisykowski Alfons}}
[[Kategòrëjô:Gduńszczani]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]]
7sff6gviizblrhz2t4rqke6qor7p4h4
Płotka
0
5661
215108
213052
2026-09-23T16:03:01Z
Iketsi
3254
== Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
215108
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Rutilus rutilus Prague Vltava 5.jpg|mały|Płotczi]]
'''Płotka''' (''Rutilus rutilus'') – [[rëba]] z rodzëznë karpiowatëch. Czedës wiele tich rib żëło w jezorach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Òna je dosc mało pòdajny na cësk zgnojeniów wòdë.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Karpiowaté]]
syxyj9wrkypjn6nvz32xaw9tbiars7v
Szczëka
0
5662
215109
210679
2026-09-23T16:03:29Z
Iketsi
3254
== Òbaczë téż == {{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
215109
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacje}}
[[Òbrôzk:Esox lucius1.jpg|mały|Szczëka]]
[[Òbrôzk:Szcupak.JPG|mały]]
'''Szczëka pòspòlito''' (''Esox lucius'') – szerok rozcygniony, rabùsznô rëba z rodzëznë szczëkòwatëch. Ji ókòłe biegunowi òbjim westpòwani je nowikszi.
Czedës wiele tich rib żëło na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], chòcbë w jezorach [[Słowińsczi Nôrodny Park|Słowińsczégò Nôrodnégò Parkù]].
Jezórnô rëba- szczëka (szczipôk).
Szczëka – familejô szczëpakòwôti.
Òchrónowi cząd – òd 1 stëcznika do 30 łżëkwiata.
Òchrónowô wiôlgòsc - 50 centimétrów.
== Budacëjô cała ==
* Je barô wëcygniony i pò bòkach plaskati.
* Na wierzkù rëbë je drobné [[naribk]].
* łeb kùńczy sã wiôlgą munią (flabą)w chtërny są òestri zãbë.
== Gdzë zëje: Żëcy ë rozrodzenié ==
* nordowô półkùgla
* wòdë jezór, rzék- tëch co flot nie płëną
* môl nierzchnieniô ti rëbë òdbiwo sã na [[łąka]]ch zalónëch wòdą czëdë snig sã topi, zaczënô są w strumianniku, a kùnc je w łżekwiôce.
Samica daje òd 3000- 200000 tësąców jaj chtërny kleją sã do roscënów i wszëtczégò co je pòd wódą.
Mółi szczëczi jedzą zeloné z wòdë, le barô flot stają sã rabusznikama.Szczëczi jedzą jedna-drëgą, są kanibalama. Baro drãgò ję jich hodowla.Szczëka chòwô sã w wòdnëch roscënach i żdaje tam na swòja ofiarã. Żeżérô ją w jednym sztëku. Flot rozmieje płënąc, le na baro krótczich sztrasach.
Na Kaszëbsczich jezorach je barô spòpularizowónô.
== Znaczenié ==
Miãso szczëczi je barô wôrtny w westrzédny i pôłniowy [[Europa|Europie]].
Pòpularnô rëba westrzód wãdkôrzów je łowionô na mamidła nôtërny i sztëczny i jinszy. Wãdkôrzé òb czos łowinié szczëczi obrzeszô cząd i wiôlgosc ochrónowi zgódno z regùlamina PZW.
'''Czë wiész, że.....'''
Nôwiãkszo ùdokùmentowóno szczëka chtęrnã wzãlë na wãdka w Pòlsce miôła 128 cm rostu i 24.10kg.wódżi.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Rëbë|hideroot=on|mode=pages}}
== Lëteratura ==
* S.Słupkiewicz:Nasze rëbë, Bauer Weltbild Media Warszawa 2010
* A. Rudnicki:Rëbë wòdów pòlsczich, WSIP Warszawa 1989
* J.Bailey:Prôwadnik wãdkarsczi, Elipsa Publicat Sa Poznań 2001
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Rëbë]]
pk5h37vcrhih9esssb17dm5henr8e51
Racibórz
0
5764
214981
207502
2026-09-23T13:31:28Z
Terrus38
14026
214981
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Racibórz|
rodzôcz=|
céch=POL Racibórz COA.svg|
fana=POL Racibórz flag.svg|
karta=|
wòjewództwò=szląsczé|
kréz=raciborsczi|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
zarządzający=Prezydent miasta|
bùrméster=Dariusz Polowy|
mail=|
adres_um=ul. Batorego 6|
kod_poczt_um=47-400|
tel_um=032 373 33 00|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=75,01|
stopniN=50|minutN=05|stopniE=18|minutE=13|
wysokość=|
rok=2018|
lëdztwò=55 189|
gęstość=735,8|
aglomeracja=3 487 000|
czerënkòwi numer=(+48) 032|
pòcztowi kòd=47-400 do 47-445|
registracëjné tôfle=SRC|
TERYT=2411011|
SIMC=|
miasta_partnerskie=|
www=http://www.raciborz.pl/|
założone=|
prawa_miejskie=[[1217]]
}}
'''Racibórz''' ({{jãz.|de}} ''Ratibor'', {{jãz.|cs}} ''Ratiboř'', {{jãz.|szl}} ''Racibůrz'') – gard w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]]. Racibórz je stolëcą [[Raciborszczi kréz|raciborsczégò krézu]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Ratibor-rynek.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
f73oznfohrq20dfsjkbfzuy19ekvzov
Chełmno
0
5866
214920
214578
2026-09-23T12:33:05Z
Iketsi
3254
→ ; dopełniacz→rodzôcz
214920
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chełmno
|rodzôcz=Chełmna
|adjektiw_mask=chełmińsczi
|adjektiw_fem=chełmińskô
|céch=POL Chełmno COA.svg
|fana=POL Chełmno flag.svg
|karta=POL Chełmno map.svg
|wòjewództwò=kùjawskò-pòmòrsczé
|kréz=chełmińsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=Chełmno
|miejska=tak
|zarządzający=Bùrméster
|bùrméster=
|mail=
|adres_um=ul. Dworcowa 1
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=13,56
|stopniN=53
|minutN=22
|stopniE=18
|minutE=25
|wysokość=75
|rok=2008
|lëdztwò=20322
|gęstość=1498,7
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd=86-200
|registracëjné tôfle=CCH
|TERYT=6040604011
|SIMC=
|miasta_partnerskie={{flaga|DEU}} [[Hann. Münden]]
|www=http://www.chelmno.pl
|założone=
|prawa_miejskie=[[1223]]
|gwôsné miono=Chełmno
}}
'''Chełmno''' (we zdrojach: ''Culmensem'' 966, ''in Culmine'' 1065, ''Chelmensem'' 1197, ''Colme'' 1229, ''Culmen'' 1320, ''Chełmno'' 1570, 1880, ''Chełmno'' (Cenôwa); {{jãz.|la}} ''Culmen'', {{jãz.|de}}: ''Culm'', ''Kulm''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Chôłmno'', ''Chôłmień''{{Zdrzódło}}) – krézewi gard w [[Kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskô-pòmòrsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Chełmno Market Square.jpg|
Òbrôzk:Chelmno wieza Mestwina.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{Miono}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
c1hae7d126tryw99tzy3tlphzkkf2h1
Lesyństwò
0
5972
215148
199169
2026-09-23T16:35:50Z
Iketsi
3254
{{Jiné znaczënczi}}; Galeriô
215148
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Forstarbeiten im Harz.jpg|mały|Gòspòdarzënk w lasu]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Lesyństwò''' to je produkcjô drewna w lasu i jiny gòspòdarzënk w nim. Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] bëłë niewielné i môłé miasta, a wikszi dzél lëdztwa żił w lasach. Jesz dzysô np. [[Gmina Brusë|Gminie Brusë]] je wiele lasów, bò rëda je tu dosc lëchô.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Holzschlag im Oberallgäu bei Wertach.jpg|Spùszczóné drzéwiã
Òbrôzk:Marselisborg Forests 11.jpg|Drëfta (lasowô darga)
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Lesyństwò (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Las]]
}}
== Lëteratura ==
* Dzieje Brus i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.]. Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, ss. 450 - 453
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:02012R0555-20130701&from=PL EÙ 2.10.3.2.b]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lesyństwò]]
pwmmcffrr79t4dcdg02lccpw1ywski9
215152
215148
2026-09-23T16:38:33Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ * [[Piła]]
215152
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Forstarbeiten im Harz.jpg|mały|Gòspòdarzënk w lasu]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Lesyństwò''' to je produkcjô drewna w lasu i jiny gòspòdarzënk w nim. Czedës na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] bëłë niewielné i môłé miasta, a wikszi dzél lëdztwa żił w lasach. Jesz dzysô np. [[Gmina Brusë|Gminie Brusë]] je wiele lasów, bò rëda je tu dosc lëchô.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Holzschlag im Oberallgäu bei Wertach.jpg|Spùszczóné drzéwiã
Òbrôzk:Marselisborg Forests 11.jpg|Drëfta (lasowô darga)
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Lesyństwò (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Las]]
* [[Piła]]
}}
== Lëteratura ==
* Dzieje Brus i okolicy : praca zbiorowa / pod red. Józefa Borzyszkowskiego ; [aut. Krzysztof Walenta et al.]. Chojnice ; Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1984, ss. 450 - 453
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:02012R0555-20130701&from=PL EÙ 2.10.3.2.b]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lesyństwò]]
85e20x62cm1wyz478q5c6ki5pf8woub
Òslo
0
6186
214982
214602
2026-09-23T13:31:43Z
Terrus38
14026
214982
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Òslo
|rodzôcz=Òslo
|adjektiw_mask=òslowsczi
|adjektiw_fem=òslowskô
|céch=Oslo komm.svg|120px
|fana=Flag_of_Oslo.svg|120px
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa= NO
|rozmiar= 250
|rodzaj= inline
|punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt
|59°54'48"N, 10°44'20"E
|pòzycjô=left
|merk=Red pog.svg
|rozmiôr merka=8
|òpisënk=Òslo}}
}}
|wòjewództwò=Òslo
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=gardskô
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Fabian Stang
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=454,03 km²
|stopniN=59
|minutN=56
|stopniE=10
|minutE=45
|wysokość=
|rok=2010
|lëdztwò=586 860
|gęstość=1 292,56//km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.oslo.kommune.no
|gwôsné miono=Oslo
}}
'''Òslo''' ({{jãz.|no}} ''Oslo'', dôwni '''Christiania''') – nôwikszi gard w [[Norweskô|Norwesce]] ë ji [[Kònstitucjô|kònstitucyjnô]] [[stolëca]]. Miesczé prawa zwëskało w [[1048]] rokù.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:14-09-02-oslo-RalfR-393.jpg|
Òbrôzk:Nationaltheatret evening.jpg|
Òbrôzk:Huk - Oslo, Norway 2020-08-12.jpg|
Òbrôzk:Nobels Fredssenter März 2025.jpg|
Òbrôzk:Holmenkollbakken 14 march 2010.JPG|
Òbrôzk:Oseberg longship.png|
Òbrôzk:Gol Stave Church.jpg|
Òbrôzk:Osloregionens nivåer - Oslo by, indre ring, midtre ring og ytre kommuner.png|
Òbrôzk:Oslo center - panorama.jpg|Panorama
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Norweskô]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Norweskô]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
o5xsyu7ubsdi8kiyf7cswjavgb09mle
Monzón
0
6187
214984
204551
2026-09-23T13:31:57Z
Terrus38
14026
214984
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Monzón|
rodzôcz=Monzonu|
céch=Escudo de Monzón.svg|
fana=Bandera_de_Monzon.svg|
karta=Localización de Cinca Medio (Aragón).svg|
wòjewództwò=Aragóńskô|
kréz=|
grodzki=tak|
rodzaj_gminy=miejska|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster=Fernando Heras Laderas|
adres_um=Plaza Mayor, 4<br />22400 Monzón (Huesca)|
kod_poczt_um=|
tel_um=(+34) 974 400 700|
fax_um=(+34) 974 404 807|
mail_um=|ayuntamiento@monzon.es
wiéchrzëzna=155.01|
stopniN=41|
minutN=54|
stopniE=0|
minutE=11|
wysokość=|
rok=2009|
lëdztwò=17 042|
gęstość=109,94|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+34) 974|
pòcztowi kòd=22400|
registracëjné tôfle=MZN|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.monzon.es|
}}
[[Òbrôzk:Castillo de Monzon (15530066601).jpg|thumb|Zómk w Monzón]]
'''Monzón''' je gardã w [[Aragonijô|Aragoniji]] ([[Szpańskô]]). Lëdztwò gardu: 17.115 mieszkańców ([[2010]]). To béł wôżny môl dlô [[templariusze|templariuszów]].
{{stub}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]]
[[Kategòrëjô:Aragonijô]]
5z19phydvae6e5miaa8riab6l9n0ibj
Danuta Stenka
0
6188
215155
195446
2026-09-23T16:47:50Z
Iketsi
3254
Galeriô
215155
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Danuta Stenka by Foksal.jpg|mały|Danuta Stenka (2008)]]
'''Danuta Stenka''' (ùr. [[10 rujana]] [[1961]] w [[Serakòjce|Serakòjcach]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]) – je pòlskô teatrownica. Òd 1984 rokù przez szterë lata òna bëła teatrownicą w téatrze w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òna biwô we [[Wejrowò|Wejrowie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Stenka01.jpg|Danuta Stenka – ''Verba Sacra'' we [[Wejrowò|Wejrowie]]
Òbrôzk:Danuta Stenka (00156x).jpg|2000
Òbrôzk:Danuta Stenka 3 (21377705206) (cropped).jpg|2015
Òbrôzk:Danuta Stenka ... (39241364350) (cropped).jpg|2018
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Dubbing]]
* [[Jezës (film 1979)]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20200812083626/https://www.danutastenka.art.pl/ ''Danuta Stenka'']
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Stenka, Danuta}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Film]]
[[Kategòrëjô:Téater]]
tneaqfxgjzy66f8f3xikwkl9n1kozny
215165
215155
2026-09-23T17:14:05Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Pòlsczé aktórczi]]
215165
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Danuta Stenka by Foksal.jpg|mały|Danuta Stenka (2008)]]
'''Danuta Stenka''' (ùr. [[10 rujana]] [[1961]] w [[Serakòjce|Serakòjcach]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]) – je pòlskô aktórka. Òd 1984 rokù przez szterë lata òna bëła teatrownicą w téatrze w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òna biwô we [[Wejrowò|Wejrowie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Stenka01.jpg|Danuta Stenka – ''Verba Sacra'' we [[Wejrowò|Wejrowie]]
Òbrôzk:Danuta Stenka (00156x).jpg|2000
Òbrôzk:Danuta Stenka2.jpg|2007
Òbrôzk:Danuta Stenka 3 (21377705206) (cropped).jpg|2015
Òbrôzk:Danuta Stenka ... (39241364350) (cropped).jpg|2018
Òbrôzk:Al Gwiazd Stenka beax.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Dubbing]]
* [[Jezës (film 1979)]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20200812083626/https://www.danutastenka.art.pl/ ''Danuta Stenka'']
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Stenka, Danuta}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Pòlsczé aktórczi]]
[[Kategòrëjô:Téater]]
eeyo4lv6xy5olnhgvj8qojxamd1j45z
Hambùrg
0
6460
214985
209204
2026-09-23T13:32:07Z
Terrus38
14026
214985
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Hambùrg|gwôsné miono=Hamburg|céch=DEU Hamburg COA.svg|rodzôcz=Hambùrga|fana=Flag of Hamburg.svg|karta=Hamburg in Germany (zoom).svg|państwò=[[Niemieckô]]|wiéchrzëzna=755,264|stopniN=53|minutN=33|stopniE=10|minutE=0|lëdztwò=1.778.336|rok=31 Maja 2010|czerënkòwi numer=+49-40|pòcztowi kòd=D-20001–21149, D-22001–22769|registracëjné tôfle=HH|bùrméster=Peter Tschentscher|www=http://www.hamburg.de/}}
'''Wòlny ë Hanzeatycczi Gard Hambùrg''' (miem. ''Freie und Hansestadt Hamburg'') – to je drëdżi nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie związkòwégò kraju (landu), je nad rzéką [[Łaba|Łabą]]. Mòrsczi pòrt tu je nôwikszim w Miemiecczi ë trzecim nôwikszim w Eùropie. W Hambùrgù je pòzwa ''Kassubenweg'' - [[Kaszëbskô Droga]][https://vymaps.com/DE/Kassubenweg-1768449/].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kassubenweg.jpg|''Kassubenweg'' w Hambùrgù
Òbrôzk:Phb_dt_8107_CTA.jpg|Hambùrsczi pòrt
Òbrôzk:Rathaus Hbg.jpg|Hambùrg (2017)
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Berlëno]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]]
6xgcsb1dqo234xph197wljmtfnxho5x
215000
214985
2026-09-23T13:34:07Z
Iketsi
3254
- → – ; (miem. →({{jãz.|de}} ; – to je → –
215000
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Hambùrg|gwôsné miono=Hamburg|céch=DEU Hamburg COA.svg|rodzôcz=Hambùrga|fana=Flag of Hamburg.svg|karta=Hamburg in Germany (zoom).svg|państwò=[[Niemieckô]]|wiéchrzëzna=755,264|stopniN=53|minutN=33|stopniE=10|minutE=0|lëdztwò=1.778.336|rok=31 Maja 2010|czerënkòwi numer=+49-40|pòcztowi kòd=D-20001–21149, D-22001–22769|registracëjné tôfle=HH|bùrméster=Peter Tschentscher|www=http://www.hamburg.de/}}
'''Wòlny ë Hanzeatycczi Gard Hambùrg''' ({{jãz.|de}} ''Freie und Hansestadt Hamburg'') – drëdżi nôwikszi gard [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]] na prawie związkòwégò kraju (landu), je nad rzéką [[Łaba|Łabą]]. Mòrsczi pòrt tu je nôwikszim w Miemiecczi ë trzecim nôwikszim w Eùropie. W Hambùrgù je pòzwa ''Kassubenweg'' – [[Kaszëbskô Droga]][https://vymaps.com/DE/Kassubenweg-1768449/].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kassubenweg.jpg|''Kassubenweg'' w Hambùrgù
Òbrôzk:Phb_dt_8107_CTA.jpg|Hambùrsczi pòrt
Òbrôzk:Rathaus Hbg.jpg|Hambùrg (2017)
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Berlëno]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]]
4g8ofi60y0lck1eqthqwt9ciljngdni
Pòdolsk
0
6518
214986
205753
2026-09-23T13:32:16Z
Terrus38
14026
214986
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Pòdolsk|
rodzôcz=Pòdolska|
céch=Coat of Arms of Podolsk (Moscow oblast).png|
fana=Flag of Podolsk (Moscow oblast).svg|
karta=|
wòjewództwò=|
kréz=gard na prawach krézu|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=|
adres_um=|
kod_poczt_um=|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=40,04|
stopniN=55|minutN=25|stopniE=37|minutE=32|
wysokość=|
rok=2010|
lëdztwò=183 095|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+7) 4967|
pòcztowi kòd=142000|
registracëjné tôfle=|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://admpodolsk.ru/|
}}
'''Podolsk''' ({{jãz.|ru}} Подольск) je gardã w [[Ruskô|Rusce]]. Lëdztwò: 183,095 mieszkańców.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]]
7u3gmqfld2geoo4a6yyxo41ex0kqyyp
215026
214986
2026-09-23T13:36:59Z
Iketsi
3254
|}}→}}
215026
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pòdolsk
|rodzôcz=Pòdolska
|céch=Coat of Arms of Podolsk (Moscow oblast).png
|fana=Flag of Podolsk (Moscow oblast).svg
|karta=
|wòjewództwò=
|kréz=gard na prawach krézu
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=40,04
|stopniN=55
|minutN=25
|stopniE=37
|minutE=32
|wysokość=
|rok=2010
|lëdztwò=183 095
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+7) 4967
|pòcztowi kòd=142000
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://admpodolsk.ru/
}}
'''Podolsk''' ({{jãz.|ru}} Подольск) je gardã w [[Ruskô|Rusce]]. Lëdztwò: 183,095 mieszkańców.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]]
45sdjdphgb1x29t72f6olieokna9t0j
215057
215026
2026-09-23T13:46:11Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Podolsk]] do [[Pòdolsk]]: pisënk
215026
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pòdolsk
|rodzôcz=Pòdolska
|céch=Coat of Arms of Podolsk (Moscow oblast).png
|fana=Flag of Podolsk (Moscow oblast).svg
|karta=
|wòjewództwò=
|kréz=gard na prawach krézu
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=40,04
|stopniN=55
|minutN=25
|stopniE=37
|minutE=32
|wysokość=
|rok=2010
|lëdztwò=183 095
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+7) 4967
|pòcztowi kòd=142000
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://admpodolsk.ru/
}}
'''Podolsk''' ({{jãz.|ru}} Подольск) je gardã w [[Ruskô|Rusce]]. Lëdztwò: 183,095 mieszkańców.
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]]
45sdjdphgb1x29t72f6olieokna9t0j
Lãbórg
0
6585
214901
214218
2026-09-23T12:27:56Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214901
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Lãbórg
|rodzôcz=Lãbórga
|adjektiw_mask=lãbòrsczi
|adjektiw_fem=lãbòrskô
|céch=POL Lębork COA.svg
|fana=POL Lębork flag.svg
|karta=Lębork_location_map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=lãbòrsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=jo
|bùrméster=Jarosłôw Litwin
|adres_um=ùl. Armii Krajowej 14
|kod_poczt_um=84-300
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=20,86 km²
|stopniN=55
|minutN=44
|stopniE=11
|minutE=22
|wysokość=0–20
|rok=2026
|lëdztwò=35 161
|gęstość=1684 òs./km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 59
|pòcztowi kòd=84-300
|registracëjné tôfle=GLE
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.lebork.pl
|commons=Category:Lębork
}}
'''Lãbórg-[[Norda|Norda kaszëbsczi]]''' (téż: '''Łebno''', '''Lãbórch''', we zdrojach: ''*Łebno'' (E. Breza), ''Lebenporg'', ''LEBĒPORG'' 1507, ''Lewenborch'', ''Lauenburg'', ''Lębórg'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Lębork'', {{jãz.|de}} ''Lauenburg i. Pom.'') je [[Lãbòrzczi Kréz|krézewim gardã]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]]. Czedës wôżny gard w [[Lãbòrzkò-Bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]]. W 2004 rokù bëło tu 35154 mieszkeńców. Lãbórg òpisywôł wiele w swòjim ùsôdztwie kaszëbsczi pisôrz [[Sztefón Fikùs]]. W tëch starnach mòże bëc pòd zemią dosc tëli széfrowégò gazu.<ref> [http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601085&sid=a0PZ7A5zkBjM ({{jãz.|en}})]</ref>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lębork mury obronne.jpg|Fòrtifikacëjô w Lãbòrgù
Òbrôzk:Lębork kościół 2.jpg|Rzëmskòkatolëckô Cerczew Sw. Jakùba w Lãbòrgù
Òbrôzk:Zamek krzyżacki Lębork.jpg|Krzëżôcczi zómk w Lãbòrgù
</gallery>
== Deklinacjô ==
* Nazéwôcz: '''Lãbórg'''
* Rodzôcz: '''Lãbòrga'''
* Dôwôcz: '''Lãbòrgòwi'''
* Winowôcz: '''Lãbórg'''
* Narzãdzôcz: '''Lãbòrgã'''
* Môlnik: '''Lãbòrgù'''
* Wòłiwôcz: '''Lãbòrgù!'''
== Gard ==
* Lëdztwò gardu: 34 500 (2026)
* Wiéchrzëzna gardu: 17,86 km²
== Historiô ==
Lãbórg bëł czedës wôżnym gardã w [[Lãbòrzkò-bëtowskô Zemia|Lãbòrzkò-Bëtowsczi Zemi]], chtërna béła lennã Pòlsczégò Królewstwa, a w pachce to mielë pòmòrzczi ksyżëcë ë [[Brambòrzkô|brambòrzcy]] jelechtorzë.
=== Słôwny lëdze ===
* [[Sztefón Fikùs]]
=== Stôrodôwnotë ===
* Krzëżôcczi zómk
* Fòrtifikacëjô
* Rzimskòkatolëcczi Kòscół Sw. Jakùba
== Kùltura ==
* Biblioteka
* Mùzejô
=== Jinszô wëdowiédzô ===
* Partnersczima gardama Lãbòrga są: [[:lb:Diddeleng|Diddeleng]] w [[Luksembùrskô|Luksembùrsce]] ë jin.
== Òbaczë téż ==
* [[Alfréd Lubocczi]]
* [[Pòmòrsczé wòjewództwò]]
== Lëteratura ==
* [[Jan Mòrdawsczi]] : ''Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb''; dolmaczënk: [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Marian Jelińsczi]], [[Karól Rhode]], [[Gduńsk]] [[2008]], ISBN 978-83-87258-13-9
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lebork.pl Domôcô starna gardu]
* [https://web.archive.org/web/20051229150209/http://www.library.ucla.edu/yrl/reference/maps/blaeu/germania.jpg ''Leweborch'' ë Cassubia na kôrce kòl 1600 rokù]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_V/198 Lębork w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lãbòrzczi Kréz]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]]
9m02040wtc2644zby1r2bahibb10q9j
Czersk
0
6628
214992
205011
2026-09-23T13:33:17Z
Terrus38
14026
214992
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Czersk|
rodzôcz=Czerska|
adjektiw_mask=czersczi|
adjektiw_fem=czerskô|
céch=POL_Czersk_COA.svg|
fana=POL Czersk flag.svg|
karta=Czersk_location_map.svg|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz=chònicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Przemysław Biesek-Talewski|
adres_um= ul. Kościuszki 27|
kod_poczt_um= 89-650 |
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=9,73|
stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29|
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=10.008|
gęstość=1028,6|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 52|
pòcztowi kòd=89-650|
registracëjné tôfle=GCH|
TERYT=2202044|
SIMC=0928920|
www=http://www.czersk.pl|
}}'''Czérskò''' (téż: '''Czérsk''', w zdrojach: ''des dorfis Czirsk'' 1330, ''czu Czirske'' 1350, ''Czyrske'' 1399-1431, ''Czirsk'' 1414-38, ''Czersk'' 1534, ''Czersk'' 1584, ''Czersk'' 1648; ''Czersko'' 1749, ''Czersk'', ''Polnisch Czersk''; {{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942-1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czérnica|Czérnicą]].
* Lëdztwò gardu: 9.802 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 9,73 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/835 1) ''Czersk'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://sp1.czersk.pl/sp1/pobieralnia/uploads/pso/pzo_jezyk_kaszubski_4-8.pdf szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
ngs80myo2r5llei3wqverzf9ppzzvr5
215059
214992
2026-09-23T13:46:26Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Czérskò]] do [[Czersk]]: pisënk
214992
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Czersk|
rodzôcz=Czerska|
adjektiw_mask=czersczi|
adjektiw_fem=czerskô|
céch=POL_Czersk_COA.svg|
fana=POL Czersk flag.svg|
karta=Czersk_location_map.svg|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz=chònicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Przemysław Biesek-Talewski|
adres_um= ul. Kościuszki 27|
kod_poczt_um= 89-650 |
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=9,73|
stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29|
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=10.008|
gęstość=1028,6|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 52|
pòcztowi kòd=89-650|
registracëjné tôfle=GCH|
TERYT=2202044|
SIMC=0928920|
www=http://www.czersk.pl|
}}'''Czérskò''' (téż: '''Czérsk''', w zdrojach: ''des dorfis Czirsk'' 1330, ''czu Czirske'' 1350, ''Czyrske'' 1399-1431, ''Czirsk'' 1414-38, ''Czersk'' 1534, ''Czersk'' 1584, ''Czersk'' 1648; ''Czersko'' 1749, ''Czersk'', ''Polnisch Czersk''; {{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942-1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czérnica|Czérnicą]].
* Lëdztwò gardu: 9.802 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 9,73 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/835 1) ''Czersk'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://sp1.czersk.pl/sp1/pobieralnia/uploads/pso/pzo_jezyk_kaszubski_4-8.pdf szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
ngs80myo2r5llei3wqverzf9ppzzvr5
215064
215059
2026-09-23T13:47:38Z
Terrus38
14026
215064
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Czersk|
rodzôcz=Czerska|
adjektiw_mask=czersczi|
adjektiw_fem=czerskô|
céch=POL_Czersk_COA.svg|
fana=POL Czersk flag.svg|
karta=Czersk_location_map.svg|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz=chònicczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Przemysław Biesek-Talewski|
adres_um= ul. Kościuszki 27|
kod_poczt_um= 89-650 |
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=9,73|
stopniN=54|minutN=10|stopniE=17|minutE=29|
wysokość=|
rok=2016|
lëdztwò=10.008|
gęstość=1028,6|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 52|
pòcztowi kòd=89-650|
registracëjné tôfle=GCH|
TERYT=2202044|
SIMC=0928920|
www=http://www.czersk.pl|
}}'''Czersk''' ({{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942-1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czernica|Czernicą]].
* Lëdztwò gardu: 9.802 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 9,73 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/835 1) ''Czersk'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://sp1.czersk.pl/sp1/pobieralnia/uploads/pso/pzo_jezyk_kaszubski_4-8.pdf szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
ie7lrwe89wlpj883m92yotij31jpc0b
215091
215064
2026-09-23T15:19:50Z
Iketsi
3254
+Miona gardu w zdrojach
215091
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Czersk
|rodzôcz=Czerska
|adjektiw_mask=czersczi
|adjektiw_fem=czerskô
|céch=POL_Czersk_COA.svg
|fana=POL Czersk flag.svg
|karta=Czersk_location_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Przemysław Biesek-Talewski
|adres_um= ul. Kościuszki 27
|kod_poczt_um= 89-650
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=9,73
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=10.008
|gęstość=1028,6
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 52
|pòcztowi kòd=89-650
|registracëjné tôfle=GCH
|TERYT=2202044
|SIMC=0928920
|www=http://www.czersk.pl
}}
'''Czersk''' ({{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942–1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czernica|Czernicą]].
* Lëdztwò gardu: 9.802 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 9,73 km<sup>2</sup>
== Miona gardu w zdrojach ==
''des dorfis Czirsk'' 1330, ''czu Czirske'' 1350, ''Czyrske'' 1399–1431, ''Czirsk'' 1414–1438, ''Czersk'' 1534, ''Czersk'' 1584, ''Czersk'' 1648; ''Czersko'' 1749, ''Czersk'', ''Polnisch Czersk''; {{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942–1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czérnica|Czérnicą]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/835 1) ''Czersk'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://sp1.czersk.pl/sp1/pobieralnia/uploads/pso/pzo_jezyk_kaszubski_4-8.pdf szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
i5eq5r2kc588ejdb9no9up158ayuhnn
215092
215091
2026-09-23T15:20:18Z
Iketsi
3254
' ' → ' '
215092
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Czersk
|rodzôcz=Czerska
|adjektiw_mask=czersczi
|adjektiw_fem=czerskô
|céch=POL_Czersk_COA.svg
|fana=POL Czersk flag.svg
|karta=Czersk_location_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=chònicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Przemysław Biesek-Talewski
|adres_um= ul. Kościuszki 27
|kod_poczt_um= 89-650
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=9,73
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=10.008
|gęstość=1028,6
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 52
|pòcztowi kòd=89-650
|registracëjné tôfle=GCH
|TERYT=2202044
|SIMC=0928920
|www=http://www.czersk.pl
}}
'''Czersk''' ({{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942–1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czernica|Czernicą]].
* Lëdztwò gardu: 9.802 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 9,73 km<sup>2</sup>
== Miona gardu w zdrojach ==
''des dorfis Czirsk'' 1330, ''czu Czirske'' 1350, ''Czyrske'' 1399–1431, ''Czirsk'' 1414–1438, ''Czersk'' 1534, ''Czersk'' 1584, ''Czersk'' 1648; ''Czersko'' 1749, ''Czersk'', ''Polnisch Czersk''; {{jãz.|pl}} ''Czersk'', {{jãz.|de}} ''Czersk'', 1942–1945 ''Heiderode'') – gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]], we [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], nad rzéką [[Czérnica|Czérnicą]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/835 1) ''Czersk'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://sp1.czersk.pl/sp1/pobieralnia/uploads/pso/pzo_jezyk_kaszubski_4-8.pdf szkòła]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
eg7qasxd8b6z68heuapodxt04tyw8hg
Człuchòwò
0
6629
214987
205037
2026-09-23T13:32:21Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214987
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Człëchòwò
|rodzôcz=Człëchòwa
|adjektiw_mask=człëchòwsczi
|adjektiw_fem=człëchòwskô
|céch=POL_Człuchów_COA.svg
|fana=POL_Człuchów_flag.svg
|karta=POL_Człuchów_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=człëchòwsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=ul. Wojska Polskiego 1
|kod_poczt_um=77–300
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=53
|minutN=39
|stopniE=17
|minutE=21
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 59
|pòcztowi kòd=77–300
|registracëjné tôfle=GCZ
|TERYT=2203011
|SIMC=0977321
|www=http://www.czluchow.pl
|commons=Człuchów
}}
'''Człuchòwò''' (téż: '''Człochòwò''', '''Człëchòwò'''; w zdrojach: ''Slochow'' 1312, ''Slochow'' 1344, ''Czlochow'' 1454, ''Słuchów'' 1565, ''Człuchowo 1614''; {{jãz.|pl}} ''Człuchów'', {{jãz.|de}} ''Schlochau'') – krézewi gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Rëchnowsczé Jezoro|Rëchnowsczim Jezorã]]. Tu je [[Regionalné Mùzeum w Człëchòwie]] i krzëżacczi zómk.
* Lëdztwò gardu: 13.869 ([[2017]])
* Wiéchrzëzna gardu: 12,48 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery>
Òbrôzk:2011.07.17_CZŁUCHÓW_(75).JPG|Krzëżacczi zómk w Człëchòwie
Òbrôzk:Zamek_w_Człuchowie_-_panoramio.jpg|Zómk w Człëchòwie w zëmie
Òbrôzk:Czluchow_panoramy_from_castle_tower.JPG|Panorama Człëchòwa
Òbrôzk:Człuchów,_Urząd_Miejski_-_panoramio.jpg|Urz. M. w Człëchòwie
Òbrôzk:Czluchow,_Poland_-_panoramio_(26).jpg|Kòscół sw. Jakùba w Człëchòwie
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/862 Człuchowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
8qssgjbn9mqhfsylg6vkar2kd1c366h
215008
214987
2026-09-23T13:35:07Z
Iketsi
3254
<gallery mode="packed">
215008
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Człëchòwò
|rodzôcz=Człëchòwa
|adjektiw_mask=człëchòwsczi
|adjektiw_fem=człëchòwskô
|céch=POL_Człuchów_COA.svg
|fana=POL_Człuchów_flag.svg
|karta=POL_Człuchów_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=człëchòwsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=ul. Wojska Polskiego 1
|kod_poczt_um=77–300
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=53
|minutN=39
|stopniE=17
|minutE=21
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 59
|pòcztowi kòd=77–300
|registracëjné tôfle=GCZ
|TERYT=2203011
|SIMC=0977321
|www=http://www.czluchow.pl
|commons=Człuchów
}}
'''Człuchòwò''' (téż: '''Człochòwò''', '''Człëchòwò'''; w zdrojach: ''Slochow'' 1312, ''Slochow'' 1344, ''Czlochow'' 1454, ''Słuchów'' 1565, ''Człuchowo 1614''; {{jãz.|pl}} ''Człuchów'', {{jãz.|de}} ''Schlochau'') – krézewi gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Rëchnowsczé Jezoro|Rëchnowsczim Jezorã]]. Tu je [[Regionalné Mùzeum w Człëchòwie]] i krzëżacczi zómk.
* Lëdztwò gardu: 13.869 ([[2017]])
* Wiéchrzëzna gardu: 12,48 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:2011.07.17_CZŁUCHÓW_(75).JPG|Krzëżacczi zómk w Człëchòwie
Òbrôzk:Zamek_w_Człuchowie_-_panoramio.jpg|Zómk w Człëchòwie w zëmie
Òbrôzk:Czluchow_panoramy_from_castle_tower.JPG|Panorama Człëchòwa
Òbrôzk:Człuchów,_Urząd_Miejski_-_panoramio.jpg|Urz. M. w Człëchòwie
Òbrôzk:Czluchow,_Poland_-_panoramio_(26).jpg|Kòscół sw. Jakùba w Człëchòwie
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/862 Człuchowo w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
asckwcq0w9ov7tnimus2c0t58yt4u96
Skarszewë
0
6630
214922
199179
2026-09-23T12:33:07Z
Iketsi
3254
- → – ; → ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}}
214922
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Skarszewë
|rodzôcz=Skarszewa
|adjektiw_mask=Skarszewsczi
|adjektiw_fem=Skarszewskô
|céch=POL_Skarszewy_COA.svg
|fana=F1_white_flag.svg
|karta=Skarszewy_location_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=Starogardzczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Jacek Pauli
|adres_um=Plac Hallera 18
|kod_poczt_um=83-250
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=11,96
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=107,6 – 136,6
|rok=2017
|lëdztwò=7103
|gęstość=658,3
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=83-250
|registracëjné tôfle=GST
|TERYT=2213094
|SIMC=0934754
|www=http://www.skarszewy.pl
|gwôsné miono=Skarszewy
}}
'''Skarszewë''' (téż: '''Skarszewò'''; pòl. ''Skarszewy'', {{jãz.|de}} ''Schöneck'') – gard w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrsczim Wòjewództwie]], w [[Starogardzczi Kréz|Starogardzczim Krézu]], 40 km na pôłnié òd [[Gduńsk]]a. Òbczôs Królewsczich Prësów stolëca Pòmòrzczégò Wòjewództwa. Tã mòże nalezc rujinë joannicczégò zómkù jak téż stôrą cerczew z XIII wiekù.
=== Miona gardu w zdrojach ===
Jinsze miona gardu to téż: ''Reueninov'' (?) 1198, ''Rownino'' (?) 1290, ''Rounino'' (?) 1290, ''in Schoneck(e)'' 1305, ''Soneck'' 1326; ''Sonek'' 1334, ''Schonekke'' 1334, ''Schonek'' 1334-1335, ''Schoneck'' 1336, ''Scheneck'' ib. ''Schoneck'' 1341, ''Schönecke'' 1341, ''Schoeneck'' 1341, ''zu Schönecke'' 1346, ''Schonecke'' I pôłwa XV w., ''Schonegke'', ''Schoneck'' ''Schonegk'' ''Schonecke'' 1415, 1418, 1420, 1431, 1438, ''Skarszewo'' <1454, ''Skarschow'' 1471, ''Skarszowa'' 1503, ''Skarszewi'' 1513, 1521, ''Skarszowa'' 1526, ''Skarssewo'' 1534, ''Schöneck'' 1570, ''Skarszewy'' 1583, ''na miasteczku Skarszewie'' 1624, ''na tymże miasteczku Skarszewach'' 1624, ''Schöneck'' 1659, kòl 1790, ''Skarszowy'' 1664, ''Skarszewo'' 1687, ''datum in Karschewy'' 1729, ''Skarszewo'' 1790, 1807, ''Skarszewy'' 1879, 1889, ''Skarszevé'' (Cenôwa), ''Skarszewë'' (Ramułt).
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/652 ''Skarszewy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
bt2zvd6jg6c48ohbwfbfbxoo1j7fy0n
214983
214922
2026-09-23T13:31:51Z
Iketsi
3254
{{jãz.|pl}}
214983
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Skarszewë
|rodzôcz=Skarszewa
|adjektiw_mask=Skarszewsczi
|adjektiw_fem=Skarszewskô
|céch=POL_Skarszewy_COA.svg
|fana=F1_white_flag.svg
|karta=Skarszewy_location_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=Starogardzczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Jacek Pauli
|adres_um=Plac Hallera 18
|kod_poczt_um=83-250
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=11,96
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=107,6 – 136,6
|rok=2017
|lëdztwò=7103
|gęstość=658,3
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 58
|pòcztowi kòd=83-250
|registracëjné tôfle=GST
|TERYT=2213094
|SIMC=0934754
|www=http://www.skarszewy.pl
|gwôsné miono=Skarszewy
}}
'''Skarszewë''' (téż: '''Skarszewò'''; {{jãz.|pl}} ''Skarszewy'', {{jãz.|de}} ''Schöneck'') – gard w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrsczim Wòjewództwie]], w [[Starogardzczi Kréz|Starogardzczim Krézu]], 40 km na pôłnié òd [[Gduńsk]]a. Òbczôs Królewsczich Prësów stolëca Pòmòrzczégò Wòjewództwa. Tã mòże nalezc rujinë joannicczégò zómkù jak téż stôrą cerczew z XIII wiekù.
=== Miona gardu w zdrojach ===
Jinsze miona gardu to téż: ''Reueninov'' (?) 1198, ''Rownino'' (?) 1290, ''Rounino'' (?) 1290, ''in Schoneck(e)'' 1305, ''Soneck'' 1326; ''Sonek'' 1334, ''Schonekke'' 1334, ''Schonek'' 1334-1335, ''Schoneck'' 1336, ''Scheneck'' ib. ''Schoneck'' 1341, ''Schönecke'' 1341, ''Schoeneck'' 1341, ''zu Schönecke'' 1346, ''Schonecke'' I pôłwa XV w., ''Schonegke'', ''Schoneck'' ''Schonegk'' ''Schonecke'' 1415, 1418, 1420, 1431, 1438, ''Skarszewo'' <1454, ''Skarschow'' 1471, ''Skarszowa'' 1503, ''Skarszewi'' 1513, 1521, ''Skarszowa'' 1526, ''Skarssewo'' 1534, ''Schöneck'' 1570, ''Skarszewy'' 1583, ''na miasteczku Skarszewie'' 1624, ''na tymże miasteczku Skarszewach'' 1624, ''Schöneck'' 1659, kòl 1790, ''Skarszowy'' 1664, ''Skarszewo'' 1687, ''datum in Karschewy'' 1729, ''Skarszewo'' 1790, 1807, ''Skarszewy'' 1879, 1889, ''Skarszevé'' (Cenôwa), ''Skarszewë'' (Ramułt).
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/652 ''Skarszewy'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
eobvy3orvbzqwnhsitrp0uka860m3g9
Frédląd
0
6634
215003
202780
2026-09-23T13:34:21Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}}
215003
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Frédląd
|rodzôcz=Frédlądù
|adjektiw_mask=Frédlądsczi
|adjektiw_fem=Frédlądskô
|céch=POL_Debrzno_COA.svg
|fana=POL Debrzno flag.svg
|karta=POL_Debrzno_locator_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=człëchòwsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=5x
|minutN=1x
|stopniE=1x
|minutE=2x
|wysokość=
|rok=
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) –
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.debrzno.pl
|gwôsné miono=Debrzno
}}
[[Òbrôzk:Debrzno, skrzyżowanie ulic Kościuszki i Wojska Polskiego.jpg|mały|left|Frédlądskô panorama]]
'''Frédląd''' (téż: '''Fréląd''', '''Frëdląd'''; we zdrojach: ''Fredeland'' 1346; ''Frydland'' 1370; ''od Freliąda'' 1565; ''Fredelant'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae Tabula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris . . .), ''Frydląd Pruski'' 1881, ''Frédląnd'' (Cenôwa); pòl. ''Debrzno'', {{jãz.|de}} ''Preußisch Friedland'') – gard w [[Człëchòwsczi_kréz|człëchòwsczim]] krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Dobrzinka|Dobrzinką]].
* Lëdztwò gardu: 5.377 ([[2008]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,51 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/416 ''Frydląd Pruski'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
cjjhwr0jgs4hpmr4uwfpdym4i8hrzll
215007
215003
2026-09-23T13:34:53Z
Terrus38
14026
215007
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Frédląd
|rodzôcz=Frédlądu
|adjektiw_mask=frédlądzczi
|adjektiw_fem=frédlądzkô
|céch=POL_Debrzno_COA.svg
|fana=POL Debrzno flag.svg
|karta=POL_Debrzno_locator_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=człëchòwsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=5x
|minutN=1x
|stopniE=1x
|minutE=2x
|wysokość=
|rok=
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) –
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.debrzno.pl
|gwôsné miono=Debrzno
}}
[[Òbrôzk:Debrzno, skrzyżowanie ulic Kościuszki i Wojska Polskiego.jpg|mały|left|Frédlądskô panorama]]
'''Frédląd''' (téż: '''Fréląd''', '''Frëdląd'''; we zdrojach: ''Fredeland'' 1346; ''Frydland'' 1370; ''od Freliąda'' 1565; ''Fredelant'' kòl 1688 (Marchionatus Brandenburgi et Ducatus Pomeraniae Tabula que est pars Septentrionalis Ciruculi Saxoniae Superioris . . .), ''Frydląd Pruski'' 1881, ''Frédląnd'' (Cenôwa); pòl. ''Debrzno'', {{jãz.|de}} ''Preußisch Friedland'') – gard w [[Człëchòwsczi_kréz|człëchòwsczim]] krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Dobrzinka|Dobrzinką]].
* Lëdztwò gardu: 5.377 ([[2008]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,51 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/416 ''Frydląd Pruski'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
ptyw8dc65k2c2aveqz5e8nxpjxjrg8n
Gméw
0
6635
214994
213795
2026-09-23T13:33:33Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214994
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Panorama_Gniewa.jpg|mały|center|650px|Panorama Gméwa z krzëżacczim zómkã na prawo]]{{Gard-infobox
|Gard=Gméw
|rodzôcz=Gméwa
|adjektiw_mask=Gméwsczi
|adjektiw_fem=Gméwskô
|céch=POL_Gniew_COA.svg
|fana=POL Gniew flag.svg
|karta=Pomorskie_tczewski.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=dërszewsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Maria Gurzyńska
|adres_um=plac Grunwaldzki 1
83-140
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=53
|minutN=50
|stopniE=18
|minutE=49
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 59
|pòcztowi kòd=83-140
|registracëjné tôfle=
|TERYT=2214024
|SIMC=0934470
|www=http://www.gniew.pl
|commons=Gniew
}}
'''Gméw''' (abò téż: '''Gniéw'''; gwar. ''Gn´yef'', ''Gn´eva'', {{jãz.|pl}} ''Gniew'', {{jãz.|de}} ''Mewe'') – gard w Dërszewsczim Krézu w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]] nad ùscém [[Wierzësa|Wierzësë]] do [[Wisła|Wisłë]]. Wôżne stôrodôwnotë w Gméwë to krzëżacczi zómk i Palast królowë Marysieńki Sobiesczi.
=== Miona gardu w zdrojach ===
Jinsze miona gardu i w zdrojach to téż: we zdrojach: ''ordinis Gymeu cum tota Wansca'' 1229; ''Gmewam etiam cum tota Wansca'' 1235, fals.; ''Gimen'', ''Gymeu'' 1245, kòpijô z XVII w.; ''Mewa'' 1258, kòpijô ze XVII w.; ''que Gimeo cum tota Wanska vulgariter appellantur'' 1262); ''guod nos terram nostram Wanzeke alio nomine vocatam Mewe'' 1276; ''Gymeu'' 1279, kòpijô; ''Gymev'' 1281; ''Gymew'' 1281, ''de Wansk sive de Gmew'' 1282, ''Mewa'' 1282; ''Gniew'' 1282; ''Gmewam sive Wanzeke'' 1283, ''Gmewa'' 1283; ''terram Gmewi sive Wanzek'' 1283, kopia; ''in Wansk'' 1283, ''Gimew'' 1283, fals.; ''Gymew'' 1283, kopia; ''Gmew'' ; ''Gimea'' 1283, kòpijô ; ''videlicet Gymea sive Wanzeke'' 1284 ; ''Gemeve'' 1291; ''Gemewe''; ''Mewam'' 1304; ''Gmewa'' 1312; ''Gemewa'' 1320, kopia; ''Gnieva''; ''Mewe'' 1328, kòpijô; ''Mewa'' 1329; ''Mewa'' 1334, kòpijô ze XVIIw.; ''Gmewa'' 1334, kopia z XIV w.; ''Mewe'' 1404; ''Gmyew alias Mewe'' 1448; ''Gnyew'' 1456; ''Gnyew'' 1476; ''Mewe'' 1495; ''Gnyeff'' 1495; ''Gnyew'' 1504; ''Mewa'' 1534; ''Mewe'' 1553 ; ''Gniew'' 1565; ''Gniewu'' (gen.); ''Gniewiem'' (instr.); ''Gniewem'' (instr.); ''Mewa'' 1570 ; ''Gniew'' 1583; ''civitate Mevensi'' 1596; ''Gniewie'' (loc.); ''Mewa'' 1596); ''Gmewem'' (instr.) 1624; ''Gimea a. Gniew'' 1624; ''Gniew'' 1682; ''Meva'' 1749; ''Mewe'' 1790; ''Gniew'' 1881; ''Gniew'', {{jãz.|de}} ''Mewe'' 1921; ''Gniew'' 1936; ''Gniew'' 1980; ''Gnjèv'' (Cenôwa);
Lëdztwò gardu: 6.759 ([[2009]])<br>
Wiéchrzëzna gardu: 6,75 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Gniew_zamek_z_rogu.JPG|Krzëżacczi zómk w Gméwë
Òbrôzk:Gniew,_pałac_Marysieńki_(obecnie_hotel).jpg|Palast Marysieńki, dzys hotel
Òbrôzk:Kamienica_w_Gniewie.JPG|Biblioteka w Gméwë
Òbrôzk:Gniew,_pohled_na_Plac_Grunwaldzski_z_hradu.JPG|Grunwaldzczi plac, z zómku
Òbrôzk:Ratusz_in_Gniew.jpg|Rôtësz w Gméwë
Òbrôzk:727864_Gniew_bud._bramy.JPG|Bróma krzëżacczego zómku w Gméwë
Òbrôzk:Gniew1-1.jpg|
Òbrôzk:Poland_Gniew_-_castle.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrzczé Wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Kòcéwskô]]
ejzy4h5hopo3lwwcgvzskndma7qkf1p
Nowi Dwór
0
6641
214933
204022
2026-09-23T12:33:12Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214933
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Nowi Dwór
|rodzôcz=Nowégò Dworù
|adjektiw_mask=nowodworsczi
|adjektiw_fem=nowodworskô
|céch=POL_Nowy_Dwór_Gdański_COA.svg
|fana=POL Nowy Dwór Gdański flag.svg
|karta=Nowy_Dwór_Gdański_location_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=nowodworsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Jacek Wojciech Michalski
|adres_um=ul. Wejhera 3
|kod_poczt_um=82-100
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=10.003
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=82-100
|registracëjné tôfle=GND
|TERYT=2210024
|SIMC=0932880
|www=http://www.miastonowydwor.pl
}}
'''Nowi Dwór''' ({{jãz.|pl}} ''Nowy Dwór Gdański'', {{jãz.|de}} ''Tiegenhof'') – krézewi gard w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrsczim Wòjewództwie]] na [[Zëława|Zëławie]] nad [[Tuga|Tugą]].
* Lëdztwò gardu: 12.459 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 5,06 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/299 19.) Nowydwór w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
s9sndh796gu2a03kcc8ulsgmxpl2nlj
Łobez
0
6680
215009
214747
2026-09-23T13:35:13Z
Terrus38
14026
215009
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Łobez|
rodzôcz=Łobza|
adjektiw_mask=łobesczi|
adjektiw_fem=łobeskô|
céch=POL Łobez COA.svg|120px|
fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|120px|
karta=Łobez-Polska.png|250px|
wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé|
kréz=łobesczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=miejsko-wiejska|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Piotr Ćwikła|
adres_um=Niepodległości 13|
kod_poczt_um=73-150|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=12,8|
stopniN=53|minutN=38|stopniE=15|minutE=37|
wysokość=56-94|
rok=2019|
lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref>
gęstość=798/km²|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 91|
pòcztowi kòd=73-150|
registracëjné tôfle=ZLO|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.lobez.pl
|gwôsné miono=Łobez}}
'''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', miem. ''Labes'') - krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]].
Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]])
Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km<sup>2</sup>
== Lëdztwò ==
<timeline>
ImageSize = width:460 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:20 align:center
bar:1680 from:0 till:800
bar:1740 from:0 till:1191
bar:1749 from:0 till:1339
bar:1831 from:0 till:2443
bar:1861 from:0 till:4756
bar:1895 from:0 till:5187
bar:1925 from:0 till:5994
bar:1933 from:0 till:6947
bar:1939 from:0 till:7310
bar:1945 from:0 till:1710
bar:1946 from:0 till:4144
bar:1957 from:0 till:6026
bar:1970 from:0 till:7355
bar:1990 from:0 till:10953
PlotData=
textcolor:black fontsize:S
bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
</timeline>
== Spisënk bùrméstrów gardu ==
{| class="wikitable"
| 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck
|-
| 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow
|-
| 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno)
|-
| 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky
|-
| 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger
|-
| 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger
|-
| 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz
|-
| 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch
|-
| 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek
|-
| 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski
|-
| 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski
|-
| 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski
|-
| 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 - Zbigniew Con
|-
| 1757 – Heller || || 1990–94 - Marek Romejko
|-
| 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 - Jan Szafran
|-
|1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 - Halina Szymańska
|-
|1790 – Jahncke|| || 2002–2006 - Marek Romejko
|-
|1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 - Ryszard Sola
|-
|1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 - Piotr Ćwikła
|-
|1806 – Nemitz|| ||
|}
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lobez kosciol kz.jpg|
Òbrôzk:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
Òbrôzk:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
Òbrôzk:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
Òbrôzk:Świętoborzec - dworek.jpg|
Òbrôzk:Łobez z lotu ptaka.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lobez.pl Łobez]
* [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez]
* [http://www.youtube.com/watch?v=mPWlmToO5FY/ Łobez - You Tube]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
l4gmwwk1vb0i8hf0ktwb202g66qhbpq
215040
215009
2026-09-23T13:39:56Z
Iketsi
3254
miem. →{{jãz.|de}}; {{YouTube}}
215040
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łobez
|rodzôcz=Łobza
|adjektiw_mask=łobesczi
|adjektiw_fem=łobeskô
|céch=POL Łobez COA.svg|120px
|fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|120px
|karta=Łobez-Polska.png|250px
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=łobesczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Piotr Ćwikła
|adres_um=Niepodległości 13
|kod_poczt_um=73-150
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=12,8
|stopniN=53
|minutN=38
|stopniE=15
|minutE=37
|wysokość=56-94
|rok=2019
|lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref>
gęstość=798/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-150
|registracëjné tôfle=ZLO
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.lobez.pl
|gwôsné miono=Łobez
}}
'''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', {{jãz.|de}} ''Labes'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]].
Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]])
Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km<sup>2</sup>
== Lëdztwò ==
<timeline>
ImageSize = width:460 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:20 align:center
bar:1680 from:0 till:800
bar:1740 from:0 till:1191
bar:1749 from:0 till:1339
bar:1831 from:0 till:2443
bar:1861 from:0 till:4756
bar:1895 from:0 till:5187
bar:1925 from:0 till:5994
bar:1933 from:0 till:6947
bar:1939 from:0 till:7310
bar:1945 from:0 till:1710
bar:1946 from:0 till:4144
bar:1957 from:0 till:6026
bar:1970 from:0 till:7355
bar:1990 from:0 till:10953
PlotData=
textcolor:black fontsize:S
bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
</timeline>
== Spisënk bùrméstrów gardu ==
{| class="wikitable"
| 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck
|-
| 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow
|-
| 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno)
|-
| 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky
|-
| 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger
|-
| 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger
|-
| 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz
|-
| 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch
|-
| 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek
|-
| 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski
|-
| 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski
|-
| 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski
|-
| 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 – Zbigniew Con
|-
| 1757 – Heller || || 1990–94 – Marek Romejko
|-
| 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 – Jan Szafran
|-
|1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 – Halina Szymańska
|-
|1790 – Jahncke|| || 2002–2006 – Marek Romejko
|-
|1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 – Ryszard Sola
|-
|1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 – Piotr Ćwikła
|-
|1806 – Nemitz|| ||
|}
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lobez kosciol kz.jpg|
Òbrôzk:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
Òbrôzk:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
Òbrôzk:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
Òbrôzk:Świętoborzec - dworek.jpg|
Òbrôzk:Łobez z lotu ptaka.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lobez.pl Łobez]
* [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez]
* {{YouTube|v=mPWlmToO5FY|tit=Łobez 2011/2012 timelapse}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
5ojpkh1bdgntrqgx7g6yk4v66giavp2
215044
215040
2026-09-23T13:41:08Z
Iketsi
3254
' ' → ' '
215044
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łobez
|rodzôcz=Łobza
|adjektiw_mask=łobesczi
|adjektiw_fem=łobeskô
|céch=POL Łobez COA.svg|120px
|fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|120px
|karta=Łobez-Polska.png|250px
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=łobesczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Piotr Ćwikła
|adres_um=Niepodległości 13
|kod_poczt_um=73-150
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=12,8
|stopniN=53
|minutN=38
|stopniE=15
|minutE=37
|wysokość=56-94
|rok=2019
|lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref>
gęstość=798/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-150
|registracëjné tôfle=ZLO
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.lobez.pl
|gwôsné miono=Łobez
}}
'''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', {{jãz.|de}} ''Labes'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]].
Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]])
Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km<sup>2</sup>
== Lëdztwò ==
<timeline>
ImageSize = width:460 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:20 align:center
bar:1680 from:0 till:800
bar:1740 from:0 till:1191
bar:1749 from:0 till:1339
bar:1831 from:0 till:2443
bar:1861 from:0 till:4756
bar:1895 from:0 till:5187
bar:1925 from:0 till:5994
bar:1933 from:0 till:6947
bar:1939 from:0 till:7310
bar:1945 from:0 till:1710
bar:1946 from:0 till:4144
bar:1957 from:0 till:6026
bar:1970 from:0 till:7355
bar:1990 from:0 till:10953
PlotData=
textcolor:black fontsize:S
bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
</timeline>
== Spisënk bùrméstrów gardu ==
{| class="wikitable"
| 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck
|-
| 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow
|-
| 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno)
|-
| 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky
|-
| 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger
|-
| 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger
|-
| 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz
|-
| 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch
|-
| 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek
|-
| 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski
|-
| 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski
|-
| 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski
|-
| 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 – Zbigniew Con
|-
| 1757 – Heller || || 1990–94 – Marek Romejko
|-
| 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 – Jan Szafran
|-
|1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 – Halina Szymańska
|-
|1790 – Jahncke|| || 2002–2006 – Marek Romejko
|-
|1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 – Ryszard Sola
|-
|1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 – Piotr Ćwikła
|-
|1806 – Nemitz|| ||
|}
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lobez kosciol kz.jpg|
Òbrôzk:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
Òbrôzk:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
Òbrôzk:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
Òbrôzk:Świętoborzec - dworek.jpg|
Òbrôzk:Łobez z lotu ptaka.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lobez.pl Łobez]
* [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez]
* {{YouTube|v=mPWlmToO5FY|tit=Łobez 2011/2012 timelapse}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
5a6biefws5ug942cmvp9inp19d74u2p
215048
215044
2026-09-23T13:43:46Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Łobéz]] do [[Łobez]]: pisënk
215044
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łobez
|rodzôcz=Łobza
|adjektiw_mask=łobesczi
|adjektiw_fem=łobeskô
|céch=POL Łobez COA.svg|120px
|fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|120px
|karta=Łobez-Polska.png|250px
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=łobesczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Piotr Ćwikła
|adres_um=Niepodległości 13
|kod_poczt_um=73-150
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=12,8
|stopniN=53
|minutN=38
|stopniE=15
|minutE=37
|wysokość=56-94
|rok=2019
|lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref>
gęstość=798/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-150
|registracëjné tôfle=ZLO
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.lobez.pl
|gwôsné miono=Łobez
}}
'''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', {{jãz.|de}} ''Labes'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]].
Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]])
Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km<sup>2</sup>
== Lëdztwò ==
<timeline>
ImageSize = width:460 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:20 align:center
bar:1680 from:0 till:800
bar:1740 from:0 till:1191
bar:1749 from:0 till:1339
bar:1831 from:0 till:2443
bar:1861 from:0 till:4756
bar:1895 from:0 till:5187
bar:1925 from:0 till:5994
bar:1933 from:0 till:6947
bar:1939 from:0 till:7310
bar:1945 from:0 till:1710
bar:1946 from:0 till:4144
bar:1957 from:0 till:6026
bar:1970 from:0 till:7355
bar:1990 from:0 till:10953
PlotData=
textcolor:black fontsize:S
bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
</timeline>
== Spisënk bùrméstrów gardu ==
{| class="wikitable"
| 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck
|-
| 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow
|-
| 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno)
|-
| 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky
|-
| 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger
|-
| 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger
|-
| 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz
|-
| 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch
|-
| 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek
|-
| 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski
|-
| 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski
|-
| 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski
|-
| 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 – Zbigniew Con
|-
| 1757 – Heller || || 1990–94 – Marek Romejko
|-
| 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 – Jan Szafran
|-
|1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 – Halina Szymańska
|-
|1790 – Jahncke|| || 2002–2006 – Marek Romejko
|-
|1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 – Ryszard Sola
|-
|1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 – Piotr Ćwikła
|-
|1806 – Nemitz|| ||
|}
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lobez kosciol kz.jpg|
Òbrôzk:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
Òbrôzk:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
Òbrôzk:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
Òbrôzk:Świętoborzec - dworek.jpg|
Òbrôzk:Łobez z lotu ptaka.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lobez.pl Łobez]
* [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez]
* {{YouTube|v=mPWlmToO5FY|tit=Łobez 2011/2012 timelapse}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
5a6biefws5ug942cmvp9inp19d74u2p
215095
215048
2026-09-23T15:27:36Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
215095
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łobez
|rodzôcz=Łobza
|adjektiw_mask=łobesczi
|adjektiw_fem=łobeskô
|céch=POL Łobez COA.svg|120px
|fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|120px
|karta=Łobez-Polska.png|250px
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=łobesczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Piotr Ćwikła
|adres_um=Niepodległości 13
|kod_poczt_um=73-150
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=12,8
|stopniN=53
|minutN=38
|stopniE=15
|minutE=37
|wysokość=56-94
|rok=2019
|lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref>
gęstość=798/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-150
|registracëjné tôfle=ZLO
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.lobez.pl
|gwôsné miono=Łobez
}}
'''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', {{jãz.|de}} ''Labes'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]].
Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]])
Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km<sup>2</sup>
== Lëdztwò ==
<timeline>
ImageSize = width:460 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:20 align:center
bar:1680 from:0 till:800
bar:1740 from:0 till:1191
bar:1749 from:0 till:1339
bar:1831 from:0 till:2443
bar:1861 from:0 till:4756
bar:1895 from:0 till:5187
bar:1925 from:0 till:5994
bar:1933 from:0 till:6947
bar:1939 from:0 till:7310
bar:1945 from:0 till:1710
bar:1946 from:0 till:4144
bar:1957 from:0 till:6026
bar:1970 from:0 till:7355
bar:1990 from:0 till:10953
PlotData=
textcolor:black fontsize:S
bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
</timeline>
== Spisënk bùrméstrów gardu ==
{| class="wikitable"
| 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck
|-
| 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow
|-
| 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno)
|-
| 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky
|-
| 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger
|-
| 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger
|-
| 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz
|-
| 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch
|-
| 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek
|-
| 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski
|-
| 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski
|-
| 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski
|-
| 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 – Zbigniew Con
|-
| 1757 – Heller || || 1990–94 – Marek Romejko
|-
| 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 – Jan Szafran
|-
|1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 – Halina Szymańska
|-
|1790 – Jahncke|| || 2002–2006 – Marek Romejko
|-
|1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 – Ryszard Sola
|-
|1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 – Piotr Ćwikła
|-
|1806 – Nemitz|| ||
|}
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lobez kosciol kz.jpg|
Òbrôzk:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
Òbrôzk:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
Òbrôzk:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
Òbrôzk:Świętoborzec - dworek.jpg|
Òbrôzk:Łobez z lotu ptaka.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lobez.pl Łobez]
* [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez]
* {{YouTube|v=mPWlmToO5FY|tit=Łobez 2011/2012 timelapse}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
lcz0chshc16p9p72mkp3zwz7s1tc4uq
215121
215095
2026-09-23T16:08:40Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215121
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Łobez
|rodzôcz=Łobza
|adjektiw_mask=łobesczi
|adjektiw_fem=łobeskô
|céch=POL Łobez COA.svg|120px
|fana=POL Łobez flag (do 2017).svg|120px
|karta=Łobez-Polska.png|250px
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=łobesczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Piotr Ćwikła
|adres_um=Niepodległości 13
|kod_poczt_um=73-150
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=12,8
|stopniN=53
|minutN=38
|stopniE=15
|minutE=37
|wysokość=56-94
|rok=2019
|lëdztwò=10 066<ref>[http://www.polskawliczbach.pl/Lobez Polska w liczbach w oparciu o dane GUS. 2019]</ref>
gęstość=798/km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=73-150
|registracëjné tôfle=ZLO
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.lobez.pl
|gwôsné miono=Łobez
}}
'''Łobéz''' ({{IPA|ˈwɔbɛs}}, {{Audio|Pl-Łobez.ogg}}) (we zdrojach: ''Lobis'' 1271, ''Lobese'' 1280, ''Lobse'' 1285, ''Labes''; pòl. ''Łobez'', {{jãz.|de}} ''Labes'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Regą]].
Lëdztwò gardu: 10.066 ([[2019]])
Wiéchrzëzna gardu: 12,8 km<sup>2</sup>
== Lëdztwò ==
<timeline>
ImageSize = width:460 height:320
PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = late
Colors =
id:linegrey2 value:gray(0.9)
id:linegrey value:gray(0.7)
id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8)
id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6)
DateFormat = yyyy
Period = from:0 till:11000
ScaleMajor = unit:year increment:11000 start:0 gridcolor:linegrey
ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2
PlotData =
color:cobar width:20 align:center
bar:1680 from:0 till:800
bar:1740 from:0 till:1191
bar:1749 from:0 till:1339
bar:1831 from:0 till:2443
bar:1861 from:0 till:4756
bar:1895 from:0 till:5187
bar:1925 from:0 till:5994
bar:1933 from:0 till:6947
bar:1939 from:0 till:7310
bar:1945 from:0 till:1710
bar:1946 from:0 till:4144
bar:1957 from:0 till:6026
bar:1970 from:0 till:7355
bar:1990 from:0 till:10953
PlotData=
textcolor:black fontsize:S
bar:1680 at: 800 text: 0,8 shift:(0)
bar:1740 at: 1191 text: 1,2 shift:(0)
bar:1749 at: 1339 text: 1,3 shift:(0)
bar:1831 at: 2443 text: 2,4 shift:(0)
bar:1861 at: 4756 text: 4,8 shift:(0)
bar:1895 at: 5187 text: 5,2 shift:(0)
bar:1925 at: 5994 text: 6 shift:(0)
bar:1933 at: 6947 text: 7 shift:(0)
bar:1939 at: 7310 text: 7,3 shift:(0)
bar:1945 at: 1710 text: 1,7 shift:(0)
bar:1946 at: 4144 text: 4,1 shift:(0)
bar:1957 at: 6026 text: 6 shift:(0)
bar:1970 at: 7355 text: 7,4 shift:(0)
bar:1990 at: 10953 text:11 shift:(0)
</timeline>
== Spisënk bùrméstrów gardu ==
{| class="wikitable"
| 1632 – Carsten Beleke || || 1809 – Johann Georg Falck
|-
| 1670 – Bernd Bublich || || 1823–1840 – Johann Friedrich Rosenow
|-
| 1700 – Paul Belecke || || 1842–1844 – Adolf Ludwig Ritter (privremeno)
|-
| 1702 – Theele || || 1844–1845 – Albert Wilhelm Rizky
|-
| 1723 – F. C. Hackebeck || ||1846–1852 – Heinich Ludwig Gotthilf Hasenjäger
|-
| 1734 – F. W. Weinholz || || prije 1859. Hasenjaeger
|-
| 1736 – Schulze || || 1852–1864 – Carl Albert Alexander Schüz
|-
| 1732 – Hackenberken || || 1921 – Willi Kieckbusch
|-
| 1745 – M. C. Frize || || 1945 – Hackelberg, Teofil Fiutowski, Stefan Nowak, Feliks Mielczarek
|-
| 1746 – Johann Friedrich Thym || || 1946 – Władysław Śmiełowski
|-
| 1752 – Johann Gottsried Severin || || 1948 – Tadeusz Klimski
|-
| 1753? – J. F. von Flige || || 1949 – Ignacy Łepkowski
|-
| 1757 – Johann Friedrich Thym || || 1972-1990 – Zbigniew Con
|-
| 1757 – Heller || || 1990–94 – Marek Romejko
|-
| 1767 – Gottlieb Timm || || 1994–1998 – Jan Szafran
|-
|1775 – Johann Gottfried Severin|| || 1998–2002 – Halina Szymańska
|-
|1790 – Jahncke|| || 2002–2006 – Marek Romejko
|-
|1805 – Heinrich (?) Falck|| || 2006–2014 – Ryszard Sola
|-
|1806 – Zuther (drugi dan 1712)|| ||2014 – Piotr Ćwikła
|-
|1806 – Nemitz|| ||
|}
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Lobez kosciol kz.jpg|
Òbrôzk:Kamienica w Łobzie (obok dworca PKP).jpg|
Òbrôzk:Zabytkowa Poczta w Łobzie.JPG|
Òbrôzk:Zabytkowy dom w Łobzie.jpg|
Òbrôzk:Świętoborzec - dworek.jpg|
Òbrôzk:Łobez z lotu ptaka.JPG|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.lobez.pl Łobez]
* [http://www.bip.lobez.pl/ BIP Łobez]
* {{YouTube|v=mPWlmToO5FY|tit=Łobez 2011/2012 timelapse}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
8ouufzlqfqjt0uerfm9bn9fvoj2ladm
Mizëzdroje
0
6682
215096
214716
2026-09-23T15:27:51Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò; miem. →{{jãz.|de}}
215096
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|mały|Mizëzdrojsczi herb]]
'''Mizëzdroje''' (we zdrojach: ''Mysdroje'' 1579, ''Misdroy'' 1579; {{jãz.|pl}} ''Międzyzdroje'', {{jãz.|de}} ''Misdroy'') – gard, a téż kùrort w [[kamieńsczi kréz|kamieńsczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] na [[Wòlëniô (òstrów)|Wòlënijë]] nad [[Bôłt|Bôłtã]].
* Lëdztwò gardu: 5.502 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 4,50 km<sup>2</sup>
== Lëteratura ==
* ''Międzyzdroje i okolice. Praca zbiorowa, Wydawnictwo Rajd, [[Polska]], 2008.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
ryod6ob7vzx98dirz36fgspryadiol1
215119
215096
2026-09-23T16:08:32Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215119
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|mały|Mizëzdrojsczi herb]]
'''Mizëzdroje''' (we zdrojach: ''Mysdroje'' 1579, ''Misdroy'' 1579; {{jãz.|pl}} ''Międzyzdroje'', {{jãz.|de}} ''Misdroy'') – gard, a téż kùrort w [[kamieńsczi kréz|kamieńsczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] na [[Wòlëniô (òstrów)|Wòlënijë]] nad [[Bôłt|Bôłtã]].
* Lëdztwò gardu: 5.502 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 4,50 km<sup>2</sup>
== Lëteratura ==
* ''Międzyzdroje i okolice. Praca zbiorowa, Wydawnictwo Rajd, [[Polska]], 2008.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
94revrouo9759ioedcxqco890r7x4xz
Pôłczëno
0
6707
215097
214728
2026-09-23T15:28:07Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò; miem. →{{jãz.|de}}
215097
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|mały|120px|Pôłczëńsczi herb]]
[[Òbrôzk:Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP - panoramio (2).jpg|mały|Kòscół]]
'''Pôłczëno''' (we zdrojach: ''Poltsin'' 1304, ''Poltzin'' 1337, ''Polczin'' 1443, ''Polczin'' 1496, ''Polzin'', ''Pêłczéno'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Połczyn-Zdrój'', {{jãz.|de}} ''Bad Polzin'') – gard a téż kùrort we [[Skwilbëńsczi Kréz|Skwilbëńsczim Krézu]] we [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Wògra|Wògrą]].
* Lëdztwò gardu: 8.463 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,22 km<sup>2</sup>
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
mfwr0ypmky0lov385o01vjilqvit3zm
215111
215097
2026-09-23T16:06:51Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215111
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|mały|120px|Pôłczëńsczi herb]]
[[Òbrôzk:Kościół Niepokalanego Poczęcia NMP - panoramio (2).jpg|mały|Kòscół]]
'''Pôłczëno''' (we zdrojach: ''Poltsin'' 1304, ''Poltzin'' 1337, ''Polczin'' 1443, ''Polczin'' 1496, ''Polzin'', ''Pêłczéno'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Połczyn-Zdrój'', {{jãz.|de}} ''Bad Polzin'') – gard a téż kùrort we [[Skwilbëńsczi Kréz|Skwilbëńsczim Krézu]] we [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Wògra|Wògrą]].
* Lëdztwò gardu: 8.463 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,22 km<sup>2</sup>
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
pl47asabcjoaeiyw9q0xsxxsdh0kmlv
Świdwin
0
6710
215098
214748
2026-09-23T15:28:38Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò; miem. →{{jãz.|de}}
215098
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|mały|120px|Herb gardu]]
'''Swiédwino''' (we zdrojach: ''*Skwi(e)lbin(o)'', ''Schiuelben'' 1280, ''Cchiuelbin'' 1291, ''terram Schiuelbeyn'' 1292, ''terram Scyuelbein'' 1292, ''SCHIVELBEM'' 1507, ''Sibelbon'' 1575 (1579), ''Schifilbein'', ''Schifelbein'', ''Schivelbein'', ''Szifelbejn'' (Cenôwa); {{jãz.|de}} ''Schivelbein'') – krézewi gard we [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Régą]].
<br />
[[Òbrôzk:Schivelbein 19Jh.jpg|mały|left|500px]]
* Lëdztwò gardu: 15.503 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 22,38 km<sup>2</sup>
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
8g6bzb19rcmcl95rib54ey8srv40qng
215120
215098
2026-09-23T16:08:34Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215120
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|mały|120px|Herb gardu]]
'''Swiédwino''' (we zdrojach: ''*Skwi(e)lbin(o)'', ''Schiuelben'' 1280, ''Cchiuelbin'' 1291, ''terram Schiuelbeyn'' 1292, ''terram Scyuelbein'' 1292, ''SCHIVELBEM'' 1507, ''Sibelbon'' 1575 (1579), ''Schifilbein'', ''Schifelbein'', ''Schivelbein'', ''Szifelbejn'' (Cenôwa); {{jãz.|de}} ''Schivelbein'') – krézewi gard we [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Réga (rzéka)|Régą]].
<br />
[[Òbrôzk:Schivelbein 19Jh.jpg|mały|left|500px]]
* Lëdztwò gardu: 15.503 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 22,38 km<sup>2</sup>
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
lyg12mt9b81ft6c247mx44smxb1vxe6
Wãgòrzëno
0
6723
215099
214744
2026-09-23T15:29:04Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò; miem. →{{jãz.|de}}
215099
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|mały|Wãgòrzëńsczi herb]]
'''Wãgòrzëno''' (we zdrojach: ''Vangheryn'' 1338, ''Wangeryn'' 1414, ''Wangerin''; {{jãz.|pl}} ''Węgorzyno'', {{jãz.|de}} ''Wangerin'') – gard w [[łobesczi kréz|łobesczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad jezorã [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]].
* Lëdztwò gardu: 3.021 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 6,85 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Wegorzyno kosciol (1).jpg|
Òbrôzk:Wegorzyno ratusz.jpg|[[Rôtësz]]
Òbrôzk:Wegorzyno pomnik zolnierza.jpg|
Òbrôzk:Wegorzyno grodzisko.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
mpf24cc8td63gx2322g5aseui7cmp0a
215122
215099
2026-09-23T16:08:43Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215122
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|mały|Wãgòrzëńsczi herb]]
'''Wãgòrzëno''' (we zdrojach: ''Vangheryn'' 1338, ''Wangeryn'' 1414, ''Wangerin''; {{jãz.|pl}} ''Węgorzyno'', {{jãz.|de}} ''Wangerin'') – gard w [[łobesczi kréz|łobesczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad jezorã [[Wãgòrzëno (jezoro)|Wãgòrzëno]].
* Lëdztwò gardu: 3.021 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 6,85 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Wegorzyno kosciol (1).jpg|
Òbrôzk:Wegorzyno ratusz.jpg|[[Rôtësz]]
Òbrôzk:Wegorzyno pomnik zolnierza.jpg|
Òbrôzk:Wegorzyno grodzisko.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
11wl9oh729fuploqd4kc7jropw9agr4
Rëbôk
0
6738
215084
214106
2026-09-23T14:56:29Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ * [[Rëbackô chëcz]]
215084
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacje}}
[[Òbrôzk:Bundesarchiv B 145 Bild-P017316, Ostpreußen, Tolkemit, Fischer beim Netzeflicken.jpg|mały|]]
'''Rëbôk''' – chłop, chtëren łowi [[rëbë]], [[brzôd mòrza]] i z tegò żëje. Mòże to robic sóm abò np. w [[Maszoperëjô|maszoperëji]]. Równak colemało rëbôce robią to w karnie na kùtrach abò na wiôldżich òkrãtach.
Żebë łowic na jezorach i rzékach rëbôcë wëkòrzôstiwają môłi '''czôłna''', na mòrzach '''kùtrë''', a do dalekòmòrsczich i òceanowich wialdżi '''òkrãtë'''. Do łowienié rëbów rëbôcë ùżiwajóm rozmajitich '''séców'''.
== Rodzaje sécòw ==
do łowienié bańtków i òkùnków - céza; séc rãczny - wicôrk, kaszôrk, czidôk, czidala, szlapiónka; włokòwô na wãgòrzë - wôta; zastawnô na wãgòrze - żak,brodùz; séc na łososë - pławnica; do łowienié slédzy i mùtków - manca, mrzeża; sec zastawnô - neta, drguba, gałatka, mrżéżka, kleszczówka,wątórz; na krabë, rëczi - krabón i rëcznik .
== Warczi związóné z rëbaczënim ==
* mòrina
* sziper
* rëbôcë mòrsczé- maszopi
* môłi rëbôcë- jezorné
== Òbaczë téż ==
* [[Maszop]]
* [[Rëbë]]
* [[Rëbaczenié]]
* [[Rëbackô chëcz]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* {{YouTube|OosPWpbIc8E|Dawid Zły - Gôdczi Mòrza KRÒ}}
* https://plgr.pl/UserFiles/rybolowstwo_na_kaszubach_final.pdf
* https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/downloads/Kaszubski-slownik-rybacki.pdf
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Warczi]]
lpmmzecf7h5jnjkbqlhwuyqsctf1ql1
Wôłcz
0
6755
215100
214746
2026-09-23T15:29:19Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò; miem. →{{jãz.|de}}
215100
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|mały|Wôłecczi herb]]
'''Wôłcz''' (we zdrojach: ''Wałecz'', ''Wałęcz'', ''Wałcze'', ''Walcia'', ''Welcz'', ''Walcz'' 1575 (1579), ''Walcz'' 1584 (Ortelius), ''Walcks'', ''Volzen'', ''Cron'', ''Crone'', ''Corona'', ''Krone'', ''Arnescron'', ''Arnscron'', ''Arneskrone'' 1312, ''Die Krone'', ''Deutsch Krone''; ''Vałcz'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Wałcz'', {{jãz.|de}} ''Deutsch Krone'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Żëdówka|Żëdówką]].
* Lëdztwò gardu: 25.953 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 38,17 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
iipw1n4dz6o69lj2zubhtl2ostwkj7e
215123
215100
2026-09-23T16:08:46Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215123
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|mały|Wôłecczi herb]]
'''Wôłcz''' (we zdrojach: ''Wałecz'', ''Wałęcz'', ''Wałcze'', ''Walcia'', ''Welcz'', ''Walcz'' 1575 (1579), ''Walcz'' 1584 (Ortelius), ''Walcks'', ''Volzen'', ''Cron'', ''Crone'', ''Corona'', ''Krone'', ''Arnescron'', ''Arnscron'', ''Arneskrone'' 1312, ''Die Krone'', ''Deutsch Krone''; ''Vałcz'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Wałcz'', {{jãz.|de}} ''Deutsch Krone'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Żëdówka|Żëdówką]].
* Lëdztwò gardu: 25.953 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 38,17 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
m0obd3tjn0sa1wllu4kz4y7eam9qxm5
Nowògard
0
6805
215101
214723
2026-09-23T15:29:30Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
215101
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|mały|Nowògardzczi herb]]
'''Nowògard''' (we zdrojach: ''Nogart Castrum'' 1268, ''Nowgart'' 1274, ''Newgard'', ''Naugard''; {{jãz.|pl}} ''Nowogard'', {{jãz.|de}} ''Naugard'') – gard w [[Gòłonożny Kréz|Gòłonożnym Krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]].
* Lëdztwò gardu: 16.772 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 12,44 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
thre6z2k071psd1trr1oe224309j6rs
215124
215101
2026-09-23T16:08:47Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215124
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|mały|Nowògardzczi herb]]
'''Nowògard''' (we zdrojach: ''Nogart Castrum'' 1268, ''Nowgart'' 1274, ''Newgard'', ''Naugard''; {{jãz.|pl}} ''Nowogard'', {{jãz.|de}} ''Naugard'') – gard w [[Gòłonożny Kréz|Gòłonożnym Krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]].
* Lëdztwò gardu: 16.772 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 12,44 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Zôpadnopòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
cc3kyo0udu0xp9fepiqkuan8zvkfjin
Nakło
0
6834
214921
214588
2026-09-23T12:33:06Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; (pòl. →({{jãz.|pl}} ; miem. →{{jãz.|de}}
214921
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Nakło
|rodzôcz=Nakła
|adjektiw_mask=Naczelsczi
|adjektiw_fem=Naczelskô
|céch=POL Nakło nad Notecią COA.svg
|fana=POL Nakło nad Notecią flag.svg
|karta=Kuyavian-Pomeranian_in_Poland_(+rivers).svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=naczelsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Sławomir Napierała
|adres_um=ul. Ks. Piotra Skargi 7
|kod_poczt_um=89-100
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=10,62
|stopniN=53
|minutN=08
|stopniE=17
|minutE=35
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=18.531
|gęstość=1774,9
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 52
|pòcztowi kòd=89-100
|registracëjné tôfle=CNA
|TERYT=0410034
|SIMC=0929463
|www=http://www.naklo.pl
|commons=Nakło_nad_Notecią
|
|państwò=Pòlskô
}}
'''Nakło''' ({{jãz.|pl}} ''Nakło nad Notecią'', {{jãz.|de}} ''Nakel'') – krézewi gard w [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Notec|Notecą]].
* Lëdztwò gardu: 19.295 ([[2008]])
* Wiéchrzëzna gardu: 10,62 km<sup>2</sup>
== Galeriô Nakła ==
<gallery>
Òbrôzk:Naklo29.JPG|Naczelsczi rynk
Òbrôzk:Naklo_market_square_girl8.jpg|Szlachota dzewusy na naczelsczim rynku
Òbrôzk:Naklo_700latNakla_memorial3.jpg|Szlachota 700 lat Nakła
Òbrôzk:Naklo_starostwo1.jpg|Naczelscze starostwo
Òbrôzk:Naklo_tenement_houses10.jpg|Naczelscza Willa Anna
Òbrôzk:Naklo_tenement_houses9.jpg|Naczelsczi bank
Òbrôzk:Naklo_Krajna_museum5.jpg|Naczelscze mùzeum
Òbrôzk:Naklo_granary5.jpg|Naczelsczi spichrz
Òbrôzk:Naklo_sStanislaw_church15.jpg|Kòscół swiãtégò Stanisława
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
0mbb3s05s0a6emkvulyjhsuzl6nckyj
214939
214921
2026-09-23T12:33:29Z
Iketsi
3254
<gallery mode="packed">
214939
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Nakło
|rodzôcz=Nakła
|adjektiw_mask=Naczelsczi
|adjektiw_fem=Naczelskô
|céch=POL Nakło nad Notecią COA.svg
|fana=POL Nakło nad Notecią flag.svg
|karta=Kuyavian-Pomeranian_in_Poland_(+rivers).svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=naczelsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Sławomir Napierała
|adres_um=ul. Ks. Piotra Skargi 7
|kod_poczt_um=89-100
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=10,62
|stopniN=53
|minutN=08
|stopniE=17
|minutE=35
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=18.531
|gęstość=1774,9
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 52
|pòcztowi kòd=89-100
|registracëjné tôfle=CNA
|TERYT=0410034
|SIMC=0929463
|www=http://www.naklo.pl
|commons=Nakło_nad_Notecią
|
|państwò=Pòlskô
}}
'''Nakło''' ({{jãz.|pl}} ''Nakło nad Notecią'', {{jãz.|de}} ''Nakel'') – krézewi gard w [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Notec|Notecą]].
* Lëdztwò gardu: 19.295 ([[2008]])
* Wiéchrzëzna gardu: 10,62 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Naklo29.JPG|Naczelsczi rynk
Òbrôzk:Naklo_market_square_girl8.jpg|Szlachota dzewusy na naczelsczim rynku
Òbrôzk:Naklo_700latNakla_memorial3.jpg|Szlachota 700 lat Nakła
Òbrôzk:Naklo_starostwo1.jpg|Naczelscze starostwo
Òbrôzk:Naklo_tenement_houses10.jpg|Naczelscza Willa Anna
Òbrôzk:Naklo_tenement_houses9.jpg|Naczelsczi bank
Òbrôzk:Naklo_Krajna_museum5.jpg|Naczelscze mùzeum
Òbrôzk:Naklo_granary5.jpg|Naczelsczi spichrz
Òbrôzk:Naklo_sStanislaw_church15.jpg|Kòscół swiãtégò Stanisława
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
hdva39th7v5o5xtwmrtoay0xd2iqzgh
Piła (gard)
0
6845
214936
214777
2026-09-23T12:33:13Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214936
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pieła
|rodzôcz=Piełë
|adjektiw_mask=pielsczi
|adjektiw_fem=pielskô
|céch=POL Piła COA 1.svg
|fana=POL Piła flag.svg
|karta=POL Piła map.svg
|wòjewództwò=wiôlgòpòlsczé
|kréz=pielsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardzkô
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Piotr Głowski
|adres_um=pl. Staszica 10
|kod_poczt_um=64 920
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=102,68
|stopniN=53
|minutN=08
|stopniE=16
|minutE=43
|wysokość=50-134
|rok=2010
|lëdztwò=74 550
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 67
|pòcztowi kòd=64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970
|registracëjné tôfle=PP
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://pila.pl/
}}
'''Pieła''' (abò '''Piła'''; we zdrojach: ''molendinum in Pila'' 1451, ''in oppido regio Pila'' 1515, ''Pieła'' 1580, ''Pyla'' 1772, ''Piła'' 1887, ''Schneidemühl''; {{jãz.|pl}} ''Piła'', {{jãz.|de}} ''Schneidemühl, Schnottermühl Schnottermühl'') {{jãz.|pl}} ''Piła'', {{jãz.|de}} ''Schneidemühl'') je [[gard|gardã]] ë [[mieskô gmina|mieską gminą]] w nordowozôpadni [[Pòlskô|Pòlsczi]], we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Gwda|Gwdą]], na [[Pòmòrskô|pòmòrskò]]-[[Wiôlgòpòlskô|wiôlgòpòlsczim]] przëgrańczim. Główny gard [[pielsczi kréz|pielsczégò krezu]]. Mô 74 409 mieszkańców ë zajëmô 102,68 km<sup>2</sup>.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]
3gf1z2ist667ljcnwut2v31slhhom3g
215075
214936
2026-09-23T14:42:35Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Pieła]] do [[Piła (gard)]]: pisënk
214936
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pieła
|rodzôcz=Piełë
|adjektiw_mask=pielsczi
|adjektiw_fem=pielskô
|céch=POL Piła COA 1.svg
|fana=POL Piła flag.svg
|karta=POL Piła map.svg
|wòjewództwò=wiôlgòpòlsczé
|kréz=pielsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardzkô
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Piotr Głowski
|adres_um=pl. Staszica 10
|kod_poczt_um=64 920
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=102,68
|stopniN=53
|minutN=08
|stopniE=16
|minutE=43
|wysokość=50-134
|rok=2010
|lëdztwò=74 550
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 67
|pòcztowi kòd=64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970
|registracëjné tôfle=PP
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://pila.pl/
}}
'''Pieła''' (abò '''Piła'''; we zdrojach: ''molendinum in Pila'' 1451, ''in oppido regio Pila'' 1515, ''Pieła'' 1580, ''Pyla'' 1772, ''Piła'' 1887, ''Schneidemühl''; {{jãz.|pl}} ''Piła'', {{jãz.|de}} ''Schneidemühl, Schnottermühl Schnottermühl'') {{jãz.|pl}} ''Piła'', {{jãz.|de}} ''Schneidemühl'') je [[gard|gardã]] ë [[mieskô gmina|mieską gminą]] w nordowozôpadni [[Pòlskô|Pòlsczi]], we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Gwda|Gwdą]], na [[Pòmòrskô|pòmòrskò]]-[[Wiôlgòpòlskô|wiôlgòpòlsczim]] przëgrańczim. Główny gard [[pielsczi kréz|pielsczégò krezu]]. Mô 74 409 mieszkańców ë zajëmô 102,68 km<sup>2</sup>.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]
3gf1z2ist667ljcnwut2v31slhhom3g
215142
215075
2026-09-23T16:28:53Z
Iketsi
3254
{{Jiné znaczënczi}}
215142
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pieła
|rodzôcz=Piełë
|adjektiw_mask=pielsczi
|adjektiw_fem=pielskô
|céch=POL Piła COA 1.svg
|fana=POL Piła flag.svg
|karta=POL Piła map.svg
|wòjewództwò=wiôlgòpòlsczé
|kréz=pielsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardzkô
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Piotr Głowski
|adres_um=pl. Staszica 10
|kod_poczt_um=64 920
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=102,68
|stopniN=53
|minutN=08
|stopniE=16
|minutE=43
|wysokość=50-134
|rok=2010
|lëdztwò=74 550
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 67
|pòcztowi kòd=64-900, 64-920, 64-931, 64-933, 64-934, 64-935, 64-970
|registracëjné tôfle=PP
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://pila.pl/
}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Pieła''' (abò '''Piła'''; we zdrojach: ''molendinum in Pila'' 1451, ''in oppido regio Pila'' 1515, ''Pieła'' 1580, ''Pyla'' 1772, ''Piła'' 1887, ''Schneidemühl''; {{jãz.|pl}} ''Piła'', {{jãz.|de}} ''Schneidemühl, Schnottermühl Schnottermühl'') {{jãz.|pl}} ''Piła'', {{jãz.|de}} ''Schneidemühl'') je [[gard|gardã]] ë [[mieskô gmina|mieską gminą]] w nordowozôpadni [[Pòlskô|Pòlsczi]], we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Gwda|Gwdą]], na [[Pòmòrskô|pòmòrskò]]-[[Wiôlgòpòlskô|wiôlgòpòlsczim]] przëgrańczim. Główny gard [[pielsczi kréz|pielsczégò krezu]]. Mô 74 409 mieszkańców ë zajëmô 102,68 km<sup>2</sup>.
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Piła (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]
ehf4jz75cwmp1mzbo6odmb4ui1mdekm
Biblëjô
0
6847
215156
210700
2026-09-23T16:48:02Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ [[Zbigórz Jankòwsczi]]
215156
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacje}}
'''Bibliô'''<ref name=":0">{{sloworz.org|10033|11485}}</ref>''', Biblëjô'''<ref name=":0" />''', Pismò Swiãté'''<ref name=":0" /> abò '''Swiãté Pismò''' (z grecczégò βιβλιον ''biblion'' - zwój papirusu, ksãga, w.l. ''biblia'' - ksãdzi) - zbiér ksąg, spisany pierwoszno pò hebrjskù, aramejskù i greckù, ùznôny przez żëdów i chrzescëjôn za zôwzãti przez Bòga. Biblëjô i apartné ji dzéle mają jinszé znaczenié nôbòżné dlô różnëch wëznań. Na chrzescëjańskô Biblëjã składô sã [[Stôri Testameńt]] i [[Nowi Testameńt]].
Biblëjô hebrajskô - Tanach òbjimô ksãdzi Stôrégò Testameńtù.
[[Òbrôzk:Torah2.jpg|mały|prawo|Zwój [[Tora|Torë]] w jãzëkù hebrajsczim]]
== Kanón ==
Grecczi słowò ''kanón'' òznôczô strzëna, chternô służëła za miarã, stąd dalszé znaczenié - regla, prowadnik pòstãpòwania, wiarë. Kanón Swiãtégò Pisma òznôczô zbiérnik ksąg ùznônëch za zôwzãté i przez to za normã wiarë. Do IV staletégò n.e. nie bëło zadnégò kanonu Biblëji. Pierszé zmiónczi ò przëjãtim zestôwkù kanonicznich ksąg w antikòwim Kòscele pòkôzają sã w ùchòwônëch pismach chrzescëjansczich autorów IV s. - m.n. sw. Atanazégò, sw. Augustina, sw. Heronima, sw. Rufina. W tim czasù próbowano ùsztôłcëc òpòwiôdny kanón - m.jin. na synodach w Hippònie w 393r. i w Kartaginie w 397r. W kùńcu ùgòdzono kanón Biblëji na [[Sobór Trydencczi|sobòrze Trëdencczim]] w 1546r.
[[Òbrôzk:Lxx Minorprophets.gif|mały|prawo|Antikòwi dél [[manuskrypt]]u [[Septuaginta|Septuaginty]] (zwój ''Proroków miészich'') ok. [[I stalaté p.n.e.|I s. p.n.e.]]]]
=== Stôri Testameńt ===
Na Stôri Testameńt skłôdaô sã w leżnoscë òd ùznanégò kanonu:
* 39 ksąg - kanón hebrajsczi ùznôny przez żëdów i wëznania protestancczé;
* 46 ksąg - kanón katolicczi;
* 49 ksąg - kanón prawosławnë.
Ksãdzi Stôrégò Testameńtu pòwstałë wedle różnich dzysdniowich badérów w cządze òd XII do II s. p.n e.. Zamkòscą Stôrégò Testameńtu je historëjô i spôdkòwizna żëdowsczégò narodu. Òne òstałë spisôné w jãzëkù hebrajsczim i aramejsczim.
[[Òbrôzk:Bible.malmesbury.arp.jpg|mały|prawo|Rãcznie przepisëwôny egzemplôrz Biblëji łacëzniané z [[1407]] r. do czëtani na głos w [[klôsztor]]ze]][[Òbrôzk:Gutenberg Bible.jpg|mały|prawo|[[Biblëja Gùtenberga]] pierszô ksążka drëkòwônô przë ùżëcim drëkarzczégò pisma]]
[[Òbrôzk:Hebrew Pentateuch (The S.S. Teacher's Edition-The Holy Bible - Plate VIII).jpg|mały|prawo|Dzél hebrajsczégò tekstu [[Ksãga Wińdzeniô|Ksãdzi Wińdzeniô]] rozdz. 20 ([[Dekalog|Dzesyńc Bòżëch Przëkôzaniów]])]]
[[Òbrôzk:Codex alexandrinus.jpg|mały|prawo|Dzęl [[Ewanielia Łukôsza|Ewanielii Łukôsza]] w [[Kòdeks Aleksandryjsczi|Kòdeksu Aleksandryjsczim]] z [[V stalaté]]gò]]
Ksãdzi Stôrégò Testameńtu chrzescëjanie dzelą na:
* ksãdzi historëczné;
* ksãdzi profetëczné;
* ksãdzi didakticzné.
Wedle jinszégò pòdzélënkù, mającégò kòrzenie w żëdowiznie, są to Piãcoksąg Mòjżeszowi (żëd. [[Tora]]), Prorocy (żëd. Newiim) i Pisma (żëd. Ketuwim). Dlô Żëdów nôważniszô je nôstarszô czãsc Biblëji - Piãcoksąg Mòjżeszowi
* '''Na Piãcoksąg''' składają sã:
* Ksãga Pòczątków;
* Ksãga Wińdzeniô;
* Ksãga Kapłańskô;
* Ksãga Lëczbów;
* Ksãga Pòwtórzonégò Prawa.
* '''Ksãdzi [[Prorok|Proroków]]''' to:
* Ksãga Jozuégò;
* Ksãga Sãdzów;
* Ksãga Samùela 1 i 2;
* Ksãga Królewskô 1 i 2;
* Ksãga Izajôsza;
* Ksãga Jeremiôsza;
* Ksãga Ezechiela;
* 12 proroków miészich (Ozejôsza, Joela, Amòsa, Abdiôsza, Jónôsza, Micheôsza, Nahùma, Habakùka, Sofóniôsza, Aggeùsza, Zachariôsza, Malachiôsza).
* '''Ksãdzi hagiograficzné''' - dzelą sã na ksãdzi pòeticczi i na Ksãdzi ò charakterze historëczno - legendarnim.
* Ksãga Psalmów;
* Ksãga Przësłowiów;
* Ksãga Hioba;
* Piesniô nad Piesniama;
* Ksãga Rut;
* Jamrotanié;
* Ksãga Kòheleta;
* Ksãga Esterë;
* Ksãga Daniela;
* Ksãga Ezdrôsza;
* Ksãga Nehemiôsza;
* Ksãga Kroników 1 i 2.
=== Nowi Testameńt ===
Dlô chrzescëjôn, ùznającëch swiãtosc Stôrégò Testameńtu, spòdlowé znaczenié mô téż Nowi Testameńt, spisany w grecczim jãzëkù w latach 52-98 n.e.Zamkòscą Nowégò Testameńtu je [[Ewanielia]], abò "Dobrô Nowina", ò Bòżim królestwie i ò zbawienim rozpòwiôdanô przez [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]] i Jegò ùczniów, a téż dzeje pierszich gmin chrzescëjônsczich.
Żëdzë i jislam nie ùznają Nowégò Testameńtu za swiãté pisma, chòc jislam ùwôżô Jezësa za proroka.
Nowi Testameńt skłôdô sã z 27 ksąg:
* '''Sztërë Ewanielie''' - zôpis żëcégò i ùczenié Jezësa Christusa:
* Ewanieliô wedle sw. Mateùsza;
* Ewanieliô wedlw sw. Marka;
* Ewanieliô wedle sw. Łukôsza;
* Ewanieliô wedle sw. Jana.
* '''Dzeje Apòstolsczi''' - ksãga ópisuje pòczątczi Kòscoła, pò wniebowstąpienim Jezësa, pòkôzoné na spódkù dzejnotë niechtërnech apòstołów (sw.Pioter, sw.Paweł, sw. Jakùb Starszi i Młodszi).
* '''Ksãdzi didakticzné''' - zbiér lëstów pisónych przez apostołów:
* 13 lëstów sw. Pawła z Tarsu;
* Lëst do Hebrajczików;
* 7 lëstów òglowich (sw. Jakùba, 1 i 2 sw. Piotra, 1,2 i 3 sw. Jana, sw. Judë Tadeusza).
* '''Apòkalipsa sw. Jana''' zwônô téż [[òbjawienié|Òbjawienim]] sw. Jana.
[[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|Lekcjónôrz "To je Słowò Bòżé" (2007)]]
[[Eùgeniusz Gòłąbk]] przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), Psalmë - "Knéga psalmów" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, chtërne są w lekcjónôrzu "To je Słowò Bòżé" (2007). Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë dosc pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w jãzëkù kaszëbsczim.
== Òbaczë téż ==
* [[Jezës Christus]]
* [[Knéga Zôczątków]]
* [[Knéga Wińdzeniô]]
* [[Adam Riszard Sykòra]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Lëteratura ==
* Encyklopediô Biblëjnô. Wyd. trzecé pòprôwioné. Warszawa: Òficëna Wëdawniczô "Vocatio", 2004.
* Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné, z greczi przełożił na [[kaszëbsczi jãzëk]] ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]], Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gdańsk 2010, ISBN 978-83-87258-39-9
* Jan Grodzëcczi. "Kòscół dogmatów i tradëcëji" 1963.
* Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, przełożëł [[Frãcëszk Grëcza|Francyszk Grucza]], Hlondianum Poznań 1992, ISBN 83-85203-06-0
* Ks. J. Karpecczi, "Różnice wëznaniowé", Warszawa 1961
* Swięté Pismiona Nowégo Testameńtu, skaszëbił E. Gołąbk, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie ; Pelplin : Wydawnictwo Diecezjalne, 1993, ISBN 83-85011-65-X[http://uu.diva-portal.org/smash/get/diva2:606396/FULLTEXT02]
* Witold Tëloch: Dzeje ksąg Starégò Testameńtu. Warszawa: Ksążka i Wiedza, 1985.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20110702132831/http://biblia.apologetyka.com/search/] Przëkładë Biblëji
* [http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133] Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné
* https://radiokaszebe.pl/news/tusk-podarowal-papiezowi-biblie-po-kaszubsku-historyczny-gest-1003
* https://www.kaszubi.pl/news/view/oswiadczenie-zarzadu-glownego-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego
* https://www.kaszubi.pl/news/view/o-piecioksiegu-i-historii-jego-tlumaczenia-na-kaszubski-slow-kilka
* https://web.archive.org/web/20260513183359/https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=pi%C4%99cioksi%C4%85g
* https://web.archive.org/web/20260513183348/https://drive.usercontent.google.com/download?id=1C7oQjv7Hm8H6lvVHeAVph9xdS3SC67Gr&export=download
[[Kategòrëjô:Bibliô]]
lvf45e3n1pgtykaljbjtqt3m7tid3ck
Złotowò
0
6853
214934
214782
2026-09-23T12:33:12Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214934
wikitext
text/x-wiki
{{gard-infobox
|Gard = Złotowò
|adjektiw_mask = złotowsczi
|adjektiw_fem = złotowskô
|céch = POL Złotów COA.svg
|fana = POL Złotów flag.svg
|karta =
|wòjewództwò = wiôlgòpòlsczé
|kréz = złotowsczi kréz
|grodzki =
|wiéchrzëzna = 11,58
|stopniN = 53
|minutN = 21
|stopniE = 17
|minutE = 02
|rok = 2013
|lëdztwò = 18 712
|czerënkòwi numer = (+48) 67
|pòcztowi kòd = 77-400
|registracëjné tôfle = PZL
|bùrméster = Jakub Pieniążkowski
|adres_um = Urząd Miasta Złotowa, al. Piasta 1
|kod_poczt_um = 77-400 Złotów
|tel_um = +48 67 263 26 40
|fax_um = +48 67 265 00 25
|mail_um = urzad@zlotow.pl
|www = http://zlotow.pl
|gwôsné miono=Złotów
|rodzôcz=Złotowa
}}
'''Złotowò''' (we zdrojach: ''Vulatovum'' 1370, ''Welatowo'', ''Zlothaue'', ''Majus Zlothkowo'' XV w., ''Slothowo'' 1491, ''Plotho'' XVIII w., ''Flatow'', ''Złotowo''; ''Złetowo'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Złotów'', {{jãz.|de}} ''Flatow'') je [[kréz]]ewim [[gard|gardã]] we [[wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]] nad [[Głomia|Głomią]] ë piãc jezorama. Je jednym òd nôwikszich gardów [[Krajnô|Krôjnë]]. W 2013 rokù miało 18 712 mieszkańców, a jegò pòwiéchrzniô wënosy 11,58 km<sup>2</sup>. Òd [[1772]] ([[pierszi rozbiér Pòlsczi]]) do [[1945]] (kùńc [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]]) słëchôł do [[Miemieckô|Miemiecczi]], dze béł wôżnym òstrzódkã [[Pòlaczi|pòlsczi miészëznë]]. W latach [[1938]]–[[1945|45]] leżôł w [[Pòmrë|Pòmrach]], [[1945]]–[[1946|46]] w [[Bëdgòsczé wòjewództwò (1945–1946)|bëdgòsczim wòjewództwie]], w [[1946]]–[[1950|50]] w [[Szczecyńsczé wòjewództwò (1946–1950)|szczecyńsczim]], w [[1950]]–[[1975|75]] w [[Kòszalińsczé wòjewództwò (1950–1975)|kòszalińsczim]], w [[1975]]–[[1998|98]] w [[Pilsczé wòjewództwò (1975–1998)|pilsczim]].
Złotowò leżi nad jezorama: [[Złotowsczé Jezoro|Złotowsczim]] (Miesczim), [[Jezoro Baba|Babą]], Bùrméstrowsczim, Probòszczowsczim, [[Zalesczé Jezoro|Zalesczim]] ë rzéką [[Głomia|Głomią]], we westrzédnozôpadnym parce Krôjnë.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie]]
5cfghpgz1g8dc4ibiif1msxlbyjzgae
Krajeńsczé Strzélce
0
6858
215011
203849
2026-09-23T13:35:27Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}}
215011
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Strzelcé|céch=POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|fana=POL Strzelce Krajeńskie flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=strzelecki|adjektiw_fem=strzeleckô|karta=Strzelce Krajeńskie (gmina) location map.png|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=strzeleckò-dërzeńsczi|wiéchrzëzna=5,54|stopniN=52|minutN=52|stopniE=44|lëdztwò=9683|rok=2024|minutE=15|www=http://www.strzelce.pl|bùrméster=Matéùsz Féder|adres_um=al. Wolności 48|kod_poczt_um=66–500 Strzelce Krajeńskie|pòcztowi kòd=66-500|registracëjné tôfle=FSD|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Strzelce Krajeńskie|rodzôcz=Strzelec Krajeńsczich}}
'''Strzelcé''', '''Strzelcé Krajénsczé''' (we zdrojach: ''Strzelci'' 1272, ''Vredeberg'' 1334, ''Strzelcze'' 1421 (KDW), 1433, ''Frideberg'', ''Strzelcza'' 1575 (1579), ''Strzelecz'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Strzeletz'' 1578, ''Frydberg'' 1575 (1579), ''Strelicz'' 1584 (Ortelius), ''Friedebergk'' 1662-1665, ''Friedeberg''; pòl. ''Strzelce Krajeńskie'', {{jãz.|de}} ''Friedeberg'') – krézewi gard ([[strzeleckò-dërzeńsczi kréz]]) w [[Lubùsczé wòjewództwò|Lubùsczim wòjewództwie]].
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 9683 ([[2024]])
* Wiéchrzëzna gardu: 5,54 km<sup>2</sup>
* Mòtto: Strzelce Krajeńskie oczarowują (Strzelcé Krajénsczé òczarzëwóny)<br />
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
ponqalvd5cu6cdenlr6hu6ofg2zjvaq
215015
215011
2026-09-23T13:35:58Z
Terrus38
14026
215015
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Strzelcé|céch=POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|fana=POL Strzelce Krajeńskie flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=strzelecki|adjektiw_fem=strzeleckô|karta=Strzelce Krajeńskie (gmina) location map.png|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=strzeleckò-dërzeńsczi|wiéchrzëzna=5,54|stopniN=52|minutN=52|stopniE=44|lëdztwò=9683|rok=2024|minutE=15|www=http://www.strzelce.pl|bùrméster=Matéùsz Féder|adres_um=al. Wolności 48|kod_poczt_um=66–500 Strzelce Krajeńskie|pòcztowi kòd=66-500|registracëjné tôfle=FSD|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Strzelce Krajeńskie|rodzôcz=}}
'''Strzelcé''', '''Strzelcé Krajénsczé''' (we zdrojach: ''Strzelci'' 1272, ''Vredeberg'' 1334, ''Strzelcze'' 1421 (KDW), 1433, ''Frideberg'', ''Strzelcza'' 1575 (1579), ''Strzelecz'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Strzeletz'' 1578, ''Frydberg'' 1575 (1579), ''Strelicz'' 1584 (Ortelius), ''Friedebergk'' 1662-1665, ''Friedeberg''; pòl. ''Strzelce Krajeńskie'', {{jãz.|de}} ''Friedeberg'') – krézewi gard ([[strzeleckò-dërzeńsczi kréz]]) w [[Lubùsczé wòjewództwò|Lubùsczim wòjewództwie]].
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 9683 ([[2024]])
* Wiéchrzëzna gardu: 5,54 km<sup>2</sup>
* Mòtto: Strzelce Krajeńskie oczarowują (Strzelcé Krajénsczé òczarzëwóny)<br />
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
7xqbmrkzyd65fne0g1o0024uj4cu2t5
215053
215015
2026-09-23T13:45:24Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Strzelcé]] do [[Krajeńsczé Strzélce]]: pisënk
215015
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Strzelcé|céch=POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|fana=POL Strzelce Krajeńskie flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=strzelecki|adjektiw_fem=strzeleckô|karta=Strzelce Krajeńskie (gmina) location map.png|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=strzeleckò-dërzeńsczi|wiéchrzëzna=5,54|stopniN=52|minutN=52|stopniE=44|lëdztwò=9683|rok=2024|minutE=15|www=http://www.strzelce.pl|bùrméster=Matéùsz Féder|adres_um=al. Wolności 48|kod_poczt_um=66–500 Strzelce Krajeńskie|pòcztowi kòd=66-500|registracëjné tôfle=FSD|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Strzelce Krajeńskie|rodzôcz=}}
'''Strzelcé''', '''Strzelcé Krajénsczé''' (we zdrojach: ''Strzelci'' 1272, ''Vredeberg'' 1334, ''Strzelcze'' 1421 (KDW), 1433, ''Frideberg'', ''Strzelcza'' 1575 (1579), ''Strzelecz'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Strzeletz'' 1578, ''Frydberg'' 1575 (1579), ''Strelicz'' 1584 (Ortelius), ''Friedebergk'' 1662-1665, ''Friedeberg''; pòl. ''Strzelce Krajeńskie'', {{jãz.|de}} ''Friedeberg'') – krézewi gard ([[strzeleckò-dërzeńsczi kréz]]) w [[Lubùsczé wòjewództwò|Lubùsczim wòjewództwie]].
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 9683 ([[2024]])
* Wiéchrzëzna gardu: 5,54 km<sup>2</sup>
* Mòtto: Strzelce Krajeńskie oczarowują (Strzelcé Krajénsczé òczarzëwóny)<br />
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
7xqbmrkzyd65fne0g1o0024uj4cu2t5
215093
215053
2026-09-23T15:22:12Z
Iketsi
3254
+ Miona gardu w zdrojach
215093
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Strzelcé|céch=POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|fana=POL Strzelce Krajeńskie flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=strzelecki|adjektiw_fem=strzeleckô|karta=Strzelce Krajeńskie (gmina) location map.png|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=strzeleckò-dërzeńsczi|wiéchrzëzna=5,54|stopniN=52|minutN=52|stopniE=44|lëdztwò=9683|rok=2024|minutE=15|www=http://www.strzelce.pl|bùrméster=Matéùsz Féder|adres_um=al. Wolności 48|kod_poczt_um=66–500 Strzelce Krajeńskie|pòcztowi kòd=66-500|registracëjné tôfle=FSD|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Strzelce Krajeńskie|rodzôcz=}}
'''Strzelcé''', '''Strzelcé Krajénsczé''' – krézewi gard ([[strzeleckò-dërzeńsczi kréz]]) w [[Lubùsczé wòjewództwò|Lubùsczim wòjewództwie]].
== Miona gardu w zdrojach ==
''Strzelci'' 1272, ''Vredeberg'' 1334, ''Strzelcze'' 1421 (KDW), 1433, ''Frideberg'', ''Strzelcza'' 1575 (1579), ''Strzelecz'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Strzeletz'' 1578, ''Frydberg'' 1575 (1579), ''Strelicz'' 1584 (Ortelius), ''Friedebergk'' 1662–1665, ''Friedeberg''; {{jãz.|pl}} ''Strzelce Krajeńskie'', {{jãz.|de}} ''Friedeberg''
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 9683 ([[2024]])
* Wiéchrzëzna gardu: 5,54 km<sup>2</sup>
* Mòtto: Strzelce Krajeńskie oczarowują (Strzelcé Krajénsczé òczarzëwóny)<br />
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
fkdvapa50u4nt9qqphtm6vsygjiklkj
Apòkrif
0
6879
215181
205345
2026-09-23T20:31:07Z
Iketsi
3254
òbrôzk do nôgłówka
215181
wikitext
text/x-wiki
{{Do werifikacje}}
[[Òbrôzk:Apocrypha.jpg|mały|]]
'''Apòkrif''' – jakò lëteraturã apòkrifną òkreslô sã w egzegeze katolicczi lëteraturã żëdowską i stôrochrzescëjańską, nie zaliczoną do [[kanón|kanonu]] ksąg [[Pismò Swiãti|Swiãtégò Pisma]]. Z pòzdrzatkù na wëstãpùjącé w nich wątczi i òkòlim, w chtërnym pòwstałë, mòżna apòkrifë ùznac za lëteraturã pòzabiblëjną.
Słowò "apòkrif" fùnkcjonëje téż pòza kòntekstem religijno-filozoficznim w barżi òglowim znaczenim, òpisownym tekscë niegwësnégò pòchòdzeniô, prôwdzëwòtë. Słowò to dobierô sã do dokôzów o fałszëwim pòchòdzenim, czë nie òd aùtora, za chtërnégò jaczis dokôz ùchòdzy, dokôz "wëdostôny z schòwkù", téż bòdôj prôwdzëwi. Słowò to dobierô sã tak samo do dokôzów ò pòprôwdze niewërażonym pòchòdzenim, aùtorstwie i prôwdzëwòcë, ale téż dlô tëch, dlô chtërnëch jich "apòkrificznosc" je doskònale znanô i zamierzonô przez, chòcbë, aùtora.
== Pòwstanié nazwë ==
Słowò ''apòkrif'' je pòchòdzeniô grecczégò apòkryphon i òznôczô dokładno cos, co je ùkrëti i co sã dopiére òdkriwô. W tim znaczenkù nazwë ti ùżił [[Òrygenes]] w òdniesenim do ksąg gnostëcczich, nawlekającëch co le mało do [[Nowi Testameńt|Nowégò Testameńtu]].
== Żëdzëzna i chrzescëjaństwò ==
Z puńktu widzeniô żëdzëznë i chrzescëjaństwa apòkrifama zwano pisma, chtërné nie òstałë przëjãté do kanonu swiãtëch pism, abò bëti jakbë w pewny procëmnoce do kanonu. W ti mësle dobierô sã téż słowò ''pseudoepigraf''.
We wczasnym chrzescëjaństwie i to w jegò nôwczasniészim cządze pismiennëm, tegò órtù ksãdzi òstałë òdrzuconé, bò ùznano, że nie òstałë òne napisôné prosto pòd cëskã [[Swiãti Dëch|Swiãtégò Dëcha]]. Rozeznanié, jaczim czierowano sã przë òdrzuceniu tegò órtù pism bëłë m.in.:
* niegwësné pòchòdzenié tegò tekstu, a przez to nierãczonégò przekazu òd apòstoła – ùcznia Jezësa;
* niezgòdnosc doktrinalnô z òglowéma wskôzama wiarë, przë czim nie chòdzëło tu leno ò fùl niezgòdnosc, le ò wątplëwé sfòrmulowania czë teorëje zawarté w dané ksãdze czë pismie;
* synkretëzm religijny zawarti w zamkłoscë danégò pisma;
* wątczi mitologòwé abò prosto wësniti zamkłi w tekscie.
[[Kanón]] swiãtëch ksąg w żëdzëznie òpisano kòl kùńca I s.n.e. w Jamni (Jawne). Do swiãtëch ksąg zarechòwóno te, chtërne bëłë spisané pò hebrajskù lub aramejskù – 39 ksąg. Òdcëskano tekstë grecczé (przede wszëtczim [[Septuaginta|Septuagintã]]) i jinszé òpisując je mianem pism bùtnowéch (ha-chiconim). Tak pòwstôł tzw. [[kanón hebrajsczi]], chtëren objimôł miészą lëczbã ksąg niż [[Septuaginta]] (chtërna zawierô 46 ksąg), na chtërnej òparło sã chrzescëjaństwò.
Nie je mòżlëwé ùgòdzenié pełné lëstë ksąg apòkrificznëch. Dzysdnia ùwôżô sã, że apòkrifama Starégò Testameńtu je ok. 60 pism, a Nowégò Testameńtu bëlno wicy i nie je mòżlëwé ùgòdzené nawetka przëblëżoné lëczbë wszëtczich niekanónicznëch pism Nowégò Testameńtu.
Apòkrifë (pseudoepigrafë) dzelą sã na różné grupë w leżnoscë òd przëjãtégò kriterium: wedle gatunków lëteracczich, aùtorstwa przëpisanégò dokôzcy, pòchòdzenégò (żëdowsczié, hellenisticzné), tikania do gwëségò nurtu religijnégò (żëdowskòchrzescëjansczié, gnosticczié) i wiele jinszëch.
Co le mało dobiérónym kriterium przy pòdzelenim apòkrifów je jich przënôleżnota do gwëségò gatunkù lëteracczégò, pò pòrzednim tikaniu do Stôrégò abò Nowégò Testameńtu.
== Apòkrifë (pseudoepigrafë) Stôrégò Testameńtu ==
Apòkrifë të są wëdbą leno żëdowscziégò òkòlégò, le nie blós palestinsczégò – wiele z nich pòwstało w òkòlim diaspòrë babilońsczié, antiocheńsczié czë aleksandrëjsczié. Nawlekają òne do ksąg kanónicznëch Stôrégò Testameńtu, ùchôdają czãsto za samobëtné ksãdzi swiãte, abò za rozszérzenié jich kanónicznëch równoznaczënów. Wikszosc z nich pòwstała w czasu òd [[II wiek p.n.e.|II s. p.n.e.]] do kùńca [[I wiek|I s. n.e.]]
Wikszosc apòkrifów stôrotestameńtalnëch dożdała do naszëch czasów dzãka wczesnochrzescëjańsczim pisôrzóm. Westrzód apòkrifów stôrotestameńtalnëch wëapartniô sã trzë dërżeniowi grupë:
* '''Òpòwiôdania''' mają charakter quasi-historëczny, òpisują dzeje narodu w jaczims wëcynkù, abò dzeje jaczis òsobë – nawlekają òne abò do prôwdzëwëch zdarzeń, abò téż (tak je co le mało) òparti są na legendach.
** Ksãga Jëbleuszów;
** 3 Ksãga Ezdrôsza;
** 3 Ksãga Machabejskô;
** Apòkalipsa Mòjżesza;
** Żëcé Jadama i Jewë;
** Testameńt Jadama;
** Wniebòwstąpienié Jizajôsza.
* '''Pisma didakticzné''' to ksãdzi mądroscowé zawierające pòuczenia co tikają spraw òbëczajnych i nôbòżnych. Do nich mòżna zarechòwac:
** Testameńty Dwunastu Patrijarchów;
** Psalm 151 i 4 dalszé;
** Psalmë Salomona;
** Mòdlëtwa Manassesa;
** 4 Ksãga Machabejskô;
** pisma didakticzné z Qumran.
* '''Apòkalipsë''' – òne nawlekają przede wszëtczim do kanónicznëch ksąg prorocczich
** Ksãga Henocha;
** Wniebowziãcé Mòjżesza;
** 4 Księga Ezdrasza;
** Apòkalipsa Barucha;
** Apòkalipsa Ôbrama;
** Testameńt Ôbrama;
** Apòkalipsa Eliasza;
** Ksãga Eliasza;
** Apòkalipsa Sofoniasza;
** Apòkalipsa Ezechiela;
** Przepòwiedzënia sybillińsczié.
== Apòkrifë (pseudoepigrafë) Nowégò Testameńtu ==
Apòkrificznô lëteratùra Nowégò Testameńtu nie usztôłcëła sã leno w stôrich czasach. Chòc ji rozwij przëpôdô nôbarżi na [[II wiek|II]] i [[III wiek|III s.]], to równak pisma te pòwstawałë téż w pòstãpnych stalatach, jaż do strzédnowieka (i pózni).
Niechterné ksãdzi, ùznané pózni jakò apòkrifë, bëłë szerok stosowôné i komentowôné w żëcu nôbòżnym chrzescëjan i ceszëłë sã wiéldżim autoritetã w pierszich stalatach, nim òstateczno ùsztôłcëł sã kanón.
Nôòglowò apòkrifë Nowégò Testameńtu dzeli sã wedle kriterium wiérnotë kanónowi biblëjnemù na:
* órtodoksëjné (nieheretëcczi) – nie przestãpiwają doktrynalnie za zamkłoscë przedstawioné w ksãgach kanónicznëch, są leno jich dofùlowaniem;
* nieòrtodoksëjné (heretëcczi) – przede wszëtczim jidze tu ò apòkrifë gnostëcczi, znaczno òdbiegającé w swòji zamkłoscë òd ksąg kanónicznëch, jawerno zmieniwających przesłanié Jezësa, abò jegò stanowiszcze i rolã, a nawetka wszëtkò razã.
Apòkrifë Nowégò Testameńtu dërżéniowo dzelą sã wedle gatunków literacczich, juwerno jak i jich kanóniczné równoznaczëné, na:
* '''[[Ewanieliô|Ewanielie]]'''
** wedle tradicëji usôdztwa apartnych apòstołów:
*** Ewanieliô Bartłomienia;
*** Ewanieliô Filëpa;
*** Ewanieliô Jana (arabskô);
*** Ewanieliô Judasza;
*** Ewanieliô Maceja;
*** Ewanieliô Piotra;
*** Ewanieliô Tomasza;
** żëdoskòchrzescëjańsczi:
*** Ewanieliô Ebionitów;
*** Ewanieliô Hebrajczików;
*** Ewanieliô Nazarejczików;
** Ewanielie dzectwa Jezësa:
*** Ewanieliô Pseudo-Mateusza;
*** Ewanieliô Dzectwa Arabskô;
*** Ewanieliô Dzectwa Łacyńskô;
*** Ewanieliô Dzectwa Òrmiańskô;
*** Ewanieliô Dzectwa Tomasza;
*** historëja dzectwa Jezësa bãdąca jiną ewanielią Tomasza;
*** òpòwiôdania ò dzectwie Jezësa (gnostyckô);
*** Protoewanieliô Jakùba;
** jiszé ewanielie pòswiãconé Jezësowi:
*** Ewanieliô Barnabë;
*** Ewanieliô Egerton (Papirus Egerton);
*** Ewanieliô Gruzëńskô;
*** Krëjamnô Ewanieliô Marka;
** maryjne:
*** historëja nieskalonégò pòczãcô Matczi Bòżi;
*** ewanieliô o narodzeniu Matczi Bòżi;
*** ò ùsnieniu Marëji;
*** jamrotanié Matczi Bòżi;
** pòswiãconé jinszim pòstacëjóm NT:
*** Ewanieliô Egipcjan;
*** Ewanieliô Gamaliela;
*** Ewanieliô Marii Magdalenë;
*** Ewanieliô Nikòdema;
*** Historëja Józefa Ceslë;
*** Òpòwiôdanié ò scãcu Jana Chrzcëcela;
*** Żëwòt Jana Chrzcëcela;
** jinszé ewanielie:
*** Ewanieliô Maniego;
*** Ewanielie Òxyrhynchos (Papirusë Oxyrhynchos);
*** Ewanieliô Pana (zwanô téż jakno ''Ewanieliô Marcjona'');
*** Ewanieliô Prôwdë.
* '''[[Dzeje Apòstolsczi]]'''
** Dzeje Jana;
** Dzeje Pawła;
** Dzeje Piotra;
** Dzeje Piotra i Pawła;
** Dzeje Tomasza.
** Historëja pòlemik Piotra z Szëmònem Magiem.
* '''Lëstë'''
** Lëst Apòstołów;
** Lëst Barnabë;
** Lëstë Ignacegò;
** Apòkrif Jakùba;
** Lëstë Jezësa do Abgara;
** Lëstë Klemensa;
** Lëst Pawła do Aleksandrëjczików;
** Lëst Pawła do Laodëcejczików;
** Lëst Kòrintian do Pawła;
** 3. Lëst do Kòrintczików;
** Kòrespondencëjô sw. Pawła z Seneką (14 lëstów);
** Lëst Pòlikarpa do Kòscoła w Filippi.
* '''[[Apòkalipsa|Apòkalipsë]]'''
** Apòkalipsa Pawła;
** Apòkalipsa Piotra;
** Pasterz Hermasa.
* '''Jinszé'''
** Didache;
== Dzysdniowé apòkrifë ==
* Ewanieliô Swiãtëch Dwunastu.
== Lëteratura ==
* ''Apòkrifë Stôrégò Testameńtu'', oprac. [[Riszôrd Rubinkiewicz|R. Rubinkiewicz]], Warszawa 1999.
* ''Apòkrifë Nowégò Testameńtu'', t. 1, ''Ewanielie apòkrificzné'', pod red. [[Mark Starowieysczi|M. Starowieysczégò]], [[Lublin]] 1980.
* ''Apòkrifë Nowégò Testameńtu'', t. 2, ''Apostołowie'', pod red. M. Starowieysczégò, Kraków 2007.
* ''Apòkrifë Nowégò Testameńtu'', t. 3, ''Lëstë i apòkalipsy chrzescëjańsczié'', pod red. M. Starowieysczégò, Kraków 2001.
* [[Hugolin Langkammer]], ''Słowôrz biblëjny'', wyd. II popr. i uzup., [[Katowice]] 1984.
* Hugolin Langkammer, ''Apòkrifë Nowégò Testameńtu'', Katowice 1989.
* ''Religijô. Encyklopedjô PWN'', t. 5, pod red. T. Gadacza i B. Milersczégò, Warszawa 2002.
* ''[[Encyklopedijô Katolickô]]'', t. 1, pod red. F. Grëglewicza, R. Łukaszëka, Z. Sułowsczégò, Lublin 1985, kolumny 758-770.
* [[Witóld Tëloch]], ''Dzeje ksąg Stôrégò Testameńtu. Szkice z kritczi biblëjné'', Warszawa 1981.
* Witóld Tëloch, ''Żëdzëzna'', Warszawa 1987.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20090430043411/http://www.staropolska.gimnazjum.com.pl/sredniowiecze/biblia_i_apokryfy/apokryfy.html Staropòlsczié apòkrifë]
* [http://www.opoka.org.pl/biblioteka/T/TB/apokryfy-01.html Ùżëczoné on-line ùriwczi''Apòkrifów Nowégò Testameńtu'' pod red. ks. M.Starowieysczégò]
* Pòdéńdzenié katolicczégò Kòscoła do apòkrifów:
** [https://web.archive.org/web/20120311023423/http://snegdansk.pl/czytelnia/apokryfy.html SNE Gdańsk: ''Kanón, apòkrifë, gnoza – abò wkół "Ewanielji Judasza" i "òdkrëc" Dana Browna''] – ks. Krësztof Kinowsczi.
** [http://goscniedzielny.wiara.pl/index.php?grupa=6&cr=0&kolej=0&art=1146121810&dzi=1105487753&katg= W farwnym swiece apòkrifów], Andrzéj Macëra, Niedzelny Gòsc
[[Kategòrëjô:Religiô]]
fiq554yj420a4mj1zclby8yl604ea62
Pòznanié
0
6882
214910
214791
2026-09-23T12:28:05Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214910
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Collage of main sights of Poznań.png|mały|left|Poznań]]
{{Gard-infobox
|Gard=Pòznanié
|rodzôcz=Pòznaniégò
|adjektiw_mask=Pòznańsczi
|adjektiw_fem=Pòznańskô
|céch=POL Poznań COA.svg
|fana=Flaga_Poznan_Nowa.PNG
|karta=Poznan_Mapa1.png
|wòjewództwò=wiôlgòpòlsczé
|kréz=pòznańsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Jacek Jaśkowiak
|adres_um=plac Kolegiacki 17
|kod_poczt_um=61-841
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=261,91
|stopniN=52
|minutN=24
|stopniE=16
|minutE=56
|wysokość=50–154
|rok=2018
|lëdztwò=536.438
|gęstość=2048
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 61
|pòcztowi kòd=60-001 do 61-890
|registracëjné tôfle=PO, PY
|TERYT=3064011
|SIMC=0969400
|www=http://www.poznan.pl
|commons=Poznań
}}
'''Pòznanié''' ({{jãz.|pl}} ''Poznań'', {{jãz.|de}} ''Posen'', {{jãz.|yi}} פּױזן Poyzn) – je nôwikszim miastã ë historëczną stolëcą Wiôldżi Pòlsczi. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarzczim môlã.
Poznań mô sztatus miasta na prawach krézu ë je stolëcą [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò|wiôlgòpòlsczégò wòjewództwa]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]]
et1cincyd6uz2tqrd8c685k7ei2m4y5
Biôłogarda (gard)
0
6891
215102
214684
2026-09-23T15:29:45Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò; miem. →{{jãz.|de}}
215102
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Białogard COA.svg|mały|120px|left|Biôłogardzczi herb]]
[[Òbrôzk:Kościół NMP w Białogardzie.jpg|mały|Biôłogardzczi Rzimskòkatolëcczi kòscół]]
[[Òbrôzk:Białogard ratusz.JPG|mały|Biôłogarda]]
'''Biôłogarda''' (téż: '''Biôłgard'''; we zdrojach: ''Belgrod'' 1124, ''civitas Albam'' (Gall Anonim), ''Belegarde'' 1159, ''Belegarde'' 1176, ''Belegarda'' 1194, ''Belgard'' 1229, ''Bjêłôgarda'' (Cenôwa), ''Biôłogarda'' (Ramułt), ''Biôłgard'' (Ramułt); {{jãz.|pl}} ''Białogard'', {{jãz.|de}} ''Belgard'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] nad [[Pôrsãta|Pôrsãtą]].
* Nadanié gardnëch prôw: 1299
* Wiéchrzëzna: 25,73 km²
* Lëdztwò: 24 349 mieszkańców (2009)
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, str. 69
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://books.google.pl/books?id=J5JgKpdz1LMC&pg=PA182&dq=cassubia&hl=pl&sa=X&ei=NFJ0VKKTL4P8ygPdqoKwBQ&redir_esc=y#v=onepage&q=cassubia&f=false Cassubia – Belgard]
* [https://web.archive.org/web/20070602005223/http://www.bialogard.info/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
jnqibruolrmzgzwq9en0c9xvda8ma7u
215125
215102
2026-09-23T16:08:49Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215125
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Białogard COA.svg|mały|120px|left|Biôłogardzczi herb]]
[[Òbrôzk:Kościół NMP w Białogardzie.jpg|mały|Biôłogardzczi Rzimskòkatolëcczi kòscół]]
[[Òbrôzk:Białogard ratusz.JPG|mały|Biôłogarda]]
'''Biôłogarda''' (téż: '''Biôłgard'''; we zdrojach: ''Belgrod'' 1124, ''civitas Albam'' (Gall Anonim), ''Belegarde'' 1159, ''Belegarde'' 1176, ''Belegarda'' 1194, ''Belgard'' 1229, ''Bjêłôgarda'' (Cenôwa), ''Biôłogarda'' (Ramułt), ''Biôłgard'' (Ramułt); {{jãz.|pl}} ''Białogard'', {{jãz.|de}} ''Belgard'') – krézewi gard w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Pôrsãta|Pôrsãtą]].
* Nadanié gardnëch prôw: 1299
* Wiéchrzëzna: 25,73 km²
* Lëdztwò: 24 349 mieszkańców (2009)
== Lëteratura ==
* G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, str. 69
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://books.google.pl/books?id=J5JgKpdz1LMC&pg=PA182&dq=cassubia&hl=pl&sa=X&ei=NFJ0VKKTL4P8ygPdqoKwBQ&redir_esc=y#v=onepage&q=cassubia&f=false Cassubia – Belgard]
* [https://web.archive.org/web/20070602005223/http://www.bialogard.info/ Domôcô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
4pbw7u0ftzn51wh9y18mfx5v1k391pk
Las
0
7047
215149
212049
2026-09-23T16:36:48Z
Iketsi
3254
== Òbaczë téż == * [[Lesyństwò]] * [[Krôjmalënkòwi park]]
215149
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Las Kabacki.jpg|mały|Las kabacczi]]
'''Las''' – zajimô wiôldżi sztëk zemi, na chtërny roscą drzéwiãtã, krze roscënë i żëją tam zwierzãta.
Kòżdé drzewò skłôdô sã z: kòrzeniów, pnia, wietewków, lëstów i brzadu.
To dô ôrtë drzewów i krzów:
* lëstowaté,
* jiglënowé.
Drzewa lëstowaté gùbią lëstë na zëmã. Drzewa jiglënowé przez całi rok są zeloné ,jich jigłë òstôwają na wietewkach nawetka w zëmie. Drzewa lëstowaté to: dąb, bùk, wierzba, jarzëbina, grôbk, jasón, papla, wijąg, brzózczi. Drzewa jiglënowé to: dana, chójka, skòwrónk i jodła. Krze: leszczena, jeżëna, malëna, jałówc, kalëna, smarglëna. Malinczi roscënë: parpac, wrzos, mech, jagòda, bòrówka, zwóna, pòtrôwnica, grzëbë.
Szëchtë roscënów w lese:
*rëda;
*pòdscelënk (jiglëna, lëstë, wietewczi);
*lasëzna (roscënë);
*gajewizna (krze);
*drzéwiãta (jiglënowé, lëstowaté).
'''[[Zwierzëna]] lasowô''':
* òwadë (mrówka, chrobôk, gòwniôrz, mùcha, przmiél, łasëca, mòra, pajk);
* gadzënë (wieszczórka, padalc, żmijô);
* ptôchë (słowik, dzëdzón, kùkùczka, sowa, cybaba, skórc);
* sysczi (dzëk, jeleń, zaja, sarna, wilk, lës, jiglnik).
Grzëbë w najich lasach: [[brzezan]], maslôk, peperlëszka, prôwdzëwk, ridz, ùzémk, pòmùrchel, pùtrus, bòrzón, gãsy grzib, pãpk.
'''Sistematicô'''
W zależnotë òd przejątich kriteriów lasë mòżna dzelëc na wiele spòsobów, np. biorąc pòd uwagã klimat i strefowi ùkład roslinoscë, lasë mòżna dzelëc na:
* lasë strefë równikòwé,
* lasë strefë pòdrównikòwé,
* lasë sëchi strefë zwrotnikòwé,
* lasë strefë pòdzwrotnikòwé,
* lasë strefë ùmiarkòwané.
Z ùwadzi na jich skłôd i przenależnosc geograficzną mômë:
* lasë jiglënowé,
* lasë lëstowaté,
* lasë mieszóné.
Z ùwadzi na zagòspòdarowanié lasów mòżna zróżnicowac je na:
* lasë òchrónné,
* lasë gòspòdarczé,
* lasë òdroslowé.
Chòrobë lasu trza rozpatriwac w ùkładze dinamicznym jakim je ekosistem lesny.
Do chòrobòtwórczich i szkòdotwórczich czynników są zaliczóne:
* abiotyczné czynniczi chòrobòwé
* pòżarë lasów,
* wyładowaniô elektriczné,
* grôd,
* wiater,
* nisczi ceplëzna,
* wesoczi ceplëzna,
* niekòrzistné warunczi swietlné,
* niekòrzistné warunczi wòdné,
* kwasné deszcze
* biotyczné czynniczi chòrobòwé
* cëzożiwné òwadë,
* cëzożiwné grzëbë.
'''Jak przënôlégò zachòwiwac sã w lese:'''
* Nie niszczimë pòtrusów.
* Nie cëskómë smieców.
* Nie zbierómë grzëbów chtërnych nie znajesz.
* Nie zbierómë malinczich grzëbów.
* Nie zriwómë wietewków.
* Nie trzôskùjemë.
* Nie płoszimë zwierzënë.
* Nie niszczimë ptôszich gniôzdów.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:L'automne au Québec (8072544123).jpg|[[Québec]]
Òbrôzk:Spring forest Yyteri 3.jpg|[[Fińskô]]
Òbrôzk:Forrest in Northern Bohemia - Les na severu Čech.jpg|[[Czeskô]]
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Lesyństwò]]
* [[Krôjmalënkòwi park]]
== Lëteratura ==
* J. Labudda „Zôrno mòwë”, D. Pioch "Kaszëbë Zemia i lëdze" E.Gołąbek, „Kaszëbsczi słowôrz normatywny".
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Geògrafiô]]
g0om0d15yrpnfcsxh5x0eonm34y3ahb
Pariz
0
7273
214907
214532
2026-09-23T12:28:03Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214907
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pariz
|gwôsné miono=Paris
|céch=Grandes Armes de Paris.svg
|rodzôcz=Pariza
|fana=Flag of Paris with coat of arms.svg
|Kôrta=
{{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa=FRA
|rozmiar=250
|rodzaj=inline
|punkty mapy=
{{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt
|48°52′00″N 2°21′00″E
|pòzycjô=right
|merk=Red pog.svg
|rozmiôr merka=8
|òpisënk=[[Pariz]]
}}
}}
|państwò=[[Francjô]]
|wòjewództwò=Île-de-France
|Kréz=
|wiéchrzëzna=105,4
|stopniN=48
|minutN=52
|stopniE=2
|minutE=21
|lëdztwò=2 047 602<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/serie/001760155 Estimations de population – Ensemble – Ville de Paris], insee.fr.</ref>
|rok=2026
|czerënkòwi numer=14
|pòcztowi kòd=75001–75020
|registracëjné tôfle=75
|bùrméster=Emmanuel Grégoire
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|www=https://www.paris.fr
|commons=Paris
}}
'''Pariz''' ({{jãz.|fr}} ''Paris'') – stolëca [[Francjô|Francje]], a téż ji nôwikszi gard zdrzącë na lëdztwò. Leżi na nordze kraju, nad [[Sekwana|Sekwaną]]. Je to pòliticzné, ekònomiczné a kùlturowé centrum państwa. Pòdług pòdôwków z 2026 rokù w Parizu mieszkô 2 047 602 lëdzy.
Pariz je nôwikszą metropòlią [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], i 4. w Eùropie (za [[Sztambùl|Sztambùlã]], [[Mòskwa|Mòskwą]] i [[Londin|Londinã]]) zdrzącë na lëdztwò<ref>[https://worldpopulationreview.com/world-city-rankings/largest-metro-areas-in-the-world Largest Metropolitan Areas in the World 2026], worldpopulationreview.com. Chòc ni ma tu Londinu, to na ti sami starnie metropòlitarnô òbéńda Wiôldżégò Londinu ({{jãz.|en}} ''Greater London'') mô lëdztwò na rówiznie 8,173,941 [[https://worldpopulationreview.com/cities/united-kingdom/london London Population], worldpopulationreview.com].</ref>.
Historicznym centrum Pariza je òstrów Île de la Cité na Sekwanie, na jaczi je m.jin. Palais de Justice i katédra Notre-Dame.
== Historiô ==
Gard òstôł ùsadzony przez plemiã ''Parisii'', jaczi zamieszkalë kòl 250 rokù p.n.e. na òstrowiu Île de la Cité. Òb czas panowaniô w òkòlim przez Rzëmión plac miôł pòzwã ''Lutetia'' i w tim cządze rozkòscérzôł sã na lewi i prawi sztrąd [[Sekwana|Sekwanë]]. W 987 rokù, czej gard òstôł stolëcą [[Francjô|Francje]], fónksnérowa ju pòzwa ''Paris''<ref name=":1">[https://www.history.com/this-day-in-history/july-8/paris-celebrates-2000th-birthday?cmpid=Social_FBPAGE_HISTORY_20150708_204746376&linkId=15366914 Paris celebrates 2,000th birthday], history.com, 24 smùtana 2009.</ref>.
Òb czas renesansu, midzë XV a XVII stalacym, Pariz òstôł westrzódkã kùńsztu, architekturë a nôùczi. W pòłowie XIX wiekù Napòléón III najął Georges'a-Eugène'a Haussmanna do przebùdowaniô a mòdernizacje gardu. Pòzmianë Hausmanna, znóné jakno [[Wiôldżi Przëbùdenk Pariza (1852–1870)|Wiôldżi Przëbùdenk Pariza]] stwòrzëłë szerok bùlwarë, pùbliczné parczi, czë nowi kanalizacyjny system<ref name=":1" />.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Paris - Eiffelturm und Marsfeld2.jpg|mały|Pariz – widzënk
Òbrôzk:Another city of bridges, Paris.jpg|[[Mòst|Mòstë]]
Òbrôzk:Median income of Paris and inner ring (2018) named.svg|
Òbrôzk:Emmanuel Grégoire (46632368425).jpg|
Òbrôzk:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|
Òbrôzk:Notre-Dame de Paris 2013-07-24.jpg|Katédra ''Notre Dame'' w Parizu
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Gardë w Francji ===
{{#categorytree:Gardë w Francji|hideroot=on|mode=pages}}
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Francji]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
6kda3n9y157bjwm7mn0izkbj0frrb8g
215118
214907
2026-09-23T16:08:27Z
Terrus38
14026
215118
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Pariz
|gwôsné miono=Paris
|céch=Grandes Armes de Paris.svg
|rodzôcz=Pariza
|fana=Flag of Paris with coat of arms.svg
|Kôrta=
{{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa=FRA
|rozmiar=250
|rodzaj=inline
|punkty mapy=
{{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt
|48°52′00″N 2°21′00″E
|pòzycjô=right
|merk=Red pog.svg
|rozmiôr merka=8
|òpisënk=[[Pariz]]
}}
}}
|państwò=[[Francjô]]
|wòjewództwò=Île-de-France
|Kréz=
|wiéchrzëzna=105,4
|stopniN=48
|minutN=52
|stopniE=2
|minutE=21
|lëdztwò=2 047 602<ref>[https://www.insee.fr/fr/statistiques/serie/001760155 Estimations de population – Ensemble – Ville de Paris], insee.fr.</ref>
|rok=2026
|czerënkòwi numer=14
|pòcztowi kòd=75001–75020
|registracëjné tôfle=75
|bùrméster=Emmanuel Grégoire
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|www=https://www.paris.fr
|commons=Paris
}}
'''Pariz''' ({{jãz.|fr}} ''Paris'') – stolëca [[Francjô|Francje]], a téż ji nôwikszi gard zdrzącë na lëdztwò. Leżi na nordze kraju, nad [[Sekwana|Sekwaną]]. Je to pòliticzné, ekònomiczné a kùlturowé centrum państwa. Pòdług pòdôwków z 2026 rokù w Parizu mieszkô 2 047 602 lëdzy.
Pariz je nôwikszą metropòlią [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], i 4. w Eùropie (za [[Stambùł|Stambùłã]], [[Mòskwa|Mòskwą]] i [[Londin|Londinã]]) zdrzącë na lëdztwò<ref>[https://worldpopulationreview.com/world-city-rankings/largest-metro-areas-in-the-world Largest Metropolitan Areas in the World 2026], worldpopulationreview.com. Chòc ni ma tu Londinu, to na ti sami starnie metropòlitarnô òbéńda Wiôldżégò Londinu ({{jãz.|en}} ''Greater London'') mô lëdztwò na rówiznie 8,173,941 [[https://worldpopulationreview.com/cities/united-kingdom/london London Population], worldpopulationreview.com].</ref>.
Historicznym centrum Pariza je òstrów Île de la Cité na Sekwanie, na jaczi je m.jin. Palais de Justice i katédra Notre-Dame.
== Historiô ==
Gard òstôł ùsadzony przez plemiã ''Parisii'', jaczi zamieszkalë kòl 250 rokù p.n.e. na òstrowiu Île de la Cité. Òb czas panowaniô w òkòlim przez Rzëmión plac miôł pòzwã ''Lutetia'' i w tim cządze rozkòscérzôł sã na lewi i prawi sztrąd [[Sekwana|Sekwanë]]. W 987 rokù, czej gard òstôł stolëcą [[Francjô|Francje]], fónksnérowa ju pòzwa ''Paris''<ref name=":1">[https://www.history.com/this-day-in-history/july-8/paris-celebrates-2000th-birthday?cmpid=Social_FBPAGE_HISTORY_20150708_204746376&linkId=15366914 Paris celebrates 2,000th birthday], history.com, 24 smùtana 2009.</ref>.
Òb czas renesansu, midzë XV a XVII stalacym, Pariz òstôł westrzódkã kùńsztu, architekturë a nôùczi. W pòłowie XIX wiekù Napòléón III najął Georges'a-Eugène'a Haussmanna do przebùdowaniô a mòdernizacje gardu. Pòzmianë Hausmanna, znóné jakno [[Wiôldżi Przëbùdenk Pariza (1852–1870)|Wiôldżi Przëbùdenk Pariza]] stwòrzëłë szerok bùlwarë, pùbliczné parczi, czë nowi kanalizacyjny system<ref name=":1" />.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Paris - Eiffelturm und Marsfeld2.jpg|mały|Pariz – widzënk
Òbrôzk:Another city of bridges, Paris.jpg|[[Mòst|Mòstë]]
Òbrôzk:Median income of Paris and inner ring (2018) named.svg|
Òbrôzk:Emmanuel Grégoire (46632368425).jpg|
Òbrôzk:Tour Eiffel Wikimedia Commons.jpg|
Òbrôzk:Notre-Dame de Paris 2013-07-24.jpg|Katédra ''Notre Dame'' w Parizu
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Gardë w Francji ===
{{#categorytree:Gardë w Francji|hideroot=on|mode=pages}}
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Francji]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
5mvi26t9vqjafck4pgis77ug0j83uzb
Stambuł
0
7328
215128
145764
2026-09-23T16:09:23Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Sztambùl]]
215128
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Stambùł
0
7330
215112
200441
2026-09-23T16:07:07Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Sztambùl]] do [[Stambùł]]: pisënk
200441
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Istanbul collage 5555.jpg|mały|Sztambùl]]
[[Òbrôzk:Byzantinischer Mosaizist um 1000 002.jpg|left|mały|Kònstantin]]
'''Sztambùl''' ([[tërecczi jãzëk|tër.]] İstanbul [isˈtanbuɫ]) je nôwikszi gard w [[Tëreckô|Tërece]].
Przódë Kònstantinopol lub Bizancjum. Òstał stolëcą rzimsczego czezerstwa w IV stalata n.e. czedë czezer Kònstantin zmienił gard, ôd 395 bëł stolëcą wschòdnorzimsczego czezerstwa, w 1453 pòdbity bez Tërków i stał sã stolëcą jimperium òsmańsczégò<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/constantinople-founded Constantinople Is Founded] EBSCO</ref>.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Tëreckô]]
9bkbj61ruemhy9b0s5nawsd284f89ik
215130
215112
2026-09-23T16:10:55Z
Terrus38
14026
215130
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Istanbul collage 5555.jpg|mały|Stambùł]]
[[Òbrôzk:Byzantinischer Mosaizist um 1000 002.jpg|left|mały|Kònstantin]]
'''Stambùł''' ([[tërecczi jãzëk|tër.]] İstanbul [isˈtanbuɫ]) je nôwikszi gard w [[Tëreckô|Tërece]].
Przódë Carogard, Kònstantinopol a Bizancjum. Òstôł stolëcą rzimsczego cysarstwa w IV stalata n.e. czedë cysôrz Kònstantin zmienił sedzbã, ôd 395 bëł stolëcą wschòdnorzimsczego cysarstwa, w 1453 pòdbiti bez Tërków i stôł sã stolëcą [[Òsmańsczé Imperium|Òsmańsczégò Imperium]]<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/constantinople-founded Constantinople Is Founded] EBSCO</ref>.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Tëreckô]]
kiwwg0c4ipcp37teal3lgww7ypho4u1
Adam Riszard Sykòra
0
7373
215157
209529
2026-09-23T16:48:12Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ [[Zbigórz Jankòwsczi]]
215157
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:O. Adam Sikora OFM.jpg|mały]]
'''Adam Riszard Sykòra''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Ryszard Sikora''; ùr. [[2 rujana]] [[1955]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110723131804/http://www.franciszkanie.net/artykul/156,291,o_prof_uam_dr_hab_adam_sikora_ofm/ Francyszkanié]</ref>) – òjc francyszkana, prof. dr z Pòznania. Jegò je przełożënk z greczi na [[kaszëbsczi jãzëk]] sztërzech Ewanieliów.
== Ùsôdztwò (wëjimk) ==
* Biblia podstawą jedności / red. Adam Ryszard Sikora. Lublin : Red. Wydawn. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1996<ref>https://lccn.loc.gov/97210865</ref>
* Ewanielëjô wedle swiatégô Jana. [[Oficyna Czëc]], 2007<ref>http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/Content/2100</ref>
* Ewanielëjô wedle swiãtégò Marka. [[Gduńsk]] [etc.] : Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, 2001.
* Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza. [[Gduńsk]] : [[Oficyna Czëc]], 2009.
* Wpoczątku bylo Slowo... Najstarsze kaszubskie teksty biblijne, [[Oficyna Czëc]], [[Kartuzë]] 2009.
* Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. Adam Ryszard Sikora OFM. [[Gduńsk]] 2010.
* Knéga Zôczątków, 2015<ref>http://www.worldcat.org/oclc/924721673</ref>
* Knéga Wińdzeniô, 2016<ref>{{YouTube|OK0PIodcA50|Księga Wyjścia}} ({{jãz.|csb}})</ref>
* Knéga Kapłańskô, 2017
* Knéga Lëczbów, 2018
* Knéga Pòwtórzonégò Prawa, 2019
* Księga Koheleta / z języka hebrajskiego na język polski i kaszubski przetłumaczył i przypisami opatrzył; [grafiki i komentarz do grafik Maciej Tamkun – artysta plastyk, teolog] = Knéga Kòheleta / z hebrajsczégò na pòlsczi i kaszëbsczi jãzëk przełożił i òpatrził przëpiskama; [grafiki i komentarz do grafik Maciej Tamkun – artysta plastyk, teolog]. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Wydział Teologiczny 2020.
* ''Przekłady na kaszubski''<ref>http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133</ref>
== Òbaczë téż ==
* [[Knéga Zôczątków]]
* [[Knéga Wińdzeniô]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
* [[Eùgeniusz Gòłąbk]]
* [[Frãcëszk Grëcza]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://nauka-polska.pl/dhtml/raporty/ludzieNauki?rtype=opis&lang=pl&objectId=19095 Nauka Polska]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Sykòra Adam Riszard}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]]
[[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]]
4zdk5j1kkee2doc8rn7klk6yt66xk93
Ataka Dënów na pòlsczich frajbitrów kòl Pùcka w 1571 rokù
0
7826
215184
205974
2026-09-23T20:43:57Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Wòjna]]
215184
wikitext
text/x-wiki
'''Ataka Dënów na pòlsczich frajbitrów kòl Pùcka w 1571 rokù''' – bëła [[29 lëpińca]], to wnenczas dënskô flota wpłënãła do [[Pùckô Hôwinga|Pùcczi Hôwindżi]] i ùprowadza òkrãtë i frajbitrów òd Pùcka do [[Kòpenhaga|Kòpenhadżi]].
== Lëteratura ==
* Wacław Odyniec, Jerzy R. Godlewski ''Pomorze Gdańskie: Koncepcje obrony i militarnego wykorzystania od XIII wieku do roku 1939'' (Warszawa 1982)
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Bôłt]]
[[Kategòrëjô:Wòjna]]
7gn73py3tjq1q2zp6anrkx7hczv5q53
Ozorków
0
7972
215019
196542
2026-09-23T13:36:12Z
Terrus38
14026
215019
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Ozorków|
rodzôcz=|
céch=POL Ozorków COA.svg|120px|
fana=POL Ozorków flag.svg|120px|
karta=Powiat zgierski - gmina miejska Ozorków.png|250px|Kòscół|
wòjewództwò=łódzczé|
kréz=|
grodzki=nie|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=tak|
bùrméster= Jacek Socha|
adres_um=|
kod_poczt_um=|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=15,46|
stopniN=51|minutN=58|stopniE=19|minutE=17|
wysokość=od 130 do 155 m n.p.m.|
rok=2008|
lëdztwò=20 407|
gęstość=1322,45 os./km²|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 42|
pòcztowi kòd=95-035, 95-036|
registracëjné tôfle=EZG|
TERYT=|
SIMC=|
www=http://www.umozorkow.pl/|
}}
[[Òbrôzk:Ozorków, pl. Jana Pawła II, kościół św. Józefa-014.JPG|mały]]
'''Ozorków''' – je gardã w [[Pòlskô|Pòlsce]], w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
af413tx3ku92cp2fv0dicqb84irya5r
215029
215019
2026-09-23T13:37:07Z
Iketsi
3254
- → – ; |}}→}}
215029
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Ozorków
|rodzôcz=
|céch=POL Ozorków COA.svg
|120px
|fana=POL Ozorków flag.svg
|120px
|karta=Powiat zgierski – gmina miejska Ozorków.png
|250px
|Kòscół
|wòjewództwò=łódzczé
|kréz=
|grodzki=nie
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster= Jacek Socha
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=15,46
|stopniN=51
|minutN=58
|stopniE=19
|minutE=17
|wysokość=od 130 do 155 m n.p.m.
|rok=2008
|lëdztwò=20 407
|gęstość=1322,45 os./km²
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 42
|pòcztowi kòd=95-035, 95-036
|registracëjné tôfle=EZG
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.umozorkow.pl/
}}
[[Òbrôzk:Ozorków, pl. Jana Pawła II, kościół św. Józefa-014.JPG|mały]]
'''Ozorków''' – je gardã w [[Pòlskô|Pòlsce]], w [[Łódzczé wòjewództwò|łódzczim wòjewództwie]].
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Łódzczé wòjewództwò]]
9mbo5ls5sc7t2jaw7e5w4v6onddwi4z
Kòscérzna
0
8042
214898
213935
2026-09-23T12:26:59Z
Iketsi
3254
Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë; dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214898
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Kòscérzna
|rodzôcz=Kòscérznë
|adjektiw_mask=kòscersczi
|adjektiw_fem=kòscerskô
|céch=POL_Kościerzyna_COA.svg
|fana=POL Kościerzyna flag.svg
|karta=Karte_von_Koscierzyna.png
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=Kòscérzsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48)
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.koscierzyna.gda.pl
}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Kòscérzna''' (téż: '''Kòscérzëna''', '''Kòscérzëno''', '''Miasto'''; {{jãz.|pl}} ''Kościerzyna''; {{jãz.|de}} ''Berent''; {{jãz.|la}} ''Costerina'') – [[Kòscérsczi kréz|krézowi]] gard na [[Kaszëbë|Kaszëbach]].
Kòscérzna je stolëcą [[Kòscersczi kréz|kòscersczégò krézu]] i [[Gmina Kòscérzna|gminë Kòscérzna]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]]. Kòscérzna mô apartné ùrzãdë dlô gardu i wiesczi gminë.
== Pòłożenié ==
Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°07' N, dôłgòta – 17°58' E.
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 23 200 mieszkeńców
* Wiéchrzëzna gardu: 16 km<sup>2</sup>
== Historiô ==
We zdrojach miono gardu wëstãpòwało w brzmienim: ''Costerina'' 1284, ''Costrinam'' 1289, ''Chossorino'' 1312, ''de Costerin'' 1320, ''Cuterin'' 1336, ''Coterin'' 1346, ''Bern'' 1398, ''Kostrin'' I pôłw. XV w., ''Beren'' 1412, ''Berren'' 1412, ''Coscerzin'' 1471, ''Kostzerczyn'' 1471, ''Coscerzin'' 1472, ''Cosczyerzyn'' 1473, ''Bern'' 1501, ''Kosczyersyno'' 1501, ''Cozyerzyno'' 1501, ''Coscerzin'' 1526, ''Bernth'' 1526, ''Bern'' 1526, ''Cosczyerzino'' 1526, ''Cosczierzino'' 1534, ''Coßczierzyni'' 1551, ''miaßtka kosczyerskyego'' 1559, ''koscyerzyna'' 1564, ''m. Kościerzyny'' 1577, ''kościerski'' 1577, ''Koscierszni'' 1571, ''Koscirszni'' 1571, ''Koszcziersznii'' 1571, ''Koscierzyno'' 1583-1599, ''Koscierzyn'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzyno'' 1583-1599, ''Kosczierzino'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''kosczierzinensis'' 1583-1599, ''Koscierensis'' 1583-1599, ''Bernensis'' 1583-1599, ''Costzerczyn'' 1640-1645, ''czu Bern'' 1415, ''bernt'' 1568, ''Bernn'' 1640-1645, ''Kościerzyna'' 1664, ''kościerzyńskie'' 1664, ''Berndt'' 1647, '' Kościerzynie'' 1647, ''Kośćcierzyna'' 1765, ''od Kościerzyny'' 1767, ''Bernd'' 1780, ''Behrendt'' kòl. 1790, ''Berent'' 1659, 1883; ''oppidum Berna'' 1583, ''Behrendt'' ok. 1790, ''Behrend'' 1804, ''Kościerzyna'' 1879, ''Kościerzyna'' 1883, ''Kościerzyna'' 1925, ''Berend'', ''Kościerzyna''; Kòscèrzéno'' (Cenôwa); ''Kœsceřéna (Ramułt) 1893<ref>[http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=7469&from=publication Stefan Ramułt, ''Słownik Języka Pomorskiego czyli Kaszubskiego'', Kraków 1893, str. 76]</ref>.
Dlô Kòscérznë II swiatowi wòjna skùńczëła sã [[8 strëmiannika]] 1945 rokù<ref>Ludowe Wojsko Polskie 1943-1945 / oprac. Igor Błagowieszczański [et al.] ; red. nauk. Wacław Jurgielewicz, Warszawa : Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1973, str. 649</ref>.
10 lëpińca 2004 òdbéł sã tuwò [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]].
Òficjalnô kaszëbskô pòzwã gardu w pòstacje „Kòscérzna” òsta wprowadzónô 6 maja 2013<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Marketplace in Kościerzyna Poland.jpg|Kòscersczi rénk
Òbrôzk:Koscerzena_zendzenie_2004.jpg|Kòscérzna òbczas zéńdzeniegò Kaszëbów w 2004 rokù
</gallery>
=== Słôwny lëdze ===
* [[Aleksander Majkòwsczi]]
* [[Léón Heyka]]
=== Stôrodôwnotë ===
* [[Mùzeum Kòscersczi Zemi]]
* Mùzeum na òtemkłim lëfce ze stôrima cuchami
* Rôtësz z 1843-gò rokù
== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Costerina}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Kaszubia Kòscérzëna]]
* [[Farwa (króm)]]
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* [http://www.koscierzyna.gda.pl Òficjalnô kòscérskô starna]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IV/455 Kościerzyna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
* [http://www.polskiekrajobrazy.pl/Galerie/68:Kaszuby/123825:Koscierzyna_pomnik_Remusa_bohatera_epopei_Aleksandra_Majkowskiego.html Pòmnik Remùsa w Kòscérznie]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kòscérzna| ]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Kòscérsczi kréz]]
culkrjd4dwd8e0tdz6gbuaywcrmot5d
Madrit
0
8065
214937
214529
2026-09-23T12:33:13Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214937
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Madrit
|gwôsné miono= Madrid
|céch= Escudo de Madrid THV.svg
|rodzôcz= Madritu
|fana= Bandera de la ciudad de Madrid.svg
|karta=
|państwò= [[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] Szpańskô
|wòjewództwò=
|Kréz=
|wiéchrzëzna= 604,45
|stopniN= 40
|minutN= 26
|stopniE= 3
|minutE= 41
|lëdztwò= 3,477,497<ref>[https://www.ine.es/jaxiT3/Datos.htm?t=67991 Population by province capitals and gender], ine.es.</ref>
|rok= 2025
|czerënkòwi numer= 91
|pòcztowi kòd= 28001-28080
|registracëjné tôfle= M
|bùrméster= José Luis Martínez-Almeida
|www= https://www.madrid.es/portal/site/munimadrid
|adres_um= C. de Montalbán, 1, Retiro
|kod_poczt_um= Madrit, 28014
|commons=
}}
[[Òbrôzk:Escudo de Madrid.svg|mały|Herb]]
'''Madrit''' ([[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] ''Madrid'') – je nôwikszim gardã [[Szpańskô|Szpańsczi]] ë ji stolëcą.
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Barcelona]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]]
ilwi19ppz0an8snuurq6tk0snnsya46
Malbórg
0
8119
214926
194256
2026-09-23T12:33:09Z
Iketsi
3254
- → – ; Historëjô→Historiô; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}} ; |}}→}}
214926
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Marienburg 2004 Panorama.jpg|mały|center|650px|Malbòrzczi krzëżacczi zómk]]
{{Gard-infobox
|Gard=Malbórg
|rodzôcz=Malbórga
|adjektiw_mask=Malbórsczi
|adjektiw_fem=Malbórskô
|céch=POL_Malbork_COA.svg
|fana=POL Malbork flag.svg
|karta=POL_Malbork_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=malbòrsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Marek Charzewski
|adres_um=pl. Słowiański 5
|kod_poczt_um=82-200
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=17,2
|stopniN=54
|minutN=02′06
|stopniE=19
|minutE=01′41
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=38.723
|gęstość=2263,9
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=82-200, 82-210
|registracëjné tôfle=GMB
|TERYT=2209011
|SIMC=0932815
|www=http://www.malbork.pl
|commons=Malbork
}}
'''Malbórg''' (téż: '''Nalbórg''', '''Nalibórg''', '''Malibórg'''; we zdrojach: ''Sanctemarienburch'' 1276, ''Castri sancte Marie'' 1285, ''Marienburg'' 1296, 1306, ''Mariemburg'' 1321, ''Mariemborg'' 1323, ''Margenburgk'' 1343, ''Marienburg'' 1346, ''Mergenborg'' 1346, ''Mariemburg'' 1352, ''Marienburg'' 1396, 1413, ''Malbork'' 1565, ''Margenburg'' 1576 (Henneberg); ''Malbòrg'' (Cenôwa), ''Malibòrk'' (Cenôwa); gw. ''Malbórk'', ''Nalbórk'', ''Nalibórk''; pòl. ''Malbork'', {{jãz.|de}} ''Marienburg'') – [[Malbòrsczi Kréz|krézewi gard]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]].
== Gard ==
Lëdztwò gardu: 38 872 mieszkańców<br />
Wiéchrzëzna gardu: 17,15 km<sup>2</sup><br />
== Historiô ==
Òd [[1286]] rokù to je gard. To bëła krzëżackô stolëca w latach 1309–1466. W 1772 rokù tu na zómkù przësygelë na wiérnotã prësczémù królowi m.jin. niejedny [[Kaszëbi]].
== Stôrodôwnotë ==
[[Òbrôzk:Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|mały|220px|left|Malbòrzczi zómk Krzëżôków]]
* Krzëżacczi Zómk
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}}
* [https://web.archive.org/web/20210914114037/http://www.malbork.pl/ Òficjalnô starna]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Malbòrsczi kréz]]
gv61dkjjlatw7uuw9ffpi1g35dgkfg2
215023
214926
2026-09-23T13:36:31Z
Terrus38
14026
215023
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Marienburg 2004 Panorama.jpg|mały|center|650px|Malbòrzczi krzëżacczi zómk]]
{{Gard-infobox
|Gard=Malbórg
|rodzôcz=Malbòrga
|adjektiw_mask=malbòrsczi
|adjektiw_fem=malbòrskô
|céch=POL_Malbork_COA.svg
|fana=POL Malbork flag.svg
|karta=POL_Malbork_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=malbòrsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Marek Charzewski
|adres_um=pl. Słowiański 5
|kod_poczt_um=82-200
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=17,2
|stopniN=54
|minutN=02′06
|stopniE=19
|minutE=01′41
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=38.723
|gęstość=2263,9
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=82-200, 82-210
|registracëjné tôfle=GMB
|TERYT=2209011
|SIMC=0932815
|www=http://www.malbork.pl
|commons=Malbork
}}
'''Malbórg''' (téż: '''Nalbórg''', '''Nalibórg''', '''Malibórg'''; we zdrojach: ''Sanctemarienburch'' 1276, ''Castri sancte Marie'' 1285, ''Marienburg'' 1296, 1306, ''Mariemburg'' 1321, ''Mariemborg'' 1323, ''Margenburgk'' 1343, ''Marienburg'' 1346, ''Mergenborg'' 1346, ''Mariemburg'' 1352, ''Marienburg'' 1396, 1413, ''Malbork'' 1565, ''Margenburg'' 1576 (Henneberg); ''Malbòrg'' (Cenôwa), ''Malibòrk'' (Cenôwa); gw. ''Malbórk'', ''Nalbórk'', ''Nalibórk''; pòl. ''Malbork'', {{jãz.|de}} ''Marienburg'') – [[Malbòrsczi Kréz|krézewi gard]] w [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczim Wòjewództwie]].
== Gard ==
Lëdztwò gardu: 38 872 mieszkańców<br />
Wiéchrzëzna gardu: 17,15 km<sup>2</sup><br />
== Historiô ==
Òd [[1286]] rokù to je gard. To bëła krzëżackô stolëca w latach 1309–1466. W 1772 rokù tu na zómkù przësygelë na wiérnotã prësczémù królowi m.jin. niejedny [[Kaszëbi]].
== Stôrodôwnotë ==
[[Òbrôzk:Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|mały|220px|left|Malbòrzczi zómk Krzëżôków]]
* Krzëżacczi Zómk
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}}
* [https://web.archive.org/web/20210914114037/http://www.malbork.pl/ Òficjalnô starna]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Malbòrsczi kréz]]
2me7rsqip85ahb4nm510ki1djmh5qx9
Kategòrëjô:Lesyństwò
14
8141
215150
171412
2026-09-23T16:37:53Z
Iketsi
3254
{{Commons}}
215150
wikitext
text/x-wiki
{{Commons}}
[[Kategòrëjô:Gòspòdarzënk|*]]
hi7wjcacpuqckegs1cdqr4z3hqwaijd
Piła
0
8144
215141
201705
2026-09-23T16:27:28Z
Iketsi
3254
{{Jiné znaczënczi}}
215141
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Puchberg Gattersäge in Sonnleiten.jpg|mały|W stôri pile]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Piła''' – to je ùstôw ùsłëżnotów, chtëren biwôł krótkò [[Las|lasu]], a z òkrãgłégò drewna bëłë z niegò déle, balczi i jiné wërobinë.
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Piła (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Las]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lesyństwò]]
6eaxy7jecj8r95msojdq14ascz58fnj
215151
215141
2026-09-23T16:38:17Z
Iketsi
3254
* [[Lesyństwò]]
215151
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Puchberg Gattersäge in Sonnleiten.jpg|mały|W stôri pile]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Piła''' – to je ùstôw ùsłëżnotów, chtëren biwôł krótkò [[Las|lasu]], a z òkrãgłégò drewna bëłë z niegò déle, balczi i jiné wërobinë.
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Piła (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Lesyństwò]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lesyństwò]]
3rfzv8qrdk7ncicdc0eojtiz7f5xft6
Tomôsz Fópka
0
8192
215158
214465
2026-09-23T16:48:20Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ [[Zbigórz Jankòwsczi]]
215158
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Tomasz Fopke.JPG|mały|Tomôsz Fópka]]
'''Tomôsz Fópka''' abò '''Tómk Fópka'''<ref>[https://web.archive.org/web/20250531115403/https://www.gov.pl/attachment/05541e12-83b3-4757-8e2e-7793c85e12df PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA KASZUBSKIEGO – POZIOM ROZSZERZONY – kwiecień 2020 r.]</ref> ({{jãz.|pl}} ''Tomasz Fopke''; ùr. [[10 lëpińca]] [[1973]] rokù w [[Gdiniô|Gdinie]]) – ùkùńczył Mùzyczną Akademią w [[Gduńsk]]ù jakno spiéwôk i teatrownik. Je kòmpòzytorą, dërëgentã, spiéwôkã<ref>https://web.archive.org/web/20160305084216/http://www.zukowo.pl/aktualnosc-2328-Zukowskie_Lato_Muzyczne_2013_dobieglo_konca.html</ref> ë runitą z Chwaszczëna. Òn béł zastãpnikã burméstra gminë [[Żukòwò]], a je dirigeńtã chùru Lutnia z Lëzëna i nôleżnikã m. jin. ZK-P, a téż dzejôrzã kaszëbsczi, kùlturalny rësznotë.
Czile jegò wiérztów je w antologii „Mësla dzecka” (2001 r.). [[Wëdôwizna „Region”]] z Gdini wëda w 2003 r. jegò zbiérk eroticznëch wiérztów „Szlachama kùsków” i dokôz mùzyczny „Pierszô Kaszëbskô Pasja” (2002)<ref>https://web.archive.org/web/20160304103208/http://odroda.kaszubia.com/02-02/ps_pasejo.htm</ref>.
Òn je laureatã m. jin. nôdgrôdë miona R. Wróblewsczégò (2001 r.) i Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu m. M. Stryjewskiego w [[Lãbòrg]]ù (2002 r.). W 2007 rokù òn béł wëprzidniony Medalã Stolema. Òn je wespółautorã spiéwnika „Piesnie Rodny Zemi”, a na niwiznie ùsôdztwa piesniów (tekstë, mùzyka), wespółdzejô z wiele karnama i ùtwórcama (np. [[Jerzi Stachùrzczi|J. Stachùrsczi]] i [[Eugeniusz Prëczkòwsczi|E. Prëczkòwsczi]]).
== Òbaczë téż ==
* [[Felix Cassubia (platka)]]
* [[ZYMK (pismiono)]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://fopke.pl/media/tunefiles/teksty-pozostae/Dorobek_-_Tfopke_ikT5fGp.pdf
* https://norda.fm/wiadomosci/tomasz-fopke-autor-dwujezycznego-tomiku-wierszy-w-programie-gosc-dnia/
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Fópka, Tomôsz}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]]
[[Kategòrëjô:ZYMKówcë]]
o4pkfb9z4k3zx38o191atlu0b9ohkg0
Lesyństwò (bùdink)
0
8334
215144
209453
2026-09-23T16:33:35Z
Iketsi
3254
Òbaczë téż
215144
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Lubomia, leśniczówka 789.jpg|mały|Lesyństwò – bùdink]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Lesyństwò''' – bùdink, w chtërnym mieszkô [[lesny]], ale je to téż sedzba [[Lesyństwò|lesyństwa]]. Dodóm lesnégò mòże miec znaczënk dlô turisticzi.
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Lesyństwò (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Rëbackô chëcz]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Architektura]]
[[Kategòrëjô:Lesyństwò]]
23zrf83k909dok79ppe0nymk2pssdrg
Nowy Staw
0
8342
214930
207842
2026-09-23T12:33:11Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214930
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Nitëch / Nowi Stôw / Nowy Staw
|rodzôcz= Nowégò Stôwu
|adjektiw_mask=nowostawsczi-nitësczi
|adjektiw_fem=nowostawskô-nitëskô
|céch=POL Nowy Staw COA.svg
|fana=POL Nowy Staw flag.svg
|karta=Map_-_PL_-_powiat_malborski_-_Nowy_Staw.PNG
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=Malbórsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Jerzy Szałach
|adres_um=ul. Bema 1
|kod_poczt_um=82-230
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=4,67
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=
|rok=2017
|lëdztwò=4196
|gęstość=898,5
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=82-230
|registracëjné tôfle=GMB
|TERYT=2209074
|SIMC=0932904
|www=http://www.nowystaw.pl
|commons=Nowy Staw
}}
'''Nowi Stôw''' abò '''Nowy Staw''' ({{jãz.|pl}} ''Nowy Staw'', {{jãz.|de}} ''Neuteich''; mòżebné kaszëbsczé pòzwë: '''Nitëch''', '''Nytëch''', {{Zdrzódło}}) – gard w malborsczim krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]] na [[Zëława|Zëławie]] nad [[Swiãtô Rzéka|Swiãtą Rzéką]].
* Lëdztwò gardu: 4.403 ([[2008]])<br>
* Wiéchrzëzna gardu: 4,67 km<sup>2</sup><br>
== Miona gardu w zdrojach ==
Jinsze miona gardu to téż: ''Nuwen Tiche'' 1316, ''Newentiche'' 1350, ''Nuwentiche'' 1352, ''Nyethhych'' <1454, ''Newteich'' 1476, ''Nitich'' 1495, ''Neuteuch'' 1510, ''Nytych'', ''przy Nitichu'' 1565, ''Nitych'' 1570, ''Neuteich'' 1582, ''Nytych'' 1641, ''Nowystaw'' 1886, ''Nitich'' (Cenôwa), ''Novistôw'' (Cenôwa); gw. ''Nitich''.
{{Miono}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
3khroq1r797qs2gvdga1f1qm0jksks1
Rëbôczi
0
8456
215068
165457
2026-09-23T14:01:20Z
Iketsi
3254
+++
215068
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox}}
'''Rëbôczi''' ({{jãz.|pl}} ''Rybaki'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]], w [[Kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Rybaki, powiat kościerski 0783.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col3
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Rëbôczi (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Juszczi]]
* [[Rotenbark]]
* [[Sëcowô Hëta]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
j6j5db9mhvbsryygclngvpu5xuu0dyd
Nazaret
0
8658
215021
206426
2026-09-23T13:36:24Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215021
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Nazaret|gwôsné miono=נצרת|fana=Nazareth_City_Flag_(COA).png|rodzôcz=Nazaretu|céch=NAZARET_COA.png|stopniN=32|minutN=42|stopniE=35|minutE=18|lëdztwò=73 658|rok=2011|bùrméster=Ali Salam|czerënkòwi numer=+972 4|wiéchrzëzna=14,123|państwò=[[Òbrôzk:Flag of Israel.svg|border|20px]] [[Izrael]]|www=http://www.nazareth.muni.il/|adres_um=--|kod_poczt_um=--}}
'''Nazaret''' ([[Hebrajsczi jãzëk|hebr]]. ''נצרת'', ''Nacerat''; [[Arabsczi jãzëk|arab]]. ''الناصرة'', ''An-Nasira'') – nôwiãkszi gard Nordowégò Distriktu w [[Izrael|Jizraelu]].
Je to nôwiãkszi [[Arabowie|arabsczi]] gard w krôju ë dlôte czãsto je pòzëwóné „arabską stolëcã Jizraela”. Stanòwi gòspòdarczą, pòliticzną, kùlturalną ë mediôlną stolëcã jizraelsczich [[Arabowie|Arabów]]. Ùstôw panëjącé w gardze są wôżnëm indikatorã ùstawów panëjącëch w arabsczi spòlëznë Jizraela.
W [[Ewanieliô|Ewanieliach]] Nazaret òstało dotëgòwóné jakno môlëzna dorôstaniô [[Jezës Christus|Jezësa Christusa]], w związkù z czim wëbùdowóno tuwò lëczné sanktuariô wdôru [[Biblëjô|biblijné]] wëdarzeniô. Stałë sã òne célã [[Pielgrzimka|pielgrzimków]] [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjanów]].
== Òbaczë téż ==
* [[Galileja]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Izrael]]
3yfgsw3kzvlzlfoo345zhaxrii21vwp
Szczecëno
0
8926
214900
214737
2026-09-23T12:27:48Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}}
214900
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Szczecëno
|rodzôcz=Szczecëna
|adjektiw_mask=szczecyńsczi
|adjektiw_fem=szczecyńskô
|céch=POL Szczecin COA.svg
|fana=POL Szczecin flag.svg
|karta=POL Szczecin map.svg
|wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Piotr Krzystek
|adres_um=pl. Armii Krajowej 1
|kod_poczt_um=70-456
|tel_um=(91)4245931
|fax_um=(91)4245855
|mail_um=boi@um.szczecin.pl
|wiéchrzëzna=301,30 km²
|stopniN=51
|minutN=67
|stopniE=16
|minutE=08
|wysokość=do 130 m. n.p.m.
|rok=2004
|lëdztwò=411 tys.
|gęstość=1375
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 91
|pòcztowi kòd=70-018 do 71-871
|registracëjné tôfle=ZS
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.szczecin.pl
|commons=Category:Szczecin
}}
[[Òbrôzk:PolandSzczecinPanorama.JPG|mały|left|Szczecëno]]
[[Òbrôzk:Kamień kaszubski z gryfem przy katedrze w Szczecinie.jpg|mały|left|Kamiéń "Kaszëbsczi grif. Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë Kaszëbi. Rok Gryfa 2014"]]
'''Szczecëno '''(we zdrojach: ''Stetin'' 1133, ''Stetyn'' 1188, ''Stitin'' 1251, ''Borstaborg'' XIII w., ''Stitinum'',, ''Stetina'', ''Stittin'', ''Stettin'', ''Szczecëno'' (Słowińcë); pòl. ''Szczecin'', {{jãz.|de}} ''Stettin'', lat. ''Stetinum'') je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Szczecëno mô sztatus gardu na prawach [[kréz|krez]]u ë je stolëcą [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa]].
Wôżną starodôwnotą je tu [[rzimskòkatolëcczi kòscół Sw. Jakùba Apòsztoła w Szczecënie]] – dzysô katédra.
Òd 2014 rokù kòl ni je pamiątkòwi kam z nôdpisã: „Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë [[Kaszëbi]]”.
Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]] (do 1945), [[Szwedzkô|Szwedzczi]] (1648-1720), [[Dëńskô|Dëńsczi]] (1185-1227), [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], Prësóm (òd 1720) ë [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczémù Ksãżstwù]] (do 1648), chternégò bëł stolëcą.
== Partnersczé gardë ==
* [[Berlëno]] (dzélnica [[Fredrichstein-Kreuzberg]]), [[Niemieckô]]
* [[Bremerhaven]], [[Niemieckô]]
* [[Dalian]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika]]
* [[Esbjerg]], [[Dëńskô]]
* [[Kingston upon Hull]], [[Anielskô]] ([[Wiôlgô Britanijô]])
* [[Kłajpeda]], [[Lëtwa]]
* [[Lubeka]], [[Niemieckô]]
* [[Malmö]], [[Szwedzkô]]
* [[Roztoka (gard)|Roztoka]], [[Niemieckô]]
* [[Saint Louis]], [[Zjednóné Kraje Americzi]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:2009-05-30-polska-by-RalfR-30.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie
Òbrôzk:65429 Szczecin zamek ksiazat pomorskich 18.JPG|Zómk ksążëcy w Szczecënie
Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich zegar.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie
Òbrôzk:Store_Szteteno_(1575)A.png|Szczecëno w [[1575]] rokù
Òbrôzk:Szczecin town hall.jpg|Sanowi Rënk
Òbrôzk:0910 Bazylika archikatedralna św Jakuba Szczecin.jpg|Katédra sw. Jakùba
Òbrôzk:Manzelbrunnen 3.jpg|''Sedina''
Òbrôzk:PomnikZKotwicaWSzczecinie.jpg|Draga
Òbrôzk:0908 PAZIM Szczecin SZN 1.jpg|PAZIM
</gallery>
== Lëteratura ==
* [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 231
== Òbaczë téż ==
* [[Wòłogòszcz]]
* [[Marijën Kòscół w Sztecënie]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://web.archive.org/web/20140505232839/http://www.sedina.pl/ Pòrtal lubòtników dôwnégò Szczecëna]
* [http://www.wf.univ.szczecin.pl/ipikaktualnosci/472-jezyk-literatura-i-edukacja-kaszubska-podsumowanie-konferencji ò kaszëbiznie]
* [http://www.szczecin.wikia.com Szczecëno na wikia.com]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/831 Szczecin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
[[Kategòrëjô:Szczecëno| ]]
9dliplgm4dqdtiqdj3hmw9y3cjhmukj
Notec
0
9098
215078
197699
2026-09-23T14:43:36Z
Terrus38
14026
215078
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Noteć k Białośliwia 7.jpg|mały|Notec kòl [[Piła|Piłë]]]]
'''Notec''' (abò '''Niéc''') – [[rzéka]] dłużawë 391 km w nordowozôpodny [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Je nôwikszëm docekã [[Warta|Wartë]]. Dłużawą je Notec sedmą rzéką Pòlsczi. Dorzécznica zajimô 17 300 km².
== Òbaczë téż ==
{{#categorytree:Rzéczi w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Rzéczi w Pòlsce]]
1tjx9y48575343ju2pv9ebn7ar8h25l
Rëbôczi (Gmina Kôrsëno)
0
9182
215069
198322
2026-09-23T14:19:32Z
Iketsi
3254
{{Jiné znaczënczi}}
215069
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Rëbôczi''' – są wsą w [[gmina Kôrsëno|gminie Kôrsëno]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Rëbôczi (3).JPG|Bùdink w Rëbôkach
Òbrôzk:Wdzydze Lake.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Rëbôczi (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Lëpa (Gmina Kôrsëno)]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/51 4.) ''Rybaki'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
[[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
droykuqisjctduaulczk5ghocfusqje
215070
215069
2026-09-23T14:19:53Z
Iketsi
3254
({{jãz.|pl}} ''Wdzydze Tucholskie'')
215070
wikitext
text/x-wiki
{{Wies infobox}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Rëbôczi''' ({{jãz.|pl}} ''Wdzydze Tucholskie'') – są wsą w [[gmina Kôrsëno|gminie Kôrsëno]], w [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Rëbôczi (3).JPG|Bùdink w Rëbôkach
Òbrôzk:Wdzydze Lake.jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Rëbôczi (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Lëpa (Gmina Kôrsëno)]]
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/51 4.) ''Rybaki'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
[[Kategòrëjô:Gmina Kôrsëno]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
f689dh6pxs6n83gx7rn3d5rf66yl7ub
Frãcëszk Jank
0
9186
215074
213870
2026-09-23T14:41:34Z
Iketsi
3254
== Òbaczë téż == * [[Łątczińskô Hëta]]
215074
wikitext
text/x-wiki
'''Frãcëszk Jank''' (ùr. [[27 séwnika]] [[1897]] w [[Łątczińskô Hëta|Łątczińsczi Hëce]] – ùm. [[30 maja]] [[1990]]), béł ksãdzã. Òn sztudérowôł i pò pôrã latach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął [[17 czerwińca]] [[1923]] rokù. Òn béł òd 1925 rokù doktor. W II swiatowi wòjnie òn béł krótczi czas w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Òn béł ùczbiôrz w Wëższim Dëchòwnym Seminarium w Pelplinie i biwôł w [[Sjónowò|Swiónowie]].
== Òbaczë téż ==
* [[Łątczińskô Hëta]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.niedziela.pl/artykul/52490/nd/Senior-duchowienstwa-1 (pl)]
* [https://web.archive.org/web/20160303200611/http://www.tygodnik.com.pl/numer/2746/listyspletta362000.html ks. Jank]
* [https://web.archive.org/web/20121008133209/http://czas.tygodnik.pl/a/ksiadz-jank-w-galerii-wielkich-w-chojnicach-foto (pl)]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Jank Frãcëszk}}
[[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Stutthof]]
[[Kategòrëjô:Ùczbiôrze]]
daqgb0t0y7tr7eng46jln3rh4hifoms
215085
215074
2026-09-23T15:01:21Z
Iketsi
3254
òbrôzk do nôgłówka
215085
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Plik:Grób ks. Franciszka Janka.jpg|mały|]]
'''Frãcëszk Jank''' (ùr. [[27 séwnika]] [[1897]] w [[Łątczińskô Hëta|Łątczińsczi Hëce]] – ùm. [[30 maja]] [[1990]]), béł ksãdzã. Òn sztudérowôł i pò pôrã latach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął [[17 czerwińca]] [[1923]] rokù. Òn béł òd 1925 rokù doktor. W II swiatowi wòjnie òn béł krótczi czas w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Òn béł ùczbiôrz w Wëższim Dëchòwnym Seminarium w Pelplinie i biwôł w [[Sjónowò|Swiónowie]].
== Òbaczë téż ==
* [[Łątczińskô Hëta]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.niedziela.pl/artykul/52490/nd/Senior-duchowienstwa-1 (pl)]
* [https://web.archive.org/web/20160303200611/http://www.tygodnik.com.pl/numer/2746/listyspletta362000.html ks. Jank]
* [https://web.archive.org/web/20121008133209/http://czas.tygodnik.pl/a/ksiadz-jank-w-galerii-wielkich-w-chojnicach-foto (pl)]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Jank Frãcëszk}}
[[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Stutthof]]
[[Kategòrëjô:Ùczbiôrze]]
s5xdbs5epp500d6gafvnlummz7r5m5w
215086
215085
2026-09-23T15:02:29Z
Iketsi
3254
-
215086
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Grób ks. Franciszka Janka.jpg|mały|]]
'''Frãcëszk Jank''' (ùr. [[27 séwnika]] [[1897]] w [[Łątczińskô Hëta|Łątczińsczi Hëce]] – ùm. [[30 maja]] [[1990]]), béł ksãdzã. Òn sztudérowôł i pò pôrã latach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął [[17 czerwińca]] [[1923]] rokù. Òn béł òd 1925 rokù doktor. W II swiatowi wòjnie òn béł krótczi czas w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Òn béł ùczbiôrz w Wëższim Dëchòwnym Seminarium w Pelplinie i biwôł w [[Sjónowò|Swiónowie]].
== Òbaczë téż ==
* [[Łątczińskô Hëta]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://www.niedziela.pl/artykul/52490/nd/Senior-duchowienstwa-1 (pl)]
* [https://web.archive.org/web/20160303200611/http://www.tygodnik.com.pl/numer/2746/listyspletta362000.html ks. Jank]
* [https://web.archive.org/web/20121008133209/http://czas.tygodnik.pl/a/ksiadz-jank-w-galerii-wielkich-w-chojnicach-foto (pl)]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Jank Frãcëszk}}
[[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Stutthof]]
[[Kategòrëjô:Ùczbiôrze]]
cq7wbndkm0z40pc5sjgkfzbejr9jq4r
Torń
0
9188
214906
214862
2026-09-23T12:28:03Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214906
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Torń
|rodzôcz=Torńa
|adjektiw_mask=Toruńsczi
|adjektiw_fem=Toruńskô
|céch=POL_Toruń_COA.svg
|fana=POL_Toruń_flag.svg
|karta=POL_Toruń_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=toruńsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Michał Zaleski
|adres_um=Wały gen. Władysława Sikorskiego 8
|kod_poczt_um=87-100
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=115,72
|stopniN=53
|minutN=01
|stopniE=18
|minutE=40
|wysokość=34–95
|rok=2021
|lëdztwò=197.812
|gęstość=1709,4
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd= 87-100 do 87-120
|registracëjné tôfle=CT
|TERYT=0463011
|SIMC=0982724
|www=https://www.torun.pl
|commons=Toruń
}}
'''Torń''' abò '''Toruń''' (we zdrojach: ''Thorun'' 1230, ''Thorn'' 1241, ''Thorum'' 1248, ''Toruń'' 1892, ''Torunj'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Toruń'', {{jãz.|de}} ''Thorn'') – wiôldżi gard ë jedna ze stolëców [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Torń mô sztatus [[Toruńsczi_kréz|gardu na prawach krezu]].
Tu ùrodzył sã [[Kopernik|Mikòłôj Kòpernik]], wiôldżi pòlsczi astronom, matematik, ekònomista, wòjskòwi strateg i lékôrz (ùr. 1473 – ùm. 1543).
Tu w 1466 rokù, na toruńsczim Dwòrze Artusa béł pòdpisóny [[II toruńsczi mir]] z [[Krzëżôcë|Krzëżôkama]]. Wôżne starodôwnotë to: rôtësz, krzëżôczi zómk i jin.
Stôri Gard Tornia je wpisóny na lëstã swiatowi spôdkòwiznë kùlturë [[UNESCO]].
== Toruńskô Galeriô ==
<gallery>
Òbrôzk:602945_Toruń_dzielnica_Starego_Miasta_z_kat._J._Chrzciciela_03.JPG|Stôri Gard Toruńsczi.
Òbrôzk:Toruń,_Rynek_Staromiejski_(pomnik_Kopernika)_(OLA_Z.).JPG|Szlachòta Kòpernika na toruńsczim rënku.
Òbrôzk:Torun_ratusz_corr.jpg|Toruńsczi rôtësz
Òbrôzk:Gdanisko_w_Toruniu.jpg|Krzëżôczi zómk w Torniu
Òbrôzk:Torun01CenterWithWall_level_corr.jpg|Torń i [[Wisła]]
Òbrôzk:Toruń_-_Poczta_Główna_01.jpg|Toruńskô Poczta
Òbrôzk:Artus_Court_in_Toruń_in_National_Day_decoration.jpg|Toruńsczi Dwór Artusa
Òbrôzk:CopernicusHouse.jpg|Dodóm Kòpernika w Torniu
Òbrôzk:Toruń_-_Osioł_01.JPG|Toruńskô szlachòta òsełka
Òbrôzk:Torun08CenterOfTown.jpg|Stôri Rënk Toruńsczi
Òbrôzk:Toruń_-_Rynek_Nowomiejski_01.jpg|Rënk w Nowim Gardze Toruńsczim
Òbrôzk:Toruń_-_Old_Town_by_night_01.jpg|Torń w nocë
Òbrôzk:602989_Toruń_Krzywa_Wieża_01.JPG|Torń
Òbrôzk:Torun_apartment_house_under_the_star2.jpg|Toruńsczi dodóm pòd Gwiôzdą
Òbrôzk:Toruń,_hala_tokarni,_1898,_ul._Grudziądzka_(OLA_Z.).JPG|Toruńskô fabrika
</gallery>
== Lëteratura ==
* [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 374
== Òbaczë téż ==
* [[Malbórg]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://www.torun.pl Òficjalnô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
juqdgdl7dumhegdra5a1n4rvtq8ewbu
214917
214906
2026-09-23T12:29:41Z
Iketsi
3254
<gallery mode="packed">
214917
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Torń
|rodzôcz=Torńa
|adjektiw_mask=Toruńsczi
|adjektiw_fem=Toruńskô
|céch=POL_Toruń_COA.svg
|fana=POL_Toruń_flag.svg
|karta=POL_Toruń_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=toruńsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Michał Zaleski
|adres_um=Wały gen. Władysława Sikorskiego 8
|kod_poczt_um=87-100
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=115,72
|stopniN=53
|minutN=01
|stopniE=18
|minutE=40
|wysokość=34–95
|rok=2021
|lëdztwò=197.812
|gęstość=1709,4
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd= 87-100 do 87-120
|registracëjné tôfle=CT
|TERYT=0463011
|SIMC=0982724
|www=https://www.torun.pl
|commons=Toruń
}}
'''Torń''' abò '''Toruń''' (we zdrojach: ''Thorun'' 1230, ''Thorn'' 1241, ''Thorum'' 1248, ''Toruń'' 1892, ''Torunj'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Toruń'', {{jãz.|de}} ''Thorn'') – wiôldżi gard ë jedna ze stolëców [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Torń mô sztatus [[Toruńsczi_kréz|gardu na prawach krezu]].
Tu ùrodzył sã [[Kopernik|Mikòłôj Kòpernik]], wiôldżi pòlsczi astronom, matematik, ekònomista, wòjskòwi strateg i lékôrz (ùr. 1473 – ùm. 1543).
Tu w 1466 rokù, na toruńsczim Dwòrze Artusa béł pòdpisóny [[II toruńsczi mir]] z [[Krzëżôcë|Krzëżôkama]]. Wôżne starodôwnotë to: rôtësz, krzëżôczi zómk i jin.
Stôri Gard Tornia je wpisóny na lëstã swiatowi spôdkòwiznë kùlturë [[UNESCO]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:602945_Toruń_dzielnica_Starego_Miasta_z_kat._J._Chrzciciela_03.JPG|Stôri Gard Toruńsczi.
Òbrôzk:Toruń,_Rynek_Staromiejski_(pomnik_Kopernika)_(OLA_Z.).JPG|Szlachòta Kòpernika na toruńsczim rënku.
Òbrôzk:Torun_ratusz_corr.jpg|Toruńsczi rôtësz
Òbrôzk:Gdanisko_w_Toruniu.jpg|Krzëżôczi zómk w Torniu
Òbrôzk:Torun01CenterWithWall_level_corr.jpg|Torń i [[Wisła]]
Òbrôzk:Toruń_-_Poczta_Główna_01.jpg|Toruńskô Poczta
Òbrôzk:Artus_Court_in_Toruń_in_National_Day_decoration.jpg|Toruńsczi Dwór Artusa
Òbrôzk:CopernicusHouse.jpg|Dodóm Kòpernika w Torniu
Òbrôzk:Toruń_-_Osioł_01.JPG|Toruńskô szlachòta òsełka
Òbrôzk:Torun08CenterOfTown.jpg|Stôri Rënk Toruńsczi
Òbrôzk:Toruń_-_Rynek_Nowomiejski_01.jpg|Rënk w Nowim Gardze Toruńsczim
Òbrôzk:Toruń_-_Old_Town_by_night_01.jpg|Torń w nocë
Òbrôzk:602989_Toruń_Krzywa_Wieża_01.JPG|Torń
Òbrôzk:Torun_apartment_house_under_the_star2.jpg|Toruńsczi dodóm pòd Gwiôzdą
Òbrôzk:Toruń,_hala_tokarni,_1898,_ul._Grudziądzka_(OLA_Z.).JPG|Toruńskô fabrika
</gallery>
== Lëteratura ==
* [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 374
== Òbaczë téż ==
* [[Malbórg]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://www.torun.pl Òficjalnô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
3qjcr7pbkk6p05iaagpmsxzcva6vdgj
215027
214917
2026-09-23T13:37:00Z
Terrus38
14026
215027
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Torń
|rodzôcz=Tornia
|adjektiw_mask=Toruńsczi
|adjektiw_fem=Toruńskô
|céch=POL_Toruń_COA.svg
|fana=POL_Toruń_flag.svg
|karta=POL_Toruń_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=toruńsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Michał Zaleski
|adres_um=Wały gen. Władysława Sikorskiego 8
|kod_poczt_um=87-100
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=115,72
|stopniN=53
|minutN=01
|stopniE=18
|minutE=40
|wysokość=34–95
|rok=2021
|lëdztwò=197.812
|gęstość=1709,4
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd= 87-100 do 87-120
|registracëjné tôfle=CT
|TERYT=0463011
|SIMC=0982724
|www=https://www.torun.pl
|commons=Toruń
}}
'''Torń''' abò '''Toruń''' (we zdrojach: ''Thorun'' 1230, ''Thorn'' 1241, ''Thorum'' 1248, ''Toruń'' 1892, ''Torunj'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Toruń'', {{jãz.|de}} ''Thorn'') – wiôldżi gard ë jedna ze stolëców [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Torń mô sztatus [[Toruńsczi_kréz|gardu na prawach krezu]].
Tu ùrodzył sã [[Kopernik|Mikòłôj Kòpernik]], wiôldżi pòlsczi astronom, matematik, ekònomista, wòjskòwi strateg i lékôrz (ùr. 1473 – ùm. 1543).
Tu w 1466 rokù, na toruńsczim Dwòrze Artusa béł pòdpisóny [[II toruńsczi mir]] z [[Krzëżôcë|Krzëżôkama]]. Wôżne starodôwnotë to: rôtësz, krzëżôczi zómk i jin.
Stôri Gard Tornia je wpisóny na lëstã swiatowi spôdkòwiznë kùlturë [[UNESCO]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:602945_Toruń_dzielnica_Starego_Miasta_z_kat._J._Chrzciciela_03.JPG|Stôri Gard Toruńsczi.
Òbrôzk:Toruń,_Rynek_Staromiejski_(pomnik_Kopernika)_(OLA_Z.).JPG|Szlachòta Kòpernika na toruńsczim rënku.
Òbrôzk:Torun_ratusz_corr.jpg|Toruńsczi rôtësz
Òbrôzk:Gdanisko_w_Toruniu.jpg|Krzëżôczi zómk w Torniu
Òbrôzk:Torun01CenterWithWall_level_corr.jpg|Torń i [[Wisła]]
Òbrôzk:Toruń_-_Poczta_Główna_01.jpg|Toruńskô Poczta
Òbrôzk:Artus_Court_in_Toruń_in_National_Day_decoration.jpg|Toruńsczi Dwór Artusa
Òbrôzk:CopernicusHouse.jpg|Dodóm Kòpernika w Torniu
Òbrôzk:Toruń_-_Osioł_01.JPG|Toruńskô szlachòta òsełka
Òbrôzk:Torun08CenterOfTown.jpg|Stôri Rënk Toruńsczi
Òbrôzk:Toruń_-_Rynek_Nowomiejski_01.jpg|Rënk w Nowim Gardze Toruńsczim
Òbrôzk:Toruń_-_Old_Town_by_night_01.jpg|Torń w nocë
Òbrôzk:602989_Toruń_Krzywa_Wieża_01.JPG|Torń
Òbrôzk:Torun_apartment_house_under_the_star2.jpg|Toruńsczi dodóm pòd Gwiôzdą
Òbrôzk:Toruń,_hala_tokarni,_1898,_ul._Grudziądzka_(OLA_Z.).JPG|Toruńskô fabrika
</gallery>
== Lëteratura ==
* [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 374
== Òbaczë téż ==
* [[Malbórg]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://www.torun.pl Òficjalnô starna gardu]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
k2t8bkll94alnunn5rta410vdcr8o33
Czijew
0
9306
215001
214524
2026-09-23T13:34:13Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215001
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Czijew|gwôsné miono=Київ|céch=COA_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|fana=Flag_of_Kyiv_Kurovskyi.svg|rodzôcz=Czijewa|państwò=Ùkrajina|stopniN=50|minutN=27|stopniE=30|minutE=30|lëdztwò=2 952 301|wiéchrzëzna=835,85|rok=2022|czerënkòwi numer=+380 44|pòcztowi kòd=01000-06999|registracëjné tôfle=AA; KA|www=https://kyivcity.gov.ua/|commons=Category:Kyiv|bùrméster=Wëtôlëj Kłëczkò (mer)|adres_um=-|kod_poczt_um=-}}
'''Czijew, Kijów'''<ref>J. Trepczik, J. Tréder, ''Słownik polsko-kaszubski, t. 1, A-Ó, t. 2, P-Ż'', Gduńsk 1994, s. 237.</ref> ({{jãz.|uk}} ''Київ'', ''Kyjiù'') – stolëca [[Ùkrajina|Ùkrajinë]], jeden òd nôwiãkszich i nôstarszich gardów [[Eùropa|Eùropë]]. Wiéchrzëzna gardu skłôdô 847,66 km², lëdztwò 2,9 mln (stój na lëstopadnik 2015<ref>[http://kiev.ukrstat.gov.ua/p.php3?c=2910&lang=1 ''Демографічна та соціальна статистика'']</ref>).
== Pòłożenié ==
Wiãkszi dzél Czijewa leżi na wësoczim (do 196 m n.r.m.) prawim brzegù rzéczi Dniepr. Mniészô czãsc leżi na niżawnym lewim brzegù.
== Historiô ==
Czijew pòwstôł ju na zôczątkù V stalatégò jakò targòwi pùnkt na szlachù, jaczi łącził Kònstantinopòl ze [[Skandinawiô|Skandinawią]]. W IX-XI stalatim – znóny jakò Kanugård – béł centrum hańdlu Wikingów. W 882 gard òstôł zdobëti wikinsczim włôdcą Òlegiem Mądrim, chtëren przeniósł tuwò swòje sedłowié. W 988 abò 989 w Czijewie òdbił sã chrzest Włodzmierza I Wiôldżégò, symbòliczno ùznôwóny za chrzest Rusje. Na kùńc IX stalatégò Czijew stôł sã stolëcą Czijewsczi Rusje, w 1169 rôwnak pòzbéł na pòliticzny wôżnoce.
W 1240 gard najachalë i zniszczëlë Tatarowie, co bëło przëczëną ùpadkù dôwnégò gardu i pòczątkù móngòlsczi òkùpacje. W 1363 lëtewsczi ksążã Òlgerd dołãcził nen gard do Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãżstwa. Pò lubelsczi unie (w 1569) Czijew òstôł dołãczôny do Pòlsczi Kòrónë. W 1648 zajął gò Bògdón Chmielnicczi. W 1654 Czijew wszedł w skłôd [[Ruskô|Rusczi]]. W 1686 do Mòskòwsczégò patrijarchatu trafiła téż [[Prawòsławié|prawòsławnô]] czijewskô metropòliô. [[Òbrôzk:Collage of Kiev.png|mały|Złotô Bróma; Czijewsczi Ùniwersytet; Peczerskô łôwra; cerczew sw. Andrzeja; kòlumna ze słowiańsczim bóżstwã Berehënią na placu Samòstójnotë; sztatura Bògdóna Chmielnicczégò ]]W XIX stalatim Czijew stôł sã wiôldżim przemësłowim i hańdlowim centrum. W 1870 doprowadzëlë tuwò liniô banu, a w 1892 w gardze òstała wprowadzónô elektriszowô rësznota (Czijew béł drëdżim gardã w Eùropie, w jaczim pòjawił sã tramwaj). W 1917, pò pazdzérznikòwi rewòlucje, w gardze pòwòłóno Ùkrajińską Centralną Radzëznã, a pózni (w tim samim rokù) Ùkrajińską Nôrodną Repùblikã. W 1920 Czijew òstateczno òstôł zajãti Czerwòną Armią i dołãczóny do Ùkrajińsczi Socjalistny Sowiecczi Repùbliczi, chtërnô w 1922 nalôzłô sã w składze [[Sowiecczi Związk|Sowiecczégò Związkù]]. W 1934 Czijew stôł sã stolëcą Ùkrajińsczi SSR.
== Zabëtkòwi òbiektë ==
Leżącé w Czijewie Sobór Bòsczi Mądroscë i Peczerskô Ławra nôleżą do nôstarszich òstrzódków chrzescëjaństwa w tim dzélu Eùropë i òstałë wpisóné na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO.
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Ùkrajina]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Ùkrajina]]
[[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]]
hndxmcjjrc470xg0b6vxwc8sdyna1z0
Trzëgard
0
9401
215228
211662
2026-09-24T02:38:57Z
Iketsi
3254
== Òbaczë téż == * [[Môłi Kaszëbsczi Trójgard]]
215228
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Baie de Gdańsk.png|mały|Trzëgard]]
'''Trzëgard''' ({{jãz.|pl}} ''Trójmiasto'', {{jãz.|de}} ''Dreistadt'') – pòlicentriczny miesczi òstrzódk<ref>[https://web.archive.org/web/20131110020552/http://www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/polityka_przestrzenna/kpzk/Strony/Koncepcja_Przestrzennego_Zagospodarowania_Kraju.aspx ''Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (projekt)'']. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2011-01-25, s. 32, 168</ref>, òbjimającé trzë pòłączoné gardë: [[Gdiniô|Gdiniã]], [[Sopòt]] ë [[Gduńsk]]. Pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], nad [[Gduńskô Hôwinga|Gduńską Hôwingą]] òbjimô 1102,27 km² zamieszkóné bez 760 463 òsobë (stón na 1 stëcznika 2024 r.). Stanowi téż westrzédną czãsc [[Trzëgardzkô aglomeracjô|trzëgardzczi aglomeracji]].
28 strëmiannika 2007 rokù pòlsczi pòchwôt ''Trójmiasto'' stôł sã òficjalnym terminã, ùdokùmeńtowónym za pòmòcą pòdpisóny tegò dnia ''[[Kôrta Trzëgardu|Kôrtë Trzëgardu]]''.
== Lëdztwò ==
{| class="wikitable" style="text-align:right; font-size:90%; width:50%;"
|+Demògraficzné pòdôwczi apartnëch gardów
!Herb
!Fana
!Gard
!Lëdztwò (<small>2024</small>)
!Pòwiérzchniô (<small>2024</small>) [km²]
!Gãstosc zalëdnieniô (<small>2024</small>) [lëdzy/km²]
|-
| align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|bezramki|40x40px]]
| align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdańsk flag.svg|border|40px]]
| style="text-align:left" |[[Gduńsk]]
|487 371
|683
|714
|-
| align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|bezramki|40x40px]]
| align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdynia flag.svg|border|40px]]
| style="text-align:left" |[[Gdiniô]]
|241 189
|391,51
|616
|-
| align="center" |[[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|bezramki|40x40px]]
| align="center" |[[Òbrôzk:POL Sopot flag.svg|border|40px]]
| style="text-align:left" |[[Sopòt]]
|31 903
|27,76
|1149
|- style="background:BlanchedAlmond"
|
|
|Trzëgard
|760 463
|1102,27
|690
|}
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|Widzënk na [[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma|Zeloną Brómã]] we [[Gduńsk|Gduńsku]]
Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|Swiãtojańskô sztrasa w [[Gdiniô|Gdini]]
Òbrôzk:Sopot - Hotel Rezydent.jpg|[[Sopòt]] – centrum gardu
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Môłi Kaszëbsczi Trójgard]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Trzëgard| ]]
eltsvqeci8wa7i38iw51dpqk4im4tgd
Wilno
0
9421
214925
214424
2026-09-23T12:33:08Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214925
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Wilno
|gwôsné miono= Vilnius
|céch= Grand Coat of arms of Vilnius.svg
|rodzôcz= Wilna
|fana= Flag of Vilnius.svg
|karta=
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa=LTU
|rozmiar=250
|rodzaj=inline
|punkty mapy=
{{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|54°41′N 25°17′E|pòzycjô=left|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Wilno]]}}
}}
|państwò= [[Lëtwa|Lëtewskô]]
|wòjewództwò= wileńskô
|Kréz= Wilno
|wiéchrzëzna= 401
|stopniN= 54
|minutN= 41
|stopniE= 25
|minutE= 17
|lëdztwò= 619 405<ref>[https://osp.stat.gov.lt/lt/statistiniu-rodikliu-analize?hash=12281496-bf90-48e1-a846-9ee85f863265#/ Nuolatinių gyventojų skaičius liepos 1 d.], stat.gov.lt</ref>
|rok= 2026
|czerënkòwi numer= (+370) 5
|pòcztowi kòd= LT-01001
|registracëjné tôfle=
|bùrméster= Valdas Benkunskas
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|www= https://vilnius.lt
|commons= Vilnius
}}
{{Jiné znaczënczi}}
'''Wilno''' ({{jãz.|lt}} Vilnius, {{jãz.|pl}} Wilno, {{jãz.|be}} Вільня) – stolëca [[Lëtwa|Lëtwë]], do 1795 stolëca Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãstwa w Rzeczpòspòlëti Óbëdwóch Nôrodów, òd 1920 do 1922 jakno stolëca Strzédny Lëtwë, w latach 1922-1939 w grańcach II RP (jakno stolëca wileńsczégò wòjewództwa), na Wileńsczim Pòmòrzim, nad Wilią, przë ùbiédze rzéczi Wilejczi. Lëczba miestnëch lëdzy w 2015 rokù wëniosła 542 990<ref>[https://web.archive.org/web/20210501080015/https://osp.stat.gov.lt/en/statistiniu-rodikliu-analize?portletFormName=visualization&hash=73c1a737-2e38-4d0d-b308-e1f70c17da20= Statistics Lithuania — Population at the beginning of the year by city / town and year].</ref>.
Nôwiãkszé wedle wiéchrzeznë miasto w bôłtëcczich krajach, wiôldżé gòspòdarczé, finansowé, industriowé centrum; banowi, drogòwi, fligrowi transpòrt; centrum kùlturë i nôùczi, 8 ùniwersytetów, w tim Wilëńsczi.
Je wiôldżim religijnym centróm, przeszło 40 rzimskòkatolëcczich kòscołów, 20 [[Prawòsławié|prawòsłôwnëch]] cerkwiów, 3 żëdowsczé sinagòdżi, karajimskô kenesa.
Wilno je òsoblëwie centrum pòlsczi kùlturë i nôùczi na Lëtwie. Dzejają tu chòcbë: Pòlsczé Téatralné Studio, Pòlsczi Téater, Fùndacjô Pòlsczi Kùlturë na Lëtwie, Pòlsczi Ùniwersytet.
Miasto miało prawò do aktu wëbieraniô króla<ref>Polska Encyklopedia Szlachecka, t. I, Warszawa 1935, s. 42.</ref>.
== Demògrafia ==
W Wilnie mieszkô kòl 543 tës. lëdzy (2015). Wikszosc spòleznë (63,2%) to Lëtwini. Mieszkôńcë z jinszëch nôrodów to Pòlôsze (16,5%), Rusczi (12%), Biôłorusëni (3,5%), Żëdzë (0,4%) i jinszé nôrodowòscë (4,4%)<ref>[https://web.archive.org/web/20170507093431/http://osp.stat.gov.lt/home Oficialiosios statistikos portalas]</ref>.
Piérszi spisënk lëdzy béł w 1873 r. Wedle niegò tedë w Wilnie bëło 96 tës. mieszkańców, a w tim wicy niż pòłowa to Żëdzë <ref>Czarkowski, Ludwik: ''Wilno w latach 1867-85 (Ze wspomnień osobistych).'' Wilno 1929, str.21.</ref>.
== Historiô miasta ==
Piérszô zmiónka ò miesce pòchôdô dopiérze z 1323 r. z lëstu wiôldzédò ksãca Giedymina do papiéża Jana XXIII. W latach 1365 i 1383 Wilno najachalë Krzëżôcë, chtërny spôlëlë miasto. W 1387 rokù Lëtwa przëjãła chrzest. W tim téż rokù Wilno nabëło magdebùrsczé miejsczé prawa<ref>Stanisław Alexandrowicz, Geneza i rozwój sieci miasteczek Białorusi i Litwy do połowy XVII wieku, w: Acta Baltico-Slavica, t. VII, Białystok 1970, s. 48.</ref>. W 1419 rokù ksążã Witóld zaczął bùdowac piérszi mùrowóny zómk, pózni zwóny Dólnym. Nawetka pò smiércë Witolda (1430) Wilno òstało sedzëbą wiôldżich lëtewsczich ksãżątów. W 1441 Kadzmiérz Jagiélónczëk pòtwierdzył miejsczé prawa. W latach 1503-1522 òstałé wëbùdowòné òbronné mùrë. W czasach zëgmùntowsczich nôbarżi zmieniwało sã miasto. Pòwsta tedë mennica, arsenał, młinë, mòst na Wilejce, wiele szpitalów i pałaców. Robielë przë tim architekcë i italsczi wërzinôrze. Wilno òd tegò czasu je miastem wiele nôrodów. W 1579<ref>Władysław Konopczyński, Dzieje Polski nowożytnej, t. I, 1936, s. 163.</ref> rokù król Sztefón Batori Akademiã, chtërną prowadzëlë jezuicë, a je ùzémkiem Wilensczégò Ùniwersytetu.[[Òbrôzk:Vilnius Old Town Skyline at dusk, Lithuania - Diliff.jpg|mały|Panorama Wilna]]
Rozrost Wilna zatrzëmôł wiôldżi òdżin w 1610<ref>Wilno. Przewodnik krajoznawczy Juljusza Kłosa Prof. Uniwersytetu St. Batorego. Wydanie trzecie poprawione, Wydawnictwo Wileńskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, Wilno 1937, s. 21 i 140.</ref>. A téż wiele lëdzy w 1655rokù wëmòrdowalé Rusczi.
W 1795 r. nalazło sã w rusczim zabòrze, a jesz bëło stolëcą gùbernii.
W XIX stalatim Wilno bëło môlã, dze rozwiajało sã wiele patrjiotnëch òrganizacjów, przëkładno filomatów, filaretów. Pò lëstopadnikòwim pòwstanim Rusczi zamklë ùniwersytet. Òb czas stëcznikòwégò pòwstaniô w òkòlim Wilna dzejałë sã òstré wòjarze.
W latach 1915-1918 r. Wilno zajimelë Niemcë. Òb czas wòjnë 1920 dobëła je Czerwònô Armia, i tak téż bëło w 1939 rokù drëdżi rôz. Sowiecë przëkôzalë miasto Lëtwinóm. Pòzni òb czas wòjnë wiele lëdzy wësedlono, a miasto òstało zbómbardowóné. Pò 1944 r. zaczãlë miasto zamieszkiwac Lëtwinowie i Pòlôszë. Òd 1917 r. Wilno je stolëcą samòstójny Lëtwë.
== Stôrodôwnotë ==
[[Òbrôzk:Vilnus_Montage_(2016).png|mały|Widoczi z Wilna]]
[[Òbrôzk:Vilnius Modern Skyline At Dusk, Lithuania - Diliff.jpg|mały|Wilno stolëca Lëtwë]]
W 1994 rokù Wilno òstało wpisóné na spisënk swiatowi spôdkòwiznë UNESCO. W miesce je kòl 40 kòscołów.
=== Gòtëcczé stôrodôwnotë ===
* Wieża Giedymina
* Kòscół sw. Anë
* Kòscół sw. Francëszka i sw. Bernata
* Kòscół sw. Mikòłaja
=== Renesansowé stôrodôwnotë ===
* Dólny zómk
=== Barokòwé stôrodôwnotë ===
* Kaplëca sw. Kadzmiérza
* Wilensczi Ùniwersytet
* Kòscół p.w. Wniebòwzãca NMP
* Kòscół sw. Michała
* Mònastér sw. Dëcha
* Cerkwiô i klôsztór Bazylianów
* Kòscół sw. Jakùba i Filipa
* Kòscół sw. Jana Chrzcëcela i Jana Éwagelistë
* Kòscół swiãti Katarzënë
* Kòscół sw. Piotra i Paùla
* Kòscół sw. Rafała
* Kòscół sw. Teresë
=== Klasycësticzné stôrodôwnotë ===
* Bazylika sw. Stanisława i Władisława
* Rôtësz
* Pôłôc w Werkach
* Ewangeléckò-refòrmòwóny kòscół
=== Eklekticzné i neòstilowé stôrodôwnotë ===
* Chùralnô synagòga
* Aùgbùrskò-éwangelicczi kòscół
* Filharmòniô
* Mùzeùm Òfiar Lëdzczich mòrdów
=== Mòderné stôrodôwnotë sprzed 1939 ===
* Wniesenié Trzech Krziżi
* Bernardinsczi smãtôrz w Zarzéczu
* Smãtôrz na Antokòlu
* Smãtôrz Piotra i Paùla
* Smãtzôrz sw. Rafała na Pióromònce
* Smãtôrz na Kalwarii
* Ewangelëcczi smãtôrz
* Karaimsczi smãtôrz
* Żëdowsczi smãtôrz
* Mùzelmańsczi smãtôrz
== Òbaczë téż ==
{{Pòdobnô pòzwa|Wilno (wiele znaczeniów)}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XIII/492 Wilno] w „Geògraficznym słowarzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Lëtwa]]
6lm9am7z32e3wbq7fhws7a2ml6dvlsy
Léón Biskùpsczi
0
9886
215162
206103
2026-09-23T16:57:49Z
Iketsi
3254
(1891)
215162
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Aleksander Berka-Słownik kaszubski porównawczy.djvu|mały|page=5|''Słownik kaszubski porównawczy'' (1891)]]
'''Léón Biskùpsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Leon Biskupski''; ùr. 1848 w [[Kòscan|Kòscanie]] – ùm. 1893 w [[Chònice|Chònicach]]) ùcził m.jin. [[Aleksander Majkòwsczi|A. Majkòwsczégò]] w chònicczim gimnazjum. Òn pierszi napisôł nôùkòwą mònografiã mòwë jedny z kaszëbsczich wsów. Jegò je np. ''[[Słownik kaszubski porównawczy (1891)|Słownik kaszubski porównawczy]]'' (1891).
== Lëteratura ==
* [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, ss. 109 i 112
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [[:s:pl:Autor:Leon Biskupski]]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòlsczi jãzëkòznôwcë]]
gek4e3yjuxckvrh6e6tem6avkq4af0f
Wòlëń
0
9969
215103
214745
2026-09-23T15:29:52Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
215103
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|mały|Wòlëńsczi herb]]
'''Wòlëń''' (abò téż: '''Wòlëniô'''; we zdrojach: ''Yuloin'' 967, ''civitate Livilni'' 1012-18, ''Yulin'' 1124, ''civitate Wulinensi'' 1140, ''Willin'' 1140, ''Wolyn'' 1188, ''Wolin'' 1195, ''Volin'' 1216, ''Jumneta'', ''Wineta'', ''Jomsborg''; {{jãz.|pl}} ''Wolin'', {{jãz.|de}} ''Wollin'') – gard, a téż kùrort w [[kamieńsczi kréz|kamieńsczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie]] na òstrowie ò jistnym mionie nad [[Bôłt|Bôłtã]].
* Lëdztwò gardu: 4.879 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 14,47 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
py5gfz7n17dmdv21i3kz71nurhozeo8
215117
215103
2026-09-23T16:08:19Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczim Wòjewództwie → Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie
215117
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|mały|Wòlëńsczi herb]]
'''Wòlëń''' (abò téż: '''Wòlëniô'''; we zdrojach: ''Yuloin'' 967, ''civitate Livilni'' 1012-18, ''Yulin'' 1124, ''civitate Wulinensi'' 1140, ''Willin'' 1140, ''Wolyn'' 1188, ''Wolin'' 1195, ''Volin'' 1216, ''Jumneta'', ''Wineta'', ''Jomsborg''; {{jãz.|pl}} ''Wolin'', {{jãz.|de}} ''Wollin'') – gard, a téż kùrort w [[kamieńsczi kréz|kamieńsczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] na òstrowie ò jistnym mionie nad [[Bôłt|Bôłtã]].
* Lëdztwò gardu: 4.879 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 14,47 km<sup>2</sup>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
i0o6ps7svn5ym1ma8scqs5jo5yihxpi
Ińsko
0
9991
215104
214706
2026-09-23T15:30:03Z
Iketsi
3254
Zôpadnopòmòrzczé Wòjewództwò→Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò
215104
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|mały|Nierbarzczi herb]]
'''Ińsko''' (we zdrojach: ''Nurenbergh'' 1300, ''Nürnberg'' 1335, ''Norenberghe'' 1374, ''Nornberg'', ''Nurnbergk'', ''Nuremberg'' 1348, ''Nuerberge'' 1372, ''Nurenbergichen'' (Tabula Germaniae emendata recensAutor: Visscher, Claes Jansz. 1586-1652), ''Norinbergk'' 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica), ''Nörenberg'', ''Nörabaaj'' (T. Tippach, P. Johanek) ; {{jãz.|nds}} ''Nörabarg'' (czëtóné jakno ''Nörabaaj''), {{jãz.|de}} ''Nörenberg''; mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Nierbarg'', ''Nierbarch'', ''Nerbarg''{{Zdrzódło}}) – gard w [[stôrgardzczi kréz|stôrgardzczim krézu]] w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrzczim wòjewództwie]] nad jezorã [[Jińskò]] (tu są słuńcowiszcza).
* Lëdztwò gardu: 2.002 ([[2009]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,48 km<sup>2</sup>
{{Miono}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]
9otieckcbqe7o3fhna7opmzlzqurzq8
Greifswald
0
9992
214915
214831
2026-09-23T12:28:07Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214915
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Greifswald
|gwôsné miono= Universitäts- und Hansestadt Greifswald
|céch= DEU Greifswald COA.svg
|rodzôcz= Greifswaldu
|fana= Hissflagge der Stadt Greifswald.svg
|karta=
|Kôrta=
{{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa=DEU
|rozmiar=250
|rodzaj=inline
|punkty mapy=
{{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt
|54°06′00″N 13°23′00″E
|pòzycjô=right
|merk=Red pog.svg
|rozmiôr merka=8
|òpisënk=[[Greifswald]]
}}
}}
|państwò= [[Niemieckô]]
|wòjewództwò= [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Mecklenburg-Vorpommern]]
|Kréz= Vorpommern-Greifswald
|wiéchrzëzna=50,81
|stopniN=54
|minutN=06
|stopniE=13
|minutE=23
|lëdztwò= 56,154<ref>[https://www.citypopulation.de/en/germany/mecklenburgvorpommern/vorpommern%20greifswald/13075039%20greifswald/ Greifswald in Vorpommern-Greifswald (Mecklenburg-Vorpommern)], citypopulation.de</ref>
|rok= 2025
|czerënkòwi numer= 03834
|pòcztowi kòd= 17489, 17491, 17493
|registracëjné tôfle= HGW
|bùrméster= Stefan Fassbinder
|adres_um= Postfach 31 53
|kod_poczt_um= 17461 Greifswald
|www= https://www.greifswald.de
|commons= Greifswald
}}
'''Greifswald''', òficjalno '''Universitäts- und Hansestadt Greifswald''' – krézowi gard w kraju [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Mecklenburg-Vorpommern]], w nordowi [[Niemieckô|Niemiecce]]. Je to czwiôrti nôwikszi gard landu, za Rostockã, Schwerinã i Neubrandenbùrgã. Leżi nad rzéką Ryck.
Historiô gardu naczinô sã w 1199 rokù, czej cystersë ùsadzëlë klôsztór Hilda (pózni Eldena). W 1248 pierszi rôz pòjôwiô sã nadczidka ò ''oppidum Gripheswald''. W 1250 rokù na spòdlim lubusczégò prawa Greifswald zwëskôł gardowé prawa, a w 1278 òstôł nôleżnikã Hanzë<ref>[https://www.greifswald.de/de/.galleries/20.3-Wirtschaft-und-Tourismus/PDF-Dokumente/360_2024_PL.pdf 360° SPOJRZENIE NA GREIFSWALD], greifswald.de.</ref>.
Ùniwersytet w Greifswaldze, ùsadzony w 1456 rokù, je jednym z nôstarszich w òbéńdze Bôłtu (dokładno drëdżi, za Ùniwersytetã w Rostockù).
== Miono gardu we zdrojach ==
We zdrojach gard pòzéwóno: ''oppidum Gripheswald'' 1248, ''Gripeswald'' 1249, ''Grifeswolde'' 1250, ''Gripesuuolde'' 1280, ''Gripesuualde'' 1280, ''Gripswalt'' 1285, ''Gripeswald'' 1383, ''Gripeswolde'' 1383, ''Grispalt'' (Hartmann Schedel) 1493; ''Gripswald'' 1491, ''Gripswolde'' 1577, ''Grÿfischwaldt'' (Rugiae, Usedomiae, Et Iulinae, Wandalicarum insularum Vera descriptio [Abraham Ortelius]), ''Greipßwalde'' 1601, ''Gripheswalde'' 1602, ''Gripheswaldt'' 1602, ''Greypffswald'' 1604 ''Greifswald'' 1621, ''Gripswalde'' 1760 (Ducatus Pomeraniae Citerioris Et Ulterioris Principatibus, Comitatibus, Urbibus Suis Definitiae Nova et Ampla Descriptio geographica), ''Gryfia'' (??) (Kantzow); {{jãz.|nds}} ''Griepswohld'' (krótkò: ''Gryps''); {{jãz.|de}} ''Greifswald''). Òdtwòrzóné mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Grifiô'', ''Gripiew Las''{{Zdrzódło}}.
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]]
[[Kategòrëjô:Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë]]
keb8y7yhphtyce8k0kh4yztcov2cxh2
Kwidzëno
0
9996
214931
207474
2026-09-23T12:33:11Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz; |}}→}}
214931
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Kwidzëno
|rodzôcz= Kwidzëna
|adjektiw_mask=Kwidzënsczi
|adjektiw_fem=Kwidzënskô
|céch=POL_Kwidzyn_COA.svg
|fana=POL Kwidzyn flag.svg
|karta=POL_Kwidzyn_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=kwidzënsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Sebastian Piotr Kasztelan
|adres_um=ul. Warszawska 19
|kod_poczt_um=82-500
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=21,54
|stopniN=54
|minutN=10
|stopniE=17
|minutE=29
|wysokość=19,2–82
|rok=2016
|lëdztwò=38.553
|gęstość=1798,8
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd= 82-500 do 82-505
|registracëjné tôfle=GKW
|TERYT=2207011
|SIMC=0932790
|www=http://www.kwidzyn.pl
}}
'''Kwidzëno''' ({{jãz.|pl}} ''Kwidzyn''; {{jãz.|de}} ''Marienwerder'') – krézewi gard w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]] nad [[Liwa|Liwą]].
* Lëdztwò gardu: 38.849 ([[2014]])
* Wiéchrzëzna gardu: 21,54 km<sup>2</sup>
== Miona gardu w zdrojach ==
Jinsze miona gardu to téż: ''*Kwedīns'' (Górnowicz), ''in Quedin'' 1233, ''de Quedina'' 1235, ''Insula Sancte Marie'' 1236, ''Quidin'' 1251, ''Marienwerder'' 1336, ''Margenwerder'' 1340, ''Merginwerder'' 1340, ''Merginwerdir'' 1346, ''Quedzyn alias Marienwerder'' < 1454, ''Qwedzyn'' 1470, ''Quidzin'' 1513, ''Quidzyn alias Marienwerder'' 1517, ''do Kwidzyna'' 1565, ''ku Kwidzyniu'' 1565, ''za Kwidzynem'' 1565'' ''na Kwidzynie'' 1565, ''Quidzi?'' 1612 (Langenes), ''Kwidzyn'' 1687, ''Kvjdzéno'' (Cenôwa); ''Kwidzëno'' (Ramułt); gw. ''Kfjidz.in'';
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
klwr3nt08k7ippxmmgwnhugil6n20em
Sztëm
0
10000
214990
198656
2026-09-23T13:33:08Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}} ; |}}→}}
214990
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Sztëm
|rodzôcz=Sztëmu
|adjektiw_mask=Sztëmsczi
|adjektiw_fem=Sztëmskô
|céch=POL_Sztum_COA.svg
|fana=POL Sztum flag.svg
|karta=Sztum_location_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=sztëmsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Bartosz Mazerski
|adres_um=
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=
|stopniN=5X
|minutN=1X
|stopniE=1X
|minutE=2X
|wysokość=
|rok=2023
|lëdztwò=9175
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48)
|pòcztowi kòd=82-400
|registracëjné tôfle=GSZ
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.sztum.pl
}}
'''Sztëm''' (we zdrojach: ''*Stumis'' (Górnowicz), ''in loco ... Stumo'' 1234, ''Stumis'' 1250, ''Stume'' 1294, ''Stoma'' 1295, ''Sthume'' 1333, ''in Stuma'' 1333, ''Sthum'' 1334, ''in Stuma'' 1336, ''Sthum'' 1350, ''de Stum'' 1361, ''Sthum'' 1381, ''Stum'' kòl 1399, ''Sthum'' 1399, 1411-1420, 1437, ''Sthvm'' <1454, ''Sthum'' 1476, ''Stum'' 1508, ''Sztum'' 1565, 1570, ''Stum'' 1647, ''Sztum'' 1664, ''Stuhm'' kòl 1790, ''Sztum'' 1892, ''Sztum'' (Cenôwa); gw. ''Sźtum''; pòl. ''Sztum'', {{jãz.|de}} ''Stuhm'') – krézewi gard w pòmòrsczim wòjewództwie nad dwoma jezorami.
* Lëdztwò gardu: 10.427 ([[2011]])
* Wiéchrzëzna gardu: 4,59 km<sup>2</sup>
[[Òbrôzk:Sztum_zamek.jpg|mały|330px|Sztëmsczi zamk]]
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
3tfufhbzx4gfcq3goesanql9erzsh1o
Piéła
0
10003
215079
173804
2026-09-23T14:43:50Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Pieła]]
215079
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Chôłmżô
0
10039
215030
214580
2026-09-23T13:37:32Z
Terrus38
14026
215030
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Chôłmżô|
rodzôcz=Chôłmżë|
adjektiw_mask=chôłmżińsczi|
adjektiw_fem=chôłmżińskô|
céch=POL_Chełmża_COA.svg|
fana=POL Chełmża flag.svg|
karta=POL_Chełmża_map.svg|
wòjewództwò=Pòmòrsczé|
kréz=torëńsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=|
adres_um=ul. Gen. Hallera 2|
kod_poczt_um=87-140|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=7,84|
stopniN=53|minutN=11|stopniE=18|minutE=36|
wysokość=91|
rok=2017|
lëdztwò=14.645|
gęstość=1868,0|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 56|
pòcztowi kòd=87-140|
registracëjné tôfle=CTR|
TERYT=0415011|
SIMC=0983126|
www=http://www.chelmza.pl|
commons=Chełmża|gwôsné miono=Chełmża}}
'''Chôłmżô''' abò téż: '''Łoza''' (we zdrojach: ''Chêłmżô'' (Cenôwa); pòl. ''Chełmża'', miem. ''Culmsee'', ''Kulmsee'') – gard w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie w torëńsczim krézu nad Chôłmżëńsczim Jezorã.
== Spòdlowé pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 14.965 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,84 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery>
Chełmża_-_Rynek_-_panoramio_(3).jpg|Chôłmżëńsczi rënk
Chaplin_Chelmza.JPG|Chôłmżëńskô szlachota Charliego Chaplina
Chełmża_-_widok_rynku._-_panoramio.jpg|Chôłmżëńskô biblioteka
Chełmża_-_ulica_Gen.Hallera_-_panoramio.jpg|Chôłmżëńsczi rôtësz
Bazylika_konkatedralna_w_Chełmży.JPG|Chôłmżëńskô konkatedra
Chełmża, Toruń county, St Nicholas church.jpg|Kòscół sw. Mikòłaja z XIII-XIV st.
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
0dyjxwqvxsc9dov10l16vxgqn1yp4w1
215034
215030
2026-09-23T13:38:41Z
Iketsi
3254
miem. →{{jãz.|de}}
215034
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chôłmżô
|rodzôcz=Chôłmżë
|adjektiw_mask=chôłmżińsczi
|adjektiw_fem=chôłmżińskô
|céch=POL_Chełmża_COA.svg
|fana=POL Chełmża flag.svg
|karta=POL_Chełmża_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=torëńsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=ul. Gen. Hallera 2
|kod_poczt_um=87-140
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=7,84
|stopniN=53
|minutN=11
|stopniE=18
|minutE=36
|wysokość=91
|rok=2017
|lëdztwò=14.645
|gęstość=1868,0
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd=87-140
|registracëjné tôfle=CTR
|TERYT=0415011
|SIMC=0983126
|www=http://www.chelmza.pl
|commons=Chełmża
|gwôsné miono=Chełmża
}}
'''Chôłmżô''' abò téż: '''Łoza''' (we zdrojach: ''Chêłmżô'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Chełmża'', {{jãz.|de}} ''Culmsee'', ''Kulmsee'') – gard w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie w torëńsczim krézu nad Chôłmżëńsczim Jezorã.
== Spòdlowé pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 14.965 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,84 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery>
Òbrôzk:Chełmża_-_Rynek_-_panoramio_(3).jpg|Chôłmżëńsczi rënk
Òbrôzk:Chaplin_Chelmza.JPG|Chôłmżëńskô szlachota Charliego Chaplina
Òbrôzk:Chełmża_-_widok_rynku._-_panoramio.jpg|Chôłmżëńskô biblioteka
Òbrôzk:Chełmża_-_ulica_Gen.Hallera_-_panoramio.jpg|Chôłmżëńsczi rôtësz
Òbrôzk:Bazylika_konkatedralna_w_Chełmży.JPG|Chôłmżëńskô konkatedra
Òbrôzk:Chełmża, Toruń county, St Nicholas church.jpg|Kòscół sw. Mikòłaja z XIII-XIV st.
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
d5bpva4z0p1wrkrdoywlvtl2tshm9hr
215042
215034
2026-09-23T13:40:16Z
Iketsi
3254
<gallery mode="packed">
215042
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Chôłmżô
|rodzôcz=Chôłmżë
|adjektiw_mask=chôłmżińsczi
|adjektiw_fem=chôłmżińskô
|céch=POL_Chełmża_COA.svg
|fana=POL Chełmża flag.svg
|karta=POL_Chełmża_map.svg
|wòjewództwò=Pòmòrsczé
|kréz=torëńsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=
|adres_um=ul. Gen. Hallera 2
|kod_poczt_um=87-140
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=7,84
|stopniN=53
|minutN=11
|stopniE=18
|minutE=36
|wysokość=91
|rok=2017
|lëdztwò=14.645
|gęstość=1868,0
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd=87-140
|registracëjné tôfle=CTR
|TERYT=0415011
|SIMC=0983126
|www=http://www.chelmza.pl
|commons=Chełmża
|gwôsné miono=Chełmża
}}
'''Chôłmżô''' abò téż: '''Łoza''' (we zdrojach: ''Chêłmżô'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Chełmża'', {{jãz.|de}} ''Culmsee'', ''Kulmsee'') – gard w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie w torëńsczim krézu nad Chôłmżëńsczim Jezorã.
== Spòdlowé pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 14.965 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 7,84 km<sup>2</sup>
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Chełmża_-_Rynek_-_panoramio_(3).jpg|Chôłmżëńsczi rënk
Òbrôzk:Chaplin_Chelmza.JPG|Chôłmżëńskô szlachota Charliego Chaplina
Òbrôzk:Chełmża_-_widok_rynku._-_panoramio.jpg|Chôłmżëńskô biblioteka
Òbrôzk:Chełmża_-_ulica_Gen.Hallera_-_panoramio.jpg|Chôłmżëńsczi rôtësz
Òbrôzk:Bazylika_konkatedralna_w_Chełmży.JPG|Chôłmżëńskô konkatedra
Òbrôzk:Chełmża, Toruń county, St Nicholas church.jpg|Kòscół sw. Mikòłaja z XIII-XIV st.
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
tu5d804gm10jjy0ii8wwyniz1yr58dz
Dzërzgóń
0
10157
215031
202440
2026-09-23T13:37:48Z
Iketsi
3254
- → – ; dopełniacz→rodzôcz; miem. →{{jãz.|de}} ; |}}→}}
215031
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Dzërzgòń
|rodzôcz=Dzërzgòńa
|adjektiw_mask=Dzërzgòńsczi
|adjektiw_fem=Dzërzgòńskô
|céch=POL Dzierzgoń COA.svg
|fana=F1_white_flag.svg
|karta=Dzierzgoń_location_map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=sztumsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Jolanta Szewczun
|adres_um=pl. Wolności 1
|kod_poczt_um=82-440
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=3,90
|stopniN=53
|minutN=55
|stopniE=19
|minutE=05
|wysokość=
|rok=2018
|lëdztwò=5.413
|gęstość=1387,9
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=82-440
|registracëjné tôfle=GSZ
|TERYT=2216014
|SIMC=0932726
|www=http://www.dzierzgon.pl
|commons=Dzierzgoń
}}
'''Dzërzgóń''' abò téż: '''Cziszpórg''' (gw. ''Kisźpórk''; {{jãz.|pl}} ''Dzierzgoń'', {{jãz.|de}} ''Christburg'') – gard w pòmòrsczim wòjewództwie w sztëmsczim krézu nad rzéką ò jistnym mionie.
* Lëdztwò gardu: 5.564 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 3,90 km<sup>2</sup>
== Miona gardu w zdrojach ==
Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''*Zirgūns'' (Górnowicz), ''in novo Christiborc'' 1249, ''Cristiburg'' 1250, ''Cristburg'' 1251, ''Christpurch'' 1254, ''Cristburg'' 1258, ''Christpurch'' 1285, ''Cristburg'' 1316, ''Christburgk'' 1335, ''Cristburg'' 1346, ''Kirsburg'' 1347, ''Kristborg'' 1348, ''Kirsburg'' 1355, ''Cristburg'' 1382, ''Kirsburg'' 1392, ''Cristburg'' 1445, ''Dzy(r)gon'' <1454, ''Dzierzgon'' 1466, ''Kyerschpurgk alias Cristpurgk'' 1508, ''do Kisporku'' 1565, ''do Kiszporku'' 1570, ''Kiszpork'' 1641, ''Kiszburg'' 1647, ''Kiszpork'' 1682, ''Christburg'' kòl 1790, ''Kiszpork'' 1883, ''Dzierzgoń'' 1881, 1936.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
pcwdj6iwia0vvb3evqzrci7v49byir9
215032
215031
2026-09-23T13:38:06Z
Terrus38
14026
215032
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Dzërzgóń
|rodzôcz=Dzërzgònia
|adjektiw_mask=dzërzgòńsczi
|adjektiw_fem=dzërzgòńskô
|céch=POL Dzierzgoń COA.svg
|fana=F1_white_flag.svg
|karta=Dzierzgoń_location_map.svg
|wòjewództwò=pòmòrsczé
|kréz=sztumsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Jolanta Szewczun
|adres_um=pl. Wolności 1
|kod_poczt_um=82-440
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=3,90
|stopniN=53
|minutN=55
|stopniE=19
|minutE=05
|wysokość=
|rok=2018
|lëdztwò=5.413
|gęstość=1387,9
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 55
|pòcztowi kòd=82-440
|registracëjné tôfle=GSZ
|TERYT=2216014
|SIMC=0932726
|www=http://www.dzierzgon.pl
|commons=Dzierzgoń
}}
'''Dzërzgóń''' abò téż: '''Cziszpórg''' (gw. ''Kisźpórk''; {{jãz.|pl}} ''Dzierzgoń'', {{jãz.|de}} ''Christburg'') – gard w pòmòrsczim wòjewództwie w sztëmsczim krézu nad rzéką ò jistnym mionie.
* Lëdztwò gardu: 5.564 ([[2010]])
* Wiéchrzëzna gardu: 3,90 km<sup>2</sup>
== Miona gardu w zdrojach ==
Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''*Zirgūns'' (Górnowicz), ''in novo Christiborc'' 1249, ''Cristiburg'' 1250, ''Cristburg'' 1251, ''Christpurch'' 1254, ''Cristburg'' 1258, ''Christpurch'' 1285, ''Cristburg'' 1316, ''Christburgk'' 1335, ''Cristburg'' 1346, ''Kirsburg'' 1347, ''Kristborg'' 1348, ''Kirsburg'' 1355, ''Cristburg'' 1382, ''Kirsburg'' 1392, ''Cristburg'' 1445, ''Dzy(r)gon'' <1454, ''Dzierzgon'' 1466, ''Kyerschpurgk alias Cristpurgk'' 1508, ''do Kisporku'' 1565, ''do Kiszporku'' 1570, ''Kiszpork'' 1641, ''Kiszburg'' 1647, ''Kiszpork'' 1682, ''Christburg'' kòl 1790, ''Kiszpork'' 1883, ''Dzierzgoń'' 1881, 1936.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]]
65fezd3ft2qyyikhrpi3aiyb1exgj86
Wòskòwô tôblëczka
0
10338
214879
212371
2026-09-23T12:03:58Z
Ziv
17984
([[c:GR|GR]]) [[File:Table with was and stylus Roman times.jpg]] → [[File:Replica of roman wax writing tablet with stylus.jpg]] [[c:COM:FR#FR3|Criterion 3]] · corr.
214879
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Replica of roman wax writing tablet with stylus.jpg|mały|Wòskòwô tôblëczka]]
'''Wòskòwô tôblëczka''' – bëła zrobionô z drewna i pszczelégò wòskù, a na ni bëło pisóné. Czedës téż ò dzejach [[Kaszëbë|Kaszëb]] tak lëdze pisele.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Linear B Musée archéologique de Mycènes.jpg|Zapisónô wòskòwô tôblëczka
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbë]]
[[Kategòrëjô:Historiô]]
[[Kategòrëjô:Lëteratura]]
dyyih6unexbuiqm5y0eynf4cnba7fx1
Nowi Jork
0
10395
215016
206213
2026-09-23T13:36:00Z
Iketsi
3254
rodzôcz
215016
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Nowi Jork
|gwôsné miono= New York City
|céch= Seal of New York City.svg
|rodzôcz= nowòjorsczi
|fana= Flag of New York City.svg
|karta=
|państwò= [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]]
|wòjewództwò= [[Òbrôzk:Flag of New York.svg|border|20px]] [[Nowi Jork (stón)|Nowi Jork]]
|Kréz=
|wiéchrzëzna=1223,6
|stopniN= 40
|minutN= 42
|stopniE= 70
|minutE= 00
|lëdztwò= 8,585,000<ref>[https://s-media.nyc.gov/agencies/dcp/assets/files/pdf/data-tools/population/population-estimates/new-york-city-population-estimates-and-trends-march-2026.pdf New York City’s Population Estimates and Trends], NYC Department of City Planning Population Division, strëmiannik 2026.</ref>
|rok= 2025
|czerënkòwi numer=
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|bùrméster= [[Zohran Mamdani]] (D)
|www= https://www.nyc.gov
|adres_um= City Hall
|kod_poczt_um= New York, NY 10007
|commons=
}}
[[Òbrôzk:NYC Montage 2011.jpg|mały|Nowi Jork]]
'''Nowi Jork''' ({{jãz.|en}} ''New York'', ''New York City'') – gard w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach Americzi]] ò nôwiãkszi pòpùlacje w kraju<ref>[https://worldpopulationreview.com/us-cities Largest US Cities by Population 2026], worldpopulationreview.com.</ref>. Leżi na sztrądze Atlantikù, w nordowò-pòrénkòwim parce Zjednónëch Stanów, w stanie [[Nowi Jork (stón)|Nowi Jork]]. Gard je stwòrzóny z piãcu òbéńd, jaczé są apartnyma grôfstwama (''boroughs''): Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens i Staten Island.
Òstał założony przez [[Néderlandzkô|Òlendrów]] w 1624 jako hańdlowô faktoriô, w 1626 nadali mu miono Nowi Amsterdam, w 1664 po [[Wiôlgô Britanijô|britijsczim]] pòdboju zwëskał miono Nowi Jork<ref>[https://www.u-s-history.com/pages/h2122.html History of New York City, New York] u-s-history.com.</ref>.
=== Spòdlowé pòdôwczi ===
* wiéchrzëzna: 1223,6 km²
* lëdztwo: 8.48 miliona (lëpińc 2024)<ref>https://www.nyc.gov/content/planning/pages/planning/population</ref>, Nowi Jork je nôbarzi zalëdzonym gardã Zjednónëch Krajów<ref>[https://worldpopulationreview.com/us-cities Largest US Cities by Population 2026]</ref>
== Sprôwné pòdzelenié ==
[[Òbrôzk:5 Boroughs Labels New York City Map.png|mały|upright=1.3|Òkrãża: '''<span style="color:navy;">1: Manhattan</span>''' '''<span style="color:#DDAA00;">2: Brooklyn</span> ''' '''<span style="color:coral;">3: Queens</span>''' '''<span style="color:red;">4: The Bronx</span>''' '''<span style="color:purple;">5: Staten Island</span>''']]
Nowi Jork dzélë sã na 5 òkrągów ({{jãz.|en}} ''Boroughs'')
* Manhattan
* Brooklyn
* Queens
* Bronx
* Staten Island
== Òbaczë téż ==
* [[Nowi Jork (stón)]]
* [[Zohran Mamdani]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Nowi Jork (stón)]]
6iomyba47ec0ev6iszk8nfi7x737p3j
215033
215016
2026-09-23T13:38:28Z
Terrus38
14026
215033
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard= Nowi Jork
|gwôsné miono= New York City
|céch= Seal of New York City.svg
|rodzôcz= Nowégò Jorkù
|fana= Flag of New York City.svg
|karta=
|państwò= [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]]
|wòjewództwò= [[Òbrôzk:Flag of New York.svg|border|20px]] [[Nowi Jork (stón)|Nowi Jork]]
|Kréz=
|wiéchrzëzna=1223,6
|stopniN= 40
|minutN= 42
|stopniE= 70
|minutE= 00
|lëdztwò= 8,585,000<ref>[https://s-media.nyc.gov/agencies/dcp/assets/files/pdf/data-tools/population/population-estimates/new-york-city-population-estimates-and-trends-march-2026.pdf New York City’s Population Estimates and Trends], NYC Department of City Planning Population Division, strëmiannik 2026.</ref>
|rok= 2025
|czerënkòwi numer=
|pòcztowi kòd=
|registracëjné tôfle=
|bùrméster= [[Zohran Mamdani]] (D)
|www= https://www.nyc.gov
|adres_um= City Hall
|kod_poczt_um= New York, NY 10007
|commons=
}}
[[Òbrôzk:NYC Montage 2011.jpg|mały|Nowi Jork]]
'''Nowi Jork''' ({{jãz.|en}} ''New York'', ''New York City'') – gard w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach Americzi]] ò nôwiãkszi pòpùlacje w kraju<ref>[https://worldpopulationreview.com/us-cities Largest US Cities by Population 2026], worldpopulationreview.com.</ref>. Leżi na sztrądze Atlantikù, w nordowò-pòrénkòwim parce Zjednónëch Stanów, w stanie [[Nowi Jork (stón)|Nowi Jork]]. Gard je stwòrzóny z piãcu òbéńd, jaczé są apartnyma grôfstwama (''boroughs''): Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens i Staten Island.
Òstał założony przez [[Néderlandzkô|Òlendrów]] w 1624 jako hańdlowô faktoriô, w 1626 nadali mu miono Nowi Amsterdam, w 1664 po [[Wiôlgô Britanijô|britijsczim]] pòdboju zwëskał miono Nowi Jork<ref>[https://www.u-s-history.com/pages/h2122.html History of New York City, New York] u-s-history.com.</ref>.
=== Spòdlowé pòdôwczi ===
* wiéchrzëzna: 1223,6 km²
* lëdztwo: 8.48 miliona (lëpińc 2024)<ref>https://www.nyc.gov/content/planning/pages/planning/population</ref>, Nowi Jork je nôbarzi zalëdzonym gardã Zjednónëch Krajów<ref>[https://worldpopulationreview.com/us-cities Largest US Cities by Population 2026]</ref>
== Sprôwné pòdzelenié ==
[[Òbrôzk:5 Boroughs Labels New York City Map.png|mały|upright=1.3|Òkrãża: '''<span style="color:navy;">1: Manhattan</span>''' '''<span style="color:#DDAA00;">2: Brooklyn</span> ''' '''<span style="color:coral;">3: Queens</span>''' '''<span style="color:red;">4: The Bronx</span>''' '''<span style="color:purple;">5: Staten Island</span>''']]
Nowi Jork dzélë sã na 5 òkrągów ({{jãz.|en}} ''Boroughs'')
* Manhattan
* Brooklyn
* Queens
* Bronx
* Staten Island
== Òbaczë téż ==
* [[Nowi Jork (stón)]]
* [[Zohran Mamdani]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Nowi Jork (stón)]]
kdz4nrvu05p4m5kipblxgbe8a8jqxmz
Knéga Zôczątków
0
10480
215159
201333
2026-09-23T16:48:27Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ [[Zbigórz Jankòwsczi]]
215159
wikitext
text/x-wiki
'''Knéga Zôczątków''' (z [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczégò]] בְּרֵאשִׁית, ''Bərēšīṯ'') – to je dzél Piãcoksãgù napisóny pierwòszno pò hebrajskù. Òna je w Stôrim Testameńce. Ji przełożënk z [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczégò]] je dokôzã òjca profesora [[Adam Riszard Sykòra|Adama Sykòrë]], a pòmôgôł mù w robòce profesor [[Jerzi Tréder]].
[[Òbrôzk:Aleppo Codex Joshua 1 1.jpg|mały|prawo|]]
[[Òbrôzk:Bourgeois Joseph recognized by his brothers.jpg|mały|prawo|Braca pòznôwają Józefa - swòjégò brata]]
== Òbaczë téż ==
* [[Knéga Wińdzeniô]]
* [[Adam Riszard Sykòra]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
== Lëteratura ==
* Knéga Zôczątków, 2015, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]], Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=9ksMXxselhs&feature=youtu.be Knéga Zôczątków - do słëchaniô]
* [https://web.archive.org/web/20160405163650/http://belok.kaszubia.com/wiadla/na-zoczatku-bog-stworzil#more-2315 Wiadła]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Bibliô]]
[[Kategòrëjô:Knéga Zôczątków| ]]
8ulv2aoyip3xf00wbtzpct1e8cim7vk
Piekary Śląskie
0
11198
215013
207493
2026-09-23T13:35:40Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215013
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Piekary Śląskie
|rodzôcz=Piekar Śląskich
|céch=POL Piekary Śląskie COA.svg
|fana=POL Piekary Śląskie flag.svg
|karta=POL Piekary Śląskie map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Sława Umińska-Duraj
|mail=
|adres_um=ul. Bytomska 84
|kod_poczt_um=41-940
|tel_um=(032) 287 20 41
|fax_um=(032) 287 22 69
|mail_um=
|wiéchrzëzna=39,98
|stopniN=50
|minutN=22
|sekundN=25
|stopniE=18
|minutE=38
|wysokość=261-350
|rok=30.06.2020
|lëdztwò=54 860
|gęstość=1386
|aglomeracja=górnośląska
|czerënkòwi numer=(+48) 032
|pòcztowi kòd=41-940 do 41-949
|registracëjné tôfle=SPI
|TERYT=2471011
|SIMC=0942104
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.piekary.pl/
|założone=XI / XII w.
|prawa_miejskie=1253
}}
'''Piekary Śląskie''' ({{jãz.|szl}} ''Pjekary Ślůnske'', {{jãz.|de}} ''Deutsch Piekar'') – gard na prawach krézu, pòłożony w pôłniowi Pòlsce, na Gòrnym Śląskù, w [[Szląsczé wòjewództwò|śląsczim wòjewództwie]], w centróm Gòrnośląsczégò Przemisłowégò Òkréńgu (GOP). Piekary Śląskie wchôdają w skłôd Gòrnośląskò-Zôgłãbiowski Metropòlii.
Gard leżi nad rzéką [[Brynica|Brynicą]], w nordowim dzélu Śląsczi Wëżawë.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Piekary Śląskie, Bytomska.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
gvirgvtcwlkrstketn6nkixg8gewipt
215036
215013
2026-09-23T13:39:03Z
Terrus38
14026
215036
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Piekary Śląskie
|rodzôcz=
|céch=POL Piekary Śląskie COA.svg
|fana=POL Piekary Śląskie flag.svg
|karta=POL Piekary Śląskie map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Sława Umińska-Duraj
|mail=
|adres_um=ul. Bytomska 84
|kod_poczt_um=41-940
|tel_um=(032) 287 20 41
|fax_um=(032) 287 22 69
|mail_um=
|wiéchrzëzna=39,98
|stopniN=50
|minutN=22
|sekundN=25
|stopniE=18
|minutE=38
|wysokość=261-350
|rok=30.06.2020
|lëdztwò=54 860
|gęstość=1386
|aglomeracja=górnośląska
|czerënkòwi numer=(+48) 032
|pòcztowi kòd=41-940 do 41-949
|registracëjné tôfle=SPI
|TERYT=2471011
|SIMC=0942104
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.piekary.pl/
|założone=XI / XII w.
|prawa_miejskie=1253
}}
'''Piekary Śląskie''' ({{jãz.|szl}} ''Pjekary Ślůnske'', {{jãz.|de}} ''Deutsch Piekar'') – gard na prawach krézu, pòłożony w pôłniowi Pòlsce, na Gòrnym Śląskù, w [[Szląsczé wòjewództwò|śląsczim wòjewództwie]], w centróm Gòrnośląsczégò Przemisłowégò Òkréńgu (GOP). Piekary Śląskie wchôdają w skłôd Gòrnośląskò-Zôgłãbiowski Metropòlii.
Gard leżi nad rzéką [[Brynica|Brynicą]], w nordowim dzélu Śląsczi Wëżawë.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Piekary Śląskie, Bytomska.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
nztw5k5aq6f5t61zx3e8qd9u56ule0e
Ruda Śląska
0
11307
215005
207492
2026-09-23T13:34:27Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215005
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Ruda Śląska
|rodzôcz=Rudy Śląskiej
|céch=POL Ruda Śląska alt COA.svg
|fana=POL Ruda Śląska flag.svg
|karta=POL Ruda Śląska map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Michał Pierończyk
|mail=
|adres_um=pl. Jana Pawła II 6
|kod_poczt_um=41-709
|tel_um=(032) 248 62 81 do 9
|fax_um=(032) 248 73 48
|mail_um=
|wiéchrzëzna=77,73
|stopniN=50
|minutN=15
|sekundN=46
|stopniE=18
|minutE=13
|wysokość=261-350
|rok=31.12.2016
|lëdztwò=139 125
|gęstość=1793,5
|aglomeracja=górnośląska
|czerënkòwi numer=(+48) 032
|pòcztowi kòd=41-700 do 41-717
|registracëjné tôfle=SRS, SL
|TERYT=2471011
|SIMC=0942104
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.piekary.pl/
|założone=XI / XII w.
|prawa_miejskie=1253
}}
'''Ruda Śląska''' ({{jãz.|szl}} ''Ruda Ślůnsko'', {{jãz.|de}} ''Ruda'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Plac Jana Pawła II w Nowym Bytomiu.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
jslxvc4fnyvp9kd89bgfaf39lm49n41
215035
215005
2026-09-23T13:38:58Z
Terrus38
14026
215035
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Ruda Śląska
|rodzôcz=
|céch=POL Ruda Śląska alt COA.svg
|fana=POL Ruda Śląska flag.svg
|karta=POL Ruda Śląska map.svg
|wòjewództwò=szląsczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|zarządzający=Prezydent miasta
|bùrméster=Michał Pierończyk
|mail=
|adres_um=pl. Jana Pawła II 6
|kod_poczt_um=41-709
|tel_um=(032) 248 62 81 do 9
|fax_um=(032) 248 73 48
|mail_um=
|wiéchrzëzna=77,73
|stopniN=50
|minutN=15
|sekundN=46
|stopniE=18
|minutE=13
|wysokość=261-350
|rok=31.12.2016
|lëdztwò=139 125
|gęstość=1793,5
|aglomeracja=górnośląska
|czerënkòwi numer=(+48) 032
|pòcztowi kòd=41-700 do 41-717
|registracëjné tôfle=SRS, SL
|TERYT=2471011
|SIMC=0942104
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.piekary.pl/
|założone=XI / XII w.
|prawa_miejskie=1253
}}
'''Ruda Śląska''' ({{jãz.|szl}} ''Ruda Ślůnsko'', {{jãz.|de}} ''Ruda'') – gard na prawach krézu w [[Szląsczé wòjewództwò|szląsczim wòjewództwie]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Plac Jana Pawła II w Nowym Bytomiu.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Szląsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
qyonqeo2fbpwkh7avt0zcwro847nq79
Biała Podlaska
0
11356
215014
214544
2026-09-23T13:35:45Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215014
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Biała Podlaska
|rodzôcz=Białej Podlaskiej
|céch=POL Biała Podlaska COA.svg
|fana=POL Biała Podlaska flag.svg
|karta=POL Biała Podlaska map.svg
|wòjewództwò=lubelsczé
|kréz=bialsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Michał Litwiniuk
|adres_um=ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 3
|kod_poczt_um=21-500
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=49,4
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=57.389
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 83
|pòcztowi kòd=21-500 do 21-502, 21-506, 21-527
|registracëjné tôfle=LB
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.bialapodlaska.pl
}}
'''Biała Podlaska''' – to gard ë gminô w [[bialsczi kréz|bialsczim krézu]], w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]].
=== Słôwny lëdze ===
* [[Józef Ignacy Kraszewski]]
* [[Honorat Koźmiński]]
* [[Roman Kłosowski]]
* [[Marcin Wójcik]]
* [[Bogusław Kaczyński]]
* [[Wacław Kowalski]]
* [[Karol Okrasa]]
* [[Zofia Tajber]]
* [[Roman Kulesza]]
* [[Jacek Kaspszyk]]
* [[Julian Bartoszewicz]]
* [[Stanisław Brzóska]]
* [[Franciszek Wężyk]]
* [[Roman Zmorski]]
* [[Jan Gloger]]
* [[Roman Rogiński]]
* [[Jan Gawiński]]
* [[Władysław Wężyk]]
* [[Ludwik Maciąg]]
* [[Stefan Żeromski]]
* [[Maksymilian Hartglas]]
* [[Zbigniew Safjan]]
* [[Krzysztof Skubiszewski]]
* [[Małgorzata Markiewicz]]
* [[Waldemar Golanko]]
* [[Georgina Tarasiuk]]
* [[Józef Oleksy]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Plac wolnosci magistrat poczta.jpg|Biała Podlaska
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w lubelsczim wòjewództwie]]
ifedhh2h5c0wmbxt3qk12q437be6fez
215037
215014
2026-09-23T13:39:11Z
Terrus38
14026
215037
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Biała Podlaska
|rodzôcz=
|céch=POL Biała Podlaska COA.svg
|fana=POL Biała Podlaska flag.svg
|karta=POL Biała Podlaska map.svg
|wòjewództwò=lubelsczé
|kréz=bialsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Michał Litwiniuk
|adres_um=ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 3
|kod_poczt_um=21-500
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=49,4
|stopniN=
|minutN=
|stopniE=
|minutE=
|wysokość=
|rok=2016
|lëdztwò=57.389
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 83
|pòcztowi kòd=21-500 do 21-502, 21-506, 21-527
|registracëjné tôfle=LB
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://www.bialapodlaska.pl
}}
'''Biała Podlaska''' – to gard ë gminô w [[bialsczi kréz|bialsczim krézu]], w [[Lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim wòjewództwie]].
=== Słôwny lëdze ===
* [[Józef Ignacy Kraszewski]]
* [[Honorat Koźmiński]]
* [[Roman Kłosowski]]
* [[Marcin Wójcik]]
* [[Bogusław Kaczyński]]
* [[Wacław Kowalski]]
* [[Karol Okrasa]]
* [[Zofia Tajber]]
* [[Roman Kulesza]]
* [[Jacek Kaspszyk]]
* [[Julian Bartoszewicz]]
* [[Stanisław Brzóska]]
* [[Franciszek Wężyk]]
* [[Roman Zmorski]]
* [[Jan Gloger]]
* [[Roman Rogiński]]
* [[Jan Gawiński]]
* [[Władysław Wężyk]]
* [[Ludwik Maciąg]]
* [[Stefan Żeromski]]
* [[Maksymilian Hartglas]]
* [[Zbigniew Safjan]]
* [[Krzysztof Skubiszewski]]
* [[Małgorzata Markiewicz]]
* [[Waldemar Golanko]]
* [[Georgina Tarasiuk]]
* [[Józef Oleksy]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Plac wolnosci magistrat poczta.jpg|Biała Podlaska
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w lubelsczim wòjewództwie]]
2x7z9wp0d43te8fvoabi49qba901b6w
Knéga Wińdzeniô
0
11382
215160
194976
2026-09-23T16:48:32Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ [[Zbigórz Jankòwsczi]]
215160
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Aleppo Codex Joshua 1 1.jpg|mały|prawo|]]
[[Òbrôzk:Rembrandt Harmensz. van Rijn 079.jpg|mały|prawo|Mòjżesz z [[dekalog]]ã]]
'''Knéga Wińdzeniô''' (z [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczégò]] וְאֵלֶּה שְׁמוֹת, we'elleh shəmōṯ,) – to je dzél Piãcoksãgù napisóny pierwòszno pò hebrajskù. Òna je w Stôrim Testameńce. Ji przełożënk z [[Hebrajsczi jãzëk|hebrajsczégò]] je dokôzã òjca profesora [[Adam Riszard Sykòra|Adama Sykòrë]], a pòmôga mù w robòce [[Danuta Pioch]].
== Òbaczë téż ==
* [[Knéga Zôczątków]]
* [[Adam Riszard Sykòra]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
== Lëteratura ==
* Knéga Wińdzeniô, Exodus z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]], Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gduńsk 2016
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://www.youtube.com/watch?v=OK0PIodcA50&feature=youtu.be Knéga Wińdzeniô - do słëchaniô]
* [http://www.dziennikbaltycki.pl/wiadomosci/koscierzyna/a/knega-windzenio-na-verba-sacra,9337960/ Verba Sacra]
{{Ùzémk artikla}}
[[Kategòrëjô:Bibliô]]
d5mzu0hy4itmuua7fn00m3ckr47d3k9
Adóm Mickewicz
0
11441
215126
213905
2026-09-23T16:08:57Z
Terrus38
14026
215126
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Adam Mickiewicz by Jan Mieczkowski.jpg|mały|Adóm Mickewicz]]
'''Adóm Bernat Mickewicz''' (ùr. [[24 gòdnika]] [[1798]] w Nowògródkù, ùm. [[26 lëstopadnika]] [[1855]] we [[Stambùł|Stambùke]]) to bëł stolemny pòlskò-lëtewsczi pòéta, runita, pòliticzni dzejorz, ùtwórca "[[Pón Tadeùsz|Póna Tadeùsza]]", "Dziadów", "Konrada Wallenroda", krimsczich sonetów etc.
== Dzecné lata i młodosc ==
[[Òbrôzk:Wańkowicz Adam Mickiewicz.jpg|mały|"Adóm Mickewicz na Judahu skale"]]
Adóm Bernat Mickewicz ùrodzył sã 24 gòdnika 1798 r., jakno drëdżi syn Barbarë i Mikòłaja Mickewiczów. Môl ùrodzeniô [[pòéta|pòétë]] nie je pewny – mòże to bëc lëtewsczi Nowògródk abò òddaloné òd niegò ò 40 kilométrów Zaose. Adóm ùrodzył sã w niebògati szlachecczi rodzënie: jegò òjc robił w Nowògródkù jakno adwòkat, a mëma zajima sã dodomã.
Mickewicz miôł sztërzech bracy: stôrszégò Frãcëszka i młodszich – Aleksandra, Jerzégò i Antóna.
W 1812 ùmarł òjc knôpów, Mikòłôj Mickewicz.
Òd 1807 r. Adóm ùcził sã w krézowi szkòle w Nowògródkù. Pò ji skùńczeniu, w séwnikù 1815 r., wëjachôł do Wilna, bë tam sztudérowac na ùniwersytece. Ni mògącë rechòwac na pòmòc familie, zaczął sã ùczëc w seminarium dlô szkólnëch, jaczé dôwało sztudéróm sztipendia, ale w przińdnoce zmùsziwałë do robòtë jakno szkólnëch.
Òd trzecégò rokù sztudiów, na jeséń 1817 r., òstôł nôleżnikã krëjemnégò Towarzëstwa Filomatów – lubòtników wiédzë. Jegò przédnikã béł [[Tomôsz Zan]]. Czedë skùńcził sztudia, wëjachôł do Kòwna, gdze mùszôł robic jakno szkólny, równak nie lubił ti robòtë.
Òb lato 1820 r.Mickewicz przeżił wiôlgą miłotã do [[Marila Wereszczakówna|Marilë Wereszczakównë]], tedë ju brutczi grafa Wawrzińca Pùttkamera. Pòéta miôł bëté w ji domôcym majątkù w Tuhanowiczach i ùlubił jã dejowną miłotą. Òna równak w gromicznikù 1821 r. òżenia sã z aristokratą. Nieszczestlëwé wseczëcé do Marilë nalazło sã w wiérztach, m.jin. „Do M***” abò w IV dzélu "Dziadów”.
Òb [[zymk]] 1822 r. ùkôzôł sã pierszi tom jegò wiérztów „Poezje”, w chtërnym nalazłë sã „Ballady i romanse”.
Rok pózni wëdóny béł drëdżi tom „Poezji”, w skłôd chtërnégò weszłë pòétnô pòwiesc „Grażyna” ë dramatë : II i IV dzél „Dziadów”.
== Sôdzô, zesłanié i emigracëjô ==
[[Òbrôzk:Dom A.Mickiewicza w Nowogródku.jpg|mały|Mùzeùm Adóma Mickewicza w Nowògródkù]]
Wnetka pò tim pòéta òstôł zamkłi w sôdzë we Wilnie za dzejanié w krëjamnym Towarzëstwie Filomatów. Béł tam pół rokù, a pòtemù òstôł skôzóny na zesłanié głãbòk Rosëji. W rujanie 1824 r. òpùscył Lëtwã i nigdë ju do ni nie wrócył.
W lëpińcu i zélnikù 1825 r.Mickewicz rézowôł pò Krimie. Brzadã ny rézë bëłë „Sonety krymskie”. Pòtemù wëjachôł do Mòskwë, gdze wëdôł „Sonety” (1826). Tam pòtkôł wiôldżégò rusczégò ùtwórcã, Aleksandra Pùszkina. Pòsobny rok pòéta bawił w Petersbùrgù, gdze w 1828 r. òstôł wëdóny dokôz „Konrad Wallenrod”.
Pòtemù ùsôdzca bez dwa lata rézowôł pò Eùropie. Nôpiérwi wëjachôł do Niemców. Tam, w Weimarze, pòtkôł niemiecczégò ùtwórcã, Goethégò, chtëren mù dôł gãsé pióro i napisóną dlô niegò wiérztã. Dali zwanożił Szwajcarską, a pózni Jitalską. Òczarzony snôżim alpejsczim krôjmalënkã, napisôł wiérztë „Do ***”, „Na Alpach w Splügen”.
Òb szesc miesãcy mieszkôł w [[Rzim|Rzimie]], òdwiedzył téż [[Neapòl]], Pòmpeje, Sëcyliã, Asyż. Czedë wrócył do Rzimù, dowiedzôł sã ò wëbùchù Lëstopadnikòwégò Pòwstaniô, le w kùńcù w nim nie biôtkòwôł.
Pòspół z Wiôlgą Emigracëją wëjachôł do Drezna. Tuwò ùsadzył III dzél „Dziadów”.
== Żëcé w Pariżu ==
Pòsobnym dzélã rézë béł Pariż – przédny òstrzódk emigracëjnégò żëcégò Pòlôchów, dlô chtërnëch Mickewicz stôwô sã wiôldżim mòralnym aùtoritetã. Mëszlącë prawie ò domôkach, chtërny mùszëlë wëjachac z tatczëznë, napisôł w 1832 r. „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”.
W lëpińcu 1834 r.òżenił sã z Celiną Szëmanowską, z chtërną miôł szesc dzôtków. Żeńba ta nie bëła szczestlëwô ani dlô pòétë, ani dlô jegò białczi.
W tim samim r. ùkôzôł sã w Pariżu [[Pón Tadeùsz]] – nôwiãkszi pòeticczi dokôz Mickewicza. W 2012 r. dokôz wëszedł drëkã pò kaszëbskù w przełożënkù Stanisława Janke.
W 1839 r. pòéta wëjachôł do Szwarcarie, dze robił jakno profesór łacyńsczi lëteraturë na ùniwersytece w Lozannie. Tã pòwstôwają slédné wiérztë Mickewicza – tzw. liriczi lozańsczé. Tej wrócył do Pariża, dze czerowôł katédrą słowiańsczé lëteraturë w [[Collège de France]].
== Òstatnié lata żëcégò ==
W strëmiannikù 1855 r.ùmarła Celina Mickewiczowô. W rujanie tegò rokù, czej wëbùchła wòjna tëreckò-ruskô, Mickewicz wëjachôł do Kònstantynopòla, chcącë sfòrmòwac legión, chterën bë biôtkòwôł sã z Rusczima. Tam zachòrzôł na chòlérã a ùmarł 26 smùtana 1855 r.. W 1856 r. jegò prochë sprowadzoné bëłë do Pariża, a stamtądka w 1890 r. do [[Krakòwò|Krakòwa]], dze òstałë złożoné w pòdzemiach wawelszczi katédrë.
== Bibliografia ==
* https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Mickiewicz
* Adam Mickiewicz – życie i twórczość
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòlsczi pisarze]]
fawd8grg7krrn51s5nje76im4h6e13j
215127
215126
2026-09-23T16:09:08Z
Terrus38
14026
215127
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Adam Mickiewicz by Jan Mieczkowski.jpg|mały|Adóm Mickewicz]]
'''Adóm Bernat Mickewicz''' (ùr. [[24 gòdnika]] [[1798]] w Nowògródkù, ùm. [[26 lëstopadnika]] [[1855]] we [[Stambùł|Stambùle]]) to bëł stolemny pòlskò-lëtewsczi pòéta, runita, pòliticzni dzejorz, ùtwórca "[[Pón Tadeùsz|Póna Tadeùsza]]", "Dziadów", "Konrada Wallenroda", krimsczich sonetów etc.
== Dzecné lata i młodosc ==
[[Òbrôzk:Wańkowicz Adam Mickiewicz.jpg|mały|"Adóm Mickewicz na Judahu skale"]]
Adóm Bernat Mickewicz ùrodzył sã 24 gòdnika 1798 r., jakno drëdżi syn Barbarë i Mikòłaja Mickewiczów. Môl ùrodzeniô [[pòéta|pòétë]] nie je pewny – mòże to bëc lëtewsczi Nowògródk abò òddaloné òd niegò ò 40 kilométrów Zaose. Adóm ùrodzył sã w niebògati szlachecczi rodzënie: jegò òjc robił w Nowògródkù jakno adwòkat, a mëma zajima sã dodomã.
Mickewicz miôł sztërzech bracy: stôrszégò Frãcëszka i młodszich – Aleksandra, Jerzégò i Antóna.
W 1812 ùmarł òjc knôpów, Mikòłôj Mickewicz.
Òd 1807 r. Adóm ùcził sã w krézowi szkòle w Nowògródkù. Pò ji skùńczeniu, w séwnikù 1815 r., wëjachôł do Wilna, bë tam sztudérowac na ùniwersytece. Ni mògącë rechòwac na pòmòc familie, zaczął sã ùczëc w seminarium dlô szkólnëch, jaczé dôwało sztudéróm sztipendia, ale w przińdnoce zmùsziwałë do robòtë jakno szkólnëch.
Òd trzecégò rokù sztudiów, na jeséń 1817 r., òstôł nôleżnikã krëjemnégò Towarzëstwa Filomatów – lubòtników wiédzë. Jegò przédnikã béł [[Tomôsz Zan]]. Czedë skùńcził sztudia, wëjachôł do Kòwna, gdze mùszôł robic jakno szkólny, równak nie lubił ti robòtë.
Òb lato 1820 r.Mickewicz przeżił wiôlgą miłotã do [[Marila Wereszczakówna|Marilë Wereszczakównë]], tedë ju brutczi grafa Wawrzińca Pùttkamera. Pòéta miôł bëté w ji domôcym majątkù w Tuhanowiczach i ùlubił jã dejowną miłotą. Òna równak w gromicznikù 1821 r. òżenia sã z aristokratą. Nieszczestlëwé wseczëcé do Marilë nalazło sã w wiérztach, m.jin. „Do M***” abò w IV dzélu "Dziadów”.
Òb [[zymk]] 1822 r. ùkôzôł sã pierszi tom jegò wiérztów „Poezje”, w chtërnym nalazłë sã „Ballady i romanse”.
Rok pózni wëdóny béł drëdżi tom „Poezji”, w skłôd chtërnégò weszłë pòétnô pòwiesc „Grażyna” ë dramatë : II i IV dzél „Dziadów”.
== Sôdzô, zesłanié i emigracëjô ==
[[Òbrôzk:Dom A.Mickiewicza w Nowogródku.jpg|mały|Mùzeùm Adóma Mickewicza w Nowògródkù]]
Wnetka pò tim pòéta òstôł zamkłi w sôdzë we Wilnie za dzejanié w krëjamnym Towarzëstwie Filomatów. Béł tam pół rokù, a pòtemù òstôł skôzóny na zesłanié głãbòk Rosëji. W rujanie 1824 r. òpùscył Lëtwã i nigdë ju do ni nie wrócył.
W lëpińcu i zélnikù 1825 r.Mickewicz rézowôł pò Krimie. Brzadã ny rézë bëłë „Sonety krymskie”. Pòtemù wëjachôł do Mòskwë, gdze wëdôł „Sonety” (1826). Tam pòtkôł wiôldżégò rusczégò ùtwórcã, Aleksandra Pùszkina. Pòsobny rok pòéta bawił w Petersbùrgù, gdze w 1828 r. òstôł wëdóny dokôz „Konrad Wallenrod”.
Pòtemù ùsôdzca bez dwa lata rézowôł pò Eùropie. Nôpiérwi wëjachôł do Niemców. Tam, w Weimarze, pòtkôł niemiecczégò ùtwórcã, Goethégò, chtëren mù dôł gãsé pióro i napisóną dlô niegò wiérztã. Dali zwanożił Szwajcarską, a pózni Jitalską. Òczarzony snôżim alpejsczim krôjmalënkã, napisôł wiérztë „Do ***”, „Na Alpach w Splügen”.
Òb szesc miesãcy mieszkôł w [[Rzim|Rzimie]], òdwiedzył téż [[Neapòl]], Pòmpeje, Sëcyliã, Asyż. Czedë wrócył do Rzimù, dowiedzôł sã ò wëbùchù Lëstopadnikòwégò Pòwstaniô, le w kùńcù w nim nie biôtkòwôł.
Pòspół z Wiôlgą Emigracëją wëjachôł do Drezna. Tuwò ùsadzył III dzél „Dziadów”.
== Żëcé w Pariżu ==
Pòsobnym dzélã rézë béł Pariż – przédny òstrzódk emigracëjnégò żëcégò Pòlôchów, dlô chtërnëch Mickewicz stôwô sã wiôldżim mòralnym aùtoritetã. Mëszlącë prawie ò domôkach, chtërny mùszëlë wëjachac z tatczëznë, napisôł w 1832 r. „Księgi narodu polskiego i pielgrzymstwa polskiego”.
W lëpińcu 1834 r.òżenił sã z Celiną Szëmanowską, z chtërną miôł szesc dzôtków. Żeńba ta nie bëła szczestlëwô ani dlô pòétë, ani dlô jegò białczi.
W tim samim r. ùkôzôł sã w Pariżu [[Pón Tadeùsz]] – nôwiãkszi pòeticczi dokôz Mickewicza. W 2012 r. dokôz wëszedł drëkã pò kaszëbskù w przełożënkù Stanisława Janke.
W 1839 r. pòéta wëjachôł do Szwarcarie, dze robił jakno profesór łacyńsczi lëteraturë na ùniwersytece w Lozannie. Tã pòwstôwają slédné wiérztë Mickewicza – tzw. liriczi lozańsczé. Tej wrócył do Pariża, dze czerowôł katédrą słowiańsczé lëteraturë w [[Collège de France]].
== Òstatnié lata żëcégò ==
W strëmiannikù 1855 r.ùmarła Celina Mickewiczowô. W rujanie tegò rokù, czej wëbùchła wòjna tëreckò-ruskô, Mickewicz wëjachôł do Kònstantynopòla, chcącë sfòrmòwac legión, chterën bë biôtkòwôł sã z Rusczima. Tam zachòrzôł na chòlérã a ùmarł 26 smùtana 1855 r.. W 1856 r. jegò prochë sprowadzoné bëłë do Pariża, a stamtądka w 1890 r. do [[Krakòwò|Krakòwa]], dze òstałë złożoné w pòdzemiach wawelszczi katédrë.
== Bibliografia ==
* https://pl.wikipedia.org/wiki/Adam_Mickiewicz
* Adam Mickiewicz – życie i twórczość
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Pòlsczi pisarze]]
azj3w08e476npgkdlt4cyn5evefbusu
Iron Maiden
0
11477
215185
212254
2026-09-23T20:44:25Z
HaxelKaszëba
17492
215185
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
| pòzwa = Iron Maiden
| òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg
| òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r.
| pòwstanié = 1975
| môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Anielskô]]
| krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]]
| mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]]
| lata dzejaniô = 1975–do dzysô
| wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]]
| nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]]
| ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]]
| pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]]
| logo = Iron_Maiden_logo.svg
| starna www = https://www.ironmaiden.com
}}
'''Iron Maiden''' – [[Wiôlgô Britaniô|britijsczé]] [[Heavy metal|heavymetalowé]] karno, jaczé pòwstało w 1975 w [[Londin|Londinie]] przez basystã [[Steve Harris|Steve’a Harrisa]]. Karno je jednym z nôwôżniészich a nôbarżi cëskowëch karnów w historie [[Heavy metal|heavy metalu]] òrôz jednym z przédnëch przedstôwców mùzycznégò zortu [[Nowô fala britijsczégò heavy metalu|New Wave of British Heavy Metal (NWOBHM)]].
Charakteristicznyma elemeńtama ùtwórstwa Iron Maiden są rozbùdowóné gitarowé partie, chùtczé riffë, melodijné solówczi, zjinaczi tempa òrôz tekstë jinspirowóné historią, lëteraturą, mitologią a spòlëznowima wëdarzeniama. Symbòlã karna je fikcyjnô pòstac Eddie, przedstawiónô na òbkłôdkach a téż òb czas kòncertów.
== Historiô ==
=== Zôczątczi ===
Iron Maiden òstało założóné w 1975 rokù w [[Londin|Londinie]] przez [[Steve Harris|Steve’a Harrisa]]. W pierszich latach dzejaniô karno przechòdzëło wielné zjinaczi grëpë a wëstãpòwało przédno w londińsczich klubach.
W 1978 rokù do karna doparłãcził wòkalista [[Paul Di’Anno]], a jesz pózdni Irdon Maiden pòczãło dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã na britijsczi metalowi scenie. W 1979 rokù karno pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[EMI]].
=== Debiut a rozwij pòpùlarnotë ===
W 1980 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, Iron Maiden. Platka spòtka sã z baro dobrim pòtkanim a sta sã jednym z nôwôżniészich wëdôwiznów [[Wiôlgô Britaniô|britijsczi]] [[Heavy metal|heavy metalowi]] scenë.
W tim samim rokù karno wëdôł syngiel '''„Sanctuary”''' òrôz rozpòczął jintensywné kòncertowé dzejanié.
W 1981 rokù ùkôzôł sã drëdżi albùm, ''Killers''. Pò jegò wëdôwkù [[Paul Di’Anno]] òpùscył karno. Jegò plac zajął [[Bruce Dickinson]], rëchli wòkalista karna [[Samson]].
=== Cząd Bruce'a Dickensona ===
W 1982 rokù Iron Maiden wëdało albùm ''The Number of the Beast'', jaczi òkôzôł sã przełómanim w historie grëpë. Platka zwëska wiôlgą pòpùlarnotã a ùgrëńtowa pòzycjã karna na swiatowi mùzyczny scenie.
Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak '''„The Number of the Beast”''', '''„Run to the Hills”''' òrôz '''„Hallowed Be Thy Name”'''. Pò zwënédżi platczi karno rozpòczął swiatowé kòncertowé turë, pòmale dobiwając corôz wikszą pùblicznotã w [[Eùropa|Eùropie]], [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] a jinszich partach swiata.
W pòstãpnëch latach ùkôzałë sã albùmë ''Piece of Mind'' (1983), ''Powerslave'' (1984), ''Somewhere in Time'' (1986) a téż ''Seventh Son of a Seventh Son'' (1988). W nym cządze Iron Maiden zwëskało szczit swòji pòpùlarnotë.
=== Lata 90. ===
W 1990 rokù wëdóny òstôł albùm ''No Prayer for the Dying'', a rok pózdni ''Fear of the Dark''. W 1993 rokù [[Bruce Dickinson]] òpùscył karno, żebë pòcząc solówą karierã.
Jegò plac zajął [[Blaze Bayley]], z jaczim Iron Maiden nagrało dwa albùmë: ''The X Factor'' (1995) òrôz ''Virtual XI'' (1998).
Cząd ten béł drãgszi pòd wzglãdã pòpùlarnotë, równak karno dali kòncertowało a ùsadzało nowé ùsôdczi.
=== Pòwart Bruce’a Dickinsona ===
W 1999 rokù [[Bruce Dickinson]] pòwrócył do Iron Maiden. Do karna wrócył téż gitarzista [[Adrian Smith]], jaczi rëchli òpùscył grëpã w 1990 rokù.
Òd tegò sztótu Iron Maiden pònowno rozpòczãło cząd jintensywnégò dzejaniô. W 2000 rokù wëdóny òstôł albùm ''Brave New World'', jaczi baro bëlno òstôł przëjãti przez lubòtników a kritików.
W pòstãpnëch latach ùkôzałë sã midzë jinszima ''Dance of Death'' (2003), ''A Matter of Life and Death'' (2006), ''The Final Frontier'' (2010), ''The Book of Souls'' (2015) a téż ''Senjutsu'' (2021).
== Nôleżnicë ==
<div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;">
<table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;">
<tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);">
<th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Terôczasny nôleżnicë</th>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);">
<ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;">
<li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li>
<li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li>
<li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li>
<li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li>
<li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li>
<li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li>
</ul>
</td>
</tr>
</table>
<table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;">
<tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);">
<th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);">
<ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;">
<li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li>
<li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li>
<li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li>
<li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li>
<li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li>
<li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li>
<li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li>
<li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li>
<li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li>
<li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li>
<li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li>
<li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li>
</ul>
</td>
</tr>
</table>
</div>
<div style="margin: 2em 0;">
<gallery mode="packed" heights="150">
Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson
Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris
Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray
Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith
Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain
Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers
</gallery>
</div>
{{clear}}
<div style="margin-bottom:-2.0em;"></div>
== Diskografiô ==
* ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980)
* ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981)
* ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982)
* ''[[Piece of Mind]]'' (1983)
* ''[[Powerslave]]'' (1984)
* ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986)
* ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988)
* ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990)
* ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992)
* ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995)
* ''[[Virtual XI]]'' (1998)
* ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000)
* ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003)
* ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006)
* ''[[The Final Frontier]]'' (2010)
* ''[[The Book of Souls]]'' (2015)
*''[[Senjutsu]]'' (2021)
== Nôdgrodë ==
<table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;">
<tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);">
<th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th>
<th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th>
</tr>
<tr>
<td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;">
<p>'''Antyradio Platka Rokù:'''</p>
<ul>
<li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li>
<li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li>
</ul>
<p>'''Bandit Rock Awards:'''</p>
<ul>
<li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li>
<li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li>
<li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''[[Brit Awards]]:'''</p>
<ul>
<li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''Classic Rock:'''</p>
<ul>
<li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li>
<li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li>
<li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li>
<li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li>
<li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''ECHO Musik Preis:'''</p>
<ul>
<li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li>
<li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''[[Emma-gaala]]:'''</p>
<ul>
<li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li>
<li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:'''</p>
<ul>
<li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li>
</ul>
<p>'''Hollywood’s RockWalk:'''</p>
<ul>
<li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''Iberian Festival Awards:'''</p>
<ul>
<li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''[[Ivor Novello Awards]]:'''</p>
<ul>
<li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:'''</p>
<ul>
<li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li>
</ul>
<p>'''[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:'''</p>
<ul>
<li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li>
<li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li>
<li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li>
</ul>
</td>
<td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;">
<p>'''Loudwire Awards (Critics Poll):'''</p>
<ul>
<li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li>
<li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li>
<li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li>
<li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li>
<li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li>
</ul>
<p>'''[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:'''</p>
<ul>
<li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li>
<li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li>
<li>2008: Icon Award – Eddie</li>
<li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li>
<li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li>
<li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li>
<li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li>
<li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li>
<li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li>
<li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li>
<li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li>
<li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li>
</ul>
<p>'''Metal Storm Awards:'''</p>
<ul>
<li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li>
<li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li>
<li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''Nordoff-Robbins:'''</p>
<ul>
<li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li>
<li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li>
</ul>
<p>'''Planet Rock Awards:'''</p>
<ul>
<li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li>
<li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li>
<li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''[[Rockbjörnen]]:'''</p>
<ul>
<li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li>
</ul>
<p>'''Rock In Rio Walk Of Fame:'''</p>
<ul>
<li>2017: Iron Maiden (inductees)</li>
</ul>
<p>'''SXSW Film Festival:'''</p>
<ul>
<li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li>
</ul>
<p>'''Team Rock:'''</p>
<ul>
<li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li>
</ul>
</td>
</tr>
</table>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden]
[[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]]
[[Kategòrëjô:Heavy Metal]]
bc833ph3kxouenejzzom9x789u2opb6
Jelbiąg
0
11543
214938
214798
2026-09-23T12:33:13Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
214938
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Jelbiąg
|rodzôcz=Jelbiąga
|adjektiw_mask=jelbiąsczi
|adjektiw_fem=jelbiąskô
|céch=POL Elbląg COA.svg
|fana=POL Elbląg flag.svg
|karta=Warminsko-mazurskie.png
|wòjewództwò=warminskô-mazursczé
|kréz=
|grodzki=tak
|rodzaj_gminy=miejska
|gmina=
|miejska=tak
|bùrméster=Witold Wróblewsczi
|adres_um=ul. Łączności 1 <br />82-300 Jelbiąg
|kod_poczt_um=
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=79,82<ref name="LudPol2008">''Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008'', [[Główny Urząd Statystyczny|GUS]], [http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/powierzchnia_ludnosc_teryt_2007.zip].</ref>
|stopniN=54
|minutN=9
|stopniE=19
|minutE=24
|wysokość=
|rok=2007
|lëdztwò=120 895<ref name="gus">[http://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/Tables.aspx Wyniki badań bieżących GUS]</ref>
|gęstość=1521,1
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48)
|pòcztowi kòd=82-300 do 82-317
|registracëjné tôfle=NE
|TERYT=
|SIMC=
|www=http://um-elblag.samorzady.pl
}}
'''Jelbiąg''', abò '''Elbiąg'''<ref>Stefan Ramułt, ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'', [[ISBN|83-87408-64-6]].</ref> ({{jãz.|pl}} ''Elbląg'', {{jãz.|la}} ''Elbinga'', ''Elbingus'', {{jãz.|de}} ''Elbing'', {{jãz.|prg}} ''Elbings'', {{jãz.|ru}} Эльблонг)
- krézewi gard w [[warminskô-mazursczé_wòjewództwò|warminskô-mazursczém wòjewództwe]] nad rzéką Elbiag, stôri gard hanzeatecczi. Jeden òd nôstarszich gardów w Pòlsce, gard béł ùsôdzóny w 1237 roku przez Krzëżôców, dostôł [[Lubeka|lubecczé]] gardowé prawo w 1246 roku.
Jelbiąg béł stolëcã wòjewództwa jelbiąsczégò od 1975 do 1998 roku. Browarniô w Jelbiągù warzë dzys piwò EB.
== Turistné atrakcëje ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Elbląg - Stare Miasto.jpg|Stôri gard Jelbiąga
Òbrôzk:Ratusz_Staromiejski_w_Elblągu.JPG|Stôri Rôtësz w Jelbiągù
Òbrôzk:Elbląg_-_Brama_Targowa.jpg|Bróma Targowô w Jelbiągù
Òbrôzk:Elbląg,_Stary_Rynek,_pohled_na_katedrálu_svatého_Mikuláše.JPG|Katedra sw. Niklosza w Jelbiągù
Òbrôzk:Elbrewery_Company.jpg|Browarniô EB w Jelbiągù
Òbrôzk:Elblag,_Poland.JPG|Stôri Rënk
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
8g813me6menv9a0l8mbtcz412vlhrgo
Agùstin Czôrnowsczi
0
11587
214876
205982
2026-09-23T12:03:26Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Agùstin Côrnowczi]] do [[Agùstin Czôrnowsczi]]: pisënk
205982
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Augustyn Czarnowski grave.JPG|mały|Grób Agùstina Côrnowczégò w Hélu]]
'''Agùstin Côrnowczi''' ({{jãz.|pl}} ''Augustyn Czarnowski'') (ùr. [[20 maja]] 1861 rokù w [[Glësno|Glësnie]] - ùm. [[2 strëmiannika]] 1934 rokù w [[Hél]]u) - béł znónym dentistą, chtëren wiele lat robił jakno szkólny. Òn mùszôł równak jidz do [[Berlëno|Berlëna]], bò w prësczich czasach ùczôł pò pòlskù. Òn skùńcził sztudérowanié medicynë w Berlënie, a béł praktikòwny lékôrz i miôł nawetka patent na lék „Dentipurol”. Ten dentista z Kaszëb napisôł m.jin. ''Zielnik lekarski czyli Opis 125 ziół używanych w lecznictwie z podaniem ich uprawy i zastosowania. Berlin: „Przewodnik Zdrowia”'', 1905.
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://pl.wikisource.org/wiki/Autor:Augustyn_Czarnowski ''Augustyn Wika-Czarnowski'']
* [https://web.archive.org/web/20160304191658/http://www.przyjacielehelu.pl/hb_pdf/hb-50-1998.pdf s. 4 ''O doktorze Augustynie Czarnowskim ...'']
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
{{SORTUJ:Côrnowczi Agùstin}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbi]]
[[Kategòrëjô:Medicyna]]
pi7hn3x0pztwqkcoxif71r73zodakqc
Gòlëb-Dobrziń
0
11682
215038
214581
2026-09-23T13:39:25Z
Terrus38
14026
215038
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Gòlëb-Dobrziń|
rodzôcz=|
adjektiw_mask=gòlëbskò-dobrzińsczi|
adjektiw_fem=gòlëbskò-dobrzińskô|
céch=POL_Golub-Dobrzyń_COA.svg|
fana=POL_Golub-Dobrzyń_flag.svg|
karta=POL_Golub-Dobrzyń_map.svg|
wòjewództwò=kùjawskò-pòmòrsczé|
kréz=gòlëbskò-dobrzińsczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=gardnô -wieskô|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Mariusz Jan Piątkowski|
adres_um=Plac Tysiąclecia 25|
kod_poczt_um=87-400|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=7,5|
stopniN=53|minutN=06′45|stopniE=19|minutE=03′05|
wysokość=|
rok=2018|
lëdztwò=12.828|
gęstość=1.710,4|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 56 |
pòcztowi kòd=87-400, 87-401|
registracëjné tôfle=CGD|
TERYT=0405011|
SIMC=0983155|
www=https://www.golub-dobrzyn.pl/|
commons=Category:Golub-Dobrzyń|
|gwôsné miono=Golub-Dobrzyń}}
'''Gòlëb-Dobrziń''' (pol. Golub-Dobrzyń) – krézewi gard nad Drwãcą w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie. Nen gard òstôł ùsôdzóny w 1951 r. przez sparłãczëne 2 apartne gardë: Gòlëb na prawò nad Drwãcą i Dobrziń na lewò nad Drwãcą. <br>
W Gòlëbë Krzëżôcë zbùdowalë zómk i nadalë gardowé prawò w 1421 r. Dobrziń miôł gardowé prawò od 1789 r. do 1870 r.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kosciol dobrzyn 2.JPG|Kòscół sw. Katarzënë w Dobrzine
Òbrôzk:IGP2339-castle hdr-1-2A.jpg|Zómk Krzëżôków w Gòlëbiu
Òbrôzk:Golub kosciol sw Katarzyny.jpg|
Òbrôzk:Golub-Dobrzyń, Polska - widok dawnego kościoła ewangelickiego , obecnie mieści się tam szkoła - panoramio.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
jac7ifks6f19pedo02d9liwe3r5pjca
215045
215038
2026-09-23T13:41:37Z
Iketsi
3254
{{jãz.|pl}}
215045
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Gòlëb-Dobrziń
|rodzôcz=
|adjektiw_mask=gòlëbskò-dobrzińsczi
|adjektiw_fem=gòlëbskò-dobrzińskô
|céch=POL_Golub-Dobrzyń_COA.svg
|fana=POL_Golub-Dobrzyń_flag.svg
|karta=POL_Golub-Dobrzyń_map.svg
|wòjewództwò=kùjawskò-pòmòrsczé
|kréz=gòlëbskò-dobrzińsczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=gardnô -wieskô
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Mariusz Jan Piątkowski
|adres_um=Plac Tysiąclecia 25
|kod_poczt_um=87-400
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=7,5
|stopniN=53
|minutN=06′45
|stopniE=19
|minutE=03′05
|wysokość=
|rok=2018
|lëdztwò=12.828
|gęstość=1.710,4
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 56
|pòcztowi kòd=87-400, 87-401
|registracëjné tôfle=CGD
|TERYT=0405011
|SIMC=0983155
|www=https://www.golub-dobrzyn.pl/
|commons=Category:Golub-Dobrzyń
|gwôsné miono=Golub-Dobrzyń
}}
'''Gòlëb-Dobrziń''' ({{jãz.|pl}} ''Golub-Dobrzyń'') – krézewi gard nad Drwãcą w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie. Nen gard òstôł ùsôdzóny w 1951 r. przez sparłãczëne 2 apartne gardë: Gòlëb na prawò nad Drwãcą i Dobrziń na lewò nad Drwãcą. <br>
W Gòlëbë Krzëżôcë zbùdowalë zómk i nadalë gardowé prawò w 1421 r. Dobrziń miôł gardowé prawò od 1789 r. do 1870 r.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kosciol dobrzyn 2.JPG|Kòscół sw. Katarzënë w Dobrzine
Òbrôzk:IGP2339-castle hdr-1-2A.jpg|Zómk Krzëżôków w Gòlëbiu
Òbrôzk:Golub kosciol sw Katarzyny.jpg|
Òbrôzk:Golub-Dobrzyń, Polska - widok dawnego kościoła ewangelickiego , obecnie mieści się tam szkoła - panoramio.jpg|
</gallery>
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
[[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]]
[[Kategòrëjô:Gardë w kùjawskò-pòmòrsczim wòjewództwie]]
1vnbhe7rdejhod015xk8p46k3a2f5tj
Siedlce
0
12051
215039
205615
2026-09-23T13:39:45Z
Terrus38
14026
215039
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Siedlce|
rodzôcz=|
céch=POL Siedlce COA.svg|
fana=POL Siedlce flag.svg|
karta=POL Siedlce map.svg|
wòjewództwò=mazowiecczé|
kréz=siedlecczi|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Tomasz Hapunowicz|
adres_um=Skwer Niepodległości 2|
kod_poczt_um=08-110 Siedlce|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=31,86|
stopniN=52|minutN=10'00|stopniE=22|minutE=16'30|
wysokość=|
rok=2021|
lëdztwò=77.645|
gęstość=|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 25|
pòcztowi kòd=08-100 do 08-110|
registracëjné tôfle=WS|
TERYT=1464011|
SIMC=0975173|
www=http://www.siedlce.pl|
}}
'''Siedlce''' ({{jãz.|be}} Седльцы, {{jãz.|ru}} Седльце) – gard na prawach krézu we wschòdni Pòlsce w [[Mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczim wòjewództwie]], na Pôłniowim Pòdlaszu, midzë rzékama Mùchawką ë Helenką, historiczno nôleżôł do łukòwsczi zemi<ref>https://web.archive.org/web/20140823193900/http://www.siedlce.pl/index.php?option=18&action=articles_show&art_id=4&menu_id=74&page=6</ref>. Sëdzba rzimskòkatolëcczi kùrii siedlecczi diecezji. Gard stanowi lokalné ë pònadlokalné gòspòdarczé centrum (rozwiniãti handel, ùsłudżi ë przemësł), edukacyjné (wëższé szkòłë m.jin. ùniwersytet, dëchòwné seminarium ë 10 strzédnëch szkòłów, mùzycznô szkòła I ë II stopnia) ë kùlturalné (2 domë kùlturë, teatr, 4 biblioteczi ë 3 mùzea).
== Słôwny lëdze ==
* [[Lidia Chojecka]]
* [[Marcin Mroczek]]
* [[Rafał Mroczek]]
* [[Artur Boruc]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kolaż miasta Siedlce.jpg|Siedlce
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
re7ekldmeurfe5ggh3pgnqdqud7c88v
215046
215039
2026-09-23T13:41:44Z
Iketsi
3254
|
215046
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Siedlce
|rodzôcz=
|céch=POL Siedlce COA.svg
|fana=POL Siedlce flag.svg
|karta=POL Siedlce map.svg
|wòjewództwò=mazowiecczé
|kréz=siedlecczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=
|gmina=
|miejska=
|bùrméster=Tomasz Hapunowicz
|adres_um=Skwer Niepodległości 2
|kod_poczt_um=08-110 Siedlce
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=31,86
|stopniN=52
|minutN=10'00
|stopniE=22
|minutE=16'30
|wysokość=
|rok=2021
|lëdztwò=77.645
|gęstość=
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 25
|pòcztowi kòd=08-100 do 08-110
|registracëjné tôfle=WS
|TERYT=1464011
|SIMC=0975173
|www=http://www.siedlce.pl
}}
'''Siedlce''' ({{jãz.|be}} Седльцы, {{jãz.|ru}} Седльце) – gard na prawach krézu we wschòdni Pòlsce w [[Mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczim wòjewództwie]], na Pôłniowim Pòdlaszu, midzë rzékama Mùchawką ë Helenką, historiczno nôleżôł do łukòwsczi zemi<ref>https://web.archive.org/web/20140823193900/http://www.siedlce.pl/index.php?option=18&action=articles_show&art_id=4&menu_id=74&page=6</ref>. Sëdzba rzimskòkatolëcczi kùrii siedlecczi diecezji. Gard stanowi lokalné ë pònadlokalné gòspòdarczé centrum (rozwiniãti handel, ùsłudżi ë przemësł), edukacyjné (wëższé szkòłë m.jin. ùniwersytet, dëchòwné seminarium ë 10 strzédnëch szkòłów, mùzycznô szkòła I ë II stopnia) ë kùlturalné (2 domë kùlturë, teatr, 4 biblioteczi ë 3 mùzea).
== Słôwny lëdze ==
* [[Lidia Chojecka]]
* [[Marcin Mroczek]]
* [[Rafał Mroczek]]
* [[Artur Boruc]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Kolaż miasta Siedlce.jpg|Siedlce
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
ozwt796binjainmpk3oidtlzt1hmqp1
Prudnik
0
12177
215022
207488
2026-09-23T13:36:28Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215022
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Prudnik
|rodzôcz=Prudnika
|céch=POL Prudnik COA.svg
|fana=POL Prudnik flag.svg
|karta=
|wòjewództwò=òpòlsczé
|kréz=prudnicczi
|grodzki=
|rodzaj_gminy=miejsko-wiejska
|gmina=
|Prudnik
miejska=
|zarządzający=
|bùrméster=Grzegorz Zawiślak
|mail=
|adres_um=ul. Kościuszki 3
|kod_poczt_um=48-200
|tel_um=
|fax_um=
|mail_um=
|wiéchrzëzna=20,50
|stopniN=50
|minutN=19
|stopniE=17
|minutE=34
|wysokość=
|rok=2018
|lëdztwò=21 170
|gęstość=1033
|aglomeracja=
|czerënkòwi numer=(+48) 77
|pòcztowi kòd=48-200
|registracëjné tôfle=OPR
|TERYT=1610044
|SIMC=0965878
|miasta_partnerskie=
|www=http://www.prudnik.pl/
|założone=1255
|prawa_miejskie=1279
|commons=Category:Prudnik
}}
'''Prudnik''' ({{jãz.|de}} ''Neustadt in Oberschlesien'', {{jãz.|cs}} ''Prudník'', {{jãz.|szl}} ''Prudnik, Prōmnik'') – gard w [[Òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczim wòjewództwie]]. Prudnik je stolëcą [[Prudnicczi kréz|prudnicczégò krézu]].
[[Òbrôzk:Prudnik, Poland - panoramio (10).jpg|mały|left|250px|Rôtësz]]
* Lëdztwò gardu: 21 170 ([[2018]])
* Wiéchrzëzna gardu: 20,50 km²
Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]], [[Czeskô Repùblika|Czesczi]], [[Aùstriô|Aùstrijczi]].
== Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje ==
* Wieża Woka
* rôtësz
* willa, dar. Kościuszki 1A
* kòscół swiãtégò Michała Archanioła
* kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła
* klôsztor francyszkańsczi
== Partnersczé gardë ==
Prudnik je partnersczim gardã<ref>[https://prudnik.pl/prudnik/miasta-partnerskie/ Miasta partnerskie], prudnik.pl</ref>:
{| class="wikitable sortable"
! Gard
! class="unsortable"| Państwò
! Datum
|-
| style="text-align:left"| [[Northeim]]
| style="text-align:left"| [[Miemieckô]]
| style="text-align:center"| 26.03.1990 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Bohumín]]
| style="text-align:left"| [[Czeskô Repùblika|Czeskô]]
| style="text-align:center"| 17.06.2000 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Nadwirna]]
| style="text-align:left"| [[Ùkrajina]]
| style="text-align:center"| 17.06.2000 r.
|-
| style="text-align:left"| [[Krnov]]
| style="text-align:left"| [[Czeskô Repùblika|Czeskô]]
| style="text-align:center"| 15.01.2002 r.
|-
| style="text-align:left"| [[San Giustino]]
| style="text-align:left"| [[Italskô]]
| style="text-align:center"| 12.04.2002 r.
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://prudnik.pl/ Prudnik.pl]
* [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_IX/27 Prudnik (Prądnik) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”]
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Òpòlsczé wòjewództwò]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
nx9hl48u0iv4fdfgznvl5x1h50bv5xw
Diskùsëjô Szablónë:Infobox-państwò
11
12543
215187
214209
2026-09-23T20:45:54Z
Iketsi
3254
Ùniô
215187
wikitext
text/x-wiki
== Symbole ==
Trzeba zmodyfikować szablon tak, aby symbole państwowe (''fana'' ë ''herb'') nie były obowiązkowe tylko opcjonalne. Byłbym wdzięczny, jeżeli ktoś kto umie taką zmianę wprowadzić by się tym zajął. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 00:44, 4 łżë 2026 (CEST)
:@[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]]: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Szabl%C3%B3na%3AInfobox-pa%C5%84stw%C3%B2&diff=193764&oldid=193758 Zrobione!] —[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:49, 4 łżë 2026 (CEST)
== Pôrã jiwrów z szablónã ==
Próbòwôł jem ùżëc szablónë do artkila ò [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], le widzã, że pò prôwdze nie jidze jak. Terô, jak to piszã, próba ùżëcégò szablónë je w mòjim [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy/zapisownik|brudnopisu]]. Sóm nie rozmiejã tegò ùprawic, tej piszã tuwò, jaczé móm jiwrë i mdã wdzãczny, jak chtos je ùprawi:
* Herb je òbrzészkòwi - jeżlë sã nick nie dô, to pòle wcyg sã pòkazëwô.
* Stolëcë są aùtomaticzno jakno pòwrózk, tej nie mògã dac pôrã gardów.
* Ni mògã dac przédnika Eùropejsczi Radzëznë, cze przédnika Eùropejsczi Kòmisje - mają pòdpis prezydeńt i premiéra, co prôwdą doch nie je.
* W placu ''gwôsné miono'' pòkaziwô sã ', jeżlë nick nie dóm.
--[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 00:53, 20 łżë 2026 (CEST)
:Update:
:* pkt. 1 - wcyg je jiwer,
:* pkt. 2 - jô bë mógł ùsënąc pòwrózk z infoboxu, le nie wiém czë to nie mdze jiwer w jinszëch,
:* pkt. 3 - to jem zrozmiôł, jak zrobic:),
:* pkt. 4 - tuwò jiwru ju ni ma.
:Infobox je ju na stronie [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], jeżlë chtos chce òbaczëc, jak to wezdrzi. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 00:59, 23 łżë 2026 (CEST)
::[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=E%C3%B9ropejsk%C3%B4_%C3%99nij%C3%B4&curid=1426&diff=196180&oldid=196173 Jô bédëjã] [[Szablóna:Infobox pòliticznô òrganizacjô]]. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:32, 23 łżë 2026 (CEST)
5hga7u9jktzl7yf06avb83plh93p2cz
Szablóna:YouTube
10
12556
215224
212290
2026-09-24T01:22:37Z
Iketsi
3254
shorts
215224
wikitext
text/x-wiki
<includeonly>[[Òbrôzk:YouTube full-color icon (2024).svg|14px|link=]] [https://www.youtube.com/{{#switch:{{{typ}}}
| u | user | użytkownik = user/{{{id|}}}
| c | channel | kanał = {{{id|}}}
| p | playlist | lista = playlist?list={{{id|}}}
| s | shorts = shorts/{{{id|}}}
| v | video | film | #default = watch?v={{{id|{{{v|{{{1|}}}}}}}}}{{#if: {{{list|}}} | &list={{{list|}}} | }}{{#if: {{{t|{{{3|}}}}}} | &t={{{t|{{{3|}}}}}} | }}
}} {{{tit|{{{tituł|{{{titel|{{{2|{{{tit|Film}}}}}}}}}}}}}}}] {{#if: {{{k|}}}| na karnôlu {{YouTube-karnôl|{{{k|}}}}} |}} na {{No self link|YouTube}} {{#if: {{{dł|}}}|<small>({{{dł|}}})</small>|}} {{#if: {{{jaz|}}}|({{jãz.|{{{jaz|}}}}})|}}</includeonly><noinclude>
{{Szablóna szëkba}}
<code><nowiki>{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}}</nowiki></code>
:{{YouTube|uqdmmC3YX08|Òbraznicë - òbrôz sã kłóniô|archive=https://web.archive.org/web/20140307174041/http://www.youtube.com/watch?v=uqdmmC3YX08}}
----
<code><nowiki>{{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34|k=Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej|jaz=csb}}</nowiki></code>
:{{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34|k=Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej|jaz=csb}}
----
<code><nowiki>{{YouTube|v=ZyaTcBWj2FM|tit=Wzorce osobowe inteligencji a mentalność Pomorzan... - prof. Józef Borzyszkowski|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=pl|dł=46:12}}</nowiki></code>
:{{YouTube|v=ZyaTcBWj2FM|tit=Wzorce osobowe inteligencji a mentalność Pomorzan... - prof. Józef Borzyszkowski|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=pl|dł=46:12}}
----
<code><nowiki>{{YouTube|typ=shorts|id=kler7zstbsc|tit=Kaszubski vs śląski WINI x EUGENIUSZ PRYCZKOWSKI|k=WINIWIZJA|jaz=pl}}</nowiki></code>
:{{YouTube|typ=shorts|id=kler7zstbsc|tit=Kaszubski vs śląski WINI x EUGENIUSZ PRYCZKOWSKI|k=WINIWIZJA|jaz=pl}}
</noinclude>
lf5ru8d955bh1u08lxkay4w8yf4q2ev
Brëkòwnik:Iketsi/2
2
12576
215161
214513
2026-09-23T16:52:09Z
Iketsi
3254
+
215161
wikitext
text/x-wiki
== [[Special:SpecialPages]] ==
{| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable"
|+
!#
!
!
!
|-
| align="right" |1
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |2
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |3
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |4
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |5
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |6
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |7
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |8
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |9
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |10
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |11
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |12
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |13
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |14
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |15
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |16
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |17
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |18
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |19
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |20
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |21
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |22
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |23
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |24
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |25
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |26
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |27
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |28
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |29
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |30
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |31
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |32
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |33
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |34
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |35
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |36
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |37
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |38
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |39
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |40
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |41
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |42
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |43
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |44
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |45
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |46
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |47
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |48
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |49
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |50
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |51
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |52
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |53
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |54
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |55
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |56
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |57
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |58
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |59
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |60
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |61
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |62
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |63
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |64
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |65
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |66
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |67
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |68
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |69
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |70
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |71
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |72
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |73
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |74
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |75
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |76
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |77
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |78
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |79
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |80
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |81
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |82
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |83
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |84
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |85
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |86
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |87
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |88
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |89
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |90
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |91
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |92
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |93
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |94
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |95
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |96
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |97
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |98
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |99
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |100
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |11
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |12
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |13
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |14
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |15
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |16
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |17
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |18
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |19
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |110
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |111
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |112
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |113
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |114
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |115
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |116
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |117
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |118
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |119
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |120
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |121
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |122
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |123
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |124
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |125
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |126
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |127
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |128
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |129
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |130
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |131
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |132
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |133
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |134
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |135
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |136
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |137
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |138
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |139
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |140
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |141
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |142
|{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |143
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |144
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |145
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |146
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |147
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |148
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |149
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |150
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |151
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |152
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |153
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |154
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |155
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |156
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |157
|{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |158
|{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |159
|{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |160
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |161
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |162
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |163
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |164
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |165
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |166
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |167
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |168
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |169
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |170
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|}
== C ==
{| class="wikitable"
|+
!
!
|-
|[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
* 2026-05-11 3.02% (138)
* 2026-05-15 2.24% (125)
* 2026-07-01 1.68% (95)
* 2026-08-28 [[Przédnô starna]] (1)
|-
|[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
* 2026-09-22 '''293'''
|-
|[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree>
|-
|[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|+
!
!
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac == Przëpisë ==]]
| rowspan="2" |[[Moduł:RefCheck]]
|-
|[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac przëpisë]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]]
[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]]
...[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Zataconé kategòrie]]
|<categorytree mode="categories">Zataconé kategòrie</categorytree>
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony z błędami skryptów]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony z pętlami szablonów]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë bez òdjimka]] – {{PAGESINCATEGORY:Starnë bez òdjimka|pages}}
|[[Szablóna:Bez òdjimka]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë z òbrôzkã/dodac òpisënk òdjimka]]
| rowspan="2" |[[Szablóna:AùtokatRegex]]
|-
|Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje ([[:Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje/2|2]]; [[:Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje/3|3]])
|-
|Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi ([[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]])
|[[Szablóna:CountExtLinks]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Przeczerowania sparłãczoné z elementã Wikipòdôwków]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë z pòwrózkama do niejistniejącëch lopków]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Artikle brëkùjącé zdrzódłów]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Aùtoritatiwnô kòntrola brëkùje kaszëbsczi eticzétë]]
|
* 2026-08-28 0.50% (29)
* 2026-09-22 '''1193'''
|-
|
* [[:Kategòrëjô:Dodac pòcztowi kòd]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc pòcztowi kòd (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
* [[:Kategòrëjô:Dodac registracyjné tôfle]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc registracyjné tôfle (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
* [[:Kategòrëjô:Dodac SIMC]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc SIMC (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
|[[Szablóna:Wies infobox]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Szablóna cytuj do sprôwdzeniô]]
|
|}
== OK? ==
{| class="wikitable"
|+
!
!
!Desktop
Web
!Mobile
Web
!App
!Kiwix
!
|-
|
|Audio
|
|
|OK
| -
|[[Łobéz]];
|-
|
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]]
|
|
|
|OK
|[[Łobéz]]; [[Linuksowô distribùcëjô]]
|-
|
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer|Kartographer]]
|OK
|OK
|jako obrazek
|Nie
|[[Bólszewka]] (2026-07)
|-
|
|<nowiki>[png] | [png]</nowiki>
|OK
|
|
|
|[[Transcassubia]] (2026-07)
|-
|
|<nowiki>[png] | [png]</nowiki>
[png] | [png]
|OK
|
|
|
|[[Infòrmatika]] (2026-07)
|}
== . ==
<nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki> = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk
== csbwp ==
* [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]]
* {{RKJ|2023|190}}
m6h8pk3hl6h2zo8y3j6g2hbukkfnvxo
215191
215161
2026-09-23T20:49:50Z
Iketsi
3254
/* OK? */ [[Łobez]]
215191
wikitext
text/x-wiki
== [[Special:SpecialPages]] ==
{| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable"
|+
!#
!
!
!
|-
| align="right" |1
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |2
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |3
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |4
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |5
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |6
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |7
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |8
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |9
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |10
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |11
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |12
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |13
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |14
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |15
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |16
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |17
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |18
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |19
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |20
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |21
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |22
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |23
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |24
|{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |25
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |26
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |27
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |28
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |29
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |30
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |31
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |32
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |33
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |34
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |35
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |36
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |37
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |38
|{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |39
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |40
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |41
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |42
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |43
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |44
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |45
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |46
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |47
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |48
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |49
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |50
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |51
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |52
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |53
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |54
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |55
|{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |56
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |57
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |58
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |59
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |60
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |61
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |62
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |63
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |64
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |65
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |66
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |67
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |68
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |69
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |70
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |71
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |72
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |73
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |74
|{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |75
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |76
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |77
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |78
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |79
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |80
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |81
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |82
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |83
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |84
|{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |85
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |86
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |87
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |88
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |89
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |90
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |91
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |92
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |93
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |94
|{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |95
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |96
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |97
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |98
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |99
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |100
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |11
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |12
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |13
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |14
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |15
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |16
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |17
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |18
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |19
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |110
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |111
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |112
|{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |113
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |114
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |115
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |116
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |117
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |118
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |119
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |120
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |121
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |122
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |123
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |124
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |125
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |126
|{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |127
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |128
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |129
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |130
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |131
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|C
|-
| align="right" |132
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |133
|{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |134
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |135
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |136
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |137
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |138
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |139
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |140
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |141
|{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |142
|{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |143
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |144
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |145
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |146
|{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |147
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |148
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |149
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |150
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |151
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |152
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |153
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |154
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |155
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |156
|{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |157
|{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |158
|{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |159
|{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |160
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |161
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |162
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |163
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |164
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |165
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |166
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |167
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |168
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |169
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
| align="right" |170
|{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}}
|[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|}
== C ==
{| class="wikitable"
|+
!
!
|-
|[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
* 2026-05-11 3.02% (138)
* 2026-05-15 2.24% (125)
* 2026-07-01 1.68% (95)
* 2026-08-28 [[Przédnô starna]] (1)
|-
|[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
* 2026-09-22 '''293'''
|-
|[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|<code><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree>
|-
|[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|-
|[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]]
|
|+
!
!
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac == Przëpisë ==]]
| rowspan="2" |[[Moduł:RefCheck]]
|-
|[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac przëpisë]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]]
[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]]
...[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Zataconé kategòrie]]
|<categorytree mode="categories">Zataconé kategòrie</categorytree>
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony z błędami skryptów]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Strony z pętlami szablonów]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë bez òdjimka]] – {{PAGESINCATEGORY:Starnë bez òdjimka|pages}}
|[[Szablóna:Bez òdjimka]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë z òbrôzkã/dodac òpisënk òdjimka]]
| rowspan="2" |[[Szablóna:AùtokatRegex]]
|-
|Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje ([[:Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje/2|2]]; [[:Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje/3|3]])
|-
|Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi ([[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]])
|[[Szablóna:CountExtLinks]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Przeczerowania sparłãczoné z elementã Wikipòdôwków]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë z pòwrózkama do niejistniejącëch lopków]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Artikle brëkùjącé zdrzódłów]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Aùtoritatiwnô kòntrola brëkùje kaszëbsczi eticzétë]]
|
* 2026-08-28 0.50% (29)
* 2026-09-22 '''1193'''
|-
|
* [[:Kategòrëjô:Dodac pòcztowi kòd]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc pòcztowi kòd (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
* [[:Kategòrëjô:Dodac registracyjné tôfle]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc registracyjné tôfle (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
* [[:Kategòrëjô:Dodac SIMC]]
** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc SIMC (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]]
|[[Szablóna:Wies infobox]]
|-
|[[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]]
|
|-
|[[:Kategòrëjô:Szablóna cytuj do sprôwdzeniô]]
|
|}
== OK? ==
{| class="wikitable"
|+
!
!
!Desktop
Web
!Mobile
Web
!App
!Kiwix
!
|-
|
|Audio
|
|
|OK
| -
|[[Łobéz]]/[[Łobez]];
|-
|
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]]
|
|
|
|OK
|[[Łobéz]]/[[Łobez]]; [[Linuksowô distribùcëjô]]
|-
|
|[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer|Kartographer]]
|OK
|OK
|jako obrazek
|Nie
|[[Bólszewka]] (2026-07)
|-
|
|<nowiki>[png] | [png]</nowiki>
|OK
|
|
|
|[[Transcassubia]] (2026-07)
|-
|
|<nowiki>[png] | [png]</nowiki>
[png] | [png]
|OK
|
|
|
|[[Infòrmatika]] (2026-07)
|}
== . ==
<nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki> = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk
== csbwp ==
* [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]]
* {{RKJ|2023|190}}
aekebkqhwhbftmdydoymh5m358klg07
Zymkòwé Czëtanié Remùsa
0
12989
215234
209306
2026-09-24T11:23:44Z
Iketsi
3254
Òbaczë téż
215234
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
'''Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”''' ({{jãz.|pl}} ''Wiosenne Czytanie „Remusa”'') – coroczné swiãto [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturë]], jaczé mô za przédny cél achtniãcé stolemnégò dokazu [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksãdra Majkòwsczégò]] „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]”<ref>{{YouTube|vPlOlMzNVY0|II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”}}</ref>.
* 2025-03-21 – I Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”
* 2026-04-23 – II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”
{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-30|Nastãpnô=+1 rok}}
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Żëcé i przigòdë Remùsa]]
* [[Aleksander Majkòwsczi]]
* [[Stãżëca]]
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
;2025
* https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/64894_wiosenne-czytanie-remusa-organizatorzy-zapraszaja-do-udzialu-w-akcji.html
* [https://kartuzy.info/artykul/stezyca-rozkochani-n1686147 Stężyca. Rozkochani w kaszubszczyźnie i Remusie. Za nami I Zymkòwé Czëtanié Remùsa] – kartuzy.info
** [https://kartuzy.info/galerie/stezyca-rozkochani-g445317 Zdjęcia Stężyca. Rozkochani w kaszubszczyźnie i Remusie. Za nami I Zymkòwé Czëtanié Remùsa – fotorelacja] – kartuzy.info
* [https://nowepomorze.pl/pomorze-home-page/pomorze-wydarzenia-pomorskie-wiadomosci/4413-pierwsze-czytanie-remusa-w-stezycy-po-kaszubsku-polsku-serbsku-tybetansku-i-japonsku.html Pierwsze czytanie "Remusa" w Stężycy. Po kaszubsku, polsku, serbsku, tybetańsku i japońsku] – nowepomorze.pl
;2026
* {{YouTube|vPlOlMzNVY0|II Zymkòwé Czëtanié „Remùsa”}}
* https://kartuzy.info/artykul/ii-wiosenne-czytanie-n1811461
* https://web.archive.org/web/20260519154022/https://radiokaszebe.pl/news/wiosenne-czytanie-remusa-promuja-epopeje-w-stezycy-907
* https://web.archive.org/web/20260422144444/https://radiokaszebe.pl/news/wiosenne-czytanie-remusa-w-stezycy-kultowa-epopeja-i-dudy-887
=== Szëkba ===
{{Szëkba}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Swiãta]]
[[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]]
oeg7yxxst1f01kgx9wvuqy4w7dr0boh
Kaszëbsczé Diktando
0
13033
215167
209976
2026-09-23T18:21:15Z
Iketsi
3254
+ 2005
215167
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
'''Kaszëbsczé Diktando „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”''' ({{jãz.|pl}} ''Dyktando kaszubskie „Piszã pò kaszëbskù – Królewiónka w pałacu”'') – kònkùrs kaszëbsczi òrtografie. Kaszëbsczé Diktando mô dwa pòdtitle: „Piszã pò kaszëbskù” i „Królewiónka w pałacu” (dwajãzëkòwé)<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk</ref>.
* 2002 (I) – [[Gduńsk]]
* 2003 (II) – [[18 rujana]] – [[Wejrowò]]<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/myalbum/photo.php?lid=579</ref><ref>https://web.archive.org/web/20240107174933/http://odroda.kaszubia.com/03-10/gjs_diktando.htm</ref>
* 2004 (III) – [[Kartuzë]]
* 2005 (IV) – [[Pùck]]<ref>https://web.archive.org/web/20231129144054/http://odroda.kaszubia.com/05-05/diktando.html</ref> Wëniczi:
**Spòdleczné szkòłë:
***I môl – Arkadiusz Miotk z [[Przedkòwò|Przodkòwa]]
***II môl – Mark Mejer z Przodkòwa
***III môl – Kamil Jóskòwsczi z Mòjusza
**Gimnazja
*** I môl – Macej Zdrojewsczi ze [[Serakòjce|Srôkòjc]]
*** II môl – Lucyna Jażdżewskô ze Srôkòjc
*** III môl – Marlena Zarach ze Srôkòjc
** Licea
*** I môl – Alicja Pioch z [[Mòjsz|Mòjusza]]
*** II môl – Jizabela Cirockô z [[Bòrzestowò|Bòrzestowa]]
** Starszi
*** I môl – Wojciech Makùrôt z [[Klëkòwô Hëta|Klukòwi Hëtë]]
*** II môl – [[Hana Makùrôt|Hanna Makùrôt]] z [[Lësé Jamë|Lësëch Jóm]]
*** III môl – Anna Cupa z [[Brusë|Brusów]]
** Warkòwi (szkólny ë gazétnicë)
*** I môl – [[Elżbiéta Bùgajnô|Elżbieta Bugajna]] z [[Ramleje|Ramlejów]]
*** II môl – [[Róman Drzéżdżón]] ze [[Starzëno|Starzëna]]
*** III môl – [[Lucyna Sorn]] z [[Mòstë|Mòstów]]
* 2006 (V) –
* ...
* 2019 (XVIII) – [[5 rujana]] gòdzëna 9.00 – [[Słëpsk]]<ref>https://kociewskiezrzeszenie.pl/wp-content/uploads/2019/09/XVIII-REG%C3%99LAMIN-Kasz%C3%ABbscz%C3%A9-Diktando-S%C5%82%C3%ABpsk-2019.doc</ref><ref>https://zsbrusy.pl/n,kaszbscz-diktando-w-slpsk</ref>
* 2020 (XIX)
* 2021 (XX) – [[8 pazdzérznika]] – [[Swòrë]]<ref>https://szkola-swornegacie.pl/xx-kaszbscz-diktando-pisz-p-kaszbsk-krolewionka-w-palacu,1345,pl</ref>
* 2022 (XXI) – [[Miastkò]]<ref>https://mojestrone.com/artykul/za-dwa-lata-swiatowi-n1514531</ref>
* 2023 (XXII)<ref>https://www.zawszepomorze.pl/artykul/11153,krolewionka-w-palacu-czyli-dyktando-kaszubskie-w-chmielnie</ref>
* 2024 (XXIII)<ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-1311-18112024-n1385545</ref><ref>https://www.facebook.com/events/576708801687686/</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/mstrowie-pisnk-n1386830</ref>
* 2025 (XXIV)<ref>https://mojestrone.com/artykul/stzca-palac-krolewionczi-n2181834</ref>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Pòłączoné témë ===
* [[Artur Jablonsczi]]
* [[Wanda Kiedrowska]]
* [[Jerzi Tréder]]
* [[Danuta Pioch]]
* [[Zbigórz Jankòwsczi]]
|col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/dyktando-kaszubskie-krolewionka-w-palacu/?lang=kk
=== Szëkba ===
{{Szëkba}}
{{Szëkba|Kaszubskie dyktando}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]]
oz35qbn16pfhymfty7p9u6msn0jmkqb
Deftones
0
13075
215189
211780
2026-09-23T20:46:40Z
HaxelKaszëba
17492
215189
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
| pòzwa = Deftones
| òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg
| òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r.
| pòwstanié = 1988
| môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
| krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
| mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]]
| lata dzejaniô = 1988–do dzysô
| wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]]
| nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]]
| ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor
| pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]]
| logo = Deftones_logo_(2025).svg
| starna www = https://www.deftones.com
}}
'''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë.
Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie.
W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików.
== Historiô ==
=== Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) ===
Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]].
[[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]]
Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones.
Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù.
Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]].
=== ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) ===
{{Apartny artikel|Adrenaline}}
Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników.
Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]].
=== ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) ===
{{Apartny artikel|Around the Fur}}
Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna.
''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu.
W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna.
=== ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) ===
{{Apartny artikel|White Pony}}
[[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]]
Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka.
Na albùmie nalazłë sã m.jin. ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą.
''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu.
=== ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) ===
{{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}}
[[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]]
Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni m.jin. syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''.
Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù.
Albùm òbjimô m.jin. ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu.
=== Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) ===
{{Apartny artikel|Diamond Eyes}}
W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna.
Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]].
W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones.
=== ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) ===
[[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]]
W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''.
W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë.
W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]].
=== ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) ===
W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë.
''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów.
W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd.
=== ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) ===
Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]].
W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié.
Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]].
== Nôleżnicë karna ==
=== Terôczasny nôleżnicë: ===
* [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small>
* [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small>
* [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small>
* [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small>
=== Ùszłi nôleżnicë: ===
* Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small>
* [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small>
* John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small>
* [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small>
=== Òs czasu ===
{{#tag:timeline|
ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15
Alignbars = justify
DateFormat = dd/mm/yyyy
Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4
ScaleMajor = increment:2 start:1989
ScaleMinor = increment:1 start:1989
Colors =
id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista
id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista
id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista
id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista
id:Bass value:blue legend:Basysta
id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling
id:Drums value:orange legend:Perkùsysta
id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë
id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié
id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié
id:bars value:gray(0.95)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
layer:back
color:black
at:03/10/1995
at:28/10/1997
at:20/06/2000
at:20/05/2003
at:31/10/2006
at:04/05/2010
at:12/11/2012
at:08/04/2016
at:25/09/2020
at:22/08/2025
layer:back
color:Other
at:01/03/1991
at:01/11/1992
at:30/08/1993
at:30/11/1993
at:10/04/1998
at:12/05/2001
at:27/08/2002
at:04/10/2005
at:16/04/2011
at:25/10/2011
at:20/04/2013
at:10/04/2020
BarData =
bar:Moreno text:"Chino Moreno"
bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter"
bar:Jackman text:"Lance Jackman"
bar:Valencia text:"Mark Valencia"
bar:Lopez text:"Shaun Lopez"
bar:Garcia text:"Dominic Garcia"
bar:Cheng text:"Chi Cheng"
bar:Vega text:"Sergio Vega"
bar:Sablan text:"Fred Sablan"
bar:Delgado text:"Frank Delgado"
bar:Cunningham text:"Abe Cunningham"
bar:Taylor text:"John Taylor"
PlotData=
width:13
bar:Moreno from:start till:end color:Vocals
bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3
bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar
bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3
bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar
bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3
bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7
bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar
bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3
bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar
bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7
bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3
bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass
bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums
bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass
bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3
bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass
bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3
bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7
bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass
bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3
bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass
bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3
bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7
bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys
bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3
bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums
bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums
bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{| class="wikitable" border="1"
|-
!rowspan="2"|Rok
!rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù
!colspan="13"|Pòzycjô w lëstach
!rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref>
!rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref>
|-
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Néderlandzkô|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref>
|-
|1995
|'''''[[Adrenaline]]'''''
* Wëdóné: 1 rujana 1995
* Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]]
|align="center"|23
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|1,000 000+<ref name="RIAA" />
|RIAA: Złotô / Platinowô<br />
[[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref>
|-
|1997
|'''''[[Around the Fur]]'''''
* Wëdóné: 28 rujana 1997
* Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros.
|align="center"|29
|align="center"|56
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"|41
|align="center"|99
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"|32
|align="center"| —
|align="center"| —
|760,000+
|RIAA: Złotô<br />
BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref>
|-
|2000
|'''''[[White Pony]]'''''
* Wëdóné: 20 czerwińca 2000
* Wëtwórniô: Maverick Records
|align="center"|3
|align="center"|13
|align="center"|2
|align="center"|21
|align="center"|68
|align="center"|39
|align="center"|6
|align="center"|27
|align="center"|27
|align="center"|35
|align="center"|13
|align="center"|19
|align="center"|14
|1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref>
|RIAA: Platinowô <br />
[[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br />
BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref>
|-
|2003
|'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'''''
* Wëdóné: 20 maja 2003
* Wëtwórniô: Maverick Records
|align="center"|2
|align="center"|7
|align="center"|4
|align="center"|14
|align="center"|19
|align="center"|20
|align="center"|14
|align="center"|22
|align="center"|29
|align="center"|23
|align="center"|9
|align="center"|18
|align="center"|2
|567,000+
|RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô
|-
|2006
|'''''[[Saturday Night Wrist]]'''''
* Wëdóné: 31 rujana 2006
* Wëtwórniô: Maverick Records
|align="center"|10
|align="center"|33
|align="center"|26
|align="center"|5
|align="center"|31
|align="center"|18
|align="center"|33
|align="center"|63
|align="center"| —
|align="center"|35
|align="center"|33
|align="center"|32
|align="center"|8
|250,000+
|
|-
|2010
|'''''[[Diamond Eyes]]'''''
* Wëdóné: 4 maja 2010
* Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]]
|align="center"| 6
|align="center"| 26
|align="center"| 22
|align="center"| 45
|align="center"| 11
|align="center"| 13
|align="center"| 23
|align="center"| 55
|align="center"| 31
|align="center"| 25
|align="center"| 12
|align="center"| 17
|align="center"| 8
|
|
|-
|2012
|'''''[[Koi No Yokan]]'''''
* Wëdóné: 2012
* Wëtwórniô: Warner Bros. Records
|align="center"|11
|align="center"|30
|align="center"|16
|align="center"|49
|align="center"|22
|align="center"|25
|align="center"|30
|align="center"|28
|align="center"|51
|align="center"|—
|align="center"|35
|align="center"|—
|align="center"|8
|
|
|-
|2016
|'''''[[Gore]]'''''
* Wëdóné: 2016
* Wëtwórniô: Warner Bros. Records
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|align="center"|?
|
|
|-
|2020
|'''''[[Ohms]]'''''
* Wëdóné: 2020
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
|
|
|-
|2025
|'''''[[Private Music]]'''''
* Wëdóné: 2025
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
| align="center" |
|
|
|-
| colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kómpilacje ===
{| class="wikitable" border="1"
|-
!rowspan="2"|Rok
!rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù
!colspan="13"|Pòzycjô w lëstach
!rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US
!rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" />
|-
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Néderlandzkô|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" />
!style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" />
|-
|2005
|'''''[[B-Sides & Rarities]]'''''
* Wëdóné: 4 rujana 2005
* Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records
|align="center"|43
|align="center"| —
|align="center"|30
|align="center"| —
|align="center"|93
|align="center"|54
|align="center"|59
|align="center"|—
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|align="center"| —
|
|
|-
|align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Demo ===
{| class="wikitable" border="1"
|-
!Rok
!Pòzwa dema
|-
|1993
|'''''[[Like a Linus]]'''''
* Wëdóné: 30 smùtana 1993
* Wëtwórniô: Deftones
|}
=== EPczi ===
{| class="wikitable" border="1"
|-
!Rok
!Pòzwa EPczi
|-
|1998
|'''''[[Live (Deftones album)|Live]]'''''
* Wëdóné: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros.
|-
|2001
|'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]'''''
* Wëdóné: 12 strëmiannika 2001
* Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros.
|}
=== Syngle ===
{| class="wikitable" border="1"
|-
!rowspan="2"| Rok
!rowspan="2"| Syngel
!colspan="5"| Pòzycjô w lëstach
!rowspan="2"| Albùm
|-
!style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" />
!style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref>
!style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref>
|-
|1995
|„7 Words“
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|rowspan="2"|''[[Adrenaline]]''
|-
|1996
|„Bored“
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|-
|1997
|„My Own Summer (Shove It)“
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|29
|rowspan="2"|''[[Around the Fur]]''
|-
|1998
|„Be Quiet and Drive (Far Away)“
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|29
|align="center"|—
|align="center"|50
|-
|rowspan="2"|2000
|„Change (In the House of Flies)“
|align="center"|105
|align="center"|3
|align="center"|9
|align="center"|—
|align="center"|53
|rowspan="3"|''[[White Pony]]''
|-
|„Back to School (Mini Maggit)“
|align="center"|—
|align="center"|27
|align="center"|35
|align="center"|26
|align="center"|35
|-
|2001
|„Digital Bath“
|align="center"|—
|align="center"|16
|align="center"|38
|align="center"|—
|align="center"|—
|-
|rowspan="2"|2003
|„Minerva“
|align="center"|120
|align="center"|9
|align="center"|16
|align="center"|50
|align="center"|15
|rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''
|-
|„Hexagram“
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|68
|-
|2006
|„Hole in the Earth“
|align="center"|—
|align="center"|18
|align="center"|19
|align="center"|—
|align="center"|69
|rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]''
|-
|2007
|„Mein“
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|40
|align="center"|—
|align="center"|—
|-
|rowspan="4"| 2010
|„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref>
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|align="center"|—
|rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]''
|-
|„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref>
|align="center"|—
|align="center"|16
|align="center"|10
|align="center"|—
|align="center"|—
|-
|„Sextape“
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|—
|-
|„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref>
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|21
| style="text-align:center;"|—
| style="text-align:center;"|—
|-
|align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bibliografiô ==
* Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/
* ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574
* ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Deftones| ]]
7deo365cuza23leg488rp0sj63gwnzz
Brëkòwnik:HaxelKaszëba
2
13107
215221
214382
2026-09-24T00:22:18Z
HaxelKaszëba
17492
215221
wikitext
text/x-wiki
{{Babel|pl|csb-4|en-3}}
=== Mòjn wszëtczim! ===
Nazéwóm sã Alan, ale w jinternece jem znóny jakno Haxel. Jem Kaszëbą z [[Pùck|Pùcka]] i jinteresëjã sã historią, kaszëbizną a téż mùzyką. Mòje lubòtné mùzyczné karna to [[Rage against the machine]], [[Primer55]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Kazik na żywo|KNŻ]] a drobkã lëdóm czëc [[Sepultura|Sepulturã]]. Znajã leno kaszëbsczi z mòjégò òkrãżô, a gramaticzi jem sã naùcził òd drëchów, tej czasama mògã robic fele :ppp
Jak nalézesz jaczés fele w mòjich artiklach, drist mòżesz je ùprawic :)
(Pòzdro dlô lëdzy z etno)
{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Ten brëkòwnik mësli, że Kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}
{{Lëdô Pòdzãkòwania}}
<div style="margin-bottom:-1.0em;"></div>
{{Brëkòkôstka
| ramka = Black
| tło2 = #CC0000
| tło1 = White
| farwa2 = White
| 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|50px]]
| 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą.
}}
{{clear}}
[[Òbrôzk:Main Barnstar Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrusã38]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]]
----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Alanie!]]
== Mój Wkłôd ==
=== Historiô ===
* [[Restaùracjô Meiji]]
* [[Swiãtopôłk II Bëlny]]
=== Deftones===
* [[Deftones]]
==== Bëtnicë ====
* [[Chino Moreno]]
* [[Stephen Carpenter]]
* [[Abe Cunningham]]
==== Albùmë ====
* [[Adrenaline]]
* [[Around the Fur]]
* [[White Pony]]
* [[Deftones (albùm)]]
* [[B-Sides & Rarities]]
* [[Saturday Night Wrist]]
* [[Diamond Eyes]]
=== Téż mùzyczné starnë ===
* [[Limp Bizkit]]
* [[Sepultura]]
* [[Iron Maiden]]
* [[Rapcore]]
=== Jiné starnë ===
* [[Przédnô starna]]
* [[Mésterstwò Swiata w Fùsbalë 2026]]
* [[Luce (maskòtka)]]
59b3qzz21yztwoeibkb754r596bqa2t
Sulãcyn
0
13301
215020
213972
2026-09-23T13:36:14Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215020
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Sulãcyn|céch=POL Sulęcin COA.svg|fana=POL Sulęcin flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=sulęciński|adjektiw_fem=Sulãcyńskô|karta=|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=Sulãcyńsczi|wiéchrzëzna=8,56|stopniN=52|minutN=26|stopniE=15|lëdztwò=9864|rok=31.12.2021|minutE=06|www=https://sulecin.pl/|bùrméster=Dariusz Ejchart|adres_um=ul. Lipowa 18|kod_poczt_um=69-200 Sulãcyn|pòcztowi kòd=69-200|registracëjné tôfle=FSU|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Sulęcin|rodzôcz=Sulãcyna}}
[[Òbrôzk:Sulęcin - fotopolska.eu (165905).jpg|mały|Sulãcyn]]
'''Sulãcyn''' ({{jãz.|pl}} ''Sulęcin'', {{jãz.|de}} ''Zielenzig'') – to krézowé gard w [[Lubùsczé wòjewództwò|lubùsczim wòjewództwie]], [[Sulãcëńsczi kréz|sulãcyńsczim krézu]] krézu ë gardowò-wsowi gminë Sulãcyn.
Wedle pòdôwków GUS z 31 gòdnika 2021 r. gard miôł 9864 mieszkańców.
== Historiô ==
Gard rozwinął sã ze [[Słowianie|słowiańsczi]] tôrgòwi òsadë na krziżowiszczu szlachów [[Frankfùrt nad Òdrą]] – [[Pòznanié]], [[Krosno Òdrzańsczé]] – [[Gorzów Wielkopolski|Gòrzów Wiôlgòpòlsczi]]. Do XII stalata nalezôł sã we władanim piastowsczich ksyżãtów Śląska. Henrik Brodaty przekôzôł gard razã z 10 wsama Mroczkòwi z Pògòrzeli, chtëren z kòlé òddôł gò w 1244 rokù templariuszóm. W 1258 rokù przeszedł pòd brandenbùrsczé panowanié. W 1269 rokù Otto, brandenbùrsczi margrabia, wëstawùł w Sulãcënie zómk. Pòlsczé władztwò nastało tu znowa pò wëbùchù wòjnë ò przënôleżnotã lëbùsczi zemi w 1319 rokù. Sëgnãłë tu na czile lat grańce głogòwsczégò ksyżstwa. W 1322 rokù piastowsczi ksyżëc Henrik IV Wierny w blësczich Lëbniewicach zatwiérdzôł prawa joannitów do gardu i zómkù z òkòlim<ref>Edward Rymar, ''Rywalizacja o ziemię lubuską i kasztelanię międzyrzecką'', w: ''Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka'', nr 4/1979, s. 489.</ref>. Władalë òni gardã ë òkòlim aże do 1810 rokù – do sekùlarizacëji. Brandenbùrgiô òdzëska gard w 1326 rokù. Òd 1373 do 1415 rokù gard béł pòd panowanim Lëksembùrgów.
Òd 1415 rokù, aże do kùńca I swiatowi wòjnë nad gardã panowalë Hohenzollernowie.
W 1574 rokù w Sulãcënie doszło do zéńdzeniô udawającégò sã do Warszawë orszakù Henrika Walezégò z pòwitalną delegacëją pòlsczi szlachtë. W 1657 rokù przez gard przeszła òdwetowô ekspedycëjô Stefana Czarniecczégò procëm Brandenbùrgii. W czasu napòleońsczich wòjnów w 1806 rokù gard nalezôł sã pòd òkùpacëją Francuzów.
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 9864 (31.12.2021)
* Wiéchrzëzna gardu: 8,56 km<sup>2</sup>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
gtsp5nrtaawf0h3lixxaz0h3zg1z1pt
215041
215020
2026-09-23T13:40:14Z
Terrus38
14026
215041
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Sulãcyn|céch=POL Sulęcin COA.svg|fana=POL Sulęcin flag.svg{{!}}border|adjektiw_mask=sulęciński|adjektiw_fem=Sulãcyńskô|karta=|wòjewództwò=lubùsczé|kréz=Sulãcyńsczi|wiéchrzëzna=8,56|stopniN=52|minutN=26|stopniE=15|lëdztwò=9864|rok=31.12.2021|minutE=06|www=https://sulecin.pl/|bùrméster=Dariusz Ejchart|adres_um=ul. Lipowa 18|kod_poczt_um=69-200 Sulãcyn|pòcztowi kòd=69-200|registracëjné tôfle=FSU|czerënkòwi numer=(+48) 95|commons=Category:Sulęcin|rodzôcz=Sulãcëna}}
[[Òbrôzk:Sulęcin - fotopolska.eu (165905).jpg|mały|Sulãcyn]]
'''Sulãcyn''' ({{jãz.|pl}} ''Sulęcin'', {{jãz.|de}} ''Zielenzig'') – to krézowé gard w [[Lubùsczé wòjewództwò|lubùsczim wòjewództwie]], [[Sulãcëńsczi kréz|sulãcyńsczim krézu]] krézu ë gardowò-wsowi gminë Sulãcyn.
Wedle pòdôwków GUS z 31 gòdnika 2021 r. gard miôł 9864 mieszkańców.
== Historiô ==
Gard rozwinął sã ze [[Słowianie|słowiańsczi]] tôrgòwi òsadë na krziżowiszczu szlachów [[Frankfùrt nad Òdrą]] – [[Pòznanié]], [[Krosno Òdrzańsczé]] – [[Gorzów Wielkopolski|Gòrzów Wiôlgòpòlsczi]]. Do XII stalata nalezôł sã we władanim piastowsczich ksyżãtów Śląska. Henrik Brodaty przekôzôł gard razã z 10 wsama Mroczkòwi z Pògòrzeli, chtëren z kòlé òddôł gò w 1244 rokù templariuszóm. W 1258 rokù przeszedł pòd brandenbùrsczé panowanié. W 1269 rokù Otto, brandenbùrsczi margrabia, wëstawùł w Sulãcënie zómk. Pòlsczé władztwò nastało tu znowa pò wëbùchù wòjnë ò przënôleżnotã lëbùsczi zemi w 1319 rokù. Sëgnãłë tu na czile lat grańce głogòwsczégò ksyżstwa. W 1322 rokù piastowsczi ksyżëc Henrik IV Wierny w blësczich Lëbniewicach zatwiérdzôł prawa joannitów do gardu i zómkù z òkòlim<ref>Edward Rymar, ''Rywalizacja o ziemię lubuską i kasztelanię międzyrzecką'', w: ''Śląski Kwartalnik Historyczny Sobótka'', nr 4/1979, s. 489.</ref>. Władalë òni gardã ë òkòlim aże do 1810 rokù – do sekùlarizacëji. Brandenbùrgiô òdzëska gard w 1326 rokù. Òd 1373 do 1415 rokù gard béł pòd panowanim Lëksembùrgów.
Òd 1415 rokù, aże do kùńca I swiatowi wòjnë nad gardã panowalë Hohenzollernowie.
W 1574 rokù w Sulãcënie doszło do zéńdzeniô udawającégò sã do Warszawë orszakù Henrika Walezégò z pòwitalną delegacëją pòlsczi szlachtë. W 1657 rokù przez gard przeszła òdwetowô ekspedycëjô Stefana Czarniecczégò procëm Brandenbùrgii. W czasu napòleońsczich wòjnów w 1806 rokù gard nalezôł sã pòd òkùpacëją Francuzów.
== Pòdôwczi ==
* Lëdztwò gardu: 9864 (31.12.2021)
* Wiéchrzëzna gardu: 8,56 km<sup>2</sup>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]]
[[Kategòrëjô:Lubùsczé wòjewództwò]]
egyo8sut51d9yxciqtchjodvz94hvg4
Brëkòwnik:HaxelKaszëba/brudnopis
2
13324
215133
214380
2026-09-23T16:14:48Z
HaxelKaszëba
17492
UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na Floridze. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk]]ù, [[funk metal]]ù a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie Wes Borland|We…”
215133
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na Floridze. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk]]ù, [[funk metal]]ù a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtné przez Freda Dursta, Wesa Borlanda, [[John Otto|Johna Otto]] a DJ'a Lethala. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit dobił midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
254jwz0urbk0j2bpxukr8mi4xbs0fd4
215135
215133
2026-09-23T16:16:47Z
HaxelKaszëba
17492
215135
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal]]ù a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtné przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
mov01x02p4o1hh3gcdl5ilblywv76g8
215136
215135
2026-09-23T16:17:12Z
HaxelKaszëba
17492
215136
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal]]ù a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
agazuztbfbu74iatw6yoswp5w6et188
215143
215136
2026-09-23T16:30:45Z
HaxelKaszëba
17492
215143
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal]]ù a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mòzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
4z397r3rs0w0zcpttrow0pkycb4gljz
215146
215143
2026-09-23T16:34:30Z
HaxelKaszëba
17492
215146
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mòzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
et965op0azg7p5jke1tonibqs5f5vxb
215166
215146
2026-09-23T18:14:57Z
HaxelKaszëba
17492
215166
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
fhyv2zcxu6mxy4bj9xdeqdoxjijam7c
215169
215166
2026-09-23T18:25:51Z
HaxelKaszëba
17492
215169
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''[[Counterfeit]]'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' George'a Michaela.
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a House of Pain. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w Japóńsce.
bdppxe0xyx6buc1pdabx1k4g0075vo4
215170
215169
2026-09-23T18:28:44Z
HaxelKaszëba
17492
215170
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''[[Counterfeit]]'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
tutlk8cwol5acjcyoin0w494su7m62t
215172
215170
2026-09-23T18:54:30Z
HaxelKaszëba
17492
215172
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''[[Counterfeit]]'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''.
Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''[[Nookie]]'', ''Re-Arranged'' a ''[[Break Stuff]]''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
0lwbmhezovqdh67qu84cbvtndr1csc9
215173
215172
2026-09-23T18:55:14Z
HaxelKaszëba
17492
215173
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''[[Counterfeit]]'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''[[Nookie]]'', ''Re-Arranged'' a ''[[Break Stuff]]''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
4b4uhm3n0y4018c751wdkhg99dqhdow
215174
215173
2026-09-23T19:03:27Z
HaxelKaszëba
17492
215174
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''[[Counterfeit]]'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''[[Nookie]]'', ''Re-Arranged'' a ''[[Break Stuff]]''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
rf625vf31jypxow18kvg9kdyj7kssv2
215175
215174
2026-09-23T19:16:45Z
HaxelKaszëba
17492
215175
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''[[Counterfeit]]'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''[[Nookie]]'', ''Re-Arranged'' a ''[[Break Stuff]]''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''[[Take a Look Around]]'', ''[[Rollin' (Air Raid Vehicle)]]'', ''[[My Generation]]'' a téż ''[[My Way]]''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
22k019h5kyo9vjavwmwwjpiem4u8o4k
215176
215175
2026-09-23T19:18:00Z
HaxelKaszëba
17492
215176
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
qjfher669w2e3ay17tnm0npkr8ubwnl
215177
215176
2026-09-23T19:36:48Z
HaxelKaszëba
17492
215177
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchliészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
14hs7zmxqamri9j5dp14ll4qm1ifok0
215179
215177
2026-09-23T19:45:53Z
HaxelKaszëba
17492
215179
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
0nu4svxo484tcjnlcudbdh41g9nixhr
215180
215179
2026-09-23T19:52:21Z
HaxelKaszëba
17492
215180
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwrót Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
p5d76ijeonh96anbpp7ls6b5wzxui9l
215183
215180
2026-09-23T20:43:27Z
HaxelKaszëba
17492
215183
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Woodstock '99'' ===
W lëpińcu 1999 rokù Limp Bizkit wëstąpił òb czas festiwalu [[Woodstock '99]] w Rome w kraju Nowy Jork. Kòncert òdbéł sã òb czas drëdżégò dnia festiwalu a przëcygnął wiôlgą pùblicznotã.
Wëstãp karna, maklëwno wëkònanié ''Break Stuff'', òstôł pózdni szerok òpisóny w zrzeszë z rëchwama, jaczé miałë plac òb czas festiwalu. Wëdarzeniô z Woodstock '99 stałë sã jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch sztótów w historie Limp Bizkit.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
8li0j3dx7uwvjogwqicv9vazal0nfo9
215194
215183
2026-09-23T21:16:23Z
HaxelKaszëba
17492
215194
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. W trakcym wëkònëwaniô ùsôdzkù ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chterné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
pxuvkgc4gx8v17r42stgvw953fb7wmk
215195
215194
2026-09-23T21:17:22Z
HaxelKaszëba
17492
215195
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. W trakcym wëkònëwaniô ùsôdzkù ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chterné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
3oswrja44jhb2n3dkgguf4neslwwsp7
215196
215195
2026-09-23T21:19:45Z
HaxelKaszëba
17492
215196
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chterné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
lwig8ddtn95xybadjjm86ugipb46f5g
215197
215196
2026-09-23T21:41:05Z
HaxelKaszëba
17492
215197
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chterné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
ppumahrfl3pld8rgqtiiii7jbcdte9b
215199
215197
2026-09-23T22:06:43Z
HaxelKaszëba
17492
215199
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chterné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné kranowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
0i37ni4tjgim9yev6bn7arjtqcnicpc
215200
215199
2026-09-23T22:07:38Z
HaxelKaszëba
17492
215200
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chterné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
haguh4azsp84po1xkls0z1s3zuzifdb
215201
215200
2026-09-23T22:10:42Z
HaxelKaszëba
17492
215201
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpëła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
sywp6s6r2ybqli4gzos3tse2pn43xbz
215202
215201
2026-09-23T22:24:25Z
HaxelKaszëba
17492
215202
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
ggwwe8qf4b1mku9530vmquh4xu3nb27
215203
215202
2026-09-23T22:30:09Z
HaxelKaszëba
17492
215203
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
3o2nhk5le2hh5513neu2xgzjyg2pyhg
215204
215203
2026-09-23T22:31:28Z
HaxelKaszëba
17492
215204
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
6zmv0ygcwumr7jlk3cd8o15ct8ojv8n
215205
215204
2026-09-23T22:38:57Z
HaxelKaszëba
17492
215205
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
g2ybpcb3947mdtfjk4q42016wl8xpvg
215206
215205
2026-09-23T22:48:06Z
HaxelKaszëba
17492
215206
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnął kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnął kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
obey0k03z1pu6r2ep7z4iy73gcj3ode
215207
215206
2026-09-23T22:49:14Z
HaxelKaszëba
17492
215207
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
2nlsmz7gultt1xexgnnle2tlkagf5td
215209
215207
2026-09-23T22:58:13Z
HaxelKaszëba
17492
215209
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
eany1kl0r3smljotbvd7s96vi8ri7b4
215210
215209
2026-09-23T22:59:42Z
HaxelKaszëba
17492
215210
wikitext
text/x-wiki
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
i7pdi0y9ejgp97t7sht9rd84cf0xh47
215211
215210
2026-09-23T23:10:04Z
HaxelKaszëba
17492
215211
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
0uk7bwl3i66xgv8ye4po3w43q9p7hhy
215212
215211
2026-09-23T23:20:22Z
HaxelKaszëba
17492
215212
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
2l5sgr81yd7z4du182zcml6aimlzry6
215213
215212
2026-09-23T23:25:59Z
HaxelKaszëba
17492
DOLMACZENIÉ :((((
215213
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Albumy studyjne ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Tytuł
!colspan=13|Pozycja na liście
!rowspan=2|Certyfikat
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj stronę | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | tytuł = Limp Bizkit; Billboard 200 | autor = | opublikowany = billboard.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj stronę | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | tytuł = Limp Bizkit | autor = | opublikowany = billboard.com | praca = Billboard Canadian Albums | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj stronę | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | tytuł = Limp Bizkit UK Chart | opublikowany = officialcharts.com | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj stronę | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit French Albums Chart | opublikowany = lescharts.com | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj stronę | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | opublikowany = austriancharts.at | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj stronę | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | opublikowany = finnishcharts.com | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj stronę | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | opublikowany = swedishcharts.com | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj stronę | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | opublikowany = charts.org.nz | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj stronę | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit Australian Albums Chart | opublikowany = australian-charts.com | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj stronę | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | tytuł = Limp Bizkit Australian Singles Chart | opublikowany = australian-charts.com | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj stronę | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | opublikowany = hitparade.ch | język = de | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj stronę | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | tytuł = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | opublikowany = musicline.de | język = de | data dostępu = 2013-12-29 | archiwum = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowano = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj stronę | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | tytuł = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | opublikowany = musicline.de | język = de | data dostępu = 2013-12-29 | archiwum = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowano = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj stronę | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | tytuł = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | opublikowany = dutchcharts.nl | język = en | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj stronę | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | tytuł = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | opublikowany = olis.onyx.pl | język = pl | data dostępu = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj stronę | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | tytuł = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | opublikowany = olis.onyx.pl | język = pl | data dostępu = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj stronę | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | tytuł = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | opublikowany = olis.onyx.pl | język = pl | data dostępu = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj stronę | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | tytuł = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | opublikowany = olis.onyx.pl | język = pl | data dostępu = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj stronę | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | tytuł = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | opublikowany = olis.onyx.pl | język = pl | data dostępu = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wydany: 1 lipca 1997
* Wytwórnia: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | tytuł = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | autor = | opublikowany = discogs.com | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platynowa płyta<ref name="RIAA">{{Cytuj stronę | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | tytuł = American certifications – Limp Bizkit | data dostępu = 2012-09-25 | opublikowany = Recording Industry Association of America | język = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platynowa płyta<ref name=MC>{{cytuj stronę | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | tytuł = Gold & Platinum | autor = | opublikowany = musiccanada.com | praca = Limp Bizkit | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złota płyta<ref name="ARIA">{{Cytuj stronę | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | tytuł = ARIA Charts – Accreditations | data dostępu = 2008-05-14 | opublikowany = Australian Recording Industry Association | język = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złota płyta<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | tytuł = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data dostępu = 2013-09-10 | opublikowany = British Phonographic Industry | język = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wydany: 22 czerwca 1999
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | tytuł = Limp Bizkit – Significant Other | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platynowa płyta<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platynowa płyta<ref name=MC />
* AUS: 2× platynowa płyta<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platynowa płyta<ref>{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | tytuł = top 50 albums | autor = | opublikowany = web.archive.org | praca = Chart#1229 - SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platynowa płyta<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | tytuł = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data dostępu = 2013-09-10 | opublikowany = British Phonographic Industry | język = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platynowa płyta<ref name=bestsell>{{cytuj stronę | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | tytuł = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | autor = | opublikowany = bestsellingalbums.org | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złota płyta<ref name=BVMI>{{cytuj stronę | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | tytuł = GOLD-/PLATIN-Datenbank | autor = | opublikowany = musikindustrie.de | praca = Limp Bizkit | data = | język = de | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złota płyta<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złota płyta<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wydany: 17 października 2000
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | tytuł = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platynowa płyta<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platynowa płyta<ref name=MC />
* AUS: 5× platynowa płyta<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platynowa płyta<ref name=bestsell2>{{cytuj stronę | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | tytuł = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | autor = | opublikowany = bestsellingalbums.org | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platynowa płyta<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | tytuł = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data dostępu = 2013-09-10 | opublikowany = British Phonographic Industry | język = en}}</ref>
* NLD: platynowa płyta<ref name=bestsell2 />
* AUT: platynowa płyta<ref name=bestsell2 />
* SWI: platynowa płyta<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platynowa płyta<ref name=musiikki>{{cytuj stronę | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | tytuł = Kulta- ja platinalevyt | autor = | opublikowany = ifpi.fi | praca = | data = Ulkomaiset | język = fi | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złota płyta<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złota płyta<ref name=bestsell2 />
* DEU: złota płyta<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złota płyta<ref>{{Cytuj | tytuł = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://archive.ph/20140924184154/http://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | opublikowany = ZPAV | data dostępu = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wydany: 23 września 2003
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | tytuł = Limp Bizkit – Results May Vary | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platynowa płyta<ref name="RIAA" />
* AUS: platynowa płyta<ref name="ARIA" />
* NZL: złota płyta<ref name=bestsell3 />
* UK: złota płyta<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | tytuł = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data dostępu = 2013-09-10 | opublikowany = British Phonographic Industry | język = en}}</ref>
* DEU: złota płyta<ref name=BVMI />
* AUT: złota płyta<ref name=bestsell3>{{cytuj stronę | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | tytuł = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | autor = | opublikowany = bestsellingalbums.org | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złota płyta<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wydany: 28 czerwca 2011
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | tytuł = Limp Bizkit – Gold Cobra | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złota płyta<ref>{{cytuj stronę | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | tytuł = Limp Bizkit, Gold Cobra | autor = | opublikowany = web.archive.org | data = | język = de | data dostępu = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wydany: 31 października 2021
* Wytwórnia: [[Suretone Records|Suretone]]
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | tytuł = Limp Bizkit – Still Sucks | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” oznacza, że album nie był notowany.
|}
=== Minialbumy ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Tytuł
!colspan=12|Pozycja na liście
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wydany: 3 maja 2005
* Wytwórnia: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | tytuł = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” oznacza, że album nie był notowany.
|}
=== Albumy remiksowe ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Tytuł
!colspan=8|Pozycja na liście
!rowspan=2|Certyfikat
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wydany: 4 grudnia 2001
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | tytuł = Limp Bizkit – New Old Songs | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złota płyta<ref name="RIAA" />
* UK: złota płyta<ref>{{cytuj stronę | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | tytuł = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | autor = | opublikowany = bestsellingalbums.org | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kompilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Tytuł
!colspan=7|Pozycja na liście
!rowspan=2|Certyfikat
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj stronę | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | tytuł = Chart Log UK 1994–2010 | autor = | opublikowany = zobbel.de | praca = Limp Bizkit | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wydany: 8 listopada 2005
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | tytuł = Limpbizkit* – Greatest Hitz | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platynowa płyta<ref>{{Cytuj stronę | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | tytuł = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data dostępu = 2013-09-10 | opublikowany = British Phonographic Industry | język = en}}</ref>
* USA: złota płyta<ref name="RIAA" />
* AUS: złota płyta<ref name="ARIA" />
* NZL: złota płyta<ref>{{cytuj stronę | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | tytuł = GREATEST HITZ certifications and sales | autor = | opublikowany = bestsellingalbums.org | praca = | data = | język = en | data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złota płyta<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wydany: 12 maja 2008
* Wytwórnia: Spectrum
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | tytuł = ''The Collected'' Limp Bizkit | autor = | opublikowany = allmusic.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wydany: 19 lipca 2011<ref>{{cytuj stronę |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |tytuł = ''Icon'' Limp Bizkit |autor = |opublikowany = allmusic.com |data = |język = en |data dostępu = 2025-09-26}}</ref>
* Wytwórnia: Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | tytuł = Limp Bizkit – Icon | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” oznacza, że album nie był notowany.
|}
=== Albumy koncertowe ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Tytuł
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wydany: 13 maja 2008
* Wytwórnia: Liberation
* Format<ref name=rip>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | tytuł = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albumy wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Tytuł
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wydany: 9 listopada 2005
* Wytwórnia: Flip, Interscope
* Format<ref>{{cytuj stronę | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | tytuł = Limpbizkit* – Greatest Videoz | autor = | opublikowany = discogs.com | data = | język = en | data dostępu = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wydany: 31 marca 2008
* Wytwórnia: Liberation
* Format<ref name=rip />: DVD
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
s6x3opbwj27tf0v4tzhbkfk453is773
215214
215213
2026-09-23T23:55:39Z
HaxelKaszëba
17492
215214
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 - SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
tnpdxkc73w6ldp57a19wcjmuhuomz45
215215
215214
2026-09-23T23:56:49Z
HaxelKaszëba
17492
215215
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 - SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
r439ka1da9xto1weexq6fjuwplx1epv
215219
215215
2026-09-24T00:17:20Z
HaxelKaszëba
17492
215219
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 - SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
=== Syngle ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
!rowspan=2|Albùm
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Hot 100|USA]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/hsi/ | titel = Limp Bizkit; Billboard Hot 100 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Singles Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP+BIZKIT; DISCOGRAPHIE LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = austriancharts.at | prôca = Limp Bizkit in der österreichischen Hitparade | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | prôca = Limp Bizkit IN DUTCH CHARTS | data = | jãzëk = nl | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Top 100 Singles|IRL]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=LImp+Bizkit | titel = DISCOGRAPHY LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = irish-charts.com | prôca = Singles | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=limp+bizkit | titel = Search for: limp bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | prôca = Song | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|-
|1997
|align=left|„Counterfeit”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=3|''Three Dollar Bill, Y’All$''
|-
|rowspan=2|1998
|align=left|„Sour”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Faith”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|rowspan=4|1999
|align=left|„Nookie”
|| 80 || — || — || 13 || — || 36 || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|align=left|„Re-Arranged”
|| 88 || — || — || 35 || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Crushed”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''End of Days'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„N 2 Gether Now” <small>(gòscynno: [[Method Man]])</small>
|| 73 || – || 184 || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|rowspan=4|2000
|align=left|„Break Stuff”
|| — || — || — || 41 || — || 28 || — || —
|
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/15290-677-1 | titel = Limp Bizkit ''Break Stuff'' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|align=left|„Take a Look Around”
|| 115 || 4 || 3 || 28 || 4 || 7 || 11 || 2
|
* UK: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14984-677-1 | titel = Limp Bizkit Take A Look Around (Theme From Mi 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | prôca = Single | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FRA: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = http://snepmusique.com/les-certifications/?categorie=Tout&interprete=Limp+Bizkit&titre=Take+a+Look+Around | titel = TAKE A LOOK AROUND LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = snepmusique.com | prôca = Les certifications | data = | jãzëk = fr | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Take+a+Look+Around&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FIN: złotô platka<ref name=musiikki />
|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'',<br>''[[Mission: Impossible II]]'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„My Generation”
|| — || 23 || 15 || 31 || 19 || 14 || 25 || 5
|
|rowspan=4|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''
|-
|align=left|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|| 65 || 10 || 1 || 11 || 10 || 18 || 1 || 3
|
* UK: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5608-677-1 | titel = Limp Bizkit Rollin' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* DEU: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Rollin%27&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* AUS: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.aria.com.au/charts/2001/singles-chart | titel = ARIA Top 100 Singles for 2000 | aùtór = | òpùblikòwóny = aria.com.au | prôca = Charts | data = 2000 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|rowspan=2|2001
|align=left|„My Way”
|| 75 || 38 || 6 || 57 || 51 || 56 || 10 || 20
|
|-
|align=left|„Boiler”
|| — || 50 || 18 || — || 44 || 68 || 24 || —
|
|-
|rowspan=3|2003
|align=left|„Eat You Alive”
|| — || 13 || 10 || 30 || 16 || 36 || 27 || —
|
* UK: strzébrznô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://upclosed.com/people/fred-durst/| titel = About Fred Durst | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = upclosed.com | jãzëk = en}}</ref>
|rowspan=5|''Results May Vary''
|-
|align=left|„Red Light-Green Light” <small>(gòscynno: [[Snoop Dogg]])</small>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Behind Blue Eyes”
|| 71 || 2 || 18 || 4 || 3 || 5 || 26 || —
|
* DEU: 2× platinowô platka<ref name=BVMI />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14848-677-1| titel = Limp Bizkit, Behind Blue Eyes, Single - bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|rowspan=2|2004
|align=left|„Build a Bridge”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Almost Over”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2005
|align=left|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|| — || 45 || — || — || 44 || — || — || —
|
|''Greatest Hitz''
|-
|rowspan=2|2011
|align=left|„Shotgun”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Gold Cobra''
|-
|align=left|„Gold Cobra”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2013
|align=left|„Ready to Go” <small>(gòscynno: [[Lil Wayne]])</small><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/music/music-news/limp-bizkit-is-ready-to-go-with-lil-wayne-on-new-single-listen-1554417/ | titel = Limp Bizkit Is ‘Ready To Go’ with Lil Wayne On New Single: Listen | aùtór = Jason Lipshutz | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Music News | data = 2013-03-25 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|2021
|align=left|„Dad Vibes”<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wallofsoundau.com/new-music/limp-bizkits-new-era-has-arrived-with-dad-vibes | titel = STOP EVERYTHING: Limp Bizkit's New Era Has Arrived with 'Dad Vibes' | aùtór = | òpùblikòwóny = wallofsoundau.com | prôca = New Music | data = 2021-09-30 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''Still Sucks''
|-
|2025
|align=left|„Making Love to Morgan Wallen”<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/limp-bizkit-releases-new-single-making-love-to-morgan-wallen | titel = LIMP BIZKIT Releases New Single 'Making Love To Morgan Wallen' | aùtór = | òpùblikòwóny = blabbermouth.net | prôca = News | data = 2025-08-12 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|colspan=11 style=font-size:8pt;|„—” — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów abò że nie pòchòdzy z niżódnégò albùmù.
|}
== Teledisczi ==
{|class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
! Reżiséra
! Zdrój
|-
|rowspan="2"|1997
|„Counterfeit”
|Jonathan Craven, Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/counterfeit | titel = Counterfeit (1997) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Second Version)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778018/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|1998
|„Sour”
|[[Fred Durst]], Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/sour | titel = Sour (1998) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Faith”
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/faith | titel = Faith (1998)
by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="3"|1999
|„Nookie”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/nookie | titel = Nookie (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Re-Arranged”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/re-arranged | titel = Re-Arranged (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„N 2 Gether Now”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/n-2-gether-now | titel = N 2 Gether Now (1999)
by Limp Bizkit feat. Method Man | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2000
|„Break Stuff”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/break-stuff | titel = Break Stuff (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Take a Look Around”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/take-a-look-around | titel = Take a Look Around (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Generation”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-generation | titel = My Generation (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/rollin-air-raid-vehicle | titel = Rollin’ (Air Raid Vehicle) (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="6"|2001
|„My Way”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-way | titel = My Way (2001) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Boiler”
|Fred Durst, [[Dave Meyers]]
|align=center|<ref name="imvdb">{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/boiler | titel = Boiler (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Lethal Dose Remix)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778034/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit (Lethal Dose Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Neptunes Remix)
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-neptunes-remix.p/ | titel = Nookie (Neptunes Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Androids vs. Las Putas Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://pl.rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-androids-vs-las-putas-remix.p/ | titel = Nookie (Androids vs. Las Putas Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = pl.rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Way” (William Orbit Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://m.ok.ru/video/180796392796 | titel = Видеоролик 06:32 Limp Bizkit - My Way (William Orbit Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = m.ok.ru | prôca = | data = | jãzëk = ru | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2002
|„Faith/Fame” (Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12642162/ | titel = Limp Bizkit: Faith/Fame Remix | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2003
|„Eat You Alive”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8607524/ | titel = Limp Bizkit: Eat You Alive | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Eat You Alive” (Extended Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/eat-you-alive | titel = Eat You Alive - Extended Version (2003) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt7834702/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes” (Second Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt26695706/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes (Version 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2005
|„The Truth”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/the-truth | titel = The Truth (2005) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|Robert J. Yukich
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12669566/ | titel = Limp Bizkit: Home Sweet Home/Bittersweet Symphony | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2011
|„Gold Cobra”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/gold-cobra | titel = Gold Cobra (2011) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2012
|„Lightz (City of Angels)”
|Phil the God
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15314960/ | titel = Limp Bizkit: Lightz (City of Angels) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2013
|„Ready to Go”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-video-ready-to-go-featuring-lil-wayne/ | titel = Limp Bizkit Unleash Video for 'Ready To Go' Featuring Lil Wayne | aùtór = Mary Ouelette | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2013-07-23 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2014
|„Endless Slaughter”
|align=center|?
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15347012/ | titel = Limp Bizkit: Endless Slaughter | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2022
|„Dad Vibes”
|Funky Moses
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-steel-panther-dad-vibes-video/ | titel = Limp Bizkit + Steel Panther Members Show Off Serious Dad Moves in ‘Dad Vibes’ Video | aùtór = Chad Childers | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2022-04-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2023
|„Out of Style”
|Fred Durst, Marc Klasfeld
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-out-style-deepfake-video/ | titel = Limp Bizkit Are Deepfake World Leaders in ‘Out of Style’ Music Video | aùtór = Philip Trapp | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2023-02-08 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2024
|„Turn It Up, Bitch”
|Fred Durst, Pavel Zhigarev
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/turn-it-up-bitch | titel = Turn It Up, Bitch (2024) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
soaz29yxxu8swzolcm7gy10dqlt7891
215230
215219
2026-09-24T09:54:18Z
HaxelKaszëba
17492
UWAGA! Zastąpienie treści hasła bardzo krótkim tekstem: „'''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założony w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]…”
215230
wikitext
text/x-wiki
'''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założony w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama.
Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].
Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Témã ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù.
W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstalë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł.
W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]].
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
9ui9ply1ndyui27bei6t225o2zfaie9
215231
215230
2026-09-24T09:56:21Z
HaxelKaszëba
17492
215231
wikitext
text/x-wiki
'''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama.
Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]].
Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Témã ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù.
W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstalë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł.
W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]].
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
slgysm9oufd33joqrkpproy0wlzjztf
Szablóna:Wiele znaczeniów
10
13420
215192
209098
2026-09-23T20:52:23Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Szablónë]]
215192
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Disambig_gray.svg|20px|link=Special:EditPage/{{{1|{{PAGENAME}}}}}]] {{Visible anchor|Pòdobnô pòzwa|text=''„'''{{#invoke:String|replace|{{{1|{{PAGENAME}}}}}| (wiele znaczeniów)|}}'''” mòże òznaczac:}}<br clear="both" /><includeonly>{{#if:{{#ifeq:{{PAGENAME}}|{{{1|}}}|true|}}|[[Category:Wiele znaczeniów]]}}
</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude>
kbxadfetrz1t8eu38md6t6tjx9djiuv
Szablóna:Articzel tidzenia
10
13427
215163
214425
2026-09-23T16:59:48Z
Iketsi
3254
Czëtôj dali... = [[Sepultura]]
215163
wikitext
text/x-wiki
<noinclude>* [[Wiki:Articzel tidzenia]]</noinclude><div style="margin-top: 1em;">
[[File:2018 Sepultura - by 2eight - 8SC5594.jpg|200px|right|link=Sepultura|alt=Kòncert Sepulturë w 2018 rokù]]
<div style="font-weight: bold; font-size: 1.4em;">[[Sepultura]]</div>
<div style="margin-top: 0.5em; line-height: 1.6; font-size: 1.25em;">'''Sepultura''' – brazylijsczé mùzyczné karno założoné w 1984 rokù w Belo Horizonte przez bracy Maxa a Igora Cavalerów. Kapela zôczątkòwò gra black metal ë death metal, a pòstãpno wërobiła sztil parłãczący przédno thrash metal, groove metal a death metal z elementama brazylijsczi mùzyczi. Sepultura je uznôwónô za jedno òd nôbarżi znónëch brazylijsczich metalowëch karnów a nôleża do grëpów, jaczé dołożëłë sã do midzënôrodny pòpùlarizacje ekstremalnégò metalu pòchòdzącégò z Pôłniowi Americzi.
Nôwikszą pòpùlarnotã karno zwëskało na przełómanim lat 80. a 90., òsoblëwie za sprawą albùmów Beneath the Remains (1989), Arise (1991), Chaos A.D. (1993) a téż Roots (1996). Dwie slédné platczi halałë znaczącé zjinaczi w brzëmienim karna, òbjimającé wòlniészé, cwiardszé riffë, elementë groove metalu a téż inspiracje tradicyjną brazylijską mùzyką.
W 1996 rokù Sepulturã òpùscył ji wòkalista a gitarzista Max Cavalera. Jegò plac jakno wòkalista zajął Amerikón Derrick Green. W 2006 rokù z kapelë òpùscył téż Igor Cavalera. Pònimò zjinaków składu Sepultura cygnãła kòncertowé a sztudijné dzejanié. W 2023 rokù grëpa zapòwiedza òddzãkòwną kòncertową turã Celebrating Life Through Death, mającą zakùńczëc ji dzejanié pò kòl sztërzech dekadach jistnieniô.
</div>
<div style="margin-top: 1em; font-size: 1.25em; font-weight: bold;">[[Sepultura|» Czëtôj dali...]]</div>
</div>
fei7dcd3bdu4vc8s5lwviwc8ebeytfk
Zymk (wiele znaczeniów)
0
13485
215232
214495
2026-09-24T11:22:23Z
Iketsi
3254
+ [[Zymkòwé Czëtanié Remùsa]]
215232
wikitext
text/x-wiki
{{Wiele znaczeniów|Zymk (wiele znaczeniów)}}
* {{Link if not current|Zymk|| – cząd rokù}}
* {{Link if not current|Téater Zymk|| }}
* {{Link if not current|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”|| }}
* {{Link if not current|ZYMK (pismiono)|| }}
* {{Link if not current|Zymkòwé Czëtanié Remùsa|| }}
bnbkvly1xw56ap4gpi2vy5j9dqjjn54
Acta Cassubiana
0
13499
215182
211719
2026-09-23T20:41:59Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ * [[Ryszard Stryjec]]
215182
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
'''Acta Cassubiana''' – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] biuletin<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/acta</ref>.
== Lësta ==
{{Kòlumnë|em=18|1=
# 2025, t. XXVII<ref>https://web.archive.org/web/20260717211953/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_b22076162ca24cae8188944f3e64d58f.pdf</ref>
# 2024, t. XXVI<ref>https://web.archive.org/web/20251114023639/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_0b5e2ed3fa6a465ba53198ade701411a.pdf</ref>
# 2023, t. XXV<ref>https://web.archive.org/web/20260509203227/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_c2ccff8f0dcb4d88840446490b0df593.pdf</ref>
# 2022, t. XXIV<ref>https://web.archive.org/web/20251114021647/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_94defc48a1cd4c0eaa3051b4f0213a0d.pdf</ref>
# 2021, t. XXIII<ref>https://web.archive.org/web/20260509193228/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_e697ba124cc04af19cc89464ccd0bdd9.pdf</ref>
# 2020, t. XXII<ref>https://web.archive.org/web/20260509203410/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_e0dd3eb1b1544e128285a0080f018257.pdf</ref>
# 2019, t. XXI<ref>https://web.archive.org/web/20260717212010/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_eabc1caa8d0140a59ad5a9a68d13830c.pdf</ref>
# 2018, t. XX<ref>https://web.archive.org/web/20260717212151/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_1461556175414dafa5b0c0099c4cc8f4.pdf</ref>
# 2017, t. XIX<ref>https://web.archive.org/web/20260717212225/https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_5288405ac5b34982b26c76a5a3bbcc9e.pdf</ref>
# 2016, t. XVIII<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_a7f7b973454a4f48a254f16ef7ff0c81.pdf</ref>
# 2015, t. XVII<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_ac626435538046cab86e04e4488f73f0.pdf</ref>
# 2014, t. XVI 1<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_472c2d1751fa4c728e3dbf55dd099ef5.pdf</ref>
# 2014, t. XVI 2<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_37e3c0b716214197ac28ffb069f881ed.pdf</ref>
# 2013, t. XV<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_a1a86ac7b65a493997d6f1d7143a4159.pdf</ref>
# 2012, t. XIV<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_c8566a3c7cfc43e1b6c606ac41cfcd46.pdf</ref>
# 2011, t. XIII<ref>https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_03581eb5224d4699af8a65d2b5a2a772.pdf</ref>
# 2010, t. XII<ref>[https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_2f6f7060fcd147b38fd696f581eaa980.pdf Acta Cassubiana, 2010, t. XII PDF1]</ref><ref>[https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_d9a5980076734a12b63c9a1a60fb4426.pdf Acta Cassubiana, 2010, t. XII PDF2]</ref><ref>[https://www.instytutkaszubski.pl/_files/ugd/46904b_6596aa7b88014fc2be05afca833710d9.pdf Acta Cassubiana, 2010, t. XII PDF3]</ref>
# 2009, t. XI
# 2008, t. X
# 2007, t. IX
# 2006, t. VIII
# 2005, t. VII
# 2004, t. VI
# 2003, t. V
# 2002, t. IV
# 2001, t. III
# 2000, t. II
# 1999, t. I
}}
== Rada ==
Lësta profesorów:<ref>https://web.archive.org/web/20260717204430/https://www.instytutkaszubski.pl/acta-1</ref>
* prof. [[Aleksandr Duliczenko]], Tartu Ülikool ([[Estoniô]]);
* prof. [[Kazimierz Kozłowski]], Uniwersytet Szczeciński;
* prof. [[Stanisław Kruszewski]], Instytut Polsko-Skandynawski ([[Kòpenhaga]]);
* prof. [[Alfred Majewicz]], Uniwersytet Mikołaja Kopernika;
* prof. [[Witold Molik]], Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu;
* prof. [[Lutz Oberdörfer]], Universität Greifswald;
* prof. [[Stanisław Salmonowicz]], Uniwersytet Mikołaja Kopernika; Polska Akademia Umiejętności
* prof. [[Hanna Popowska-Taborska]], Instytut Slawistyki PAN, [[Warszawa]];
* prof. [[Miloš Řežnik]], Universität Chemnitz, Niemiecki Instytut Historyczny w Warszawie
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Pòłączoné témë ===
* [[Kaszëbsczi Institut]]
* [[Ryszard Stryjec]]
|col2= === Jiné kaszëbsczé biuletinë ===
{{#categorytree:Kaszëbsczé biuletinë|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Òficjalnô starna}}
* https://czec.pl/pl/searchquery/Acta+Cassubiana/1/full/5?url=Acta,Cassubiana
* https://kaszubskaksiazka.pl/szukaj?controller=search&ticats=0&s=Acta+Cassubiana
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-5/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-6/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-7/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-8/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-9/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-10/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-11/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-12/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-13/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-14/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-17/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-18/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-19/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-20/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-21/
* https://fundacjakaszuby.org/produkt/acta-cassubiana-tom-22/
* {{YouTube|v=CJJr94Vu1cI|tit=II Kongres Kultury Pomorskiej: Porozmawiajmy (nie tylko) o kaszubszczyźnie — PomorzeKultury|jaz=pl}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbsczé biuletinë]]
mdfcdts4s65gbt57yjx3ddoalyqrdmi
Mésterstwa Pòlsczi w Zażëwanim Tobaczi
0
13572
215168
209409
2026-09-23T18:22:48Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ {{Col2
215168
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
'''Mésterstwa Pòlsczi w Zażëwanim Tobaczi'''<ref>https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Swieto_tabaki_w_-Debogorzu.pdf</ref> abò '''Chmielnieńsczé mésterstwa w zażiwanim tobaczi'''<ref>https://web.archive.org/web/20260713174720/https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/717/wspoczesne-ujecie-kultury-kaszubskiej-kartuzy/</ref> „Chcemë le so zażec” ({{jãz.|pl}} ''Mistrzostwa Polski w Zażywaniu Tabaki'') – kònkùrs na Kaszëbach.
* 2023 (I) – <ref name=":0">https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Mistrzostwa-Polski-w-zazywaniu-tabaki-n8602.html</ref>
** Méster: Andrzej Olszewski ([[Serakòjce]]), II – [[Donôld Tusk]], III - Tadeusz Kuper ([[Wierzëca]])<ref name=":0" />.
* 2004 (II) – 31 lipca<ref>https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=491</ref>
...
* 2012 (X)
* 2013 (XI)
* 2014 (XII)
* 2015 (XIII) – [[26 lëpińca]]<ref>http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/item/855-festiwal-tradycji-kaszubskich-xiii-mistrzostwa-polski-w-zazywaniu-tabaki</ref>
...
* 2023 (XX)<ref>https://zkaszub.info/milosnicy-tabaki-po-raz-20-zawitaja-do-chmielna/</ref>
* 2024 (XXI)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/bartlomiej-flisikowski-zwyciezca-mistrzostw-polski-w-zazywaniu-tabaki-teraz-ma-szanse-na-tytul-arcymistrza/ar/c13-18706009</ref><ref>https://dziennikbaltycki.pl/bartlomiej-flisikowski-zwyciezca-mistrzostw-polski-w-zazywaniu-tabaki-teraz-ma-szanse-na-tytul-arcymistrza/gh/c13-18706009</ref>
** Méster: Bartłomiej Flisikowski ([[Kapela „A Matizer Noga”]]), II – Grzegorz Biłka, III – Przemysław Ork, Nagroda Specjalna: [[Robert Jakubek]] (HejKaszuby.pl)<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,wyniki-xxi-mistrzostw-polski-w-zazywaniu-tabaki</ref>
* 2025 (XXII)<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,w-chmielnie-po-raz-22-odbeda-sie-mistrzostwa-polski-w-zazywaniu-tabaki-chceme-le-so-zazec</ref><ref>https://docs.google.com/forms/d/13p03v5y8IrrLhl7n2jt1K2AToNu_v7yl7_nqeu3RMPU/preview</ref><ref>https://chmielno.naszgok.pl/pliki/plik/regulamin-tabaki-2025-1752050812.pdf</ref>
* 2026 (XXIII) – [[26 lëpińca]]<ref>https://www.chmielno.pl/2026/07/20/festiwal-tradycji-kaszubskich-juz-26-lipca-w-chmielnie/</ref>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Pòłączoné témë ===
* [[Chmielno]]
* [[Tobaczéra]]
* [[Kapela „A Matizer Noga”]]
|col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach ===
{{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Swieto_tabaki_w_-Debogorzu.pdf
* https://www.facebook.com/radioglos/videos/xix-mistrzostwa-polski-w-za%C5%BCywaniu-tabaki-w-chmielnie-wyst%C4%99p-genowefy-czech-laur/1284305185644644/
* https://zkaszub.info/milosnicy-tabaki-rywalizowali-w-chmielnie-kto-zwyciezyl/
* https://chmielno.naszgok.pl/n,wyniki-xxi-mistrzostw-polski-w-zazywaniu-tabaki
* https://odkryjpomorze.pl/imprezy/mistrzostwa-polski-w-zazywaniu-tabaki-festiwal-tradycji-kaszubskich
* https://pomorskie.eu/chceme-le-so-zazec-sie-mistrzostwa-polski-w-zazywaniu-tabaki-w-chmielnie/
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kaszëbsczé zwëczi]]
[[Kategòrëjô:Kònkùrsë na Kaszëbach]]
adcruonp44vpmaq47mbkv7y4uz4xpo2
Restaùracjô Meiji
0
13664
215186
211389
2026-09-23T20:45:28Z
HaxelKaszëba
17492
215186
wikitext
text/x-wiki
{{Historiczné Wëdarzenié
| miono = Restaùracjô Meiji
| miono_orig = {{Lang|ja|明治維新}}
| òbrôzk = Meiji tenno1.jpg
| pòdpis = Césôrz Meiji ([[Mutsuhito]]) w młodoscë.
| grafika_szerokòsc = 250px
| data = [[1868]] – [[1912]]
| plac = [[Japóńskô]]
| zort = Rewòlucjô / Transfòrmacjô kraju
| przëczëna = Krizys szogùnatu, nôcësk zôpadnëch krajów
| skùtczi = Mòdernizacjô Japóńsczi, rozwij na wiôlgą pòtãgã
| przédnicë = [[Mutsuhito|Césôrz Meiji]], [[Takamori Saigō]], [[Ōkubo Toshimichi]]
| bëtnicë = Rząd Japóńsczi, samùrajowie, samòrządzëna
}}
'''Restaùracjô Meiji''' ({{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin, dosł. „Òdnowa Meiji”) – cząd głãbòczich pòliticznëch, spòlëznowëch a wòjskòwëch zmianów w [[Japóńskô|Japóńsce]], jaczi rozpòczął sã w 1868 wëcmanim z òbaleniã [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a przëwróceniã realny wëszëznë césarzowi [[Mutsuhito]] (Meiji).<ref name="Jansen2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=The Making of Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=2000 |isbn=9780674003347}}</ref><ref name="Gordon2020">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Andrew Gordon |titel=A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present |wëdôwca=Oxford University Press |rok=2020 |isbn=9780190920555}}</ref> Ne wëdarzenia zakùńczëłë pònad 260-latny cząd rządów szogùnów ë rozpòczãłë proces chùtczi mòdernizacje a téż westernizacje kraju.<ref name="Beasley1972">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Meiji Restoration |wëdôwca=Stanford University Press |rok=1972 |isbn=9780804708159}}</ref><ref name="Henshall2012">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Kenneth G. Henshall |titel=A History of Japan: From Stone Age to Superpower |wëdôwca=Palgrave Macmillan |rok=2012 |isbn=9780230346628}}</ref> Przez czile lat [[Japóńskô]] przesztôłcëła sã z feùdalnégò kraju w mòderné industriowé państwò a jednã z nôwikszich militarnëch a gòspòdarczich pòtãgów [[Azjô|Azje]].<ref name="McClain2002">{{Cytuj knéżkã |aùtór=James L. McClain |titel=Japan: A Modern History |wëdôwca=W. W. Norton & Company |rok=2002 |isbn=9780393041569}}</ref>
Restaùracjô bëła òdpòwiedzą na roscący bënowi krizys a nôcësk zôpadnëch mòcarstwów, jaczé sã domôgałë òdemkniãcô [[Japóńskô|Japóńsczi]] na midzënôrodny biznes.<ref name="Storry1990">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Richard Storry |titel=A History of Modern Japan |wëdôwca=Penguin Books |rok=1990 |isbn=9780140137026}}</ref> Refòrmë òbjimałë wnetka wszëtczé wietwie żëcégò – administracjã, wòjskò, gòspòdarkã, edukacjã, prawò a téż spòlëznową strukturã.<ref name="Jansen2000"/>
== Kòntekst ==
[[Òbrôzk:Island of Deshima, Dutch East India Company Wellcome L0035084.jpg|mały|Òstrów Dejima ù ùbrzegù Nagasaki, dze Japóńczicë hańdlowelë z Néderlandczikama.]]
Òd zôczątkù XVII stalatégò [[Japóńskô]] prowadzëła pòlitikã izolacje òd bùtnowégò swiata, pòzéwóną jakno [[sakoku]] ({{jãz.|ja}} 鎖国 – „zamkłi kraj”).<ref name="Toby1984">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ronald P. Toby |titel=State and Diplomacy in Early Modern Japan |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1984 |isbn=9780691054063}}</ref><ref name="Totman1993">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=Early Modern Japan |wëdôwca=University of California Press |rok=1993 |isbn=9780520061859}}</ref> Òsta òna wprowadzona przez [[szogùnat Tokugawów]] pò serie kòntaktów z [[Eùropa|eùropejsczima]] hańdlarzama a misjónarzama, przédno Pòrtugalczikama a Szpanama.<ref name="Elison1973">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Elison |titel=Deus Destroyed: The Image of Christianity in Early Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1973 |isbn=9780674198258}}</ref> Włôdze sã òbawiałë roscącëch cësków chrzescëjaństwa a mòżebnotë zanôleżnoscë Japóńsczi òd [[Eùropa|eùropejsczich]] kòlonialnëch mòcarstwów, czegò przëmiarë mógł ùzdrzec w jinszich partach [[Azjô|Azje]].<ref name="Jansen2000"/>
Na mòcë pòstãpnëch ediktów zakôzóné òstało misyjné dzejanié, wikszosc cëzozemczików òsta wënëkónô a Japóńczikóm zabarnioné òstało òpùszczanié kraju pòd zagrôżbą sztrôfë smiercë.<ref name="Elison1973"/> [[Chrzescëjaństwò]] òstało zdelegalizowóné ë jegò wëznôwcë bëlë ùstëgòwóny.<ref name="Turnbull1998">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Kakure Kirishitan of Japan |wëdôwca=Routledge |rok=1998}}</ref>
Nimò prowadzony pòliticzi izolacje, [[Japóńskô]] nie bëła czësto òdcãtô òd swiata. Jedurnym [[Eùropa|eùropejsczim]] krajã, chtërny mielë pòzwòlenié na prowadzenié ògrańczonégò hańdlu, bëła [[Zjednónô Repùblika Prowincjów]] (Néderlandzkô).<ref name="Goodman2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Grant K. Goodman |titel=Japan and the Dutch 1600–1853 |wëdôwca=Routledge |rok=2000 |isbn=9781873410707}}</ref> Néderlandzczi hańdlarze mòglë prowadzëc dzejanié blós na niewiôldżim, sztëcznym òstrowie [[Dejima]] w pòrce [[Nagasaki]], pòd scësłą kòntrolą wëszëznë szogùnatu.<ref name="Goodman2000"/> Òkrom Néderlandczików ògrańczoné hańdlowé kòntaktë trzimóné bëłë téż z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Królestwò Riukiu|Królestwã Riukiu]] a z Kòrejańczikama za pòmòcą domenë [[Tsushima]].<ref name="Toby1984"/>
Izolacjô pòmôga ùchòwac pòliticzną samòstójnotã a zakùńczëc wielewiekòwé domôcé wòjnë, równak z czasã doprowadzëła téż do technologicznégò a militarnégò zacopaniô [[Japóńskô|Japóńsczi]] wzglãdã chùtkò industrializëjącëch sã krajów Zôpadu.<ref name="Gordon2020"/> W pòłowie XIX stalatégò czile razy pòjôwiôł sã nakôz òdemkniãcô pòrtów dlô zagrańcowëch òkrãtów, co wëstawiło pòlitikã [[sakoku]] na pòwôżną próbã.<ref name="Beasley1972"/>
Kùlminacją nëch wëdarzeniów bëło przërézowanié w 1853 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] eskadrë dowòdzony przez kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Matthew C. Perry |titel=Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan |wëdôwca=U.S. Government Printing Office |rok=1856}}</ref><ref name="Feifer2006">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Feifer |titel=Breaking Open Japan: Commodore Perry, Lord Abe, and American Imperialism in 1853 |wëdôwca=HarperCollins |rok=2006 |isbn=9780060573621}}</ref> Brëkùjącë mòderné ropné òkrãtë, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Kraje]] wëmùszëłë pòczãcé negòcjacjów z włôdzama [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Dower2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=John W. Dower |titel=Black Ships & Samurai: Commodore Perry and the Opening of Japan |wëdôwca=MIT Visualizing Cultures |rok=2008}}</ref> Rok pózdni pòdpisónô òsta [[kònwencjô z Kanagawë]], òdmikającô pierszé pòrtë dlô amerikańsczich bôtów.<ref name="Beasley1995">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Rise of Modern Japan |wëdôwca=St. Martin's Press |rok=1995 |isbn=9780312128005}}</ref> W pòstãpnëch latach szlachòwné traktatë òstałë zawiarté z jinszima zôpadnyma krajama.<ref name="McClain2002"/> Nierównoprawné ùmòwë a niemòżebnosc skùtecznégò procëmstawieniégò sã zagrańcznym nôcëskóm znacząco òsłabiłë aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] ë doprowadzëłë do rostu pòliticznégò kònfliktu, jaczi kùreszce zakùńcził sã Restaùracją Meiji w 1868 rokù.<ref name="Craig1961">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Albert M. Craig |titel=Chōshū in the Meiji Restoration |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Jansen2000"/>
== Przërézowanié Matthew Perry'égò ==
[[Òbrôzk:Commodore Matthew C. Perry.jpg|mały|Òdjimk kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]]]]
8 lëpińca 1853 rokù do [[Hôwinga Edo|Hôwindżi Edo]] przërézowa [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańskô]] eskadra marénë pòd dowództwã kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> W ji skłôd wchòdzëłë szterë mòderné òkrãtë, w tim dwa nanëkóné ropnyma maszinama.<ref name="Dower2008"/> Ze wzglãdu na wëdobiwający sã z kòminów dim Japóńczicë pòzéwelë jã ''kurofune'' ({{jãz.|ja}} 黒船), czëlë "Czôrnyma Òkrãtama".<ref name="Jansen2000"/> Jichné doprzińdzenié wëwòłało wiôldżé zadzëwòwanié westrzód włôdzów szogùnatu a mieszkańców kraju, jaczi pierszi rôz zetkelë sã z tak mòderną wòjskòwą technologią.<ref name="Beasley1972"/>
Perry doturził do [[Japóńskô|Japóńsczi]] z lëstã prezydeńta [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] [[Millard Fillmore|Millarda Fillmore'a]], domôgającë sã narzeszeniô diplomaticznëch stosënków, òdemkniãcô japóńsczich pòrtów dlô amerikańsczich òkrãtów a zagwësnieniô pòmòcë rozbitkóm.<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> Jednoczasno [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] kòmòdór dôł do zrozmieniô, że òdmòwa mòze doprowadzëc do ùżëcô sëłë.<ref name="Dower2008"/> Swiądny technologiczny dominacje swòji flotë, òdmówił pòddaniégò sã reglóm narzëconëch przez szogùnat a domôgôł sã bezpòstrzédnëch negòcjacjów z nôwëższima wëszëznama .<ref name="Gordon2020"/>
Pò przekôzaniu lëstu [[Matthew Perry|Perry]] òpùscył [[Japóńskô|Japóńskã]], zapòwiôdającë swój pòwart w pòstãpnym rokù.<ref name="Perry1856"/> W gromicznikù 1854 rokù pònowno pòjawił sã ù ùbrzégù kraju z jesz wikszą flotą.<ref name="Feifer2006"/> Szogùnat, zdającë so sprawã z gwôsny militarny słabòscë ë niechcącë réskòwac wòjskòwim kònfliktã, zgòdzył sã na zaczãce rozmòwów.<ref name="Beasley1972"/>
[[Òbrôzk:Japanese 1854 print Commodore Perry.jpg|mały|left|Japóńsczi drzewòrit, jaczi przedstôwiô doturzenié flotë [[Matthew Perry|Perry'égò]] (1854)]]
31 stremiannika 1854 rokù pòdpisónô òsta kònwencjô z [[Kanagawa|Kanagawë]].<ref name="Beasley1995"/> Na ji mòcë odemkłé òstałë dlô [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczich]] òkrãtów pòrtë [[Shimoda]] a [[Hakodate]], rozbitkóm zagwarantowónô òsta òpieka a ùsadzony ùrząd [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] kònsula.<ref name="McClain2002"/> Chòc traktat nie zakłôdôł jesz fùlny hańdlowi wëmianë, to béł pierszim krokã do zakùńczeniô pònad dwastalatny pòliticzi izolacje.<ref name="Gordon2020"/>
W pòstãpnëch latach [[Japóńskô]] òsta zmùszonô do pòdpisaniô szlachòwnëch ùmów z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]], [[Ruskô|Ruską]], [[Francjô|Francëską]] a [[Néderlandzkô|Néderlandzką]].<ref name="Jansen2000"/> Òsoblëwie wôżny béł traktat Harrisa z 1858 rokù, jaczi òdemknął pòstãpné pòrtë dlô zagrańcowégò hańdlu a przëznôwôł cëzozemczikóm wielné przëwileje, w tim eksteritorialnosc a nisczé cła.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Townsend Harris |titel=Complete Journal of Townsend Harris |wëdôwca=Charles E. Tuttle Company |rok=1959}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Ze wzglãdu na nierówny charakter ùgòdzeniów òstałë òne pózdni pòzwóné mionã "nierównoprawnëch traktatów".<ref name="Henshall2012"/>
Pòdpisanié ùmów z zôpadnyma krajama wëwòłało pòwôżny pòliticzny krizys.<ref name="Craig1961"/> Wiele [[Samùraj|Samùrajów]], [[daimyō]] a przédników césarzowégò dwòra ùznało, że szogùnat ùtracył mòc do òbarnë samòstójnoscë kraju.<ref name="Jansen2000"/> Corôz wikszą pòpùlarnotã zdobiwało zéwiszcze ''sonnō jōi'' („Tcë césarza, wënëkôj barbarzińców”), jaczé stało sã symbòlã òprzéczczi procëm rządóm [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]] a cëzym cëskóm.<ref name="Craig1961"/><ref name="Beasley1972"/>
== Ùpôdk Szogùnatu ==
[[Òbrôzk:Yokohama-Sumo-Wrestler-Defeating-a-Foreigner-1861-Ipposai-Yoshifuji.png|mały|120px|Drzewòrit z 1861. Miónkôrz [[sumò]] rzucô cëzyńca, co ilustrëje antizôpadné nôstroje w cządze òdmikaniô sã [[Japóńskô|Japóńsczi]].]]
Pò pòdpisaniu nierównoprawnëch traktatów aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] pòczął chiże słabnąc.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> We wiele feùdalnëch domenach rosło przekònanié, że donëchczasowi system rządów nie je w sztãdze procëmstawic sã presje zôpadnëch mòcarstwów ani przëprowadzëc kòniecznëch refòrmów.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Totman1993"/> Òsoblëwie mòcnô òpòzycjô ùsztôłtowa sã w pôłniowò-zôpadnëch domenach [[Satsuma]] a [[Chōshū]], jaczich przédnicë pòmale zmòcniwelë wespółrobòtã procëm szogùnatowi.<ref name="Craig1961"/><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862–1868 |wëdôwca=University of Hawaiʻi Press |rok=1980 |isbn=9780824806149}}</ref>
Zôczątkòwò przëstójnicë zéwiszcza ''sonnō jōi'' òpòwiôdelë sã za wënëkaniã cëzozemczików z [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Craig1961"/><ref name="Jansen2000"/> Z czasã równak wiele z nich ùznało, że skùtecznô òbarna kraju wëmôgô przejãcô zôpôdny technologie, wòjskòwi mòdernizacje a centralizacje kraju pòd przédnictwã césôrza.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Beasley1972"/> W efekce rëch pòmale przesztôłcył sã z antizôpadnégò w refòrmisticzny.<ref name="Henshall2012"/>
W 1866 rokù dzãka staróm [[Sakamoto Ryōma|Sakamoto Ryōmë]] zawiartô òsta zdrëszëna pòmidzë domenama [[Satsuma]] a [[Chōshū]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ravina Mark |titel=The Last Samurai: The Life and Battles of Saigō Takamori |wëdôwca=John Wiley & Sons |rok=2004 |isbn=9780471089704}}</ref><ref name="Craig1961"/> Nen dogôdënk òdegrôł kluczową rolã w naszëkòwaniu dzejaniô procëm szogùnatowi.<ref name="Jansen2000"/> Jednoczasno pògôrszająca sã gòspòdarczô sytuacjô, inflacjô a spòlëznowé niezadowòlnienié dodatkòwò òsłôbiałë włôdzã [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]].<ref name="Totman1993"/><ref name="Gordon2020"/>
[[Òbrôzk:MeijiJoukyou.jpg|mały|left|Césôrz [[Mutsuhito]] ò drogã z [[Kioto]] do [[Tokio]] („Le Monde Illustre”, 1869)]]
W smùtanie 1867 rokù slédny szogùn [[Tokugawa Yoshinobu]] zrzekł sã wikszoscë swòjich pòliticznëch ùprawnieniów ë fòrmalno zwrócył włôdzã césarzowi w wëdarzenim znónym jakno ''taisei hōkan'' („zwrot włôdzë césarzowi”).<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=Sakamoto Ryōma and the Meiji Restoration |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Nie zakùńczëło to równak kònfliktu. Przëstójnicë szogùnatu nie zamierzelë pògòdzëc sã z ùtratą cëskù, za to césarsczé stronnictwò prowadzëło do całownégò rëmniãcô [[Ród Tokugawa|rodu Tokugawa]] z pòliticznégò żëcégò.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Gordon2020"/>
3 strëmiannika 1868 rokù ògłoszonô òsta restaùracjô bezpòstrzédny césarsczi włôdzë.<ref name="Beasley1972"/><ref name="Jansen2000"/> Czile tidzeniów pózdni wëbùchła [[wòjna Boshin]], jakô dérowa do 1869 rokù.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Michael Wert |titel=Meiji Restoration Losers: Memory and Tokugawa Supporters in Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Asia Center |rok=2022 |isbn=9780674275928}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref> Wòjska wiérné césarzowi dobëłë w [[Biôtka pòd Toba–Fushimi|biôtce pòd Toba–Fushimi]], a pònemù zajãłë [[Edo]], jaczégò miono pózdni òstało zmienioné na [[Tokio]].<ref name="TurnbullBoshin2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref><ref name="Jansen2000"/> Slédnô òprzéczka przëstójników szogùnatu òsta zdëszonô na òstrowie [[Hokkaido]], dze òsta ùsadzonô [[Repùblika Ezo]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=War in Japan 1467–1615 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2002 |isbn=9781841764801}}</ref><ref name="TurnbullBoshin2008"/> Ji kapitulacjô w maju 1869 rokù òznôcza definitiwny kùńc [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a zakùńczenié jistniejącégò pònad dwa a pół stalata systemù bakufu (szogùnatu).<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/>
Ùpôdk szogùnatu òdemknął drogã przeprowadzeniô szerok naszëkòwónëch refòrmów, jaczé przesztôłcëłë [[Japóńskô|Japóńskã]] z feùdalnégò kraju w mòderné scentralizowóné césarstwò.<ref name="McClain2002"/><ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach nowé włôdze pòczãłë lëkwidacjã systemù han ([[Feùdalizm|feùdalizmu]]), refòrmã administracje, mòdernizacjã wòjska, rozwij industrie a bùdowã mòdernégò systemù edukacje, co zaczãło richtich cząd Restaùracje Meiji.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/><ref name="Henshall2012"/>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://www.photosofjapan.com/
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Japóńskô]]
ac5jak469eeilapzvjkb5htnfvv8k13
Chëcz (wiele znaczeniów)
0
13693
215083
210562
2026-09-23T14:51:06Z
Iketsi
3254
-<ref>
215083
wikitext
text/x-wiki
{{Wiele znaczeniów|Chëcz (wiele znaczeniów)}}
* {{Link if not current|Chëcz|| – drzewiany bùdink}}
* {{Link if not current|Chëcz (mùzyczné karno)|| – mùzyczné karno}}
* {{Link if not current|Chëcz Kaszëbskô (dodôwk, 1933)}}
* {{Link if not current|Chëcz (dodôwk, 1945–1947)}}
;Restaùracje
* {{Link if not current|Mùlk (restaùracjô)|| – „chëcz kaszëbskô”}}
* {{Link if not current|Chëcz u Kaszëbë|| – restaùracjô}}
;Chëcze kaszëbsczé
* {{Link if not current|Chata Kaszubska im. Józefa Chełmowskiego w Brusach-Jagliach|| }}
* {{Link if not current|Szimbark|Chëcz Kaszëbów z Kanadë w Szimbarkù|}}
* {{Link if not current|Rzucewò#Architektura|Kaszëbskô Chëcz w Kùlturowim Parku „Osada Łowców Fok” w Rzucewie|}}
* {{Link if not current|Chëcz w Łãtczińsczi Hëce|| karna Sztudérów „Pòmòraniô”}}
* {{Link if not current|Kaszëbskô Chëcz (gòspòdarstwò agroturistné)|| w [[Maks]]}}
* {{Link if not current|Rëbackô chëcz|| }}
s97q1vge68ff7vv852nvuhx5o8lh8uy
Szëmkent
0
13695
215024
212188
2026-09-23T13:36:38Z
Iketsi
3254
rodzôcz
215024
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox
|Gard=Szëmkent
|gwôsné miono=Шымкент/Şymkent
|rodzôcz=Szëmkentu
|adjektiw_mask=szëmkencczi
|adjektiw_fem=szëmkenckô
|céch=Coat_of_arms_of_Shymkent.png
|fana=Shymkent flag.svg
|Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta
|mapa=KZ
|rozmiar=250
|rodzaj=inline
|punkty mapy=
{{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|42°30′N 69°50′E|pòzycjô=left|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Szëmkent]]}}}}
|państwò=[[Kazachstan]]
|wiéchrzëzna=1163
|stopniN=42
|minutN=19
|stopniE=69
|minutE=36
|wysokość=506
|rok=1.07.2026
|lëdztwò=1 310 681
|gęstość=1127
|bùrméster=Gabit Sëzdëkbiekòw
|czerënkòwi numer=(+7) 7252
|pòcztowi kòd=160000
|registracëjné tôfle=17
|www=https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent
|commons=Shymkent
}}
'''Szëmkent''' ({{jãz.|kk}} '''Шымкент'''/'''Şymkent'''; {{jãz.|ru}} '''Шымкент''', ''Szimkent''; do 1992 rokù pò ruskù òficjalno '''Чимкент''', ''Czimkent'') – gard w pôłniowim [[Kazachstan|Kazachstanie]]. Je jednym òd trzech [[Gard repùblikańsczégò znaczeniô (Kazachstan)|gardów repùblikańsczégò znaczeniô]] w kraju, òkòma [[Astana|Astanë]] ë [[Ałmatë|Ałmatów]]. Szëmkent stanowi apartną administracyjno-teritorialną òbéńdã ë nie nôleżi do turkistańsczi òbéńdë, chtërna òtôczô miasto. Sztatus gardu repùblikańsczégò znaczeniô dostôł 19 czerwińca 2018 rokù.<ref name="status2018">[https://www.akorda.kz/ru/legal_acts/decrees/o-nekotoryh-voprosah-administrativno-territorialnogo-ustroistva-respubliki-kazahstan Ò niechtërnëch sprawach administracyjno-teritorialnégò pòdzéla Repùbliczi Kazachstanu], òficjalnô starna Prezydenta Kazachstanu, 19.06.2018, przëstãp 5.08.2026.</ref>
1 lëpińca 2026 rokù gard miôł 1 310 681 mieszkańców, bez co béł trzecym nôwikszim gardã Kazachstanu pò Ałmatach ë Astanie.<ref name="population2026">[https://stat.gov.kz/ru/region/?param=POPULATION Lëdztwò regionów Repùbliczi Kazachstanu na 1 lëpińca 2026 rokù], Bióro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Jegò administracyjnô wiéchrzëzna wënôszô 1163 km².<ref name="development">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/documents/details/572558?lang=ru Plan rozwiju gardu Szëmkent], akimat Szëmkentu, przëstãp 5.08.2026.</ref>
Szëmkent je jednym z nôwôżniészich industriowëch, hańdlowëch, transpòrtowëch, edukacyjnëch ë kùlturalnëch òstrzódków pôłniowégò Kazachstanu. Do przédnëch dzélów jegò gòspòdarczi nôleżą rafinacjô pétru, farmaceùticznô industriô, metalurgiô, produkcjô jôdë, tekstilnô industriô, bùdownictwò, hańdel ë ùsłëdżi.
Plac, w jaczim dzysdnia leżi gard, zamieszkóny je òd wicy jak 2200 lat.<ref name="archaeology">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/60485?lang=ru Stôrożëtny gard Szëmkent], gov.kz, przëstãp 5.08.2026.</ref>
== Etimòlogiô ==
[[Òbrôzk:Shymkent independence square in 2023.jpg|mały|Plac Òrdabasë w Szëmkence w 2023 rokù]]
Wedle nôbarżi rozkòscérzonégò wëklarowaniô miono '''Szëmkent''' skłôdô sã z dwùch dzélów. Słowò ''szëm'' abò ''czim'' mòże òznaczac „trôwã”, „pażëcã”, „darniã” abò „zelony môl”, a pòchôdającé z irańsczich jãzëków słowò ''kent'' znaczi „gard” abò „sedlëszcze”. Miono mòże bëc tej rozmióné jakno „zelony gard”, „gard midzë pażëcama” abò „rozwijający sã gard”. Kùnôszk ''-kent'' je widzec téż w jinëch mionach môlów w [[Westrzédnô Azjô|Westrzédny Azji]], na przëmiôr [[Taszkent]], Żarkent ë Mankent.<ref name="investintro">[https://shymkent.invest.gov.kz/ru/doing-business-here/intro/ Szëmkent – spòdlowé pòdôwczi], Kazakh Invest, przëstãp 5.08.2026.</ref>
W rusczich zdrojach z XIX ë XX stalatégò brëkòwónô bëła fòrma '''Czimkent'''. W 1914 rokù miono miasta òstało zmienioné na '''Czerniajew''' na wdôr rusczégò generała Michajiła Czerniajewa, jaczi czerowôł rusczima wòjskama òb czas dobëcô gardu w 1864 rokù. Miono Czimkent wrócëło do ùżëtkù w 1924 rokù. 8 séwnika 1992 rokù òficjalny rusczi pisënk òstôł zmieniony z Чимкент na Шымкент, żebë abë barżi szlachòwac za kazachską wëmòwą.<ref name="rename1992">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/P920001800_ Ò zmianie mionów ë ùregùlowanim rusczi transkripcje niechtërnëch administracyjno-teritorialnëch jednostków Kazachstanu], prôwny system Ädilet, 8.09.1992, przëstãp 5.08.2026.</ref>
== Historiô ==
=== Stôrożëtné czasë ë strzédné wieczi ===
Òkòlé terôczasnégò Szëmkentu bëło zamieszkóné ju w stôrożëtnëch czasach. Archeòlogiczné sedlëszcze leżi w historicznym centrum mòdernégò gardu ë mô kòl 4,5 hektara wiéchrzëznë. Dzãka badanióm òdtaconé òstałë wiôrsztë kùlturowëch zaòstałosców, sygającë 14 métrów w głąb. Ceramiczné nalezënë z nôniższich wiôrsztów pòchôdają z kùńca III ë zôczątkù II wiekù p.n.e.<ref name="archaeology" />
Rozwij gardu béł sparłãczony z jegò pòłożenim kòl turów, jaczé łączëłë dolëznã rzéczi [[Syr-dariô]], òazë Westrzédny Azji ë kazachsczé stepë. Blëzë Szëmkentu leżi [[Sajram]], w strzédnëch wiekach znóny jakno Ispidżab, jeden z wôżnëch òstrzódków na [[Jedwôbny Szlach|Jedwôbnym Szlachù]].
Miono Szëmkentu je nadczidłé w ''Zafar-name'' Szarafa ad-Dina Alegò Jazdégò. Nen dokôz òstôł napisóny w XV stalatim ë òpisëje midzë jinszima zdarzenia z lat 1365–1366.<ref name="zafar">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent-turizm/press/news/details/72607?lang=ru Sétmë przëczënów, bë òdwiedzëc Szëmkent], Sprôwa Turisticznô gardu Szëmkent, przëstãp 5.08.2026.</ref> Gard ë jegò òkòlé w rozmajitëch czasach nôleżałë do rozmajitëch państwów Westrzédny Azje, w tim do państwa Timùridów ë Kazachsczégò chanatu. W XVII ë XVIII stalatim region béł terenã wòjnów midzë Kazachama ë Dżungarama.
=== Kòkandzczi chanat ë Rusczé Impérium ===
Na zôczątkù XIX stalatégò Szëmkent wszedł w skłôd [[Kòkandzczi chanat|Kòkandzczégò chanatu]]. Kòl 1810 rokù òstôł przebùdowóny na òbronną festingã ë administracyjné centrum. Cytadela stoja na wëżawie w centrum sedlëszcza ë kòntrolowa drodżi do Taszkentu, Turkistanu ë Sajramu.
W séwnikù 1864 rokù festingã zajãłë rusczé wòjska pòd wództwã Michajiła Czerniajewa. Pò rusczi aneksje Czimkent stôł sã sedzbą ùjezdu w syrdarijsczi òbéńdze, w grańcach Turkistańsczégò Generalnégò Gùbernatorstwa. Za czasów Rusczégò Imperium gardowô gòspòdarka òpiéra sã na hańdlu, rzemiãsle ë przerôbianim rolnëch wërobinów. W latach 80. XIX stalatégò òtemkłô òsta tu fabrëka [[Santonina|santoninë]] z bëlëcë ''Artemisia cina''. Ùznôwô sã jã za jednã z pòczątkòwëch pòdjimiznów mòderny farmaceùticzny industrie Szëmkentu.
Doprowadzenié banu na zôczątkù XX stalatégò zmòcnił jesz barżi wiersztã miasta jakno hańdlowégò ë transpòrtowégò òstrzódka.
=== Sowiecczi cząd ===
Pò [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwi rewòlucji]] miasto bëło pòsobno dzélã [[Turkistańskô Aùtonomicznô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Turkistańsczi Aùtonomiczny Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]], [[Kazachskô Aùtonomicznô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Kazachsczi Aùtonomiczny Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]] ë [[Kazachskô Sowieckô Socjalisticznô Repùblika|Kazachsczi Sowiecczi Socjalisticzny Repùbliczi]]. W 1932 rokù Czimkent stôł sã administracyjnym centrum nowò ùsadzony pôłniowòkazachsczi òbéńdë. Òb czas sowiecczi industrializacji zbùdowóné òstałë metalurgiczné, chemiczné, farmaceùticzné, jôdné, tekstilné ë bùdowlané fabrëczi. Jednym z nôwôżniészich pòdjimstwów bëła fabrëka òłowiu w Czimkence.
Òb czas [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] wiele fabrëków ë institucjów z zôpadnëch regionów Sowiecczi Zrzeszë òstało przeniosłëch do Czimkentu. Gard produkòwôł metale, amùnicjã, dzéle do tanków, òpticzné nôrzãdza ë jiné wòjnowé wërobinë. Pò wòjnie lëdztwò rosło baro dinamiczno. Zbùdowóné òstałë nowé mieszkalné dzélnice, szkòłë, uczbòwnie, szpitale ë industriowé zakładë. W latach 80. XX stalatégò dzejanié rozpòczã szëmkenckô rafineriô pétru.
=== Samòstójny Kazachstan ===
Pò dobëcym samòstójnotë przez Kazachstan w 1991 rokù, Szëmkent òstôł jednym z nôwôżniészich gòspòdarczich òstrzódków na pôłniu kraju. W 2014 rokù grańce gardu bëłë mòcno pòszerzoné przez przëłączenié wsów ë terenów z sąsadnëch rajonów. W tim samim rokù ùsadzony òstôł czwiôrti gardowi rajón, pózni nazwóny Karataù.<ref name="karatau">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V14UA002836 Ò ùsadzenim sztwôrtégò rajonu ë ùstanowienim grańców rajonów gardu Szëmkent], system prawny Ädilet, 7.10.2014, przëstãp 5.08.2026.</ref> 19 czerwińca 2018 rokù Szëmkent òstôł wëłączony z pôłniowòkazachsczi òbéńdë ë dostôł [[Gard repùblikańsczégò znaczeniô (Kazachstan)|sztatus gardu repùblikańsczégò znaczeniô]]. Administracyjné centrum òbéńdë bëło przeniosłé do [[Turkistan]]u, a òbéńda dosta miono turkistańsczi.<ref name="status2018" /> W 2022 rokù òstôł ùsadzony piąti gardowi rajón — Turan.<ref name="turan">[https://adilet.zan.kz/rus/docs/V22E0029189 Ò ùsadzenim rajonu Turan w gardze Szëmkent], system prawny Ädilet, 12.08.2022, przëstãp 5.08.2026.</ref>
== Geògrafiô ==
=== Pòłożenié ===
Szëmkent leżi na pôłniu Kazachstanu, na rówiznie przë zôpadnëch przedgórzach [[Tien-szan]]u, niedalek grańcë z [[Ùzbekistan|Ùzbekistanã]]. Gard leżi kòl 120 km na nordã òd [[Taszkent|Taszkentu]], 690 km na zôpôd òd [[Ałmatë|Ałmatów]] ë wicy jak 1400 km na pôłnié òd [[Astana|Astanë]]. Administracyjnô wiéchrzëzna gardu wënôszô 116 300 hektarów, to je 1163 km².<ref name="development" /> Przédnyma wòdnyma szlachama są rzéczi Badam ë Kòszkarata ze swòją òdnogą mët, Karasu. W gardze je dzewiãc karnôlów ò całowny długòscë kòl 91 km. Słëchają jima karnôle Badam, Szëmkent, Jangiczek, Tekesu ë Kòszkarata. Państwòwé lasë ë zeloné conë gardu zajimają razã kòl 5333 hektarów.<ref name="development" />
=== Klimat ===
Szëmkent mô kòntinentalny klimat z dłudżima, baro gòrącyma ë sëchima latama ë dosc letczima zëmama w przërównanim z nordowima regionama Kazachstanu. Wikszosc òpadów dô òb zëmã ë zymk, a lato wic je sëché. Òb zëmã padô sniég, le trwałô sniegòwô wiôrszta nôczãscy nie leżi długò. Z pòwòdu swòjégò pôłniowégò pòłożeniô ë blëskòscë gór, Szëmkent je jednym z nôbarżi gòrącëch wiôldżich gardów Kazachstanu.
== Administracjô ==
Szëmkent je pòdzelony na piãc gardowëch rajonów:<ref name="akimat">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent?lang=ru Akimat gardu Szëmkent], pòrtal państwòwëch òrganów Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref>
# '''Abaj'''
# '''Al-Farabi'''
# '''Enbekszi'''
# '''Karataù'''
# '''Turan'''
Rajón Karataù ùsadzony òstôł w 2014 rokù, a Turan w 2022 rokù.
Na zôczątkù 2026 rokù lëdztwò gardowëch rajonów wëzdrzało tak:<ref name="ethnicity2026">[https://stat.gov.kz/api/iblock/element/348012/file/ru/ Lëdztwò Repùbliczi Kazachstanu wedle etnicznëch grëpów na zôczątkù 2026 rokù, tabela „Szëmkent”], Biuro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, 27.03.2026, XLSX, przëstãp 5.08.2026.</ref>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! style="text-align:left" | Rajón
! Lëdztwò na zôczątkù 2026
|-
| style="text-align:left" | Abaj || 259 325
|-
| style="text-align:left" | Al-Farabi || 262 566
|-
| style="text-align:left" | Enbekszi || 206 679
|-
| style="text-align:left" | Karatau || 334 139
|-
| style="text-align:left" | Turan || 231 341
|}
Na czele wëkònôwczi włôdzë gardu stoji '''''akim''''', chtërnégò fónkcjô szlachùje za bùrméstrã. Òd 5 séwnika 2023 rokù akimã Szëmkentu je '''Gabit Abdimażitułë Sëzdëkbiekòw'''.<ref name="akim">[https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent/about/structure/people/37043?lang=ru Syzdykbekow Gabit Abdimàżitowicz], akimat gardu Szëmkent, przëstãp 5.08.2026.</ref>
== Demògrafiô ==
Szëmkent je jednym z nôchùdzy roscącëch miastów Kazachstanu. Lëczba jegò mieszkańców przeszła jeden milion w 2018 rokù. Na zôczątkù 2026 rokù w gardze dało 1 294 050 mieszkańców, a 1 lëpińca 2026 rokù — 1 310 681.<ref name="population2026" /><ref name="ethnicity2026" /> Òd stëcznika do maja 2026 rokù nôtërny przërost lëdztwa wëniósł 8287 lëdzy. W tim czasu ùrodzëło sã 10 261 lëdzy, a ùmarło 1974. Saldo migracji bëło dodatné ë wënôszało 5783 lëdzy.<ref name="statistics">[https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Szëmkent – krótczi wëńdzenié spòlëznowò-gòspòdarczégò rozwiju regionu], Biuro Nôrodny Statisticzi Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref>
=== Etniczny skłôd ===
Szëmkent je wieleetnicznym ë wielekùlturowim gardã. Wedle òficjalnëch pòdôwków na zôczątkù 2026 rokù hewò są nôwikszé etniczné grëpë:<ref name="ethnicity2026"/>
{| class="wikitable sortable" style="text-align:right"
! style="text-align:left" | Etnicznô grëpa
! Lëczba
! Dzél
|-
| style="text-align:left" | Kazaszë || 929 724 || 71,85%
|-
| style="text-align:left" | Ùzbecë || 203 098 || 15,69%
|-
| style="text-align:left" | Ruscë || 74 404 || 5,75%
|-
| style="text-align:left" | Azerowie || 23 814 || 1,84%
|-
| style="text-align:left" | Tatarzë || 11 346 || 0,88%
|-
| style="text-align:left" | Jiné grëpë || 51 664 || 3,99%
|}
Państwòwim jãzëkã je [[Kazachsczi jãzëk|kazachsczi]]. W państwòwëch institucjach ë môlowi administracji òkòma kazachsczégò òficjalno brëkòwóny je téż [[Rusczi jãzëk|rusczi]]. Zacht dzél mieszkańców gôdô téż pò [[Ùzbecczi jãzëk|ùzbeckù]].
== Gòspòdarka ==
Szëmkent je jednym z nôwikszich industriowëch ë hańdlowëch òstrzódków Kazachstanu. Przédnyma dzélama gòspòdarczi są:
* rafinacjô pétru
* farmaceùticznô industriô
* metalurgiô
* produkcjô jôdë ë napitków
* tekstilnô ë òbleczënkòwô industriô
* produkcjô bùdowlanëch materiałów
* transpòrt ë logistika
* wiôldżi ë môłi hańdel
* bùdownictwò ë ùsłëdżi
W pierszim wiertlu 2026 rokù regionalny produkt brutto wëniósł 1,351838 biliona [[tenge]], co òznôczało realny rost ò 8,9% w przërównanim z tim samim cządã 2025 rokù. Ùsłëdżi twòrzëłë 61,6% gòspòdarki, a produkcjô wôrów 30,1%.<ref name="statistics"/>
Òd stëcznika do czerwińca 2026 rokù industriowô produkcëjô bëła wôrt 817,4593 miliarda tenge – 11% wicy jak w tim samim cządze 2025 rokù. Produkcjô w przerôbny industrie ùrosła ò 9,6%.<ref name="statistics"/> Bùdowlané robòtë bëłë w tim czasu wôrté 136,2557 miliarda tenge. Do ùżëtkù òddóné òstało 558 600 m² nowëch mieszkalnëch lokalów. Inwesticje w trwałi kapitał wënôszałë 308,3848 miliarda tenge.<ref name="statistics" />
Jednym z nôwôżniészich pòdjimstwów je [[szëmkenckô rafineriô pétru]], produkùjącô benzynã, nanëkòwi òléj, fligrowi péter ë jiné pétrowé wërobinë. Gard mô téż długą tradicjã farmaceùticzi ë pôrã mòdernëch fabrëków léków. W gardze dzejô specjalnô gòspòdarczô cona Pôłnié, czile industriowëch conów ë transpòrtowò-logisticzné òstrzódczi.
1 lëpińca 2026 rokù w Szëmkence bëło zaregistrowónëch 29 410 prawnëch òsobów, z jaczich 24 907 dzejało. Wikszosc aktiwnëch pòdmiotów stanowiłë môłé pòdjimstwa.<ref name="statistics"/>
== Transpòrt ==
Szëmkent je wôżnym transpòrtowim wãzłã pôłniowégò Kazachstanu. Drogòwé, banowé ë fligrowé sparłãczenia łączą gò z Taszkentã, Turkistanã, Tarazã, Ałmatama ë jinyma regionama kraju.
Bez gard abò jegò òkòlé jidą midzënôrodné turë Taszkent – Szëmkent – Taraz – Ałmatë ë Taszkent – Szëmkent – Turkistan – Samara.<ref name="development"/>
=== Gardowi transpòrt ===
Pùbliczny transpòrt òpiérô sã przédno na rozbùdowóny sécë [[aùtobùs|aùtobùsowëch]]ow liniów. Łączą one centrum z bùtnowima dzélnicama ë terenama przëłączonyma do gardu pò pòszerzenim grańców w 2014 rokù. Za przejôzd mòże płacëc elektronicznyma kartama ë jinyma cyfrowima metodama.
=== Banowi transpòrt ===
Szëmkencczi banóf leżi na linii łączący Taszkent, Arys, Taraz ë Ałmatë. Z gardu jachają pasażersczé banë do nôwikszich gardów Kazachstanu ë niechtërnëch sąsadnëch krajów. Na zôpôd òd Szëmkentu leżi Arës I, jeden z nôwôżniészich banowëch wãzłów Kazachstanu.
=== Fligrowi transpòrt ===
Midzënôrodny fligerplac Szëmkent òbsłëgùje krajowé ë midzënôrodné lecbë ë je jedną z przédnëch bazów fligrowi kòmpanie SCAT Airlines. 25 gòdnika 2024 rokù òtemkłi òstôł nowi pasażersczi terminal ò wiéchrzëznie 40 000 m². Jegò òtemkniãcé zwikszëło roczną mòżlëwòtã òbsłëdżi latawiszcza z 800 tësãcy do 6 milionów pasażerów.<ref name="airport">[https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1055087?lang=ru Fligerplace Astany, Ałmaty, Szëmkentu ë Aktobe bãdą mùltimòdowima òstrzódkama], Ministerstwò Transpòrtu Kazachstanu, przëstãp 5.08.2026.</ref> Planë rozwiju òbjimają bùdowã nowi drodżi do startu ë lądowaniô ò długòscë 3,5 km ë transpòrtowò-logisticznégò òstrzódka sparłãczonégò ze specjalną gòspòdarczą coną Pôłnié.
== Edukacjô ë nôùka ==
Szëmkent je wôżnym òstrzódkã wëższi edukacji w pôłniowim Kazachstanie. W gardze dzejają ùniwersytetë, akademie, technika, warkòwé szkòłë ë badérsczé institucje.
Do przédnëch wëższich szkòłów nôleżą:
* '''Pôłniowòkazachsczi Badérsczi Ùniwersytet m. Mùchtara Aùezowa''', jeden z nôwikszich wielewietwiowëch ùniwersytetów w kraju
* '''Pôłniowòkazachskô Medicznô Akademiô''', szpecjalizëjącô sã w medicynie, farmacji ë nôùkach ò zdrowim
* '''Pôłniowòkazachsczi Pedagògiczny Ùniwersytet m. Ôzbekalégò Żanibiekòwa'''
* Szëmkencczi Ùniwersytet
* Ùniwersytet Miras
* Inowacyjny Ùniwersytet Westrzédny Azji
W miesczich ùniwersytetach ùczą sã sztudérzë z całégò Kazachstanu, Ùzbekistanu ë jinëch krajów Westrzédny Azje.
== Zdrowié ==
Szëmkent je wôżnym medicznym òstrzódkã dlô całégò pôłniowégò Kazachstanu. W gardze są òglowé szpitale, diagnosticzné centra, kardiologicznô, ònkòlogicznô ë infekcyjnô òpieka, rodnicë, pòlikliniczi, ratënkòwé służbë ë priwatné kliniczi. Farmaceùticznô tradicjô gardu zaczã sã w XIX stalatim òd produkcje santoninë. Dzysdnia kòntinuùją jã nowòczasné fabrëczi léków ë Pôłniowòkazachskô Medicznô Akademiô.
== Kùltura ==
W Szëmkence dzejają kazachsczé, rusczé ë ùzbecczé téatrë, mùzea, ksążnice, kòncertowé zale, artisticzné galerie ë kulturalné centra.
Do nôwôżniészich kulturalnëch instytucëjów nôleżą:
* Kazachsczi Akademicczi Dramaticzny Téater m. Żumata Szanina
* Rusczi Dramaticzny Téater
* Téater Òperë ë Baletu
* Ùzbecczi Dramaticzny Téater
* Téater Pùpów ë Młodzëznë
* Regionalné Historiczné Mùzeùm
* Mùzeùm Òfiar Pòliticznëch Represjów
* historiczno-kulturalny kómpleks „Szëm Kała”
W 2020 rokù Szëmkent òstôł ògłoszony '''Kùlturalną Stolëcą Zrzesznicë Samòstójnëch Państw'''. W tim samim rokù òbchòdzył swòjã 2200. roczëznã.
== Turistika ==
Nôwôżniészim historicznym môlã je kómpleks Szëm Kała, ùsadzony na terenie stôrodôwnégò sedlëszcza ë dôwny kòkandzczi cytadelë. Kómpleks òbjimô archeòlogòwé wëkòpalëszcza, òdbùdowóné òbronné elementë, mùzealné place ë rozezdrzawné pónktë.
Do jinëch znónëch môlów nôleżą:
* plac Òrdabasë
* pòmnik „Żer-Ana”
* Park Samòstójnotë
* pòmnik Bajdibek-bija
* Park Abaja
* dendrologiczny park m. Asanbaja Askarowa
* szëmkencczi zoòlogiczny ògród
* piechtnô cona Arbat
* promenada nad Kòszkaratą
* meczetë, prawòsłôwné cerkwie ë historiczné bùdinczi w centrum gardu
Ze Szëmkentu turiscë mògą téż rëgnąc do Sajramù, Nôrodnégò Parkù Sajram-Ùgam, rezerwatu rodë Aksu-Żabagëłë, Turkistanu ë stôrodôwnégò gardu Otrar.
== Architektura ë rozwij ==
Gardowi òbrôz Szëmkentu łączi historiczné centrum, mieszkalné dzélnice z sowiecczégò czasu ë nowé sedlëszcza z nowòczasnyma bùdinkama.
Pò pòszerzenim miesczich grańców w 2014 rokù bùdownictwò rozwijało sã òsoblëwie w nordowëch, zôpadnëch ë nordowò-zôpadnëch dzélach. Do wôżnëch nowëch sedlëszczów nôleżą Turan, Shymkent City, Bòzarëk ë Tassaj. Rozwij miasta òbjimô bùdowã nowëch drogów, szkòłów, szpitalów, wòdny ë gazowi sécë, parków, spòrtowëch òbiektów ë kùlturalnëch centrów. W pierszi pòłowie 2026 rokù òddóné òstało do ùżëtkù 558 600 m² nowëch mieszkalnëch placów.<ref name="statistics" />
== Spòrt ==
W Szëmkence pòpùlarné są [[fùsbal]], [[piscowanié]], gimnastika, tenys, płëwanié ë kòlarstwò. Przédnym chłopsczim fùsbalowim klubã je [[Òrdabasë Szëmkent|Òrdabasë]], jaczi w 2023 rokù pierszi rôz wëgrôł mésterstwò Kazachstanu. Białczi klub BIIK Szëmkent wiele razy wëgrôwôł mésterstwò Kazachstanu ë grôł w eùropejsczich klubòwëch turniérach. Nôwôżniészim spòrtowim òbiektã je Centralny Sztadión m. Każëmùkana Mùngajtpasułë. W gardze są téż spòrtowé zale, tenysowé centra, płëwalnie ë atléticzny kómpleks.
== Strzodowiszcze ==
Przédné ekòlogiczné problemë Szëmkentu są sparłãczoné z industriowima ë transpòrtowima nôkalënama, jakòscą lëftu, czëszczenim brudny wòdë, smiecama ë òchroną zelonëch conów. Miesczé programë òbjimają mòdernizacjã fabrëków, pòszérzanié gazowi sécë, brëkòwanié ekòlogiczniészich aùtobùsów, dba ò rzéczi ë karnôle ë sadzenié nowëch drzéwiãt.<ref name="development" />
Do wôżnëch nôtërnëch ë wëpòczinkòwëch môlów nôleżą rzéka Badam, zdrzódła Kòszkarata ë Karasu, dendrologiczny park ë miesczi zelony pas.
== Partnersczé gardë ==
* [[Òbrôzk:Flag of China.svg|tło|22x22px]] [[Baiyin]]
* [[Òbrôzk:Flag of Tajikistan.svg|tło|22x22px]] [[Chodżent|Chùdżand]]
* [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|tło|22x22px]] [[Grosseto]]
* [[Òbrôzk:Flag of Belarus.svg|tło|22x22px]] [[Mohilew|Mahilewò]]
* [[Òbrôzk:Flag of Thailand.svg|tło|22x22px]] [[Pattaya]]
* [[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|tło|22x22px]] [[Acharnon]]
* [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom (3-5).svg|tło|22x22px]] [[Stevenage]]
* [[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|tło|22x22px]] [[Jizmir]]
* [[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|tło|22x22px]] [[Eskişehir]]
== Òbaczë téż ==
* [[Kazachstan]]
* [[Astana]]
* [[Ałmatë]]
* [[Jedwôbny Szlach]]
* [[Gardë w Kazachstanie]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [https://www.gov.kz/memleket/entities/shymkent Òficjalnô starna akimatu gardu Szëmkent] {{jãz.|kk}} {{jãz.|ru}}
* [https://stat.gov.kz/ru/region/shymkent/ Òficjalnô statisticzi Szëmkentu] {{jãz.|ru}}
* [https://visit-shymkent.com/ Turisticzny pòrtal Szëmkentu]
* [https://shymkent.invest.gov.kz/ Inwesticëjny pòrtal Szëmkentu]
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Kazachstan]]
[[Kategòrëjô:Gardë w Azji]]
p62y97lmmk8mmq6mdsqdh520eqrz3b7
Diamond Eyes
0
13804
215188
211643
2026-09-23T20:46:06Z
HaxelKaszëba
17492
215188
wikitext
text/x-wiki
{{Szablóna:Mùzyczny albùm infobox | pòzwa albùmù = Diamond Eyes | òdjimk = Diamond Eyes logo.png | artista = [[Deftones]] | ôrt albùmù = [[sztudijny albùm]] | wëdóné = [[4 maja]] [[2010]] | plac nagraniô = [[Assault & Battery Studios]] (Los Angeles, Kalifòrniô) | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]], [[post-hardcore]] | czas dérowaniô = 41:24 | wëtwórniô = [[Reprise Records|Reprise]] | produkcjô = [[Nick Raskulinecz]], [[Deftones]] | chronologiô = {{Karno chronologiô | albùm = Diamond Eyes | rëchlészi = [[Saturday Night Wrist]] | pòstãpny = [[Koi No Yokan]] | rok = 2010 }} }}
'''Diamond Eyes''' – szósti [[sztudijny albùm]] amerikańsczégò karna [[Deftones]], wëdóny [[4 maja]] [[2010]] rokù nôkładã [[Reprise Records]]<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Producentã albùmù béł [[Nick Raskulinecz]], jaczi tej pierszi rôz wespółrobił z karnã przë produkcje jegò albùmù<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>.
Albùm pòwstôł pò przerwaniu robòtów nad pòstãpną platką karna, jakô mia bëc kòntinuacją ''[[Saturday Night Wrist]]''. W nagraniach nie brôł ùdzélu basysta [[Chi Cheng]], jaczi pò drogòwim wëpôdkù w 2008 rokù pòòstôwôł w [[Kóma|kómie]]. Jegò plac òb czas nagriwaniô zajął [[Sergio Vega]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>.
''Diamond Eyes'' prezentëje barżi bezpòstrzédné a zwiarté brzëmienié jak ''[[Saturday Night Wrist]]'', jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô [[Deftones]] sparłãczenié cwiardëch gitarów, melodijnégò wòkalu [[Chino Moreno]] a atmòsfericznëch aranżacjów. Albùm parłãczi [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[shoegaze]] a elementë [[post-hardcore]]<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>.
== Promòcjô a òdbiér ==
Albùm béł promòwóny przédno przez syngle ''„Rocket Skates”'', ''„Diamond Eyes”'', ''„Sextape”'' a ''„You've Seen the Butcher”''<ref>https://www.discogs.com/master/18369-Deftones-Diamond-Eyes</ref>. Ùsôdzk ''„Diamond Eyes”'' stôł sã jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków karna z negò cządu.
''Diamond Eyes'' zadebiutowôł na szóstim placu [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] lëstë [[Billboard 200]]<ref>https://www.billboard.com/artist/deftones/chart-history/tlp/</ref>. Albùm pòtkôł sã z pòzytywnym òdbiérã kritików, jaczi zwrôcelë bôczënk przédno na jegò logicznotã, atmòsferã ë pòwart karna do cwiardszégò a barżi bezpòstrzédnégò brzëmieniô<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>.
== Mùzyka ==
Jednym òd nôbarżi znónëch ùsôdzków na albùmie je ''„Diamond Eyes”'', jaczi parłãczi cwiardé gitarowé riffë z melodijnym refrenã. Ùsôdzk ''„Rocket Skates”'' reprezentëje barżi agresywną starnã albùmù, równak le ''„Sextape”'' a ''„Beauty School”'' wëkòrzëstëją barżi mirné a atmòsfericzné brzëmienié<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>.
Na albùmie nalôzł sã ùsôdzk ''„Risk”'', charakterizëjący sã lózészim tempã a barżi przestrzenną aranżacją. Całosc albùmù je barżi zemkłô a sztilisticzno jednorodnô jak rëchlészô platka karna, ''[[Saturday Night Wrist]]''<ref>https://www.allmusic.com/album/diamond-eyes-mw0001961827</ref>.
== Lësta ùsôdzków ==
<table class="wikitable" style="width: 70%;">
<tr>
<th style="width: 5%;">Nr</th>
<th style="text-align: left;">Titel</th>
<th style="text-align: left;">Bôczënk</th>
<th style="width: 15%;">Czas</th>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">1.</td>
<td>„Diamond Eyes”</td>
<td></td>
<td>4:08</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">2.</td>
<td>„Royal”</td>
<td></td>
<td>3:25</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">3.</td>
<td>„CMND/CTRL”</td>
<td></td>
<td>2:12</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">4.</td>
<td>„You've Seen the Butcher”</td>
<td></td>
<td>3:32</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">5.</td>
<td>„Beauty School”</td>
<td></td>
<td>4:47</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">6.</td>
<td>„Prince”</td>
<td></td>
<td>4:25</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">7.</td>
<td>„Rocket Skates”</td>
<td></td>
<td>4:39</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">8.</td>
<td>„Sextape”</td>
<td></td>
<td>4:01</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">9.</td>
<td>„Risk”</td>
<td></td>
<td>3:37</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">10.</td>
<td>„976-EVIL”</td>
<td></td>
<td>4:33</td>
</tr>
<tr>
<td style="text-align: center;">11.</td>
<td>„This Place Is Death”</td>
<td></td>
<td>3:48</td>
</tr>
<tr style="font-weight: bold; background-color: #f2f2f2;">
<td colspan="3" style="text-align: right;">Fùl czas:</td>
<td>41:24</td>
</tr>
</table>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Platczi]]
[[Kategòrëjô:Deftones]]
pztgghdxzt0sxtkiknbb1cdihtdnclf
Neapól
0
13817
215028
214340
2026-09-23T13:37:03Z
Iketsi
3254
dopełniacz→rodzôcz
215028
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Neapól|gwôsné miono=Napoli|céch=Napoli-Stemma.svg|rodzôcz=Neapòlu|fana=Flag of Naples.svg|karta=Circondario di Napoli.png|państwò=[[Italskô]]|Kréz=Kampania|wiéchrzëzna=119,2|lëdztwò=905,050|rok=2026|czerënkòwi numer=081|pòcztowi kòd=80100|registracëjné tôfle=NA|bùrméster=Gaetano Manfredi|www=https://www.comune.napoli.it/|commons=Category:Naples}}
'''Neapól''' ({{jãz.|it}} ''Napoli'') je gardã w pôłniowi [[Italskô|Italsczi]], stolëca regionu Kampania, u pòdnóża wùlkanu Wezuwiusz.
Neapól òstał założony w VIII stalace p.n.e.<ref>''[https://www.italia.it/en/campania/naples/guide-history-facts Naples, what to see in the city of Vesuvius]'' [online], Italia.it [dost. 2026-08-19] ({{jãz.|en}}).</ref>, bëł stolëcznëm gardã Ksãstwa Neapòlu (661–1139<ref name=":0">P.L. Kessler, ''[https://www.naples-napoli.org/en/the-duchy-of-naples-and-the-normans/ Kingdoms of Italy – Naples]'' [online], The History Files [dost. 2026-08-19] ({{jãz.|en}}).</ref>), Królestwa Neapòlu (1282–1816<ref name=":0" />) ë kùreszce [[Królestwò Òbòjga Siciliów|Królestwa Òbòjga Siciliów]].
Wiéchrzëzna je 119.2 km², lëdztwò w 2026 bëło 905,050, gãstosc 7,590/km²<ref>[https://www.citypopulation.de/en/italy/campania/napoli/063049__napoli/ ''Napoli''] [online], Citypopulation.de [dost. 2026-08-19] ({{jãz.|en}}).</ref>.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Napoli.jpg|Neapól z widzënkã na wùlkan
Òbrôzk:Stazione Toledo, Napoli.jpg|
Òbrôzk:Galleria San Martino. 02 (cropped).JPG|
Òbrôzk:ParcoArcheologicoPosillipo.jpg|
</gallery>
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Gardë w Italsce]]
1zvtn3l0zuuzioxlxco6uxq2fo3c746
Węgrów
0
13944
215043
213555
2026-09-23T13:40:45Z
Terrus38
14026
215043
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|
Gard=Węgrów|
rodzôcz=|
céch=POL Węgrów COA.svg|
fana=Flag of Węgrów town.gif|
karta=|
wòjewództwò=mazowiecczé|
kréz=|
grodzki=|
rodzaj_gminy=|
gmina=|
miejska=|
bùrméster=Paweł Marchela|
adres_um=Rynek Mariacki 16|
kod_poczt_um=07-100 Węgrów|
tel_um=|
fax_um=|
mail_um=|
wiéchrzëzna=13,35|
wysokość=|
rok=2021|
lëdztwò=12,525|
gęstość=35,91|
aglomeracja=|
czerënkòwi numer=(+48) 25|
pòcztowi kòd=07-100|
registracëjné tôfle=WWE|
TERYT=1464011|
SIMC=0975173|
www=http://www.wegrow.com.pl|
}}
'''Węgrów''' – gard w wschòdni Pòlsce w [[Mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczim wòjewództwie]], nad rzekom Liwiec.
== Płożënié ==
Wedle pòdôwczi z 2002 rokù<ref name="autonazwa1">{{Cytuj starnã |url = http://www.regioset.pl/ |titel = Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset |òpùblikòwóny = regioset.pl |data przëstãpù = 2010-09-14}}</ref> Węgrów mô òbôszar 35,45 km², w tim: pòla 70%, lasë 16%.
Wedle pòdôwczi z 1 stëcznika 2011 r. pòwierzchnia miasta mia 35,51 km²<ref>{{Cytuj knéżkã |titel = Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r. |url = https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2013-r-,7,10.html|wëdôwca = [[Główny Urząd Statystyczny]] |plac = Warszawa |data = 2013-07-26 |issn = 1505-5507}}</ref>. Miaste òbôgô 2,91% pòwierzchnie [[Powiat (Polska)|pòwiatu]].
Przi baro môłi, jak na miasto, gãstoce zalëdniających mòże wëòdrëbnëc gãsto zalëdniałé òbéńdżi w òbrôzkù òbwòdnice ë zabùdowóné leno wzdłuż nôwôżniészëch dróg òbéńdżi wòkół niegò.
Sãsëdnë gminë: [[Liw (gmina)|gmina Liw]], [[Miedzna (gmina)|gmina Miedzna]], [[Sokołów Podlaski (gmina wiejska)|gmina Sokołów Podlaski]].
Węgrów leżë na historëcznym [[Podlasie|Pòdlôsu]], w dawny [[ziemia drohicka|ziemi drohickòwskji]]<ref>Marek Kietliński, Krzysztof Sychowicz, Wojciech Śleszyński (red.): ''Kościoły a państwo na pograniczu polsko-litewsko-białoruskim. Źródła i stan badań''. Wydawnictwo PRYMAT Mariusz Śliwowski, Białystok 2005, s. 27. ISBN 83-88097-92-X.</ref>. Wczesni Węgrów béł do [[ziemia liwska|ziemi liwsczi]], jakô bëła dzélã [[Mazowsze|Mazowsza]]<ref>''Wyciąg z geografii polskiej przez Teodora Wagę w roku 1767 skreślonej i ogłoszonej''. Nakładem Księgarni Jana Konstantego Żupańskiego, Poznań 1856, s. 13.</ref>.
[[Podział administracyjny Polski (1975–1998)|W latach 1975–1998]] miasto administracyjno należało do [[województwo siedleckie|wòjewództwa siedleckòwskji]].
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Mazowiecczé wòjewództwò]]
{{ADR|AI}}
9tay01vwn16p52fll30i754mf1ilbdz
Biszkek
0
13993
215025
214604
2026-09-23T13:36:54Z
Iketsi
3254
rodzôcz
215025
wikitext
text/x-wiki
{{Gard-infobox|Gard=Biszkek|gwôsné miono=Бишкек|céch=Coat of arms of Bishkek Kyrgyzstan.svg|fana=Flag of Bishkek.svg|rodzôcz=Biszkekù|państwò=[[Kirgistan]]|wiéchrzëzna=160<ref>''[https://www.bishkek.gov.kg/ru/history Бишкек – столица Кыргызской Республики]'' [online] [dost. 2020-11-11].
</ref>|stopniN=42|minutN=52|stopniE=74|minutE=34|lëdztwò=1 053 900<ref>[https://web.archive.org/web/20200302111320/http://stat.kg/media/publicationarchive/1513791e-f524-4f20-90c3-27b6e9b711c0.rar Предварительная оценка численности постоянного населения на 1 января 2020 года] [online] [dost. 2020-11-11] [zarchiwizowane z [http://stat.kg/media/publicationarchive/1513791e-f524-4f20-90c3-27b6e9b711c0.rar/ adresu] 2020-03-02] ({{jãz.|ru}}).
</ref>|rok=2020|czerënkòwi numer=312|pòcztowi kòd=720000–720085|registracëjné tôfle=B|bùrméster=Bałbak Tulobajew<ref>Виктория Гунгер, ''[https://www.vb.kg/doc/393543_japarov_ytverdil_balbaka_tylobaev_i.o._mera_bishkeka.html Жапаров утвердил Балбака Тулобаев и.о. мэра Бишкека]'' [online], Wieczernij Biszkek, 27 rujana 2020 [dost. 2020-10-27] ({{jãz.|ru}}).</ref>|commons=Category:Bishkek|www=https://bishkek.gov.kg/}}'''Biszkek''' ({{jãz.|ky}} Бишкек, ''Biszkek''; {{jãz.|ru}} Бишкек, ''Biszkek''; do 1926 rokù '''Piszpek''', w latach 1926–1991 '''Frunze''') – [[stolëca]] ë nôwikszi gard [[Kirgistan|Kirgistanu]], pòłożony w Tienszanie ù pòdnóżégò Kirgisczich Gór w Czujsczi Kòtlënie, nad rzékama [[Ała Arcza]] ë [[Ałamedin]]. Na nordze gard przecynô Wiôldżi Czujsczi Karnôl.
Przédny gòspodarczi òstrzódk Kirgistanu (wicy jak 50% przemësłowi produkcje: maszënowô, aùtołowô, jôdnô i tekstilnô industriô), a téż kùlturalno-nôùkòwé centrum (8 wëższich szkół z ùniwersytetã mët). Wôżny drogòwi wãzeł ë latawiszcze. Przez gard przechòdzy midzëkòntinentalnô droga E40, chtërna stanowi jedno òd niewiele drogowëch sparłãczeniów ze Zôpadną, Centralną ë Pòrénkòwą Eùropą, a téż midzë jinszima krajama Centralny Azje.
W gardze to dô banóf ë fligerplac.
== Historiô ==
* 1825 – gard wkół grańczny festindżi Biszbek, ùzbecczégò chanatu Kòkandu
* 1862 – festinga òstała pòdbitô przez rusczé wòjska; pòzwónô '''Piszpek'''
* 1918 – zemie weszłë w skłôd Turkestańsczi ASRR
* 1926 – gard zwëskôł miono '''Frunze''' (dlô ùtczeniô rewòlucjonistë i wódcë Czerwiony Armie Michajiła Frunze, chtërën sã tam ùrodzył), stolëca Kirgisczi SRR
* 1991 – nadóné òstało miono '''Biszkek''' i pò deklaracje samòstójnotë gard stôł sã stolëcą kraju.
== Administracyjny pòdzél ==
Biszkek dzeli sã na 4 rejonë:
* rejón Birinczi Maj
* rejón Lenin
* rejón Oktiabr
* rejón Swierdłow
W skłôd rejonu Lenin wchòdzą w dodôwkù sedlëszcze miesczégò tipù Czong-Arëk ë wies Òrto-Saj.
== Media ==
* Wieczernij Biszkek – ruskòjãzëkòwi wieczórny dzénnik
== Spòrt ==
=== Fùsbala ===
W Biszkeku je wiele fùsbalòwëch klubów. Są to:
* Ałga Biszkek
* Ałga-2 Biszkek
* Ata-Spòr Biszkek
* Dinamò-Manas-SKIF Biszkek
* Dinamò-MWD Biszkek
* Dordoj Biszkek
* Ekòlog Biszkek
* Instrumientalszczik Biszkek
* Muras-Spòrt Biszkek
* Òlimpia-85 Biszkek
* Pòlot Biszkek
* Płaza Biszkek
* Rotor Biszkek
* RUÒR Gwardija Biszkek
* Selmaszewiec Biszkek
* Szer-Ak-Dan Biszkek
* Szoro Biszkek
* Szumkar-Dastan Biszkek
== Partnersczé gardë ==
* [[Ałmatë]], [[Kazachstan]]
* [[Ankara]], [[Tëreckô]]
* [[Astana]], [[Kazachstan]]
* [[Colorado Springs]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
* [[Izmir]], [[Tëreckô]]
* [[Mińsk]], [[Biôłorus]]
* [[Toronto]], [[Kanada]]
* [[Urumczi|Ùrumczi]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]]
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Bishkek_03-2016_img51_Manas_Airport.jpg|Latawiszcze w Biszkeku
Òbrôzk:Bischkek.jpg|Biszkek
Òbrôzk:Bishkek.jpg|Panorama na mieszkalné sedlëszcze w Biszkeku a górë
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Kirgistan]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Stolëce w Azji]]
[[Kategòrëjô:Kirgistan]]
n00ysfzjkhtu9ylk0qd9kq3s1x173vo
Stolëca Kaszëb
0
14054
215066
214866
2026-09-23T13:53:32Z
Iketsi
3254
-}
215066
wikitext
text/x-wiki
'''Stolëca Kaszëb''' – òficjalno, Kaszëbë nie mają [[Stolëca|stolëcë]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed" caption="Herbë stolëc Kaszëb">
Òbrôzk:Gdańsk ulica Świętokrzyska (granica Zakoniczyna i Łostowic) (cropped).JPG|[[Gduńsk]]
Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|[[Kartuzë]]
Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|[[Kòscérzna]]
Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|[[Wejrowò]]
Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|[[Lãbórg]]
Òbrôzk:POL Bytów COA.svg|[[Bëtowò]]
Òbrôzk:POL Puck COA.svg|[[Pùck]]
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= === Sparłãczoné témë ===
* [[Kaszëbë]]
* [[Kaszëbsczi Himn]]
|col2= === Stolëce ===
{{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}}
}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/stolice-kaszub/ ({{jãz.|pl}})
{{Ùzémk artikla}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Stolëce|Kaszëbë]]
brhygs1ui5hzksbi7cftjzyc062110f
Agùstin Côrnowczi
0
14055
214877
2026-09-23T12:03:27Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Agùstin Côrnowczi]] do [[Agùstin Czôrnowsczi]]: pisënk
214877
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Agùstin Czôrnowsczi]]
q9gagx4e0d9j9xpqmb1y6couxpv8nyo
214878
214877
2026-09-23T12:03:45Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Agùstin Czôrnowsczi]]
214878
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Łobéz
0
14056
215049
2026-09-23T13:43:46Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Łobéz]] do [[Łobez]]: pisënk
215049
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Łobez]]
2yq5nq9lw3y33nh7r0jk0i7on7947zu
215052
215049
2026-09-23T13:44:19Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Łobez]]
215052
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
215110
215052
2026-09-23T16:04:41Z
Iketsi
3254
{{ADR|pisënk → [[Łobez]]}}
215110
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk → [[Łobez]]}}
8a04sqfakcgc3geiez0edv1l9l4qtxr
Strzelcé
0
14057
215054
2026-09-23T13:45:24Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Strzelcé]] do [[Krajeńsczé Strzélce]]: pisënk
215054
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Krajeńsczé Strzélce]]
55fireo68ikdy6dpeub9xuy2xqvgpre
215056
215054
2026-09-23T13:46:02Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Krajeńsczé Strzélce]]
215056
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Podolsk
0
14058
215058
2026-09-23T13:46:12Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Podolsk]] do [[Pòdolsk]]: pisënk
215058
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Pòdolsk]]
6i6lgoqross6ja7t0tufnjatbbrya20
Czérskò
0
14059
215060
2026-09-23T13:46:26Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Czérskò]] do [[Czersk]]: pisënk
215060
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Czersk]]
p8r23a605snacg56db1z7pfli560nfo
215063
215060
2026-09-23T13:47:05Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Czersk]]
215063
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Rëbôczi (wiele znaczeniów)
0
14060
215067
2026-09-23T13:59:05Z
Iketsi
3254
N
215067
wikitext
text/x-wiki
{{Wiele znaczeniów|Rëbôczi (wiele znaczeniów)}}
* {{Link if not current|Rëbôczi|| – wies w gminie Kòscérzna}}
* {{Link if not current|Rëbôczi (Gmina Kôrsëno)||}}
7t3keluxa1aumdp185bvgjeaqhwkcs8
Chëcz w Łãtczińsczi Hëce
0
14061
215071
2026-09-23T14:29:29Z
Iketsi
3254
N
215071
wikitext
text/x-wiki
#TAM [[Łątczińskô Hëta#Zabëtczi]]
[[Kategòrëjô:Przeczerowania]]
1f58n2xvdsxin0jbo59xry1u3faomew
Pieła
0
14062
215076
2026-09-23T14:42:35Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Pieła]] do [[Piła (gard)]]: pisënk
215076
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Piła (gard)]]
98pwuo62mwntgf1huodjh2rlbe2w96i
215081
215076
2026-09-23T14:44:21Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Piła (gard)]]
215081
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Rëbackô chëcz
0
14063
215082
2026-09-23T14:46:34Z
Iketsi
3254
N
215082
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
[[Òbrôzk:Rebacko checz.jpg|Rëbackô chëcz z Tuchòlsczich Wdzydzów (lato 2002) w [[Mùzeùm – Kaszëbsczi Etnograficzny Park m. Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach]]|mały]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Rëbackô chëcz'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/wremntja-rbaccz-n2438383</ref> – chëcz dlô [[Rëbôk|rëbôków]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz w [[Jastarniô|Jastarnie]] (PL-637072)
Òbrôzk:Ustka, ul. Czerwonych Kosynierów (HB1).jpg|Stôrô rëbackô òsada (XIX/XX w.) w [[Ùskô|Ùsczi]]
Òbrôzk:Chata rybacka w Świbnie.JPG|
Òbrôzk:Chata rybacka z wędzarnią w Górkach Wschodnich.JPG|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Chëcz (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Rëbaczenié]]
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Architektura]]
[[Kategòrëjô:Rëbaczenié]]
3yd9kuqe8zbfm8dmh6e21fcklbj2j86
215145
215082
2026-09-23T16:33:51Z
Iketsi
3254
/* Òbaczë téż */ * [[Lesyństwò (bùdink)]]
215145
wikitext
text/x-wiki
{{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}
[[Òbrôzk:Rebacko checz.jpg|Rëbackô chëcz z Tuchòlsczich Wdzydzów (lato 2002) w [[Mùzeùm – Kaszëbsczi Etnograficzny Park m. Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach]]|mały]]
{{Jiné znaczënczi}}
'''Rëbackô chëcz'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/wremntja-rbaccz-n2438383</ref> – chëcz dlô [[Rëbôk|rëbôków]].
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:ChatkaRybackaJastarnia.jpg|Stôrô rëbackô chëcz w [[Jastarniô|Jastarnie]] (PL-637072)
Òbrôzk:Ustka, ul. Czerwonych Kosynierów (HB1).jpg|Stôrô rëbackô òsada (XIX/XX w.) w [[Ùskô|Ùsczi]]
Òbrôzk:Chata rybacka w Świbnie.JPG|
Òbrôzk:Chata rybacka z wędzarnią w Górkach Wschodnich.JPG|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
{{Col2
|col1= {{Pòdobnô pòzwa|Chëcz (wiele znaczeniów)}}
|col2= === Sparłãczoné témë ===
* [[Rëbaczenié]]
* [[Lesyństwò (bùdink)]]
}}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Architektura]]
[[Kategòrëjô:Rëbaczenié]]
ha11qqronwiini4f108k2ixdvzh2rb0
Kazalnica
0
14064
215106
2026-09-23T16:00:18Z
Iketsi
3254
N
215106
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Oliva Kathedrale Kanzel.jpg|mały|Kôzalnica w [[Archikatédra gduńskô|archikatédrze gduńsczi]] w [[Òlëwa|Òlëwie]]]]
'''Kazalnica''', '''kôzalnica''' abò '''ambona'''<ref>{{sloworz.org|18587|21070}}</ref> ({{jãz.|gr}} ἄμβων „szczët”; {{jãz.|la}} ''ambo'' abò ''ambon'') – môl w [[Kòscół|kòscele]] do jachtë.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Smołdzino (pow. słupski)-ambona.jpg|Stôrô kôzalnica w kòscele w [[Smôłdzëno|Smôłdzënie]]
Òbrôzk:Eglise Notre-Dame de Revel - Interior - Pulpit.jpg|
Òbrôzk:Canterbury Cathedral pulpit.jpg|
Òbrôzk:St. Wendel - Wendalinusbasilika Innen Kanzel 01.JPG|
Òbrôzk:Prato, duomo pulpito di donatello e michelozzo.JPG|
Òbrôzk:Aachen Cathedral pulpit.jpg|
Òbrôzk:Esztergom predikostol BÅn.JPG|
Òbrôzk:Innsbruck 14.jpg|
Òbrôzk:Convento Cristo December 2008-18.jpg|
Òbrôzk:Wien - Stephansdom, Kanzel (3).JPG|
Òbrôzk:Chaire de la basilique saint Sauveur (Rennes, Ille-et-Vilaine, France).jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Balkón]]
* [[Kòscół]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [[:s:pl:Encyklopedja Kościelna/Ambona|Encyklopedja Kościelna – ''Ambona'']] ({{jãz.|pl}})
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Architektura]]
[[Kategòrëjô:Rëbaczenié]]
5lvw3cxyl6plavfxmfcjgz6tz56fiws
215164
215106
2026-09-23T17:01:28Z
Iketsi
3254
+ Ambona w kolegiacie wejherowskiej.jpg
215164
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Oliva Kathedrale Kanzel.jpg|mały|Kôzalnica w [[Archikatédra gduńskô|archikatédrze gduńsczi]] w [[Òlëwa|Òlëwie]]]]
'''Kazalnica''', '''kôzalnica''' abò '''ambona'''<ref>{{sloworz.org|18587|21070}}</ref> ({{jãz.|gr}} ἄμβων „szczët”; {{jãz.|la}} ''ambo'' abò ''ambon'') – môl w [[Kòscół|kòscele]] do jachtë.
== Galeriô ==
<gallery mode="packed">
Òbrôzk:Ambona w kolegiacie wejherowskiej.jpg|[[Wejrowò]]
Òbrôzk:Smołdzino (pow. słupski)-ambona.jpg|Stôrô kôzalnica w kòscele w [[Smôłdzëno|Smôłdzënie]]
Òbrôzk:Eglise Notre-Dame de Revel - Interior - Pulpit.jpg|
Òbrôzk:Canterbury Cathedral pulpit.jpg|
Òbrôzk:St. Wendel - Wendalinusbasilika Innen Kanzel 01.JPG|
Òbrôzk:Prato, duomo pulpito di donatello e michelozzo.JPG|
Òbrôzk:Aachen Cathedral pulpit.jpg|
Òbrôzk:Esztergom predikostol BÅn.JPG|
Òbrôzk:Innsbruck 14.jpg|
Òbrôzk:Convento Cristo December 2008-18.jpg|
Òbrôzk:Wien - Stephansdom, Kanzel (3).JPG|
Òbrôzk:Chaire de la basilique saint Sauveur (Rennes, Ille-et-Vilaine, France).jpg|
</gallery>
== Òbaczë téż ==
* [[Balkón]]
* [[Kòscół]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* [[:s:pl:Encyklopedja Kościelna/Ambona|Encyklopedja Kościelna – ''Ambona'']] ({{jãz.|pl}})
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Architektura]]
[[Kategòrëjô:Rëbaczenié]]
mt7955t55yms9jpehkzxn3611pmtstd
Sztambùl
0
14065
215113
2026-09-23T16:07:07Z
Terrus38
14026
Terrus38 przeniós starnã [[Sztambùl]] do [[Stambùł]]: pisënk
215113
wikitext
text/x-wiki
#PATRZ [[Stambùł]]
okuxz009qij4u37qgi9rstfld0youq1
215129
215113
2026-09-23T16:09:36Z
Terrus38
14026
Usunięto przekierowanie do [[Stambùł]]
215129
wikitext
text/x-wiki
{{ADR|pisënk}}
4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5
Piła (wiele znaczeniów)
0
14066
215140
2026-09-23T16:26:29Z
Iketsi
3254
N
215140
wikitext
text/x-wiki
{{Wiele znaczeniów|Piła (wiele znaczeniów)}}
* {{Link if not current|Piła|| – ùstôw}}
* {{Link if not current|Piła (gard)|| we wiôlgòpòlsczim wòjewództwie}}
ruxbhn004qjznupq98orbrvtt0569wx
Lesyństwò (wiele znaczeniów)
0
14067
215147
2026-09-23T16:34:48Z
Iketsi
3254
N
215147
wikitext
text/x-wiki
{{Wiele znaczeniów|Lesyństwò (wiele znaczeniów)}}
* {{Link if not current|Lesyństwò|| – produkcjô drewna}}
* {{Link if not current|Lesyństwò (bùdink)||}}
s1tsl3p8ao24miel7pfkvyjj5tlidt2
Limp Bizkit
0
14069
215220
2026-09-24T00:18:52Z
HaxelKaszëba
17492
Ùsôdzonô nowô starna "{{Mùzyczné karno |pòzwa = Limp Bizkit |òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg |òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù |pòwstanié = 1994 |môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]] |lata dzejaniô = 1994…"
215220
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 - SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
=== Syngle ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
!rowspan=2|Albùm
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Hot 100|USA]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/hsi/ | titel = Limp Bizkit; Billboard Hot 100 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Singles Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP+BIZKIT; DISCOGRAPHIE LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = austriancharts.at | prôca = Limp Bizkit in der österreichischen Hitparade | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | prôca = Limp Bizkit IN DUTCH CHARTS | data = | jãzëk = nl | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Top 100 Singles|IRL]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=LImp+Bizkit | titel = DISCOGRAPHY LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = irish-charts.com | prôca = Singles | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=limp+bizkit | titel = Search for: limp bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | prôca = Song | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|-
|1997
|align=left|„Counterfeit”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=3|''Three Dollar Bill, Y’All$''
|-
|rowspan=2|1998
|align=left|„Sour”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Faith”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|rowspan=4|1999
|align=left|„Nookie”
|| 80 || — || — || 13 || — || 36 || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|align=left|„Re-Arranged”
|| 88 || — || — || 35 || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Crushed”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''End of Days'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„N 2 Gether Now” <small>(gòscynno: [[Method Man]])</small>
|| 73 || – || 184 || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|rowspan=4|2000
|align=left|„Break Stuff”
|| — || — || — || 41 || — || 28 || — || —
|
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/15290-677-1 | titel = Limp Bizkit ''Break Stuff'' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|align=left|„Take a Look Around”
|| 115 || 4 || 3 || 28 || 4 || 7 || 11 || 2
|
* UK: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14984-677-1 | titel = Limp Bizkit Take A Look Around (Theme From Mi 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | prôca = Single | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FRA: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = http://snepmusique.com/les-certifications/?categorie=Tout&interprete=Limp+Bizkit&titre=Take+a+Look+Around | titel = TAKE A LOOK AROUND LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = snepmusique.com | prôca = Les certifications | data = | jãzëk = fr | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Take+a+Look+Around&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FIN: złotô platka<ref name=musiikki />
|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'',<br>''[[Mission: Impossible II]]'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„My Generation”
|| — || 23 || 15 || 31 || 19 || 14 || 25 || 5
|
|rowspan=4|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''
|-
|align=left|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|| 65 || 10 || 1 || 11 || 10 || 18 || 1 || 3
|
* UK: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5608-677-1 | titel = Limp Bizkit Rollin' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* DEU: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Rollin%27&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* AUS: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.aria.com.au/charts/2001/singles-chart | titel = ARIA Top 100 Singles for 2000 | aùtór = | òpùblikòwóny = aria.com.au | prôca = Charts | data = 2000 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|rowspan=2|2001
|align=left|„My Way”
|| 75 || 38 || 6 || 57 || 51 || 56 || 10 || 20
|
|-
|align=left|„Boiler”
|| — || 50 || 18 || — || 44 || 68 || 24 || —
|
|-
|rowspan=3|2003
|align=left|„Eat You Alive”
|| — || 13 || 10 || 30 || 16 || 36 || 27 || —
|
* UK: strzébrznô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://upclosed.com/people/fred-durst/| titel = About Fred Durst | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = upclosed.com | jãzëk = en}}</ref>
|rowspan=5|''Results May Vary''
|-
|align=left|„Red Light-Green Light” <small>(gòscynno: [[Snoop Dogg]])</small>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Behind Blue Eyes”
|| 71 || 2 || 18 || 4 || 3 || 5 || 26 || —
|
* DEU: 2× platinowô platka<ref name=BVMI />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14848-677-1| titel = Limp Bizkit, Behind Blue Eyes, Single - bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|rowspan=2|2004
|align=left|„Build a Bridge”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Almost Over”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2005
|align=left|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|| — || 45 || — || — || 44 || — || — || —
|
|''Greatest Hitz''
|-
|rowspan=2|2011
|align=left|„Shotgun”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Gold Cobra''
|-
|align=left|„Gold Cobra”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2013
|align=left|„Ready to Go” <small>(gòscynno: [[Lil Wayne]])</small><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/music/music-news/limp-bizkit-is-ready-to-go-with-lil-wayne-on-new-single-listen-1554417/ | titel = Limp Bizkit Is ‘Ready To Go’ with Lil Wayne On New Single: Listen | aùtór = Jason Lipshutz | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Music News | data = 2013-03-25 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|2021
|align=left|„Dad Vibes”<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wallofsoundau.com/new-music/limp-bizkits-new-era-has-arrived-with-dad-vibes | titel = STOP EVERYTHING: Limp Bizkit's New Era Has Arrived with 'Dad Vibes' | aùtór = | òpùblikòwóny = wallofsoundau.com | prôca = New Music | data = 2021-09-30 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''Still Sucks''
|-
|2025
|align=left|„Making Love to Morgan Wallen”<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/limp-bizkit-releases-new-single-making-love-to-morgan-wallen | titel = LIMP BIZKIT Releases New Single 'Making Love To Morgan Wallen' | aùtór = | òpùblikòwóny = blabbermouth.net | prôca = News | data = 2025-08-12 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|colspan=11 style=font-size:8pt;|„—” — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów abò że nie pòchòdzy z niżódnégò albùmù.
|}
== Teledisczi ==
{|class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
! Reżiséra
! Zdrój
|-
|rowspan="2"|1997
|„Counterfeit”
|Jonathan Craven, Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/counterfeit | titel = Counterfeit (1997) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Second Version)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778018/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|1998
|„Sour”
|[[Fred Durst]], Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/sour | titel = Sour (1998) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Faith”
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/faith | titel = Faith (1998)
by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="3"|1999
|„Nookie”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/nookie | titel = Nookie (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Re-Arranged”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/re-arranged | titel = Re-Arranged (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„N 2 Gether Now”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/n-2-gether-now | titel = N 2 Gether Now (1999)
by Limp Bizkit feat. Method Man | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2000
|„Break Stuff”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/break-stuff | titel = Break Stuff (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Take a Look Around”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/take-a-look-around | titel = Take a Look Around (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Generation”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-generation | titel = My Generation (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/rollin-air-raid-vehicle | titel = Rollin’ (Air Raid Vehicle) (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="6"|2001
|„My Way”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-way | titel = My Way (2001) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Boiler”
|Fred Durst, [[Dave Meyers]]
|align=center|<ref name="imvdb">{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/boiler | titel = Boiler (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Lethal Dose Remix)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778034/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit (Lethal Dose Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Neptunes Remix)
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-neptunes-remix.p/ | titel = Nookie (Neptunes Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Androids vs. Las Putas Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://pl.rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-androids-vs-las-putas-remix.p/ | titel = Nookie (Androids vs. Las Putas Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = pl.rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Way” (William Orbit Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://m.ok.ru/video/180796392796 | titel = Видеоролик 06:32 Limp Bizkit - My Way (William Orbit Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = m.ok.ru | prôca = | data = | jãzëk = ru | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2002
|„Faith/Fame” (Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12642162/ | titel = Limp Bizkit: Faith/Fame Remix | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2003
|„Eat You Alive”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8607524/ | titel = Limp Bizkit: Eat You Alive | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Eat You Alive” (Extended Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/eat-you-alive | titel = Eat You Alive - Extended Version (2003) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt7834702/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes” (Second Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt26695706/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes (Version 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2005
|„The Truth”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/the-truth | titel = The Truth (2005) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|Robert J. Yukich
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12669566/ | titel = Limp Bizkit: Home Sweet Home/Bittersweet Symphony | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2011
|„Gold Cobra”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/gold-cobra | titel = Gold Cobra (2011) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2012
|„Lightz (City of Angels)”
|Phil the God
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15314960/ | titel = Limp Bizkit: Lightz (City of Angels) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2013
|„Ready to Go”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-video-ready-to-go-featuring-lil-wayne/ | titel = Limp Bizkit Unleash Video for 'Ready To Go' Featuring Lil Wayne | aùtór = Mary Ouelette | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2013-07-23 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2014
|„Endless Slaughter”
|align=center|?
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15347012/ | titel = Limp Bizkit: Endless Slaughter | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2022
|„Dad Vibes”
|Funky Moses
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-steel-panther-dad-vibes-video/ | titel = Limp Bizkit + Steel Panther Members Show Off Serious Dad Moves in ‘Dad Vibes’ Video | aùtór = Chad Childers | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2022-04-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2023
|„Out of Style”
|Fred Durst, Marc Klasfeld
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-out-style-deepfake-video/ | titel = Limp Bizkit Are Deepfake World Leaders in ‘Out of Style’ Music Video | aùtór = Philip Trapp | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2023-02-08 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2024
|„Turn It Up, Bitch”
|Fred Durst, Pavel Zhigarev
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/turn-it-up-bitch | titel = Turn It Up, Bitch (2024) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
soaz29yxxu8swzolcm7gy10dqlt7891
215226
215220
2026-09-24T01:29:57Z
Iketsi
3254
[[Kategòrëjô:Amerikańsczé mùzyczné karna]]
215226
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamikô wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline
|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 – SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
=== Syngle ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
!rowspan=2|Albùm
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Hot 100|USA]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/hsi/ | titel = Limp Bizkit; Billboard Hot 100 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Singles Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP+BIZKIT; DISCOGRAPHIE LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = austriancharts.at | prôca = Limp Bizkit in der österreichischen Hitparade | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | prôca = Limp Bizkit IN DUTCH CHARTS | data = | jãzëk = nl | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Top 100 Singles|IRL]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=LImp+Bizkit | titel = DISCOGRAPHY LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = irish-charts.com | prôca = Singles | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=limp+bizkit | titel = Search for: limp bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | prôca = Song | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|-
|1997
|align=left|„Counterfeit”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=3|''Three Dollar Bill, Y’All$''
|-
|rowspan=2|1998
|align=left|„Sour”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Faith”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|rowspan=4|1999
|align=left|„Nookie”
|| 80 || — || — || 13 || — || 36 || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|align=left|„Re-Arranged”
|| 88 || — || — || 35 || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Crushed”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''End of Days'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„N 2 Gether Now” <small>(gòscynno: [[Method Man]])</small>
|| 73 || – || 184 || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|rowspan=4|2000
|align=left|„Break Stuff”
|| — || — || — || 41 || — || 28 || — || —
|
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/15290-677-1 | titel = Limp Bizkit ''Break Stuff'' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|align=left|„Take a Look Around”
|| 115 || 4 || 3 || 28 || 4 || 7 || 11 || 2
|
* UK: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14984-677-1 | titel = Limp Bizkit Take A Look Around (Theme From Mi 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | prôca = Single | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FRA: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = http://snepmusique.com/les-certifications/?categorie=Tout&interprete=Limp+Bizkit&titre=Take+a+Look+Around | titel = TAKE A LOOK AROUND LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = snepmusique.com | prôca = Les certifications | data = | jãzëk = fr | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Take+a+Look+Around&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FIN: złotô platka<ref name=musiikki />
|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'',<br>''[[Mission: Impossible II]]'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„My Generation”
|| — || 23 || 15 || 31 || 19 || 14 || 25 || 5
|
|rowspan=4|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''
|-
|align=left|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|| 65 || 10 || 1 || 11 || 10 || 18 || 1 || 3
|
* UK: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5608-677-1 | titel = Limp Bizkit Rollin' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* DEU: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Rollin%27&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* AUS: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.aria.com.au/charts/2001/singles-chart | titel = ARIA Top 100 Singles for 2000 | aùtór = | òpùblikòwóny = aria.com.au | prôca = Charts | data = 2000 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|rowspan=2|2001
|align=left|„My Way”
|| 75 || 38 || 6 || 57 || 51 || 56 || 10 || 20
|
|-
|align=left|„Boiler”
|| — || 50 || 18 || — || 44 || 68 || 24 || —
|
|-
|rowspan=3|2003
|align=left|„Eat You Alive”
|| — || 13 || 10 || 30 || 16 || 36 || 27 || —
|
* UK: strzébrznô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://upclosed.com/people/fred-durst/| titel = About Fred Durst | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = upclosed.com | jãzëk = en}}</ref>
|rowspan=5|''Results May Vary''
|-
|align=left|„Red Light-Green Light” <small>(gòscynno: [[Snoop Dogg]])</small>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Behind Blue Eyes”
|| 71 || 2 || 18 || 4 || 3 || 5 || 26 || —
|
* DEU: 2× platinowô platka<ref name=BVMI />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14848-677-1| titel = Limp Bizkit, Behind Blue Eyes, Single – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|rowspan=2|2004
|align=left|„Build a Bridge”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Almost Over”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2005
|align=left|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|| — || 45 || — || — || 44 || — || — || —
|
|''Greatest Hitz''
|-
|rowspan=2|2011
|align=left|„Shotgun”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Gold Cobra''
|-
|align=left|„Gold Cobra”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2013
|align=left|„Ready to Go” <small>(gòscynno: [[Lil Wayne]])</small><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/music/music-news/limp-bizkit-is-ready-to-go-with-lil-wayne-on-new-single-listen-1554417/ | titel = Limp Bizkit Is ‘Ready To Go’ with Lil Wayne On New Single: Listen | aùtór = Jason Lipshutz | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Music News | data = 2013-03-25 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|2021
|align=left|„Dad Vibes”<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wallofsoundau.com/new-music/limp-bizkits-new-era-has-arrived-with-dad-vibes | titel = STOP EVERYTHING: Limp Bizkit's New Era Has Arrived with 'Dad Vibes' | aùtór = | òpùblikòwóny = wallofsoundau.com | prôca = New Music | data = 2021-09-30 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''Still Sucks''
|-
|2025
|align=left|„Making Love to Morgan Wallen”<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/limp-bizkit-releases-new-single-making-love-to-morgan-wallen | titel = LIMP BIZKIT Releases New Single 'Making Love To Morgan Wallen' | aùtór = | òpùblikòwóny = blabbermouth.net | prôca = News | data = 2025-08-12 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|colspan=11 style=font-size:8pt;|„—” — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów abò że nie pòchòdzy z niżódnégò albùmù.
|}
== Teledisczi ==
{|class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
! Reżiséra
! Zdrój
|-
|rowspan="2"|1997
|„Counterfeit”
|Jonathan Craven, Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/counterfeit | titel = Counterfeit (1997) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Second Version)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778018/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|1998
|„Sour”
|[[Fred Durst]], Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/sour | titel = Sour (1998) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Faith”
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã
|url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/faith
|titel = Faith (1998)
by Limp Bizkit
|aùtór =
|òpùblikòwóny = imvdb.com
|prôca =
|data =
|jãzëk = en
|data przëstãpù = 2025-09-25
}}</ref>
|-
|rowspan="3"|1999
|„Nookie”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/nookie | titel = Nookie (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Re-Arranged”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/re-arranged | titel = Re-Arranged (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„N 2 Gether Now”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã
|url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/n-2-gether-now
|titel = N 2 Gether Now (1999)
by Limp Bizkit feat. Method Man
|aùtór =
|òpùblikòwóny = imvdb.com
|prôca =
|data =
|jãzëk = en
|data przëstãpù = 2025-09-25
}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2000
|„Break Stuff”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/break-stuff | titel = Break Stuff (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Take a Look Around”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/take-a-look-around | titel = Take a Look Around (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Generation”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-generation | titel = My Generation (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/rollin-air-raid-vehicle | titel = Rollin’ (Air Raid Vehicle) (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="6"|2001
|„My Way”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-way | titel = My Way (2001) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Boiler”
|Fred Durst, [[Dave Meyers]]
|align=center|<ref name="imvdb">{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/boiler | titel = Boiler (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Lethal Dose Remix)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778034/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit (Lethal Dose Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Neptunes Remix)
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-neptunes-remix.p/ | titel = Nookie (Neptunes Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Androids vs. Las Putas Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://pl.rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-androids-vs-las-putas-remix.p/ | titel = Nookie (Androids vs. Las Putas Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = pl.rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Way” (William Orbit Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://m.ok.ru/video/180796392796 | titel = Видеоролик 06:32 Limp Bizkit – My Way (William Orbit Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = m.ok.ru | prôca = | data = | jãzëk = ru | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2002
|„Faith/Fame” (Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12642162/ | titel = Limp Bizkit: Faith/Fame Remix | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2003
|„Eat You Alive”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8607524/ | titel = Limp Bizkit: Eat You Alive | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Eat You Alive” (Extended Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/eat-you-alive | titel = Eat You Alive – Extended Version (2003) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt7834702/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes” (Second Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt26695706/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes (Version 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2005
|„The Truth”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/the-truth | titel = The Truth (2005) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|Robert J. Yukich
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12669566/ | titel = Limp Bizkit: Home Sweet Home/Bittersweet Symphony | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2011
|„Gold Cobra”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/gold-cobra | titel = Gold Cobra (2011) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2012
|„Lightz (City of Angels)”
|Phil the God
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15314960/ | titel = Limp Bizkit: Lightz (City of Angels) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2013
|„Ready to Go”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-video-ready-to-go-featuring-lil-wayne/ | titel = Limp Bizkit Unleash Video for 'Ready To Go' Featuring Lil Wayne | aùtór = Mary Ouelette | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2013-07-23 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2014
|„Endless Slaughter”
|align=center|?
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15347012/ | titel = Limp Bizkit: Endless Slaughter | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2022
|„Dad Vibes”
|Funky Moses
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-steel-panther-dad-vibes-video/ | titel = Limp Bizkit + Steel Panther Members Show Off Serious Dad Moves in ‘Dad Vibes’ Video | aùtór = Chad Childers | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2022-04-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2023
|„Out of Style”
|Fred Durst, Marc Klasfeld
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-out-style-deepfake-video/ | titel = Limp Bizkit Are Deepfake World Leaders in ‘Out of Style’ Music Video | aùtór = Philip Trapp | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2023-02-08 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2024
|„Turn It Up, Bitch”
|Fred Durst, Pavel Zhigarev
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/turn-it-up-bitch | titel = Turn It Up, Bitch (2024) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Amerikańsczé mùzyczné karna]]
rqzhuczkop4rjukj08w5d9g13tn0836
215229
215226
2026-09-24T09:02:49Z
HaxelKaszëba
17492
215229
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników scenë nu metalowi przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamika wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline
|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 – SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
=== Syngle ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
!rowspan=2|Albùm
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Hot 100|USA]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/hsi/ | titel = Limp Bizkit; Billboard Hot 100 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Singles Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP+BIZKIT; DISCOGRAPHIE LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = austriancharts.at | prôca = Limp Bizkit in der österreichischen Hitparade | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | prôca = Limp Bizkit IN DUTCH CHARTS | data = | jãzëk = nl | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Top 100 Singles|IRL]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=LImp+Bizkit | titel = DISCOGRAPHY LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = irish-charts.com | prôca = Singles | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=limp+bizkit | titel = Search for: limp bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | prôca = Song | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|-
|1997
|align=left|„Counterfeit”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=3|''Three Dollar Bill, Y’All$''
|-
|rowspan=2|1998
|align=left|„Sour”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Faith”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|rowspan=4|1999
|align=left|„Nookie”
|| 80 || — || — || 13 || — || 36 || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|align=left|„Re-Arranged”
|| 88 || — || — || 35 || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Crushed”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''End of Days'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„N 2 Gether Now” <small>(gòscynno: [[Method Man]])</small>
|| 73 || – || 184 || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|rowspan=4|2000
|align=left|„Break Stuff”
|| — || — || — || 41 || — || 28 || — || —
|
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/15290-677-1 | titel = Limp Bizkit ''Break Stuff'' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|align=left|„Take a Look Around”
|| 115 || 4 || 3 || 28 || 4 || 7 || 11 || 2
|
* UK: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14984-677-1 | titel = Limp Bizkit Take A Look Around (Theme From Mi 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | prôca = Single | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FRA: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = http://snepmusique.com/les-certifications/?categorie=Tout&interprete=Limp+Bizkit&titre=Take+a+Look+Around | titel = TAKE A LOOK AROUND LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = snepmusique.com | prôca = Les certifications | data = | jãzëk = fr | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Take+a+Look+Around&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FIN: złotô platka<ref name=musiikki />
|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'',<br>''[[Mission: Impossible II]]'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„My Generation”
|| — || 23 || 15 || 31 || 19 || 14 || 25 || 5
|
|rowspan=4|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''
|-
|align=left|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|| 65 || 10 || 1 || 11 || 10 || 18 || 1 || 3
|
* UK: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5608-677-1 | titel = Limp Bizkit Rollin' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* DEU: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Rollin%27&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* AUS: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.aria.com.au/charts/2001/singles-chart | titel = ARIA Top 100 Singles for 2000 | aùtór = | òpùblikòwóny = aria.com.au | prôca = Charts | data = 2000 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|rowspan=2|2001
|align=left|„My Way”
|| 75 || 38 || 6 || 57 || 51 || 56 || 10 || 20
|
|-
|align=left|„Boiler”
|| — || 50 || 18 || — || 44 || 68 || 24 || —
|
|-
|rowspan=3|2003
|align=left|„Eat You Alive”
|| — || 13 || 10 || 30 || 16 || 36 || 27 || —
|
* UK: strzébrznô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://upclosed.com/people/fred-durst/| titel = About Fred Durst | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = upclosed.com | jãzëk = en}}</ref>
|rowspan=5|''Results May Vary''
|-
|align=left|„Red Light-Green Light” <small>(gòscynno: [[Snoop Dogg]])</small>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Behind Blue Eyes”
|| 71 || 2 || 18 || 4 || 3 || 5 || 26 || —
|
* DEU: 2× platinowô platka<ref name=BVMI />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14848-677-1| titel = Limp Bizkit, Behind Blue Eyes, Single – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|rowspan=2|2004
|align=left|„Build a Bridge”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Almost Over”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2005
|align=left|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|| — || 45 || — || — || 44 || — || — || —
|
|''Greatest Hitz''
|-
|rowspan=2|2011
|align=left|„Shotgun”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Gold Cobra''
|-
|align=left|„Gold Cobra”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2013
|align=left|„Ready to Go” <small>(gòscynno: [[Lil Wayne]])</small><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/music/music-news/limp-bizkit-is-ready-to-go-with-lil-wayne-on-new-single-listen-1554417/ | titel = Limp Bizkit Is ‘Ready To Go’ with Lil Wayne On New Single: Listen | aùtór = Jason Lipshutz | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Music News | data = 2013-03-25 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|2021
|align=left|„Dad Vibes”<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wallofsoundau.com/new-music/limp-bizkits-new-era-has-arrived-with-dad-vibes | titel = STOP EVERYTHING: Limp Bizkit's New Era Has Arrived with 'Dad Vibes' | aùtór = | òpùblikòwóny = wallofsoundau.com | prôca = New Music | data = 2021-09-30 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''Still Sucks''
|-
|2025
|align=left|„Making Love to Morgan Wallen”<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/limp-bizkit-releases-new-single-making-love-to-morgan-wallen | titel = LIMP BIZKIT Releases New Single 'Making Love To Morgan Wallen' | aùtór = | òpùblikòwóny = blabbermouth.net | prôca = News | data = 2025-08-12 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|colspan=11 style=font-size:8pt;|„—” — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów abò że nie pòchòdzy z niżódnégò albùmù.
|}
== Teledisczi ==
{|class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
! Reżiséra
! Zdrój
|-
|rowspan="2"|1997
|„Counterfeit”
|Jonathan Craven, Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/counterfeit | titel = Counterfeit (1997) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Second Version)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778018/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|1998
|„Sour”
|[[Fred Durst]], Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/sour | titel = Sour (1998) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Faith”
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã
|url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/faith
|titel = Faith (1998)
by Limp Bizkit
|aùtór =
|òpùblikòwóny = imvdb.com
|prôca =
|data =
|jãzëk = en
|data przëstãpù = 2025-09-25
}}</ref>
|-
|rowspan="3"|1999
|„Nookie”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/nookie | titel = Nookie (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Re-Arranged”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/re-arranged | titel = Re-Arranged (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„N 2 Gether Now”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã
|url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/n-2-gether-now
|titel = N 2 Gether Now (1999)
by Limp Bizkit feat. Method Man
|aùtór =
|òpùblikòwóny = imvdb.com
|prôca =
|data =
|jãzëk = en
|data przëstãpù = 2025-09-25
}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2000
|„Break Stuff”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/break-stuff | titel = Break Stuff (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Take a Look Around”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/take-a-look-around | titel = Take a Look Around (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Generation”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-generation | titel = My Generation (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/rollin-air-raid-vehicle | titel = Rollin’ (Air Raid Vehicle) (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="6"|2001
|„My Way”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-way | titel = My Way (2001) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Boiler”
|Fred Durst, [[Dave Meyers]]
|align=center|<ref name="imvdb">{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/boiler | titel = Boiler (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Lethal Dose Remix)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778034/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit (Lethal Dose Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Neptunes Remix)
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-neptunes-remix.p/ | titel = Nookie (Neptunes Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Androids vs. Las Putas Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://pl.rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-androids-vs-las-putas-remix.p/ | titel = Nookie (Androids vs. Las Putas Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = pl.rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Way” (William Orbit Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://m.ok.ru/video/180796392796 | titel = Видеоролик 06:32 Limp Bizkit – My Way (William Orbit Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = m.ok.ru | prôca = | data = | jãzëk = ru | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2002
|„Faith/Fame” (Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12642162/ | titel = Limp Bizkit: Faith/Fame Remix | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2003
|„Eat You Alive”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8607524/ | titel = Limp Bizkit: Eat You Alive | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Eat You Alive” (Extended Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/eat-you-alive | titel = Eat You Alive – Extended Version (2003) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt7834702/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes” (Second Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt26695706/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes (Version 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2005
|„The Truth”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/the-truth | titel = The Truth (2005) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|Robert J. Yukich
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12669566/ | titel = Limp Bizkit: Home Sweet Home/Bittersweet Symphony | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2011
|„Gold Cobra”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/gold-cobra | titel = Gold Cobra (2011) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2012
|„Lightz (City of Angels)”
|Phil the God
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15314960/ | titel = Limp Bizkit: Lightz (City of Angels) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2013
|„Ready to Go”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-video-ready-to-go-featuring-lil-wayne/ | titel = Limp Bizkit Unleash Video for 'Ready To Go' Featuring Lil Wayne | aùtór = Mary Ouelette | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2013-07-23 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2014
|„Endless Slaughter”
|align=center|?
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15347012/ | titel = Limp Bizkit: Endless Slaughter | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2022
|„Dad Vibes”
|Funky Moses
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-steel-panther-dad-vibes-video/ | titel = Limp Bizkit + Steel Panther Members Show Off Serious Dad Moves in ‘Dad Vibes’ Video | aùtór = Chad Childers | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2022-04-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2023
|„Out of Style”
|Fred Durst, Marc Klasfeld
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-out-style-deepfake-video/ | titel = Limp Bizkit Are Deepfake World Leaders in ‘Out of Style’ Music Video | aùtór = Philip Trapp | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2023-02-08 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2024
|„Turn It Up, Bitch”
|Fred Durst, Pavel Zhigarev
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/turn-it-up-bitch | titel = Turn It Up, Bitch (2024) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Amerikańsczé mùzyczné karna]]
s2jyfryv8y8mb1u1q6he0lmiuwmpiuo
215233
215229
2026-09-24T11:22:45Z
HaxelKaszëba
17492
215233
wikitext
text/x-wiki
{{Mùzyczné karno
|pòzwa = Limp Bizkit
|òbrôzk = Limp_Bizkit_(cropped).jpg
|òpisënk = Limp Bizkit òb czas kòncertu w 2021 rokù
|pòwstanié = 1994
|môl pòwstaniô = [[Jacksonville]], [[Floridô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]
|mùzyczné ôrtë = [[nu metal]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]]
|lata dzejaniô = 1994–2006<br>2009–do dzysô
|wëtwórnie = [[Flip Records]], [[Interscope Records]], [[Geffen Records]], [[Cash Money Records]], [[Suretone Records]]
|nôleżnicë = [[Fred Durst]]<br>[[Wes Borland]]<br>[[John Otto]]<br>[[DJ Lethal]]
|ùszłi nôleżnicë = [[Sam Rivers]]<br>[[Rob Waters]]<br>[[Terry Balsamo]]<br>[[Mike Smith]]
|pòzrzeszóné karna = [[House of Pain]], [[Black Light Burns]], [[Big Dumb Face]], [[La Coka Nostra]]
|logo = Limp_Bizkit_logo.png
|starna www = https://www.limpbizkit.com
}}
'''Limp Bizkit''' – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] mùzyczné karno założoné w 1994 rokù w [[Jacksonville]], na [[Floridô|Floridze]]. Kapela graje mùzykã parłãczącą przédno [[nu metal]], [[rap metal]] a [[rap rock]], brëkùjącë téż elementë [[hardcore punk|hardcore punkù]], [[funk metal|funk metalù]] a [[hip-hop]]u. Charakteristicznyma elementama ùtwórstwa karna są rapòwóny wòkal [[Fred Durst|Freda Dursta]], drãdżé gitarowé partie [[Wes Borland|Wesa Borlanda]] a téż wëzwëskanié gramòfónów a samplów przez [[DJ Lethal]]a.
Karno twòrzoné je na czas bëtny przez [[Fred Durst|Freda Dursta]], [[Wes Borland|Wesa Borlanda]], [[John Otto|Johna Otto]] a [[DJ Lethal|DJ'a Lethala]]. W latach 1994–2025 bëtnikã karna béł téż basysta [[Sam Rivers]], jeden z ji załóżców. Rivers zamiarł 18 rujana 2025 rokù w wiekù 48 lat.
Limp Bizkit zwëskôł midzënôrodną pòpùlarnotã pòd kùńc lat 90. XX stalatégò, maklëwno dzãka albùmóm ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'' (1997), ''[[Significant Other]]'' (1999) a téż ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]'' (2000). Do nôbarżi znónëch ùsôdzków karna są m.jin. ''Nookie'', ''Break Stuff'', ''Re-Arranged'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'', ''My Way'', ''Take a Look Around'' a téż ''Behind Blue Eyes''.
Karno je jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przédników nu metalowi scenë przełómanim lat 90. a 2000. Jegò dzejanié objimùje téż cządë przerwów a téż zjinaków w skłôdze. Pò wëdanim albùmù ''[[Gold Cobra]]'' (2011) kapela przez czile lat robiła nad pòstãpnym materiałã, jaczi kùreszce ùkôzôł sã jakno ''[[Still Sucks]]'' w 2021 rokù.
== Historiô ==
=== Pòwstanié karna (1994–1996) ===
Limp Bizkit pòwstôł w 1994 rokù w Jacksonville na Floridze. Zôczątkòwi skłôd twòrzëlë wòkalista [[Fred Durst]], basysta [[Sam Rivers]] a perkùsysta [[John Otto]]. Pózdni do karna doparłãcził gitarzista [[Wes Borland]], jaczégò charakteristiczny sztil grë òrôz sceniczny wizerënk stałë sã jednym z rozpòznawólnëch elementów karna.
Mùzycë pòczãlë wëstãpòwac w lokalnëch klubach Jacksonville, rozwijającë sztil parłãczący cwiardé gitarowé riffë z hip-hopã a rapã. Istotnym elementã kòncertowégò dzejaniégò karna bëłë téż coverë znónëch ùsôdzków, w tim ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
W pierszich latach dzejaniô Limp Bizkit zainteresowôł sã karnã [[Korn]]. Fred Durst przekôzôł wòkalisce Korna [[Jonathan Davis|Jonathanowi Davisowi]] demową kasetã kapelë. Materiôł doturził pòstãpno do producenta [[Ross Robinson|Rossa Robinsona]], jaczi zainteresowôł sã karnã. Limp Bizkit pòczął wëstãpë kòl artistów zrzeszonëch z rozwijającą sã nu metalową sceną.
Do karna doparłãcził téż [[DJ Lethal]], rëchli zrzeszony z grëpą [[House of Pain]]. Jegò bëtnosc pòzwòlëła jesz barżi rozwinąc hip-hopòwé elementë muzyczi Limp Bizkit.
=== ''Three Dollar Bill, Y'all'' a zôczątczi pòpùlarnotë (1997–1998) ===
W 1997 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, ''[[Three Dollar Bill, Y'all]]'', wëdóny przez Flip Records przë distrybùcjr Interscope Records. Platka charakterizowa sã drãdżim, agresywnym brzëmienim parłãczącym metal, rap a hardcore punk.
Jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków z albùmù béł ''Counterfeit'', a wiôlgą pòpùlarnotã zwëska téż nagrónô przez karno wersjô ùsôdzkù ''Faith'' [[George Michael|George'a Michaela]].
Wëdanié albùmù pòczãło cząd intensywnégò kòncertowaniégò. Limp Bizkit wëstãpòwôł midzë jinszima z karnama [[Korn]], [[Deftones]] a [[House of Pain]]. W 1998 rokù kapela pò rôz pierszi wëstąpiła w [[Japóńskô|Japóńsce]].
=== ''Significant Other'' a swiatowi sukces (1999) ===
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Fred Durst 1.JPG|mały|Fred Durst, 2013]]
Przełómanim dlô Limp Bizkit béł rok 1999, czej ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Significant Other]]''. Platka sparłãczëła cwiardé gitarowé riffë z rapã, hip-hopã a elementama elektroniczny mùzyczi. W nagraniach pòjawilë sã téż gòscynny artiscë, midzë jinszima [[Method Man]] a [[Scott Weiland]].
Albùm dobił wiôldżi kòmercyjny sukces a zadebiutowôł na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. W Zjednónëch Krajach zwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã.
Pòpùlarnotã karna zwiksziłë syngle ''Nookie'', ''Re-Arranged'' a ''Break Stuff''. Maklëwno ''Nookie'' stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch ùsôdzków Limp Bizkit.
W tim cządze karno wëstãpòwało na wiôldżich festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólno z jinszima pòpùlarnyma artistama rockowi a metalowi scenë.
=== ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'' (2000–2001) ===
W 2000 rokù ùkôzôł sã trzecy sztudijny albùm kapelë, ''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''. Platka bëła pòstãpnym sparłãczenim rapù, metalu, hip-hopù a alternatiwny mùzyczi. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. W Wiôldżi Britanie téż dobił pierszi plac lëstë albùmów.
[[Òbrôzk:13-06-07 RaR LB Wes Borland 06.jpg|lewo|mały|Wes Borland, 2013]]
Z platczi pòchôdałë midzë jinszima ùsôdzczi ''Take a Look Around'', ''Rollin' (Air Raid Vehicle)'', ''My Generation'' a téż ''My Way''. ''Take a Look Around'' òstôł wëzëskóny téż w filmie ''[[Mission: Impossible 2]]''.
Albùm zwëskôł wiôldżi kòmercyjny sukces a stôł sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch wëdawiznów zrzeszonëch z nu metalową sceną zôczątku XXI stalatégò. Pòdle Universal Music Japan jegò swiatowô przedôż przekroczëła 12 milionów egzemplarzów.
W 2001 rokù Limp Bizkit wëstąpił midzë jinszima òb czas aùstralijsczégò festiwalu Big Day Out. Kòncert pòtkôł sã z wiôldżim zainteresowanim mediów, a wëdarzeniô zrzeszoné z festiwalã stałë sã pòstãpnym zdrojã kontrowersjów òkòma karna.
=== Òdéńsce Wesa Borlanda a ''Results May Vary'' (2001–2004) ===
W 2001 rokù Wes Borland òpùscył Limp Bizkit. Pòòstalë muzycë cygnãlë dzejanié a pòczãlë wespółrobòtã z gitarzistą [[Mike Smith|Mike'ã Smithã]].
W 2003 rokù ùkôzôł sã czwiôrti sztudijny albùm grëpë, ''[[Results May Vary]]''. Béł to pierszi albùm Limp Bizkit nagróny bez Borlanda. Mùzyczno platka apartniła sã òd dwùch rëchlészich wëdawiznów, jaczé zamika wicy mirniészich a melodijnëch kòmpòzycjów.
Nôwikszim szlagrã z albùmù òstôł ''[[Behind Blue Eyes]]'', bãdący coverã ùsôdzkù karna [[The Who]]. Syngel zwënégòwôł sukces na wielu eùropejsczich lëstach szlagrów.
=== Pòwart Borlanda a ''The Unquestionable Truth (Part 1)'' (2004–2006) ===
Pò cządze personalnëch zjinaków Wes Borland pònowno doparłãcził do Limp Bizkit. W 2005 rokù karno wëdôł EP-kã ''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''.
[[Òbrôzk:13-06-09 RiP Limp Bizkit Sam Rivers 1.JPG|mały|Sam Rivers, 2013]]
Materiôł apartnił sã òd rëchlészich albùmów karna. Ùsôdzczi bëłë barżi bezpòstrzédné a cwiardszé, ë tekstë skùpiałã sã w wikszi parce na spòlëznowi a pòliticzny témie.
Pò wëdanim EP karnowi towarzësził cząd ògrańczony aktiwnotë. W 2005 rokù òkôza sã téż kòmpilacjô ''[[Greatest Hitz]]'', zamikającô nôwôżniészé ùsôdzczi z pierszégò cządu dzejaniégò kapelë.
=== Pòwart karna a ''Gold Cobra'' (2009–2011) ===
W 2009 rokù Limp Bizkit wznowił kòncertowé dzejanié w skłôdze z Fredã Durstã, Wesã Borlandã, Samã Riversã, Johnã Otto a DJ Lethalã. Béł to pòwart do klasycznégò skłôdu karna.
Kapela poczã wëstãpë na festiwalach a kòncertach na całim swiece. W tim samim rokù wëstąpiła midzë jinszima òb czas festiwalu [[Summer Sonic]] w Japóńsce.
W 2011 rokù ùkôzôł sã szósti sztudijny albùm karna, ''[[Gold Cobra]]''. Platka bëła pierszim fùlnym albùmã nagrónym z Wesã Borlandã òd czasu ''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''.
Albùm zamikôł w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Gold Cobra'', ''Shotgun'' a téż ''Walking Away''.
=== ''Still Sucks'' a pózdniészé dzejanié (2012–2021) ===
Pò wëdanim ''Gold Cobra'' Limp Bizkit pòczął robòtë nad pòstãpnym albùmã. Przez czile lat materiôł béł zapòwiadóny pòd robòcą pòzwą ''Stampede of the Disco Elephants'', równak jegò premiéra bëła wielerazowò przekładónô.
W tim cządze w karnie nastąpiłë pòstãpné zjinaczi. DJ Lethal òpùscył grëpã, a pòstãpno pòwrócył do ni w 2018 rokù.
W 2021 rokù Limp Bizkit wëdôł albùm ''[[Still Sucks]]''. Bëło to pierszô sztudijnô wëdôwizna karna òd dzesãcu lat. Albùm zamikô w se midzë jinszima ùsôdzczi ''Dad Vibes'', ''Out of Style'' a ''Turn It Up, Bitch''.
=== Dzejanié òd 2022 rokù ===
[[Òbrôzk:DJ Lethal 2011.jpg|lewo|mały|DJ Lethal, 2011]]
Po premiérze ''Still Sucks'' karno cygnãło kòncertowé dzejanié, wëstãpùjąc na festiwalach a kòncertowich turach w Eùropie, Nordowi Americe òrôz jinszich partach swiata.
W 2025 rokù Limp Bizkit òpùblikòwôł nowé nagranié ''[[Making Love to Morgan Wallen]]''. Ùsôdzk òstôł wëzwëskóny w zwãkòwi stegnie grë ''[[Battlefield 6]]''. W tim samim cządze grëpa nagra téż ''Battlefield: The After-party'', bãdący reinterpretacją mùzycznégò mòtiwu serie ''Battlefield''.
18 rujana 2025 roku zamiarł Sam Rivers, jeden z załóżców Limp Bizkit a jegò wielelatny basysta. Miôł 48 lat. Rivers béł nôleżnikã karna òd jegò pòwstaniégò a ùczãstnicził w nagraniu wikszoscë jegò nôwôżniészich albùmów.
Po smiercë Riversa karno cygnãło kòncertowé dzejanié. W 2026 rokù Limp Bizkit pòòstaje aktiwny a wëstãpùje na pòstãpnëch kòncertach a téż festiwalach.
== Kòntrowersje ==
=== Woodstock '99 ===
Jednym z nôbarżi kòntrowersyjnëch wëdarzeniów zrzeszonëch z dzejanim Limp Bizkit béł wëstãp karna òb czas festiwalu [[Woodstock '99]], jaczi òdbéł sã w lëpińcu 1999 rokù w Rome w kraju Nowi Jork. Kòncert kapelë miôł plac drëdżégò dnia festiwalu, w czasu jaczégò na terenie rozegracje wëstãpòwałë ju pòwôżné tôkle zrzeszoné z wësoką temperaturą, felënkã òdpòwiedny lëczbë zacénionëch placów, wësoczima prizama wòdë a żëwnotë ë téż niesygnącą òrganizacją służbów bezpieku.
Òb czas wëstãpù Limp Bizkit doszło do zaòstrzeniô agresywnëch zachòwaniów parce pùblicznotë. Czedë grëpa wëkònëwa ùsôdzk ''[[Break Stuff]]'' bëtnicë kòncertu naczãlë nikwic elementë infrastrukturë, jakô znajdowa sã w pòblëżu scenë, w tim drzewióné kònstrukcje a ògrodzeniô. Part pùblicznotë wëzwëska òderwóné fragmentë kònstrukcjów do [[crowdsurfing]]ù. W rzmie dochòdzëło téż do biôtków, gwôłtów òrôz òbrażeniów bëtników.
Zachòwanié wòkalistë [[Fred Durst|Freda Dursta]] pòtkało sã pózdni z kritiką. Mùzyk zachãcôł pùblicznotã do ùwòlnieniégò „negatiwny enerdżi”, a pò zwrócenim bôczënkù przez òrganizatorów, abë bëtnicë kòncertu zachòwalë wikszą òstróżnosc, rzeknął, że òsobë, jaczé znajdowałë sã w rzmie nie pòwinnë òprzestac sã bawic. Jednoczasno Durst apelowôł do pùblicznotë, żebë pòmòga òsobóm, chtërné ùpadłë w rzmie. Òb czas wëstãpù gôdôł m.jin., żebë òsobë przewracającé sã bëłë ùdnoszoné przez jinszich bëtników.
Po zakùńczenim kòncertu Durst òstôł pòinfòrmòwóny przez òrganizatorów a pòlicjã, że part drzewiónëch elementów wëzwëskónëch przez pùblicznotã do crowdsurfingu òsta rëchli òderwónô òd kònstrukcjów znajdującëch sã na terenie festiwalu. Sóm mùzyk cwierdzył pózdni, że nie zdôwôł so zachë ze skalë znikwieniów òb czas wëstãpù a że zachòwanié karna bëło zgòdné z jegò zwëkowim spòsobã prowadzeniô kòncertów.
W pòstãpnëch latach wëstãp Limp Bizkit béł czãsto przedstawióny przez media jakno jeden z przédnëch sztótów prowadzącëch do biôtków òb czas Woodstock '99. Jednoczasno part analizów wskazëje, że przëpisowanié karnowi òdpòwiedzalnotë za całkòsc wëdarzeniów je ùproszczenim. Tôkle festiwalu pòczãłë sã jesz przed wëstãpã kapelë a òbjimałë m.jin. ekstremalné temperaturë, gòmòłą jilosc wòdë, sanitarné jiwrë, wësoczé prizë spòdlowëch wërobów òrôz niesygnącé zabezpiecznié rozegracje.
=== Zdaniô Freda Dursta, jaczé tikają sã Rusczi a Ùkrajinë ===
W 2015 rokù Fred Durst wëwòłôł kòntrowersje swòjima pùblicznyma wëpòwiedzama tikającyma sã [[Ruskô|Rusczi]] a [[Władimir Pùtin|Władimira Pùtina]]. Mùzyk wërażôł zainteresowanié uzwëskanim rusczégò paszpòrtu a téż pòzytiwno wëpòwiôdôł sã ò Pùtinie. Na jednym z wëstãpów pòjawił sã téż z nôdpisã „Crimea = Russia”, òdnoszącym sã do aneksje Krimù przez Ruskã.
Zdaniô ne doprowadzëłë do reakcje ùkraińsczich władzów. W zrzeszë z nima Limp Bizkit òstôł òbjãti zakôzã wëstãpów na Ùkrajinie na cząd piãcu lat.
W pòstãpnëch latach témat pòwrócył w zrzeszë z planowanym kòncertã karna w [[Tallinn|Tallinnie]]. Kòncert òstôł òdwòłóny pò kritice zrzeszony z rëchlészia wëpòwiedzama Dursta tikającé sã Rusczi a Krimù.
=== Sztrid z Universal Music Group ===
W 2024 rokù Fred Durst, Limp Bizkit a téż należącô do niegò firma Flawless Records złożëlë w Zjednónëch Krajach pòzéw procëm [[Universal Music Group]] tikający sã rozrechòwanim tantiemów. Pòwòdowie cwierdzëlë, że Universal przez lata zmiłkòwò rozrechòwôł należné karnowi przëchòdë a wëzwëskiwôł kòmpùterowi system, jaczi miôł ùtrudniac wëkrëwanié zmiłkòtë w rozrechòwaniach.
Pòzéw wënosył na pònad 200 milionów dolarów a tikôł sã téż pòtencjalnëch tôklów tikającëch sã jinszich artistów. Przédnikama mùzyczny branżë zwracalë równak bôczënk, że charakter a przëczënë zmiłkòtë bëłë zachą sztridu, a cwierdzeniô zawarté w pòzwie bëłë stanowiskã pòwòdowi starnë, a nié prawòmocnyma scwierdzonyma faktama.
Sprawa zwrócëła bôczënk na szerszi tôkel rozrechòwaniégò tantiemã w cządze rosnącégò znaczënkù streamingu mùzyczi a téż spòsobù, w jaczi wëtwórnie rejestrują a wëpłacają artistóm przëchòdë z cifrowégò wëzwëskaniô jich nagraniów.
== Nôleżnicë karna ==
{|
|valign=top|
; Terny nôleżnicë
* [[Fred Durst]] – wòkal (1994–2005, od 2009)
* [[Wes Borland]] – gitara, pòbòczny wòkal (1995–2001, 2004–2005, od 2009)
* [[John Otto]] – perkùsjô (1994–2005, od 2009)
* [[DJ Lethal]] – gramòfónë (turntablizm), sampler, klawiszowé instrumentë (1996–2005, 2009–2012, òd 2017)
; Kòncertowi mùzycë
* Samuel Gerhard Mpungu – basowô gitara (2015–2018)
* Richie Buxton – basowô gitara (òd 2025)
|
|width=10|
|valign=top|
; Ùszłi nôleżnicë
* Rob Waters – gitara (1994)
* [[Terry Balsamo]] – gitara (1995)
* [[Mike Smith (gitarzysta)|Mike Smith]] – gitara, pòbòczny wòkal (2002–2004)
* [[Sam Rivers]] – basowô gitara, pòbòczny wòkal (1994–2005, 2009–2015 a 2018–2025; smierc)
|-
|
|
|
|
|}
;Òs czasu
{{#tag:timeline
|ImageSize=width:1000 height:auto barincrement:25
PlotArea = left:110 bottom:150 top:05 right:20
Alignbars = justify
DateFormat = mm/dd/yyyy
Period = from:01/01/1994 till:{{#time:m/d/Y}}
TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy
Legend = orientation:vertical position:bottom columns:2
ScaleMajor = increment:2 start:1994
ScaleMinor = increment:1 start:1994
Colors =
id:vocals value:red legend:Przédny_wòkal
id:backing value:pink legend:Pòbòczny_wòkal
id:rguitar value:teal legend:Elektricznô_gitara
id:bass value:blue legend:Basowô_gitara
id:drums value:orange legend:Perkùsjô
id:grams value:purple legend:Gramòfónë
id:lines value:black legend:Sztudijné_albùmë
id:lines2 value:gray(0.75) legend:Jinszé_pùblikacje
id:bars value:gray(0.93)
BackgroundColors = bars:bars
LineData =
at:05/03/2005 color:lines2 layer:back
at:07/01/1997 color:black layer:back
at:06/22/1999 color:black layer:back
at:10/17/2000 color:black layer:back
at:09/23/2003 color:black layer:back
at:06/28/2011 color:black layer:back
at:10/31/2021 color:black layer:back
BarData =
bar:Fred text:"Fred Durst"
bar:Rob text:"Rob Waters"
bar:Terry text:"Terry Balsamo"
bar:Wes text:"Wes Borland"
bar:Mike text:"Mike Smith"
bar:Sam text:"Sam Rivers"
bar:John text:"John Otto"
bar:DJ text:"DJ Lethal"
PlotData =
width:11 textcolor:black align:left anchor:from shift:(11,-4)
bar:Fred from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:vocals
bar:Fred from:01/01/2009 till:end color:vocals
bar:Rob from:01/01/1994 till:01/01/1995 color:rguitar
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:bass
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:bass
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:bass
bar:Sam from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2009 till:01/01/2015 color:backing width:3
bar:Sam from:01/01/2018 till:10/18/2025 color:backing width:3
bar:Terry from:01/01/1995 till:06/01/1995 color:rguitar
bar:Wes from:06/01/1995 till:01/01/2001 color:rguitar
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:backing width:3
bar:Mike from:01/01/2002 till:01/01/2004 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2004 till:05/03/2005 color:rguitar
bar:Wes from:01/01/2009 till:end color:rguitar
bar:John from:01/01/1994 till:05/03/2005 color:drums
bar:John from:01/01/2009 till:end color:drums
bar:DJ from:01/01/1996 till:05/03/2005 color:grams
bar:DJ from:01/01/2009 till:01/01/2012 color:grams
bar:DJ from:01/01/2017 till:end color:grams
}}
== Diskògrafiô ==
=== Sztudijné albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=13|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/tlp/ | titel = Limp Bizkit; Billboard 200 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/cna/ | titel = Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Billboard Canadian Albums | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://www.officialcharts.com/artist/3395/limp-bizkit/ | titel = Limp Bizkit UK Chart | òpùblikòwóny = officialcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://lescharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit French Albums Chart | òpùblikòwóny = lescharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at">{{Cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Austrian Albums Chart | òpùblikòwóny = austriancharts.at | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Finnish Albums Chart | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com">{{Cytuj starnã | url = https://swedishcharts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Swedish Albums Chart | òpùblikòwóny = swedishcharts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz">{{Cytuj starnã | url = https://charts.nz/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit New Zealand Albums Chart | òpùblikòwóny = charts.org.nz | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com">{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Australian Albums Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = https://australian-charts.com/search.asp?search=limp+bizkit&cat=s | titel = Limp Bizkit Australian Singles Chart | òpùblikòwóny = australian-charts.com | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch">{{Cytuj starnã | url = https://hitparade.ch/search.asp?search=limp%20bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = hitparade.ch | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de">{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | titel = Limp Bizkit/Longplay-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231014149/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=longplay | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp+Bizkit/14989/?type=single | titel = Limp Bizkit/Single-Chartverfolgung | òpùblikòwóny = musicline.de | jãzëk = de | data przëstãpù = 2013-12-29 | archiwùm = https://web.archive.org/web/20131231021241/http://musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Limp%20Bizkit/14989/?type=single | zarchiwizowóné = 2013-12-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl">{{Cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/search.asp?search=limp+bizkit&cat=a | titel = Limp Bizkit Dutch Albums Chart | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | jãzëk = en | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=3&lang=/ | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 30.10.2000 – 05.11.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=171&lang=8 | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 13.10.2003 – 19.10.2003 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=680&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 27.06.2011 – 03.07.2011 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=257&lang= | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 25.04.2005 – 08.05.2005 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}<br>{{Cytuj starnã | url = http://olis.onyx.pl/listy/index.asp?idlisty=2&lang=), | titel = OLiS – sprzedaż w okresie 23.10.2000 – 29.10.2000 | òpùblikòwóny = olis.onyx.pl | jãzëk = pl | data przëstãpù = 2013-12-29}}</ref>
|-
|1997
|align=left|''[[Three Dollar Bill, Y’All$]]''
* Wëdóny: 1 lëpińca 1997
* Wëtwórniô: [[Flip Records|Flip]], [[Interscope Records|Interscope]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66187-Limp-Bizkit-Three-Dollar-Bill-Yall | titel = Limp Bizkit – Three Dollar Bill, Yall$ | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[Płyta kompaktowa|CD]], [[Kaseta magnetofonowa|CC]], [[Płyta długogrająca|LP]]
|| 22 || — || 50 || — || — || — || — || 37 || 32 || — || — || — || —
|
* [[Recording Industry Association of America|USA]]: 2× platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã | url = https://www.riaa.com/gold-platinum/?tab_active=default-award&se=Limp+Bizkit#search_section | titel = American certifications – Limp Bizkit | data przëstãpù = 2012-09-25 | òpùblikòwóny = Recording Industry Association of America | jãzëk = en}}
</ref>
* [[Music Canada|CAN]]: platinowô platka<ref name=MC>{{cytuj starnã | url = https://musiccanada.com/gold-platinum/?_gp_search=%20Limp+Bizkit | titel = Gold & Platinum | aùtór = | òpùblikòwóny = musiccanada.com | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Australian Recording Industry Association|AUS]]: złotô platka<ref name="ARIA">{{Cytuj starnã | url = http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations.htm | titel = ARIA Charts – Accreditations | data przëstãpù = 2008-05-14 | òpùblikòwóny = Australian Recording Industry Association | jãzëk = en}}</ref>
* [[British Phonographic Industry|UK]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11591-677-2 | titel = Limp Bizkit, Three Dollar Bill Y'all, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|1999
|align=left|''[[Significant Other]]''
* Wëdóny: 22 czerwińca 1999
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66028-Limp-Bizkit-Significant-Other | titel = Limp Bizkit – Significant Other | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 10 || 70 || 7 || 16 || 49 || 4 || 5 || 38 || 13 || 11 || 50
|
* USA: 7× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 2× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* [[Recorded Music NZ|NZL]]: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20131029204139/http://rianz.org.nz/rianz/oldchart.asp?chartNum=1229&chartKind=A | titel = top 50 albums | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | prôca = Chart#1229 – SUNDAY 1 0CTOBER 2000 | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5871-677-2 | titel = Limp Bizkit, Significant Other, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* [[NVPI|NLD]]: platinowô platka<ref name=bestsell>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26951 | titel = SIGNIFICANT OTHER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[Bundesverband Musikindustrie|DEU]]: złotô platka<ref name=BVMI>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|AUT]]: złotô platka<ref name=bestsell />
* [[Hitparade.ch|SWI]]: złotô platka<ref name=bestsell />
|-
|2000
|align=left|''[[Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water]]''
* Wëdóny: 17 rujana 2000
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65448-Limp-Bizkit-Chocolate-Starfish-And-The-Hot-Dog-Flavored-Water | titel = Limp Bizkit – Chocolate Starfish And The Hot Dog Flavored Water | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 1 || 1 || 1 || 7 || 1 || 2 || 4 || 1 || 1 || 4 || 29 || 1 || 2
|
* USA: 6× platinowô platka<ref name="RIAA" />
* CAN: 6× platinowô platka<ref name=MC />
* AUS: 5× platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: 5× platinowô platka<ref name=bestsell2>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26946 | titel = CHOCOLATE STARFISH AND THE HOT DOG FLAVORED WATER by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* UK: 3× platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11589-677-2 | titel = Limp Bizkit, Chocolate Starfish And The Hot Dog, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* NLD: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* AUT: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* SWI: platinowô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Musiikkituottajat|FIN]]: platinowô platka<ref name=musiikki>{{cytuj starnã | url = https://ifpi.fi/tilastot/tietoa-kulta-ja-platinalevyista/kulta-ja-platinalevyt/?ulkomaiset=1&q=Limp%20Bizkit | titel = Kulta- ja platinalevyt | aùtór = | òpùblikòwóny = ifpi.fi | prôca = | data = Ulkomaiset | jãzëk = fi | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* [[International Federation of the Phonographic Industry|SWE]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* [[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]: złotô platka<ref name=bestsell2 />
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* [[Związek Producentów Audio-Video|POL]]: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | titel = Złote płyty CD przyznane w 2001 roku | url = https://bestsellery.zpav.pl/wyroznienia/zloteplyty/cd/archiwum.php?year=2001 | òpùblikòwóny = ZPAV | data przëstãpù = 2020-06-26}}</ref>
|-
|2003
|align=left|''[[Results May Vary]]''
* Wëdóny: 23 séwnika 2003
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65580-Limp-Bizkit-Results-May-Vary | titel = Limp Bizkit – Results May Vary | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 3 || 3 || 7 || 19 || 1 || 7 || 10 || 2 || 2 || 6 || 1 || 11 || 15
|
* USA: platinowô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref name=bestsell3 />
* UK: złotô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5483-677-2 | titel = Limp Bizkit, Results May Vary, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
* AUT: złotô platka<ref name=bestsell3>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26950 | titel = RESULTS MAY VARY by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* SWI: złotô platka<ref name=bestsell3 />
|-
|2011
|align=left|''[[Gold Cobra]]''
* Wëdóny: 28 czerwińca 2011
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/349561-Limp-Bizkit-Gold-Cobra | titel = Limp Bizkit – Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, [[digital download]]
|| 16 || 13 || 30 || 39 || 2 || — || — || 36 || 12 || 2 || 1 || 23 || 44
|
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://web.archive.org/web/20141006083027/http://www.officialcharts.de/album.asp?artist=Limp+Bizkit&title=Gold+Cobra&cat=a&country=de | titel = Limp Bizkit, Gold Cobra | aùtór = | òpùblikòwóny = web.archive.org | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-20}}</ref>
|-
|2021
|align=left|''[[Still Sucks]]''
* Wëdóny: 31 rujana 2021
* Wëtwórniô: [[Suretone Records|Suretone]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/2359954-Limp-Bizkit-Still-Sucks | titel = Limp Bizkit – Still Sucks | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, LP, digital download
|| 155 || — || 79 || — || 29 || — || — || — || 35 || 35 || 54 || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Minialbùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=12|Pòzycjô w lëstach
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Sverigetopplistan|SWE]]</small><br><ref name="swedishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
!width=25px|<small>[[OLiS|POL]]</small><br><ref name=olis />
|-
|2005
|align=left|''[[The Unquestionable Truth (Part 1)]]''
* Wëdóny: 3 maja 2005
* Wëtwórniô: Flip, [[Geffen Records|Geffen]]
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/66075-Limp-Bizkit-The-Unquestionable-Truth-Part-1 | titel = Limp Bizkit – The Unquestionable Truth (Part 1) | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC
|| 24 || 71 || 67 || 17 || — || — || — || 50 || 8 || 4 || 85 || 34
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Remiksowé albùmë ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Syndicat national de l’édition phonographique|FRA]]</small><br><ref name="lescharts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref name="finnishcharts.com" />
!width=25px|<small>[[Official New Zealand Music Chart|NZL]]</small><br><ref name="charts.org.nz" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref name="dutchcharts.nl" />
|-
|2001
|align=left|''[[New Old Songs]]''
* Wëdóny: 4 gòdnika 2001
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/59710-Limp-Bizkit-New-Old-Songs- | titel = Limp Bizkit – New Old Songs | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, LP
|| 26 || 146 || 12 || 22 || 19 || 32 || 10 || 55
|
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26949 | titel = REMIXES: NEW OLD SONGS by LIMP BIZKIT sales and awards | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|}
=== Kòmpilacje ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=7|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2" UK Albums Chart
!width=25px|<small>[[Billboard 200|USA]]</small><br><ref name=bill />
!width=25px|<small>[[Billboard Canadian Albums|CAN]]</small><br><ref name=bca />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref name="austriancharts.at" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Hitparade.ch|SWI]]</small><br><ref name="hitparade.ch" />
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Albums Chart|UK]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://www.zobbel.de/cluk/CLUK_L.HTM | titel = Chart Log UK 1994–2010 | aùtór = | òpùblikòwóny = zobbel.de | prôca = Limp Bizkit | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
|-
|2005
|align=left|''[[Greatest Hitz]]''
* Wëdóny: 8 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/65475-Limpbizkit-Greatest-Hitz | titel = Limpbizkit* – Greatest Hitz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD, CC, digital download
|| 47 || 69 || 27 || 29 || 41 || 25 || 78
|
* UK: platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/11590-677-2 | titel = Limp Bizkit, Greatest Hitz, Album – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* AUS: złotô platka<ref name="ARIA" />
* NZL: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://bestsellingalbums.org/album/26948 | titel = GREATEST HITZ certifications and sales | aùtór = | òpùblikòwóny = bestsellingalbums.org | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref name=BVMI />
|-
|2008
|align=left|''[[Collected]]''
* Wëdóny: 12 maja 2008
* Wëtwórniô: Spectrum
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.allmusic.com/album/the-collected-mw0001233276/releases | titel = ''The Collected'' Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = allmusic.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|2011
|align=left|''[[Icon (album Limp Bizkit)|Icon]]''
* Wëdóny: 19 lëpińca 2011<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.allmusic.com/album/icon-mw0002158820 |titel = ''Icon'' Limp Bizkit |aùtór = |òpùblikòwóny = allmusic.com |data = |jãzëk = en |data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* Wëtwórniô: Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/1326669-Limp-Bizkit-Icon | titel = Limp Bizkit – Icon | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|| — || — || — || — || — || — || —
|
*
|-
|colspan=20 style=font-size:8pt;|„—” òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów.
|}
=== Kòncertowé albùmë ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 13 maja 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/878650-Limp-Bizkit-Rock-im-Park-2001 | titel = Limp Bizkit – Rock im Park 2001 | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: CD
|}
=== Albùmë wideo ===
{| class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
|-
|2005
|''[[Greatest Videoz]]''
* Wëdóny: 9 smùtana 2005
* Wëtwórniô: Flip, Interscope
* Fòrmat<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.discogs.com/master/204036-Limpbizkit-Greatest-Videoz | titel = Limpbizkit* – Greatest Videoz | aùtór = | òpùblikòwóny = discogs.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>: [[DVD]]
|-
|2008
|''[[Rock im Park 2001]]''
* Wëdóny: 31 strëmiannika 2008
* Wëtwórniô: Liberation
* Fòrmat<ref name=rip />: DVD
|}
=== Syngle ===
{|class=wikitable style=text-align:center;
!rowspan=2|Rok
!rowspan=2|Titel
!colspan=8|Pòzycjô w lëstach
!rowspan=2|Certifikacjô
!rowspan=2|Albùm
|-style="vertical-align:top;line-height:1.2"
!width=25px|<small>[[Hot 100|USA]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/artist/limp-bizkit/chart-history/hsi/ | titel = Limp Bizkit; Billboard Hot 100 | aùtór = | òpùblikòwóny = billboard.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[GfK Entertainment|DEU]]</small><br><ref name="musicline.de" />
!width=25px|<small>[[UK Singles Chart|UK]]</small><br><ref name="www.officialcharts.com" />
!width=25px|<small>[[ARIA Charts|AUS]]</small><br><ref name="australian-charts.com" />
!width=25px|<small>[[Ö3 Austria Top 40|AUT]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://austriancharts.at/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP+BIZKIT; DISCOGRAPHIE LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = austriancharts.at | prôca = Limp Bizkit in der österreichischen Hitparade | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[MegaCharts|NLD]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://dutchcharts.nl/showinterpret.asp?interpret=Limp+Bizkit | titel = LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = dutchcharts.nl | prôca = Limp Bizkit IN DUTCH CHARTS | data = | jãzëk = nl | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Top 100 Singles|IRL]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = http://irish-charts.com/showinterpret.asp?interpret=LImp+Bizkit | titel = DISCOGRAPHY LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = irish-charts.com | prôca = Singles | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-31}}</ref>
!width=25px|<small>[[Musiikkituottajat|FIN]]</small><br><ref>{{cytuj starnã | url = https://finnishcharts.com/search.asp?cat=s&search=limp+bizkit | titel = Search for: limp bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = finnishcharts.com | prôca = Song | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
|-
|1997
|align=left|„Counterfeit”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=3|''Three Dollar Bill, Y’All$''
|-
|rowspan=2|1998
|align=left|„Sour”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Faith”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|rowspan=4|1999
|align=left|„Nookie”
|| 80 || — || — || 13 || — || 36 || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|align=left|„Re-Arranged”
|| 88 || — || — || 35 || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Crushed”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''End of Days'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„N 2 Gether Now” <small>(gòscynno: [[Method Man]])</small>
|| 73 || – || 184 || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Significant Other''
|-
|rowspan=4|2000
|align=left|„Break Stuff”
|| — || — || — || 41 || — || 28 || — || —
|
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/15290-677-1 | titel = Limp Bizkit ''Break Stuff'' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|align=left|„Take a Look Around”
|| 115 || 4 || 3 || 28 || 4 || 7 || 11 || 2
|
* UK: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14984-677-1 | titel = Limp Bizkit Take A Look Around (Theme From Mi 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | prôca = Single | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FRA: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = http://snepmusique.com/les-certifications/?categorie=Tout&interprete=Limp+Bizkit&titre=Take+a+Look+Around | titel = TAKE A LOOK AROUND LIMP BIZKIT | aùtór = | òpùblikòwóny = snepmusique.com | prôca = Les certifications | data = | jãzëk = fr | data przëstãpù = 2025-09-26}}</ref>
* DEU: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Take+a+Look+Around&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* FIN: złotô platka<ref name=musiikki />
|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water'',<br>''[[Mission: Impossible II]]'' (zwãkòwô stegna)
|-
|align=left|„My Generation”
|| — || 23 || 15 || 31 || 19 || 14 || 25 || 5
|
|rowspan=4|''Chocolate Starfish and the Hot Dog Flavored Water''
|-
|align=left|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|| 65 || 10 || 1 || 11 || 10 || 18 || 1 || 3
|
* UK: 2× platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/5608-677-1 | titel = Limp Bizkit Rollin' | aùtór = | òpùblikòwóny = bpi.co.uk | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* DEU: platinowô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.musikindustrie.de/wie-musik-zur-karriere-werden-kann/markt-bestseller/gold-/platin-und-diamond-auszeichnung/datenbank/?action=suche&strTitel=Rollin%27&strInterpret=Limp+Bizkit&strTtArt=alle&strAwards=checked | titel = GOLD-/PLATIN-Datenbank | aùtór = | òpùblikòwóny = musikindustrie.de | prôca = Datenbank | data = | jãzëk = de | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
* AUS: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.aria.com.au/charts/2001/singles-chart | titel = ARIA Top 100 Singles for 2000 | aùtór = | òpùblikòwóny = aria.com.au | prôca = Charts | data = 2000 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2023-08-21}}</ref>
|-
|rowspan=2|2001
|align=left|„My Way”
|| 75 || 38 || 6 || 57 || 51 || 56 || 10 || 20
|
|-
|align=left|„Boiler”
|| — || 50 || 18 || — || 44 || 68 || 24 || —
|
|-
|rowspan=3|2003
|align=left|„Eat You Alive”
|| — || 13 || 10 || 30 || 16 || 36 || 27 || —
|
* UK: strzébrznô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://upclosed.com/people/fred-durst/| titel = About Fred Durst | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = upclosed.com | jãzëk = en}}</ref>
|rowspan=5|''Results May Vary''
|-
|align=left|„Red Light-Green Light” <small>(gòscynno: [[Snoop Dogg]])</small>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Behind Blue Eyes”
|| 71 || 2 || 18 || 4 || 3 || 5 || 26 || —
|
* DEU: 2× platinowô platka<ref name=BVMI />
* AUS: platinowô platka<ref name="ARIA" />
* USA: złotô platka<ref name="RIAA" />
* UK: złotô platka<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.bpi.co.uk/award/14848-677-1| titel = Limp Bizkit, Behind Blue Eyes, Single – bpi | data przëstãpù = 2013-09-10 | òpùblikòwóny = British Phonographic Industry | jãzëk = en}}</ref>
|-
|rowspan=2|2004
|align=left|„Build a Bridge”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|align=left|„Almost Over”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2005
|align=left|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|| — || 45 || — || — || 44 || — || — || —
|
|''Greatest Hitz''
|-
|rowspan=2|2011
|align=left|„Shotgun”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|rowspan=2|''Gold Cobra''
|-
|align=left|„Gold Cobra”
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|-
|2013
|align=left|„Ready to Go” <small>(gòscynno: [[Lil Wayne]])</small><ref>{{cytuj starnã | url = https://www.billboard.com/music/music-news/limp-bizkit-is-ready-to-go-with-lil-wayne-on-new-single-listen-1554417/ | titel = Limp Bizkit Is ‘Ready To Go’ with Lil Wayne On New Single: Listen | aùtór = Jason Lipshutz | òpùblikòwóny = billboard.com | prôca = Music News | data = 2013-03-25 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|2021
|align=left|„Dad Vibes”<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.wallofsoundau.com/new-music/limp-bizkits-new-era-has-arrived-with-dad-vibes | titel = STOP EVERYTHING: Limp Bizkit's New Era Has Arrived with 'Dad Vibes' | aùtór = | òpùblikòwóny = wallofsoundau.com | prôca = New Music | data = 2021-09-30 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
|''Still Sucks''
|-
|2025
|align=left|„Making Love to Morgan Wallen”<ref>{{cytuj starnã | url = https://blabbermouth.net/news/limp-bizkit-releases-new-single-making-love-to-morgan-wallen | titel = LIMP BIZKIT Releases New Single 'Making Love To Morgan Wallen' | aùtór = | òpùblikòwóny = blabbermouth.net | prôca = News | data = 2025-08-12 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|| — || — || — || — || — || — || — || —
|
| —
|-
|colspan=11 style=font-size:8pt;|„—” — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów abò że nie pòchòdzy z niżódnégò albùmù.
|}
== Teledisczi ==
{|class="wikitable"
|-
! Rok
! Titel
! Reżiséra
! Zdrój
|-
|rowspan="2"|1997
|„Counterfeit”
|Jonathan Craven, Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/counterfeit | titel = Counterfeit (1997) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Second Version)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778018/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|1998
|„Sour”
|[[Fred Durst]], Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/sour | titel = Sour (1998) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Faith”
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã
|url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/faith
|titel = Faith (1998)
by Limp Bizkit
|aùtór =
|òpùblikòwóny = imvdb.com
|prôca =
|data =
|jãzëk = en
|data przëstãpù = 2025-09-25
}}</ref>
|-
|rowspan="3"|1999
|„Nookie”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/nookie | titel = Nookie (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Re-Arranged”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/re-arranged | titel = Re-Arranged (1999) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„N 2 Gether Now”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã
|url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/n-2-gether-now
|titel = N 2 Gether Now (1999)
by Limp Bizkit feat. Method Man
|aùtór =
|òpùblikòwóny = imvdb.com
|prôca =
|data =
|jãzëk = en
|data przëstãpù = 2025-09-25
}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2000
|„Break Stuff”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/break-stuff | titel = Break Stuff (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Take a Look Around”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/take-a-look-around | titel = Take a Look Around (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Generation”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-generation | titel = My Generation (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Rollin’ (Air Raid Vehicle)”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/rollin-air-raid-vehicle | titel = Rollin’ (Air Raid Vehicle) (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="6"|2001
|„My Way”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/my-way | titel = My Way (2001) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Boiler”
|Fred Durst, [[Dave Meyers]]
|align=center|<ref name="imvdb">{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/boiler | titel = Boiler (2000) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Counterfeit” (Lethal Dose Remix)
|Roger Pistole
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8778034/ | titel = Limp Bizkit: Counterfeit (Lethal Dose Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Neptunes Remix)
|rowspan="9"| Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-neptunes-remix.p/ | titel = Nookie (Neptunes Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Nookie” (Androids vs. Las Putas Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://pl.rateyourmusic.com/release/musicvideo/limp-bizkit/nookie-androids-vs-las-putas-remix.p/ | titel = Nookie (Androids vs. Las Putas Remix) By Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = pl.rateyourmusic.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„My Way” (William Orbit Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://m.ok.ru/video/180796392796 | titel = Видеоролик 06:32 Limp Bizkit – My Way (William Orbit Remix) | aùtór = | òpùblikòwóny = m.ok.ru | prôca = | data = | jãzëk = ru | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2002
|„Faith/Fame” (Remix)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12642162/ | titel = Limp Bizkit: Faith/Fame Remix | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="4"|2003
|„Eat You Alive”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt8607524/ | titel = Limp Bizkit: Eat You Alive | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Eat You Alive” (Extended Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/eat-you-alive | titel = Eat You Alive – Extended Version (2003) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt7834702/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Behind Blue Eyes” (Second Version)
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt26695706/ | titel = Limp Bizkit: Behind Blue Eyes (Version 2) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|rowspan="2"|2005
|„The Truth”
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/the-truth | titel = The Truth (2005) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|„Home Sweet Home/Bittersweet Symphony”
|Robert J. Yukich
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt12669566/ | titel = Limp Bizkit: Home Sweet Home/Bittersweet Symphony | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2011
|„Gold Cobra”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/gold-cobra | titel = Gold Cobra (2011) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2012
|„Lightz (City of Angels)”
|Phil the God
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15314960/ | titel = Limp Bizkit: Lightz (City of Angels) | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2013
|„Ready to Go”
|Fred Durst
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-video-ready-to-go-featuring-lil-wayne/ | titel = Limp Bizkit Unleash Video for 'Ready To Go' Featuring Lil Wayne | aùtór = Mary Ouelette | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2013-07-23 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2014
|„Endless Slaughter”
|align=center|?
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://www.imdb.com/title/tt15347012/ | titel = Limp Bizkit: Endless Slaughter | aùtór = | òpùblikòwóny = imdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2022
|„Dad Vibes”
|Funky Moses
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-steel-panther-dad-vibes-video/ | titel = Limp Bizkit + Steel Panther Members Show Off Serious Dad Moves in ‘Dad Vibes’ Video | aùtór = Chad Childers | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2022-04-21 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2023
|„Out of Style”
|Fred Durst, Marc Klasfeld
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://loudwire.com/limp-bizkit-out-style-deepfake-video/ | titel = Limp Bizkit Are Deepfake World Leaders in ‘Out of Style’ Music Video | aùtór = Philip Trapp | òpùblikòwóny = loudwire.com | prôca = | data = 2023-02-08 | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|-
|2024
|„Turn It Up, Bitch”
|Fred Durst, Pavel Zhigarev
|align=center|<ref>{{cytuj starnã | url = https://imvdb.com/video/limp-bizkit/turn-it-up-bitch | titel = Turn It Up, Bitch (2024) by Limp Bizkit | aùtór = | òpùblikòwóny = imvdb.com | prôca = | data = | jãzëk = en | data przëstãpù = 2025-09-25}}</ref>
|}
== Przëpisë ==
{{Przëpisë|2}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Òficjalnô starna}}
{{Commons}}
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Amerikańsczé mùzyczné karna]]
quxd9qdkw2owhi37z5mno7rklhw1pco
Môłi Kaszëbsczi Trójgard
0
14070
215227
2026-09-24T02:37:51Z
Iketsi
3254
N
215227
wikitext
text/x-wiki
[[Òbrôzk:Małe Trójmiasto Kaszubskie, Reda, Polska.png|mały|]]
'''Môłi Kaszëbsczi Trójgard''' ({{jãz.|pl}} ''Małe Trójmiasto Kaszubskie'') – [[Rëmiô]], [[Wejrowò]] i [[Réda]]<ref>https://web.archive.org/web/20220129062537/http://male.trojmiasto.pl/</ref>.
== Lëdztwò ==
{| class="wikitable" cellspacing="0" cellpadding="3" border="2" width="30%" style="font-size:90%;line-height:120%;"
|- bgcolor="F0F8FF"
| style="text-align:center;" |'''Herb'''
| style="text-align:center;" |'''Gard'''
| style="text-align:center;" |'''Wiéchrzëzna'''
'''<small>(km²)</small>'''
| style="text-align:center;" |'''Lëdztwò'''
'''<small>(2020)</small>'''
|-
| style="text-align:center;" |[[File:POL_Rumia_COA.svg|27x27px]]
| style="text-align:center;" |[[Rëmiô]]
| style="text-align:right;text-align:center;" |30,09
| style="text-align:right;text-align:center;" |49 672
|-
| style="text-align:center;" |[[File:POL_Wejherowo_COA.svg|29x29px]]
| style="text-align:center;" |[[Wejrowò]]
| style="text-align:right;text-align:center;" |25,65
| style="text-align:right;text-align:center;" |48 735
|-
| style="text-align:center;" |[[File:POL_Reda_COA.svg|27x27px]]
| style="text-align:center;" |[[Réda]]
| style="text-align:right;text-align:center;" |34,96
| style="text-align:right;text-align:center;" |26 838
|-
|
| style="text-align:center;" |Trzëgard
| style="text-align:right;text-align:center;" |90,70
| style="text-align:right;text-align:center;" |125 245
|}
== Òbaczë téż ==
* [[Trzëgard]]
== Przëpisë ==
{{Przëpisë}}
== Bùtnowé lënczi ==
{{Commons}}
* https://wejherowo.naszemiasto.pl/tag/male-trojmiasto-kaszubskie
{{Kòntrola}}
[[Kategòrëjô:Réda]]
[[Kategòrëjô:Rëmiô]]
[[Kategòrëjô:Wejrowò]]
c6b0h7gzbscusm0v8fqkda4xmpeuqec