Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Wikipediô 0 1075 215578 215297 2026-09-25T22:01:57Z HaxelKaszëba 17492 215578 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2.svg|mały|Logò Wikipedie]] Dba '''Wikipedie''' (http://www.wikipedia.org) pòwsta w [[stëcznik|stëcznikù]] [[2001]] rokù. Ji zgrôwą je ùsôdzenié [[wòlnô dokùmentacjô|wòlny]], [[Internet|internetowi]] [[encyklopediô|encyklopedie]]. [[Przédnô starna|Kaszëbskô Wikipediô]] je partã ny ùdbë w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. == Historiô == Wikipediô òsta założonô [[21 stëcznika]] [[2001]] rokù przez [[Jimmy Wales|Jimmy'égò Walesa]] a [[Larry Sanger|Larry'égò Sangera]]. Zôczątkòwò bëła niewiôldżim projektã, jaczi miôł pòszerzëc internetową encyklopediã [[Nupedia]], równak baro chùtkò pòczãła sã rozwijac. Ji nôwôżniészą znanką sta sã mòżebnosc wespólnégò ùtworzeniô a ùprawianiô artików przez brëkòwników internetu. W pòstãpnëch latach pòwstałë nowé jãzëkòwé wersje Wikipedie. Dzãka za tim projekt stôł sã jednym z nôwikszich edukacyjnëch inicjatiwów w historie internetu. == Regle Wikipedie == Wikipediô je ùtwòrzonô przez spòlëznã wòlontariuszów. Artikle mògą bëc twòrzoné przez prakticzno kòżdégò brëkòwnika, równak pòwinnë sã òpierac na rzetelnëch zdrojach a przedstôwiac infòrmacje w spòsób mòżebno neùtralny. Jedną z spòdlowëch reglów Wikipedie je mòżebnosc swobòdnégò wëkòrzistiwóniô a rozpòwszechnianiô ji zamkłoscë na warënkach richtich licencjów. Wikipediô nie je równak mést zbiérnicą internetowëch starnów — ji pòmaklëwné jazëkòwé wersje mają gwôsné spòlëznë, regle a spòsób òrganizacje. == Lësta pòpùlarnëch jãzëkòwëch wersjów Wikipedie == Afrikaans • አማርኛ • العربية • Azərbaycanca • বাংলা • Беларуская • Bosanski • Български • Català • Česky • Cymraeg • Dansk • Deutsch • Eesti • Ελληνικά • English • Español • Euskara • فارسی • Français • Gaeilge • Galego • ગુજરાતી • 한국어 • Հայերեն • हिन्दी • Hrvatski • Bahasa Indonesia • Íslenska • Italiano • עברית • ಕನ್ನಡ • ქართული • ភាសាខ្មែរ • Кыргызча • ພາສາລາວ • Latviešu • Lietuvių • Македонски • Magyar • മലയാളം • मराठी • Bahasa Melayu • Монгол • မြန်မာဘာသာ • Nederlands • नेपाली • 日本語 • Norsk • ଓଡି଼ଆ • অসমীযা় • Oʻzbekcha • ਪੰਜਾਬੀ • Polski • Português • Қазақша • Română • Русский • Shqip • සිංහල • Slovenčina • Slovenščina • Srpski • Suomi • Svenska • Kiswahili • Tagalog • தமிழ் • తెలుగు • ภาษาไทย • Türkçe • Українська • اردو • Tiếng Việt • 中文 • isiZulu == Sosterné ùdbë == * [http://www.wiktionary.org '''Wikisłowôrz'''] - ''Wielejãzëkòwi słowôrz'' ''([http://pl.wiktionary.org/wiki/Kategoria:Język_kaszubski Kaszëbsczi jãzëk w pl.wiktionary.org])'' * '''[http://www.wikiquote.org Wikicytatë]''' - ''Zbiérk cytatów'' * '''[http://www.wikinews.org Wikinews]''' - ''Wiki-nowinë'' * [[commons:Main Page|'''Wikimedia Commons''']] - ''Repòzytorium mediów'' * [[wikisource:pl:Strona główna|'''Wikisources''']] - ''Zdrojowé dokùmentë'' * '''[http://www.wikibooks.org Wikibooks]''' - ''Darmòwé ùczbòwniczi'' * [[wikispecies:Main Page|'''Wikispecies''']] - ''Zortownik gatënków'' * [[m:Main Page|'''Meta-Wiki''']] - ''Kòòrdinacjô projektów'' == Òbaczë téż == * [[Kiwix]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.wikipedia.org/ Wikipediô w anielsczim jãzëkù] * [https://web.archive.org/web/20031203221040/http://en2.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Multilingual_coordination Zestôwk Wikipediów w jinszich jãzëkach] * [http://meta.wikipedia.org/ Artikle a diskùsje ò wszelejaczich zachach sparłãczonëch z ùdbama Wikipedie] * https://www.youtube.com/watch?v=uS_tUfomFUI 2:29 [[Kategòrëjô:Encyklopedie]] [[Kategòrëjô:Wikipediô]] 2nmycwnx65zlmlr0hnd73fba15ml44z Kaszëbë 0 1448 215413 215389 2026-09-25T12:36:30Z Iketsi 3254 /* Media */ + 215413 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Kaszëbë|herb=POL Kaszuby COA.svg|fana=POL Kaszuby flag.svg|rodzôcz=Kaszëb|òdjimk=Wejrowo 2.jpg|opisënk_òdjimka=[[Wejrowò|Wejrowsczi]] rënk|kôrta=Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|państwa=[[Pòlskô]]|wôż_môl=[[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Słëpsk]], [[Wejrowò]], [[Chònice]], [[Lãbórg]], [[Kòscérzna]], [[Bëtowò]], [[Kartuzë]], [[Pùck]]|czer_nr=+48 52, +48 58, +48 59}}{{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbë''' abò '''Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby'', {{jãz.|la}} ''Cassubia''<ref>[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/904 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III]</ref>, {{jãz.|de}} ''Kaschubei'' abò ''Kaschubien'') – kùlturowi i etnograficzny región leżący nad sztrądã pôłniowégò [[Bôłt]]u, part [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. Aùtochtonicznymi mieszkańcama ti zemi są [[Kaszëbi]] (pòtomkòwie [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]]), chtërny ùżiwają [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi mô w [[Pòlskô|Pòlsce]] òd 2005 rokù sztatus [[Òbéndowi jãzëk|regionalnégò jãzëka]]<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050170141 Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym]</ref>. Dzysdnia nen región òbjimô pòwiôtë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczi]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]], [[Pùcczi kréz|pùcczi]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczi]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczi]], [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczi]], [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczi]], [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]], [[Chònicczi kréz|chònicczi]] a téż gardë: [[Gdiniô|Gduńsk]], [[Gdiniô|Gdiniã]] i [[Sopòt]]<ref>[https://kaszebsko.com/mapa-kaszub ''Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub | Kaszëbskô Jednota''] [online], kaszebsko.com [przëstãp 2021-03-23].</ref>. == Etimologiô miona == Òbstoją rozmajité hipòtezë na témie pòchòdzënkù pòzwë Kaszëbë. Mëslono sã nód tim ju w strzédnowiekù; z tegò cządu pòchòdzy hipòteza, nibë miono Kaszëbë (w fòrmie Casshubi) wëwòdzëło sã òd dłëdżich, szëroczich ruchnów, ùłożonëch w gùbë (hùbë), ztądka ''kasac hùbë'' mdzëło òznaczac ''ùkładac w gùbë''. Taczi przekôz pòjawił sã w [[Wiôlgòpòlskô kronika|wiôlgòpòlsczi kronice]], a za nią pòwtôrzôlë jã m. jin. [[Jón Dłëgòsz]] i [[Thomas Kantzow]]. Na hipòteza bëła jesz pòdtrzëmëwónô w XX wiekù. Jinszą wersjã zaczątkòwôł [[Krësztof Celestin Mróngòwiusz]], jaczi pòdôł w swòjim słowôrzu, że miono Kaszëbë pòchòdzy òd kòżëcha (szëba – kòżëch noszony na Kaszëbach). [[Wiktór Czajewsczi]] pòdôwôł, że ne miono pòchòdzy òd ''kòzô szëba'', równak na hipòteza ni nalazła pòpiarcô. [[Adóm Tadeùsz Narëszewicz]] wëwòdzył miono Kaszëbë òd Kizynów-Lutków ([[Chëżónie|Chëżónów]]), tj. Kiszëbów abò Kiszubów. Miemiecczi etnograf Franz Tetzner wëmienił czile bédënków pòchòdzënkù tegò miona, np. òd lëtewsczich słów ''kuzas'' (jup) i ''kuzabas'' (mô czile znaczënków: kòszik z òlszënowi kórë do zbiéraniégò jagòd, [[kłóda]] w wëtrëpie wëkùmòwónégò bóma i westrzédny dzél zôrna), małorusczégò ''kozub'' (òznaczenié ''kòsza'') i pòlsczich słów: ''kazub'', ''kozub'', ''kazubek'', ''kadłubek'' (kòsz z łëka abò kórë). [[Òbrôzk:Stanisław Kujot.png|mały|ks. [[Stanisłôw Kùjot]]|156x156px]] [[Szëmón Matuszôk]] wëprôwôdzył pòzwã ''Kaszëba'' z łacyńsczégò słowa ''casa'' (kasza), co z [[Miemiecczi jãzëk|miemiecką]] ''hubą'' miało dac ''kaszhuba''. Miało to òznaczac chëcz, le téż zemską własnotwò razã z chëczą kmiecô abò òbsadélcë. Zôs W. Hanow, jaczi na fòrmã ''Kaszëbów'' brëkòwôł miemiecczégò znankòwóniô ''die Kassabiten'', wëwòdzy jã òd tłëczeniô (bicô) kaszë, chtërna je jedurnym z przédnëch môltëchów Kaszëbów. Pònemù [[Hieronim Derdowsczi]] pòdôwô, że miono tej krajinë wëwòdzy sã òd kòzlënë, co roscë nad Łebą (''koszebe''). Jedną z nowòtnëch hipòtezów je bédënk, zaczątkowóny przez miemiecczégò slawistã [[Max Vasmer|Maxa]] [[Max Vasmer|Vasmera]], a rozwiniãti przez miemiecczégò badérë [[Heinrich Kunstmann|Heinricha Kunstmanna]]. Kunstmann zasugerowôł, że miono Kaszëbë wëwòdzy sã òd przódëczasnégò grecczégò lëdu Kasòpajów, chtërni zamieszcziwôlë Epir. Jegò zdaniã [[Słowianie]], co we wczasnym strzédnowiekù zasedlëlë Bałkańsczi Półòstrów, zetknãlë sã z tą mionã, pò czim dzél z nich jã przejimnął i chlastnãła w wãdrówkã na nordã. Nôwiãkszą pòpùlarnotą westrzód badérów zwëskôł równak etimòlogiô zabédowônô przez ks. [[Stanisłôw Kùjot|Stanisława Kùjota]], gôdającô ò tim, że miono ti krajinë pòchòdzy òd jistnika ''kaszuby'', co znankòwôł „wòdë niebëno głãbòczé, wësoczą trawą òbrosłi”. === Òdmiana === {| class="wikitable" |+Òdmiana znankòwnika „kaszëbsczi” ! rowspan="2" | ! colspan="3" |Pòjedincznô lëczba ! colspan="2" |Wielnô lëczba |- !chłopsczi ôrt !białgłowsczi ôrt !dzecny ôrt !chłopskòpersónowi ôrt !niechłopskòpersónowi ôrt |- ![[Nazéwôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |- ![[Rodzôcz]] |kaszëbsczégò |kaszëbsczi |kaszëbsczégò |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Dôwôcz]] |kaszëbsczémù |kaszëbsczi |kaszëbsczémù |kaszëbsczim |kaszëbsczim |- ![[Winowôcz]] |kaszëbsczi / kaszëbsczégò |kaszëbską |kaszëbsczé |kaszëbsczich |kaszëbsczé |- ![[Nôrzãdzôcz]] |kaszëbsczim |kaszëbską |kaszëbsczim |kaszëbsczima |kaszëbsczima |- ![[Môlnik]] |kaszëbsczim |kaszëbsczi |kaszëbsczim |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Wòłôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |} == Symbòle == {{Apartny artikel|Nôrodny symból}} <gallery mode="packed"> Òbrôzk:CSB Flag.svg|[[Fana Kaszëbsczi|Kaszëbskô fana]] Òbrôzk:Kaszëbsczi Herb.png|Herb Kaszëb Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|[[Kaszëbsczi wësziwk]] </gallery> == Pòdzélënk Kaszëbsczi na regionë == Bënë dzysdniowi Kaszëbsczi je mòżlëwé wëapartnic 5 kùlturno-jãzëkòwëch regionów: # '''[[Norda]]''' – tradicyjnô òbéńda nordowòkaszëbsczich dialektów (krézë: pùcczi, wejrowsczi, lãbòrsczi) # '''Westrzódk''' – tradicyjnô òbéńda westrzédnokaszëbsczich dialektów ([[Kartësczi kréz]]) # '''Pôłnié''' – tradicëjnô òbéńda pôłniowòkaszëbsczich dialektów (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) # '''Zôpôd''' – òbéńda chtërnô przed [[II swiatowô wòjna|II Swiatową Wòjną]] słëcha do Miemiecczi, a pò ny òsta przëznónô Pòlsczi Lëdowi Repùblice. Kaszëbi nie są tam procentowò tak trójną miészëzną jak na Nordze, Westrzódkù ë Pôłnim (dzélowò kréze: Lãbòrg, Bëtowò) # '''Trzëgard''' – aglomeracëjô Gduńska, Gdini i Sopòtu. Jesz na zôczątkù XX-gò stolatégò jistniałë tam aùtochtoniczné dialektë kaszëbsczé: nordowòpòrénkòwé- wiôlgòkacczi, witomińsczi, sopòcczi; i pôłniowòpòrénkòwé: òlëwsczi, brzezënsczi, matarnsczi. == Grańcë Kaszëbsczi == [[Òbrôzk:Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|mały|300px|Kôrta Kraju Kaszëbów-aut.K.Ruda i M.Mayer]][[Òbrôzk:Porenkowo_Pomorsko_1.png|mały|Kôrta Pòrénkòwi Pòmòrsczi z zaznaczenim dzysdniowi kaszëbsczi òbéndë a zemi Słowińców]] Wëznaczenié greńców Kaszëbsczi je dosc problematiczną rzeczą, bò w ùszłoce Kaszëbskô nie bëła nigdë òbéńdą òkresloną administracyjno (w procëmnoce np. do Zôpadny czë Pòrénkòwi Pòmòrsczi). Drãgòscë dodôwô fakt, że greńce òbéndë zwóny "Kaszëbskô" przesëwałë sã w cygù stalatów na pòrénk. Czej w [[1238]] r. miono krôjnë "Cassubia" pòjawiło sã pierszi rôz w dokùmeńtach, òbjima òna dzél Zôpadny Pòmòrsczi. W tich czasach [[Słowianie]] z Pòrénkòwi Pòmòrsczi definitiwno nie mianowelë sã "Kaszëbama". Wespólnym mionã Nadbôłtowëch Słowianów midzë [[Wisła|Wisłą]] a [[Ódra|Ódrą]] bëło "Pòmòrzanie". [[Gerat Labùda]] (1991) napisôł równak, że na Pòmòrzu utwòrzëło są le jedno miono dlô zemi i lëdzy – Kaszëbë, ''Kaszuby''. Ten autor pisze téż, że na pòrénk wãdrowa dësza kaszëbiznë (jãzëk i zwëk), a nie kaszëbsczi lëdze, chòc tak niejedni to zmiłkòwò òpisywają. W 1880 rokù [[Wejrowò]] bëło ùznóny za stolëcã Kaszëbsczi Zemi. Dejade dzysô to prawie dzél Pòrénkòwi Pòmòrsczi je nôczãscy mianowóny "Kaszëbskô", sztërkama no miono je téż rozcygóné na pòrénkòwé zemie Zôpadny Pòmòrsczi (òkòlé [[Bëtowò|Bëtowa]], [[Lãbòrg]]a, [[Leba|Lebë]]). Dosc pòpùlarnym pòzdrzatkã je sfòrmùłowanié, że: "Kaszëbskô je tam, dze mieszkają (w grëpie) [[Kaszëbi]]". Próbë wëznaczeniô greńców Kaszëbsczi dokònôł [[Jan Mòrdawsczi]] w prôcë: "Geògrafia dzysészëch Kaszëbów" (1999). Do Kaszëbsczi zarechòwôł òn zemie, we chtërnëch wedle badérowaniów socjologów przënômni 1/3 lëdztwa są òsobë czëjącé sã Kaszëbama, abò dze mieszkô zacht wielëna Kaszëbów (je to przëtrôfk w trzech gardach: w [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Gdiniô|Gdini]] ë [[Sopòt|Sopòtach]]). Wedle taczich kriteriów teritorium Kaszëbsczi òbjimô wiéchrzëznã kòl 6 200&nbsp;km<sup>2</sup> w [[gmina]]ch [[Wòjewództwo pòmòrsczé|pòmòrsczégò wòjewództwa]], a òsoblëwò: * '''[[Pùcczi kréz]]''': 1. Gard [[Hél]], 2. Gard [[Jastarniô]], 3. Gard [[Pùck]], 4. Gard [[Wiôlgô Wies]], 5. [[Gmina Kòsôkòwò]], 6. [[Gmina Krokòwa]], 7. [[Gmina Pùck]]. * '''[[Wejrowsczi kréz]]''': 1. Gard [[Réda]], 2. Gard [[Rëmiô]], 3. Gard [[Wejrowò]], 4. [[Gmina Chòczewò]] – part, 5. [[Gmina Gniewino]], 6. [[Gmina Lëniô]], 7. [[Gmina Lëzëno]], 8. [[Gmina Łãczëce]], 9. [[Gmina Szëmôłd]], 10. [[Gmina Wejrowò]]. * '''[[Lãbòrsczi kréz]]''' – part: 1. [[Gmina Céwice]] – part. 2. [[Nowô Wies]] 3. [[Gmina Wickò]] 4. [[Łeba|Gmina Łeba]] * '''[[Bëtowsczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Bëtowò]] ë [[Gmina Bëtowò]], 2. [[Gmina Czôrnô Dãbrówka]], 3. [[Gmina Lëpińce]], 4. [[Gmina Parchòwò]], 5. [[Gmina Tëchòmié]]. * '''[[Kartësczi kréz]]''': 1.Gard [[Kartuzë]] ë [[Gmina Kartuzë]], 2.Gard [[Żukòwò]] ë [[Gmina Żukòwò]], 3.[[Gmina Chmielno]], 4.[[Gmina Przedkòwò]], 5.[[Gmina Sëlëczëno]], 6.[[Gmina Srôkòjce]], 7.[[Gmina Somònino]]. * '''[[Kòscérsczi kréz]]''': 1. Gard [[Kòscérzëna]], 2. [[Gmina Kòscérzëna]], 3. [[Gmina Dzemiónë]], 4. [[Gmina Kôrsëno]] – part, 5. [[Gmina Lëpùsz]], 6. [[Gmina Nowô Karczma]] – part * '''[[Chònicczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Brusë]] ë [[Gmina Brusë]], 2. [[Gmina Chònice]] – nordowi part, 3. [[Gmina Kònarzënë]]. * [[Człëchòwsczi kréz]] – part: 1. [[Gmina Przechlewò]] – part. * '''Gard [[Gduńsk]]''', '''Gard [[Gdiniô]]''', '''Gard [[Sopòt]]''' Pòlemikã móże rodzëc sprawa teroczasnégò teritorialnégò òbjimù Kaszëbów. Òstało przëjãté, że: * drëżéń Kaszëbów robi na òbéńda Pòmòrzô, na chtërny na co dzéń, w miészim abò wikszim stãpniu, pòtrzebòwóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]; * za Kaszëbë je przëjãtô òbéńda, na jaczi lëdze rechùjącé sã do ti spòlëznë robią przënômni trzecy dzél môlowégò lëdztwa i ten, dze nimò niewiôldżégò procenta w òbrëmienim dónégò zalëdzeniô wielota Kaszëbów je wiôlgô (np. we Gduńsku i Sopòce); No slédné kriterium pòzwòli, mòżebno, przesënąc greńce teroczasnëch Kaszëbów na zôchód, jakò że są znaczi, że w stronach pod [[Słëpsk]]iem procent [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i swiąda kaszëbskòscë nëch terenów je znaczącô.[[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Gduńskù-Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] == Ekònomiô == [[Òbrôzk:Mechelinki, łódź rybacka.jpg|mały|left|[[Bôt]]]] Nôwicy lëdzy robi w sferze ùsłëgów. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù Kaszëb są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë),bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Kaszëbi są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. Turistika rozwijô sã nad sztrądã [[Bôłt]]u, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza i niechtërné gardë, np. [[Gduńsk]]. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]] i [[Sopòt]]. Niejedné rastauracëje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników kaszëbsczé smaczczi: wãgòrzową zupã, [[czarwina|czarwinã]], [[plińce]] i jin. Mòże liczëc, że w przińdnëch latach wczasowëch chëczów ë agrokwatérów bãdze na Kaszëbach wicy. == Stón i òchróniô òkrãżégò == [[Òbrôzk:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|mały|Planktón na Bôłce òb lato 2001 rokù]] Jesz na zôczątkù lat dzewiãcdzesątych XX wiekù, z wëszłotë dzejnotë człowieka, na mòcno zagòspòdarzonëch òbéńdach Kaszëbów i przëlégłégò do nich [[Bôłt]]u bëłë w niebezpiekù wszëtczé dzélëczi òkrążégò, a òsoblëwò: hidrosfera, atmòsfera, wiérzk zemi, roscënizna i zwiérzãcy swiat. W wszelejaczich zakładach i chëczowëch gòspòdarztwach pòwstôwało wiele jindustriowégò i kòmùnalnégò sztokù, z chtërnégò znaczny dzél nie béł òbczëszcziwóné. Szkòdzało ùżëwanié w gbùrzenim wiôldzich miôrków szutów ë pestëcydów, ale téż z wëszłotë niegwôscëwégò zabezpieczeniô kòmùnalnégò i jindustriowégò sztokù doszło do tegò, że baro lëchi béł sanitarny stón rzéków, jezór a stëdni. W Stãgłi Wisle wszëtczé pòbiéróné próbczi wòdë bëłë za klasą czëstoscë fizykòchemiczné, a w 57% biologòwi. Mòcno zaczapóné bëłë: [[Reduniô]] a [[Wisła]] (Zgniłô Wisła), chtërné dotëgòwałë kòl 7000 hm³ sztokù na rok (100% wòdów III klasë czëstoscë fizykòchemiczné i 100% wòdów pòzaklasowëch biologòwò), a z jezór – Grabòwsczé, Karczemné, Klôsztórné, Garczin, Tëchómsczé i jinszi. Sanitarny stón wòdë pòbiéróné przez lëdztwò z wòdoprowôdników i ze stëdniów béł co sztërk lëchi. Stëdnie pùbliczné bëłë zaczapóné jaż w 80%. Trójmiescé, w chtërnym mieszkô wicy jak 750 000 lëdzy i mòcno rozwity je jindustrëjô, brëkùje baro wiele wòdë. Dłudżi czas bez ògrańczeniów bëłë wëzwëskiwónë pòdzémné wòdë. Przez przezmiarã eksploatacëji bëłë òne w znacznym gradze pòwëbieróné. Narëszonô bëła równowôga hidrologòwô. Pòd [[Gduńsk|Gduńskã]] i jegò òkòlém zrobił sã głãbòczi dół òbniżëniowi ò wiéchrzëznie bez mała 300&nbsp;km². Wòdë rzéków, chtërné mają wiele związków chemicznëch i w wiele za môłym gradze biologòwò òbczëszczoné kòmùnalné sztok, docérają do mòrza. Przez to òstała mòcno zatrëtô [[Gduńskô Hôwinga]]. Wiôldżi kwantum bakcylów glótowëch,chtërné ùnôszłë sã w wòdze ùniemòżniwało branié kąpiélë. We Władisławòwie – w czerënkù pôłniowò-pòrénszim òd pòrtu, w Nowim Pòrce i w [[Gdiniô|Gdini]] Òrłowie òd 64% do 92% pòbiérónëch próbków wòdë bëło za klasą abò w III klasë czëstoscë. Wiele kąpielëszczów mùszało bëc zamkłé. Tak bëło kòl [[Bôłt]]u w [[lëpińc]]u 2018 r. Òrganicznô materëjô a téż azot i fòsfór docérają do mòrza za pòstrzédzëzną rzéków. Ta rzôdzëzna, a téż wlewë òceanicznëch wòdów do [[Bôłt]]u i zmianë temperaturë wòdë prowadzą do periodnégò spôdaniégò abò rostu biomasë roscënów i zwiérzãtów w Gduńsczi Hôwindze i w ji sąsedztwie. W ùbògaconëch przez azot i fòsfór mòrzczich wòdach òsoblewò mòcno rozwijô sã planktón. Przez to na zôczątkù rosce kwantum òrganizmów, chtërné nim sã żëwią. Równak z czasã planktón sã tak rozrodzywô, że rëbë i jiné zwiérzãta nie są w sztãdze gò w całosce skònsumòwac. Nieżëwi planktón, chtëren òpôdô, przez dëgòwanié bakcylów rozkłôdô sã. Przez tã rzôdzëznã zmiésziwô sã kwantum krzisenia, a na dnie zjawiwô sã sarkòwòdzyk, chtëren trëje i wiele ôrtów rëbów mô ùniemòżlëwioné rozrodzywanié sã, a w skrôwnëch wëpôdkach to prowadzy do jich smiercy. Znaczny òbéńda Gduńsczi Głãbi bëła fùl sarkòwòdzyka. Na skùtk tich procesów w latach sédemdzesątëch i òsemdzesątëch nôwikszi zmianë nastałë w Pùcczi Hôwindze, nôsnôdszi i nôbarżi pòdajny na cësk zgnojeniów òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. [[Pùcczi kréz]] mô przë tim wësoczi wskôzywôcz zachòrzeniô lëdzy na reka. W Pùcczi Hôwindze nazebrało sã wiele trëjącëch związków to i jidealny czedës nierzchòwiszczé dlô wiele ôrtów rëbów stracëło swòją wôżnotã. Prawie ju nie bëło [[lasfòr]]a, [[Brzóna|brzónë]], [[wãgòrz]]a abò [[łosos]]a. Ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch doprowadzało biwanié w zgnojonym òkrãżém. Wiôldzim zagrożeniém dlô mòrzczich wodów są wëcéczi sërégò òléju.Przëmiérno – 1 tona sërégò òléju pòòkriwô cenką légą wiéchrzëznã 12 km². Temù też nie dzëwi nas chùtkô jinterwencëjô przënôléżnëch mòrzczich służbów w wëpôdkù, wezmë na to awarëji przërëchtënków w bazé rzôdczëch òpôłów abò karëwôrtnégò zdrzëcaniô przez niejedné òkrãtë balastowëch wodów, w chtërnëch są resztczi sërégò òléju. W zurbanizowani conie gduńsczi krôjnë baro mòcno bëła zatrëtô atmòsféra. Przëłoziwałë sã do te wielny wërobné zakładë, a téż chëczowé gòspòdarztwa i tërlëkòwô rësznota. W pôrãdzesąt òsoblëwò ùprzikrzonëch dlô òkrążégò zakładach („Sarkòpòl”, rafinerëjô, elektrocepłowniô, cëkrowniô i jiné) pòwstôwało 264 000 ton parzënów i 59 000 ton gazowëch zaczapaniów na rok. Jindustria, gbùrzenié, transpòrt i jiné partë gòspòdarzënkù, a téż chëczowé gòspòdarztwa są pòczątkiem rozmaitégò szlachù òdpôdków, chtërné zgromadzoné w wëznaczonëch placach zajimają wiedno wikszi rëmie, a to przëłożiwô sã do degradacëji wiéchrzëznë zemi. Samé leno jindustriowé òdpôdczi, jak np. fòsfògipsë, sëpny pòpiołë ë szlaczi z energeticzi i cepłownictwa a téż mineralné parzënë nazebróné w wòjewództwie do 2003 rokù, wôżą przeszło 21 mln ton, a pòòkrëłë òbéńdã kòl 2,6&nbsp;km². Są stolemné òlérë z nalézeniém placów na wësëpiska smieców, bò na nich mòże żëc np. [[szpańsczi slënik]]. Té wësëpiska,chtërné jistnieją, są ju wnetka czësto wëzwëskóné, a na ùmôlowanié nowëch nié ma zgòdë lëdztwa, chtërno mieszkô w sąsedztwie bédowónëch môlów. Degradacëji òkrążégò, chtërna robi pòkroczi człowiek nie przëzérô sã pasywno, le podjimô corôz barzi skùtkòwné kroczi sparłãczoné z jegò óchrónią. Jinwesticjowé wëdôwczi na óchróniã òkrążégò i gòspòdarzënk wòdny pòstãpno rosną. Np. w 2005 rokù w całim pòmòrzczim wòjewództwie wëniosłë òglowò 2 329 mln zł, przë tim na óchróniã wiodra bëło przeznaczoné 34,2 mln zł, na sztokòwi gòspòdarzënk i óchróniô wòdów 1 624 mln zł,na gòspòdarzënk òdpôdkama, òchróniô i doprowadzenié wôrtnotë ùżëtny zemiów jak bëło przódë, a téż pòdzemnëch a wiéchrzëznowëch wòdów 27,7 mln zł, na wòdny gòspòdarzënk 50,6 mln zł. W latach 1990–2005 bëło rëszoné abò rozbùdwóné pôrãdzesąt kòmùnalnëch i jindustriowëch òbczëszczalniów sztokù. Jedna z nôwikszëch òbczëszczalniów – w Dãbògòrzim – zbiérô sztok z òbéńdë, na chtërné mieszkô kòl 400 000 lëdzy (z [[Gdiniô|Gdini]], [[Sopòt]]u, [[Rëmiô|Rëmi]], [[Réda|Rédë]], [[Wejrowò|Wejerowa]]). Òbczëszczalniô w [[Swôrzewò|Swôrzewie]] zbiérô i òbczëszcziwô sztok z [[Pùck]]a, [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] i całégò Hélsczégò Półòstrowa. Pòdług [[Jan Mòrdawsczi|Jana Mòrdawsczégò]] (1999) òbéńda Kaszëbów je mało zatrëtô, òkòma przëmiérzno tamsamnëma jezorama i môlama, jak téż niechtërnëma kawałkama rzéków. Pòmôgô to rozwicu turisticzi. Bôczënk przërzesziwô sã tu do òchrónë przërodnégò òkrãżégò. Wërazã tegò je założenié parków i rezerwatów, ùznanié niechtërnëch òbiektów żëwy i miartwy przërodë za pamiątczi przërodë. Na Kaszëbach je cziledzesąt rezerwatów. Bliskò 1000 òbiektów pònazwóno mionama pamiątków przërodë (pòjedińczé drzewa, karna drzéw, aleje, [[Diôbli kam|eraticzi]] i jiné). == Media == [[Òbrôzk:Radio Kaszëbë.png|mały|[[Radio Kaszëbë]]]] [[Òbrôzk:Pomerania logo.svg|mały|cządnik spòlëznowò-kùlturalny [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]]]] [[Òbrôzk:Mòje Stronë logo.png|mały|pòrtal internetowi [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] (mojestrone.com)]] Niechtërné kaszëbsczé media: {{Kòlumnë|em=18|1= ;jistniejącé * [[Radio Kaszëbë]] – pierszô w dzejach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëcznô]] radiowô rozsélnica, sprawny òd gòdnika 2004 rokù ** ''Na bôłtach ë w bòrach'' – kaszëbskòjãzëczny radiowi magazyn [[Pòlsczé Radio Gduńsk|Radia Gduńsk]] * [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] – spòlëzno-kùlturowi miesãcznik wëdôwóny òd 1963 rokù przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] – [[Internet|internetowi]] pòrtal czësto pò kaszëbskù * [[Kurierbytowski.com.pl]] – [[Internet|internetowi]] cządnik, czedës dzélã pò kaszëbskù * [[Gazetakaszubska.org]] – pòlskòjãzëkòwô internetowô starna o pòmòrsczich wiadomòscach * [[Magazynkaszuby.pl]] – jinternetowi magazyn ò regionie, wëdarzeniach i historie Kaszëb * Kartuzy.info – môlowi jinternetowi serwis kartësczégò krézu * Koscierski.info – môlowi jinternetowi serwis kòscérsczégò krézu * Express kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Ekspres'') – môlowi jinternetowi serwis w [[Kartuzë|Kartëzach]] * Kurier Kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Kùriéra'') – môlowi tidzenik wëdôwóny na terenie kartësczégò i kòscérsczégò krézu * [[TV Półwysep|Telewizja Półwysep]] ({{jãz.|csb}} ''Zdrzélnik Półòstrów'') – môlowi zdrzélnik przëstãpnô na całczich Kaszëbach. * [[Twoja Telewizja Morska]] ({{jãz.|csb}} ''Twójô Mòrskô Telewizjô'') – môlowi zdrzélnik emitującô prògramë w kaszëbsczim jãzëkù * Kościerski Express ({{jãz.|csb}} ''Kòscérsczi Ekspres'') – kòscérsczé internetowé pismiono tématiczno sparłãczonô z westrzédnëch Kaszëb * NordaInfo.pl – òbéndowi wëdowiédny pòrtal nordowëch Kaszëb. * Szwajcaria-Kaszubska.pl – serwis, jaczi zajmô sã regionã i wëdarzeniama z Kaszëb ;nijistniejącé * [[Gryf (cządnik, 1908–1934)]] * [[Klëka (cządnik, 1937–1939)]] * [[Gazeta Kartuska (1922–1939)]] – magazyn [[Kaszëbskô Szwajcariô|Kaszëbsczi Szwajcarii]] * [[CSB TV]] – pierszô w dzejach kaszëbskô telewizjô * ''[[Rodnô Zemia (telewizyjny program)|Rodnô zemia]]'', ''[[Farwë Kaszëb (TVP3 Gduńsk)|Farwë Kaszëb]]'' i ''[[Tedë jo]]'' (biéżno) – kaszëbskòjãzëczné magazynë nadôwôné na antenie [[TVP3 Gduńsk]]. * [[Òdroda (1999–2006)|Òdroda]] – kaszëbskòjãzëczné nieregùlarné pismiono, wëdôwóny w latach 1999–2006 * [[Głos Kaszub]] }} == Znóny lëdze == Lëdze pòchôdający z Kaszëbsczi (w dzysdniowëch grańcach), abò z nią zrzeszony: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Witóld Bòbrowsczi]] – pisôrz, artista, szkólny * [[Andrzéj Bronk]] – filozof * [[Jerzi Łisk]] – pòeta, mùzykańt i spiéwôk * [[Klémãs Bronk]] – pòlitikôrz, zakłôdôrz TOW Gryf Kaszubski/Gryf Pomorski * [[Arnóld Chrapkòwsczi]] – ksądz, generał Paulinów * [[Kónstantin Dominik]] – biskùp * [[Günter Grass]] – runita * [[Sylwiô Gruchała]] – florecëstka * [[Józef Jankòwsczi]] – ksądz, błogòsławiony Kòscoła rzimskòkatolëcczégò * [[Thomas Kantzow]] – pisôrz, pòeta * [[Benedikt Karczewsczi]] – chemik, doktor jinżinéra * [[Kadzmiérz Klawiter]] – pòlitikôrz * [[Riszard Kraùza]] – biznesman * [[Gerat Labùda]] – dzejownik * [[Czesłôw Lang]] – kòłownik * [[Aleksander Majkòwsczi]] – pisôrz, pòeta * [[Marión Majkòwsczi]] – architekt, pisôrz * [[Macéj Miecznikòwsczi]] – spiewôk * [[Rafał Mohr]] – aktór * [[Paul Nipkow]] – wënalôzôrz * [[Róman Paszka]] – żéglôrz * [[Janusz Reiter]] – diplomata * [[Józef Rogala Wëbicczi]] – ùsôdzca słowów pòlsczégò nôrodnégò himna * [[Jarosłôw Sellin]] – pòlitikôrz * [[Danuta Szténka]] – aktorka * [[Abdón Strëszôk]] – profesor weterinaryjnëch nôùków * [[Bruno Sënôk]] – socjologa, profesor * [[Władisłôw Szulëst]] – ksądz, dzejopisôrz * [[Donald Tusk]] – pòlitikôrz * [[Edmùnd Wnuk-Lipińsczi]] – socjologa * [[Andrzéj Wrońsczi]] – biôtkôrz * [[Bernat Zëchta]] – ksądz, słowôrznik * [[Marta Żmùda-Trzebiatowskô]] – aktorka }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Pòmòrskô]], [[Zôpadnô Pòmòrskô]] * [[Gôchë]] * [[Kòcéwskô]] * [[Krajnô]] * [[Bòrowiôcë]] * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Słowińcë]] |col3= === Kaszëbizna === {{#categorytree:Kaszëbizna|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Adres wydaw. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991. (Kaszuby) * [[Jan Mòrdawsczi]]: Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb. dolmaczënk: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gdańsk Wydawn. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gduńsk 2008. * Kaszëbë: Pojezierze Kaszubskie 1:50 000 / red. Urszula Wojciechowska, Tomasz Płatek, Katarzyna Bischoff ; treść turyst. [oprac.] Michał Kucharski, Anna Dalida, Blanka Lach ; tekst Anna Klimko ; zdj. Jacek Sztolcman [et al.] ; nazewnictwo kasz. Jerzy Treder ; Pracownia Kartograficzna Carta Blanca, Warszawa 2002 (Napis: pierwsza mapa po kaszubsku). * Agnieszka Dobrowolska. ''O nazwie Kaszuby''. „Onomastica”. t. IV, 1958. * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 145–146. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach * https://forum.mountblade.info/threads/kaszuby-czyli-kasz%C3%ABb%C3%AB-chce-wam-przybli%C5%BCy%C4%87.19497/ * https://gospodyni.com.pl/dzialy/swiat-po-kaszubsku * https://moje-morze.pl/slow-kilka-o-regionie-kaszubskim/ * [http://www.gdynia.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZKP%20Szczecin/plansza_2.pdf Kaszuby ...] {{Kòntrola}} {{Pòrtal}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë| ]] [[Kategòrëjô:Regionë Pòlsczi]] f0b2flr4fr42tv1hmj4f9re3z75a23m Kategòrëjô:Duńskô 14 1887 215535 208639 2026-09-25T20:12:20Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215535 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ggug48z987f9gb067iy0boq4a984d5d Wiki:Karczma 4 2499 215594 215253 2026-09-26T04:40:58Z Ziv 17984 → corr. 215594 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô | |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) 169zbbbncvwa4bobecqw5wkus7p39zw Pòmòrsczé wsë 0 2620 215587 214007 2026-09-25T22:48:39Z Terrus38 14026 215587 wikitext text/x-wiki ''(Je nót doprôcowac ë ùpòrządkòwac)'' =[[Pòmòrsczé wòjewództwò]]= == [[Bëtowsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Bòrzëtëchòmié|Bòrzëtëchòmié]] * [[Gmina Bëtowò|Bëtowò]] ** [[Gòstkòwò]] ** [[Niezabëszewò]] ** [[Rekòwò]] ** [[Wiôldżi Pòmësk]] * [[Gmina Czôrnô Dãbrówka|Czôrnô Dãbrówka]] ** [[Bòchòwò]] ** [[Czôrnô Dąbrówka]] ** [[Jaséń]] ** [[Jerzkòjce]] ** [[Kartkòwò]] ** [[Karwno]] ** [[Kleszczińc]] ** [[Kłosë]] ** [[Kòtuszewò]] ** [[Kòzë]] ** [[Mëdlëta]] ** [[Mikrowò]] ** [[Môłé Roczitczi]] ** [[Nożënkò]] ** [[Nożëno]] ** [[Òtnoga]] ** [[Roczicënë]] ** [[Ùnichòwò]] ** [[Wargòwò]] ** [[Wiôldżé Roczitczi]] * [[Gmina Kôłczëgłowë|Kôłczëgłowë]] ** [[Barnowò]] ** [[Górczi]] ** [[Kôłczëgłowë]] * [[Gmina Lëpińce|Lëpińce]] ** [[Bòrowi Młin]] ** [[Bòrzëszkòwë]] ** [[Szlachecczé Brzézno]] ** [[Czedrzejce]] ** [[Lëpińce]] ** [[Prãdzonô]] * [[Gmina Miastkò|Miastkò]] * [[Gmina Parchòwò|Parchòwò]] ** [[Gôłcewò]] ** [[Grabòwò]] ** [[Jómno]] ** [[Nowô Wies]] ** [[Sélczno]] ** [[Soszëca]] ** [[Żukówkò]] * [[Gmina Stëdzéńce|Stëdzéńce]] ** [[Stëdzéńce]] * [[Gmina Trzebielëno|Trzebielëno]] * [[Gmina Tëchòmié|Tëchòmié]] ** [[Trzebiôtczi]] == [[Chònicczi kréz]] == * [[Gmina Brusë|Brusë]] ** [[Brusë]] ** [[Czëczkòwò]] ** [[Kruszëno]] ** [[Lubniô]] ** [[Mãcëkôł]] * [[Gmina Chònice]] ** [[Swòrë]] * [[Gmina Kònarzënë|Kònarzënë]] ** [[Kònarzënë]] ** [[Zelonô Chòcëna]] == [[Człochòwsczi kréz]] == * [[Gmina Kòczała|Kòczała]] ** [[Kòczała]] * [[Gmina Przechlewò|Przechlewò]] ** [[Przechlewò]] ** [[Sãpòlno]] ** [[Szczëtno (pòmòrsczé wòjewództwò)|Szczëtno]] == [[Dërszewsczi kréz]] == * [[Bòrkòwò]] * [[Subkòwë]] == [[Gduńsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Cedrë Wiôldżé|Cedrë Wiôldżé]] * [[Gmina Kôlbùdë|Kôlbùdë]] *''([[Pruszcz|Pruszcz Gduńsczi]] - Gard) '' * [[Gmina Pruszcz Gduńsczi|Pruszcz Gduńsczi]] ** [[Juszkòwò]] * [[Gmina Przëwidz|Przëwidz]] ** [[Sztãgwôłd]] ** [[Przëwidz]] ** [[Przëwidzkô Nowô Wies]] * [[Gmina Pszczółczi|Pszczółczi]] ** [[Pszczółczi]] * [[Gmina Sëchi Dąb|Sëchi Dąb]] * [[Gmina Trąbczi Wiôldżé|Trąbczi Wiôldżé]] == [[Kartësczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Chmielno|Chmielno]] ** [[Bòrzestowò]] ** [[Bòrzestowskô Hëta]] ** [[Ceszenié]] ** [[Chmielno]] ** [[Chmielónkò]] ** [[Gôrcz]] ** [[Kòżëczkòwò]] ** [[Lãpa]] ** [[Łątczińskô Hëta]] ** [[Miechùcëno]] ** [[Przewóz]] ** [[Reskòwò]] ** [[Sznërczi]] ** [[Zôwòrë]] * [[Kartuzë]] ''Gard '' * [[Gmina Kartuzë|Kartuzë]] ** [[Bãccz]] ** [[Bòrowô]] ** [[Bùrchardztwò]] ** [[Dólnô Brodnica]] ** [[Dzérzãzno]] ** [[Głusëno]] ** [[Górnô Brodnica]] ** [[Grzebiéńcz]] ** [[Grzëbno]] ** [[Kalëska]] ** [[Kamiónka]] ** [[Kòloniô]] ** [[Kosë]] ** [[Kôłpino]] ** [[Łapalëce]] ** [[Mézowò]] ** [[Mirochòwò]] ** [[Nowinczi]] ** [[Nowô Hëta]] ** [[Piéczëska]] ** [[Pikarniô]] ** [[Pòmieczińskô Hëta]] ** [[Prokòwò]] ** [[Rãbòszewò]] ** [[Sëtnô Gòra]] ** [[Sitno]] ** [[Sjónowò]] ** [[Sjónowò Hëta]] ** [[Smãtowò]] ** [[Stajszéwò]] ** [[Starô Hëta]] ** [[Ùcësk]] * [[Gmina Somònino|Somònino]] ** [[Bòrcz]] ** [[Egertowò]] ** [[Gòrãczëno]] ** [[Òstrzëce]] ** [[Pòlëczëno]] ** [[Słôwczi]] ** [[Somònino]] * [[Gmina Serakòjce|Serakòjce]] ** [[Gòwidlëno]] ** [[Kamińca Królewskô]] ** [[Łësniewò Serakòwsczé]] ** [[Mòjsz]] ** [[Pùzdrowò]] ** [[Serakòjce]] ** [[Tëchlëno]] ** [[Załkòwò]] * [[Gmina Przedkòwò|Przedkòwò]] ** [[Czeczewò]] ** [[Pòmieczëno]] ** [[Przedkòwò]] ** [[Rãb]] * [[Gmina Stãżëca|Stãżeca]] ** [[Bòrëcëno]] ** [[Gòlëbié]] ** [[Kamińca Szlacheckô]] ** [[Klukòwô Hëta]] ** [[Stãżëca]] ** [[Szimbark]] * [[Gmina Sëlëczëno|Sëlëczëno]] ** [[Mcëszéwice]] ** [[Pòdjazë]] ** [[Sëlëczëno]] ** [[Wãsórë]] * [[Żukòwò]] ''Gard'' * [[Gmina Żukòwò|Żukòwò]] ** [[Banino]] ** [[Bòrkòwò (Gmina Żukòwò)]] ** [[Chwaszczëno]] ** [[Lézno]] ** [[Miszewò]] ** [[Rutczi]] ** [[Tëchómie (Gmina Żukòwò)]] == [[Kòscérsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Dzemiónë|Dzemiónë]] ** [[Dzemiónë]] ** [[Kalisz (pòmòrsczé wòjewództwò)|Kalisz]] ** [[Piechòjce]] * [[Gmina Kôrsëno|Kôrsëno]] ** [[Kôrsëno]] ** [[Wiele]] * [[Kòscérzëna]] ''Gard'' * [[Gmina Kòscérzëna|Kòscérzëna]] ** [[Grzëbòwò]] ** [[Jadamòwé]] ** [[Juszczi]] ** [[Loréńc]] ** [[Skòrzewò]] ** [[Wdzëdzé]] ** [[Wąglëkòwice|Wąglëkòwice / Wąglëkòjce]] ** [[Wiôldżi Klincz]] ** [[Wiôldżi Pòdles]] * [[Gmina Lëpùsz|Lëpùsz]] ** [[Lëpùsz]] ** [[Bòrowc]] ** [[Papirniô]] ** [[Czëstô Wòda]] ** [[Sluzô]] ** [[Bałachë]] ** [[Mechòwa]] ** [[Dãbòwa Gòra]] ** [[Zdroje]] ** [[Płoczëczë]] ** [[Zelony Dwór]] * [[Gmina Liniewò|Liniewò]] ** [[Gôrczëno]] ** [[Liniewò]] ** [[Wësëno]] * [[Gmina Nowô Karczma|Nowô Karczma]] ** [[Bãdomino]] ** [[Grabòwò Koscérsczé]] ** [[Lubań (kòscérsczi kréz)|Lubań]] ** [[Nowi Barkòczin]] ** [[Nowô Karczma]] ** [[Rekòwnica]] * [[Gmina Starô Cziszewa|Starô Cziszewa]] ** [[Starô Cziszewa]] ** [[Nowé Pòlaszczi]] ** [[Stôré Pòlaszczi]] == [[Lãbòrsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Céwice|Céwice]] ** [[Bùkòwina]] ** [[Céwice]] ** [[Łebùniô]] ** [[&Ograve;skòwò]] ** [[Òsowò]] ** [[Pòpòwò]] == [[Pùcczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Kòsôkòwò|Kòsôkòwò]] ** [[Kadzëmiérz]] ** [[Dãbògòrzé]] ** [[Kòsôkòwò]] ** [[Mòstë]] ** [[Pògòrzé]] ** [[Rewa]] * [[Gmina Krokòwa|Krokòwa]] ** [[Biôłogóra]] ** [[Dãbczi]] ** [[Gòszczëno]] ** [[Krokòwa]] ** [[Sławòszëno]] ** [[Wierzchùcëno]] ** [[Żarnówc]] * [[Gmina Pùck|Pùck]] ** [[Błądzëkòwò]] ** [[Celbòwò]] ** [[Darżlëbié]] ** [[Domôtowò]] ** [[Gniéżdżewò]] ** [[Łebcz]] ** [[Lesniewò]] ** [[Mechòwò]] ** [[Mierëszëno]] ** [[Mrzeżëno]] ** [[Pôłchòwò]] ** [[Pôłczëno]] ** [[Rzucewo]] ** [[Smólno]] ** [[Starzno]] ** [[Strzelno]] ** [[Swôrzewò]] ** [[Wôrblëniô]] ** [[Żelëstrzewò]] * [[Wiôlgô Wies]] ''Gardzkô gmina'' ** [[Karwiô]] ** [[Òstrowò]] ** [[Chlapòwò]] ** [[Tëpadla]] ** [[Chalëpë]] ** [[Pilëce]] ** [[Rozëft]] == [[Starogardzczi kréz]] == * [[Gmina Bòbòwò]] * [[Gmina Kalëska]] * [[Gmina Lëbichòwò]] * [[Gmina &Ograve;secznô]] * [[Gmina &Ograve;sek]] * [[Gmina Skarszewò]] ** [[Pògòdczi]] * [[Gmina Zbléwò]] == [[Stôłpsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Czôrnô Dãbrówka]] ** [[Nożëno]] * [[Gmina Damnica|Damnica]] ** [[Damnica]] ** [[Damno]] * [[Gmina Dãbnica Kaszëbskô|Dãbnica Kaszëbskô]] ** [[Bùdowò]] ** [[Dãbnica Kaszëbskô]] * [[Gmina Główczëce|Główczëce]] ** [[Cecenowò]] ** [[Główczëce]] ** [[Rómno]] ** [[Stowicëno]] * [[Gmina Pòtãgòwò|Pòtãgòwò]] ** [[Łëpawa]] ** [[Pòtãgòwò]] ** [[Skórowò]] * [[Gmina Smôłdzëno|Smôłdzëno]] ** [[Smôłdzëno]] ** [[Wiôlgô Garnô]] == [[Wejrowsczi kréz]] == === Gminë === * [[Gmina Chòczewò|Chòczewò]] ** [[Chòczewò]] * [[Gmina Gniewino|Gniewino]] ** [[Czëmonowò]] ** [[Gniewino]] ** [[Mierzëno]] ** [[Salëno]] * [[Gmina Lëniô|Lëniô]] ** [[Głodnica]] ** [[Lëniô]] ** [[Lewino]] ** [[Niepòczołejce]] ** [[Smażëno]] ** [[Strzépcz]] * [[Gmina Lëzëno|Lëzëno]] ** [[Lëzëno]] ** [[Milwino]] ** [[Barłomino]] * [[Gmina Łãczëce|Łãczëce]] ** [[Bòżépòle Wiôldżé]] ** [[Łãczëce]] ** [[Strzebielëno]] * [[Gmina Szemôłd|Szemôłd]] ** [[Bòjano]] ** [[Czelno]] ** [[Kamiéń]] ** [[Kòleczkòwò]] ** [[Łebno]] ** [[Przetoczëno]] ** [[Szemôłd]] * [[Gmina Wejròwò|Wejròwò]] ** [[Bólszewò]] ** [[Gòscëcëno]] ** [[Gòra]] ** [[Gniewòwò]] ** [[Gòwino]] ** [[Ùstôrbòwò]] ---- ''Je nót przëpòrządkòwac do krézów:'' # [[Sławãcëno]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë| ]] 7r26lxmvdgfetx1nkau3kvxohc5173f Kategòrëjô:Ekònomiô 14 2643 215537 203716 2026-09-25T20:12:30Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215537 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Spòlëznowé ùczbë]] o785xyjd9o51rcugmp6xg7wovyqdksa Azjô 0 2939 215499 215115 2026-09-25T17:16:50Z Iketsi 3254 /* Wiôldżé òbéńdë Azji */ [[Saudijskô Arabiô]] 215499 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Asia (orthographic projection).svg|mały|330px|Azjô]] '''Azjô''' – dzél swiata, razã z [[Eùropa|Eùropą]] robi [[Eùrazjô|Eùrazjã]], nôwikszi kòntinent na [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Eùropa|Eùropë]] na zôpadze do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]] na pòrénkù. Òd pôłniowégò zôpadu graniczë z [[Afrika|Afriką]], òd pôłniô z [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] ë [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanem]]. W Azji mieszkô 2/3 wszëtczich lëdzy Zemi. == Wiôldżé òbéńdë Azji == * [[Zôpadnô Azjô]] ** [[Blësczi Pòrénk]] ** [[Kaùkaz]] * [[Westrzédnô Azjô]] * [[Pôłniowô Azjô]] ([[indijsczi subkòntinent]]) * [[Pôłniowò-Pòrénkòwô Azjô]] * [[Pòréncznô Azjô]] ([[Pòréncznô Azjô|Daleczi Pòrénk]]) * [[Syberiô]] * [[Azjatëcczé Tigrë]] Na pòczątkù [[2006]] rokù w Azji bëłë państwa: * [[Afganistan]] * [[Saudijskô Arabiô]] * [[Armeniô]] * [[Aùstraliô]] ([[Gòdowi Òstrów]] ë [[Kòkòsowé Òstrowë]]) * [[Azerbejdżan]] * [[Bahrajn]] * [[Bangladesz]] * [[Bhutan]] * [[Brunejô]] * [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]] * [[Cyper]] * [[Nordowi Cyper]] * [[Egipt]] ([[Pòłòstrów Synaj]]) * [[Filipinë]] * [[Greckô]] (małô òbéńda na òstrowach [[Spòradë]], [[Chijos]] ë [[Lesbòs]]) * [[Grëzóńskô]] * [[Indie]] * [[Indonezjô]] * [[Irak]] * [[Iran]] * [[Izrael]] * [[Japóńskô]] * [[Jemen]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kazachstan]] * [[Kirgistan]] * [[Repùblika Kòreji|Pôłniowô Kòreja]] * [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Kòreja]] * [[Kùwejt]] * [[Laòs]] * [[Liban]] * [[Malediwë]] * [[Malezjô]] * [[Mòngòlskô]] * [[Mianma]] * [[Nepal]] * [[Òman]] * [[Pakistan]] * [[Ruskô]] * [[Syngapùr]] * [[Sri Lanka]] * [[Syriô]] * [[Tadżikistan]] * [[Tajlandiô]] * [[Tajwan]] * [[Pòrénczny Timór]] * [[Tëreckô]] * [[Turkmenistan]] * [[Ùzbekistan]] * [[Wietnam]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] Nôwikszim państwã w Azji je [[Ruskô]] (téż z eùropejsczim dzélã), a nôlëdniészim – [[Indie]]. == Nôtërne leżnoscë == === Wëzdrzatk plónu === [[Òbrôzk:Asia_satellite_orthographic.jpg|mały|Azjô – satelitarni odjimk]] Azjô je – pò Eùropie – nôbarżi rozkawałkòwónim dzélã swiata. Strzédna dôlëzna òd [[mòrze|mòrza]] je 756&nbsp;km a nôwëżi kòl 2360&nbsp;km. Ne wôrtoscë są nôwiksze westrzód wszestczich dzélów swiata, a to dlôte, że Azjô je baro równoleżnikòwò ë pôłnikòwò rozcygniona. Dôlëzna strądu Azji razã je 70,6 tës. km ë je miészô blós òd nej w [[Nordowô Amerikô|Nordowi Americe]]. [[Pòłòstrów|Pòłòstrowë]] są na wnetka 1/5 (19,5%) wiéchrzëznie Azji. Nôwiksze to: [[Arabsczi Półòstrów]] (27&nbsp;330 tës. km²), [[Jindochińsczi Pòłòstrów]] (2174 tës. km²), [[Jindijsczi Półòstrów]] (2088 tës. km²), [[Miészô Azjô]] (501 tës. km²), [[Półòstrów Tajmyr]] (400 tës. km²), [[Kamczatka]] (370 tës. km²) ë [[Kòrejansczi Półòstrów]] (220 tës. km²). [[Òstrów|Òstrowë]] są na dosc môłim môlu Azji, bo na blós 6,17% wiéchrzëznie. Ròwnak je westrzód nich nôwikszô na swiece [[Malajskô Òstrowina]], chtërna je na 1,7 mln km² (z [[Bòrneò]] 735,9 tës. km², [[Sumatra|Sumatrą]] 433,8 tës. km², [[Celebes]]em 189 tës. km² ë [[Jawa|Jawą]] 126,7 tës. km²), òkòma te [[Filipinë]] (300 tës. km², z òstrowã [[Luzon]] 105,7 tës. km² ë [[Mindanaò]] 95,6 tës. km²), òstrowina [[Japòńsczie Òstrowë|Japòńsczich Òstrowów]] (369 tës. km², z [[Honshu]] 230,5 tës. km² ë [[Hokkaidō|Hokkaido]] 77,9 tës. km²), ë téż [[Sachalin]] (76,4 tës. km²), [[Cejlon]] (65,6 tës. km²), [[Tajwan (òstròw)|Tajwan]] (35,8 tës. km²), [[Hajnan]] (34,1 tës. km²), òstrowinë: [[Nordowô Zemia|Nordowi Zemi]] (37,9 tës. km²), [[Nowòsybirsczie Òstrowë|Nowòsybirsczich Òstrowów]] (38,5 tës. km²). Midzë półòstrowama ë òstrowama Azji je wiele mòcno wcãtich hôwingów ë przëstrądnich – òtemkłich, półzamkłich ë zamkłich – mòrsczich wlëgów. Nôwôżniészé z nich są na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanie]]: [[Westrzódzemné Mòrze]], [[Czôrne Mòrze]], [[Karsczie Mòrze]], [[Mòrze Łaptiewów]], [[Pòrankòwòsybirsczie Mòrze]], [[Czukòcczie Mòrze]], [[Mòrze Beringa]], [[Òchòcczie Mòrze]], [[Japòńsczie Mòrze]], [[Żôłté Mòrze]], [[Pòrankòwòchińsczie Mòrze]], [[Pôłniowòchińsczie Mòrze]], [[Arabsczie Mòrze]], [[Czerwióne Mòrze]], [[Jindonezijsczie Westrzódzemne Mòrze]] (miôno dlô wszetczich mòrz wkòł Malajscziej Òstrowinë ë Filipinów) a téż Hôwindżi: [[Bengalskô Hôwinga|Benglaskô]] ë [[Perskô Hôwinga|Perskô]]. [[Òbrôzk:Himalaya annotated.jpg|330px|mały|Satelitarni odjimk Himalajów z miônoma niechtërnych gòr]] Azjô je – nie zdrzącë na [[Antarktida]] – dzélã swiata ò nôwiższi strzédny wëszawie, chtërna je 990 m [[n.r.m.]] Môlë niżi 300 m n.r.m. są na wiéchrzëwiznie blós 32,4%, môlë chtërne są wëszi 1000 m n.r.m. są na blós 30,4%. Nôwëszô wëszawa Azji – [[Mount Everest]] (8848 m n.r.m.) je téż nôwëszim szczitã swiata. Nôgłãbszô òbniżëna [[Ùmarłe Mòrze|Ùmartégò Mòrza]] (405 m p.r.m.) téż je nóniższim môlã na kòpniach zemsczi kùgli. Azjo pòdnôszë sã w wëstrzédnym dzélu ë pòstãpno òbniżô sã we wszëtczich czerënkach. Niżne môlë są w norodowo-zôpadnim dzélu: [[Tùranskô Niżawa]], [[Zôpadnosybirskô Niżawa]] ë [[Norodowòsybirskô Niżawa]], na pòrénkù je [[Norodowòchińskô Niżawa]], na pôłnim [[Niżawa Gangesu]], [[Niżawa Jindusu|Jindusu]] ë [[Niżawa Mezopòtamiji|Mezopòtamiji]]. Wiôldżie wëszawne môlë: na nordze [[Westrzódsybirskô Wëszawa]], na zôpadze [[Kazascze Pògòrze]] ë na pôłnim [[Wëszawa Dekan]] na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Pòłòstrowie]]. Wëszawa Dekan pòstãpô w pòrénk ë zôpôd rańtowama gòrama (Pòrénkòwe ë Zôpôdne Ghatë). Rańtowé gòrë są téż na zôpadnëch ë pôłniowëch strądach Arabsczégò Półòstrowa. Wësok pòłożoné wëszawë, òbeszłé gòrsczima pasmama, są całownim dzélã Zôpadny ë Centralny Azji. Na zôpadze są to Wëszawë: Anatolijskô, Armeńskô ë Jirańskô. Westrzód wielnych régów gór nôleżi wëmienic górë: [[Pòntijsczie Górë|Pòntijsczie]], [[Taurus]], [[Kaukaz]], [[Elburs]], [[Kopet-dag]], [[Zagros]] ë [[Mekran]]. Dali w pòrénk wiżô gòrsczich pasm rosce. Je tuwò nôwiôldżi na swiece wãzeł górów – [[Pamir]], chtëren je zwóny Dakã Swiata. Tam zbiegiwóją sã jedurne na swiece régë gòr wëższé òd 7000 m n.r.m.: [[Tien-szan]], [[Hindukusz]], [[Karakòrum]], [[Himalaje]] téż Kùnlun ë [[Sino-Tybeteńsczie Gòrë]]. Pôłniowim przëdłëżeniã Sino-Tibetańsczich Górów są gòrsczié pasma Jindochinsczégò Półòstrowa ë Malajsczej Òstrowine. Midzë Himalajama a Kunlunem je nôwëższô na swiece [[Tybetańskô Wëszawa]], a midzë Kunlunem a Tien-szanem wëszawô [[Kaszgarskô Wlëga]]. Barżi na nordowi pòrénk je [[Mòngòlskô Wëszawa]], chtërna je òkrążona pasmama: Ałtaju, Sajanów, Jabònowich Gór ë Wiôldżigô Chiganu. Pòrénkòwy dzél Syberëji to môl wëszawnô-gòrsczi. Szeroczi plaskatowëszańc (m.jin. Wëszawë: Ałdańskô, Zejsko-Burejskô, Anadirskô) òddzélone są górama, m.jin.: Czersczégo, Wierchojansczima, Kołymsczima, Kòriacczima ë Sichòte Aliń, ë téż górama Kamczatczi. Gòrsczie môlë przëwôżeją na Kòrejańsczim Pòłòstrowie, w pôłniowich Chinach, na Japòńsczich òstrowach, Tajwanie ë Filipinach. Na zacht òbéńdach (kòl 16,5 mln km²) Azeji są pùstinie, chtërne są w conach zwartnikòwej (Arabsczi Pòłòstrów, [[Hindustańskô Niżawa]]), pòdzwartnikòwej (pùstinie Jiranu) jakno téż w letnéj, kòntinentalnej ([[Turańskô Niżawa]], [[Kaszgarskô Wlëga]]. == Lëdztwò == W Azji mieszkô kòle 3,5 mld lëdzy, co je kòl 60% lëdzy na swiece (felëje pòdôwkòw ò azjëtycczim dzélu Ruskô). Òbénda ta cechùje sã wysoczim strzédnim wskôzywôczã zwëczajnégò przërôstaniô lëdztwa (17%), przë czim nôwëższi je w Syrëji (37,1%), Irakù (36,8%) ë Jemenie (36,7%) a nôniższi w Japòńsczi (3,2%). Strzédnô gãstwa zalëdzeniô je héwó 108 sztatùr/km². Rozkwatérowanié lëdzy je baro nierównomiarowé. Òbéńdë Hindujistańscziej Niżawë, Jawë ë Nordowochińsczi Niżawë są nôbarżi zalëdzone na swiece (wiãcy jakno 600 sztatùr/km²). Jinsze òbéńdë (jakno wësoczé górë, pùstinie Strzédny Azji, dalekô Norda) są z wiksza niezalëdzone. Nôwiksze gardë Azji to [[Seùl]] (11,6 mln), [[Mùmbaj|Mùmbaj (Bombaj)]] (9,9 mln), [[Szanghaj]] (9,1 mln), [[Dżakarta]] (9,2 mln), [[Tokijo]] (8,0 mln), [[Delhi]] (7,2 mln), [[Karaczi]] (6,7 mln), [[Pekin]] (7,0 mln), [[Teheran]] (6,8 mln), [[Stambùł]] (7,6 mln) ë [[Bangkòk]] (5,6 mln). Nôwiksze karna gardów to: Seul (16,3 mln), [[Chongqing]] (15,0 mln), [[Òsaka]] (13,8 mln), Szanghaj (13 mln), Bombaj (12,6 mln), Tokio (11,8 mln), [[Kalkùta]] (11,0 mln) ë Pekin (10,5 mln). W Azji je 48 państwów (z Ruską a bez Egiptu ë Grecczi) ë 2 zanôléżne òbéńdë – [[Palestinskô Aùtonomijô|Plestinską Aùtonomiją]] ë [[Makaù]] (do [[gòdnik]]a [[1999]] rokù). == Òbaczë téż == * [[Afrika]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjô| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] nj8xdbzbbype32tuzxcbm9kto54g8ah Kategòrëjô:Islandiô 14 3670 215534 208647 2026-09-25T20:12:17Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215534 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ggug48z987f9gb067iy0boq4a984d5d L7 0 3850 215514 212233 2026-09-25T19:06:50Z HaxelKaszëba 17492 215514 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:L7 - Rock am Ring 2015-9409.jpg|mały|L7 (2015)]] '''L7''' je [[Punk|punk rockòwim]] białkòwsczim karnã z [[Los Angeles]] w [[USA]]. Nôwikszé pòpùlarnotã dostało òno we wczasnëch [[1990|90-tëch]] latach. Nôlëżniczkama są: Donita Sparks, Suzi Gardner, Jennifer Finch ë Dee Plakas. Nôwikszé hitë to ''Pretend We're Dead'' ë zwãkòwô stegna ''Shitlist'' do [[Film|filmù]] ''[[Natural Born Killers]]''. L7 założoné òstało w [[1985]] przez Sparks ë Gardner, pòzdze dołączëłë do nich Finch ë Plakas. Pierszi albùm wëdóny òstôł w [[Epitaph Records]], w [[1989]] przechôdôją do wëdowiznë [[Sub Pop]]. Nôlëżniczczi L7 założëłë w [[1991]] rokù ''Rock For Choice'' – [[Abòrcëjô|proaborcëjne]] ë biôtkùjącé sã ò prawa białków karno, chtërne dostało w tim czasu wiôldżé wspiarce òd jinszëch rockòwëch karnów, w tim òd taczich jak: [[Nirvana]], [[Pearl Jam]], [[Red Hot Chili Peppers]] ë [[Rage Against the Machine]]. ''Rock for Choice'' òrganizëje do dzysô kòncertë ë akcëje. Wëdóny w [[1992]] rokù albùm ''Bricks Are Heavy'' bëł trzëmóny przez cządnik [[Rolling Stone]] w maju [[1999]] za jeden z wôżniejszëch w 90-tëch latach ë je òglowò trzëmôny za nôlepszą platã karna L7. W [[1994]] rokù wëstãpiło karno pòd mioną ''Camel Lips'' w filmie [[John Waters]]a [[Serial Mom]]. L7 bëło znóné z wielu różnëch prowòkacëjnëch akcëjów, przëmiôrã mòże tuwò bëc to jakno Sparks rzucała na kòncerce ùżëwónëma tampònama w pùblikã, czë scygnãła bùksë w telewizëjnym pòkôzkù. Pò wëdaniém w [[1999]] platë ''Slap Happy'', jakô nie òstała dobrze przez swiatową pùblikã przëjãtô, Finch dała wiédzã ò tim, że òdchôdô z karna – w midzëczasu grô ë spiéwô w [[The Shocker]]. Sparks zajãła sã téż jinszëma mùzycznëma ùdbama. Karno jak narô zawieszëło swòją dzejnotã. == Diskògrafiô == * [[1988]]: ''L7'' * [[1990]]: ''Smell The Magic'' * [[1992]]: ''Bricks Are Heavy'' * [[1994]]: ''Hungry For Stink'' * [[1997]]: ''The Beauty Process: Triple Platinum'' * [[1998]]: ''Live: Omaha To Osaka'' * [[1999]]: ''Slap Happy'' * [[2000]]: ''The Slash Years'' == Bùtnowé lëczni == * [https://web.archive.org/web/20070101184319/http://www.smelll7.com/ Domôcô starna] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Punkòwé karna]] jkrdf25yir7my47mlwko6e20uvcemjr Madżarskô 0 4625 215603 213517 2026-09-26T09:43:09Z DawnyTest 14843 je nowi prezydent 215603 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Magyarország | miono = Madżarskô | miono-genitiw = Madżarsczi | fana = Flag of Hungary.svg| herb = Coat of arms of Hungary.svg | na karce = EU_location_HUN.png| jãzëk = [[madżarsczi jãzëk|madżarsczi]] | stolëca = [[Bùdapeszt]] | fòrma państwa = [[repùblika]] | wiéchrzëzna = 93.030 | procent-wòdë = | lëdztwò = 9.996.000 | rok = 2010 | dëtk = forint | kòd dëtka = HUF | czasowô cona = +0 | swiãto = [[15 strëmiannika]] | himn = Isten áldd meg a magyart | kòd = HU | Internet = .hu | telefón = +36 |Prezydeńt=[[András Baka]]|Premiéra=[[Péter Magyar]]|aùtowi kòd=H|kònstitucjô=Kònstitucjô z 2011}} '''Madżarskô''' je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_pl Węgry - Informacje o kraju UE] Unia Europejska</ref>. Greńczë z [[Rumùńskô|Rumùńską]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Aùstriô|Aùstrią]], [[Słoweniô|Słowenią]], [[Chòrwackô|Chòrwacką]], ë [[Serbiô|Serbią]]. == Geògrafiô == * Pòłożenié: Leżë w w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]]. * wiéchrzëzna: 93.030 km² * Grańce: ** òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,106 km ** państwa, z jaczima mô grańce: [[Aùstriô]] 321 km; [[Chòrwackô]] 348 km; [[Rumùńskô]] 424 km; [[Serbiô]] 164 km; [[Słowackô]] 627 km; [[Słoweniô]] 94 km; [[Ùkrajina]] 128 km, 2,106 == Demografiô == * Lëdztwò: 9,827,455 mieszkańców (2025)<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/#people-and-society Hungary] The World Factbook</ref> * Religie: [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsko-katolëcczi Kòscół]] 27.5%, Grecko-katolëcczi 1.7%, jinsze katolëcczé wëznania 0.9%, kalwinizm 9.8%, [[Lëterstwò]] 1.8%, jinsze [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] (w tim [[prawòsławié]]) 1.6%, jinsze 0.4%, bezbòżnictwò 16.1%, brak òdpòwiédzi w ankece 40.1%<ref name=":1" /> == Pòliticzny system == * pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika<ref name=":0" /> * Przédnik kraju: prezydent (András Baka), reprezentacëjnô fónkcjô<ref name=":0" /> * Wëkònôwczô władza: rząd z premierã (Péter Magyar) na przódku<ref>[https://2015-2019.kormany.hu/en/doc/the-hungarian-state/the-government-and-commissioners/the-government The Government] Hungarian Goverment</ref> * Ùstawòdôwczô władza: jednojizbowi parlament - Nôrôdnô Gromada (199 nôleżników, wëbieranëch na 4 lata<ref>[https://www.parlament.hu/en/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament Electing Members of the National Assembly] Hungarian National Assembly</ref>) * dëtk: forint (HUF) == Historiô == [[25 gòdnika]] 1000 madżarsczi ksażã Sztefón I kòrónował sã na króla ë pòwstało [[Królestwò Madżarsczi]]. W 1526 Madżarze pòniesli klãska w bitwie pòd Mochaczem, z jej przëczënë pòrénk Madżarsczi dòstał sã pòd władzã jimperium òsmańsczégò, zôpôd pòd władzã [[Mònarchiô Habsburgów|mònarchii Habsburgów]]<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/battle-mohacs Battle of Mohács] EBSCO</ref>. Procëm Aùstrie mioły mol nôrôdne pòwstania: Rakoczego (1703–1711) ë Zymk Lëdów (1848–1849)<ref name=":2">[https://www.idegenvezetok-veszprem.org/en/history-of-hungary.html History of Hungary] Tour guides Veszprém Hungary</ref>, òstateczné w 1867 Madżarskô zwëskałô aùtonomiã ë pòwstałë [[Aùstro-Madżarskô]]<ref name=":3">[https://history.state.gov/countries/hungary A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Hungary]</ref>. Po I swiatowi wòjnie (1918) wspólne państwò ùstało jistniec ë Madżarskô stałô sã repùblikã<ref>[https://theorangefiles.hu/the-first-hungarian-republic/ The First Hungarian Republic] The Orange Files</ref>. Samòstójnota òstała ùznana na mòcë traktatu z Saint-Germain-en-Laye w 1919<ref name=":3" />. W 1920 krôj znowù stał sã mònarchią, le sledny król (ë czezer Aùstrie) Karól IV nie òstał dopùszczony do władzë a państwã rządzëł regent Miklós Horthy<ref>[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-wegry,nId,2025161 Węgry] Encyklopedia Interia</ref>. W 1920 na mòcë traktatu z Trianon krôj stracëł òk. 2/3 teritorium<ref name=":2" />. Òbczas II swiatowy wòjnie państwò biotkowało po starnie [[III Rzesza|III Rzeszy]], w 1944 przeszłë na starnã Aliantów. Po II swiatowi wòjnie mioł mol okres kòmùnizmù (m.jin. w 1956 bëłô pòwstanié lëdowe, brutalnie stłumione przez czerwòną armiã), a pò 1989 rokù stały sã demòkraticznym państwã jako Repùblika Madżarsczi<ref name=":2" />. Òd 2004 Madżarsko je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]<ref name=":0" />. W 2011 przëjãto nową kònstitucëję, dze mionã państwa je Madżarskô<ref>[https://www.parlament.hu/documents/125505/138409/Fundamental+law/ Art. A kònstitucji]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Madżarskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] p29rus8lf495vmxo7e8bkxf4dx100up Róman Drzéżdżón 0 5052 215399 214464 2026-09-25T12:13:07Z Iketsi 3254 Drzeżdżóna→Drzéżdżona 215399 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Róman Drzéżdżón|fùl miono=Róman Drzéżdżón|pòlsczé miono=Roman Drzeżdżon|data narodzeniégò=1972|môl narodzeniégò=[[Starzëno]]|wark=satirik, pisôrz, pòeta, felietonista, mùzealnik, badôcz, spòlëznowi dzejôrz|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|starszi=[[Jón Drzéżdżón (rogôrz)|Jón Drzéżdżón]]|internetowô starna=https://mojestrone.com/belok}} '''Róman Drzéżdżón''' (ùr. 1972 w [[Starzëno|Starzënie]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòéta, felietonista, mùzealnik ë satirik. Wespółzakłôdôrz [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretu Fif]] ë kaszëbsczégò [[Kaszëbskô lëteratura|lëteracczégò]] karna [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK]]. Je absolwenta Gbùrsczégò Technikùm w [[Kłanino|Kłaninie]] a wëdzélu gazétnictwa i spòlëznowi kòmùnikacji na Gduńsczim Ùniwersytece. Òd 1996 robi w [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemi]] miona [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]], a òd 2012 w Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie. Wespółrobi z cządnikã „Pomerania”, piszącë felietonë a artiklë. == Ùsôdztwò == * ''@laże! @lano! : wiérztczi do smiéchù a ùsmiéchù'', [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2008]], ISBN 9788375910018 * ''Czile slów'', [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178478 * ''Dzëczé gãsë'' – Antalogijô kaszëbsczi pòezëji do 1990 rokù, przërëchtowelë: [[Róman Drzéżdżón]] i [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178559 * ''Klëka albo kaszubskie ABC'',[[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437568 * ''Pióro do gilgania'' / ''Pióro do gëldzëniô'', współùsôdzca: [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2004]], ISBN 83-89178-29-X * ''Puck – stolica Nordowych Kaszub'', wespółùsôdzcë: [[Joanna Grochowska]], [[Barbara Kos-Dąbrowska]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437698 * ''Słowniczek polsko-kaszubski'', wpsółautor: [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2006]], ISBN 8360437033 * ''Kaszubskie tabaka i rogarstwo'', [[Gdynia]], wyd. ''[[Wëdôwizna „Region”|Region]]'', [[2009]], ISBN 9788375910308 * ''Kòmpùtrowé krôsniã. Pòwiôstczi i wiérztczi dlô dzecy'', Gduniô 2010 * ''Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë'', Kaszëbë 2010 * ''To je krótczé, to je dłudżé… Wędrówki szlakiem obrazkowych nut'', Gdańsk-Wejherowo 2014 (pòpùlarnonôùkòwi dokôz ò piesni ''[[Kaszëbsczé nótë]]'' i ''[[Schnitzelbank]]'') * ''Rómka & Tómka przecywiónka. Felietónë pòzebróné'', Gdańsk-Wejherowo-Chwaszczyno 2017 * ''Mariolka i ji przigòdë'', Gdańsk 2017 (bôjka dlô dzecy) * ''[[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]]'', Puck 2025 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090307021502/http://zymk.net/noleznice/roman-drzezdzon Róman Drzéżdżón – wëjimczi z ùsôdztwa] * [https://web.archive.org/web/20131208021800/http://belok.kaszubia.com/ Bëlôk – czôrno na biôłim] – blog R. Drzéżdżona * https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Drzéżdżón Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] 4deldaazsxk3cqaat7r92jquyok0f3e Jón Drzéżdżón 0 5086 215400 215344 2026-09-25T12:13:23Z Iketsi 3254 Drzeżdżóna→Drzéżdżona; (pòl. →({{jãz.|pl}} 215400 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Domôtowò - szkòła.JPG|mały|Szkòła w Domôtowie]] [[Òbrôzk:Tyłowo 02.jpg|mały|Kam kù tczë pòetë w [[Tëłowò|Tëłowie]]]] '''Jón Drzéżdżón''' ({{jãz.|pl}} Jan Drzeżdżon, ùr. 16 maja [[1937]] w [[Domôtowò|Domôtowie]]; ùm. 22 zélnika [[1992]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]) – kaszëbsczi pisôrz i pòeta, wôżny kaszëbsczi badéra, redaktór i wëdôwca. Ùrodzył sã [[16 maja]] [[1937]] r. w [[Domôtowò|Domôtowie]] ([[pùcczi kréz]]). Do spòdleczny szkòłë chòdzył w [[Domôtowò|Domôtowie]], [[Lesniewò|Lesniewie]] i [[Starzno|Starznie]]. W [[1955]] r. skùńcził Pedagògiczné Liceùm we [[Wejrowò|Wejrowie]] i zaczął robic jakno szkólny w [[Tëłowò|Tëłowie]] i [[Lëbòcëno|Lëbòcënie]]. Pózni ùcził w: Domôtowie, [[Łebcz|Łebczu]] i [[Żelëstrzewò|Żelëstrzewie]]. W latach 1960-65 sztudérowôł pòlonistikã na Wëższi Pedagògiczny Szkòle we Gduńskù (dzys [[Gduńsczi Ùniwersytet]]). W 1970 r. dostôł titel doktora za dokôz ''Literatura kaszubska w latach 1920-1939'', wëdóny w 1973 r. pòd titlã: ''Piętno Smętka. Z problemów literatury regionalnej lat 1920-1939''. Òd 1971 r. béł adiunktã na Wëższi Pedagògiczny Szkòle w Słëpskù (dzys Pòmòrskô Pedagògicznô Akademiô), a òd 1976 r. ùczałim na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. W rokù akademicczim 1973/74 béł wëjachóny na sztipendium do [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] i [[Kanada|Kanadë]]. W 1986 rokù we Warszawie wëdrëkòwelë jegò ksążkã ''Współczesna literatura kaszubska 1945 – 1980''. Béł wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za „całownotã lëteracczégò i nôùkòwégò ùsôdztwa, w tim za przërëchtowanié do drëkù kaszëbsczich dokôzów [[Alojzy Bùdzësz|Alojzégò Bùdzësza]] i przełożënk jich na pólską mòwã”<ref>''Stolemy 82'', „Pomerania” 1983, nr 7, s. 48.</ref>. Ten wôżny prozaik kaszëbsczi ùmarł, pò cãżczi chòroscë, [[22 zélnika]] [[1992]] r. we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Jegò grób je w [[Mechòwa|Mechòwie]]. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]] * Kònkùrs „[[Bë nie zabëc mòwë starków]]” m. Jana Drzéżdżona * [[Regionalnô jizba]] m. Jana Drzéżdżona w Starzënie ({{jãz.|pl}} ''Izba Regionalna im. Jana Drzeżdżona w Starzynie'')<ref>http://izba.szkolastarzyno.eu/patron-izby.html</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=drze%C5%BCd%C5%BCon#search_anchor] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20210307064554/http://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/doccontent?id=32275 ''Współczesna literatura kaszubska 1945 – 1980''] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Drzeżdżón Jan}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] lmn8t2jwkcwdrq52uwatxfmjyro9e8c Gmina Kòlbùdë 0 5112 215410 201108 2026-09-25T12:23:05Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}} 215410 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL gmina Kolbudy COA.svg|mały|Herb Gminë Kòlbùdë]] '''Gmina Kòlbùdë''' ''({{jãz.|pl}} Gmina Kolbudy)'' – wieskô gmina w [[Gduńsczi kréz|gduńsczim krézu]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kòlbùdë| ]] 6371f09godkncj99y3vyvwoyefxogss Frãcëszk Grëcza 0 5170 215585 213944 2026-09-25T22:47:47Z Terrus38 14026 215585 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób ks. Franciszka Gruczy.jpg|mały|Grób Frãcëszka Grëczë]] '''Frãcëszk Grëcza''' (ùr. [[19 lëstopadnika]] [[1911]] rokù w [[Pòmieczëńskô Hëta|Pòmieczińsczi Hëce]], ùm. [[23 łżëkwiata]] [[1993]] rokù w [[Sopòt|Sopòce]]) – ksądz, dzéjôrz kaszëbsczi, pisôrz, dolmôcz. Béł jednym ze [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Ksãżé swiãcenia przëjimnął 4 [[czerwińc]]a 1939 rokù. W II swiatowi wòjnie słëchôł [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski|Krëjamny Wòjskòwi Òrganizacji "Kaszëbsczi Grif"]] i przebiwôł w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Òn zaczął dolmaczënk [[Rzimsczi Mszôł|Rzimsczégò Mszału]] na [[kaszëbsczi jãzëk]], a [[20 rujana]] 1984 rokù òdprawiac Msze całowno pò kaszëbskù w [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczim kòscele]].<ref>E. Gołąbk, E. Pryczkowski:Më trzimómë z Bògã, Gduńsk 1998, ss. 31-41</ref><ref>W. K.: Seminarium w Hucie. Pomerania nr 1, styczeń 1985, s. 37.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia</ref> Dlô niegò wôżny béł kaszëbsczi pisënk<ref>[[Jan Drzéżdżón]]: Współczesna literatura kaszubska 1945 – 1980, ISBN 8320537495 [http://books.google.de/books?hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=grucza#search_anchor]</ref>. Przedolmacził sztërë Ewanielie na kaszëbsczi jãzëk (''Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje'', Pòznanié 1992). == Òbaczë téż == * [[Adóm Riszard Sykòra]] * [[Eùgeniusz Gòłąbk]] == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, Poznań 1992 [http://ftp.unesco.org/xtrans/a/openisis.a?c=&l=CSB&sl=&udc=2] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=grucza#search_anchor] * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Kaschubische Anthologie, [[Mnichòwò]] 1973 [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0004/bsb00046920/image_2] * E. Pryczkowski: ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy'', [[Banino]] 2008 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia Franciszek Grucza] * [https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=js2015878731 Grucza, Franciszek] * [https://web.archive.org/web/20191228105912/https://www.diecezja.gda.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1171-ksiazki-liturgiczne ''Kaszebsko Biblejo'' /1992/] * [http://collectionscanada.gc.ca/ourl/res.php?url_ver=Z39.88-2004&url_tim=2016-04-28T17%3A04%3A39Z&url_ctx_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&rft_dat=12993974&rfr_id=info%3Asid%2Fcollectionscanada.gc.ca%3Aamicus&lang=eng "Kaszëbskô"] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Grucza Francyszk}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] a68ktn5crymyslvmym6916fu7c45c15 215586 215585 2026-09-25T22:48:11Z Terrus38 14026 215586 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób ks. Franciszka Gruczy.jpg|mały|Grób Frãcëszka Grëczë]] '''Frãcëszk Grëcza''' (ùr. [[19 lëstopadnika]] [[1911]] rokù w [[Pòmieczińskô Hëta|Pòmieczińsczi Hëce]], ùm. [[23 łżëkwiata]] [[1993]] rokù w [[Sopòt|Sopòce]]) – ksądz, dzéjôrz kaszëbsczi, pisôrz, dolmôcz. Béł jednym ze [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Ksãżé swiãcenia przëjimnął 4 [[czerwińc]]a 1939 rokù. W II swiatowi wòjnie słëchôł [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski|Krëjamny Wòjskòwi Òrganizacji "Kaszëbsczi Grif"]] i przebiwôł w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Òn zaczął dolmaczënk [[Rzimsczi Mszôł|Rzimsczégò Mszału]] na [[kaszëbsczi jãzëk]], a [[20 rujana]] 1984 rokù òdprawiac Msze całowno pò kaszëbskù w [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczim kòscele]].<ref>E. Gołąbk, E. Pryczkowski:Më trzimómë z Bògã, Gduńsk 1998, ss. 31-41</ref><ref>W. K.: Seminarium w Hucie. Pomerania nr 1, styczeń 1985, s. 37.</ref><ref>https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia</ref> Dlô niegò wôżny béł kaszëbsczi pisënk<ref>[[Jan Drzéżdżón]]: Współczesna literatura kaszubska 1945 – 1980, ISBN 8320537495 [http://books.google.de/books?hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=grucza#search_anchor]</ref>. Przedolmacził sztërë Ewanielie na kaszëbsczi jãzëk (''Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje'', Pòznanié 1992). == Òbaczë téż == * [[Adóm Riszard Sykòra]] * [[Eùgeniusz Gòłąbk]] == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Kaszëbskô Biblëjô; Nowi Testament; IV Ewanjelje, Poznań 1992 [http://ftp.unesco.org/xtrans/a/openisis.a?c=&l=CSB&sl=&udc=2] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów,; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=grucza#search_anchor] * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Kaschubische Anthologie, [[Mnichòwò]] 1973 [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0004/bsb00046920/image_2] * E. Pryczkowski: ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy'', [[Banino]] 2008 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 341 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia Franciszek Grucza] * [https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica=js2015878731 Grucza, Franciszek] * [https://web.archive.org/web/20191228105912/https://www.diecezja.gda.pl/duszpasterstwo-kaszubow/1171-ksiazki-liturgiczne ''Kaszebsko Biblejo'' /1992/] * [http://collectionscanada.gc.ca/ourl/res.php?url_ver=Z39.88-2004&url_tim=2016-04-28T17%3A04%3A39Z&url_ctx_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Actx&rft_dat=12993974&rfr_id=info%3Asid%2Fcollectionscanada.gc.ca%3Aamicus&lang=eng "Kaszëbskô"] {{Kòntrola}} {{DEFAULTSORT:Grucza Francyszk}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] 4qbib5hrhk1dnebgcd4ftmefumo7kf6 Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë 0 5268 215411 214039 2026-09-25T12:26:21Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] na [[Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë]] w plac przeczérowaniô: m. 214039 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:PuckU.jpg|mały]] [[Òbrôzk:PuckMuseum3.JPG|mały|W Mùzeum]] '''Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë''' ({{jãz.|pl}} ''Muzeum Ziemi Puckiej im. Floriana Ceynowy'') – jinstitucjô kùlturë w [[Pùck|Pùckù]], chtërna pòwsta w 1980 rokù<ref>https://web.archive.org/web/20260704231536/https://muzeumpuck.pl/muzeum/</ref>. Jegò robota polégô na rozkoscérzanim kùlturë [[Kaszëbi|Kaszëbów]] w kraju ë za grańcą. Do niégò słëchô téż môłi [[skansen]] w [[Nôdolé|Nadolu]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Puck Stary Rynek 28 2022.jpg| Òbrôzk:Wystawa Kamienica Mieszczańska.jpg| Òbrôzk:Nadole - museum 21.jpg| Òbrôzk:Hallerówka.jpg| Òbrôzk:PuckMuseum10-1.JPG| Òbrôzk:PuckMuseum18.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Florión Cenôwa]] * [[Rëbaczenié]] * [[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]] * [[Bë nie zabëc mòwë starków]] * [[Kaszubi wczoraj i dziś (wëstôwk)]] |col2= === Jiné mùzea === {{#categorytree:Mùzea|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://www.museo.pl/content/view/413/321/ Starna ò Mùzeùm Pùcczi Zemi] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Mùzea rëbaczeniô]] [[Kategòrëjô:Skansenë]] d6110lfkz8ams7won261kbp7kmf2ori Ferdinand Neureiter 0 5353 215560 199359 2026-09-25T20:26:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Slawistika]] 215560 wikitext text/x-wiki '''Ferdinand Neureiter''' (1928–2007) – [[Slawistika|slawista]] z [[Aùstriô|Aùstrie]], znajôrz dzejów [[Kaszëbskô lëteratura|kaszëbsczi lëteraturë]]. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * [http://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0004/bsb00046920/image_2 ''Kaschubische Anthologie'', [[Mnichòwò]] 1973]. * ''Geschichte der Kaschubischen Literatur. Versuch einer Zusammenfassenden Darstellung'', Otto Sagner Verlag [[Mnichòwò]] 1978 i 1991. * [http://books.google.de/books?id=VkdIAAAAIAAJ&q=Neureiter&dq=Neureiter&hl=pl&sa=X&ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&ved=0CDAQ6AEwAA ''Historia literatury kaszubskiej. Próba zarysu.'' Pòlsczi dolmaczënk Maria Boduszyńska-Borowikowa, Wydawnictwo Morskie, [[Gduńsk]] 1982]. * [https://www.worldcat.org/title/weirussische-anthologie-ein-lesebuch-zur-weirussischen-literatur-mit-deutschen-ubersetzungen/oclc/822806711&referer=brief_results oclc 822806711 ’’Weissrussische Anthologie. Ein Lesebuch zur Weissrussischen Literatur (mit deutschen Übersetzüng)’’, München 1983]. * ''Recepcja literatury kaszubskiej na niemieckim obszarze językowym, [w:] Kaszubszczyzna w świecie.'' Materiały z konferencji naukowej [[Pilëce]] 1-2 X 1993, [[Wejrowò]] 1994. == Lëteratura == * Z Kaszub do Austrii : korespondencja literatów kaszubskich do Ferdynanda Neureitera / materiały przygotowała, opracowała i wstępem opatrzyła Adela Kuik-Kalinowska ; tłumaczenie listów niemieckich Joanna Flinik ; tłumaczenie listu angielskiego Monika Jones. Gdańsk ; Słupsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie = Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, 2017 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.worldcat.org/search?q=au%3ANeureiter%2C+Ferdinand&qt=hot_author Worldcat] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Neureiter Ferdinand}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Aùstriô]] [[Kategòrëjô:Slawistika]] 7vtjgxeejshe3sbq59kogwc7j4urkbm Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié 0 5381 215573 213097 2026-09-25T21:43:19Z Terrus38 14026 /* Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) */ 215573 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gduńsk - Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.JPG|mały|Bùdink z biórama Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô w [[Gduńsk]]ù]] '''Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié''' ({{jãz.|pl}} ''Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie''), w skrodzëni '''KPZ''' ({{jãz.|pl}} ''ZKP'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników [[Pòlskô Zjednónô Robòtniczô Partiô|Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie]] i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji [[Gduńsk|Gduńska]] i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł [[Lech Bądkòwsczi]]. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z [[Gduńsczé Nôùkòwé Towarzëstwò|Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã]], trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié [[Mùzeum|mùzeów]], jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez [[Wòjcech Czedrowsczi|Wòjcecha Czedrowsczégò]], [[Stanisłôw Pestka|Stanisłôwa Pestkã]] ë jinszëch. ''Pomerania'' bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. == Nôdgrodë i wëapartnieniô == [[Òbrôzk:Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.jpg|mały|Przëdóni stanicë partu Zrzeszeniô i jiné w [[Gdiniô|Gdini]]]] Prezydiô [[Wòjewódzkô nôrodnô radzëzna|Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë]] w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë. == Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == <mapframe width="330" height="330" text="Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (6/69)"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q140764016; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul'. } }" } ] </mapframe> Lësta partów z 2026 r.:<ref>https://kaszubi.pl/part-list</ref> {{Kòlumnë|em=36|1= # '''[[Part Banino]]''' ({{jãz.|pl}} ''Banino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/banino/index</ref> # [[Brusë]] ({{jãz.|pl}} ''Brusy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/brusy/index</ref> # [[Bëdgòszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Bydgoszcz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index</ref> # [[Bëtowò]] ({{jãz.|pl}} ''Bytów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/index</ref> # [[Céwice]] ({{jãz.|pl}} ''Cewice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/cewice/index</ref> # [[Chmielno]] ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chmielno/index</ref> # [[Chònice]] ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chojnice/index</ref> # [[Chwaszczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Chwaszczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index</ref> # [[Czersk]] ({{jãz.|pl}} ''Czersk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czersk/index</ref> # [[Człëchòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Człuchów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czluchow/index</ref> # [[Dãbògòrzé-Kòsôkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Dębogórze-Kosakowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index</ref> # [[Dzemiónë]] ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'')<ref>https://kaszubi.pl/part/dziemiany/index</ref> # [[Part Gduńsk]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdansk/index</ref> # '''[[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]]''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańskie Dni Kaszubskie'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index</ref> # [[Part Gdiniô]] ({{jãz.|pl}} ''Gdynia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdynia/index</ref><ref>{{YouTube|v=OKA_yPQPnMo|tit=Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury}}</ref> # [[Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Góra'')<ref>https://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr</ref> # [[Gòscëcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Gościcino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/goscicino/index</ref> # [[Grëdządz]] ({{jãz.|pl}} ''Grudziądz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/grudziadz/index</ref> # [[Hél]] ({{jãz.|pl}} ''Hel'')<ref>https://kaszubi.pl/part/hel/index</ref> # [[Jastarniô]] ({{jãz.|pl}} ''Jastarnia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastarnia/index</ref> # [[Pilëce|Jastrzëbiô Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Jastrzębia Góra'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index</ref> # [[Kartuzë]] ({{jãz.|pl}} ''Kartuzy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kartuzy/index</ref> # '''[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”)<ref>https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index</ref> # '''[[Turistné Karno „Wanożnik”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Turystyczny „Wanożnik”)<ref>https://kaszubi.pl/part/wanoznik/index</ref> # [[Kòlbùdë]] ({{jãz.|pl}} ''Kolbudy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kolbudy/index</ref> # '''[[Part Kònarzënë]]''' ({{jãz.|pl}} ''Konarzyny'')<ref>https://kaszubi.pl/part/konarzyny/index</ref> # [[Part Kòscérzëna]] ({{jãz.|pl}} ''Kościerzyna'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index</ref> # [[Kòszalëno]] ({{jãz.|pl}} ''Koszalin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koszalin/index</ref> # [[Krokòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'')<ref>https://kaszubi.pl/part/krokowa/index</ref> # [[Labòrg]] ({{jãz.|pl}} ''Lębork'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lebork/index</ref> # [[Lëniô]] ({{jãz.|pl}} ''Linia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/linia/index</ref> # [[Lëpińce]] ({{jãz.|pl}} ''Lipnica'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipnica/index</ref> # [[Lëpùsz]] ({{jãz.|pl}} ''Lipusz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipusz/index</ref> # [[Part w Lëzënie]]<ref>https://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg</ref> ({{jãz.|pl}} ''Luzino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/luzino/index</ref> # [[Łeba]] ({{jãz.|pl}} ''Łeba'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leba/index</ref> # [[Łãczëce]] ({{jãz.|pl}} ''Łęczyce'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leczyce/index</ref> # [[Łubianô]] ({{jãz.|pl}} ''Łubiana'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lubiana/index</ref> # [[Miastkò]] ({{jãz.|pl}} ''Miastko'')<ref>https://kaszubi.pl/part/miastko/index</ref> # [[Nowô Karczma (Gmina Kònôrzënë)|Nowô Karczma]] ({{jãz.|pl}} ''Nowa Karczma'')<ref>https://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index</ref> # [[Pelplin|Pelplëno]] ({{jãz.|pl}} ''Pelplin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pelplin/index</ref> # [[Pruszcz|Gduńsczi Pruszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index</ref> # [[Przedkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Przodkowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przodkowo/index</ref> # [[Przëwidz]] ({{jãz.|pl}} ''Przywidz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przywidz/index</ref> # [[Pùck]] ({{jãz.|pl}} ''Puck'')<ref>https://www.zkppuck.pl/</ref> # [[KZS Kłanino|Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie]] ({{jãz.|pl}} ''PZS Kłanino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index</ref> # [[Réda]] ({{jãz.|pl}} ''Reda'')<ref>https://kaszubi.pl/part/reda/index</ref> # [[Rëmiô]] ({{jãz.|pl}} ''Rumia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/rumia/index</ref> # [[Swiónowò]] ({{jãz.|pl}} ''Sianowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sianowo/index</ref> # [[Serakòjce]] ({{jãz.|pl}} ''Sierakowice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sierakowice/index</ref> # [[Stôłpsk]] ({{jãz.|pl}} ''Słupsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/slupsk/index</ref> # [[Somònino]] ({{jãz.|pl}} ''Somonino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/somonino/index</ref> # [[Sopòt]] ({{jãz.|pl}} ''Sopot'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sopot/index</ref> # [[Starogarda]] ({{jãz.|pl}} ''Stargard'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stargard/index</ref> # [[Stãżëca]] ({{jãz.|pl}} ''Stężyca'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stezyca/index</ref> # [[Strzelno (wies)|Strzelno]] ({{jãz.|pl}} ''Strzelno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/strzelno/index</ref> # [[Sëlëczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Sulęczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/suleczyno/index</ref> # [[Szczecëno]] ({{jãz.|pl}} ''Szczecin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szczecin/index</ref> # [[Szëmôłd]] ({{jãz.|pl}} ''Szemud'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szemud/index</ref> # [[Szimbark]] ({{jãz.|pl}} ''Szymbark'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szymbark/index</ref> # [[Dërszewò]] ({{jãz.|pl}} ''Tczew'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tczew/index</ref> # [[Torń]] ({{jãz.|pl}} ''Toruń'')<ref>https://kaszubi.pl/part/torun/index</ref> # [[Tëchòlô]] ({{jãz.|pl}} ''Tuchola'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tuchola/index</ref> # [[Wejrowò]] ({{jãz.|pl}} ''Wejherowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wejherowo/index</ref> # [[Wiele-Kôrsëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wiele – Karsin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index</ref> # [[Wiérzchùcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wierzchucino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index</ref> # [[Wiôlgô Wies]] ({{jãz.|pl}} ''Władysławowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index</ref> # [[Zblewò]] ({{jãz.|pl}} ''Zblewo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zblewo/index</ref> # '''[[Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index</ref> # [[Żukòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zukowo/index</ref> }}{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Lësta przédników KPZ == === Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) === * [[Aleksander Arendt]] (1956–1959) * [[Bernat Szczãsny]] (1959–1971) * [[Jerzi Czedrowsczi]] (1971–1976) * [[Stanisłôw Pestka]] (1976–1980) * [[Izabella Trojanowskô]] (1980–1983) * [[Szczepón Léwna]] (1983–1986) * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] (1986–1992) * [[Stanisłôw Pestka]] (1992–1994) * [[Jón Wërowińsczi]] (1994–1998) * [[Bruno Sënôk]] (1998–2000) === Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === * Bruno Synak (2000–2004) * [[Artur Jabłońsczi]] (2004–2010) * [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] (2010–2016) * [[Édmùnd Wittbrodt]] (2016–2019) * [[Jón Wërowińsczi]] (2019–2025) * [[Bòżena Ùgòwskô]] (2025–2028)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260514070238/https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/|prosto=https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2025/12/30112025-ugowska-kaszubska.mp3?_=1|jaz=csb}}</ref> == Wspòminczi == * Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] * [[Rëmskô Klëka]] * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë|3}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=86294 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié w baze bùtnowòrządowich òrganizacëji ngo.pl] * [https://web.archive.org/web/20210203170603/http://www.kaszubi.pl/ Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Przédny part we Gduńskù] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/11844?katalog=4 ZK-P IPN] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/63709 ZK-P IPN] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié| ]] ocvt9g13qerdava02rebulo84vfunj3 215575 215573 2026-09-25T21:51:34Z Iketsi 3254 /* Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô */ Bruno Synak → [[Bruno Sënôk]] 215575 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gduńsk - Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié.JPG|mały|Bùdink z biórama Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô w [[Gduńsk]]ù]] '''Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié''' ({{jãz.|pl}} ''Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie''), w skrodzëni '''KPZ''' ({{jãz.|pl}} ''ZKP'') – [[kaszëbskô]] spòlëznowò-kùlturalnô òrganizacjô, chtërna zrzesziwô Pòmòrzón òrôz wszëtczé personë, chtërné jidentifikùją sã z ji sztatutòwyma célama, przede wszëtczim rozmajitim rozwijã [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]]. Mô taczé miono òd 1964 r. tëdë [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] przëjãło w swòje rédżi karno dzejôrzi Zrzeszenia Kòcewsczégò. Òno òbjimało swòjim dzejanim, nimò zôwad z państwòwy stronë, całé Pòmòrzé. Nimò krizësów i nieùdôwków apartniło sã w dzejanim niezanôleżnotą òd partiowëch władzów, ale zbiérało téż nôremnëch nôleżników [[Pòlskô Zjednónô Robòtniczô Partiô|Pòlsczi Zjednóny Robòtniczi Partie]] i ZSL. Wôżné téż bëło òtemkniãcé szerok Zrzeszeniô na òkrãżô inteligencji, lëteracczé i nôùkòwé, lëdzy za kòrzeniającëch sã w kaszëbsczi tradicji [[Gduńsk|Gduńska]] i Pòmòrzô, pòchôdającëch z rozmajitëch strón. Barżi niż w przeszłoce, zgódno z tradicją i dejologią [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] rësznotë, zaczãlë jidentifikòwac kaszëbskòsc z całoscą Pòmòrza. Òstała wnenczas wërobionô nowô fòrmùła regiónalny rësznotë, pòdczorchiwającô wskôzë demòkracji w państwie i dejã samòrządnoscë-krajowòscë, chtërny ùsôdzcą béł [[Lech Bądkòwsczi]]. Pòwszédnotë ti dejologii w kaszëbskò-pòmòrsczim òkrãżim pòmôgałë zwënégòwania na niwie wëdowizn w òbrëmienim lëteraturë (wicy jak 350 titułów, 1 mln wëdôwkù), wespółdzejanié z [[Gduńsczé Nôùkòwé Towarzëstwò|Gduńsczim Nôùkòwym Towarzëstwã]], trójné ùdbë i institucje w terenie, a w tim pòwstanié [[Mùzeum|mùzeów]], jak téż zwielający sã ùróbk zrzeszeniowégò cządnika, miesãcznika "Pomerania", redagòwónégò dłudżé lata przez [[Wòjcech Czedrowsczi|Wòjcecha Czedrowsczégò]], [[Stanisłôw Pestka|Stanisłôwa Pestkã]] ë jinszëch. ''Pomerania'' bëła i je wôżnym pismionem kaszëbsczi rësznotë. Zrzeszenié mô wiôldżi znaczënk dlô òchrónë ë rozwiju [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]] i kùlturë. Òno òbjimô swòjim dzejanim młodëch téż, taczich jak [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. == Nôdgrodë i wëapartnieniô == [[Òbrôzk:Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie.jpg|mały|Przëdóni stanicë partu Zrzeszeniô i jiné w [[Gdiniô|Gdini]]]] Prezydiô [[Wòjewódzkô nôrodnô radzëzna|Wòjewódzczi Nôrodny Radzëznë]] w Gduńskù w 1977 rokù wëapartniło Przédny Zarząd Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô hònórną merką „Wstëżnim Gduńsczi Zemi”. W 1997 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié òtrzëmało Medal Ksãca Mestwina II za szérzwienié kaszëbsczi kùlturë. == Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == <mapframe width="330" height="330" text="Partë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (6/69)"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q140764016; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul'. } }" } ] </mapframe> Lësta partów z 2026 r.:<ref>https://kaszubi.pl/part-list</ref> {{Kòlumnë|em=36|1= # '''[[Part Banino]]''' ({{jãz.|pl}} ''Banino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/banino/index</ref> # [[Brusë]] ({{jãz.|pl}} ''Brusy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/brusy/index</ref> # [[Bëdgòszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Bydgoszcz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bydgoszcz/index</ref> # [[Bëtowò]] ({{jãz.|pl}} ''Bytów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/index</ref> # [[Céwice]] ({{jãz.|pl}} ''Cewice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/cewice/index</ref> # [[Chmielno]] ({{jãz.|pl}} ''Chmielno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chmielno/index</ref> # [[Chònice]] ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chojnice/index</ref> # [[Chwaszczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Chwaszczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/chwaszczyno/index</ref> # [[Czersk]] ({{jãz.|pl}} ''Czersk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czersk/index</ref> # [[Człëchòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Człuchów'')<ref>https://kaszubi.pl/part/czluchow/index</ref> # [[Dãbògòrzé-Kòsôkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Dębogórze-Kosakowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/debogorze-kosakowo/index</ref> # [[Dzemiónë]] ({{jãz.|pl}} ''Dziemiany'')<ref>https://kaszubi.pl/part/dziemiany/index</ref> # [[Part Gduńsk]] ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdansk/index</ref> # '''[[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]]''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańskie Dni Kaszubskie'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdanskie-dni-kaszubskie/index</ref> # [[Part Gdiniô]] ({{jãz.|pl}} ''Gdynia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/gdynia/index</ref><ref>{{YouTube|v=OKA_yPQPnMo|tit=Bogumiła Cirocka i Dariusz Majkowski rozmawiają o książce Pòd òkã Jastrë — Kaszubskie Forum Kultury}}</ref> # [[Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Góra'')<ref>https://www.facebook.com/p/Zrzeszenie-Kaszubsko-Pomorskie-w-G%C3%B3rze-100077494311445/?_rdr</ref> # [[Gòscëcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Gościcino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/goscicino/index</ref> # [[Grëdządz]] ({{jãz.|pl}} ''Grudziądz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/grudziadz/index</ref> # [[Hél]] ({{jãz.|pl}} ''Hel'')<ref>https://kaszubi.pl/part/hel/index</ref> # [[Jastarniô]] ({{jãz.|pl}} ''Jastarnia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastarnia/index</ref> # [[Pilëce|Jastrzëbiô Góra]] ({{jãz.|pl}} ''Jastrzębia Góra'')<ref>https://kaszubi.pl/part/jastrzebia-gora/index</ref> # [[Kartuzë]] ({{jãz.|pl}} ''Kartuzy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kartuzy/index</ref> # '''[[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Studencki „Pomorania”)<ref>https://kaszubi.pl/part/klub-studencki-pomorania/index</ref> # '''[[Turistné Karno „Wanożnik”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Klub Turystyczny „Wanożnik”)<ref>https://kaszubi.pl/part/wanoznik/index</ref> # [[Kòlbùdë]] ({{jãz.|pl}} ''Kolbudy'')<ref>https://kaszubi.pl/part/kolbudy/index</ref> # '''[[Part Kònarzënë]]''' ({{jãz.|pl}} ''Konarzyny'')<ref>https://kaszubi.pl/part/konarzyny/index</ref> # [[Part Kòscérzëna]] ({{jãz.|pl}} ''Kościerzyna'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koscierzyna/index</ref> # [[Kòszalëno]] ({{jãz.|pl}} ''Koszalin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/koszalin/index</ref> # [[Krokòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'')<ref>https://kaszubi.pl/part/krokowa/index</ref> # [[Labòrg]] ({{jãz.|pl}} ''Lębork'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lebork/index</ref> # [[Lëniô]] ({{jãz.|pl}} ''Linia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/linia/index</ref> # [[Lëpińce]] ({{jãz.|pl}} ''Lipnica'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipnica/index</ref> # [[Lëpùsz]] ({{jãz.|pl}} ''Lipusz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lipusz/index</ref> # [[Part w Lëzënie]]<ref>https://web.archive.org/web/20260713114306/https://luzino.info/wp-content/uploads/2023/11/IMG_4708-scaled.jpg</ref> ({{jãz.|pl}} ''Luzino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/luzino/index</ref> # [[Łeba]] ({{jãz.|pl}} ''Łeba'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leba/index</ref> # [[Łãczëce]] ({{jãz.|pl}} ''Łęczyce'')<ref>https://kaszubi.pl/part/leczyce/index</ref> # [[Łubianô]] ({{jãz.|pl}} ''Łubiana'')<ref>https://kaszubi.pl/part/lubiana/index</ref> # [[Miastkò]] ({{jãz.|pl}} ''Miastko'')<ref>https://kaszubi.pl/part/miastko/index</ref> # [[Nowô Karczma (Gmina Kònôrzënë)|Nowô Karczma]] ({{jãz.|pl}} ''Nowa Karczma'')<ref>https://kaszubi.pl/part/nowa-karczma/index</ref> # [[Pelplin|Pelplëno]] ({{jãz.|pl}} ''Pelplin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pelplin/index</ref> # [[Pruszcz|Gduńsczi Pruszcz]] ({{jãz.|pl}} ''Pruszcz Gdański'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pruszcz-gdanski/index</ref> # [[Przedkòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Przodkowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przodkowo/index</ref> # [[Przëwidz]] ({{jãz.|pl}} ''Przywidz'')<ref>https://kaszubi.pl/part/przywidz/index</ref> # [[Pùck]] ({{jãz.|pl}} ''Puck'')<ref>https://www.zkppuck.pl/</ref> # [[KZS Kłanino|Krézowi Zespół Szkół w Kłaninie]] ({{jãz.|pl}} ''PZS Kłanino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/pzs-klanino/index</ref> # [[Réda]] ({{jãz.|pl}} ''Reda'')<ref>https://kaszubi.pl/part/reda/index</ref> # [[Rëmiô]] ({{jãz.|pl}} ''Rumia'')<ref>https://kaszubi.pl/part/rumia/index</ref> # [[Swiónowò]] ({{jãz.|pl}} ''Sianowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sianowo/index</ref> # [[Serakòjce]] ({{jãz.|pl}} ''Sierakowice'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sierakowice/index</ref> # [[Stôłpsk]] ({{jãz.|pl}} ''Słupsk'')<ref>https://kaszubi.pl/part/slupsk/index</ref> # [[Somònino]] ({{jãz.|pl}} ''Somonino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/somonino/index</ref> # [[Sopòt]] ({{jãz.|pl}} ''Sopot'')<ref>https://kaszubi.pl/part/sopot/index</ref> # [[Starogarda]] ({{jãz.|pl}} ''Stargard'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stargard/index</ref> # [[Stãżëca]] ({{jãz.|pl}} ''Stężyca'')<ref>https://kaszubi.pl/part/stezyca/index</ref> # [[Strzelno (wies)|Strzelno]] ({{jãz.|pl}} ''Strzelno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/strzelno/index</ref> # [[Sëlëczëno]] ({{jãz.|pl}} ''Sulęczyno'')<ref>https://kaszubi.pl/part/suleczyno/index</ref> # [[Szczecëno]] ({{jãz.|pl}} ''Szczecin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szczecin/index</ref> # [[Szëmôłd]] ({{jãz.|pl}} ''Szemud'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szemud/index</ref> # [[Szimbark]] ({{jãz.|pl}} ''Szymbark'')<ref>https://kaszubi.pl/part/szymbark/index</ref> # [[Dërszewò]] ({{jãz.|pl}} ''Tczew'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tczew/index</ref> # [[Torń]] ({{jãz.|pl}} ''Toruń'')<ref>https://kaszubi.pl/part/torun/index</ref> # [[Tëchòlô]] ({{jãz.|pl}} ''Tuchola'')<ref>https://kaszubi.pl/part/tuchola/index</ref> # [[Wejrowò]] ({{jãz.|pl}} ''Wejherowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wejherowo/index</ref> # [[Wiele-Kôrsëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wiele – Karsin'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wiele-karsin/index</ref> # [[Wiérzchùcëno]] ({{jãz.|pl}} ''Wierzchucino'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wierzchucino/index</ref> # [[Wiôlgô Wies]] ({{jãz.|pl}} ''Władysławowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/wladyslawowo/index</ref> # [[Zblewò]] ({{jãz.|pl}} ''Zblewo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zblewo/index</ref> # '''[[Karno Piesni i Tuńca „Gdiniô”]]''' ({{jãz.|pl}} ''Zespół Pieśni i Tańca „Gdynia”'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zespol-piesni-i-tanca-gdynia/index</ref> # [[Żukòwò]] ({{jãz.|pl}} ''Żukowo'')<ref>https://kaszubi.pl/part/zukowo/index</ref> }}{{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Lësta przédników KPZ == === Przédnicë Przédnégò Zarządu Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô (PZ KPZ) === * [[Aleksander Arendt]] (1956–1959) * [[Bernat Szczãsny]] (1959–1971) * [[Jerzi Czedrowsczi]] (1971–1976) * [[Stanisłôw Pestka]] (1976–1980) * [[Izabella Trojanowskô]] (1980–1983) * [[Szczepón Léwna]] (1983–1986) * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]] (1986–1992) * [[Stanisłôw Pestka]] (1992–1994) * [[Jón Wërowińsczi]] (1994–1998) * [[Bruno Sënôk]] (1998–2000) === Przédnicë Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô === * [[Bruno Sënôk]] (2000–2004) * [[Artur Jabłońsczi]] (2004–2010) * [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] (2010–2016) * [[Édmùnd Wittbrodt]] (2016–2019) * [[Jón Wërowińsczi]] (2019–2025) * [[Bòżena Ùgòwskô]] (2025–2028)<ref>https://dziennikbaltycki.pl/kobieta-na-czele-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego-jan-wyrowinski-nie-jest-juz-prezesem/ar/c1p2-28221419</ref><ref>{{#invoke:ArchivePrefix|full|https://web.archive.org/web/20260514070238/https://radiogdansk.pl/audycje/audycje-kaszubskie/2025/11/30/bozena-ugowsko-nowa-przedniczka-zkp/|prosto=https://radiogdansk.pl/wp-content/uploads/2025/12/30112025-ugowska-kaszubska.mp3?_=1|jaz=csb}}</ref> == Wspòminczi == * Gduńsk: Spòdlecznô Szkòla nr 85 m. Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] * [[Rëmskô Klëka]] * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] * [[Kaszëbsczé Parlamentarné Karno]] * [[Kaszëbsczi Institut]] == Przëpisë == {{Przëpisë|3}} == Lëteratura == * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 347 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://bazy.ngo.pl/search/info.asp?id=86294 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié w baze bùtnowòrządowich òrganizacëji ngo.pl] * [https://web.archive.org/web/20210203170603/http://www.kaszubi.pl/ Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Przédny part we Gduńskù] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/11844?katalog=4 ZK-P IPN] * [http://katalog.bip.ipn.gov.pl/informacje/63709 ZK-P IPN] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié| ]] 7gtec40mulhq2as2mgwemn02m8jxs5e Bòrzón 0 5719 215444 213196 2026-09-25T14:43:39Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 215444 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Boletus edulis 2 2008.JPG|mały|Bòrzón]] '''Bòrzón''' abò '''prôwdzywk''' (''Boletus edulis'') – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. Òn mô bruny kapelusz i dosc grëbą nogã. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. prawdzywczi, a téż sëszą te grzëbë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:- Dried Boletus edulis -.jpg|Sëszoné bòrzónë </gallery> == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s.18. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/PP_WILGA.pdf ''Boletus edulis''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 4gem56578gobci9bd1fi80lvyooivv0 215551 215444 2026-09-25T20:17:02Z Iketsi 3254 + 215551 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Boletus edulis 2 2008.JPG|mały|Bòrzón]] '''Bòrzón''' abò '''prôwdzywk''' (''Boletus edulis'') – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. Òn mô bruny kapelusz i dosc grëbą nogã. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. prawdzywczi, a téż sëszą te grzëbë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:- Dried Boletus edulis -.jpg|Sëszoné bòrzónë </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s.18. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/PP_WILGA.pdf ''Boletus edulis''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] jda306r2oqmxnxt0148pa392yt7www6 Kategòrëjô:Grzëbë 14 5720 215557 206639 2026-09-25T20:19:21Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215557 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Biologiô]] hz6z7jt018seku6qiexhybyhz1ikow3 Peperlëszka 0 5722 215466 208780 2026-09-25T14:52:41Z Iketsi 3254 + 215466 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Chanterelle Cantharellus cibarius.jpg|mały|Peperlëszczi]] '''Peperlëszka''' (''Cantharellus cibarius'') – grzib z rodzëznë peperlëszkòwatëch. Dosc wiele peperlëszków rosce m. jin. w kaszëbsczich stronach òb lato. [[Kaszëbi]] je jedzą. Jich szmaka je pikantnô, stąd téż nazwa pieprznik. To je grzib, chtëren mô miãsati, bezsklący kapelusz żôłti farwë (do 12cm przemiarë). Nôprzód ten kapelusz je wëbrzëszóny, pòtemù sã rozszerzô i ùrôbiô we westrzódkù zagłãbienié,knąpkòwi, a pòtemù ledłowati. Jegò zbérk je wëdãti ë pòdwiniãty. Wiôrzta miąższu ùsôdzô fałdë co przëpòminają blaszczi, chtërne są téż żôłti farwë. Niżi òn przechòdzy w trzon chtëren je miãsati i nie różni sã farwą òd resztë grzëba 3-7 cm dłudżi. Òn je dosc twardi i czasem zdżiãti. Jegò farwa nié mùszi bëc jinô òd resztë grzëba, ale mòże bëc jasniszô. Peperlëszczi roscą w lëscatëch ë jiglënowëch lasach, w grëpach ë są rozmaiti wiôlgòscë. Razem z pólnicą nôleżi do nôbarżi znônëch w naszim òkòlim grzëbów. Leno szkòda że corôz trudni gò mòżna nalézc. == Òdmiany == Cantharellus cibarius var. albipes Peck (1903)[14], Cantharellus cibarius var. atlanticus Romagn. (1995) – holotyp nalazłi we Francji, na plantacji sosny nadmòrsczé (Pinus pinaster Aiton)[15]. Cantharellus cibarius var. carneoalbus (R. Heim) Corner (1966)[16], Cantharellus cibarius var. inodorus Velen. (1939)[17], Cantharellus cibarius var. latifolius Heinem. (1966)[16] Cantharellus cibarius var. longipes Peck (1904)[13] Cantharellus cibarius var. multiramis Peck (1901)[18], Cantharellus cibarius var. pallens Gerhardt (2001), Cantharellus cibarius var. pallidifolius A.H. Sm. (1968)[19], Cantharellus cibarius var. roseocanus, Redhead, Norvell & Danell (1997)[20], Cantharellus cibarius var. rufescens Cetto (1991), Cantharellus cibarius var. rufipes (Gillet) Cooke (1883), Cantharellus cibarius var. squamosus Pöll ex J. Murr (1916) – òdmiana co wëróżniô sã cwiardym trzonem, i kapeluszem pòkrytim cemnymi łuskami, wyzdrzi jak pieprznik pòmarańczowi (Cantharellus friesii Welw. & Curr.)[21], Cantharellus cibarius var. tenuis Romagn. (1995) – holotyp nalazłi we Francji, westrzód bielistczi sewé (Leucobryum glaucum) pòd sosnó nadmorskô (Pinus pinaster Aiton)[22], Cantharellus cibarius var. umbrinus R. Heim ex Eyssart. & Buyck (2000) – holotyp nalazłi we Francji, na glebie, westrzód bluszczu (Hedera L.) pod dãbami (Quercus L.)[23]. Bazonimem dlô té òdmiany béł pòdgatunek Cantharellus cibarius subsp. umbrinus R. Heim (1960). == Fòrmy == Cantharellus cibarius f. cibarius Fr. (1821)[12], Cantharellus cibarius f. pallidus R. Schulz (1924)[24]. == Synonimy == Agaricus alectorolophoides Schaeff. (1774) Agaricus chantarellus L. (1753) Agaricus chantarellus Bolton (1788) Alectorolophoides cibarius (Fr.) Earle (1909) Cantharellus alborufescens (Malençon) Papetti & S. Alberti (1999) Cantharellus cibarius f. neglectus M. Souché (1904) Cantharellus cibarius subsp. flavipes R. Heim (1960) Cantharellus cibarius subsp. nanus R. Heim (1960) Cantharellus cibarius subsp. umbrinus R. Heim (1960) Cantharellus cibarius var. albidus Maire (1937) Cantharellus cibarius var. alborufescens Malençon (1975) Cantharellus cibarius var. albus Fr. (1937) Cantharellus cibarius var. bicolor Maire (1937) Cantharellus cibarius var. cibarius Fr. (1821) Cantharellus cibarius var. flavipes (R. Heim) Corner (1966) Cantharellus cibarius var. flavipes R. Heim ex Eyssart. & Buyck (2000) Cantharellus cibarius var. nanus (R. Heim) Corner (1966) Cantharellus cibarius var. neglectus (M. Souché) Sacc. (1905) Cantharellus cibarius var. pallidus R. Schulz (1924) Cantharellus cibarius var. salmoneus L. Corb. (1929) Cantharellus cibarius var. umbrinus (R. Heim) Corner (1966) Cantharellus edulis Sacc. (1916) Cantharellus neglectus (M. Souché) Eyssart. & Buyck (2000) Cantharellus pallens Pilát (1959) Cantharellus rufipes Gillet (1874) Cantharellus vulgaris Gray (1821) Chanterel alectorolophoides (Schaeff.) Murrill (1910) Chanterel chantarellus (L.) Murrill (1910) Craterellus cibarius (Fr.) Quél. (1888) Merulius alectorolophoides (Schaeff.) J.F. Gmel. (1792) Merulius chantarellus (L.) Scop. (1772) Merulius cibarius (Fr.) Westend. (1857) == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Eisenreich Wilhelm, Handel Alfred, Zimmer Ulte. E., Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce, Warszawa 2000, s.36. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] ah2m5c8iq04jz1ea6svye1wtq5bzsvo Pòtrusë 0 5723 215467 205467 2026-09-25T14:52:49Z Iketsi 3254 + 215467 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita phalloïdes.jpg|mały|Młodi pòtrusowati sromòtnik]] '''Pòtrusë''' – to są grzëbë, chtërne mògą zatrëc lëdzy, abò jich trëją jak np. [[pòtrusowati sromòtnik]]. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] gekmjidb3qqsle114py5kgz7xje0csv 215470 215467 2026-09-25T14:53:12Z Iketsi 3254 - 215470 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita phalloïdes.jpg|mały|Młodi pòtrusowati sromòtnik]] '''Pòtrusë''' – to są grzëbë, chtërne mògą zatrëc lëdzy, abò jich trëją jak np. [[pòtrusowati sromòtnik]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 3toiinbg9euqxsz8xlbkm8tkigm9c12 215471 215470 2026-09-25T14:53:22Z Iketsi 3254 -to są 215471 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita phalloïdes.jpg|mały|Młodi pòtrusowati sromòtnik]] '''Pòtrusë''' – grzëbë, chtërne mògą zatrëc lëdzy, abò jich trëją jak np. [[pòtrusowati sromòtnik]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] oimbxqh7ab6wmcqlcqkt6yyejio3yv4 Brzezan 0 5724 215442 193939 2026-09-25T14:43:03Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 215442 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:birkenpilz01.jpg|mały|Brzezan]] '''Brzezan''' abò '''kòzôk''' (''Leccinum scabrum'') – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. brzezanë, a téż sëszą te grzëbë. Òn rosce pòd [[Brzózka|brzózkama]]. Leno pòd taczim drzéwiãcã gò mòże nalezc. Òn mô bruny kapelusz, cenką długą nogã z szarima plachckama. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 20. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] o4xt1gl03dustk1yw8puwpqzpy22x1m 215550 215442 2026-09-25T20:16:51Z Iketsi 3254 + 215550 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:birkenpilz01.jpg|mały|Brzezan]] '''Brzezan''' abò '''kòzôk''' (''Leccinum scabrum'') – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. brzezanë, a téż sëszą te grzëbë. Òn rosce pòd [[Brzózka|brzózkama]]. Leno pòd taczim drzéwiãcã gò mòże nalezc. Òn mô bruny kapelusz, cenką długą nogã z szarima plachckama. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 20. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] ql6x02hxe2i14tgnq8uz9at0b05pj5a Gãsé zelé 0 5818 215509 203083 2026-09-25T17:44:43Z Iketsi 3254 ''Argentina anserina'' syn. ''Potentilla anserina'' 215509 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zilverschoon plant Potentilla anserina.jpg|mały|Gãsé zelé]] '''Gãsé zelé''' (''Argentina anserina'' syn. ''Potentilla anserina'' L.) – to je wielelatnô roscëna z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae'' Juss.). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 116. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] adbzdtjykhq5u0o3wsd1asrkpvymqp6 215569 215509 2026-09-25T21:04:42Z Iketsi 3254 Galeriô 215569 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Illustration Potentilla anserina clean.jpg|mały|Gãsé zelé]] '''Gãsé zelé''' (''Argentina anserina'' syn. ''Potentilla anserina'' L.) – wielelatnô roscëna z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae'' Juss.). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Potentilla anserina kz16.jpg| Òbrôzk:Potentilla anserina 15-p.bot-poten.anse-04.jpg| Òbrôzk:Potentilla anserina kz14.jpg| </gallery> == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 116. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 9u2ewdbm6dz0v1aus9ookvthy2swet0 215570 215569 2026-09-25T21:06:17Z Iketsi 3254 Òbrôzk 215570 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Illustration Potentilla anserina clean.jpg|mały|Gãsé zelé]] '''Gãsé zelé''' (''Argentina anserina'' syn. ''Potentilla anserina'' L.) – wielelatnô roscëna z rodzëznë różowatëch (''Rosaceae'' Juss.). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Potentilla anserina kz16.jpg| Òbrôzk:Potentilla anserina 15-p.bot-poten.anse-04.jpg| Òbrôzk:Potentilla anserina kz14.jpg| Òbrôzk:Argentina anserina 14541485.jpeg| </gallery> == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 116. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 7gedt69hvnp7vwkb21e8d2he19wbvno Babié ùszëszcza 0 5959 215464 206091 2026-09-25T14:52:04Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 215464 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Falsemorel.jpg|mały|Babié ùszëszcza]] '''Babié ùszëszcza''' abò '''babié ùszë''' (''Gyromitra esculenta'') – są grzëbama. Òne są dzysô ùznôwóné za [[pòtrusë]]. Babié ùszë roscą m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1967, tom I, s. 10 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.grzybland.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=1349&Itemid=1 ''Gyromitra esculenta''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] m3t6um8cdn64ff7gsthvr59nomorvhi Rzeszotk 0 5960 215439 193950 2026-09-25T14:30:39Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Grzëbë]] to [[Category:Krowiélcowaté]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215439 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Suillus bovinus.jpg|mały|Rzeszotk]] '''Rzeszotk''' (''Suillus bovinus'') – to je grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce krótkò [[Sosna|zwëczajnëch sosnów]]. [[Kaszëbi]] jedzą rzeszotczi. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] jctqbs0r3dy7rmaxngjoh51n8l0bax8 215549 215439 2026-09-25T20:16:36Z Iketsi 3254 – to je → – 215549 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Suillus bovinus.jpg|mały|Rzeszotk]] '''Rzeszotk''' (''Suillus bovinus'') – grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce krótkò [[Sosna|zwëczajnëch sosnów]]. [[Kaszëbi]] jedzą rzeszotczi. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] 7t8ywv3iof2s28d0oazljyho8zw2x3a Krowiélc 0 5961 215438 207424 2026-09-25T14:30:39Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Grzëbë]] to [[Category:Krowiélcowaté]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215438 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Suillus variegatus.jpg|mały|Krowiélc]] '''Krowiélc''' (''Suillus variegatus'') – grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] t8yo5rok9b99f4jb57fhrvh4ozgyp29 215548 215438 2026-09-25T20:16:30Z Iketsi 3254 + 215548 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Suillus variegatus.jpg|mały|Krowiélc]] '''Krowiélc''' (''Suillus variegatus'') – grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] dc4igwe0uubkcl0jo70g0j5je3eg00g Lëdowi teater 0 6134 215526 215350 2026-09-25T20:10:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Téater]] to [[Category:Teater]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215526 wikitext text/x-wiki '''Lëdowi teater''' – ôrt pòlubnégò [[teater|teatru]], chterën pòchòdzy z lëdowëch òbrzãdów. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] znaczënk dlô niégò mielë: * [[Bernat Zëchta]] * [[Jan Karnowsczi]] * [[Aleksander Majkòwsczi]] * [[Léón Heyka]] * [[Alojzy Bùdzësz]] * [[Jan Rómpsczi]] * [[Sztefón Bieszk]] * [[Stanisłôw Janka]] i jiny. {{stub}} [[Kategòrëjô:Teater]] izg8smlo67d2h0xghms9oxy7fyn8071 Danuta Szténka 0 6188 215394 215390 2026-09-25T11:59:27Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Bernata Chrzanowsczégò „Pòrësził wiater òd mòrza”]] 215394 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Danuta Stenka by Foksal.jpg|mały|Danuta Stenka (2008)]] '''Danuta Szténka''' ({{jãz.|pl}} ''Danuta Stenka''; ùr. [[10 rujana]] [[1961]] w [[Serakòjce|Serakòjcach]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]) – je pòlskô aktórka. Òd 1984 rokù przez szterë lata òna bëła teatrownicą w téatrze w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òna biwô we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Stenka01.jpg|Danuta Stenka – ''Verba Sacra'' we [[Wejrowò|Wejrowie]] Òbrôzk:Danuta Stenka (00156x).jpg|2000 Òbrôzk:Danuta Stenka2.jpg|2007 Òbrôzk:Danuta Stenka 3 (21377705206) (cropped).jpg|2015 Òbrôzk:Danuta Stenka ... (39241364350) (cropped).jpg|2018 Òbrôzk:Al Gwiazd Stenka beax.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Medal m. Bernata Chrzanowsczégò „Pòrësził wiater òd mòrza”]] * [[Dubbing]] * [[Jezës (film 1979)]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200812083626/https://www.danutastenka.art.pl/ ''Danuta Stenka''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Stenka, Danuta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Pòlsczé aktórczi]] [[Kategòrëjô:Téater]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Bernata Chrzanowsczégò „Pòrësził wiater òd mòrza”]] t7dnw9vvfpfhp4k4zr4swq78rhem5ar 215528 215394 2026-09-25T20:10:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Téater]] to [[Category:Teater]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215528 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Danuta Stenka by Foksal.jpg|mały|Danuta Stenka (2008)]] '''Danuta Szténka''' ({{jãz.|pl}} ''Danuta Stenka''; ùr. [[10 rujana]] [[1961]] w [[Serakòjce|Serakòjcach]] na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]) – je pòlskô aktórka. Òd 1984 rokù przez szterë lata òna bëła teatrownicą w téatrze w [[Szczecëno|Szczecënie]]. Òna biwô we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Stenka01.jpg|Danuta Stenka – ''Verba Sacra'' we [[Wejrowò|Wejrowie]] Òbrôzk:Danuta Stenka (00156x).jpg|2000 Òbrôzk:Danuta Stenka2.jpg|2007 Òbrôzk:Danuta Stenka 3 (21377705206) (cropped).jpg|2015 Òbrôzk:Danuta Stenka ... (39241364350) (cropped).jpg|2018 Òbrôzk:Al Gwiazd Stenka beax.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Medal m. Bernata Chrzanowsczégò „Pòrësził wiater òd mòrza”]] * [[Dubbing]] * [[Jezës (film 1979)]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200812083626/https://www.danutastenka.art.pl/ ''Danuta Stenka''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Stenka, Danuta}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Pòlsczé aktórczi]] [[Kategòrëjô:Teater]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Bernata Chrzanowsczégò „Pòrësził wiater òd mòrza”]] mdt4vmf6876saqaxpcxe5keyiry1cr9 Stolemnô pùrchawica 0 6346 215457 193949 2026-09-25T14:49:01Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] 215457 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Giant Puffball (Calvatia (Langermannia) gigantea ) - geograph.org.uk - 228993.jpg|mały|Stolemnô pùrchawica]] [[Òbrôzk:VesseGeante.jpg|mały|left|Stolemnô pùrchawica]] '''Stolemnô pùrchawica''' (''Calvatia gigantea'' (Batsch) Lloyd) – je wiôldżim grzëbã z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. w [[zélnik]]ù i [[séwnik]]ù. Stolemnô pùrchawica bëła òbjimniãtô ùrzãdową òchrónią do 2014 [[rok]]ù. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/przeglad_kolodziejczak.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] a50o3sjpwvw22dyk6pejfqaztvw10s8 215540 215457 2026-09-25T20:14:32Z Iketsi 3254 + 215540 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Giant Puffball (Calvatia (Langermannia) gigantea ) - geograph.org.uk - 228993.jpg|mały|Stolemnô pùrchawica]] [[Òbrôzk:VesseGeante.jpg|mały|left|Stolemnô pùrchawica]] '''Stolemnô pùrchawica''' (''Calvatia gigantea'' (Batsch) Lloyd) – je wiôldżim grzëbã z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). Òna rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. w [[zélnik]]ù i [[séwnik]]ù. Stolemnô pùrchawica bëła òbjimniãtô ùrzãdową òchrónią do 2014 [[rok]]ù. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/przeglad_kolodziejczak.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] o54b6z48j3ousejdam6vugs1a3iujmq Żôłdzë 0 6574 215435 181911 2026-09-25T14:25:28Z Iketsi 3254 Galeriô 215435 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Shetland pony with strangles (side view).jpg|mały|]] '''Żôłdzë''' (''Coryza contagiosa equorum'') są chërą [[Kóń|kòni]], colemało schòrzałé są zgrzebce. Do chòroscë doprowôdzy bakteriô ''Streptococcus equi''. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Streptococcus equi.jpg Goûmes claire nåze.jpg Staphylococcus aureus identification.jpg </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Weterinarnô medicyna]] [[sv:Hästsjukdomar#Luftvägssjukdomar]] hqodr7e21chhqd2nwwef7czhjwandir Gromadnik 0 6690 215465 193943 2026-09-25T14:52:32Z Iketsi 3254 – to je → – 215465 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Armillaria_mellea_lt.jpg|mały|Gromadniczi]] '''Gromadnik''' (''Armillaria mellea'') – ôrt grzëba z rodzëznë ''Physalacriaceae'', chtëren rosce na spòri òbéńdze [[Eùropa|Eùropë]]. [[Kaszëbi]] jedzą m. jin. gromadniczi, ale nôprzód je dobrze 8 mënut je gòtowac we wòdze. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kp.org.pl/pdf/pp/pdf2/PP_WILGA.pdf ''Armillaria mellea''] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] pie1ark2qer4lldamhhaboy0waw5n90 Gãsy pãpk 0 6691 215436 213699 2026-09-25T14:29:14Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] 215436 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Butterroehrling.jpg|mały|Gãsé pãpczi]] '''Gãsy pãpk''' (''Suillus luteus'' (L.) S.F.Gray) – grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. [[Kaszëbi]] jedzą gãsé pãpczi. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] 7mvfeu08xqrsncuo0uc9ilr2sskrgf8 215547 215436 2026-09-25T20:16:24Z Iketsi 3254 + 215547 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Butterroehrling.jpg|mały|Gãsé pãpczi]] '''Gãsy pãpk''' (''Suillus luteus'' (L.) S.F.Gray) – grzib z rodzëznë krowiélcowatëch (''Suillaceae''). Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. [[Kaszëbi]] jedzą gãsé pãpczi. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krowiélcowaté]] eu2v80m4gvmiplfmmjkr6vnt7rfh2qf Diôbli pãpk 0 6692 215448 194819 2026-09-25T14:44:01Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 215448 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Boletus satanas.JPG|mały|Diôbli pãpk]] '''Diôbli pãpk''' (''Boletus satanas'' Lenz.) – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch (''Boletaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] mòże czedës rosł na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasach kòl [[Cechòlewë|Cechòléw]]. == Òbaczë téż == * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli ògón]] * [[Diôbelsczé skrzëpce]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 18vmp1ja755o08nzabfdcr7htk988fp 215555 215448 2026-09-25T20:18:01Z Iketsi 3254 + 215555 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Boletus satanas.JPG|mały|Diôbli pãpk]] '''Diôbli pãpk''' (''Boletus satanas'' Lenz.) – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch (''Boletaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] mòże czedës rosł na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasach kòl [[Cechòlewë|Cechòléw]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli ògón]] * [[Diôbelsczé skrzëpce]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] njltri81wqor9zy0kj8vh4kqiffnbis Òwczô pólnica 0 6728 215458 207713 2026-09-25T14:49:07Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] 215458 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2008-08-Agaricus-Stuttgartx7.JPG|mały|Pólnicë]] '''Òwczô pólnica''' (''Agaricus arvensis'' abò ''Psalliota arvensis'') – [[grzib]] z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970, tom IV, s. 122 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] o857vc30ufuhvk5u5rh1q3zth3eqjwu 215541 215458 2026-09-25T20:14:43Z Iketsi 3254 + 215541 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2008-08-Agaricus-Stuttgartx7.JPG|mały|Pólnicë]] '''Òwczô pólnica''' (''Agaricus arvensis'' abò ''Psalliota arvensis'') – [[grzib]] z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970, tom IV, s. 122 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] 573ffrpvk7iz6riac37ms0plduhn5kq Zwëczajny mùrchel 0 6846 215455 215352 2026-09-25T14:47:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùrchlowaté]] 215455 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morchella90.JPG|mały|Zwëczajné mùrchle]] '''Zwëczajny mùrchel''' (''Morchella conica'') – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Przëdatny mùrchel]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, [[Wrocław]] – Warszawa – Kraków 1969, tom III, s. 142. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùrchlowaté]] iv0enm1zmlkmk7ccrgkgr4cpvkq4bpq 215543 215455 2026-09-25T20:15:28Z Iketsi 3254 + 215543 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morchella90.JPG|mały|Zwëczajné mùrchle]] '''Zwëczajny mùrchel''' (''Morchella conica'') – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, [[Wrocław]] – Warszawa – Kraków 1969, tom III, s. 142. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùrchlowaté]] 366neqj59efspxth0utqbi1x0lp5yaq Przëdatny mùrchel 0 6848 215454 193946 2026-09-25T14:47:30Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùrchlowaté]] 215454 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morilles.jpg|mały|Przëdatné mùrchle]] '''Przëdatny mùrchel''' (''Morchella esculenta'' (L.) Pers.) – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Morchella esculenta 1.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 3.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 36771717.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 5.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 6.jpg| Òbrôzk:Old holiday shot of Morchella esculenta (GB= Morel mushroom, D= Speise-Morchel, NL= Gewone morielje) - panoramio.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Zwëczajny mùrchel]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 34. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùrchlowaté]] h17x5ziturd36jkv2ruhd4rpuczgvt2 215542 215454 2026-09-25T20:15:15Z Iketsi 3254 + 215542 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Morilles.jpg|mały|Przëdatné mùrchle]] '''Przëdatny mùrchel''' (''Morchella esculenta'' (L.) Pers.) – je grzëbem z rodzëznë mùrchlowatëch (''Morchellaceae''). Òn mòże rosc m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] i je tu òbjimniãti dzélową òchrónią. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Morchella esculenta 1.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 3.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 36771717.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 5.jpg| Òbrôzk:Morchella esculenta 6.jpg| Òbrôzk:Old holiday shot of Morchella esculenta (GB= Morel mushroom, D= Speise-Morchel, NL= Gewone morielje) - panoramio.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 34. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùrchlowaté]] 07pe0y0f3g6ug03tletj9sofazywe58 Żôłti sromòtnik 0 6855 215453 161369 2026-09-25T14:46:16Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] 215453 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita.citrina.-.lindsey.jpg|mały|Żôłti sromòtnik]] '''Żôłti sromòtnik''' (''Amanita citrina'' Pers.) – grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To mòże bëc [[Pòtrusë|pòtrus]], chtëren rosce na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasach. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] 9lnbu5m91xzgx0csk1jgloghuzx191i 215546 215453 2026-09-25T20:16:00Z Iketsi 3254 + 215546 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita.citrina.-.lindsey.jpg|mały|Żôłti sromòtnik]] '''Żôłti sromòtnik''' (''Amanita citrina'' Pers.) – grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To mòże bëc [[Pòtrusë|pòtrus]], chtëren rosce na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w lasach. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] lkhwxb8bx8tvl9vv8dxtg2q6om0q3sp Czerwiony mùchôrz 0 6856 215451 193947 2026-09-25T14:45:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] 215451 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita muscaria 3 vliegenzwammen op rij.jpg|mały|Czerwioné mùchôrze]] '''Czerwiony mùchôrz''' (''Amanita muscaria'' (L.) Lam.) – grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë bëł ùżiwóné do trëcô mùchów. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Zymkòwi mùchôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 26. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] h847jk7a6fdzpkwn97efpvkphh8igeg 215544 215451 2026-09-25T20:15:42Z Iketsi 3254 + 215544 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita muscaria 3 vliegenzwammen op rij.jpg|mały|Czerwioné mùchôrze]] '''Czerwiony mùchôrz''' (''Amanita muscaria'' (L.) Lam.) – grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn rosce m. jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë bëł ùżiwóné do trëcô mùchów. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 26. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] 5x2l6krob7x9gj7jrh9f0mo78nn6e76 Pòtrusowati sromòtnik 0 6869 215449 197407 2026-09-25T14:45:11Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] 215449 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita phalloides 1.JPG|mały|Pòtrusowaté sromòtniczi]] '''Pòtrusowati sromòtnik''' (''Amanita phalloides'' (Vaill. ex Fr.) Link) – grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] baro trëje lëdzy. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Trëjącé grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Trëjącé grzëbë]] [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] fxcjl14w4ibufmbevbctbir531iq4jz 215539 215449 2026-09-25T20:14:06Z Iketsi 3254 + 215539 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita phalloides 1.JPG|mały|Pòtrusowaté sromòtniczi]] '''Pòtrusowati sromòtnik''' (''Amanita phalloides'' (Vaill. ex Fr.) Link) – grzib z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] baro trëje lëdzy. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Trëjącé grzëbë]] [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] gk9b7hf7llf3gh3eebgheu99i40jcym Dąbrówka (Gmina Damnica) 0 7167 215503 202635 2026-09-25T17:25:38Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} 215503 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} {{Jiné znaczënczi}} '''Dąbrówka''' – wies w [[Gmina Damnica|gminie Damnica]], w [[Stołpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Damnica]] [[Kategòrëjô:Stołpsczi kréz]] rl9yk3q0j1jd9oc7038vuiky7fjy0ho Adóm Riszard Sykòra 0 7373 215419 215157 2026-09-25T13:11:32Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Adam Riszard Sykòra]] do [[Adóm Riszard Sykòra]]: csb → pl 215157 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:O. Adam Sikora OFM.jpg|mały]] '''Adam Riszard Sykòra''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Ryszard Sikora''; ùr. [[2 rujana]] [[1955]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110723131804/http://www.franciszkanie.net/artykul/156,291,o_prof_uam_dr_hab_adam_sikora_ofm/ Francyszkanié]</ref>) – òjc francyszkana, prof. dr z Pòznania. Jegò je przełożënk z greczi na [[kaszëbsczi jãzëk]] sztërzech Ewanieliów. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Biblia podstawą jedności / red. Adam Ryszard Sikora. Lublin : Red. Wydawn. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1996<ref>https://lccn.loc.gov/97210865</ref> * Ewanielëjô wedle swiatégô Jana. [[Oficyna Czëc]], 2007<ref>http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/Content/2100</ref> * Ewanielëjô wedle swiãtégò Marka. [[Gduńsk]] [etc.] : Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, 2001. * Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza. [[Gduńsk]] : [[Oficyna Czëc]], 2009. * Wpoczątku bylo Slowo... Najstarsze kaszubskie teksty biblijne, [[Oficyna Czëc]], [[Kartuzë]] 2009. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. Adam Ryszard Sikora OFM. [[Gduńsk]] 2010. * Knéga Zôczątków, 2015<ref>http://www.worldcat.org/oclc/924721673</ref> * Knéga Wińdzeniô, 2016<ref>{{YouTube|OK0PIodcA50|Księga Wyjścia}} ({{jãz.|csb}})</ref> * Knéga Kapłańskô, 2017 * Knéga Lëczbów, 2018 * Knéga Pòwtórzonégò Prawa, 2019 * Księga Koheleta / z języka hebrajskiego na język polski i kaszubski przetłumaczył i przypisami opatrzył; [grafiki i komentarz do grafik Maciej Tamkun – artysta plastyk, teolog] = Knéga Kòheleta / z hebrajsczégò na pòlsczi i kaszëbsczi jãzëk przełożił i òpatrził przëpiskama; [grafiki i komentarz do grafik Maciej Tamkun – artysta plastyk, teolog]. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Wydział Teologiczny 2020. * ''Przekłady na kaszubski''<ref>http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133</ref> == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] * [[Eùgeniusz Gòłąbk]] * [[Frãcëszk Grëcza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://nauka-polska.pl/dhtml/raporty/ludzieNauki?rtype=opis&lang=pl&objectId=19095 Nauka Polska] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Sykòra Adam Riszard}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] 4zdk5j1kkee2doc8rn7klk6yt66xk93 215421 215419 2026-09-25T13:12:38Z Iketsi 3254 Adam → Adóm 215421 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:O. Adam Sikora OFM.jpg|mały]] '''Adóm Riszard Sykòra''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Ryszard Sikora''; ùr. [[2 rujana]] [[1955]]<ref>[https://web.archive.org/web/20110723131804/http://www.franciszkanie.net/artykul/156,291,o_prof_uam_dr_hab_adam_sikora_ofm/ Francyszkanié]</ref>) – òjc francyszkana, prof. dr z Pòznania. Jegò je przełożënk z greczi na [[kaszëbsczi jãzëk]] sztërzech Ewanieliów. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * Biblia podstawą jedności / red. Adam Ryszard Sikora. Lublin : Red. Wydawn. Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, 1996<ref>https://lccn.loc.gov/97210865</ref> * Ewanielëjô wedle swiatégô Jana. [[Oficyna Czëc]], 2007<ref>http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/Content/2100</ref> * Ewanielëjô wedle swiãtégò Marka. [[Gduńsk]] [etc.] : Zarząd Główny Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, 2001. * Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza. [[Gduńsk]] : [[Oficyna Czëc]], 2009. * Wpoczątku bylo Slowo... Najstarsze kaszubskie teksty biblijne, [[Oficyna Czëc]], [[Kartuzë]] 2009. * Ewanielie na kaszëbsczi tołmaczoné. Z greczi przełożił na kaszëbsczi jãzëk ò. Adam Ryszard Sikora OFM. [[Gduńsk]] 2010. * Knéga Zôczątków, 2015<ref>http://www.worldcat.org/oclc/924721673</ref> * Knéga Wińdzeniô, 2016<ref>{{YouTube|OK0PIodcA50|Księga Wyjścia}} ({{jãz.|csb}})</ref> * Knéga Kapłańskô, 2017 * Knéga Lëczbów, 2018 * Knéga Pòwtórzonégò Prawa, 2019 * Księga Koheleta / z języka hebrajskiego na język polski i kaszubski przetłumaczył i przypisami opatrzył; [grafiki i komentarz do grafik Maciej Tamkun – artysta plastyk, teolog] = Knéga Kòheleta / z hebrajsczégò na pòlsczi i kaszëbsczi jãzëk przełożił i òpatrził przëpiskama; [grafiki i komentarz do grafik Maciej Tamkun – artysta plastyk, teolog]. Poznań: Uniwersytet im. Adama Mickiewicza Wydział Teologiczny 2020. * ''Przekłady na kaszubski''<ref>http://bibliepolskie.pl/index.php?xid=1374857724&tid=133</ref> == Òbaczë téż == * [[Knéga Zôczątków]] * [[Knéga Wińdzeniô]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] * [[Eùgeniusz Gòłąbk]] * [[Frãcëszk Grëcza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://nauka-polska.pl/dhtml/raporty/ludzieNauki?rtype=opis&lang=pl&objectId=19095 Nauka Polska] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Sykòra Adam Riszard}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] kfkd775bcvudvtbcz937o6vmccfojbl Kategòrëjô:Nowy Sącz 14 7416 215533 144216 2026-09-25T20:12:13Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215533 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Małopòlsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] k4e0tzxoycghv230qwbjy0xps3kjbcp Frãcëszk (papiéż) 0 7801 215583 204196 2026-09-25T22:44:25Z Terrus38 14026 215583 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|mały|Papiéż Frãcëszk]] '''Papiéż Frãcëszk''' ({{jãz.|la}} ''Franciscus PP.''), czedës ''Jorge Mario Bergoglio'' (ùr. 17 gòdnika 1936 rokù w [[Buenos Aires]] - zm. 21 łżëkwiata 2025 w Watikanie) bëł biskùpã Rzimù òd [[13 strëmiannika]] 2013 do 21 [[Łżëkwiat|łżëkwiata]] 2025 rokù. Jegò starszi mieszkelë w [[Italskô|Italsce]], a pòtemù w [[Argentina|Argentinie]]. To bëł pierszi papiéż z Americzi, dlô chtërnégò wôżny bëł [[jezujicczi zôkón]]. W 2021 rokù òn béł w [[Irak]]ù, [[Słowackô|Słowacce]]. Przed nim béł [[Benedikt XVI]], pò nim papiéżem òstał [[Léón XIV]]. == Òbaczë téż == * [[Papiéż]] * [[Benedikt XVI]] * [[Papiéż Grégòr IX]] * [[Jan Paweł II]] * [[Papiéż Jón XXIII]] * [[Papiéż Pius X]] * [[Papiéż Pius XI]] * [[Léón XIV]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://twitter.com/Pontifex_pl {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] heqoun7bbtm8ap70r9n4pwak9irse0y Teater 0 7902 215522 215353 2026-09-25T20:08:11Z Iketsi 3254 + 215522 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Panorámica interior del Teatro Colón.jpg|mały|Teater]] '''Teater''', czasã '''téater '''<ref>{{sloworz.org|563|639}}</ref> – przedstôwianié przez [[Teatrownik|teatrowników]] zamkłosce scenowich dokôzów. == Òbaczë téż == * [[Teater Zymk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=GxQ0lTEcrIU|tit=Ścinanie Kani – spektakl kaszubskojęzyczny|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb|dł=38:53}} * {{YouTube|v=ID-UvB6jaT0|tit=Kaszubski Teatr w Strzelnie: Nasz tatk so chce żenic|jaz=csb|k=Echa Ziemi Puckiej|dł=14:06}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Teater| ]] hygtpsrlg1j7mior2k6ozymg3aknai4 Kategòrëjô:Teater 14 7903 215523 163194 2026-09-25T20:10:01Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Téater]] do [[Kategòrëjô:Teater]]: Terrus38 przeniós starnã [[Téater]] do [[Teater]]: niestetë takô fòrma je bédowónô, téater je ewentualno pòbòczną fòrmą, a szkòda 163194 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Kùńszt]] 80xuv3vkxskgefg31jligf2c4djwrv5 215530 215523 2026-09-25T20:11:22Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215530 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Kùńszt]] 9zbfece2qa3pd7okflgdlrvo06t6dw8 Anggun 0 7983 215564 207638 2026-09-25T20:28:28Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] 215564 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:anggun.jpg|mały|Anggun (2005)]] '''Anggun''' (Anggun Cipta Sasmi), (ùr. [[29 łżëkwiata]] [[1974]] r.) – spiéwôrka pòp ùrodzonô w [[Indonezjô|Indonezji]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Jindonezjô]] 90ekxae6akh7v3bbj8li3dhetg78jxl Kategòrëjô:Jindonezjô 14 7984 215532 163403 2026-09-25T20:12:09Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215532 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 3jv2v8v0jpx3r8pjodq6i27j7c1u19z Strzelno (wies) 0 8275 215408 215361 2026-09-25T12:17:18Z Iketsi 3254 Drzeżdżona→Drzéżdżona 215408 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Strzelno - Church 01.jpg|mały|Kòscół]] '''Strzelno''' – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] wies w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Òbaczë téż == * [[Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]] * [[Scynanié kanie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/473 Strzelno w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [https://web.archive.org/web/20160306131727/http://oksitpuck.pl/category/strzelno/] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] fi255g09zb3huubyxpo9h51wwdh8iot Sopieszëno 0 8316 215440 200009 2026-09-25T14:40:44Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – 215440 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Sopieszëno''' ({{jãz.|pl}} ''Sopieszyno'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/76 Sopieszyn w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] khl1o1sqpxvhee4b0k9ozcf1q0dn8w0 Bruno Sënôk 0 8667 215424 203936 2026-09-25T13:19:28Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Bruno Synak]] do [[Bruno Sënôk]]: Synak (pl) → Sënôk (csb) 203936 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Prof Senok Leba 2005.jpg|mały|Bruno Synak]] [[Òbrôzk:Brunon Synak Kaszubska tożsamość. Ciągłość i zmiana.jpg|mały|Knéga Bruna Synaka ''Kaszubska tożsamość. Ciągłość i zmiana'' ({{jãz.|csb}} „''Kaszëbskô juwernota - Cãgłosc i zmiana''”)]] '''Bruno Synak''' ({{jãz.|pl}} ''Brunon Synak''; ùr. [[23 rujana]] 1943 rokù w [[Pòdjazë|Pòdjazach]] – ùm. [[18 gòdnika]] 2013 rokù) – profesór, socjològ, prorechtór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]], wielelatny przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]] i Sejmikù [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczégò Wòjewództwa]], aùtor nôùkòwëch pùblikacjów i aùtobiografie "Moja kaszubska stegna". Òn napisôł ò se: „Mòja dësza je w całoscy kaszëbskô, i takô òstónie/Moja dusza jest do głębi kaszubska, i taka pozostanie”. Òn skùńcził kòscersczé Pedagògiczné Liceùm i w rokù 1963 za­czął ùczbã w Studium dlô Szkólnëch Fizycznégò Wëchòwaniô we [[Gduńsk]]ù. Pózni sztudérowôł pedagògikã w Wëższi Pedagògiczny Szkòle. Méstersczi dokôz òbronił w 1969 rokù. Doktorat na War­szawsczim Ùniwersytece skùńcził w 1973 rokù. Zaczął robòtã w Zakładze Socjologie GÙ. W 1983 rokù dostôł habilitacjã, òd 1989 béł czerownikã Zakładu Òglowi Socjologie, a w 1993 òstôł profesorã. Trzë razë béł prorektorã. W 80. latach òdeszedł z ti fónkcji na znak soli­darnoscë z rektorã Karolã Taylorã, jaczi òstôł wërzucony ze stanowiszcza za ùdzél w pògrzebie sztudérë Môrcëna Antonowi­cza, chtëren mést béł zabiti przez ''ZOMO''. W 1998 rokù òstôł wiceprzédnikã Sejmikù Pòmòrsczégò Wòjewództwa, a w latach 2002–2010 nim czerowôł. Òn béł kawalérã Òrderu Òdrodzeniô [[Pòlskô|Pòlsczi]] i wiele jinëch wëprzédnieniów. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150216074536/http://miesiecznikpomerania.pl/138-w-styczniowym-numerze-pomeranii Pomerania] * [https://web.archive.org/web/20131014233226/http://www.gdansk.pl/kultura,1188,8616.html 2012r. (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Synak Bruno}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] 2kh7go9x2kg891f66d43wdh70pe2h7m 215426 215424 2026-09-25T13:22:50Z Iketsi 3254 Synak (pl) → Sënôk (csb) 215426 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Prof Senok Leba 2005.jpg|mały|Bruno Sënôk]] '''Bruno Sënôk''' ({{jãz.|pl}} ''Brunon Synak''; ùr. [[23 rujana]] 1943 rokù w [[Pòdjazë|Pòdjazach]] – ùm. [[18 gòdnika]] 2013 rokù) – profesór, socjològ, prorechtór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]], wielelatny przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]] i Sejmikù [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczégò Wòjewództwa]], aùtor nôùkòwëch pùblikacjów i aùtobiografie "Moja kaszubska stegna". Òn napisôł ò se: „Mòja dësza je w całoscy kaszëbskô, i takô òstónie/Moja dusza jest do głębi kaszubska, i taka pozostanie”. Òn skùńcził kòscersczé Pedagògiczné Liceùm i w rokù 1963 za­czął ùczbã w Studium dlô Szkólnëch Fizycznégò Wëchòwaniô we [[Gduńsk]]ù. Pózni sztudérowôł pedagògikã w Wëższi Pedagògiczny Szkòle. Méstersczi dokôz òbronił w 1969 rokù. Doktorat na War­szawsczim Ùniwersytece skùńcził w 1973 rokù. Zaczął robòtã w Zakładze Socjologie GÙ. W 1983 rokù dostôł habilitacjã, òd 1989 béł czerownikã Zakładu Òglowi Socjologie, a w 1993 òstôł profesorã. Trzë razë béł prorektorã. W 80. latach òdeszedł z ti fónkcji na znak soli­darnoscë z rektorã Karolã Taylorã, jaczi òstôł wërzucony ze stanowiszcza za ùdzél w pògrzebie sztudérë Môrcëna Antonowi­cza, chtëren mést béł zabiti przez ''ZOMO''. W 1998 rokù òstôł wiceprzédnikã Sejmikù Pòmòrsczégò Wòjewództwa, a w latach 2002–2010 nim czerowôł. Òn béł kawalérã Òrderu Òdrodzeniô [[Pòlskô|Pòlsczi]] i wiele jinëch wëprzédnieniów. == Ùsôdztwò (wëjimk)== [[Òbrôzk:Brunon Synak Kaszubska tożsamość. Ciągłość i zmiana.jpg|mały|Knéga Bruna Sënôka ''Kaszubska tożsamość. Ciągłość i zmiana'' ({{jãz.|csb}} „''Kaszëbskô juwernota – Cãgłosc i zmiana''”)]] * ''Kaszubska tożsamość. Ciągłość i zmiana'' == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20150216074536/http://miesiecznikpomerania.pl/138-w-styczniowym-numerze-pomeranii Pomerania] * [https://web.archive.org/web/20131014233226/http://www.gdansk.pl/kultura,1188,8616.html 2012r. (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Senok Bruno}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] k44gy7l7sypeo1nxb5mq9srz4pdfobg Klémãs Derc 0 8795 215527 204953 2026-09-25T20:10:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Téater]] to [[Category:Teater]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215527 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klémãs Derc''' ({{jãz.|pl}} ''Klemens Derc''; 1900–1977) béł [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] ùtwórca. Òn ùrodzył sã [[24 séwnika]] [[1900]] rokù w [[Gniéżdżewò|Gniéżdżewie]] i miôł wiele do ùczinkù z [[Téater|téatrã]] np. w [[Wejrowò|Wejrowie]] (''Teatr Kaszubski im. J. Karnowskiego''). == Òbaczë téż == * [[Esperanto]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20140328235109/https://groups.yahoo.com/neo/groups/polaj-esperantistoj/conversations/topics/590 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Derc, Klémãs}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Teater]] om7mgooek5jh741gzsoek33h7kcdhaa Dąbrówka (bëtowsczi kréz) 0 8983 215504 204156 2026-09-25T17:26:01Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} 215504 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} {{Jiné znaczënczi}} '''Dąbrówka''' ({{jãz.|pl}} ''Dąbrówka'') – [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[Gmina Bòrzëtëchómié|gminie Bòrzëtëchómié]]. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Bòrzëtëchómié]] spycz73c58oxayi6nli9hjux8435ww4 Frãcëszk Jank 0 9186 215589 215086 2026-09-25T22:51:22Z Terrus38 14026 215589 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób ks. Franciszka Janka.jpg|mały|Grób Frãcëszka Janka]] '''Frãcëszk Jank''' (ùr. [[27 séwnika]] [[1897]] w [[Łątczińskô Hëta|Łątczińsczi Hëce]] – ùm. [[30 maja]] [[1990]]) – ksądz. Pò sztudiach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął [[17 czerwińca]] [[1923]] rokù. Òn béł òd 1925 rokù doktorã. Òb II swiatową wòjnã przebiwôł krótczi czas w miemiecczim lagrze [[Stutthof]]. Béł ùczbiôrz w Wëższim Dëchòwnym Seminarium w Pelplënie. == Òbaczë téż == * [[Łątczińskô Hëta]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.niedziela.pl/artykul/52490/nd/Senior-duchowienstwa-1 (pl)] * [https://web.archive.org/web/20160303200611/http://www.tygodnik.com.pl/numer/2746/listyspletta362000.html ks. Jank] * [https://web.archive.org/web/20121008133209/http://czas.tygodnik.pl/a/ksiadz-jank-w-galerii-wielkich-w-chojnicach-foto (pl)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Jank Frãcëszk}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Stutthof]] [[Kategòrëjô:Ùczbiôrze]] [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] el3qnqizvivvceigg4pja0tlg0ujhzv Kategòrëjô:Ùkrajina 14 9307 215531 172722 2026-09-25T20:12:05Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215531 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ggug48z987f9gb067iy0boq4a984d5d Benedicta Boccoli 0 9333 215525 198262 2026-09-25T20:10:30Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Téater]] to [[Category:Teater]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215525 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Benedicta-boccoli-2013.JPG|mały|Benedicta Boccoli]] '''Benedicta Boccoli''', (Milano, ùr. [[11 lëstopadnika]] [[1966]]) je [[Italskô|italską]] teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20111229234126/http://www.benedictaboccoli.it/ Benedicta Boccoli Web Page] {{Ùzémk artikla}} [[Kategòrëjô:Teater|Boccoli, Benedicta]] [[Kategòrëjô:Italskô]] jr8lza8l90k27mdwxd0z8w2sywzi1xd Żabowate 0 9376 215483 174470 2026-09-25T16:32:15Z Iketsi 3254 {{ADR|[[Żabòwaté]]}} 215483 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[Żabòwaté]]}} d04dwpp6f9y6br6sqh0tyyd6w771wr0 Trzëgard 0 9401 215565 215228 2026-09-25T20:32:53Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ * [[Môłi Trzëgard]] 215565 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Baie de Gdańsk.png|mały|Trzëgard]] '''Trzëgard''' ({{jãz.|pl}} ''Trójmiasto'', {{jãz.|de}} ''Dreistadt'') – pòlicentriczny miesczi òstrzódk<ref>[https://web.archive.org/web/20131110020552/http://www.mrr.gov.pl/rozwoj_regionalny/polityka_przestrzenna/kpzk/Strony/Koncepcja_Przestrzennego_Zagospodarowania_Kraju.aspx ''Koncepcja Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2030 (projekt)'']. Warszawa: Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, 2011-01-25, s. 32, 168</ref>, òbjimającé trzë pòłączoné gardë: [[Gdiniô|Gdiniã]], [[Sopòt]] ë [[Gduńsk]]. Pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]], nad [[Gduńskô Hôwinga|Gduńską Hôwingą]] òbjimô 1102,27 km² zamieszkóné bez 760 463 òsobë (stón na 1 stëcznika 2024 r.). Stanowi téż westrzédną czãsc [[Trzëgardzkô aglomeracjô|trzëgardzczi aglomeracji]]. 28 strëmiannika 2007 rokù pòlsczi pòchwôt ''Trójmiasto'' stôł sã òficjalnym terminã, ùdokùmeńtowónym za pòmòcą pòdpisóny tegò dnia ''[[Kôrta Trzëgardu|Kôrtë Trzëgardu]]''. == Lëdztwò == {| class="wikitable" style="text-align:right; font-size:90%; width:50%;" |+Demògraficzné pòdôwczi apartnëch gardów !Herb !Fana !Gard !Lëdztwò (<small>2024</small>) !Pòwiérzchniô (<small>2024</small>) [km²] !Gãstosc zalëdnieniô (<small>2024</small>) [lëdzy/km²] |- | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|bezramki|40x40px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdańsk flag.svg|border|40px]] | style="text-align:left" |[[Gduńsk]] |487 371 |683 |714 |- | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|bezramki|40x40px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL Gdynia flag.svg|border|40px]] | style="text-align:left" |[[Gdiniô]] |241 189 |391,51 |616 |- | align="center" |[[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|bezramki|40x40px]] | align="center" |[[Òbrôzk:POL Sopot flag.svg|border|40px]] | style="text-align:left" |[[Sopòt]] |31 903 |27,76 |1149 |- style="background:BlanchedAlmond" | | |Trzëgard |760 463 |1102,27 |690 |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|Widzënk na [[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma|Zeloną Brómã]] we [[Gduńsk|Gduńsku]] Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|Swiãtojańskô sztrasa w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Sopot - Hotel Rezydent.jpg|[[Sopòt]] – centrum gardu </gallery> == Òbaczë téż == * [[Môłi Trzëgard]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Trzëgard| ]] po5m1nujx92pkhc01rg98kz94w9ruau Zëmòwi òflës 0 9470 215462 169315 2026-09-25T14:50:55Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215462 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2012-01-29 Polyporus brumalis crop.jpg|mały|Zëmòwi òflës]] '''Zëmòwi òflës''' (''Polyporus brumalis'' (Pers.) Fr.) – ôrt grzëba z rodzëznë òflësowatëch (''Polyporaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] rosce téż òb [[Zëma|zëmã]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 01567cys22saf55ah16nom10ivjossp 215468 215462 2026-09-25T14:52:57Z Iketsi 3254 + 215468 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2012-01-29 Polyporus brumalis crop.jpg|mały|Zëmòwi òflës]] '''Zëmòwi òflës''' (''Polyporus brumalis'' (Pers.) Fr.) – ôrt grzëba z rodzëznë òflësowatëch (''Polyporaceae''). Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] rosce téż òb [[Zëma|zëmã]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] tio14r6f3bxdjkdocv8x5jzpqqy9cdw Zëmòwô trąbka 0 9471 215463 198906 2026-09-25T14:51:01Z Iketsi 3254 – to je → – 215463 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2006-12-19 Tubaria furfuracea.jpg|mały|Zëmòwô trąbka]] '''Zëmòwô trąbka''' (''Tubaria furfuracea'' (Pers.) Gillet) – ôrt grzëba z rodzëznë ''Inocybaceae''. Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] rosce téż w [[gòdnik]]ù. Òn mòże rosc m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.kp.org.pl/pp/pdf2/pp-3-4%282008%29_WILGA_1.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] il4b6qqtf8ep6tju95ekcdw8e0fmg2t 215469 215463 2026-09-25T14:53:03Z Iketsi 3254 + 215469 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2006-12-19 Tubaria furfuracea.jpg|mały|Zëmòwô trąbka]] '''Zëmòwô trąbka''' (''Tubaria furfuracea'' (Pers.) Gillet) – ôrt grzëba z rodzëznë ''Inocybaceae''. Ten [[Pòtrusë|pòtrus]] rosce téż w [[gòdnik]]ù. Òn mòże rosc m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.kp.org.pl/pp/pdf2/pp-3-4%282008%29_WILGA_1.pdf {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] bemyxljnshggxhh25tf5vskcfrgkltl Cemny bòrzón 0 9669 215447 193941 2026-09-25T14:43:56Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 215447 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2010-09-13 Boletus luridus Schaeff 104527 crop.jpg|mały|Cemny bòrzón]] '''Cemny bòrzón''' (''Suillellus luridus'') – ôrt grzëba z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] gò nie jedzą. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] mebp8js8zgj2kuydx5sombsp2dv9qdv 215552 215447 2026-09-25T20:17:12Z Iketsi 3254 + 215552 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2010-09-13 Boletus luridus Schaeff 104527 crop.jpg|mały|Cemny bòrzón]] '''Cemny bòrzón''' (''Suillellus luridus'') – ôrt grzëba z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] gò nie jedzą. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] pxhgtf44k24xpfq863u2b8cjk4em76w Zymkòwi mùchôrz 0 9670 215452 193948 2026-09-25T14:46:01Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] 215452 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita verna-02.jpg|mały|Zymkòwi mùchôrz]] '''Zymkòwi mùchôrz''' (''Amanita verna'') – ôrt grzëba z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn wëzdrzi kąsk jak [[òwczi pólnica]] i trzeba òpasowac żebë sã nie zmilëc. == Òbaczë téż == * [[Grzëbë]] * [[Czerwiony mùchôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] j9o67vguy45e8pkthsx7jr53e6crgix 215545 215452 2026-09-25T20:15:53Z Iketsi 3254 + 215545 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Amanita verna-02.jpg|mały|Zymkòwi mùchôrz]] '''Zymkòwi mùchôrz''' (''Amanita verna'') – ôrt grzëba z rodzëznë mùchôrzowatëch (''Amanitaceae''). To je [[Pòtrusë|pòtrus]]. Òn wëzdrzi kąsk jak [[òwczi pólnica]] i trzeba òpasowac żebë sã nie zmilëc. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùchôrzowaté]] qxao22qq9jd6tauuhan09xgi9ykpzq3 Anna Rita Del Piano 0 9848 215529 205970 2026-09-25T20:10:37Z Iketsi 3254 Moving from [[Category:Téater]] to [[Category:Teater]] using [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]] 215529 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Piano Americano Anna Rita Del Piano.JPG|mały|Del Piano w 2009 rokù]] '''Anna Rita Del Piano''', (Cassano delle Murge, ùr. [[26 lëpińca]] [[1966]]) je [[Italskô|italską]] teatrownicą. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141122120659/http://annaritadelpiano.it/ Anna Rita Del Piano Web Page] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Teater|Del Piano, Anna Rita]] [[Kategòrëjô:Italskô]] nll1llj8cbgk1hzu6qf9q7rnoxu5o9f Sztejermark 0 9985 215561 187845 2026-09-25T20:26:33Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; Anielsczi→Angelsczi; anielsczi→angelsczi; [[Miemiecczi jãzëk|miem]].→{{jãz.|de}}; – to je → – 215561 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+<big><big>'''Sztejermark'''</big></big> | align="center" |[[Òbrôzk:Steiermark Wappen.svg|centruj|140x140px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Flag of Styria.svg|centruj|140x140px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" |Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" |Fana |- | colspan="2" align="center" |[[Òbrôzk:Leopoldsteinersee02.jpg|centruj|250x250px]] |- |Państwò |[[Aùstriô]] |- |Stolëca |[[Graz]] |- |[[Gùwernator]] | align="left" |Christopher Drexler |- |Wiéchrzëzna |16 401,04 km² |- |Lëdztwò <small>([[2022]])</small> |1 252 922 |- |Merk |ST |- |ISO 3166 |AT-6 |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:''' <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">https://www.verwaltung.steiermark.at</font> |} [[Òbrôzk:Steiermark in Austria.svg|mały|Pòłożenié kraju na kôrce [[Aùstriô|Aùstrie]] ]] '''Sztejermark''' ({{jãz.|de}} ''Steiermark,'' [[Słoweńsczi jãzëk|słoweńsczi]] ''Štajerska'') – związkòwi krôj (''Bundesland)'' w [[Aùstriô|Aùstrie]]. Òn òbjimô 16392 km² wiéchrzëznë ë je drëdżim nôwiãkszim krôjã Aùstrji. Stolecą je Graz. == Etimologiô == Sztejer- pòchòdzi òd gardù ''Steyer (ùproscz. wëmòwa Sztajer)'', a -mark òznôczô pò miemieckù [[marchiô]]. Słoweńskô nôzwa ''Štajerska'' téż pòchòdzi òd gardù ''Steyer'' zôpisônégò fòneticznié. Sufiks ''-ska'' je òdpòwiednikã kaszëbsczégò ''-skô'' dôdowanégò do mion krôjów np. ''Kaszëbskô, Pòlskô, Miemieckô, ëtd''. [[Łacëzna|Łacëznianô]] nôzwa ''Styria'' ùżiwôna je przez niechtërne jãzëczi np. [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]] ë [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]]. == Sprôwné pòdzelenié == Krôj je pòdzelony na 13 firtli (''Bezirke''), a jeden z jich je ''statutarnym gardã.'' [[Òbrôzk:Karte_Aut_Stmk_Bezirke.png|alt=StyriaLänd Bezirke|500x500px]] === Statutarny Gard === * Graz === Firtle === * Bruck-Mürzzuschlag * Deutschlandsberg * Graz-Umgebung * Hartberg-Fürstenfeld * Leibnitz * Leoben * Liezen (z pòdfirtlã Gröbming) * Murau * Murtal * Südoststeiermark * Voitsberg * Weiz == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô]] sjgn2vnahypz4ru246dh2xea0frnehg 215563 215561 2026-09-25T20:27:06Z Iketsi 3254 {{jãz.|sl}} 215563 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> {| border="1" align="right" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; ; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 92%;" |+<big><big>'''Sztejermark'''</big></big> | align="center" |[[Òbrôzk:Steiermark Wappen.svg|centruj|140x140px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Flag of Styria.svg|centruj|140x140px]] |- | align="center" style="background:#efefef;" width="120px" |Herb | align="center" style="background:#efefef;" width="130px" |Fana |- | colspan="2" align="center" |[[Òbrôzk:Leopoldsteinersee02.jpg|centruj|250x250px]] |- |Państwò |[[Aùstriô]] |- |Stolëca |[[Graz]] |- |[[Gùwernator]] | align="left" |Christopher Drexler |- |Wiéchrzëzna |16 401,04 km² |- |Lëdztwò <small>([[2022]])</small> |1 252 922 |- |Merk |ST |- |ISO 3166 |AT-6 |- | colspan="2" align="center" style="border-bottom:3px solid gray;" | '''Adresa:''' <div style="text-align: left; font-size: 95%"></div> ---- <font size="-1">https://www.verwaltung.steiermark.at</font> |} [[Òbrôzk:Steiermark in Austria.svg|mały|Pòłożenié kraju na kôrce [[Aùstriô|Aùstrie]] ]] '''Sztejermark''' ({{jãz.|de}} ''Steiermark,'' {{jãz.|sl}} ''Štajerska'') – związkòwi krôj (''Bundesland'') w [[Aùstriô|Aùstrie]]. Òn òbjimô 16392 km² wiéchrzëznë ë je drëdżim nôwiãkszim krôjã Aùstrji. Stolecą je Graz. == Etimologiô == Sztejer- pòchòdzi òd gardù ''Steyer (ùproscz. wëmòwa Sztajer)'', a -mark òznôczô pò miemieckù [[marchiô]]. Słoweńskô nôzwa ''Štajerska'' téż pòchòdzi òd gardù ''Steyer'' zôpisônégò fòneticznié. Sufiks ''-ska'' je òdpòwiednikã kaszëbsczégò ''-skô'' dôdowanégò do mion krôjów np. ''Kaszëbskô, Pòlskô, Miemieckô, ëtd''. [[Łacëzna|Łacëznianô]] nôzwa ''Styria'' ùżiwôna je przez niechtërne jãzëczi np. [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]] ë [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]]. == Sprôwné pòdzelenié == Krôj je pòdzelony na 13 firtli (''Bezirke''), a jeden z jich je ''statutarnym gardã.'' [[Òbrôzk:Karte_Aut_Stmk_Bezirke.png|alt=StyriaLänd Bezirke|500x500px]] === Statutarny Gard === * Graz === Firtle === * Bruck-Mürzzuschlag * Deutschlandsberg * Graz-Umgebung * Hartberg-Fürstenfeld * Leibnitz * Leoben * Liezen (z pòdfirtlã Gröbming) * Murau * Murtal * Südoststeiermark * Voitsberg * Weiz == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô]] puy2rh0w0azcnwdksky0fwbpy5h8zzd Òskòwi kòzôk 0 10020 215445 201648 2026-09-25T14:43:45Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 215445 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rotkappe-Querschnitt.jpg|mały|Przekrajóny òskòwi kòzôk]] '''Òskòwi kòzôk''' (''Leccinum aurantiacum'') – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] zbiérają te grzëbë. Òne roscą pòd [[òska]]ma. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 22wwff3o5vbymxcrpwtlm6mtk97bbiv 215554 215445 2026-09-25T20:17:32Z Iketsi 3254 + 215554 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rotkappe-Querschnitt.jpg|mały|Przekrajóny òskòwi kòzôk]] '''Òskòwi kòzôk''' (''Leccinum aurantiacum'') – grzib z rodzëznë bòrzónowatëch. [[Kaszëbi]] zbiérają te grzëbë. Òne roscą pòd [[òska]]ma. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] pmasf1w9e3ev3atrc3sc0lg6ed5mo6v Grôbkòwi kòzôk 0 10021 215446 213701 2026-09-25T14:43:52Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] 215446 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Leccinum pseudoscabrum 2020 G1.jpg|mały|Grôbkòwé kòzôczi]] '''Grôbkòwi kòzôk''' (''Leccinum griseum'') – [[grzib]] z rodzëznë bòrzónowatëch. Òne roscą pòd [[grôbk]]ama m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] a30mnva84tjssrp5eon12q95m34li5j 215553 215446 2026-09-25T20:17:25Z Iketsi 3254 + 215553 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Leccinum pseudoscabrum 2020 G1.jpg|mały|Grôbkòwé kòzôczi]] '''Grôbkòwi kòzôk''' (''Leccinum griseum'') – [[grzib]] z rodzëznë bòrzónowatëch. Òne roscą pòd [[grôbk]]ama m.jin. na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòrzónowaté]] gsqgvot6f5hw0ow6nb2x1vg9onwe6si Diôbelsczé skrzëpce 0 10193 215556 214808 2026-09-25T20:18:47Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 215556 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:WdzydzeKiszewskie-skansen1.jpg|mały|Pierszi jinstrumeńt z lewi stronë to są diôbelsczé skrzëpce]] '''Diôbelsczé skrzëpce''' abò '''diôbli bas'''' – są mùzycznym [[instrument|instrumeńtã]], a mają gò w jinstrumeńtarium np. kaszëbsczé karna. W ùszłëch stalatach òn béł ùżiwóny w zadëszną noc, a grało sã na nim diôbelską mùzykã. Zwëk nen òpisôł [[Paweł Szefka]] w ksążce pt. ''Narzędzia i instrumenty muzyczne z Kaszub i Kociewia'' (1982). == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Diôbli kam]] * [[Diôbli ògón]] * [[Diôbli pãpk]] |col2= === Mùzyczné instrumentë === {{#categorytree:Mùzyczné instrumentë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1976, tom VII, ss. 7 – 8. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://chmielno.naszgok.pl/kaszubskie-instrumenty-ludowe/diabelskie-skrzypce ** https://chmielno.naszgok.pl/pliki/obraz/diabelskie-1777444826.png ** https://chmielno.naszgok.pl/pliki/plik/diabelskie-skrzypce-1775037225.mp4 ** {{YouTube|oTgXh1urAw8|Warsztaty budowy skrzypiec diabelskich — Narodowy Instytut Muzyki i Tańca}} * {{YouTube|71clQIl69TQ|XXVI Światowy Zjazd Kaszubów 2025: Diabelskie skrzypce}} * https://www.kaszubi.pl/messages/view/zagraj-z-nami-na-diabelskich-skrzypcach-kontynuujemy-tradycje-na-xxvii-zjezdzie-kaszubow-w-gdyni * https://ludowe.instrumenty.edu.pl/pl/instrumenty/categories/category/320 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mùzyczné instrumentë]] s5k7vtoh6b34w28sb76c6nfol6q7n5v Trëjący bełtk 0 10204 215538 197408 2026-09-25T20:13:55Z Iketsi 3254 – to je → – 215538 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Entoloma sinuatum group.JPG|mały|Trëjącé bełtczi]] '''Trëjący bełtk''' (''Entoloma sinuatum'') – grzib z rodzëznë ''Entolomataceae''. Òn je trëjący. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Grzëbë === {{#categorytree:Grzëbë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Trëjącé grzëbë]] san9rens6yxh9evfc2hr5ofx7hcyxdv Kategòrëjô:Trëjącé grzëbë 14 10205 215461 207917 2026-09-25T14:50:25Z Iketsi 3254 |💀 215461 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë|💀]] kidpig7on1remm4b9nrukziv29lv2iu Radio Kaszëbë 0 10269 215415 210917 2026-09-25T12:41:42Z Iketsi 3254 /* Pòdkastë */ → [[Klaprë ë Pludrë]] 215415 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Radio_Kaszëbë.png|mały|Radio Kaszëbë]] '''Radio Kaszëbë''' – priwatnô i pierszô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã w [[Gdiniô|Gdinie]] (rëchli radio miescëło sã w [[Rëmiô|Rëmi]], a na samyma zaczątku we [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]]), chtërnô bëła zapùszczenô 18 gòdnika 2004 rokù. Kòncesjonownikã i załóżcą rozsélnicë je Stowôra „Pùckô Zemia”<ref>[https://archive.is/1sPYN Wykaz koncesji – Radiofonia naziemna]</ref>. Misją Radia Kaszëbë je bùdowanié môlowëch cumë westrzód mieszkańców Pòmòrzô bez kùlturowò-etniczną jintegracjã kaszëbsczi spòlëznë. Programa Radia Kaszëbë dochôdô do 860 tës. słëchińców na [[Pòmòrskô|Pòmòrzim]] (w [[Trzëgard]]ze, krézach: [[Pùcczi kréz|pùcczim]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[Kartësczi kréz|kartësczim]], [[Kòscérsczi kréz|kòscersczim]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], niechtërnëch dzélach [[Chònicczi kréz|chònicczégò]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczégò]], [[Starogardzczi kréz|starogardzczégò]] i [[Dërszewsczi kréz|dërszewsczégò krézu]])<ref>[https://web.archive.org/web/20170913150742/http://www.krrit.gov.pl/KoncesjeSync/Mapy/168k2012-r/Mapa_168K2012R.pdf Kôrta w serwisu KRRiT]</ref><ref name="Pomerania">''10-lecé Radia Kaszëbë'', „Pomerania” 2014, nr 12, s. 30.</ref>. Dzél programù radio nadôwô w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. 60% całownotë programù zajimô mùzyka (w tim i kaszëbskô). Co gòdzënã radio nadôwô lokalné infòrmacje, jaczich mòże słëchac w programie „Klëka”<ref name="Pomerania"/>. == Radio == [[Òbrôzk:Krzysztof Krzemiński i Radio Kaszëbë.JPG|mały|[[Krësztof Krzemińsczi]] na wëdowiédzë Radia Kaszëbë]] Radia Kaszëbë mòżna słëchac na pòsobnëch czãstotlëwòscach<ref>[https://web.archive.org/web/20160508090803/http://radiokaszebe.pl/1061-fm-to-nasza-kolejna-czestotliwosc/ 106,1 FM to czwarta częstotliwość Radia Kaszëbë]</ref>: * 92,3 M[[Herc|Hz]] – RTCN [[Chwaszczëno]] kòło [[Gdiniô|Gdinii]] (ERP 2 kW) * 98,9 MHz – RkCO [[Rekòwò]] kòło [[Réda|Rédë]] (ERP 2 kW) * 90,1 MHz – RSN [[Kòscérzna]], ùl. Sienkiewicza (ERP 1 kW) * 106,1 MHz – [[Hél]], marëna (ERP 1 kW) * 94,9 MHz – [[Czôrnówkò]] kòło [[Lãbórg|Lãbórga]] (ERP 0,5 kW) * 104,5 MHz – [[Bëtowò]] Ùdorp (ERP 0,5 kW) * 102,6 MHz – [[Wejrowò]] *Szpacéròwô* (ERP 0,1 kW) – rozjasniającô czãstotlëwòsc * 100,7 MHz – [[Chònice]] *Mniészô Bazylika* (ERP 1 kW) * 93,1 MHz – [[Słëpsk]] kòmin ENGIE EC Słëpsk KR-2 (ERP 0,2 kW) Òd 30 lëpińca 2010 do 1 gòdnika 2011 bëło przëstãpné równak z satelitë Hot Bird 9. * pòzycjô: 13° E * òdbiorczô czãstotlëwòsc: 11,320 GHz * pòlarëzacjô: pionowô (V) * FEC: 3/4 * SR: 27500 * aùdio PID: 1228 * jakòsc zwãkù: 192 kb/s * kòdowanié: felënk == Pòdkastë == Lësta<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts-1</ref> * [[Perspectiva Kaszëbskô]] * [[Klëka (Radio Kaszëbë)|Klëka]] – Informacëje z Kaszëb * Gość Dzień Dobry Kaszuby * Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë * Mobilne Studio Radia Kaszëbë * [[Klaprë ë Pludrë]] == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Idol]] * [[Radio]] * [[Telewizjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/ [[Kategòrëjô:Radio Kaszëbë| ]] tvj5d0yqmaq8d6lwgldvlfwk914t02a 215418 215415 2026-09-25T12:52:03Z Iketsi 3254 /* Pòdkastë */ Na Gbùrstwie 215418 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Radio_Kaszëbë.png|mały|Radio Kaszëbë]] '''Radio Kaszëbë''' – priwatnô i pierszô [[Kaszëbë|kaszëbskô]] regionalnô radiowô rozsélnica, mającô redakcjã w [[Gdiniô|Gdinie]] (rëchli radio miescëło sã w [[Rëmiô|Rëmi]], a na samyma zaczątku we [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]]), chtërnô bëła zapùszczenô 18 gòdnika 2004 rokù. Kòncesjonownikã i załóżcą rozsélnicë je Stowôra „Pùckô Zemia”<ref>[https://archive.is/1sPYN Wykaz koncesji – Radiofonia naziemna]</ref>. Misją Radia Kaszëbë je bùdowanié môlowëch cumë westrzód mieszkańców Pòmòrzô bez kùlturowò-etniczną jintegracjã kaszëbsczi spòlëznë. Programa Radia Kaszëbë dochôdô do 860 tës. słëchińców na [[Pòmòrskô|Pòmòrzim]] (w [[Trzëgard]]ze, krézach: [[Pùcczi kréz|pùcczim]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim]], [[Kartësczi kréz|kartësczim]], [[Kòscérsczi kréz|kòscersczim]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczim]], niechtërnëch dzélach [[Chònicczi kréz|chònicczégò]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczégò]], [[Starogardzczi kréz|starogardzczégò]] i [[Dërszewsczi kréz|dërszewsczégò krézu]])<ref>[https://web.archive.org/web/20170913150742/http://www.krrit.gov.pl/KoncesjeSync/Mapy/168k2012-r/Mapa_168K2012R.pdf Kôrta w serwisu KRRiT]</ref><ref name="Pomerania">''10-lecé Radia Kaszëbë'', „Pomerania” 2014, nr 12, s. 30.</ref>. Dzél programù radio nadôwô w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]]. 60% całownotë programù zajimô mùzyka (w tim i kaszëbskô). Co gòdzënã radio nadôwô lokalné infòrmacje, jaczich mòże słëchac w programie „Klëka”<ref name="Pomerania"/>. == Radio == [[Òbrôzk:Krzysztof Krzemiński i Radio Kaszëbë.JPG|mały|[[Krësztof Krzemińsczi]] na wëdowiédzë Radia Kaszëbë]] Radia Kaszëbë mòżna słëchac na pòsobnëch czãstotlëwòscach<ref>[https://web.archive.org/web/20160508090803/http://radiokaszebe.pl/1061-fm-to-nasza-kolejna-czestotliwosc/ 106,1 FM to czwarta częstotliwość Radia Kaszëbë]</ref>: * 92,3 M[[Herc|Hz]] – RTCN [[Chwaszczëno]] kòło [[Gdiniô|Gdinii]] (ERP 2 kW) * 98,9 MHz – RkCO [[Rekòwò]] kòło [[Réda|Rédë]] (ERP 2 kW) * 90,1 MHz – RSN [[Kòscérzna]], ùl. Sienkiewicza (ERP 1 kW) * 106,1 MHz – [[Hél]], marëna (ERP 1 kW) * 94,9 MHz – [[Czôrnówkò]] kòło [[Lãbórg|Lãbórga]] (ERP 0,5 kW) * 104,5 MHz – [[Bëtowò]] Ùdorp (ERP 0,5 kW) * 102,6 MHz – [[Wejrowò]] *Szpacéròwô* (ERP 0,1 kW) – rozjasniającô czãstotlëwòsc * 100,7 MHz – [[Chònice]] *Mniészô Bazylika* (ERP 1 kW) * 93,1 MHz – [[Słëpsk]] kòmin ENGIE EC Słëpsk KR-2 (ERP 0,2 kW) Òd 30 lëpińca 2010 do 1 gòdnika 2011 bëło przëstãpné równak z satelitë Hot Bird 9. * pòzycjô: 13° E * òdbiorczô czãstotlëwòsc: 11,320 GHz * pòlarëzacjô: pionowô (V) * FEC: 3/4 * SR: 27500 * aùdio PID: 1228 * jakòsc zwãkù: 192 kb/s * kòdowanié: felënk == Pòdkastë == Lësta<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts-1</ref> * [[Perspectiva Kaszëbskô]] (pò kaszëbskù) * [[Klëka (Radio Kaszëbë)|Klëka]] – Informacëje z Kaszëb (pò pòlskù, dzélã pò kaszëbskù) * Gość Dzień Dobry Kaszuby (pò pòlskù) * Rozmowa Na Widnikù Kaszëbë (pò pòlskù) * Mobilne Studio Radia Kaszëbë * [[Klaprë ë Pludrë]] (pò pòlskù, dzélã pò kaszëbskù) * Na Gbùrstwie (pò pòlskù) – òd séwnika 2026 r.<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/na-gburstwie-284/1</ref> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbsczi Idol]] * [[Radio]] * [[Telewizjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://www.fopke.pl/aktualnosci/news/2115/kaszubski-idol-x-lat-radia-kaszebe/ [[Kategòrëjô:Radio Kaszëbë| ]] n8fao01w68k35yzark8skojg9f7dkbw Lëterstwò 0 10271 215595 206439 2026-09-26T08:40:01Z Terrus38 14026 kòrekta 215595 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lutherrose.svg|mały|Lëtrowa róża]] [[Òbrôzk:Martin_Luther_by_Cranach-restoration.tif|mały|[[Môrcën Lëter]]]] '''Lëterstwò''' (jinszé pòzwë: '''lëteranizm''', '''lëtrzëzna''', '''lëterskô wiara''') – jeden òd głównëch żochów [[Protestantizm|protestantizmù]]. Spòdlowé zasadë lëtersczi wiarë ùsztôłtowóné òstałë w wënikù biôtczi [[Môrcën Lëter|Môrcëna Lutra]] i jegò przëstójników tak procëm nadùżëcóm [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]], jak i procëm barżi radikalnym protestancczim doktrinóm ([[anabaptizm]], [[kalwinizm]] ëtd.) Lëterstwò òdwòłiwô sã do pòdstawòwëch protestancczich prawidłów („leno Pismiona”, „leno Christus”, „leno łaska”, „leno wiara”, „leno Bògù chwała”). [[Chrzest]] jawi sã jednym z dwùch [[sakrameńt]]ów, ùdzeliwóny je dzecóm, [[Swiãtô Kòmóniô]] wëstãpùje pòd dwiema pòstacama a wëznôwają kònsubstancjacjã. W zwëkù je òglowô [[spòwiédz]], chòc ùznôwónô je téż indiwidualnô spòwiédz. Wszëtcë òchrzcony jawią sã pòwòłónyma do pòwszechny kapłańsczi służbë, chtërna zasôdzô sã na codniowi miłoscë do Bòga i lëdzy. Dëchòwnyma – chtërny przewòdzą religijnym òbrzãdóm – mògą równak bëc leno òsobë òdpòwiednio przërëchtowóné i kònsekrowóné. Lëterską wiarã wëznôwô wicy jak 72 mln lëdzy na całim swiece<ref>[https://web.archive.org/web/20160303191730/https://www.lutheranworld.org/sites/default/files/LWI-Statistics-2013-EN.pdf ''The Lutheran World Federation – 2013 Membership Figures'']</ref>. Z przëczënë rozmajitëch geògraficznëch, historicznëch i dogmaticznëch czinników lëterstwò nie je równak jednorodnym kòscołã. Jistnieje w nim czile wiôldżich kòscelnëch sztrukturów, jaczé baro mòckò różnią sã żlë jidze ò dogmaticzné i prakticzné sprawë – [[Swiatowô Lëterskô Federacjô]], [[Midzënôrodnô Lëterskô Radzëzna]], [[Kònfesjonalnô Ewanielëckô Lëterskô Kònferencjô]]. Òkróm òpisónëch wëżi jistnieje téż réga lëterskich religijnëch związków, chtërne nie wchôdają w taczé wikszé sztrukturë. Fòrmalno nôwikszim lëterskim kòscołã je dzysdnia Kòscół Szwécje (kòl 6,9 mln wëznôwców). Lëtersczé kòscołë pòdzelëc mòże na liberalné i kònfesjonalné. Wiãkszosc liberalnëch wchôdô do Swiatowi Lëtersczi Federacje (nôleżi do ni téż wiãkszosc „stôrëch” państwowëch kòscołów Stôrégò Swiata). Kònfesjonalné lëtersczé kòscołë są barżi kònserwatiwné (nie ùznôwają na przëmiôr białgłowsczégò kapłaństwa czë jednopëłcowëch zdënków). Wiãkszosc kònfesjonalnëch kòscołów wchôdô do Midzënôrodny Lëtersczi Radzëznë. Nôwikszim, i dzysdnia jedurnym, lëtersczim kòscołã w [[Pòlskô|Pòlsce]] je [[Kòscół Ewanielëckò-Aùgsbùrsczi w Pòlsczi Repùblice|Ewanielëckò-Augsbursczi Kòscół w RP]]. W 2014 licził òn wicy jak 60 tës. nôleżników w 133 parafiach<ref>''Mały Rocznik Statystyczny Polski 2015'', Warszawa 2015, s. 113. ISSN 1640-3630.</ref>. Na Kaszëbach to dô dwie parafie – [[Ewanielëckò-Aùgsbùrskô Parafia w Sopòce|w Sopòce]] a [[Ewanielëckò-Aùgsbùrskô Parafiô Swiãtégò Krziża w Słëpskù|Słëpskù]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * Andrzej Rykała, ''Mniejszości religijne w Polsce'', Łódź 2011, s. 57. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chrzescëjaństwò]] 85ocmzb2y8l1brwvsyw6qtpvwrgn34w Lékarskô mandagòra 0 10311 215427 172636 2026-09-25T13:24:46Z Iketsi 3254 Galeriô; {{Commons}} 215427 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Mandragora officinarum 002.JPG|mały|Lékarskô mandagòra]] '''Lékarskô mandagòra''' (''Mandragora officinarum'' L.) – wielelatnô roscëna z rodzëznë lilkòwatëch (''Solanaceae''). Òna mòże rosc kòl [[Westrzódzemné Mòrzé|Westrzódzemnégò Mòrza]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mandragoras 454 Dodoens 1583.png|Mandagòra – òbrôzk z 1583 rokù Òbrôzk:Mandragore officinale fruits.jpg| Òbrôzk:Mandragora lekarska Mandragora officinarum 2017-05-01 02.jpg| Òbrôzk:Mandragora (Mandrake) plant from 'De historia...' Wellcome L0051251.jpg| </gallery> == Lëteratura == * Knéga zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora]] OFM, [[Gduńsk]] 2015, s. 77 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bibliowé roscënë]] nd6siuravajwzw1fnbwqbnb4rwqkz2e Kategòrëjô:Aùstriô 14 11087 215536 176971 2026-09-25T20:12:26Z Iketsi 3254 {{Commons}} 215536 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ggug48z987f9gb067iy0boq4a984d5d Dąbrówka (Gmina Brusë) 0 11103 215505 201901 2026-09-25T17:26:26Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} 215505 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} {{Jiné znaczënczi}} '''Dąbrówka''' – kaszëbskô wies w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Chònicczi kréz|chònicczim krézu]], w [[Gmina Brusë|gminie Brusë]]. W 2008 rokù tu mieszkało 66 lëdzy. Krótkò Dąbrówczi leżą wsë [[Glësno]] (0,8 km) i [[Gacnik]] (1,4 km)<ref>[https://www.polskawliczbach.pl/wies_Dabrowka_brusy_pomorskie ''Wieś Dąbrówka – podstawowe informacje'']</ref>. Òficjalnô kaszëbskô pòzwã wsë w pòstacje „Dąbrówka” òsta wprowadzónô 10 stëcznika 2011<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. Pòzwa wsë brzëmi tak samò pò pòlskù. == Òbaczë téż == {{Pòdobnô pòzwa|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Gmina Brusë]] o1vw36xl22hnz842zw7w28ljfbzmczq Czesłôw Lang 0 11457 215423 213850 2026-09-25T13:18:16Z Iketsi 3254 ({{jãz.|pl}} ''Czesław Lang'') 215423 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Czesław Lang i Piotr Uszok (9555122951).jpg|mały]] '''Czesław Lang''' ({{jãz.|pl}} ''Czesław Lang''; ùr. 17 môja 1955 w [[Kôłczëgłowë|Kôłczëgòwach]]) – pòlsczi kòlôrz torowi i szosowi, wicemistrz òlimpijsczi dwùkrotny medalista szosowëch mistrzostw swiata. Pò zakóńczeniu karierë spòrtowé działacz spòrtòwé i òrganizator Tour de Pologne UCI World Tour, Tour de Pòlogne Amatorów, Skandia Maraton Lang Team òrôz Tauron Lang Team Race. Pierszi sukces w karierze òsągnął w 1977 rokù, czëdë razã z Tadeuszem Mytnikiem, Mieczysławem Nowickim i Stanisławem Szozdą dobéł brązowi medal w drużënowej jezdzie na czas na mistrzostwach swiata w [[San Cristobal]]. W téj kònkurencji Pòlacy w składzie: [[Witold Plutecczi]], [[Stefan Ciekańsczi]], [[Jan Jankiewicz]] i Czesław Lang zdobëlë strzébny medal pòdczas mistrzostw swiata w Valkenbùrguù w 1979 rokù. Pònadto wëwalczëł strzébny medal w gònitwie ze startù wspólnégò na igrzyskach òlimpijsczich w [[Mòskwa|Mòskwie]] w 1980 rokù. W zawòdach tëch ùrëchlëł gò reprezentant gòspòdarzë, Siergiej Suchoruczenkow. Na tich samëch igrzyskach zajął czwiôrte miejsce w drużinowej jezdze na czas. Jest téż wielokrotnym mistrzã Pòlsczi i zwëcãzcã Tour de Pologne w 1980. Béł pierszim zawòdòwcã w pòlsczim kòlarstwie ([[Italskô|italske]] klubë GIS Gelati-Campagnolo i Del Tongo). Òsôł téż pierszim prywatnym animatorã kòlarstwa pòlsczégò. Z pòdùpadającégò Wyścigu Dookoła [[Pòlskô|Pòlsczi]], chterën długò béł w ceniu Wyścigu Pòkòjù, ùczynił imprezã randżi swiatòwej Tour de Pologne, chërna pò latach doświadczeń i sukcesów awansowała do randżi wyścigù ò znaczeniu prestiżowëm (UCI World Tour). Zawodnik LZS Basztë [[Bëtowò]] i Legii [[Warszawa]] [[Òbrôzk:Czeslaw Lang medal & autograph.jpg|mały|zdobyte medale]] '''Wôżniejszé zwycięstwa i sukcesë''' * 1977: bruny medal mistrzostw swiata w drużynowym wyścigu szosowym * 1979: wicemistrzostwò swiata w drużynowym wyścigu szosowym * 1980: '''wicemistrzostwò òlimpijsczè''' w wyścigu ze startù wspólnégò, Tour de Pologne, Settimana Ciclistica Lombarda * 1981: [[Małopòlsczé wòjewództwò|Małopòlsczi]] Wyścig Górsczi * 1983: prolog w Tirreno-Adriático * 1986: etapòwé zwëcãstwò (zdrë.) w Giro d’Italia * 1987: prolog w Tour de Romandie == Żëcé prywatné == [[Òbrôzk:Czesław Lang, 2011.jpg|mały|Lang Czesław]] Mô białkã Elżbietã i córkã Agatã (ùr. w 1980). Ze względów zdrowòtnëch w 2011 przëszedł na weganizm<sup>.[[weganizm]]</sup>. Òstôł członkiem honorowégò kòmitetù poparcia [[Bronisłôw Kòmòrowsczi|Bronisława Kòmòrowsczégò]] przed wyborami prezydenckimi w Pòlsce [[Pòlskô]] w 2015 rokù. W 2017 nôdgrodzony medalem Kalos Kagathos == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Czesław Lang#cite ref-1|Czesław Lang, Weganizm, nasza droga zdrowia 12.12.2013r.]] * Laureaci medalu Kalos Kagathos 2017 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi òlimpijczicë]] khw02zwcp5y8yizmko058m4u4qkpyt5 Łąkòwô pólnica 0 11863 215459 193936 2026-09-25T14:49:14Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] 215459 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Agaricus campestris garden 050830B.JPG|mały|Pólnica]] '''Łąkòwô pólnica''' (''Agaricus campestris'') – grzib z rodzëznë pólnicowatëch (''Agaricaceae''). Dosc wiele tich pólniców rosce m. jin. w kaszëbsczëch stronach òb lato, ale òd maja je mòże ju nalezc. Òne są do jedzeniô. == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 22. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.kzp.pl/index.php?artykul=kat-zn-2014-zn4545 ''Grzyby w polskich lasach''] [[Kategòrëjô:Pólnicowaté]] k6c1n7k1rrx15yv3q9pmzzk7ubjzx56 Medal Stolema 0 11877 215492 215387 2026-09-25T16:59:01Z Terrus38 14026 /* XX wiek */ 215492 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|mały|Medal Stolema (2024)]] {{Jiné znaczënczi}} '''Medal Stolema''' – wëapartnienié przëznôwóné òd 1967 rokù przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]]. Jeden z nôwôżniészëch westrzód medalów, nôdgród i òdznaczeniów w kaszëbskò-pòmòrsczim strzodowiszczu<ref>[https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=MEDAL_STOLEMA MEDAL STOLEMA], gedanopedia.pl</ref>. Czãsto nazéwóny kaszëbsczim [[Nôdgroda Nobla|Noblã]]<ref>np. [https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/79115_region-artur-jablonski-odznaczony-medalem-stolema.html Region. Artur Jabłoński odznaczony Medalem Stolema], expresskaszubski.pl, 20 strëmiannik 2026.</ref>, medal przëznôwóny je personóm (lub karnie lëdzy), jinstitucjóm i jinym òrganizacjóm, jaczé òsoblëwò zasłużëłë sã dlô kùlturë Kaszëb, Kòcewiô, Krôjnë czë Pòmòrsczi, lub ji rozkòscerzaniô. Pierszé „Stolemë” w 1967 rokù przëznóno w szescu òbrëmiach: * '''nôùkòwim''' – Jón Léón Łuka za dokôz pt. ''Kultura pomorska na Pomorzu Gdańskim'', * '''lëterackò-artisticznym''' – Agùstin Necel za całownotã lëteracczégò ùróbkù, * '''pùblicystnym''' – Kònstanti Bączkòwsczi za pùblicystykã w pismach "Litery" i "Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego", * '''pòpùlarizacjowim''' – [[Léòkadiô Trepczik|Léòkadiô]] i [[Jón Trepczik]] za pòpùlarëzacjã kaszëbsczich frantówków, * '''òrganizatorsczim''' – Aleksander Arendt za robòtã w Kaszëbsczim Zrzeszenim i Kaszëbskò-Pòmòrsczim Zrzeszenim w latach 1956-1966, * tpzw. '''nôdgroda młodëch''' – Edmùnd Pùzdrowsczi za pòeticczi zbiérk ''Koło''<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 14-20.</ref>. W pózniészëch latach ta ùdba òsta zaniechónô, a medal je przëznôwóny bez wëapartnieniô na kategòrie. == Gala == [[Òbrôzk:SM Gdańsk Ratusz Staromiejski (0) ID 635538.jpg|mały|Stôromiesczi [[Rôtësz]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]]] [[Gala]] Wrãczeniô Medalu Stolema (téż Gala Przekôzaniô Medalu Stolëma) òdbiwô sã w Stôromiesczim [[Rôtësz|Rôtëszù]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Kandidatów do nôdgrodë mòże zgłosëc kòżdi, wësëłającë zgłoszenié do karna sztudérów. Wëbiéru dokònywô Kapituła Medalu, jaką twòrzą fùlprawny nôleżnicë Karno Sztudérów „Pòmòraniô”<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-2-januara-kleka-02-01-2020/</ref><ref>https://www.gazetakaszubska.org/36668/gala-wreczenia-medali-stolema-juz-w-sobote</ref>. == Laùreacë Medalu Stolema == === XX wiek === {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XX wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[1967]]</center> | Aleksander Arendt, Kónstanti Bączkòwsczi, Jón Léón Łuka, Agùstin Necel, Edmùnd Pùzdrowsczi, [[Léòkadiô Trepczik]], [[Jón Trepczik]] |- | <center>[[1968]]</center> |[[Jón Piépka]], [[Bernat Sëchta]], [[Izabella Trojanowskô]] |- | <center>[[1969]]</center> |Tadeusz Bòlduan, [[Józef Brusczi]], [[Ryszard Kukier]], Frido Metsk, Róża Òstrowskô, Marión Kòłodzéj, Tadeùsz Minc |- | <center>[[1970]]</center> |[[Gerat Labùda]], [[Marión Mòkwa]], Òtiliô Szczukòwskô, Léòn Roppel, Anna Òstrowskô, Helena Knut, Władisława Wisniewskô |- | <center>[[1971]]</center> | Andrzéj Bùkòwsczi, Frãcëszk Fenikòwsczi, Henrik Jabłońsczi, [[Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Kaszëbë|Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca „Kaszëbë” z Kartuz]] |- | <center>[[1972]]</center> |Stanisłôw Gerszewsczi, [[Wòjcech Czedrowsczi]], [[Alojzy Nôgel]] |- | <center>[[1973]]</center> | Kònrôd Cechanowsczi, Sztefaniô Liszkòwskô-Skùrowô, [[Ferdinand Neureiter]], [[Julión Ridzkòwsczi]], Stanisłôw Wësecczi, Jerzi Piankòwsczi, Kaszëbsczé Karno Piesni i Tuńca Bëtowsczi Zemie |- | <center>[[1974]]</center> |Bòlesłôw Fac, Zofiô Janukòwicz-Pòbłockô, [[Anna Łajming]], Wawrzińc Samp |- | <center>[[1975]]</center> |Anna Jachnina, [[Stanisłôw Pestka]], Zdzysłôw Stieber |- | <center>[[1976]]</center> |Frãcëszk Mamùszka, [[Stanisłôw Òkóń]], [[Alesz Trojanowsczi]], [[Fabrika Stołowi Pòrcelanë|Fabrika Stołowi Pòrcelanë „Lubiana” w Łubianie]] |- | <center>[[1977]]</center> |[[Aleksander Labùda]], Izajôsz Rzepa, [[Aleksander Tomaczkòwsczi]] |- | <center>[[1978]]</center> |Lech Bądkòwsczi, [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], Nôùkòwò Stowôra w Torniu |- | <center>[[1979]]</center> |Hanna Pòpòwskô-Tabòrskô, Róman Klim |- | <center>[[1980]]</center> |[[Édmùnd Kamińsczi]], Kadzmiérz Òstrowsczi, [[Frãcëszk Tréder]] |- | <center>[[1981]]</center> |''nôdgroda nie òsta przëznónô'' |- | <center>[[1982]]</center> | [[Józef Ceynowa]], Władisłôw Kirstein, Féliks Marszałkòwsczi, [[Paweł Szefka]], Aktorskò-Téatrowé Karno „Szopczi” z Lãbòrga |- | <center>[[1983]]</center> | [[Jón Drzéżdżón]], [[Édwôrd Bréza]], [[Jerzi Tréder]], [[Friedhelm Hinze]] |- | <center>[[1984]]</center> |Léónôrd Brzezyńsczi, Marijô Kòwalewskô, Romùald Łukòwicz |- | <center>[[1985]]</center> | [[Jerzi Samp]], Róman Wapińsczi, [[Günter Grass]] |- | <center>[[1986]]</center> | Władisłôw Odińc |- | <center>[[1987]]</center> | Marión Biskùp, Kristina Szalasnô, Fòlkloristiczné Karno „Hòpòwianie” |- | <center>[[1988]]</center> | [[Eùgeniusz Gòłąbk]], [[Antón Peplińsczi]], Jón Własniewsczi, Kaszëbsczé Karno „Kòleczkòwianie” |- | <center>[[1989]]</center> | Elżbiéta Zawackô, [[Frãcëszk Grëcza]], Karno „Tëchlińsczé Skrzatë” |- | <center>[[1990]]</center> | [[Marión Miotk]], Jerzi Knyba |- | <center>[[1991]]</center> | Mark Latoszk z karnã socjologów, [[Stanisłôw Janka]] |- | <center>[[1992]]</center> | Karno Piesni i Tuńca „Serakòjce”, Tadeùsz Gleinert, [[Bògùsłôw Głodowsczi]] |- | <center>[[1993]]</center> | Jón Perszón, Genowefa Pałubickô, [[Jerzi Stachùrsczi]], karno „Mòdrôczi” z Parchòwa i „Mòdrôczczi” z Nôklë |- | <center>[[1994]]</center> | Zygmùnd Szultka, [[Witóld Bòbrowsczi]], Kónrôd Kòbiéla i Andrzéj Kòbiéla |- | <center>[[1995]]</center> | Kadzmiérz Raepke, Henrik Mross |- | <center>[[1996]]</center> | [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wanda Czedrowskô]], [[Józef Chełmòwsczi]], Mark Biczkòwsczi |- |<center>[[1997]]</center> |Felicjô Baska-Bòrzëszkòwskô, [[Jón Walkùsz]], Frãcëszk Kwidzyńsczi, Édwôrd Rimar, Kaszëbsczé Lëdowé Karno „Krëbane” z Brus |- |<center>[[1998]]</center> |[[Władisłôw Szulëst]], Bruno Cërocczi, Schola Cantorum Gedanensis |- |<center>[[1999]]</center> |Inga Mach, [[Eùgeniusz Prëczkòwsczi]], Anna Żurakòwskô, Janusz Żurakòwsczi |- |<center>[[2000]]</center> |[[Marión Selin]], Edmùnd Szczesôk |} === XXI wiek === {| class="wikitable mw-collapsible collapsible" style="width:80%;" |- ! colspan="2" align="center" style="background-color:#000"| <span style="color:white">Laùreacë Medalu Stolema w XXI wiekù</span> |- ! style="background-color:gold"| <small>Rok</small> ! style="background-color:gold"| <small>Laùreacë</small> |- | <center>[[2001]]</center> | [[Tadeùsz Gòcłowsczi]], [[Janusz Kòwalsczi]] |- | <center>[[2002]]</center> | Jerzi Dąbrowa-Januszewsczi, [[Danuta Pioch]] |- | <center>[[2003]]</center> | [[Karno Piesni i Tuńca Bazunë miona Aleksandra Tomaczkòwsczégò|Karno Piesni i Tuńca „Bazunë” z Żukòwa]], [[Cezari Òbracht-Prondzyńsczi]] (nie przëjął nôdgrodë) |- | <center>[[2004]]</center> | Jowita Kãcyńskô, Janusz Kùtta |- | <center>[[2005]]</center> | Tadeùsz Linkner, [[Teréza Hoppe]], Stanisłôw Geppert |- | <center>[[2006]]</center> | [[Witosława Frankòwskô]], [[Duszan Pażdżersczi]], [[Donôld Tusk]] |- | <center>[[2007]]</center> | [[Tomôsz Fópka]] |- | <center>[[2008]]</center> | Klub Sztudérów „Jutrzniô” |- | <center>[[2009]]</center> | [[Ida Czajinô]], [[Róman Drzéżdżón]] |- | <center>[[2010]]</center> | [[Adam Riszard Sykòra]], Zbigniew Jankòwsczi |- | <center>[[2011]]</center> | [[Danuta Szténka]], Andrzéj Gąsorowsczi |- | <center>[[2012]]</center> | [[Dawid Szulëst]], Kaszëbsczé Òglowòsztôłcącé Liceùm w Brusach |- | <center>[[2013]]</center> | [[Jerzi Nacel]] |- | <center>[[2014]]</center> | [[Wanda Kiżewskô]], [[Bòżena Ùgòwskô]] |- | <center>[[2015]]</center> | Aleksandra Kùcharskô-Szefler, Jaromir Szroeder |- | <center>[[2016]]</center> | Kadzmiérz Ickiewicz |- | <center>[[2017]]</center> | [[Róman Skwiercz]] |- | <center>[[2018]]</center> | Maria Pająkòwskô-Kãsëkòwô, Władisłôw Czarnowsczi |- | <center>[[2019]]</center> | Jadwiga Kirkòwskô |- | <center>[[2020]]</center> | Mark Cybùlsczi, [[Édmùnd Szëmikòwsczi]] |- | <center>[[2021]]</center> | Edmùnd Zelińsczi |- | <center>2022</center> | Maria Krosnickô |- | <center>2023</center> | dr Dariusz Majkòwsczi<ref>[https://web.archive.org/web/20240314110707/http://pomorania.kaszubi.eu/2024/01/medal-stolema-2023-dla-dariusza.html Medal Stolema 2023 dla Dariusza Majkowskiego], pomorania.kaszubi.eu, 23 stëcznika 2024, Wayback Machine, web.archive.org, dost. 30 czerwińca 2026.</ref> |- | <center>2024</center> | dr [[Justina Pòmierskô]], prof. [[Daniél Kalinowsczi]] |- | <center>2025</center> | [[Artur Jablonsczi|Artur Jabłońsczi]] |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-03-21|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Stolem (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Nôdgroda]] |col3= === Jiné nôdgrodë === {{#categorytree:Nôdgrodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422142520/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema https://pomorania.com/projekty/medal-stolema] * https://web.archive.org/web/20260522202031/https://bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/publication/45377/edition/39532?language=pl {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medal Stolema| ]] 0qb4goe1ldjemvt35zdcebg4ycumop6 Mònegasczi dialekt 0 11937 215596 197578 2026-09-26T08:41:25Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Mònegasczi jãzëk]] do [[Mònegasczi dialekt]] 197578 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street_sign_in_Monégasc-French_in_MonacoVille.jpg|mały|Tôfla z mionem ùlëcë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi''' (mòn. ''munegascu)'' jãzëk, abò dialekt [[Ligùrsczi jãzëk|jãzëka ligùrsczégò]] - słëchô do romańsczégò karna jãzëków. Òn szlachùje za [[Italsczi jãzëk|jitalsczim jãzëkã]]. To je rodnô mòwa Mònegasków (lëdzy z [[Mònakò|Mònaka]]), gôdô nią kòl 8400 lëdzy. Ùczą gò w szkòłach nimò, że nie je ùrzãdnim jãzëkã krôju, je nim [[Francësczi jãzëk|francësczi]]. == Klasyfikacjô == Je partã jãzëków zôpôdnoromańsczëch. Mònagesczi szlachùje baro za genuisczim dialektã. Szlachùje téż za òksëtańsczim jãzëkã. Mònegasczi jak jinszë dialektë ligùrsczégò pòchòdzi z [[Łacyńsczi jãzëk|łacëżnë]]. Pò mònegaskù je terô gôdóné w nôrdòwozôpôdny [[Italskô|Jitalsce]] ë półniowopòrenkòwy [[Francëjô|Francëje]]. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] qrz9x4drajqztoi526gxm9llu1uvsej 215600 215596 2026-09-26T09:04:26Z Terrus38 14026 rozwiniãcé artikla 215600 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street_sign_in_Monégasc-French_in_MonacoVille.jpg|mały|Tôfla z mionã sztrasë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi dialekt''' ({{Jãz.|mc}} ''munegascu'' &#x5B;muneˈɡasku&#x5D;) – òdmiana [[Ligùrijsczi jãzëk|ligùrijsczégò jãzëka]] ùżiwónô w [[Mònakò|Mònakù]]. Béł to pòwszechno brëkòwóny jãzëk ksãstwa na òpis do 1911, czej francësczi òstôł jedurnym wëkładowim jãzëkã w pùbliczny edukacje. Nawetka we wëznaniowëch szkòłach béł mòckò òdrôdzóny, a w pùblicznym żëcym sprowadzony do randżi „patois”. Ju w 20. latach XX wiekù gôdka bëła zagrożonô wëdżinienim.<ref name=":0" /> Dzysdnia francësczi dërch je jedurnym òficjalnym jãzëkã Mònaka, mònegasczi je ale trzimóny jakno element kùlturalny juwernotë kraju i dô wiele starów, abë pòdtrzëmëwac a rewitalizowac nã mòwã. Mònegasczi mô regùlëjącé cało a lëteracczi sztandard apartny òd ligùrijsczégò. Je òbrzeszkòwim przedmiotã w spòdleczny i strzédny szkòle, to dô doroczny jãzëkòwi kònkùrs dlô szkòlôków, jaczim przewòdzy sóm princ. Jistnieją téż darmòwé ùczbë sczerowóné do dozdrzeniałëch, jaczé òrganizëje Nôrodny Kòmitet na rzecz Mònegasczich Tradicjów. == Historiô == Pierszé pisóné szlachë mònegasczégò pòjawiłë sã midzë 1721 a 1729 w kòrespòndencje Antonia I z córką Lujizą Hipòlitą, jak téż w czile notarialnëch aktach, ale jãzëk przédno dërchôł w gôdóny fòrmie. Pòpùlacja Mònaka wzrosła z 1200 mieszkańców w 1860 do 22000 w 1880; mònegasczi nalôzł sã w zagrôżbie przez wiôldżi napłiw cëzëch robòtników a rozwij [[Pidżin|pidżinu]] miészającégò [[Prowansalsczi jãzëk|prowansalsczi]], [[Piedmòncczi jãzëk|piedmòncczi]], [[Kòrsykańsczi jãzëk|kòrsykańsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] ë ligùrijsczi. Òb nen czas mònegasczi òstôł zakôzóny w szkòłach a starszi zachãcywelë swòje dzecë do gôdaniô pò francëskù. W 1927, Louis Notari pòdjimnął sã kòdifikacje pisónégò jãzëka, inspirëjącë sã francësczim a włosczim pisënkã. Pierszô mònegaskô gramatika a słowôrz pòjawiłë sã w 1960 ë 1963. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] nxhfeukl4ftkk02ruxf5gzrrl519m0g 215601 215600 2026-09-26T09:06:53Z Terrus38 14026 przëpis 215601 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street_sign_in_Monégasc-French_in_MonacoVille.jpg|mały|Tôfla z mionã sztrasë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi dialekt''' ({{Jãz.|mc}} ''munegascu'' &#x5B;muneˈɡasku&#x5D;) – òdmiana [[Ligùrijsczi jãzëk|ligùrijsczégò jãzëka]] ùżiwónô w [[Mònakò|Mònakù]]. Béł to pòwszechno brëkòwóny jãzëk ksãstwa na òpis do 1911, czej francësczi òstôł jedurnym wëkładowim jãzëkã w pùbliczny edukacje. Nawetka we wëznaniowëch szkòłach béł mòckò òdrôdzóny, a w pùblicznym żëcym sprowadzony do randżi „patois”. Ju w 20. latach XX wiekù gôdka bëła zagrożonô wëdżinienim<ref>{{Cytuj starnã|titel=Il monegasco, una lingua che si studia a scuola ed e' obbligatoria|url=https://www.miglioverde.eu/monegasco-lingua-si-studia-scuola-ed-obbligatoria/|aùtór=Mauro Marabini|data=2014-09-15|data przëstãpù=2026-05-28|òpùblikòwóny=Miglioverde|jãzëk=it}}</ref>. Dzysdnia francësczi dërch je jedurnym òficjalnym jãzëkã Mònaka, mònegasczi je ale trzimóny jakno element kùlturalny juwernotë kraju i dô wiele starów, abë pòdtrzëmëwac a rewitalizowac nã mòwã. Mònegasczi mô regùlëjącé cało a lëteracczi sztandard apartny òd ligùrijsczégò. Je òbrzeszkòwim przedmiotã w spòdleczny i strzédny szkòle, to dô doroczny jãzëkòwi kònkùrs dlô szkòlôków, jaczim przewòdzy sóm princ. Jistnieją téż darmòwé ùczbë sczerowóné do dozdrzeniałëch, jaczé òrganizëje Nôrodny Kòmitet na rzecz Mònegasczich Tradicjów. == Historiô == Pierszé pisóné szlachë mònegasczégò pòjawiłë sã midzë 1721 a 1729 w kòrespòndencje Antonia I z córką Lujizą Hipòlitą, jak téż w czile notarialnëch aktach, ale jãzëk przédno dërchôł w gôdóny fòrmie. Pòpùlacja Mònaka wzrosła z 1200 mieszkańców w 1860 do 22000 w 1880; mònegasczi nalôzł sã w zagrôżbie przez wiôldżi napłiw cëzëch robòtników a rozwij [[Pidżin|pidżinu]] miészającégò [[Prowansalsczi jãzëk|prowansalsczi]], [[Piedmòncczi jãzëk|piedmòncczi]], [[Kòrsykańsczi jãzëk|kòrsykańsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] ë ligùrijsczi. Òb nen czas mònegasczi òstôł zakôzóny w szkòłach a starszi zachãcywelë swòje dzecë do gôdaniô pò francëskù. W 1927, Louis Notari pòdjimnął sã kòdifikacje pisónégò jãzëka, inspirëjącë sã francësczim a włosczim pisënkã. Pierszô mònegaskô gramatika a słowôrz pòjawiłë sã w 1960 ë 1963. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] 2ag69tr8roy3dkw1rbewxpkzp5zmci5 215602 215601 2026-09-26T09:07:45Z Terrus38 14026 215602 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street_sign_in_Monégasc-French_in_MonacoVille.jpg|mały|Tôfla z mionã sztrasë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi dialekt''' ({{Jãz.|mc}} ''munegascu'' &#x5B;muneˈɡasku&#x5D;) – òdmiana [[Ligùrijsczi jãzëk|ligùrijsczégò jãzëka]] ùżiwónô w [[Mònakò|Mònakù]]. Béł to pòwszechno brëkòwóny jãzëk ksãstwa na òpis do 1911, czej francësczi òstôł jedurnym wëkładowim jãzëkã w pùbliczny edukacje. Nawetka we wëznaniowëch szkòłach béł mòckò òdrôdzóny, a w pùblicznym żëcym sprowadzony do randżi „patois”. Ju w 20. latach XX wiekù gôdka bëła zagrożonô wëdżinienim<ref>{{Cytuj starnã|titel=Il monegasco, una lingua che si studia a scuola ed e' obbligatoria|url=https://www.miglioverde.eu/monegasco-lingua-si-studia-scuola-ed-obbligatoria/|aùtór=Mauro Marabini|data=2014-09-15|data przëstãpù=2026-05-28|òpùblikòwóny=Miglioverde|jãzëk=it}}</ref>. Dzysdnia francësczi dërch je jedurnym òficjalnym jãzëkã Mònaka, mònegasczi je ale trzimóny jakno element kùlturalny juwernotë kraju i dô wiele starów, abë pòdtrzëmëwac a rewitalizowac nã mòwã. Mònegasczi mô regùlëjącé cało a lëteracczi sztandard apartny òd ligùrijsczégò. Je òbrzeszkòwim przedmiotã w spòdleczny i strzédny szkòle, to dô doroczny jãzëkòwi kònkùrs dlô szkòlôków, jaczim przewòdzy sóm princ. Jistnieją téż darmòwé ùczbë sczerowóné do dozdrzeniałëch, jaczé òrganizëje Nôrodny Kòmitet na rzecz Mònegasczich Tradicjów. == Historiô == Pierszé pisóné szlachë mònegasczégò pòjawiłë sã midzë 1721 a 1729 w kòrespòndencje Antonia I z córką Lujizą Hipòlitą, jak téż w czile notarialnëch aktach, ale jãzëk przédno dërchôł w gôdóny fòrmie. Pòpùlacja Mònaka wzrosła z 1200 mieszkańców w 1860 do 22000 w 1880; mònegasczi nalôzł sã w zagrôżbie przez wiôldżi napłiw cëzëch robòtników a rozwij [[Pidżin|pidżinu]] miészającégò [[Prowansalsczi jãzëk|prowansalsczi]], [[Piedmòncczi jãzëk|piedmòncczi]], [[Kòrsykańsczi jãzëk|kòrsykańsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] ë ligùrijsczi. Òb nen czas mònegasczi òstôł zakôzóny w szkòłach a starszi zachãcywelë swòje dzecë do gôdaniô pò francëskù. W 1927, Louis Notari pòdjimnął sã kòdifikacje pisónégò jãzëka, inspirëjącë sã francësczim a włosczim pisënkã. Pierszô mònegaskô gramatika a słowôrz pòjawiłë sã w 1960 ë 1963. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] <references /> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} 5qqvojlxcm3f2mudvero52hfj95nggi 215610 215602 2026-09-26T10:57:59Z Iketsi 3254 lij-MC 215610 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street_sign_in_Monégasc-French_in_MonacoVille.jpg|mały|Tôfla z mionã sztrasë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi dialekt''' ({{jãz.|lij-MC}} ''munegascu'' &#x5B;muneˈɡasku&#x5D;) – òdmiana [[Ligùrijsczi jãzëk|ligùrijsczégò jãzëka]] ùżiwónô w [[Mònakò|Mònakù]]. Béł to pòwszechno brëkòwóny jãzëk ksãstwa na òpis do 1911, czej francësczi òstôł jedurnym wëkładowim jãzëkã w pùbliczny edukacje. Nawetka we wëznaniowëch szkòłach béł mòckò òdrôdzóny, a w pùblicznym żëcym sprowadzony do randżi „patois”. Ju w 20. latach XX wiekù gôdka bëła zagrożonô wëdżinienim<ref>{{Cytuj starnã|titel=Il monegasco, una lingua che si studia a scuola ed e' obbligatoria|url=https://www.miglioverde.eu/monegasco-lingua-si-studia-scuola-ed-obbligatoria/|aùtór=Mauro Marabini|data=2014-09-15|data przëstãpù=2026-05-28|òpùblikòwóny=Miglioverde|jãzëk=it}}</ref>. Dzysdnia francësczi dërch je jedurnym òficjalnym jãzëkã Mònaka, mònegasczi je ale trzimóny jakno element kùlturalny juwernotë kraju i dô wiele starów, abë pòdtrzëmëwac a rewitalizowac nã mòwã. Mònegasczi mô regùlëjącé cało a lëteracczi sztandard apartny òd ligùrijsczégò. Je òbrzeszkòwim przedmiotã w spòdleczny i strzédny szkòle, to dô doroczny jãzëkòwi kònkùrs dlô szkòlôków, jaczim przewòdzy sóm princ. Jistnieją téż darmòwé ùczbë sczerowóné do dozdrzeniałëch, jaczé òrganizëje Nôrodny Kòmitet na rzecz Mònegasczich Tradicjów. == Historiô == Pierszé pisóné szlachë mònegasczégò pòjawiłë sã midzë 1721 a 1729 w kòrespòndencje Antonia I z córką Lujizą Hipòlitą, jak téż w czile notarialnëch aktach, ale jãzëk przédno dërchôł w gôdóny fòrmie. Pòpùlacja Mònaka wzrosła z 1200 mieszkańców w 1860 do 22000 w 1880; mònegasczi nalôzł sã w zagrôżbie przez wiôldżi napłiw cëzëch robòtników a rozwij [[Pidżin|pidżinu]] miészającégò [[Prowansalsczi jãzëk|prowansalsczi]], [[Piedmòncczi jãzëk|piedmòncczi]], [[Kòrsykańsczi jãzëk|kòrsykańsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] ë ligùrijsczi. Òb nen czas mònegasczi òstôł zakôzóny w szkòłach a starszi zachãcywelë swòje dzecë do gôdaniô pò francëskù. W 1927, Louis Notari pòdjimnął sã kòdifikacje pisónégò jãzëka, inspirëjącë sã francësczim a włosczim pisënkã. Pierszô mònegaskô gramatika a słowôrz pòjawiłë sã w 1960 ë 1963. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] 1z15fzai6e85d7od15vikm96nj8i0oo 215616 215610 2026-09-26T11:06:42Z Iketsi 3254 Òbrôzk 215616 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Street sign in Monégasc-French in MonacoVille (cropped).jpg|mały|Tôfla z mionã sztrasë pò [[Francësczi jãzëk|francëskù]] ë mònegaskù.]] '''Mònegasczi dialekt''' ({{jãz.|lij-MC}} ''munegascu'' &#x5B;muneˈɡasku&#x5D;) – òdmiana [[Ligùrijsczi jãzëk|ligùrijsczégò jãzëka]] ùżiwónô w [[Mònakò|Mònakù]]. Béł to pòwszechno brëkòwóny jãzëk ksãstwa na òpis do 1911, czej francësczi òstôł jedurnym wëkładowim jãzëkã w pùbliczny edukacje. Nawetka we wëznaniowëch szkòłach béł mòckò òdrôdzóny, a w pùblicznym żëcym sprowadzony do randżi „patois”. Ju w 20. latach XX wiekù gôdka bëła zagrożonô wëdżinienim<ref>{{Cytuj starnã|titel=Il monegasco, una lingua che si studia a scuola ed e' obbligatoria|url=https://www.miglioverde.eu/monegasco-lingua-si-studia-scuola-ed-obbligatoria/|aùtór=Mauro Marabini|data=2014-09-15|data przëstãpù=2026-05-28|òpùblikòwóny=Miglioverde|jãzëk=it}}</ref>. Dzysdnia francësczi dërch je jedurnym òficjalnym jãzëkã Mònaka, mònegasczi je ale trzimóny jakno element kùlturalny juwernotë kraju i dô wiele starów, abë pòdtrzëmëwac a rewitalizowac nã mòwã. Mònegasczi mô regùlëjącé cało a lëteracczi sztandard apartny òd ligùrijsczégò. Je òbrzeszkòwim przedmiotã w spòdleczny i strzédny szkòle, to dô doroczny jãzëkòwi kònkùrs dlô szkòlôków, jaczim przewòdzy sóm princ. Jistnieją téż darmòwé ùczbë sczerowóné do dozdrzeniałëch, jaczé òrganizëje Nôrodny Kòmitet na rzecz Mònegasczich Tradicjów. == Historiô == Pierszé pisóné szlachë mònegasczégò pòjawiłë sã midzë 1721 a 1729 w kòrespòndencje Antonia I z córką Lujizą Hipòlitą, jak téż w czile notarialnëch aktach, ale jãzëk przédno dërchôł w gôdóny fòrmie. Pòpùlacja Mònaka wzrosła z 1200 mieszkańców w 1860 do 22000 w 1880; mònegasczi nalôzł sã w zagrôżbie przez wiôldżi napłiw cëzëch robòtników a rozwij [[Pidżin|pidżinu]] miészającégò [[Prowansalsczi jãzëk|prowansalsczi]], [[Piedmòncczi jãzëk|piedmòncczi]], [[Kòrsykańsczi jãzëk|kòrsykańsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] ë ligùrijsczi. Òb nen czas mònegasczi òstôł zakôzóny w szkòłach a starszi zachãcywelë swòje dzecë do gôdaniô pò francëskù. W 1927, Louis Notari pòdjimnął sã kòdifikacje pisónégò jãzëka, inspirëjącë sã francësczim a włosczim pisënkã. Pierszô mònegaskô gramatika a słowôrz pòjawiłë sã w 1960 ë 1963. == Òbaczë téż == * [[Mònakò]] * [[Italsczi jãzëk]] * [[Francësczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Romańsczé jãzëczi]] g0khdsxpsecc1nu7cgowujkt989m8h3 Potentilla anserina 0 12187 215507 189382 2026-09-25T17:37:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù]] 215507 wikitext text/x-wiki #TAM [[Gãsé zelé]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù]] lsot1m4j6nl87p7lcjwrrr7k6o7ib9l 215567 215507 2026-09-25T20:43:06Z Iketsi 3254 (syn.) 215567 wikitext text/x-wiki #TAM [[Gãsé zelé]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù (syn.)]] fwgmh7qlfyphks20nmv68tvn9zuo57j Mònarchiô 0 12389 215482 215265 2026-09-25T16:19:20Z DawnyTest 14843 215482 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Royal crown - Heraldischer Atlas (147953875).jpg|mały|Kòróna, symból wëszëznë mònarchë]] '''Mònarchiô''' je [[Fòrma państwa|fòrmą państwa]], chtërnégò przédnikã je mònarcha (np. król, césôrz, ksążã ëtp)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20240601162628/https://encyklopedia.interia.pl/historia/slownik-pojec/news-monarchia,nId,1977099 Monarchia] Encyklopedia Interia</ref>. == Dzysdniowé fòrmë mònarchii == * absolutnô mònarchiô – mònarchiô, gdze przédnik ma nieògrańczonô wëszëznã<ref>[https://web.archive.org/web/20250810025055/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-absolutna;3942921.html monarchia absolutna] Encyklopedia PWN</ref> * kònstitucyjnô mònarchiô – mònarchiô, gdze [[kònstitucjô]] ògrańczô wëszëznã przédnika<ref>[https://web.archive.org/web/20230610164930/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-konstytucyjna;3942923.html monarchia konstytucyjna] Encyklopedia PWN</ref> * parlameńtarnô mònarchiô – mònarchiô, gdze rząd dzelë wëszëznã z [[Parlameńt|parlameńtã]] ë ògrańczô wëszëznã mònarchë<ref name=":0" /> == Mònarchie na swiece == [[Òbrôzk:Modern Monarchies.svg|mały|<span style="color:#AA0000;font-weight:;">czerwòny</span> – absolutné mònarchie<br><span style="color:#D45500;font-weight:;">apfelzynowi</span> – kònstitucyjné mònarchie<br><span style="color:#285F27;font-weight:;">zelony</span> – parlameńtarné mònarchie<br><span style="color:#FF00FF;font-weight:;">różewi</span> – plemienné mònarchie<br><span style="color:#FBCE00;font-weight:;">żôłti</span> – ''quasimònarchie'']] === Eùropa === * [[Andora]] * [[Belgijskô|Belgiô]] * [[Duńskô]] * [[Szpańskô]] * [[Néderlandzkô]] * [[Liechtenstein]] * [[Luksembùrg]] * [[Mònakò]] * [[Norweskô]] * [[Szwédzkô]] * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Watikan]] === Azjô === * [[Saudijskô Arabiô|Saudijskô Arabijô]] * [[Bahrajn]] * [[Bhutan]] * [[Brunei]] * [[Japóńskô]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kùwejt]] * [[Malezjô]] * [[Òman]] * [[Tajlandiô]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] === Afrika === * [[Eswatini]] * [[Lesotho]] * [[Marokò]] === Amerika === * [[Antigùa i Barbuda]] * [[Bahamë]] * [[Belize]] * [[Grenada]] * [[Jamajka]] * [[Kanada]] * [[Saint Kitts i Nevis]] * [[Saint Lucia]] * [[Saint Vincent i Grenadinë]] === Australiô i Òceaniô === * [[Aùstraliô]] * [[Fidżi]] * [[Nowô Zélandiô]] * [[Òstrowë Salomòna]] * [[Papùa-Nowô Gwineja]] * [[Samòa]] * [[Tonga]] * [[Tuvalu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fòrmy państwa]] [[Kategòrëjô:Pòlitika]] ojsqb3w91t1e07sq2i4vv0m9opgrvij 215498 215482 2026-09-25T17:15:50Z Iketsi 3254 /* Azjô */ -|Saudijskô Arabijô 215498 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Royal crown - Heraldischer Atlas (147953875).jpg|mały|Kòróna, symból wëszëznë mònarchë]] '''Mònarchiô''' je [[Fòrma państwa|fòrmą państwa]], chtërnégò przédnikã je mònarcha (np. król, césôrz, ksążã ëtp)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20240601162628/https://encyklopedia.interia.pl/historia/slownik-pojec/news-monarchia,nId,1977099 Monarchia] Encyklopedia Interia</ref>. == Dzysdniowé fòrmë mònarchii == * absolutnô mònarchiô – mònarchiô, gdze przédnik ma nieògrańczonô wëszëznã<ref>[https://web.archive.org/web/20250810025055/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-absolutna;3942921.html monarchia absolutna] Encyklopedia PWN</ref> * kònstitucyjnô mònarchiô – mònarchiô, gdze [[kònstitucjô]] ògrańczô wëszëznã przédnika<ref>[https://web.archive.org/web/20230610164930/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-konstytucyjna;3942923.html monarchia konstytucyjna] Encyklopedia PWN</ref> * parlameńtarnô mònarchiô – mònarchiô, gdze rząd dzelë wëszëznã z [[Parlameńt|parlameńtã]] ë ògrańczô wëszëznã mònarchë<ref name=":0" /> == Mònarchie na swiece == [[Òbrôzk:Modern Monarchies.svg|mały|<span style="color:#AA0000;font-weight:;">czerwòny</span> – absolutné mònarchie<br><span style="color:#D45500;font-weight:;">apfelzynowi</span> – kònstitucyjné mònarchie<br><span style="color:#285F27;font-weight:;">zelony</span> – parlameńtarné mònarchie<br><span style="color:#FF00FF;font-weight:;">różewi</span> – plemienné mònarchie<br><span style="color:#FBCE00;font-weight:;">żôłti</span> – ''quasimònarchie'']] === Eùropa === * [[Andora]] * [[Belgijskô|Belgiô]] * [[Duńskô]] * [[Szpańskô]] * [[Néderlandzkô]] * [[Liechtenstein]] * [[Luksembùrg]] * [[Mònakò]] * [[Norweskô]] * [[Szwédzkô]] * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Watikan]] === Azjô === * [[Saudijskô Arabiô]] * [[Bahrajn]] * [[Bhutan]] * [[Brunei]] * [[Japóńskô]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kùwejt]] * [[Malezjô]] * [[Òman]] * [[Tajlandiô]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] === Afrika === * [[Eswatini]] * [[Lesotho]] * [[Marokò]] === Amerika === * [[Antigùa i Barbuda]] * [[Bahamë]] * [[Belize]] * [[Grenada]] * [[Jamajka]] * [[Kanada]] * [[Saint Kitts i Nevis]] * [[Saint Lucia]] * [[Saint Vincent i Grenadinë]] === Australiô i Òceaniô === * [[Aùstraliô]] * [[Fidżi]] * [[Nowô Zélandiô]] * [[Òstrowë Salomòna]] * [[Papùa-Nowô Gwineja]] * [[Samòa]] * [[Tonga]] * [[Tuvalu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fòrmy państwa]] [[Kategòrëjô:Pòlitika]] 4wjdfa8cfc3kkuu55bgzemhhf2l6kwk Szablóna:Jãz. 10 12522 215598 214792 2026-09-26T08:43:02Z Terrus38 14026 215598 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |mc=mòn.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:Jãz./starna]] <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> 98oo32pi5175yi5utflfnudyk6izv2w 215611 215598 2026-09-26T10:58:12Z Iketsi 3254 mc to nie kod ISO 639 215611 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{Jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:Jãz./starna]] <pre> {{Jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{Jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|de}}</nowiki></code> :{{Jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|en}}</nowiki></code> :{{Jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|es}}</nowiki></code> :{{Jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{Jãz.|la}}</nowiki></code> :{{Jãz.|la}} ---- </noinclude> srqkzbhpanfzu5qzystag5z0pp9rvmg 215613 215611 2026-09-26T10:59:17Z Iketsi 3254 j 215613 wikitext text/x-wiki <includeonly><abbr title="{{jãz./starna|{{{1|}}}}}">{{No self link|{{jãz./starna|{{{1|}}}}}|{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arab.<!--?--> |be=biôłor.<!-- {{RKJ|2013|93}}, téż biôł. w RKJ 2014 s. 158--> |br=bret.<!--?--> |bg=bùłg.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż bùł. w RKJ 2014 s. 158--> |ca=kat.<!--?--> |cs=czes.<!--{{RKJ|2020|31}}--> |csb|kaszëbsczi=kasz.<!--{{RKJ|2014|153}}--> |da=duń.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |de=niem.<!--{{RKJ|2014|187}}--> |dsb=dólnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |en=an.<!--{{RKJ|2013|93}}, téż ang. {{RKJ|2015|198}}--> |es=szp.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |et=est.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |fa=pers.<!--?--> |fi=fiń.<!--fin. w {{RKJ|2013|98}}, ale fińsczi jãzëk--> |fr=fr.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |gl=galic.<!--pl--> |gmh=strz.-wës.-miem.<!--?--> |gr=gr.<!--nowògr. w {{RKJ|2013|98}}; gr. w {{RKJ|2015|126}}--> |grc=stôrogr.<!--{{RKJ|2015|126}}--> |gsw=gsw.<!--?--> |hbs=serb.-chòrw.<!--?--> |he=hebr.<!--{{RKJ|2016|171}}--> |hr=chòrw.<!--?--> |hsb=górnołuż.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |hu=wãg.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |hy=òrm.<!--?--> |is=isl.<!--?--> |it=ital.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |ja=jap.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ka=grëz.<!--?--> |kk=kaz.<!--?--> |kl=gren.<!--?--> |ko=kòr.<!--{{RKJ|2013|135}}--> |ky=kirg.<!--?--> |la=łac.<!--{{RKJ|2014|154}}--> |lt=lët.<!--lit. w {{RKJ|2013|98}}, ale lit.=liturgiczno w {{RKJ|2012|66}} i jest Lëtwa i Lëtewsczi --> |lu=luks.<!--?--> |lv=łot.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |lij-MC=mòn.<!--?--> |mk=mac.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |nds=dólnomiem.<!--(RKJ|2014|149); téż dniem. {{RKJ|2014|187}}--> |nl=hòl.<!--{{RKJ|2013|93}}; néderl?--> |no=nor.<!--?--> |pl=pòl.<!--{{RKJ|2014|149}}--> |pox=pòł. |prg=prës. |pt=pòrt.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |rm=romansz<!--?--> |ro=rum.<!--{{RKJ|2013|98}}--> |ru=rus.<!--{{RKJ|2013|93}}--> |sk=słow.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sl=słwn.<!--{{RKJ|2013|102}}--> |sq=alb.<!--?--> |sr=serb.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |sv=szw.<!--{{RKJ|2013|104}}--> |szl=szl.<!--ISO 639-3--> |tr=tër.<!--?--> |tg=tadż.<!--?--> |tk=turkm.<!--ISO 639-2--> |uk=ùkr.<!--{{RKJ|2014|158}}--> |wym=wël.<!--?--> |vi=wiet.<!--?--> |yi=jid.<!--?--> |zh=chin.<!--{{RKJ|2013|135}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasł.<!--{{RKJ|2008|109}}--> |pie=pie.<!--?--> <!--Skrócënczi i symbòle stosowóné w słowarzu Ramùłta (RKJ 2014 187)--> |#default={{{1|}}} }}}}<!-- pom.-niem. – pomorsko-niemieckie //pl:Gwary pomorskie języka dolnoniemieckiego? pr.-niem. – prusko-niemiecki //? śr.-łac. – średniołacińskie //en:Medieval_Latin? Linguist List: lat-med --></abbr></includeonly><noinclude> * [[Szablóna:jãz./starna]] <pre> {{jãz. |1|jãzëk = XX ← kod ISO 639 }} </pre> ---- <code><nowiki>{{jãz.|csb}}</nowiki></code> :{{jãz.|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki></code> :{{jãz.|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|de}}</nowiki></code> :{{jãz.|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|en}}</nowiki></code> :{{jãz.|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|es}}</nowiki></code> :{{jãz.|es}} ---- <code><nowiki>{{jãz.|la}}</nowiki></code> :{{jãz.|la}} ---- </noinclude> p0r9oqg07umhu6camvknw3keebx8qy4 Skłôdanié żëczbów 0 12557 215401 209421 2026-09-25T12:13:35Z Iketsi 3254 Drzeżdżóna→Drzéżdżona 215401 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Uchodźcy polscy w Wielkiej Brytanii podczas Wigilii (21-120).jpg|mały]] '''Skłôdanié żëczbów''' abò '''skłôdanié tczë'''; '''przësyganié wiérnotë''' – òbëczôj. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Życzenia PCK na Boże Narodzenie 1940.png| Òbrôzk:Zyczenia Nowego Roku 1906 (80028247).jpg| Òbrôzk:Zyczenia 7bpanc.png| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jastrë]] * [[Gòdë]] * [[Òpłôtk]] * [[Skłôdanié hołdu]]<ref>https://sloworz.org/word/27589/meaning/32213</ref> * [[Benefis]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} ;pò kaszëbskù * {{YouTube|UEu_EmvJR4I|Jastrowé żëczbë przédniczczi KPZ Bòżenë Ùgòwsczi}} ({{jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20201031171131/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe Blog R. Drzéżdżona: Jastrowé żëczbë (2012)] ({{jãz.|csb}}) * [https://web.archive.org/web/20190922112335/http://belok.kaszubia.com/wiadla/jastrowe-zeczbe-2 Blog R. Drzéżdżona: Jastrowé żëczbë (2019)] ({{jãz.|csb}}) * http://www.szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/140-zyczenia-swiateczne ({{jãz.|csb}}) * https://web.archive.org/web/20260407193716/https://www.kaszubi.pl/news/view/wszetczego-belnego-na-jastre2026 ({{jãz.|csb}}) * https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-zczb-n2254356 ({{jãz.|csb}}) * https://www.instagram.com/kaszubi.pl/p/C1E041foME_/ ({{jãz.|csb}}) * https://farwa.pl/szczestewego-nowego-roku-2022%f0%9f%92%99%f0%9f%8d%80/ ({{jãz.|csb}}) * https://farwa.pl/jastre/ ({{jãz.|csb}}) ;pò pòlskù * [[:pl:b:Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia|Wychowanie do życia w rodzinie/Święta, rocznice i uroczystości rodzinne – jak okazywać pamięć i składać życzenia]] ({{jãz.|pl}}) * {{YouTube|LXrxdXcqX8Y|Jak NIE składać świątecznych życzeń. Mówiąc Inaczej, odc. 97}} * Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Życzenia Świąteczne [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne3 2023], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne5 2024], [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne7 2025] i [https://www.gov.pl/web/gugik/zyczenia-swiateczne8 2026] ({{jãz.|pl}}) ** {{YouTube|v=6PF_FRrFF6c|tit=Film życzenia Wielkanoc 2026 r. — @GUGiKPL|jaz=pl}} ** {{YouTube|v=dZajMK3q5yE|tit=Boże Narodzenie 2025 r. życzenia — @GUGiKPL|jaz=pl}} ** {{YouTube|v=JWKNzohql4Q|tit=Wesołych Świąt Facebook! — Prezydent RP|jaz=pl}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] h3k0ol7x0usr279q1aokwlhso1u094x Kònkùrs 0 12676 215402 213740 2026-09-25T12:13:51Z Iketsi 3254 Drzeżdżóna→Drzéżdżona 215402 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – regùlamin w jaczim je termin i [[nôdgroda]] dlô zwëcãzcy. == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô Mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]] – kònkùrs kaszëbsczi gôdczi (recytatorsczi) * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> – kònkùrs gôdkarstwa * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)|Méster Bëlnégò Czëtaniô]] – kònkùrs kaszëbsczi gôdczi (recytatorsczi) * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> – kònkùrs lëteracczi * [[Kaszëbsczé Diktando]] – kònkùrs kaszëbsczi òrtografie * Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-spiw-n1519446</ref> – kònkùrs mùzyczny == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkùrsë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/page/2/</ref>. === Kònkùrsë lëteracczé === * [[Costerina (kònkùrs)|Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * Kònkùrs „[[Bë nie zabëc mòwë starków]]” m. Jana Drzéżdżona * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) * [[Òglowòpòlsczi kònkùrs lëteracczi m. Jana Trepczika]] ({{jãz.|pl}} Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Jana Trepczyka (na tekst piosenki dla dzieci w języku kaszubskim))<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/trepczyk-jan/</ref> === [[:Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach|Kònkùrsë mùzyczné]] === * [[Kaszëbsczé karaoke]] * [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] – [[festiwal]] i kònkùrs * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]] * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] (téż recytatorsczi) * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie|Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów m. Jana Trepczika w Miszewie]] ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Piosenek Kaszubskich im. J. Trepczyka'') * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 * {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === [[:Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach|Kònkùrsë recytatorsczé]] === * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] (téż mùzyczny) === [[:Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach|Kònkùrsë plasticzné]] === * [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]] * „Jo!/Tak! Jô jem Kaszëba. Chcemë sã spisac dlô Kaszëb”<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-plastyczny-jo-tak-jo-jem-kaszeba-chceme-sa-spisac-dlo-kaszeb/</ref> * Plasticzny kònkùrs „Kaszëbsczé malarstwò na skle”<ref>https://mojestrone.com/artykul/plasticzny-knkrs-n2286965</ref><ref>https://www.biblioteka.lebork.pl/oferta/konkursy/konkurs-kaszubskie-malarstwo-na-szkle/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] – kònkùrs dubbingowi * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> – kònkùrs słowòùtwórczi * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] – kònkùrs wiédzë * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] – kònkùrs wiédzë * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] – kònkùrs wiédzë * [[Mésterstwa Pòlsczi w Zażëwanim Tobaczi]] – [[festiwal]] i kònkùrs szëkòwi * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni – kònkùrs szëkòwi * [[Szpòrt mùszi bëc (festiwal)]] (téż kònkùrs; {{jãz.|pl}} ''Festiwal Humoru Kaszubskiego'') * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ <!-- + RKJ 2017 s. 60 --> === Kònkùrsë òdjimkòwé === == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests * https://aktualnekonkursy.pl/ * https://babaodpolskiego.pl/category/konkurs/ * https://papierowymotyl.pl/konkursy-literackie/ * https://pikpodlaskie.pl/polecane-konkursy-literackie/ * https://pisarze.pl/category/konkursy/ * https://www.e-konkursy.info/tagi/konkursy-literackie * https://www.portal-pisarski.pl/newsy/konkursy-literackie * https://wydawca.com.pl/category/konkursy/konkursy-literackie/ * https://wydawca.com.pl/wykaz-konkursow-literackich/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] 2vt4bakfdicqwonx0rqewld9l0wd26d Moduł:Kòntrola 828 12933 215579 213448 2026-09-25T22:03:02Z Iketsi 3254 : 215579 Scribunto text/plain require("strict") local resources = { title = "Aùtoritatiwnô kòntrola", encyklopediaTitle = "Jinternetowé encyklopedie", otherTitle = "Bùtnowé identifikatorë", catMissingLabel = '[[Kategòrëjô:Aùtoritatiwnô kòntrola brëkùje kaszëbsczi eticzétë]]', editLabelLink = '<span class="wdlink">&#x5B;[[:d:Special:SetLabelDescriptionAliases/%s/csb|<span title="Felënk kaszëbsczi eticzétë">e</span>]]&#x5D;</span>', fallbackLabels = { "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" }, nativeTypes = { "P31", "P279" }, -- type descriptions descriptions = { p = "persóna", k = "òrganizacjô", v = "wëdarzenié", w = "dzeło", s = "dërżeniowé słowò", g = "geògraficzny òbiekt", }, encyklopedie = { "P5058 ETP", --persónë "P6679 ETP", -- kùńsztë "P1417 Britannica", "P5395 The Canadian Encyclopedia", "P3365 Treccani", "P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis "P3123 SEP", "P2924 stôrô БРЭ", "P11514 nowô БРЭ", "P4613 ЕСУ", "P3222 NE.se", "P4854 Uppslagsverket Finland", "P6870 Nacionālā enciklopēdija", "P4342 SNL", "P7666 VLE", "P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana "P8313 DSDE", "P7982 Hrvatska enciklopedija", "P13596 PBM", "P14076 Fragrantica", "P14084 Parfumo", "P4985 TMDB", "P13808 PortableApps" --identyfikator PortableApps }, bonus = { "P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]", --"P402", -- identifikatór relacje OpenStreetMap "P2038", -- identifikatór ResearchGate "P1053", -- ResearcherID "P3829 Publons", "P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identifikatór osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska” "P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej) "P1153 Scopus", "P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor, "P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI), "P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers), "P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature), "P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar, "P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org "P1146 World Athletics", "P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl "P5033 Filmweb.pl", -- identyfikator osoby w Filmweb.pl "P1967 BoxRec", -- identyfikator BoxRec "P2397 YouTube", -- identyfikator kanału w YouTube "P243 OCLC", --identyfikator wydania OCLC "P2036", -- African Plant Database; "P838 BioLib", "P830 EoL", "P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?) "P1747 Flora of China", "P1727 Flora of North America", "P6094 FloraWeb", "P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility "P1421 GRIN", "P3151 iNaturalist", "P961 IPNI", "P815 ITIS", "P685 NCBI", -- NCBI, "P6034 Plant Finder", "P1070", -- PlantList "P5037 Plants of the World", "P3105 Tela Botanica", "P960", -- Tropicos, "P1772 USDA PLANTS", "P821", -- CGNDB, "P6263", -- Mindat, "P842 Fossilworks", "P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera "P10585 CoL", "P2426 xeno-canto", "P10907 Paleobiology Database" } } local has = function (entityId, propertyId) return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0 end local hasAny = function (entityId, properties) for i, v in ipairs(properties) do if has(entityId, v) then return true end end return false end local isHumanPerson = function(entityId) for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then return true end end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") then local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] if (id == 6581097) or (id == 6581072) then return true end end end return false end local sources = { { name = "ISNI", hint = "International Standard Name Identifier", property = "P213", link = function(id) local linkId, x = string.gsub(id, " ", "") return "https://isni.org/isni/"..linkId end, show = function(id) local showId, x = string.gsub(id, " ", "&thinsp;") return showId end, }, { name = "ORCID", hint = "ORCID", property = "P496", link = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, show = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, }, { name = "PWN", hint = ":pl:Słownik języka polskiego PWN", property = "P7305", link = function(id) return "https://web.archive.org/web/2/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;"..id..".html" end, }, { name = "VIAF", hint = ":d:Q54919", property = "P214", link = function(id) return "http://viaf.org/viaf/"..id end, }, { name = "ULAN", hint = ":en:Union List of Artist Names", property = "P245", link = function(id) return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id end, }, { name = "Europeana", hint = ":pl:Europeana", property = "P727", link = function(id) return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html" end, }, { name = "LCCN", hint = ":en:Library of Congress Control Number", property = "P244", link = function(id) return "http://lccn.loc.gov/"..id end, }, { name = "GND", hint = ":de:Gemeinsame Normdatei", property = "P227", link = function(id) return "http://d-nb.info/gnd/"..id end, }, { name = "NDL", hint = ":de:Web NDL Authorities", property = "P349", link = function(id) return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id end, }, { name = "LIBRIS", hint = "LIBRIS", property = "P5587", link = function(id) return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id end, }, { name = "SELIBR", hint = "LIBRIS", property = "P906", disable = function(entityId) return has(entityId, "P5587") end, link = function(id) local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id return "http://libris.kb.se/auth/"..id end, }, { name = "BnF", hint = ":fr:Bibliothèque nationale", property = "P268", link = function(id) return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id end, }, { name = "SUDOC", hint = ":fr:Système Universitaire de Documentation", property = "P269", link = function(id) return "http://www.idref.fr/"..id end, }, { name = "SBN", hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale", property = "P396", link = function(id) return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id end, }, { name = "NLA", hint = "Biblioteka Narodowa Australii", property = "P409", link = function(id) return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id end, }, { name = "BNCF", hint = "Centralna Biblioteka Narodowa we Florencji", property = "P508", link = function(id) return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id end, }, { name = "NKC", hint = ":cs:Národní knihovna České republiky", property = "P691", link = function(id) return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id end, }, { name = "DBNL", hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren", property = "P723", link = function(id) return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id end, }, { name = "RSL", hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa", property = "P947", link = function(id) return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id end, }, { name = "BNE", hint = "Hiszpańska Biblioteka Narodowa", property = "P950", link = function(id) return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id end, }, { name = "BNR", hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii", property = "P1003", link = function(id) return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10" end, }, { name = "NTA", hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa", property = "P1006", link = function(id) --return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id end, }, { name = "BIBSYS", hint = ":no:BIBSYS", property = "P1015", link = function(id) return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id end, }, { name = "CALIS", hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统", property = "P270", link = function(id) return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23" end, }, { name = "CiNii", hint = ":jp:CiNii", property = "P271", link = function(id) return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id end, }, { name = "Open Library", hint = "Open Library", property = "P648", link = function(id) return "https://openlibrary.org/books/"..id end, }, { name = "PLWABN", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P7293", link = function(id) return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NLP", hint = "Biblioteka Narodowa (Warszawa)", property = "P1695", disable = function(entityId) return has(entityId, "P7293") end, link = function(id) if id:byte(1) ~= 65 then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NUKAT", hint = "NUKAT", property = "P1207", link = function(id) local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$") or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$") if not good then local prefix = string.sub(id,1,1) local number = string.sub(id,2) local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20" good = prefix..infix..number end local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20') return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid end, }, { name = "OBIN", hint = "Dictionary of National Biography", property = "P1415", link = function(id) return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id end, }, { name = "J9U", hint = "Biblioteka Narodowa Izraela", property = "P8189", link = function(id) return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id end, }, { name = "PTBNP", hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii", property = "P1005", link = function(id) return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id end, }, { name = "CANTIC", hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya", property = "P1273", link = function(id) return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id end, }, { name = "LNB", hint = "Biblioteka Narodowa Łotwy", property = "P1368", link = function(id) return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG" end, }, { name = "NSK", hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu", property = "P1375", link = function(id) return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10" end, }, { name = "BNA", hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina", property = "P3788", link = function(id) return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10" end, }, { name = "CONOR", hint = ":sl:CONOR", property = "P1280", link = function(id) return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id end, }, { name = "BNC", hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile", property = "P1890", link = function(id) return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id end, }, { name = "ΕΒΕ", hint = "Grecka Biblioteka Narodowa", property = "P3348", link = function(id) return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id end, }, { name = "BLBNB", hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa", property = "P4619", link = function(id) return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id end, }, { name = "KRNLK", hint = "Biblioteka Narodowa Korei", property = "P5034", link = function(id) return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id end, }, { name = "LIH", hint = "Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa", property = "P7699", link = function(id) return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH") end, }, { name = "NSZL", hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego", property = "P3133", link = function(id) return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id end, }, { name = "RISM", hint = "Répertoire International des Sources Musicales", property = "P5504", link = function(id) return "https://rism.online/"..id end, }, { name = "GIA", hint = "Getty Iconography Authority", property = "P5986", link = function(id) return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id end, }, -- Zawsze na końcu / Always last !!! { name = "WorldCat", hint = "WorldCat", property = "P10832", link = function(id) return "https://entities.oclc.org/worldcat/entity/"..id end, }, } local getDescription = function (entityId, force) local needLabel = false local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId) local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'csb') if not label then label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul') end if not label then for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l) if label then needLabel = true break end end end if site and label then return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel elseif site then return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel elseif label then return label, needLabel elseif force then return entityID, true end end local findDescription = function (entityId, sourceProps) local alt = nil for i, prop in ipairs(sourceProps) do for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] local description, needLabel = getDescription(qid, false) if description and not needLabel then return description, false end alt = alt or description end end end return alt, alt end local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after) local determineDnbType = function() if isHumanPerson(entityId) then return "p" end -- pozostałe testy if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then return "s" elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then return "p" elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then return "w" elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then return "k" elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then -- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property return "g" end end local editLabelLink = "" local typClass = "normdaten-andere" local description = '' local needLabel = false if entityId then local typ = determineDnbType() or "fehlt" typClass = "normdaten-typ-"..typ if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then description, needLabel = getDescription(entityId, true) elseif typ == 'p' then -- "człowiek" -> "osoba" description = resources.descriptions[typ] else description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes) description = description or resources.descriptions[typ] end -- test if needLabel then editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId) end end if needLabel then description = description..resources.catMissingLabel end if description and (#description > 0) then title = title..'&nbsp;(<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink end table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">') table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>') if before then table.insert(result, 3, before) end if after then table.insert(result, after) end table.insert(result,"</div>") end local formats = { classic = function(info, identifiers) local result = {} table.insert(result, "[[") table.insert(result, info.hint) table.insert(result, "|") table.insert(result, info.name) table.insert(result, "]]") local show = info.show or function(id) return id end for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;<span class=\"uid\">[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, show(id)) table.insert(result, "]</span>") end return table.concat(result, "") end, mini = function(info, identifiers) local result = {} if #identifiers == 1 then -- simple link with authority name local id = identifiers[1] table.insert(result, "[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name)) table.insert(result, "]") return table.concat(result, "") end table.insert(result, info.name) for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i))) table.insert(result, "]") end return table.concat(result, "") end, } local show = function(entityId, argStyle) local identifiers = function (info) local result = {} if info.disable and info.disable(entityId) then return result; end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value) end end return result end local result = {} local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic for i, info in ipairs(sources) do local list = identifiers(info) if #list > 0 then table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>") end end if #result > 0 then insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>") return table.concat(result, ""); end end local findPropertyDescription = function(pid) local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"}) if not description or (#description == 0) or needLabel then description, needLabel = getDescription(pid, false) if not description or (#description == 0) or needLabel then mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy") else mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy") end end return description, needLabel end return { ["Dokumentacja"] = function(frame) local result = {} table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n") for i, v in ipairs(sources) do if i > 0 then table.insert(result, "|-\n") end table.insert(result, "|") table.insert(result, v.name) table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "|") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|[[") table.insert(result, v.hint) table.insert(result, "]]\n") end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.bonus) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|}") return table.concat(result, "") end, ["Pokaż"] = function (frame) local args = frame.args local parent = frame:getParent().args local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then entityId = args[1] or parent[1] or entityId end if not entityId then return end local argStyle = args.style local result = { -- typical result show(entityId, argStyle) } local group = false local idGroupOfHumans = 'Q16334295' for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id if id == idGroupOfHumans then group = true break end local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans }) if not status then -- za dużo wëwòłań, max 3 break end if r then group = true break end end end if group then local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527") -- dodôwôj nie wiãcy niżle dodôwkòwò 5 persónów if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then for i, v in ipairs(p527) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]) if isHumanPerson(id) then local s = show(id, argStyle) if s then table.insert(result, s) end end end end end end -- czas na bónusë local genericPrinter = false -- lazy loaded local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems) local bonus = {} for i, b in ipairs(bonusItems) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid) if prop and (#prop > 0) then local description = name local needLabel = false if not description then description, needLabel = findPropertyDescription(pid) end if description and (#description > 0) and not needLabel then local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$" local uids = {} for j, p in ipairs(prop) do if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id mw.logObject(p, "KA BAD DATA") else -- lazy loading once genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string") local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {}) if s and (#s > 0) then local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) if link then table.insert(uids, s) end end end end if #uids > 0 then local info = { show = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return id end, link = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return link end, } local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$") if hint then info.hint = hint info.name = name else local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$") if name then info.hint = sitelink info.name = sitelink else info.hint = ":d:Property:"..pid info.name = description end end local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids)) end end end end if #bonus > 0 then insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n") for i, b in ipairs(bonus) do table.insert(result, b) end end end loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie) loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus) if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">') table.insert(result, "</div>") return table.concat(result, "") end end, ["Zestaw"] = function (frame) local t = frame.args["titel"] or "[[Aùtoritatiwnô kòntrola]]" local e = frame.args["próżno"] local sd = require("Moduł:Wikipòdôwczi/select") local f = require("Moduł:Wikipòdôwczi/format") local result = {} local i = 1 while true do local p = frame.args[i] if not p then break end local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {}) if qid then local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid) if pqid then local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..":&nbsp;"..f.run(frame, pid, prop) table.insert(result, s) end end i = i + 1 end if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">') table.insert(result, 2, t) local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1) table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":") table.insert(result, "</div>") return table.concat(result) end return e end, } hpm5vm3oejtonytdx6adyybt8x8puyi Riszard Kùker 0 13005 215590 212746 2026-09-25T23:01:25Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Ryszard Kukier]] do [[Riszard Kùker]]: kaszëbskô fòrma miona i nôzwëska 212746 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Ryszard Kukier''' – etnograf. == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Kaszubi-bytowscy-ryszard-kukier.jpg|mały]] * 1965 – Zarys etnograficzny okolic Kruszwicy<ref>https://www.google.com/books/edition/Zarys_etnograficzny_okolic_Kruszwicy/VlmqmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/837236205</ref> * 1966 – Ludowe zwyczaje i obrzędy weselne na ziemi lubawskiej i pograniczu lubawsko-mazurskim<ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_zwyczaje_i_obrz%C4%99dy_weselne_na_zi/A0QvmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/833934733</ref> * 1967 – Ludowe zwyczaje, wierzenia i obrzędy pogrzebowe mieszkańców pogranicza Powiśla Lubelsko-Podlaskiego<ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_zwyczaje_wierzenia_i_obrz%C4%99dy_pog/NvONHAAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/749366584</ref> * 1968 – Kaszubi bytowscy : zarys monografii etnograficznej<ref>https://www.google.com/books/edition/Kaszubi_bytowscy/8aBJAAAAIAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/468775627</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/561036735</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/641442867</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/13192516</ref> * 1968 – Tradycynje budownictwo mieszkalne i wnętrze domu na Kaszubach Bytowskich<ref>https://search.worldcat.org/title/888378006</ref> * 1969 – Miary nasypne i nalewne w tradycyjnej kulturze ludowej ziem pomorskich<ref>https://search.worldcat.org/title/888378005</ref> * 1969 – Przeobrażenia środowiska geograficznego na Kujawach w świetle źródeł etnograficznych i kartograficznych z XVIII - XIX wieku<ref>https://www.google.com/books/edition/Przeobra%C5%BCenia_%C5%9Brodowiska_geograficzneg/nc9mmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1117298117</ref> * 1970 – Jubileusz 50-lecia pracy twórczej Otylii Szczukowskiej<ref>https://www.google.com/books/edition/Jubileusz_50_lecia_pracy_tw%C3%B3rczej_Otyli/UUFdmwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1266305032</ref> * 1971 – Wytwórczość, zdobnictwo i użytkowanie foremek oraz matryc do masła w tradycyjnej kulturze ludowej ziem Pomorza<ref>https://search.worldcat.org/title/888378011</ref> * 1975 – Ludowe obrzędy i zwyczaje weselne na Kujawach<ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_zwyczaje_wierzenia_i_obrz%C4%99dy_pog/NvONHAAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://www.google.com/books/edition/Ludowe_obrz%C4%99dy_i_zwyczaje_weselne_na_Ku/wu3ZPgAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/252425543</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/4816685</ref> * 1982 – Uprawy gryki i jej znaczenie w kulturze ludowej ziem Pomorza<ref>https://www.google.com/books/edition/Uprawy_gryki_i_jej_znaczenie_w_kulturze/1rBq0AEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1413519366</ref> * 1985 – Kult świętej Barbary w tradycji ludowej Pomorza i Kaszub<ref>https://search.worldcat.org/title/1135407508</ref> * 1996 – Gospodarka przestrzenna i regionalna w trakcie przemian - recenzja<ref>https://search.worldcat.org/title/998417755</ref> * 1999 – Tożsamość kulturowa i regionalna mieszkańców ziemi lubawskiej<ref>https://search.worldcat.org/title/998502322</ref> * 2000 – Gospodarka żywnościowa regionu toruńskiego<ref>https://www.google.com/books/edition/Gospodarka_%C5%BCywno%C5%9Bciowa_regionu_toru%C5%84s/wDZCzwEACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1325609819</ref> * 2001 – Kaszubi-Pomorzanie i ich kultura duchowa<ref>https://www.google.com/books/edition/Kaszubi_Pomorzanie_i_ich_kultura_duchowa/iwn3GgAACAAJ?hl=pl</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/1424144448</ref><ref>https://search.worldcat.org/title/922187944</ref> * 2005 – "Ile ja tam włożyłem swego trudu, tego w ogóle nie da się opowiedzieć" : początki Muzeum Zachodnio-Kaszubskiego w Bytowie w świetle listów profesora Ryszarda Kukiera<ref>https://search.worldcat.org/title/1008679357</ref> == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://etnoznawcy.pl/biogram/ryszard-aleksander-kukier/ * https://etnoznawcy.pl/en/biographical-note/ryszard-aleksander-kukier/ * https://omega.umk.pl/info/author/UMK7d1a5572edf81ded7406e295d317a1a8912b42281729139cacc4798d20caa78f/ * https://muzeumbytow.pl/25-rocznica-smierci-ryszarda-kukiera/ * https://www.bestiary.us/person/kuker-rychard-ryszard-kukier * https://web.archive.org/web/20260522162331/https://biblioteka.teatrnn.pl/Content/9538/Ludowe_zwyczaje_Kukier.pdf * https://www.google.com/search?tbo=p&tbm=bks&q=inauthor:%22Ryszard+Kukier%22 * https://search.worldcat.org/search?q=au=%22Kukier%2C%20Ryszard%22 * https://mzp.e-muzeum.szczecin.pl/indeks-autorow/kukier-ryszard.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Etnografòwie]] [[Kategòrëjô:Pòlsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] esff03woxcr3se0s2qsztmwwb70yei1 Deftones 0 13075 215519 215189 2026-09-25T19:58:27Z HaxelKaszëba 17492 215519 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã m.jin. ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni m.jin. syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô m.jin. ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline| ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Néderlandzkô|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Néderlandzkô|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5| <ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] rw49n3qbxjuimkj1wax36r15x1xdsh4 Brëkòwnik:Terrus38 2 13091 215496 214122 2026-09-25T17:12:00Z Terrus38 14026 /* Wkłôd */ 215496 wikitext text/x-wiki == Jô == {{Babel|pl|csb-4|en-3|lv-3|sr-3|de-2|ru-1}} Pòmòrzón, lubòtnik jãzëków, rézów, jazdë na kòle, pòliticzi a wiele jinëch. M.jin. sztudéra kaszëbsczi etnofilologie, w 2025 r. dobiwca Kaszëbsczégò Diktanda. Pòzdrówk, '''make csbwiki great''' again (nawetka nié great again, prosto great)! == Wkłôd == Niechtërne starnë, przë jaczich jem dosc tëli robił: [[Mòskwa]], [[Ùskô]], [[Brainstorm (mùzyczné karno)]], [[Benedikt XVI]], [[Kaszëbsczi jãzëk]], [[Tosze Proesczi]], [[Rzucewò]], [[Krokòwò]], [[Witóld Bòbrowsczi]], [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|Artikle do rëmniãcô]], ale dokłôdóm pò përznie do wiele wicy artiklów, òsoblëwie zajimóm sã kòrektą. == Jiné == {{Brëkòkôstka|[[File:Cross wood.svg|25px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten Brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} je '''{{gender:{{BASEPAGENAME}}|katolëkã|katolëczką|katolëkã}}'''.|tło1=brown|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:White-blue-white flag.svg|40px|border]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten Brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} popiérô biôtkã ò [[Demòkracjô|demòkracjã]] w [[Ruskô|Rusce]].<br />Свобода России!|tło1=blue|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Flag_of_Belarus_(1918,_1991-1995).svg|40px|border]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka|Ten brëkòwnik}} popiérô biôtkã ò [[Demòkracjô|demòkracjã]] na [[Biôłorus|Biôłorusë]].<br />Жыве Беларусь!|tło1=red|tło2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:P human body.svg|40px]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistã]]'''.|Ta brëkòwniczka mô sã za '''[[Hùmanistika|humanistkã]]'''.}}|tło1=white|tło2=#D8BFD8|ramka=black}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Palestine Waving Flag Icon.svg|48px|Palestine Waving Flag Icon]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten wikipedista|Ta wikipedistka}} <b>pòpiérô</b> biôtkã palestińsczégò nôrodu ë sprocëmniwô sã lëdobójstwù w Conie Gazë|tło1=#009000|tło2=#008000|kolor2=white}}{{Brëkòkôstka|[[Òbrôzk:Bicycle-icon.png]]|{{gender:{{BASEPAGENAME}}|Ten brëkòwnik|Ta brëkòwniczka}} rôd [[rekreacjô|rekreacjowò]] jezdzy na [[Kòło|kòle]].|tło1=white|tło2=lightgrey}}{{Brëkòkôstka|tło1=#FEAAAA|tło2=white|[[Òbrôzk:Anticapitalismo.svg|45px]]|Ten brëkòwnik jest procëmny wprowadzeniu [[eùro]]. Je òn dbë, że mòże pò wprowadzeniu ti walutë swiat sã nie zawali, równak Polskô stracy cësk na mònetarną pòlitikã w gwôsnym kraju.}}{{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Nen brëkòwnik mëszli, że kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}}{{Brëkòkôstka | ramka = Black | tło2 = #CC0000 | tło1 = White | farwa2 = White | 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|80px]] | 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą. }} [[Òbrôzk:Main_Barnstar_Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|Haxelã]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]]. ----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Terrusie!]] 0uiwj3ahqy8e5ub5wgwl2ov1vn3nhop Brëkòwnik:HaxelKaszëba 2 13107 215517 215221 2026-09-25T19:37:10Z HaxelKaszëba 17492 215517 wikitext text/x-wiki {{Babel|pl|csb-4|en-3}} === Mòjn wszëtczim! === Nazéwóm sã Alan, ale w jinternece jem znóny jakno Haxel. Jem Kaszëbą z [[Pùck|Pùcka]] i jinteresëjã sã historią, kaszëbizną a téż mùzyką. Mòje lubòtné mùzyczné karna to [[Rage Against the Machine]], [[Primer55]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Kazik na żywo|KNŻ]] a drobkã lëdóm czëc [[Sepultura|Sepulturã]]. Znajã leno kaszëbsczi z mòjégò òkrãżô, a gramaticzi jem sã naùcził òd drëchów, tej czasama mògã robic fele :ppp Jak nalézesz jaczés fele w mòjich artiklach, drist mòżesz je ùprawic :) (Pòzdro dlô lëdzy z etno) {{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Ten brëkòwnik mësli, że Kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}} {{Lëdô Pòdzãkòwania}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> {{Brëkòkôstka | ramka = Black | tło2 = #CC0000 | tło1 = White | farwa2 = White | 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|50px]] | 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą. }} {{clear}} [[Òbrôzk:Main Barnstar Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrusã38]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Alanie!]] == Mój Wkłôd == === Historiô === * [[Restaùracjô Meiji]] * [[Swiãtopôłk II Bëlny]] === Deftones=== * [[Deftones]] ==== Bëtnicë ==== * [[Chino Moreno]] * [[Stephen Carpenter]] * [[Abe Cunningham]] ==== Albùmë ==== * [[Adrenaline]] * [[Around the Fur]] * [[White Pony]] * [[Deftones (albùm)]] * [[B-Sides & Rarities]] * [[Saturday Night Wrist]] * [[Diamond Eyes]] === Téż mùzyczné starnë === * [[Limp Bizkit]] * [[Sepultura]] * [[Iron Maiden]] * [[Rapcore]] * [[Rage Against the Machine]] === Jiné starnë === * [[Przédnô starna]] * [[Mésterstwò Swiata w Fùsbalë 2026]] * [[Luce (maskòtka)]] 1ibx9y49hmhyhxoodln45gixlrx2k19 215584 215517 2026-09-25T22:45:00Z HaxelKaszëba 17492 215584 wikitext text/x-wiki {{Babel|pl|csb-4|en-3}} === Mòjn wszëtczim! === Nazéwóm sã Alan, ale w jinternece jem znóny jakno Haxel. Jem Kaszëbą z [[Pùck|Pùcka]] i jinteresëjã sã historią, kaszëbizną a téż mùzyką. Mòje lubòtné mùzyczné karna to [[Rage Against the Machine]], [[Deftones]], [[Limp Bizkit]], [[Primer55]], [[Kazik na żywo|KNŻ]] a drobkã lëdóm czëc [[Sepultura|Sepulturã]]. Znajã leno kaszëbsczi z mòjégò òkrãżô, a gramaticzi jem sã naùcził òd drëchów, tej czasama mògã robic fele :ppp Jak nalézesz jaczés fele w mòjich artiklach, drist mòżesz je ùprawic :) (Pòzdro dlô lëdzy z etno) {{Brëkòkôstka|{{NUMBEROFARTICLES}}|Ten brëkòwnik mësli, że Kaszëbskô Wikipediô mô za mało encyklopedicznëch, wôrtnëch artiklów.|tło1=#7E7CF2|tło2=#4CEB3F}} {{Lëdô Pòdzãkòwania}} <div style="margin-bottom:-1.0em;"></div> {{Brëkòkôstka | ramka = Black | tło2 = #CC0000 | tło1 = White | farwa2 = White | 1 = [[Òbrôzk:Grammar Nazi Icon Text.svg|50px]] | 2 = Ten brëkòwnik je '''òrtograficznym''' faszistą. }} {{clear}} [[Òbrôzk:Main Barnstar Hires.png|mały|202x202px|za eksperimentowanié òdswiéżeniô wëzdrzatkù przédny starnë naji Wikipedie razã z [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrusã38]] òd brëkòwnika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ----Gratulacjô i żëczã Cebie bëlnégò rozwiju i zwënédżi, panie Alanie!]] == Mój Wkłôd == === Historiô === * [[Restaùracjô Meiji]] * [[Swiãtopôłk II Bëlny]] === Deftones=== * [[Deftones]] ==== Bëtnicë ==== * [[Chino Moreno]] * [[Stephen Carpenter]] * [[Abe Cunningham]] ==== Albùmë ==== * [[Adrenaline]] * [[Around the Fur]] * [[White Pony]] * [[Deftones (albùm)]] * [[B-Sides & Rarities]] * [[Saturday Night Wrist]] * [[Diamond Eyes]] === Téż mùzyczné starnë === * [[Limp Bizkit]] * [[Sepultura]] * [[Iron Maiden]] * [[Rapcore]] * [[Rage Against the Machine]] === Jiné starnë === * [[Przédnô starna]] * [[Mésterstwò Swiata w Fùsbalë 2026]] * [[Luce (maskòtka)]] qbx3gar40m7adkydfxdx7ezl71ohogy Szablóna:Mùzyczné karno 10 13146 215520 215270 2026-09-25T20:01:07Z Iketsi 3254 -|link= 215520 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{pòzwa|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{pòzwa}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòwstanié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòwstanié}}}{{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}|<br />}}{{{môl pòwstaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{rozrzeszenié|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Rozrzeszenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{rozrzeszenié}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krôj|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krôj</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krôj}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnie|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnie</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnie}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ùszłi nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{ùszłi nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòrzeszoné karna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòrzeszoné karna</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòrzeszoné karna}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{logo|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Logo</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{logo}}}|center|250px]]</div> </td> </tr> }} {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} </table><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> hos7q8ty4dqsu0z7gbldndvomrevzkq 215572 215520 2026-09-25T21:33:35Z Terrus38 14026 215572 wikitext text/x-wiki <table class="infobox vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> {{#if:{{{pòzwa|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{pòzwa}}}</div> </th> </tr> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{òbrôzk}}}|center|250px]]</div> {{#if:{{{òpisënk|}}}|<div style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center; color: var(--color-base, #202122); font-style: italic;">{{{òpisënk}}}</div>}} </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Infòrmacje</div> </th> </tr> {{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòwstanié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòwstanié}}}{{#if:{{{pòwstanié|}}}{{{môl pòwstaniô|}}}|<br />}}{{{môl pòwstaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{rozrzeszenié|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Rozrzeszenié</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{rozrzeszenié}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{krôj|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Krôj</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{krôj}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{mùzyczné ôrtë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Mùzyczné ôrtë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{mùzyczné ôrtë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{lata dzejaniô|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Lata dzejaniô</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lata dzejaniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wëtwórnie|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wëtwórnie</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wëtwórnie}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{ùszłi nôleżnicë|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{ùszłi nôleżnicë}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòrzeszoné karna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Pòrzeszoné karna</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{pòrzeszoné karna}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{logo|}}}| <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Logò</div> </th> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[File:{{{logo}}}|center|250px]]</div> </td> </tr> }} {{#if:{{{starna www|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); color: var(--color-base, #202122);"> <div class="plainlinks" style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[{{{starna www}}} <span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Domôcô starna</span>]</span></div> </td> </tr> }} </table><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> e8jg73mdalddv97i546fk8fa8yil61z Szablóna:Jãz./starna 10 13164 215612 214793 2026-09-26T10:58:31Z Iketsi 3254 lij-MC=mònegasczi dialekt 215612 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bułgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galicejsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogreczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarzczé gwarë<!--?--> |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãgersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzyńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòreańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{Jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{Jãz./starna|es}} ---- </noinclude> ir7jeqccrk026zcjrwu62yrwxgc3zib 215614 215612 2026-09-26T10:59:49Z Iketsi 3254 j 215614 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1|}}}<!----> |ar=arabsczi jãzëk<!--?--> |be=biôłorusczi jãzëk |bg=bułgarsczi jãzëk |br=bretońsczi jãzëk |ca=katalońsczi jãzëk |cs=czesczi jãzëk |csb=kaszëbsczi jãzëk |da=duńsczi jãzëk<!--dëńsczi jãzëk--> |de=niemiecczi jãzëk |dsb=dólnosorbsczi jãzëk<!-- dólnołuż. --> |en=angelsczi jãzëk |es=szpańsczi jãzëk |et=estońsczi jãzëk |fa=persczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |fi=fińsczi jãzëk |fr=francësczi jãzëk |gl=galicejsczi jãzëk<!--?--> |gmh=strzédno-wësok-niemiecczi<!--{{RKJ|2007|50}}--> |gr=grecczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |grc=stôrogreczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|153}}--> |gsw=szwajcarzczé gwarë<!--?--> |hbs=serbòchòrwacczi jãzëk |he=hebrajsczi jãzëk<!--?--> |hr=chòrwacczi jãzëk<!--?--> |hsb=górnosorbsczi jãzëk |hu=wãgersczi jãzëk |hy=òrmiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |is=islandzczi jãzëk<!--?--> |it=italsczi jãzëk |ja=japóńsczi jãzëk<!--{{RKJ|2014|161}}, téż japòńsczi {{RKJ|2013|132}}--> |ka=grëzyńsczi jãzëk<!--grëzyńsczi w {{RKJ|2013|132}}; grëzóńsczi w {{RKJ|2007|42}}--> |kl=grenlandzczi jãzëk<!--?--> |kk=kazachsczi jãzëk<!--?--> |ko=kòreańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2013|132}}--> |la=łacyńsczi jãzëk |lt=lëtewsczi jãzëk |lu=luksembùrsczi jãzëk<!--?--> |lv=łotewsczi jãzëk |lij-MC=mònegasczi dialekt<!--?--> |ky=kirgisczi jãzëk<!--?--> |mk=macedońsczi jãzëk |nds=dólnoniemiecczi jãzëk<!--RKJ 2014 s. 92--> |nl=hòlendersczi jãzëk<!--RKJ 2024 s.354; téż holandzczi, hòlandzczi, niderlandzczi<ref>RKJ 2015 s. 2016</ref>, néderlandczi, néderlandzczi, òlendersczi? --> |no=norwesczi jãzëk |pl=pòlsczi jãzëk |pox=pòłabsczi jãzëk |prg=prësczi jãzëk |pt=pòrtugalsczi jãzëk |rm=jãzëk romansz<!--?--> |ro=rumùńsczi jãzëk |ru=rusczi jãzëk |sk=słowacczi jãzëk |sl=słoweńsczi jãzëk |sq=albańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2021|264}}--> |sr=serbsczi jãzëk |sv=szwédzczi jãzëk |szl=szląsczi etnolekt |tg=tadżicczi jãzëk<!--?--> |tk=turkmeńsczi jãzëk<!--?--> |tr=tërecczi jãzëk<!--{{RKJ|2018|41}}--> |uk=ùkrajińsczi jãzëk |vi=wietnamsczi jãzëk<!--?--> |yi=jãzëk jidisz<!--?--> |zh=chińsczi jãzëk<!--{{RKJ|2024|354}}--> <!----------------------------------------------------------> |xpsi=prasłowiańsczi jãzëk<!--{{RKJ|2016|117}}--> |#default={{{1|}}} }}</includeonly><noinclude> ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|csb}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|csb}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|pl}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|pl}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|de}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|de}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|en}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|en}} ---- <code><nowiki>{{jãz./starna|es}}</nowiki></code> :{{jãz./starna|es}} ---- </noinclude> d9ahib0x2wiw2knghvw828u1a096qbq Brëkòwnik:HaxelKaszëba/brudnopis 2 13324 215441 215231 2026-09-25T14:41:01Z HaxelKaszëba 17492 215441 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Témã ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstalë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 8xq5eng0ib1wkhujxbfwihhhc1stk00 215473 215441 2026-09-25T14:56:09Z HaxelKaszëba 17492 215473 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Témã ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 73dhondmbpmyiwpl4wncplpiisxye42 215475 215473 2026-09-25T15:20:20Z HaxelKaszëba 17492 215475 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Témã ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''[[Killing in the Name]]'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partów mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} b47j72td7ynjfe42zih4c95fxksrh09 215476 215475 2026-09-25T15:22:26Z HaxelKaszëba 17492 215476 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''[[Killing in the Name]]'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partów mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} o0uvuuidwxwdsrykdfnh0om767t1qgp 215478 215476 2026-09-25T15:40:48Z HaxelKaszëba 17492 215478 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partów mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 3ju3x4togcsqz301qjbg64h6dwhym2n 215479 215478 2026-09-25T15:47:18Z HaxelKaszëba 17492 215479 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do part mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 74ihj8fulvky7hue1r695tgysj0op16 215480 215479 2026-09-25T15:51:14Z HaxelKaszëba 17492 215480 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do part mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanie charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z part tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} ei9zhl5j0uqj3qbzr49th5q9e85tcv6 215481 215480 2026-09-25T15:53:40Z HaxelKaszëba 17492 215481 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 3dncm2lhyks1pmju5vpcr843fgqembp 215484 215481 2026-09-25T16:36:23Z HaxelKaszëba 17492 215484 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockowi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò Reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 8ctjhnumhpv8kgs0docochr4957k5e8 215485 215484 2026-09-25T16:39:08Z HaxelKaszëba 17492 215485 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò Reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 6pqpq4ln8r2snp4jbkt5poevui2d8qz 215486 215485 2026-09-25T16:41:28Z HaxelKaszëba 17492 215486 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} fw2tdgpbe9i87vz6bhxxh1pc5p3q2kk 215487 215486 2026-09-25T16:52:55Z HaxelKaszëba 17492 215487 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} kqiy4bhfwqfx2oij14s70ajxxlq5sd6 215490 215487 2026-09-25T16:57:05Z HaxelKaszëba 17492 215490 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} nn8d5dbmtb16t901ov0pmna2rxfk9a6 215497 215490 2026-09-25T17:14:36Z HaxelKaszëba 17492 215497 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} ftgxqvstkw775n9ianszysvxbd1gibt 215506 215497 2026-09-25T17:34:08Z HaxelKaszëba 17492 215506 wikitext text/x-wiki '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} tdbrx3ncrx17g1p2dzeagafl9gilnxq 215508 215506 2026-09-25T17:41:40Z HaxelKaszëba 17492 215508 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 0kqc4m0bn4k9e070346x3wk54qqama7 215510 215508 2026-09-25T17:47:51Z HaxelKaszëba 17492 215510 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – amerikańsczé mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 8eo7h0km2ehubli3ya59tyl5v1m02p0 215511 215510 2026-09-25T17:49:11Z HaxelKaszëba 17492 215511 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} ikqmlpyyneumielsdn5433idtn491p6 215512 215511 2026-09-25T19:00:42Z HaxelKaszëba 17492 215512 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Europa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 3m1e4rkvz3jl02586fce5iyvyshw68t Brëkòwnik:Jakkonles12/zapisownik/abkhazia 2 13417 215477 207043 2026-09-25T15:27:59Z Jakkonles12 8987 215477 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Abchazji|gwôsné miono=Аԥсны Аҳәынҭқарра <br>Республика Абхазия|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=[[Bardra Gunba]]|data ùsadzeniô=23 lëpińca 1992|lëdztwò=244,236<ref>''[2021 — Национальный состав наличного населения '' [online], Государственный Комитет Республики Абхазия по статистике (https://cgsra.org/statistics/185/#) [dost. 2026-07-12] ({{jãz.|ru}}).</ref>|rok=2021|dëtk=[[abchasczi apsar]] (pamiątkòwô waluta), ''de facto'' [[rusczi rubel]]|kòd dëtka=RUB|czasowô cona=+3|telefón=+7 840/940|aùtowi kòd=ABH|wiéchrzëzna=8 665 km²|jãzëk=[[Abchasczi jãzëk|Abchasczi]]|stolëca=[[Suchumi|Suchum/Aqwa]]|herb=Coat of arms of Abkhazia.svg|fana=Flag of the Republic of Abkhazia.svg|miono-genitiw=Abchazji|na karce=Abkhaziaorthographicprojection.svg|himn=[[Аиааира]] <center>(Dobëcé)</center>}} h2dykqca86dcedr8a6zwfj47e8ou3zh Zymk (wiele znaczeniów) 0 13485 215574 215232 2026-09-25T21:46:21Z Iketsi 3254 Téater → Teater 215574 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Zymk (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Zymk|| – cząd rokù}} * {{Link if not current|Teater Zymk|| }} * {{Link if not current|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich „Zymk”|| }} * {{Link if not current|ZYMK (pismiono)|| }} * {{Link if not current|Zymkòwé Czëtanié Remùsa|| }} c71ece4c0xmpt0k1gze1uxougycf0xm Klëka (Radio Kaszëbë) 0 13486 215618 212737 2026-09-26T11:53:03Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 215618 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Klëka informacje z Kaszub - Podcast Radia Kaszëbë.png|mały|Logòtip]] {{Jiné znaczënczi}} '''Klëka – „Informacëje z Kaszëb”''' ({{jãz.|pl}} „Klëka – Najważniejsze informacje z Kaszub”) – [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwé]] i czasã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwé]] [[pòdkast]] na [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/serwisy-informacyjne-179/1</ref>. {| class="wikitable" |+ Archiwum<ref>https://radiokaszebe.pl/rss/archiwum-serwisy-kleka-csb-informaceje-z-kaszeb-2020-podcast-14</ref> |- !Data !Dług. ! Òpis !! Jãz. |- |2020-02-05<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-5-gromicznika-kleka-05-02-2020/</ref> |4:44 | # Gruńtownô szkòła we Wierzkùcënie w [[Gmina Krokòwò|gminie Krokòwa]] je ju rozbùdowónô # W [[Gdiniô|Gdini]] zaczãlë jesz jeden nabiór do projektu „Wolontariusz Osoby Niepełnosprawnej” # W [[Chmielno|Chmielnie]] na 800-lecé wsë rëchtëją cyfrowi albùm z òdjimkama | {{jãz.|csb}} |- |2020-02-04<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/wtork-30-gromicznika-kleka-04-02-2020/</ref> |5:37 | # Zamiast pneùmaticznëch spòrtowëch zalów mdą mùrowóné – w Szlachecczi Kamiéńcë ë Klëkòwi Hëce w [[Gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]] # 22. [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] mdze w Pùckù w tã slédną sobòtã swiãtojańsczégò # Akademiô Nożny Balë Cassubian przëjimô zapisë na cykel turnérów w nożną balã w [[Bólszewò|Bólszewie]] w [[Gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]] | {{jãz.|csb}} |- |2020-01-30<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-30-januara-kleka-30-01-2020/</ref> |5:24 | # Dalszich robót wkół metropòlitalnégò ùstawù dlô [[Pòmòrskô|Pòmòrzô]] chcą wójtowie, bùrméstrowie, prezydeńcë ë starostowie # Prezydeńt Ãdris Duda òdkrëje w Pùckù tôflã, jakô ùpamiãtniô Antona Miotka # Rëbôcczé pòwiôstczi ë alternatiwny rock – to je recept na tą sódmą platkã gdińsczi fòrmacje Kiev Office | {{jãz.|csb}} |- |2020-01-29<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/</ref> |5:13 | # Wejrowsczé mùzeùm zrobiło bekańt ò 21 edicëji Òglowòpòlsczégò Lëteracczégò Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżona # We Gdini w sobòtã mdze nastãpnô edicëjô Festiwalu Żeglôrsczich Filmów # Zmòdernyzowóny dzél Ùrzãdu Gminë w [[Żukòwò|Żukòwie]] mdze òtemkłi 11. gromicznika |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-28<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/wtork-28-januara-kleka-28-01-2020/</ref> |6:05 | # Seniorzë z [[Gmina Stãżëca|gminë Stãżëca]] dostôwają ju òd samòrządu wspiarcé na kùpianié medëcënów # 7 Òrmùzdowëch Skrów za łońsczi rok przëznała redakcëjô miesãcznika [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] # Bez starë Kaszëbów slub Pòlsczi z mòrzã bë béł niemòżlëwi – to je ta głównô mësla wëstôwkù zrëchtowónégò przez [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemie]] |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-08<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-8-januara-kleka-08-01-2020/</ref> |5:11 | # 260 sztëk lëdzy mô nalazłé nowé chëcze dzãka òsłonowémù programòwi Gdinie dlô mieszkańców „Pekinu” # W Lãbòrgù w sobòtã to dô I Pòmòrsczi Przezérk Kaszëbsczich Kòlãd ë Pastorałków # W Lëzënie w sobòtã mdą drëdżé Mésterstwa Swiata w Bùczce |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-07<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-7-januara-kleka-07-01-2020/</ref> |5:13 | # Zamiast ksążk socjalné mieszkania – we [[Stãżëca|Stãżëcë]] zaczãlë remònt dôwny sedzbë biblotéczi # W [[Lãbórg|Lãbòrgù]] robią nowi dzél szasé Majkòwsczégò – pòłączeniô krajewi szóstczi z rejonã smãtarza # W Stacji Kùltura w [[Rëmiô|Rëmi]] mdze òtemkłi wëstôw ò midzë jinyma graficznym projektowanim |{{jãz.|csb}} |- |2020-01-02<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-2-januara-kleka-02-01-2020/</ref> |4:45 | # W [[Gmina Lëzëno|gminie Lëzëno]] mają zarezerwòwóné 14 mln zł na latosé jinwesticyjné wëdôwczi, jednak je mòżlëwé, że mdze trzeba je ògrańczëc # [[Gala Wrãczeniô Medalu Stolema|Gala Przekôzaniô Medalu Stolëma]] mdze 08 januara # W Pògòrzim w [[Gmina Kòsôkòwò|gminie Kòsôkòwò]] skùńczą latos bùdowac szasé Kòscuszczi |{{jãz.|csb}} |- |2019-12-19<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/czwiortk-19-godnika-kleka-19-12-2019/</ref> |4:58 | # Rozbiérkama kòl banofù PKP w [[Bëtowò|Bëtowie]] sã rëchtëją do bùdacje jintegracyjnégò wãzła # W Dzemiónach rëchtëją dwie mùzyczné gòdné żëczbë ë nôwikszą żëwą szopkã # Kaszëbskô Wilëjô w [[Kartuzë|Kartuzach]] pòmale sã robi tradicją. Latos mdze na rénkù miasta |{{jãz.|csb}} |- |2019-12-18<ref>https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-18-godnika-kleka-18-12-2019/</ref> |5:47 | # Felëje chãtnëch na przërëchtowanié ë wprowadzenié zintegrowónégò bilietu Fala. Mdze drëdżi przetôrg # [[Radio Kaszëbë]] fejrëje 15 gebùrstach # W [[Gdiniô|Gdini]] mdze mòżno za darmôka wëpòżëczëc rehabilitacyjny sprzãt |{{jãz.|csb}} |} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Klëka (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Radio Kaszëbë]] |col3= === Jiné pòdkastë === {{#categorytree:Pòdkastë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radiokaszebe.pl/rss/archiwum-serwisy-kleka-csb-informaceje-z-kaszeb-2020-podcast-14 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdkastë na Radio Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] irlsc8tab2xor8b7bhr0ot3oq36w32i Szablóna:Visible anchor/styles.css 10 13502 215576 208524 2026-09-25T21:55:52Z Iketsi 3254 #ebf4ff → gold 215576 sanitized-css text/css /* {{pp-template}} */ .vanchor > :target ~ .vanchor-text { background-color: gold; } @media screen { html.skin-theme-clientpref-night .vanchor > :target ~ .vanchor-text { background-color: #0f4dc9; } } @media screen and (prefers-color-scheme: dark) { html.skin-theme-clientpref-os .vanchor > :target ~ .vanchor-text { background-color: #0f4dc9; } } m37hpixjm5ipk3tid4rk95f60rw56rq Farwa (króm) 0 13574 215474 214477 2026-09-25T15:18:41Z Iketsi 3254 Warkòwnië, Nocledżi 215474 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} [[Òbrôzk:Farwa logo.svg|mały|120px|Logòtip Farwa]] '''Farwa''' „Galeriô i Warkòwniô Kaszëbsczi Módë”<ref>https://farwa.pl/o-mnie-2/</ref> – kaszëbsczi króm w [[Kòscérzna|Kòscérznie]] i w [[Internet|internece]]<ref>https://farwa.pl/6-farwy-%f0%9f%92%99/</ref><ref>https://farwa.pl/7-geburstach-farwe%f0%9f%92%99%f0%9f%8e%82%f0%9f%8c%b7%f0%9f%8c%9e%f0%9f%a5%82/</ref><ref>https://farwa.pl/8-urodziny-farwy/</ref>. Angelika Szulfer<ref>https://kultura.kartuskipowiat.pl/artysci/angelika-szulfer/</ref><ref>https://radiogdansk.pl/relacje_archiwum/2016/08/04/angelika-szulfer-maluje-trampki-w-piekne-kaszubskie-wzory/</ref> sprzedaje [[biżuteriô]], trãpczi, [[kùńszt]], [[grë]], [[Knéga|knédżi]]<ref>https://web.archive.org/web/20210426222647/https://farwa.pl/produkt/ksozka-moli-princ/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260925151152/https://farwa.pl/sklep/?orderby=date-desc&filter_cat%5B%5D=ksiazki</ref> i dodôwczi. == Warkòwnië == * https://farwa.pl/warsztaty/ == Nocledżi == * https://farwa.pl/noclegi/ == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Farwa (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbë]] * [[Kòscérzna]] * [[Kaszëbsczi wësziwk]] |col3= === Jiné kaszëbsczé krómë === {{#categorytree:Kaszëbsczé krómë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * https://web.archive.org/web/20260724001225/https://www.threads.com/@farwa_kaszuby * https://www.instagram.com/farwa_kaszuby/ * https://www.facebook.com/farwakaszuby/ * https://www.youtube.com/@farwakaszuby * https://artillo.pl/blog/p/farwa-wywiad * https://www.youtube.com/watch?v=nsrYb--Bk14 * https://www.youtube.com/shorts/p8RAX_bXwro * https://szwajcariakaszubska.com/589-szwajcaria-kaszubska-pracownia-farwy-w-kamienicy-szlacheckiej * https://farwa.pl/warkownie-warsztaty-kolorowo-i-folkowo-haft-kaszubski-%F0%9F%96%A4%F0%9F%92%9B/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé krómë]] [[Kategòrëjô:Internetowé krómë]] [[Kategòrëjô:Móda]] dm7ij9grz93blgye1joixhybwuttjcb Szablóna:Cytuj knéżkã 10 13635 215495 211342 2026-09-25T17:10:55Z Terrus38 14026 215495 wikitext text/x-wiki <includeonly><cite class="citation book" {{#switch:{{{òdn|}}}||nié= |#default=id="{{#if: {{{nôzwëskò r|}}} | {{òdn/id|{{{nôzwëskò r|}}}|{{{nôzwëskò2 r|}}}|{{{nôzwëskò3 r|}}}|{{{nôzwëskò4 r|}}}|{{#if:{{{rok|{{{data|}}}}}}|{{#time:Y|{{{rok|{{{data|}}}}}} }} }}|òdn={{{òdn|}}}}} | {{òdn/id|{{{nôzwëskò|}}}|{{{nôzwëskò2|}}}|{{{nôzwëskò3|}}}|{{{nôzwëskò4|}}}|{{#if:{{{rok|{{{data|}}}}}}|{{#time:Y|{{{rok|{{{data|}}}}}} }} }}|òdn={{{òdn|}}}}} }}" }}>{{#if: {{{aùtór r|}}}{{{nôzwëskò r|}}} | {{#if: {{{aùtór r link|}}} | [[{{{aùtór r link}}}|{{#if: {{{nôzwëskò r|}}} | {{#if: {{{miono r|}}} |{{{miono r}}}&#32;}}{{{nôzwëskò r}}} | {{{aùtór r}}} }}]] | {{#if: {{{nôzwëskò r|}}} | {{#if: {{{miono r|}}} |{{{miono r}}}&#32;}}{{{nôzwëskò r}}} | {{{aùtór r}}} }} }}{{#if: {{{nôzwëskò2 r|}}}{{{aùtór2 r|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór r2 link|}}} |[[{{{aùtór r2 link}}}|{{#if:{{{nôzwëskò2 r|}}} |{{#if: {{{miono2 r|}}} |{{{miono2 r}}}&#32;}}{{{nôzwëskò2 r}}} |{{{aùtór2 r}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò2 r|}}} |{{#if: {{{miono2 r|}}} |{{{miono2 r}}}&#32;}}{{{nôzwëskò2 r}}} |{{{aùtór2 r}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò3 r|}}}{{{aùtór3 r|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór r3 link|}}} |[[{{{aùtór r3 link}}}|{{#if:{{{nôzwëskò3 r|}}} |{{#if: {{{miono3 r|}}} |{{{miono3 r}}}&#32;}}{{{nôzwëskò3 r}}} |{{{aùtór3 r}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò3 r|}}} |{{#if: {{{miono3 r|}}} |{{{miono3 r}}}&#32;}}{{{nôzwëskò3 r}}} |{{{aùtór3 r}}} }} }} |}}:&#32; }}{{#if: {{{rozdzél|}}} | {{#if: {{{adresa rozdzélu|}}} | [{{{adresa rozdzélu}}} {{{rozdzél}}}] | {{{rozdzél}}} }}. W:&#32;}}{{#if: {{{aùtór|}}}{{{nôzwëskò|}}} | {{#if: {{{aùtór link|}}} | [[{{{aùtór link}}}|{{#if: {{{nôzwëskò|}}} | {{#if: {{{miono|}}} |{{{miono}}}&#32;}}{{{nôzwëskò}}} | {{{aùtór}}} }}]] | {{#if: {{{nôzwëskò|}}} | {{#if: {{{miono|}}} |{{{miono}}}&#32;}}{{{nôzwëskò}}} | {{{aùtór}}} }} }}{{#if: {{{nôzwëskò2|}}}{{{aùtór2|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link2|}}} |[[{{{aùtór link2}}}|{{#if:{{{nôzwëskò2|}}} |{{#if: {{{miono2|}}} |{{{miono2}}}&#32;}}{{{nôzwëskò2}}} |{{{aùtór2}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò2|}}} |{{#if: {{{miono2|}}} |{{{miono2}}}&#32;}}{{{nôzwëskò2}}} |{{{aùtór2}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò3|}}}{{{aùtór3|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link3|}}} |[[{{{aùtór link3}}}|{{#if:{{{nôzwëskò3|}}} |{{#if: {{{miono3|}}} |{{{miono3}}}&#32;}}{{{nôzwëskò3}}} |{{{aùtór3}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò3|}}} |{{#if: {{{miono3|}}} |{{{miono3}}}&#32;}}{{{nôzwëskò3}}} |{{{aùtór3}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò4|}}}{{{aùtór4|}}} |,&#32;{{#if:{{{aùtór link4|}}} |[[{{{aùtór link4}}}|{{#if:{{{nôzwëskò4|}}} |{{#if: {{{miono4|}}} |{{{miono4}}}&#32;}}{{{nôzwëskò4}}} |{{{aùtór4}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò4|}}} |{{#if: {{{miono4|}}} |{{{miono4}}}&#32;}}{{{nôzwëskò4}}} |{{{aùtór4}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò5|}}}{{{aùtór5|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link5|}}} |[[{{{aùtór link5}}}|{{#if:{{{nôzwëskò5|}}} |{{#if: {{{miono5|}}} |{{{miono5}}}&#32;}}{{{nôzwëskò5}}} |{{{aùtór5}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò5|}}} |{{#if: {{{miono5|}}}|{{{miono5}}}&#32;}}{{{nôzwëskò5}}} |{{{aùtór5}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò6|}}}{{{aùtór6|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link6|}}} |[[{{{aùtór link6}}}|{{#if:{{{nôzwëskò6|}}} |{{#if: {{{miono6|}}} |{{{miono6}}}&#32;}}{{{nôzwëskò6}}} |{{{aùtór6}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò6|}}} |{{#if: {{{miono6|}}}|{{{miono6}}}&#32;}}{{{nôzwëskò6}}} |{{{aùtór6}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò7|}}}{{{aùtór7|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link7|}}} |[[{{{aùtór link7|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò7|}}} |{{#if: {{{miono7|}}} |{{{miono7|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò7|}}} |{{{aùtór7|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò7|}}} |{{#if: {{{miono7|}}}|{{{miono7|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò7|}}} |{{{aùtór7|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò8|}}}{{{aùtór8|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link8|}}} |[[{{{aùtór link8|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò8|}}} |{{#if: {{{miono8|}}} |{{{miono8|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò8|}}} |{{{aùtór8|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò8|}}} |{{#if: {{{miono8|}}}|{{{miono8|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò8|}}} |{{{aùtór8|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò9|}}}{{{aùtór9|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link9|}}} |[[{{{aùtór link9|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò9|}}} |{{#if: {{{miono9|}}} |{{{miono9|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò9|}}} |{{{aùtór9|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò9|}}} |{{#if: {{{miono9|}}}|{{{miono9|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò9|}}} |{{{aùtór9|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò10|}}}{{{aùtór10|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link10|}}} |[[{{{aùtór link10|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò10|}}} |{{#if: {{{miono10|}}} |{{{miono10|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò10|}}} |{{{aùtór10|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò10|}}} |{{#if: {{{miono10|}}}|{{{miono10|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò10|}}} |{{{aùtór10|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò11|}}}{{{aùtór11|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link11|}}} |[[{{{aùtór link11|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò11|}}} |{{#if: {{{miono11|}}} |{{{miono11|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò11|}}} |{{{aùtór11|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò11|}}} |{{#if: {{{miono11|}}}|{{{miono11|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò11|}}} |{{{aùtór11|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò12|}}}{{{aùtór12|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link12|}}} |[[{{{aùtór link12|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò12|}}} |{{#if: {{{miono12|}}} |{{{miono12|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò12|}}} |{{{aùtór12|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò12|}}} |{{#if: {{{miono12|}}}|{{{miono12|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò12|}}} |{{{aùtór12|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò13|}}}{{{aùtór13|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link13|}}} |[[{{{aùtór link13|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò13|}}} |{{#if: {{{miono13|}}} |{{{miono13|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò13|}}} |{{{aùtór13|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò13|}}} |{{#if: {{{miono13|}}}|{{{miono13|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò13|}}} |{{{aùtór13|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò14|}}}{{{aùtór14|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link14|}}} |[[{{{aùtór link14|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò14|}}} |{{#if: {{{miono14|}}} |{{{miono14|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò14|}}} |{{{aùtór14|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò14|}}} |{{#if: {{{miono14|}}}|{{{miono14|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò14|}}} |{{{aùtór14|}}} }} }} |}}{{#if: {{{nôzwëskò15|}}}{{{aùtór15|}}} |,&#32;{{#if: {{{aùtór link15|}}} |[[{{{aùtór link15|}}}|{{#if:{{{nôzwëskò15|}}} |{{#if: {{{miono15|}}} |{{{miono15|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò15|}}} |{{{aùtór15|}}} }}]] |{{#if:{{{nôzwëskò15|}}} |{{#if: {{{miono15|}}}|{{{miono15|}}}&#32;}}{{{nôzwëskò15|}}} |{{{aùtór15|}}} }} }} |}}:&#32; }}''{{#if: {{{url|}}}|[{{{url}}} {{{titel}}}]|{{{titel}}}}}''{{#if: {{{jiny|}}} |.&#32;{{{jiny}}} }}{{#if: {{{wëdanié|}}} |.&#32;Wyd.&#32;{{#invoke:String|replace|source={{{wëdanié}}}|pattern=[.]$|replace=|count=1|plain=0}} }}{{#if: {{{tom|}}}{{{titel tomù|}}} |.&#32;T.&#32;{{#if:{{{tom|}}}|{{{tom}}}{{#if: {{{titel tomù|}}}|&#58;&#32;{{{titel tomù}}}|}}|{{{titel tomù}}}}} }}{{#if: {{{dzél|}}} |.&#32;Dz.&#32;{{{dzél}}}{{#if: {{{titel dzéla|}}}|&#58;&#32;{{{titel dzéla}}}|}} }}{{#if: {{{wëdôwca|}}} |.&#32;{{#if: {{{plac|}}}|{{{plac|}}}&#58;&#32;|}}{{{wëdôwca}}}|{{#if: {{{plac|}}}|.&#32;{{{plac|}}}}} }}{{#if: {{{data|}}} | {{#if: {{{wëdôwca|}}}|,&#32;|{{#if: {{{plac|}}}|&#58;&#32;|.&#32;}}}}{{{data}}} | {{#if: {{{rok|}}} | {{#if: {{{miesąc|}}} | {{#if: {{{wëdôwca|}}}|,&#32;|{{#if: {{{plac|}}}|&#58;&#32;|.&#32;}} }}{{{miesąc}}} {{{rok}}} | {{#if: {{{wëdôwca|}}}|,&#32;|{{#if: {{{plac|}}}|&#58;&#32;|.&#32;}} }}{{{rok}}} }} }} }}{{#if: {{{stronë|}}} |{{#if: {{{wëdôwca|}}}{{{data|}}}{{{rok|}}}|,|.}}&#32;s.&#32;{{{stronë}}} }}{{#if: {{{kòlumnë|}}} |{{#if: {{{wëdôwca|}}}{{{data|}}}{{{rok|}}}{{{stronë|}}}|,|.}}&#32;kol.&#32;{{{kòlumnë}}} }}{{#if: {{{seriô|}}} |{{#if: {{{wëdôwca|}}}{{{data|}}}{{{rok|}}}{{{stronë|}}}{{{kòlumnë|}}}|,&#32;s|.&#32;S}}eria&#58;&#32;{{{seriô}}} }}{{#if: {{{doi|}}} | . [[DOI (identyfikator cyfrowy)|DOI]]: [https://doi.org/{{{doi|}}} {{{doietykieta|{{{doi}}}}}}] }}{{#if: {{{id|}}} | . {{{id}}} }}{{#if: {{{isbn|}}} | . {{#invoke:ISBN|link|{{{isbn}}}}} }}{{#if: {{{lccn|}}} | . [[Biblioteka Kongresu|LCCN]] [http://lccn.loc.gov/{{urlencode:{{{lccn}}}}} {{{lccn}}}] }}{{#if: {{{issn|}}} | .&#32;{{ISSN|{{{issn}}}}} }}{{#if: {{{oclc|}}} | . [[Online Computer Library Center|OCLC]] [http://worldcat.org/oclc/{{urlencode:{{{oclc}}}}} {{{oclc}}}] }}<!-- Czej mómë URL, brëkùjemë datã przëstãpù -->{{#if: {{{url|}}} | {{#if: {{{data przëstãpù|}}} | . [przëstãp {{{data przëstãpù}}}] }} }}{{#if: {{{cytat|}}} | . Cytat: {{{cytat}}}}}.<!-- This is a COinS tag (http://ocoins.info), which allows automated tools to parse the citation infòrmation: --><span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004<!-- -->&rft_val_fmt={{urlencode:info:ofi/fmt:kev:mtx:book}}<!-- Field descriptions: http://www.openurl.info/registry/docs/mtx/info:ofi/fmt:kev:mtx:book -->&rft.genre=book<!-- book: a publication that is complete in one part or a designated finite number of parts, often identified with an ISBN. (genre could also be bookitem, conference, proceeding, report, document, or unknown) -->&rft.btitle={{urlencode:{{{titel}}}}}<!-- The title of the book. This can also be expressed as title, for compatibility with version 0.1. "moby dick or the white whale" -->{{#if: {{{rozdzél|}}} | &rft.atitle={{urlencode:{{{rozdzél}}}}} }}<!-- Chapter title. Chapter title is included if it is a distinct title, e.g. "The Push Westward." -->{{#if: {{{nôzwëskò r|{{{nôzwëskò|}}}}}} | &rft.aulast={{urlencode:{{{nôzwëskò r|{{{nôzwëskò}}}}}}}} }}<!-- First author's family name. This may be more than one word ... e.g. Smith, Fred James is recorded as "aulast=smith" -->{{#if: {{{miono r|{{{miono|}}}}}} | &rft.aufirst={{urlencode:{{{miono r|{{{miono}}}}}}}} }}<!-- First author's given name or names or initials. This data element may contain multiple words and punctuation, e.g. "Fred F", "Fred James" -->{{#if: {{{aùtór r|{{{aùtór|}}}}}} | &rft.au={{urlencode:{{{aùtór r|{{{aùtór}}}}}}}} }}<!-- This data element contains the full name of a single author, e.g. "Smith, Fred M", "Harry S. Truman". -->{{#if: {{{data|}}} | &rft.date={{urlencode:{{{data}}}}}<!-- -->{{#if: {{{rok|}}} | &rft.date={{urlencode:{{{rok}}}}} }} }}<!-- Date of publication. Book dates are assumed to be a single year. (or ISO 8601) -->{{#if: {{{wëdanié|}}} | &rft.edition={{urlencode:{{{wëdanié}}}}} }}<!-- Statement of the edition of the book. This will usually be a phrase, with or without numbers, but may be a single number, e.g. "First edition", "4th ed." -->{{#if: {{{wëdôwca|}}} | &rft.pub={{urlencode:{{{wëdôwca}}}}} }}<!-- Publisher name. "Harper and Row" -->{{#if: {{{plac|}}} | &rft.place={{urlencode:{{{plac}}}}} }}<!-- Place of publication. "New York" -->{{#if: {{{stronë|}}} | &rft.pages={{urlencode:{{{stronë}}}}} }}<!-- Start and end pages for parts of a book, e.g. "124-147" ... This data element includes the OpenURL 0.1 definition of "pages". -->{{#if: {{{seriô|}}} | &rft.series={{urlencode:{{{seriô}}}}} }}<!-- The title of a series in which the book or document was issued. There may also be an ISSN associated with the series. -->{{#if: {{{isbn|}}} | &rft.isbn={{{isbn}}} }}<!-- International Standard Book Number (ISBN) ... i.e. "057117678X" but it may contain hyphens, e.g. "1-878067-73-7" -->{{#if: {{{oclc|}}} | &rft_id=info:oclcnum/{{{oclc}}} }}<!-- -->{{#if: {{{doi|}}} | &rft_id=info:doi/{{urlencode:{{{doi}}}}} }}<!-- -->{{#if: {{{url|}}} | &rft_id={{urlencode:{{{url}}}}} }}<!-- -->"></span>{{#ifeq:{{{jãzëk|}}}|||&#32;{{Jãz.|{{{jãzëk}}} {{{jãzëk2|}}} {{{jãzëk3|}}} {{{jãzëk4|}}} {{{jãzëk5|}}} {{{jãzëk6|}}} {{{jãzëk7|}}} {{{jãzëk8|}}} {{{jãzëk9|}}} {{{jãzëk10|}}}}}.}}</cite>{{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë |=problemë-w-cytuj {{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategòrëjô:Szablóna cytuj do sprôwdzeniô]]}} | nôzwëskò = | miono = | aùtór = | aùtór link = | nôzwëskò2 = | miono2 = | aùtór2 = | aùtór link2 = | nôzwëskò3 = | miono3 = | aùtór3 = | aùtór link3 = | nôzwëskò4 = | miono4 = | aùtór4 = | aùtór link4 = | nôzwëskò5 = | miono5 = | aùtór5 = | aùtór link5 = | nôzwëskò6 = | miono6 = | aùtór6 = | aùtór link6 = | nôzwëskò7 = | miono7 = | aùtór7 = | aùtór link7 = | nôzwëskò8 = | miono8 = | aùtór8 = | aùtór link8 = | nôzwëskò9 = | miono9 = | aùtór9 = | aùtór link9 = | nôzwëskò10 = | miono10 = | aùtór10 = | aùtór link10 = | nôzwëskò11 = | miono11 = | aùtór11 = | aùtór link11 = | nôzwëskò12 = | miono12 = | aùtór12 = | aùtór link12 = | nôzwëskò13 = | miono13 = | aùtór13 = | aùtór link13 = | nôzwëskò14 = | miono14 = | aùtór14 = | aùtór link14 = | nôzwëskò15 = | miono15 = | aùtór15 = | aùtór link15 = | titel = text! | url = uri? | jiny = | wëdanié = | wëdôwca = | plac = | data = | rok = | miesąc = | stronë = text-link?| kòlumnë = | rozdzél = | adresa rozdzélu = uri? | nôzwëskò r = | miono r = | aùtór r = | aùtór r link = | nôzwëskò2 r = | miono2 r = | aùtór2 r = | aùtór r2 link = | nôzwëskò3 r = | miono3 r = | aùtór3 r = | aùtór r3 link = | nôzwëskò4 r = | miono4 r = | aùtór4 r = | aùtór r4 link = | tom = | titel tomù = | dzél = | titel dzéla = | seriô = | isbn = {{#if:{{{isbn|}}}|^[0-9%-]+X?$}} | id = text-link? | oclc = | lccn = | issn = | doi = {{#if:{{{doi|}}}|^10%.[1-9][0-9][0-9][0-9][0-9]*[%./][^%s%[%]%{%}<>{{!}}]+$}} | cytat = | jãzëk = | jãzëk2 = | jãzëk3 = | jãzëk4 = | jãzëk5 = | jãzëk6 = | jãzëk7 = | jãzëk8 = | jãzëk9 = | jãzëk10 = | data przëstãpù = | òdn = {{#if:{{{òdn|}}}|{{#switch:{{{òdn}}}|nié|jo|a|b|c|d|e|f|g|h|i|j|k|l|m|n|o|p|q|r|s|t|u|v|w|x|y|z=text|^{{òdn/id}}.+$}}}} }}{{#invoke:Sprôwdzë|pòla z aùtorama|max=15|nôzwëskò=nôzwëskò#|miono=miono#|aùtór=aùtór#|link=aùtór link#|przed=<span class="problemë problemë-w-cytuj" aria-hidden="true" data-nosnippet>Sprôwdzë aùtora:|po=.{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategòrëjô:Szablóna cytuj knéżkã – aùtorzë do sprôwdzeniô]]}}</span>}}{{#invoke:Sprôwdzë|pòla z aùtorama|max=4|nôzwëskò=nôzwëskò# r|miono=miono# r|aùtór=aùtór# r|link=aùtór r# link|przed=<span class="problemë problemë-w-cytuj" aria-hidden="true" data-nosnippet>Sprôwdzë aùtora rozdzélu:|po=.{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategòrëjô:Szablóna cytuj knéżkã – aùtorzë do sprôwdzeniô]]}}</span>}}{{#ifeq:titel|{{#invoke:Sprôwdzë|lësta mionów niepùstëch argùmentów}}|<span class="problemë" aria-hidden="true" data-nosnippet>Blós titel{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategòrëjô:Szablóna cytuj do sprôwdzeniô]]}}</span>}}{{#if:{{{data przëstãpù|}}}|{{#if:{{#if:{{#invoke:String|match|s={{{data przëstãpù}}}|pattern=^20[0-9][0-9]%-[01][0-9]%-[0123][0-9]$|nomatch=}}|{{#iferror:{{#time:Y-m-d|{{{data przëstãpù}}}}}|błąd|{{#ifeq:{{{data przëstãpù}}}|{{#time:Y-m-d|{{{data przëstãpù}}}}}|<!-- ok -->|fòrmat}}}}|fòrmat}}|<span class="problemë" aria-hidden="true" data-nosnippet>zły zapis daty przëstãpù</span>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategòrëjô:Szablóna cytowaniô – lëchi zapisënk datë przëstãpù]]}}}}}}<!-- {{#if:{{{stronë|}}}{{{kòlumnë|}}}{{{òdn|}}}||<span class="problemë" aria-hidden="true" data-nosnippet> Felënk numrów strón w knéżce</span>{{#if:{{NAMESPACE}}||[[Kategòrëjô:Szablóna cytowaniô knéżczi – fëlenk numra stronë]]}}}} --></includeonly><noinclude> 2zg9ge26yblz4has0jfja001ecwj6by Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona 0 13647 215397 214849 2026-09-25T12:05:24Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë; Drzéżdżóna→Drzéżdżona 215397 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona''' ({{jãz.|pl}} ''Ogólnopolski Konkurs Literacki imienia Jana Drzeżdżona''), czedës '''Òglowòpòlsczi Prozatorsczi Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona''' ({{jãz.|pl}} ''Ogólnopolski Konkurs Prozatorski imienia Jana Drzeżdżona'')<ref>https://web.archive.org/web/20220524100052/https://nadmorski24.pl/kalendarium/10261/xvi-edycja-ogolnopolskiego-konkursu-prozatorskiego-im-jana-drzezdzona</ref> – [[kònkùrs]] lëteracczi na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òrganizowóny w [[Wejrowò|Wejrowie]] òd 1998 rokù przez [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/drzezdzon-jan/</ref>. XXII Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs miona [[Jón Drzéżdżón|Jana Drzéżdżona]] je finansowóny z dotacje [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprôw i Administracje]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2021/POMERANIA_10_557_2021_net.pdf</ref>. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == === 2007 (''XI Kònkùrs Prozatorsczi m. Jana Drzéżdżona'') === <ref>https://web.archive.org/web/20090106203111/http://zymk.net/kleka/zymkowce-dobiwaja-nodgrode-w-konkurse-miona-jana-drzezdzona</ref> * I môl: [[Jarosłôw Kroplewsczi]] za òpòwiôdanié „Jak Walerémù sã ùdało nikògò” * II môl: [[Róman Drzéżdżón]] za òpòwiôdanié „Weszczigóra” * III môl: br. [[Zbigórz Joskòwsczi]] za òpòwiôdanié „Na cëzy krziwdze nicht sa nie wzbògacy” * wëróżnienié: [[Alicja Szczëpta]] za òpòwiôdanié „Dwùch taczich, co chcało na sztrąd” === 2013 (''XIV Prozatorsczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona'') === Òrganizatorama kònkùrsu bëlë [[Pomerania (cządnik)|cządnik „Pomerania”]] i [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]]<ref>https://web.archive.org/web/20131208021800/http://belok.kaszubia.com/</ref>. Jury w składze prof. [[Jerzi Samp]], prof. [[Tadeùsz Linkner]] i [[Bògùmiła Cërockô]] rozsądzëło wejle tak: * I môl: [[Artur Jabłońsczi]] * II môl: Jerzi Hòppe a [[Wòjcech Mëszk]] * III môl: [[Grégòr Schramke]] * Wëprzédnienié dlô Anë Skòtnicczi. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Jón Drzéżdżón]] * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë lëteracczé na Kaszëbach]] r2wgjjzga5qts61kjvxhxb1ar4drfnx Bë nie zabëc mòwë starków 0 13653 215403 210263 2026-09-25T12:14:04Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë; Drzeżdżóna→Drzéżdżona 215403 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs „Bë nie zabëc mòwë starków”'''<ref>https://muzeumpuck.pl/xix-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref>, P.T. '''Òglowòpòlsczi kònkùrs kaszëbsczi gôdczi "Bë nie zabëc mòwë starków" miona Jana Drzéżdżona'''<ref>https://muzeumpuck.pl/relacja-z-xx-konkursu-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref> ({{jãz.|pl}} Ogólnopolski konkurs recytatorski "Bë nie zabëc mòwë starków" imienia Jana Drzeżdżona<ref>https://muzeumpuck.pl/informacja-o-xxiv-konkursie-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref>) – òglowòpòlsczi kònkùrs [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] gôdczi<ref>https://muzeumpuck.pl/2024/11/13/konkurs-mowy-kaszubskiej-be-nie-zabec-mowe-starkow-im-jana-drzezdzona/</ref> òrganizowóny przez [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]]. == Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona == <ref>https://kaszuby24.pl/gala-bi-lawa-2026-w-strzelnie-wreczono-nagrody-za-mowe-kaszubska/</ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/gala-bielawa-2026-w-strzelnie-wreczono-nagrody-w-ogolnopolskim-konkursie-mowy-kaszubskiej-be-nie-zabec-mowe-starkow.html</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-204-5042025-n1522655</ref> {{Szëkba|Biélawa}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Jón Drzéżdżón]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] kunaud2xzerc829dvioagm9zqtnbn25 Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona 0 13656 215404 210022 2026-09-25T12:14:35Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Gala „Biélawa” m. Jana Drzeżdżona]] do [[Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]]: é 210022 wikitext text/x-wiki #TAM [[Bë nie zabëc mòwë starków#Gala „Biélawa” m. Jana Drzeżdżona]] [[Kategòrëjô:Gale|Biélawa]] liay3sc8d8nvji6l07en3x5d27i2tbr 215409 215404 2026-09-25T12:17:44Z Iketsi 3254 Drzeżdżona→Drzéżdżona 215409 wikitext text/x-wiki #TAM [[Bë nie zabëc mòwë starków#Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]] [[Kategòrëjô:Gale|Biélawa]] r1na9p2wjwa0aq32b1vmxt0z8wuaeim Restaùracjô Meiji 0 13664 215521 215186 2026-09-25T20:06:46Z HaxelKaszëba 17492 215521 wikitext text/x-wiki {{Historiczné Wëdarzenié | miono = Restaùracjô Meiji | miono_orig = {{Lang|ja|明治維新}} | òbrôzk = Meiji tenno1.jpg | pòdpis = Césôrz Meiji ([[Mutsuhito]]) w młodoscë. | grafika_szerokòsc = 250px | data = [[1868]] – [[1912]] | plac = [[Japóńskô]] | zort = Rewòlucjô / Transfòrmacjô kraju | przëczëna = Krizys szogùnatu, nôcësk zôpadnëch krajów | skùtczi = Mòdernizacjô Japóńsczi, rozwij na wiôlgą pòtãgã | przédnicë = [[Mutsuhito|Césôrz Meiji]], [[Takamori Saigō]], [[Ōkubo Toshimichi]] | bëtnicë = Rząd Japóńsczi, samùrajowie, samòrządzëna }} '''Restaùracjô Meiji''' ({{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin, dosł. „Òdnowa Meiji”) – cząd głãbòczich pòliticznëch, spòlëznowëch a wòjskòwëch zmianów w [[Japóńskô|Japóńsce]], jaczi rozpòczął sã w 1868 wëcmanim z òbaleniã [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a przëwróceniã realny wëszëznë césarzowi [[Mutsuhito]] (Meiji).<ref name="Jansen2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=The Making of Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=2000 |isbn=9780674003347}}</ref><ref name="Gordon2020">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Andrew Gordon |titel=A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present |wëdôwca=Oxford University Press |rok=2020 |isbn=9780190920555}}</ref> Ne wëdarzenia zakùńczëłë pònad 260-latny cząd rządów szogùnów ë rozpòczãłë proces chùtczi mòdernizacje a téż westernizacje kraju.<ref name="Beasley1972">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Meiji Restoration |wëdôwca=Stanford University Press |rok=1972 |isbn=9780804708159}}</ref><ref name="Henshall2012">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Kenneth G. Henshall |titel=A History of Japan: From Stone Age to Superpower |wëdôwca=Palgrave Macmillan |rok=2012 |isbn=9780230346628}}</ref> Przez czile lat [[Japóńskô]] przesztôłcëła sã z feùdalnégò kraju w mòderné industriowé państwò a jednã z nôwikszich militarnëch a gòspòdarczich pòtãgów [[Azjô|Azje]].<ref name="McClain2002">{{Cytuj knéżkã |aùtór=James L. McClain |titel=Japan: A Modern History |wëdôwca=W. W. Norton & Company |rok=2002 |isbn=9780393041569}}</ref> Restaùracjô bëła òdpòwiedzą na roscący bënowi krizys a nôcësk zôpadnëch mòcarstwów, jaczé sã domôgałë òdemkniãcô [[Japóńskô|Japóńsczi]] na midzënôrodny biznes.<ref name="Storry1990">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Richard Storry |titel=A History of Modern Japan |wëdôwca=Penguin Books |rok=1990 |isbn=9780140137026}}</ref> Refòrmë òbjimałë wnetka wszëtczé wietwie żëcégò – administracjã, wòjskò, gòspòdarkã, edukacjã, prawò a téż spòlëznową strukturã.<ref name="Jansen2000"/> == Kòntekst == [[Òbrôzk:Island of Deshima, Dutch East India Company Wellcome L0035084.jpg|mały|Òstrów Dejima ù ùbrzegù Nagasaki, dze Japóńczicë hańdlowelë z Néderlandczikama.]] Òd zôczątkù XVII stalatégò [[Japóńskô]] prowadzëła pòlitikã izolacje òd bùtnowégò swiata, pòzéwóną jakno [[sakoku]] ({{jãz.|ja}} 鎖国 – „zamkłi kraj”).<ref name="Toby1984">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ronald P. Toby |titel=State and Diplomacy in Early Modern Japan |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1984 |isbn=9780691054063}}</ref><ref name="Totman1993">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=Early Modern Japan |wëdôwca=University of California Press |rok=1993 |isbn=9780520061859}}</ref> Òsta òna wprowadzona przez [[szogùnat Tokugawów]] pò serie kòntaktów z [[Eùropa|eùropejsczima]] hańdlarzama a misjónarzama, przédno Pòrtugalczikama a Szpanama.<ref name="Elison1973">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Elison |titel=Deus Destroyed: The Image of Christianity in Early Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1973 |isbn=9780674198258}}</ref> Włôdze sã òbawiałë roscącëch cësków chrzescëjaństwa a mòżebnotë zanôleżnoscë Japóńsczi òd [[Eùropa|eùropejsczich]] kòlonialnëch mòcarstwów, czegò przëmiarë mógł ùzdrzec w jinszich partach [[Azjô|Azje]].<ref name="Jansen2000"/> Na mòcë pòstãpnëch ediktów zakôzóné òstało misyjné dzejanié, wikszosc cëzozemczików òsta wënëkónô a Japóńczikóm zabarnioné òstało òpùszczanié kraju pòd zagrôżbą sztrôfë smiercë.<ref name="Elison1973"/> [[Chrzescëjaństwò]] òstało zdelegalizowóné ë jegò wëznôwcë bëlë ùstëgòwóny.<ref name="Turnbull1998">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Kakure Kirishitan of Japan |wëdôwca=Routledge |rok=1998}}</ref> Nimò prowadzony pòliticzi izolacje, [[Japóńskô]] nie bëła czësto òdcãtô òd swiata. Jedurnym [[Eùropa|eùropejsczim]] krajã, chtërny mielë pòzwòlenié na prowadzenié ògrańczonégò hańdlu, bëła [[Zjednónô Repùblika Prowincjów]] (Néderlandzkô).<ref name="Goodman2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Grant K. Goodman |titel=Japan and the Dutch 1600–1853 |wëdôwca=Routledge |rok=2000 |isbn=9781873410707}}</ref> Néderlandzczi hańdlarze mòglë prowadzëc dzejanié blós na niewiôldżim, sztëcznym òstrowie [[Dejima]] w pòrce [[Nagasaki]], pòd scësłą kòntrolą wëszëznë szogùnatu.<ref name="Goodman2000"/> Òkrom Néderlandczików ògrańczoné hańdlowé kòntaktë trzimóné bëłë téż z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Królestwò Riukiu|Królestwã Riukiu]] a z Kòrejańczikama za pòmòcą domenë [[Tsushima]].<ref name="Toby1984"/> Izolacjô pòmôga ùchòwac pòliticzną samòstójnotã a zakùńczëc wielewiekòwé domôcé wòjnë, równak z czasã doprowadzëła téż do technologicznégò a militarnégò zacopaniô [[Japóńskô|Japóńsczi]] wzglãdã chùtkò industrializëjącëch sã krajów Zôpadu.<ref name="Gordon2020"/> W pòłowie XIX stalatégò czile razy pòjôwiôł sã nakôz òdemkniãcô pòrtów dlô zagrańcowëch òkrãtów, co wëstawiło pòlitikã [[sakoku]] na pòwôżną próbã.<ref name="Beasley1972"/> Kùlminacją nëch wëdarzeniów bëło przërézowanié w 1853 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] eskadrë dowòdzony przez kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Matthew C. Perry |titel=Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan |wëdôwca=U.S. Government Printing Office |rok=1856}}</ref><ref name="Feifer2006">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Feifer |titel=Breaking Open Japan: Commodore Perry, Lord Abe, and American Imperialism in 1853 |wëdôwca=HarperCollins |rok=2006 |isbn=9780060573621}}</ref> Brëkùjącë mòderné ropné òkrãtë, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Kraje]] wëmùszëłë pòczãcé negòcjacjów z włôdzama [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Dower2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=John W. Dower |titel=Black Ships & Samurai: Commodore Perry and the Opening of Japan |wëdôwca=MIT Visualizing Cultures |rok=2008}}</ref> Rok pózdni pòdpisónô òsta [[kònwencjô z Kanagawë]], òdmikającô pierszé pòrtë dlô amerikańsczich bôtów.<ref name="Beasley1995">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Rise of Modern Japan |wëdôwca=St. Martin's Press |rok=1995 |isbn=9780312128005}}</ref> W pòstãpnëch latach szlachòwné traktatë òstałë zawiarté z jinszima zôpadnyma krajama.<ref name="McClain2002"/> Nierównoprawné ùmòwë a niemòżebnosc skùtecznégò procëmstawieniégò sã zagrańcznym nôcëskóm znacząco òsłabiłë aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] ë doprowadzëłë do rostu pòliticznégò kònfliktu, jaczi kùreszce zakùńcził sã Restaùracją Meiji w 1868 rokù.<ref name="Craig1961">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Albert M. Craig |titel=Chōshū in the Meiji Restoration |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Jansen2000"/> == Przërézowanié Matthew Perry'égò == [[Òbrôzk:Commodore Matthew C. Perry.jpg|mały|Òdjimk kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]]]] 8 lëpińca 1853 rokù do [[Hôwinga Edo|Hôwindżi Edo]] przërézowa [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańskô]] eskadra marénë pòd dowództwã kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> W ji skłôd wchòdzëłë szterë mòderné òkrãtë, w tim dwa nanëkóné ropnyma maszinama.<ref name="Dower2008"/> Ze wzglãdu na wëdobiwający sã z kòminów dim Japóńczicë pòzéwelë jã ''kurofune'' ({{jãz.|ja}} 黒船), czëlë "Czôrnyma Òkrãtama".<ref name="Jansen2000"/> Jichné doprzińdzenié wëwòłało wiôldżé zadzëwòwanié westrzód włôdzów szogùnatu a mieszkańców kraju, jaczi pierszi rôz zetkelë sã z tak mòderną wòjskòwą technologią.<ref name="Beasley1972"/> Perry doturził do [[Japóńskô|Japóńsczi]] z lëstã prezydeńta [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] [[Millard Fillmore|Millarda Fillmore'a]], domôgającë sã narzeszeniô diplomaticznëch stosënków, òdemkniãcô japóńsczich pòrtów dlô amerikańsczich òkrãtów a zagwësnieniô pòmòcë rozbitkóm.<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> Jednoczasno [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] kòmòdór dôł do zrozmieniô, że òdmòwa mòze doprowadzëc do ùżëcô sëłë.<ref name="Dower2008"/> Swiądny technologiczny dominacje swòji flotë, òdmówił pòddaniégò sã reglóm narzëconëch przez szogùnat a domôgôł sã bezpòstrzédnëch negòcjacjów z nôwëższima wëszëznama .<ref name="Gordon2020"/> Pò przekôzaniu lëstu [[Matthew Perry|Perry]] òpùscył [[Japóńskô|Japóńskã]], zapòwiôdającë swój pòwart w pòstãpnym rokù.<ref name="Perry1856"/> W gromicznikù 1854 rokù pònowno pòjawił sã ù ùbrzégù kraju z jesz wikszą flotą.<ref name="Feifer2006"/> Szogùnat, zdającë so sprawã z gwôsny militarny słabòscë ë niechcącë réskòwac wòjskòwim kònfliktã, zgòdzył sã na zaczãce rozmòwów.<ref name="Beasley1972"/> [[Òbrôzk:Japanese 1854 print Commodore Perry.jpg|mały|left|Japóńsczi drzewòrit, jaczi przedstôwiô doturzenié flotë [[Matthew Perry|Perry'égò]] (1854)]] 31 stremiannika 1854 rokù pòdpisónô òsta kònwencjô z [[Kanagawa|Kanagawë]].<ref name="Beasley1995"/> Na ji mòcë odemkłé òstałë dlô [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczich]] òkrãtów pòrtë [[Shimoda]] a [[Hakodate]], rozbitkóm zagwarantowónô òsta òpieka a ùsadzony ùrząd [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] kònsula.<ref name="McClain2002"/> Chòc traktat nie zakłôdôł jesz fùlny hańdlowi wëmianë, to béł pierszim krokã do zakùńczeniô pònad dwastalatny pòliticzi izolacje.<ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach [[Japóńskô]] òsta zmùszonô do pòdpisaniô szlachòwnëch ùmów z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]], [[Ruskô|Ruską]], [[Francjô|Francëską]] a [[Néderlandzkô|Néderlandzką]].<ref name="Jansen2000"/> Òsoblëwie wôżny béł traktat Harrisa z 1858 rokù, jaczi òdemknął pòstãpné pòrtë dlô zagrańcowégò hańdlu a przëznôwôł cëzozemczikóm wielné przëwileje, w tim eksteritorialnosc a nisczé cła.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Townsend Harris |titel=Complete Journal of Townsend Harris |wëdôwca=Charles E. Tuttle Company |rok=1959}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Ze wzglãdu na nierówny charakter ùgòdzeniów òstałë òne pózdni pòzwóné mionã "nierównoprawnëch traktatów".<ref name="Henshall2012"/> Pòdpisanié ùmów z zôpadnyma krajama wëwòłało pòwôżny pòliticzny krizys.<ref name="Craig1961"/> Wiele [[Samùraj|Samùrajów]], [[daimyō]] a przédników césarzowégò dwòra ùznało, że szogùnat ùtracył mòc do òbarnë samòstójnoscë kraju.<ref name="Jansen2000"/> Corôz wikszą pòpùlarnotã zdobiwało zéwiszcze ''sonnō jōi'' („Tcë césarza, wënëkôj barbarzińców”), jaczé stało sã symbòlã òprzéczczi procëm rządóm [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]] a cëzym cëskóm.<ref name="Craig1961"/><ref name="Beasley1972"/> == Ùpôdk Szogùnatu == [[Òbrôzk:Yokohama-Sumo-Wrestler-Defeating-a-Foreigner-1861-Ipposai-Yoshifuji.png|mały|120px|Drzewòrit z 1861. Miónkôrz [[sumò]] rzucô cëzyńca, co ilustrëje antizôpadné nôstroje w cządze òdmikaniô sã [[Japóńskô|Japóńsczi]].]] Pò pòdpisaniu nierównoprawnëch traktatów aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] pòczął chiże słabnąc.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> We wiele feùdalnëch domenach rosło przekònanié, że donëchczasowi system rządów nie je w sztãdze procëmstawic sã presje zôpadnëch mòcarstwów ani przëprowadzëc kòniecznëch refòrmów.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Totman1993"/> Òsoblëwie mòcnô òpòzycjô ùsztôłtowa sã w pôłniowò-zôpadnëch domenach [[Satsuma]] a [[Chōshū]], jaczich przédnicë pòmale zmòcniwelë wespółrobòtã procëm szogùnatowi.<ref name="Craig1961"/><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862–1868 |wëdôwca=University of Hawaiʻi Press |rok=1980 |isbn=9780824806149}}</ref> Zôczątkòwò przëstójnicë zéwiszcza ''sonnō jōi'' òpòwiôdelë sã za wënëkaniã cëzozemczików z [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Craig1961"/><ref name="Jansen2000"/> Z czasã równak wiele z nich ùznało, że skùtecznô òbarna kraju wëmôgô przejãcô zôpôdny technologie, wòjskòwi mòdernizacje a centralizacje kraju pòd przédnictwã césôrza.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Beasley1972"/> W efekce rëch pòmale przesztôłcył sã z antizôpadnégò w refòrmisticzny.<ref name="Henshall2012"/> W 1866 rokù dzãka staróm [[Sakamoto Ryōma|Sakamoto Ryōmë]] zawiartô òsta zdrëszëna pòmidzë domenama [[Satsuma]] a [[Chōshū]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ravina Mark |titel=The Last Samurai: The Life and Battles of Saigō Takamori |wëdôwca=John Wiley & Sons |rok=2004 |isbn=9780471089704}}</ref><ref name="Craig1961"/> Nen dogôdënk òdegrôł kluczową rolã w naszëkòwaniu dzejaniô procëm szogùnatowi.<ref name="Jansen2000"/> Jednoczasno pògôrszająca sã gòspòdarczô sytuacjô, inflacjô a spòlëznowé niezadowòlnienié dodatkòwò òsłôbiałë włôdzã [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]].<ref name="Totman1993"/><ref name="Gordon2020"/> [[Òbrôzk:MeijiJoukyou.jpg|mały|left|Césôrz [[Mutsuhito]] ò drogã z [[Kioto]] do [[Tokio]] („Le Monde Illustre”, 1869)]] W smùtanie 1867 rokù slédny szogùn [[Tokugawa Yoshinobu]] zrzekł sã wikszoscë swòjich pòliticznëch ùprawnieniów ë fòrmalno zwrócył włôdzã césarzowi w wëdarzenim znónym jakno ''taisei hōkan'' („zwrot włôdzë césarzowi”).<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=Sakamoto Ryōma and the Meiji Restoration |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Nie zakùńczëło to równak kònfliktu. Przëstójnicë szogùnatu nie zamierzelë pògòdzëc sã z ùtratą cëskù, za to césarsczé stronnictwò prowadzëło do całownégò rëmniãcô [[Ród Tokugawa|rodu Tokugawa]] z pòliticznégò żëcégò.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Gordon2020"/> 3 strëmiannika 1868 rokù ògłoszonô òsta restaùracjô bezpòstrzédny césarsczi włôdzë.<ref name="Beasley1972"/><ref name="Jansen2000"/> Czile tidzeniów pózdni wëbùchła [[wòjna Boshin]], jakô dérowa do 1869 rokù.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Michael Wert |titel=Meiji Restoration Losers: Memory and Tokugawa Supporters in Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Asia Center |rok=2022 |isbn=9780674275928}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref> Wòjska wiérné césarzowi dobëłë w [[Biôtka pòd Toba–Fushimi|biôtce pòd Toba–Fushimi]], a pònemù zajãłë [[Edo]], jaczégò miono pózdni òstało zmienioné na [[Tokio]].<ref name="TurnbullBoshin2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref><ref name="Jansen2000"/> Slédnô òprzéczka przëstójników szogùnatu òsta zdëszonô na òstrowie [[Hokkaido]], dze òsta ùsadzonô [[Repùblika Ezo]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=War in Japan 1467–1615 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2002 |isbn=9781841764801}}</ref><ref name="TurnbullBoshin2008"/> Ji kapitulacjô w maju 1869 rokù òznôcza definitiwny kùńc [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a zakùńczenié jistniejącégò pònad dwa a pół stalata systemù bakufu (szogùnatu).<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> Ùpôdk szogùnatu òdemknął drogã przeprowadzeniô szerok naszëkòwónëch refòrmów, jaczé przesztôłcëłë [[Japóńskô|Japóńskã]] z feùdalnégò kraju w mòderné scentralizowóné césarstwò.<ref name="McClain2002"/><ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach nowé włôdze pòczãłë lëkwidacjã systemù han ([[Feùdalizm|feùdalizmu]]), refòrmã administracje, mòdernizacjã wòjska, rozwij industrie a bùdowã mòdernégò systemù edukacje, co zaczãło richtich cząd Restaùracje Meiji.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/><ref name="Henshall2012"/> == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.photosofjapan.com/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Japóńskô]] 3k616fxlciktfh6g68xz740p4idkxag Rezerwat przirodë Biélawa 0 13678 215396 210245 2026-09-25T12:02:30Z Iketsi 3254 {{Jiné znaczënczi}} 215396 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dystrophic lake in Bielawa nature reserve in Poland.JPG|mały|Rezerwat przirodë Biélawa]] {{Jiné znaczënczi}} '''Rezerwat przirodë Biélawa''' ({{jãz.|pl}} ''Rezerwat przyrody Bielawa'') – rezerwat ò wiéchrzëznie 721,41 ha założonym w 1999 rokù na [[Słowińsczé Ùbrzeżé|Słowińsczim Ùbrzegù]]<ref>https://web.archive.org/web/20250529034956/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.1201</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251118184107/https://npk.org.pl/files/site-npk/download/187/ROZPORZ%C4%84DZENIE%20NR%208.pdf</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bielawskie Błota. Jeziorko dystroficzne.jpg| Òbrôzk:Bielawskie Błota. Zanikające jeziorko.jpg| Òbrôzk:Bielawskie Błota..jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Biélawa (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Słowińsczé Ùbrzeżé]] |col3= === Rezerwatë przirodë === {{#categorytree:Rezerwatë przirodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=yDJOPgTRU_o|tit=Ochrona przyrody w Rezerwacie Bielawa|k=PolnocnaTV|jaz=pl}} * https://magazynkaszuby.pl/atrakcje/rezerwat-przyrody-bielawa-mieszkanie-zurawi-kaszubach/ * https://www.gazetakaszubska.org/69822/rezerwaty-przyrody-szansa-rozwoju-wojewodztwa-pomorskiego * https://telewizjabaltycka.pl/nowy-oddzial-muzeum-ziemi-puckiej-powstanie-w-ostrowie/ * https://www.telewizjattm.pl/dzien/2016-11-21/40659-rezerwaty-otwarte-dla-zwiedzajacych.html?play=on [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]] [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] [[Kategòrëjô:Słowińsczé Ùbrzeżé]] cs56rp5l1rt4quv65mseb4n417vmid9 Kategòrëjô:Przekierowania połączone z elementem Wikidanych 14 13779 215472 211127 2026-09-25T14:54:49Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] 215472 wikitext text/x-wiki #TAM [[:Kategòrëjô:Przeczerowania sparłãczoné z elementã Wikipòdôwków]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] 0acmichkzt11s4hmosowoc6off9msaf Moduł:Kôrta/dane/LT 828 13818 215429 211576 2026-09-25T13:33:24Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:Kôrta/dane/LTU]] do [[Moduł:Kôrta/dane/LT]]: 2 211576 Scribunto text/plain return { { ["link alias"] = "Lëtewskô", ["skrót"] = "LTU", ["dopełniacz"] = "Lëtewsczi", mapa = "Lithuania adm location map.svg", top = 56.7, bottom = 53.7, left = 20.4, right = 27.2, ["przykład"] = { { "54°41′00″N 25°17′00″E", "Wilno", }, -- 54/41/00/N/25/17/00/E/Wilno }, }, ["fizyczna"] = { mapa = "Relief Map of Lithuania.jpg", }, } hddl0yp6nnt9qgyqee3s0njmzbhze5f ZYMK (pismiono) 0 13840 215398 214845 2026-09-25T12:05:47Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë; Drzéżdżóna→Drzéżdżona 215398 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''ZYMK. Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich''' – kaszëbskòjãzëkòwé lëteracczé pismiono, jaczé wëchôdô smarą òd 2001 rokù starą [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]. == Historiô == 24 strëmiannika 2001 karno kaszëbsczich dzejarzów – [[Bògùsłôw Bréza]], [[Michôł Piéper]], [[Róman Drzéżdżón]], [[Grégòr Schramka]], [[Pioter Cëskòwsczi]] i [[Sławòmir Fòrmella]] – pòtkało sã na pierszim zéńdzenim lëteracczégò karna<ref>P. Szczëpta, ''Wstãp'', "Zymk" 2001, zsziwk 1, s. 3.</ref>. Zaczãłë òni òrganizowac cykliczné pòtkania a wëbralë pòzwã "Zymk", jakô mia wskazëwac na wiek ùsôdzców twòrzącëch w òbrëmim karna, chtërni swòją lëteracką przigòdã nôczãscy zaczinalë. Bëlë téż to młodi lëdze<ref>D. Kalinowsczi, A. Kùik-Kalinowskô, ''Literatura Kaszubska. Rekonesans / Kaszëbskô Lëteratura. Wëzdrzënë'', Gduńsk 2017, s. 350-361.</ref>, a nicht z ùdbùdôwôczów nie béł wicy jak trzëdzescë lat stôri – co téż mia pòzwa pòdczorchiwac, chòc pózni wôżné bëło blós to, bë ùsôdzca béł "młodi dëchã". Jednym z przédnych założeniów karna bëło zajimanié sã ùtwórstwã blós kaszëbskòjãzëkòwim. Karno miało stwòrzëc kaszëbsczi rum dlô młodëch aùtorów czë wzôjnô lëterackô pòmòc. Bëła téż brëkòwnota twòrzeniô lëteraturë terôczasny. Nôbarżi aktiw karno bëło w latach 2001-2011. Brzadã pòtkaniów młodëch ùtwórców bëłe hëftë "ZYMKù". Pierszi, wëdóny w 2001 rokù przez [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie|wejrowsczé mùzeùm]] i [[Òdroda (1999–2006)|Òdrodã]], miôł tekstë 5 ùsôdzców: Cëskòwsczégò, Piépra, Schramczi, Drzéżdżona i Fòrmellë<ref>"Zymk" 2001, zsziwk 1, Gduńsk-Wejrowò 2001.</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 Zymk 1], zymk.net.</ref>. Pòjawiłë sã proza, frantówczi a pòézjô. == Numrë == === ZYMK 1 === ZYMK 1 wëdóny òstôł w 2001 rokù przez [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|MKPPiM we Wejrowie]] i [[Òdroda|Òdrodã]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1</ref>. === ZYMK 2 === ZYMK 2 wëdóny òstôł w 2002 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]]. Òddóny òstôł do składu w [[Smùtan|smùtanie]] 2002, a drëk òstôł skùńczony w [[Gòdnik|gòdnikù]] 2002<ref name=":1">https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2</ref>. '''Nakłôd:''' 400 egzemplôrzów<ref name=":1" />. === ZYMK 3 === ZYMK 3 wëdóny òstôł w 2004 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]]<ref name=":3">https://web.archive.org/web/20090107042247/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-3</ref>. '''Nakłôd:''' 500 egzemplôrzów<ref name=":3" />. === ZYMK 4 === '''Nakłôd:''' 700 egzemplôrzów<ref>https://web.archive.org/web/20090106193420/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-4</ref>. === ZYMK 5 === <ref>https://web.archive.org/web/20090106175022/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-5</ref> === ZYMK 6 === ZYMK 6 wëdóny òstôł w 2007 rokù przez [[Region (wëdôwizna)|Wëdôwiznã Region]], [[Mùzeùm Pismieniznë i Kaszëbskò-Pòmòrsczi Mùzyczi|Mùzeùm Pismieniznë ë Mùzyczi Kaszëbskò-Pòmòrsczi]] i [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]]. Wëdanié hëftu bëło wspiarté przez [[Minysterstwò Bënowëch Sprawów i Administracji|Minystra Bënowëch Sprawów i Administracji]]<ref name=":2">https://web.archive.org/web/20100704145651/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-6</ref>. === ZYMK 7 === ZYMK 7 wëdóny òstôł w 2008 rokù<ref name=":4">https://web.archive.org/web/20260901002052/https://czec.pl/zymk-7-antykwariat</ref>. === ZYMK 13 === ZYMK 13 wëdóny òstôł w 2025 rokù<ref name=":5">https://mojestrone.com/artykul/trznsti-zymk-n1956885</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260915223112/https://czec.pl/zymk-zsziwk-13</ref>. == ZYMKówcë == Do aùtorów, jaczich tekstë ùkôzałë sã w ''ZYMKù'', słëchają<ref name=":0" />: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Adóm Hébel]] * [[Alicja Skiba]] * [[Brat Zbigórz Joskòwsczi]] * [[Grégòr Jarosłôw Schramke]] * [[Hana Makùrôt]] * [[Joana Gackòwskô]] * [[Karolëna Serkòwskô]] * [[Lucyna Sorn]] * [[Macéj Dorau]] * [[Pioter Cëskòwsczi]] * [[Róman Drzéżdżón]] * [[Słôwk Formella]] * [[Słôwk Krause]] * [[Tomôsz Fópka|Tómk Fópka]] }} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Zymk 1.png|ZYMK 1 (2001)<ref name=":0" /> Òbrôzk:Zymk 2.png|ZYMK 2 (2002)<ref name=":1" /> Òbrôzk:Zymk 6.jpg|ZYMK 6 (2007)<ref name=":2" /> Òbrôzk:Zymk 7.webp|ZYMK 7 (2008)<ref name=":4" /> Òbrôzk:Zymk 13.webp|ZYMK 13 (2025)<ref name=":5" /> </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Zymk (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Mateùsz Szuba]] * [[Zrzeszińcë]] * [[Młodokaszëbi]] |col3= === Jiné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zymk/ * [https://web.archive.org/web/20240415042747/http://zymk.net/category/artikle-o-zymku Artiklë ò ZYMKù] * [https://web.archive.org/web/20100704145037/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-1 ZYMK 1] * [https://web.archive.org/web/20081119084559/http://zymk.net/zsziwczi/zymk-2 ZYMK 2] * https://czec.pl/zymk-7-antykwariat<!-- https://web.archive.org/web/20260208200445/https://czec.pl/zymk-7-antykwariat --> * https://czec.pl/zymk-zsziwk-13 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]] 0z87rdi09gi9c4wby49yfi23jfkrcm5 Pòmieczëńskô Hëta 0 13900 215588 212958 2026-09-25T22:48:52Z Terrus38 14026 Usunięto przekierowanie do [[Pòmieczińskô Hëta]] 215588 wikitext text/x-wiki {{ADR|pisënk}} 4f2zqce1d18i5a6fp5gvl9vttadg2j5 Moduł:Kôrta/dane/FR 828 13947 215431 213543 2026-09-25T13:33:29Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:Kôrta/dane/FRA]] do [[Moduł:Kôrta/dane/FR]]: 2 213543 Scribunto text/plain return { { ["link alias"] = "Francjô", ["skrót"] = "FRA", ["dopełniacz"] = "Francje", mapa = "France location map-Regions and departements-2016.svg", top = 51.5, bottom = 41, left = -5.8, right = 10, ["przykład"] = { { "48°52′00″N 02°21′00″E", "Pariz", }, -- 48/52/00/N/02/21/00/E/Pariz }, }, ["fizyczna"] = { mapa = "France relief location map.jpg", }, } 77up8lborecbkrsg9rgipsaiy0c6nxe Moduł:Kôrta/dane/DE 828 14048 215433 214828 2026-09-25T13:33:34Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:Kôrta/dane/DEU]] do [[Moduł:Kôrta/dane/DE]]: 2 214828 Scribunto text/plain return { { ["link alias"] = "Niemcë", ["skrót"] = "DEU", ["dopełniacz"] = "Niemców", mapa = "Germany location map.svg", top = 55.1, bottom = 47.2, left = 5.5, right = 15.5, ["przykład"] = { { "52°31′07″N 13°24′30″E", "Berlin", }, -- 52/31/07/N/13/24/30/E/Berlin }, par = { "1871", "III Rzesza", "maj1949", "październik1949", "1952", "1957", "DDR", "1990", "kwiecień1992", "sierpień 1992", "1993", }, }, ["fizyczna"] = { mapa = "Relief Map of Germany.svg", }, ["1871"] = { ["dopełniacz"] = "Cesarstwa Niemiecczégò", mapa = "German Empire 1914 adm location map.svg", top = 56.0, bottom = 47.2, left = 5.5, right = 23.2, opis = "Kôrta Cesarstwa Niemiecczégò", }, ["III Rzesza"] = { ["dopełniacz"] = "Niemiecczi Rzeszë (Repùbliczi Weimarsczi i III Rzeszë w grańcach sprzed 1938)", mapa = "German Empire 1937 adm location map.svg", top = 56.0, bottom = 47.2, left = 5.5, right = 23.2, opis = "Kôrta Niemiecczi Rzeszë (Repùbliczi Weimarsczi i III Rzeszë w grańcach sprzed 12 strëmiannika 1938)", }, ["maj1949"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map 23 May 1949 - 6 Oct 1949.svg", opis = "Kôrta Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi) od 23 maja do 6 rujana 1949", }, ["październik1949"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map October 1949 - November 1950.svg", ["przykład"] = { { "52°31′07″N 13°24′30″E", "Berlin", }, -- 52/31/07/N/13/24/30/E/Berlin { "50°44′N 7°06′E", "[[Bonn]]", } }, opis = "Kôrta Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi) w latach 1949-1950", }, ["1950"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map December 1950 - April 1952.svg", }, ["1952"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map April 1952 - August 1955.svg", ["przykład"] = { { "52°31′07″N 13°24′30″E", "Berlin", }, -- 52/31/07/N/13/24/30/E/Berlin { "50°44′N 7°06′E", "[[Bonn]]", } }, opis = "Kôrta Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi) w latach 1955-1956", }, ["1955"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map September 1955 - December 1956.svg", }, ["1957"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map January 1957 - October 1990.svg", ["przykład"] = { { "52°31′07″N 13°24′30″E", "Berlin", }, -- 52/31/07/N/13/24/30/E/Berlin { "50°44′N 7°06′E", "[[Bonn]]", } }, opis = "Kôrta Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi) w latach 1957-1990", }, ["BRD"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map January 1957 - October 1990.svg", }, ["FRG"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map January 1957 - October 1990.svg", }, ["Niemcy Zachodnie"] = { ["dopełniacz"] = "Federalny Repùbliczi Niemiecczi (Zôpôdny Niemcczi)", mapa = "Germany, Federal Republic of location map January 1957 - October 1990.svg", }, ["1990"] = { mapa = "Germany location map October 1990 - March 1992.svg", opis = "Kôrta Niemiecczi w latach 1990-1992", }, ["kwiecień1992"] = { mapa = "Germany location map April 1992 - July 1992.svg", opis = "Kôrta Niemiecczi od łżëkwiata do lëpińca 1992", }, ["sierpień1992"] = { mapa = "Germany location map August 1992 - June 1993.svg", }, ["1993"] = { mapa = "Germany location map July 1993 - December 2009.svg", opis = "Kôrta Niemiecczi w latach 1993-2009", }, ["DDR"] = { ["dopełniacz"] = "Niemiecczi Demòkraticzny Republiczi", mapa = "Germany, German Demorcratic Republic location map w·o FRG July 1952 - October 1990.svg", top = 54.825, bottom = 50.043, left = 9.616, right = 15.413, opis = "Kôrta Niemiecczi Demòkraticzny Republiczi w latach 1952-1990", }, ["GDR"] = { ["dopełniacz"] = "Niemiecczi Demòkraticzny Republiczi", mapa = "Germany, German Demorcratic Republic location map w·o FRG July 1952 - October 1990.svg", top = 54.825, bottom = 50.043, left = 9.616, right = 15.413, }, ["Niemieckô Demòkraticznô Repùblika"] = { ["dopełniacz"] = "Niemiecczi Demòkraticzny Republiczi", mapa = "Germany, German Demorcratic Republic location map w·o FRG July 1952 - October 1990.svg", top = 54.825, bottom = 50.043, left = 9.616, right = 15.413, }, } trmpwsim3qgx04x4k9c0i89ijdxe82g Môłi Trzëgard 0 14070 215558 215227 2026-09-25T20:26:01Z HaxelKaszëba 17492 HaxelKaszëba przeniós starnã [[Môłi Kaszëbsczi Trójgard]] do [[Môłi Trzëgard]]: ùjednolicenié nazewnictwa a téż ùnikniãcô niezamierzonégò sugerowaniô, że wikszi trzëgard nie je zrzeszony z Kazëbską. 215227 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Małe Trójmiasto Kaszubskie, Reda, Polska.png|mały|]] '''Môłi Kaszëbsczi Trójgard''' ({{jãz.|pl}} ''Małe Trójmiasto Kaszubskie'') – [[Rëmiô]], [[Wejrowò]] i [[Réda]]<ref>https://web.archive.org/web/20220129062537/http://male.trojmiasto.pl/</ref>. == Lëdztwò == {| class="wikitable" cellspacing="0" cellpadding="3" border="2" width="30%" style="font-size:90%;line-height:120%;" |- bgcolor="F0F8FF" | style="text-align:center;" |'''Herb''' | style="text-align:center;" |'''Gard''' | style="text-align:center;" |'''Wiéchrzëzna''' '''<small>(km²)</small>''' | style="text-align:center;" |'''Lëdztwò''' '''<small>(2020)</small>''' |- | style="text-align:center;" |[[File:POL_Rumia_COA.svg|27x27px]] | style="text-align:center;" |[[Rëmiô]] | style="text-align:right;text-align:center;" |30,09 | style="text-align:right;text-align:center;" |49 672 |- | style="text-align:center;" |[[File:POL_Wejherowo_COA.svg|29x29px]] | style="text-align:center;" |[[Wejrowò]] | style="text-align:right;text-align:center;" |25,65 | style="text-align:right;text-align:center;" |48 735 |- | style="text-align:center;" |[[File:POL_Reda_COA.svg|27x27px]] | style="text-align:center;" |[[Réda]] | style="text-align:right;text-align:center;" |34,96 | style="text-align:right;text-align:center;" |26 838 |- |&nbsp; | style="text-align:center;" |Trzëgard | style="text-align:right;text-align:center;" |90,70 | style="text-align:right;text-align:center;" |125 245 |} == Òbaczë téż == * [[Trzëgard]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://wejherowo.naszemiasto.pl/tag/male-trojmiasto-kaszubskie {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Réda]] [[Kategòrëjô:Rëmiô]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] c6b0h7gzbscusm0v8fqkda4xmpeuqec 215562 215558 2026-09-25T20:27:02Z HaxelKaszëba 17492 zarô dopiszã wicy 215562 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Małe Trójmiasto Kaszubskie, Reda, Polska.png|mały|]] '''Môłi Trzëgard''' abò '''Môłi Kaszëbsczi Trzëgard''' ({{jãz.|pl}} ''Małe Trójmiasto Kaszubskie'') – [[Rëmiô]], [[Wejrowò]] i [[Réda]]<ref>https://web.archive.org/web/20220129062537/http://male.trojmiasto.pl/</ref>. == Lëdztwò == {| class="wikitable" cellspacing="0" cellpadding="3" border="2" width="30%" style="font-size:90%;line-height:120%;" |- bgcolor="F0F8FF" | style="text-align:center;" |'''Herb''' | style="text-align:center;" |'''Gard''' | style="text-align:center;" |'''Wiéchrzëzna''' '''<small>(km²)</small>''' | style="text-align:center;" |'''Lëdztwò''' '''<small>(2020)</small>''' |- | style="text-align:center;" |[[File:POL_Rumia_COA.svg|27x27px]] | style="text-align:center;" |[[Rëmiô]] | style="text-align:right;text-align:center;" |30,09 | style="text-align:right;text-align:center;" |49 672 |- | style="text-align:center;" |[[File:POL_Wejherowo_COA.svg|29x29px]] | style="text-align:center;" |[[Wejrowò]] | style="text-align:right;text-align:center;" |25,65 | style="text-align:right;text-align:center;" |48 735 |- | style="text-align:center;" |[[File:POL_Reda_COA.svg|27x27px]] | style="text-align:center;" |[[Réda]] | style="text-align:right;text-align:center;" |34,96 | style="text-align:right;text-align:center;" |26 838 |- |&nbsp; | style="text-align:center;" |Trzëgard | style="text-align:right;text-align:center;" |90,70 | style="text-align:right;text-align:center;" |125 245 |} == Òbaczë téż == * [[Trzëgard]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://wejherowo.naszemiasto.pl/tag/male-trojmiasto-kaszubskie {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Réda]] [[Kategòrëjô:Rëmiô]] [[Kategòrëjô:Wejrowò]] 2vpv9y0j9l01vm6sfw8rlqfe6aeqw4x Bernat Chrzanowsczi 0 14079 215428 215369 2026-09-25T13:31:12Z Iketsi 3254 òpisënk òdjimka 215428 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bernard Chrzanowski (105672089).jpg|mały|Bernat Chrzanowsczi (1936)]] '''Bernat Chrzanowsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Bernard Chrzanowski''; ùr. 27 lëpińca 1861 w Wojnowicach, zm. 12 gòdnika 1944 w Konstancinie) – pòlsczi dzejôrz<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2019/12/16/pamieci-bernarda-chrzanowskiego/</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bernard Chrzanowski (-1901).jpg| Òbrôzk:Parish cemetery in Gdynia Oksywie (Bernard Chrzanowski) (1).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Medal m. Bernata Chrzanowsczégò „Pòrësził wiater òd mòrza”]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=vwkMOnEvbYI|tit=Gala wręczenia Medalu im. Bernarda Chrzanowskiego „Poruszył wiatr od morza”|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlôszë]] [[Kategòrëjô:Dzejarze]] 0mnottx67k6nr278qe0iqkajevp93c3 Biélawa (wiele znaczeniów) 0 14088 215395 2026-09-25T12:01:37Z Iketsi 3254 N 215395 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Biélawa (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Rezerwat przirodë Biélawa|| }} * {{Link if not current|Gala „Biélawa” m. Jana Drzeżdżona||}} l4r3ah181ch1jlvomhu8hzt7zr59wxv 215407 215395 2026-09-25T12:17:10Z Iketsi 3254 Drzeżdżona→Drzéżdżona 215407 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Biélawa (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Rezerwat przirodë Biélawa|| }} * {{Link if not current|Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona||}} ipr8n0g4nmi3p0pvzsswtz578qh7hu6 Gala „Biélawa” m. Jana Drzeżdżona 0 14089 215405 2026-09-25T12:14:35Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Gala „Biélawa” m. Jana Drzeżdżona]] do [[Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]]: é 215405 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]] 9gn8r7g7ncxq1j4olwxo8xowgk274qh 215406 215405 2026-09-25T12:14:46Z Iketsi 3254 {{ADR|[[Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]]}} 215406 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona]]}} 4qzpp1upgvndj43dw5nr1ifhvzxarai Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë 0 14090 215412 2026-09-25T12:26:21Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] na [[Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë]] w plac przeczérowaniô: m. 215412 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë]] rbyqngyg4hipo52onrth5ang26hsriw Klaprë ë Pludrë 0 14091 215414 2026-09-25T12:41:40Z Iketsi 3254 N 215414 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Klaprë ë Pludrë''' – [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwé]] i czasã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwé]] [[pòdkast]] na [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1</ref>. {| class="wikitable" |+Klaprë ë Pludrë !Data !Dług. !Tituł !Jãz. |- |2026-07-09 |18:24 |Magdalena Kobiela: Kaszubski w social mediach<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/magdalena-kobiela-kaszubski-w-social-mediach-846</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-07-07 |37:39 |Paweł Nowak: 24. edycja ACCO World Music Festival<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/pawel-nowak-24-edycja-acco-world-music-festival-836</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-22 |19:16 |Artur Czajkowski: 6. edycja turnieju Golden Boy Trophy<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/artur-czajkowski-6-edycja-turnieju-golden-boy-trophy-740</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-18 |27:24 |Tadeusz Szemiot: Przygotowania do Święta Morza w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/tadeusz-szemiot-przygotowania-do-swieta-morza-w-gdyni-722</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-12 |18:35 |Weronika Brakoniecka i Karolina Szczepańska: Sukcesy chóru z Wejherowa<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/weronika-brakoniecka-i-karolina-szczepanska-sukcesy-choru-z-wejherowa-689</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-01 |15:17 |Odpowiedzialność za drugiego człowieka – Patryk Richert i Marek Szalewski o budowaniu uważności<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/odpowiedzialnosc-za-drugiego-czlowieka-patryk-richert-i-marek-szalewski-o-budowaniu-uwaznosci-619</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-20 |18:18 |Geometria morza i pamięć pokoleń – Brygida Hochschulz o szkole puckiej<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/geometria-morza-i-pamiec-pokolen-brygida-hochschulz-o-szkole-puckiej-554</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-08 |15:05 |Ciekawość zamiast tolerancji/Lokalność w kolorach świata – Aleksandra Górska o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/ciekawosc-zamiast-tolerancji-aleksandra-gorska-o-493</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/lokalnosc-w-kolorach-swiata-aleksandra-gorska-o-488</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-04 |14:25 |Natalia Kłopotek-Główczewska: Kaszubskie tablice w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-451</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-452</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-04-28 |21:39 |Dom, który nosimy w sobie – [[Wérónika Korthals|Weronika Korthals]] o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/dom-ktory-nosimy-w-sobie-weronika-korthals-o-422</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-08 |14:13 |Hart ducha w sporcie i biznesie – Natalia Gorszkowa i Miłosz Dzenis<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/hart-ducha-w-sporcie-i-biznesie-natalia-gorszkowa-i-milosz-dzenis-307</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-02 |42:19 |Nadzieja, która wypełnia czas – A. Makowska i M. Dolewski o sensie<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/nadzieja-ktora-wypelnia-czas-a-makowska-i-m-dolewski-o-sensie-281</ref> |{{jãz.|pl}} |} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Klëka (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Radio Kaszëbë]] |col3= === Jiné pòdkastë === {{#categorytree:Pòdkastë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdkastë na Radio Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] 2u8fn9uvjr166s83gi624hhisd7i5qj 215416 215414 2026-09-25T12:42:11Z Iketsi 3254 {{Col2}} 215416 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klaprë ë Pludrë''' – [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwé]] i czasã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwé]] [[pòdkast]] na [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1</ref>. {| class="wikitable" |+Klaprë ë Pludrë !Data !Dług. !Tituł !Jãz. |- |2026-07-09 |18:24 |Magdalena Kobiela: Kaszubski w social mediach<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/magdalena-kobiela-kaszubski-w-social-mediach-846</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-07-07 |37:39 |Paweł Nowak: 24. edycja ACCO World Music Festival<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/pawel-nowak-24-edycja-acco-world-music-festival-836</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-22 |19:16 |Artur Czajkowski: 6. edycja turnieju Golden Boy Trophy<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/artur-czajkowski-6-edycja-turnieju-golden-boy-trophy-740</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-18 |27:24 |Tadeusz Szemiot: Przygotowania do Święta Morza w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/tadeusz-szemiot-przygotowania-do-swieta-morza-w-gdyni-722</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-12 |18:35 |Weronika Brakoniecka i Karolina Szczepańska: Sukcesy chóru z Wejherowa<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/weronika-brakoniecka-i-karolina-szczepanska-sukcesy-choru-z-wejherowa-689</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-01 |15:17 |Odpowiedzialność za drugiego człowieka – Patryk Richert i Marek Szalewski o budowaniu uważności<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/odpowiedzialnosc-za-drugiego-czlowieka-patryk-richert-i-marek-szalewski-o-budowaniu-uwaznosci-619</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-20 |18:18 |Geometria morza i pamięć pokoleń – Brygida Hochschulz o szkole puckiej<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/geometria-morza-i-pamiec-pokolen-brygida-hochschulz-o-szkole-puckiej-554</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-08 |15:05 |Ciekawość zamiast tolerancji/Lokalność w kolorach świata – Aleksandra Górska o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/ciekawosc-zamiast-tolerancji-aleksandra-gorska-o-493</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/lokalnosc-w-kolorach-swiata-aleksandra-gorska-o-488</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-04 |14:25 |Natalia Kłopotek-Główczewska: Kaszubskie tablice w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-451</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-452</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-04-28 |21:39 |Dom, który nosimy w sobie – [[Wérónika Korthals|Weronika Korthals]] o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/dom-ktory-nosimy-w-sobie-weronika-korthals-o-422</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-08 |14:13 |Hart ducha w sporcie i biznesie – Natalia Gorszkowa i Miłosz Dzenis<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/hart-ducha-w-sporcie-i-biznesie-natalia-gorszkowa-i-milosz-dzenis-307</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-02 |42:19 |Nadzieja, która wypełnia czas – A. Makowska i M. Dolewski o sensie<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/nadzieja-ktora-wypelnia-czas-a-makowska-i-m-dolewski-o-sensie-281</ref> |{{jãz.|pl}} |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Radio Kaszëbë]] |col2= === Jiné pòdkastë === {{#categorytree:Pòdkastë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdkastë na Radio Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] r3kjf35cqm3uciwcgtrs63dt7y1fw6j 215417 215416 2026-09-25T12:42:43Z Iketsi 3254 Pòłączoné témë→Sparłãczoné témë 215417 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Klaprë ë Pludrë''' – [[Pòlsczi jãzëk|pòlskòjãzëkòwé]] i czasã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëkòwé]] [[pòdkast]] na [[Radio Kaszëbë]]<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1</ref>. {| class="wikitable" |+Klaprë ë Pludrë !Data !Dług. !Tituł !Jãz. |- |2026-07-09 |18:24 |Magdalena Kobiela: Kaszubski w social mediach<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/magdalena-kobiela-kaszubski-w-social-mediach-846</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-07-07 |37:39 |Paweł Nowak: 24. edycja ACCO World Music Festival<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/pawel-nowak-24-edycja-acco-world-music-festival-836</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-22 |19:16 |Artur Czajkowski: 6. edycja turnieju Golden Boy Trophy<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/artur-czajkowski-6-edycja-turnieju-golden-boy-trophy-740</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-18 |27:24 |Tadeusz Szemiot: Przygotowania do Święta Morza w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/tadeusz-szemiot-przygotowania-do-swieta-morza-w-gdyni-722</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-12 |18:35 |Weronika Brakoniecka i Karolina Szczepańska: Sukcesy chóru z Wejherowa<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/weronika-brakoniecka-i-karolina-szczepanska-sukcesy-choru-z-wejherowa-689</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-06-01 |15:17 |Odpowiedzialność za drugiego człowieka – Patryk Richert i Marek Szalewski o budowaniu uważności<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/odpowiedzialnosc-za-drugiego-czlowieka-patryk-richert-i-marek-szalewski-o-budowaniu-uwaznosci-619</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-20 |18:18 |Geometria morza i pamięć pokoleń – Brygida Hochschulz o szkole puckiej<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/geometria-morza-i-pamiec-pokolen-brygida-hochschulz-o-szkole-puckiej-554</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-08 |15:05 |Ciekawość zamiast tolerancji/Lokalność w kolorach świata – Aleksandra Górska o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/ciekawosc-zamiast-tolerancji-aleksandra-gorska-o-493</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/lokalnosc-w-kolorach-swiata-aleksandra-gorska-o-488</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-05-04 |14:25 |Natalia Kłopotek-Główczewska: Kaszubskie tablice w Gdyni<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-451</ref><ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/natalia-klopotek-glowczewska-kaszubskie-tablice-w-gdyni-452</ref> |{{jãz.|csb}} |- |2026-04-28 |21:39 |Dom, który nosimy w sobie – [[Wérónika Korthals|Weronika Korthals]] o...<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/dom-ktory-nosimy-w-sobie-weronika-korthals-o-422</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-08 |14:13 |Hart ducha w sporcie i biznesie – Natalia Gorszkowa i Miłosz Dzenis<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/hart-ducha-w-sporcie-i-biznesie-natalia-gorszkowa-i-milosz-dzenis-307</ref> |{{jãz.|pl}} |- |2026-04-02 |42:19 |Nadzieja, która wypełnia czas – A. Makowska i M. Dolewski o sensie<ref>https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/nadzieja-ktora-wypelnia-czas-a-makowska-i-m-dolewski-o-sensie-281</ref> |{{jãz.|pl}} |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Radio Kaszëbë]] |col2= === Jiné pòdkastë === {{#categorytree:Pòdkastë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radiokaszebe.pl/podcasts/rozmowa-do-poludnia-klapre-e-pludre-136/1 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdkastë na Radio Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskòjãzëkòwé internetowé stronë (dzélã)]] 7tfbcw058y3ui6ionmay5p7k0ggz9ka Adam Riszard Sykòra 0 14092 215420 2026-09-25T13:11:32Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Adam Riszard Sykòra]] do [[Adóm Riszard Sykòra]]: csb → pl 215420 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Adóm Riszard Sykòra]] ozvih3gge9lk007n0k8hhp6puut9gz5 Czesław Lang 0 14093 215422 2026-09-25T13:17:47Z Iketsi 3254 #TAM [[Czesłôw Lang]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] 215422 wikitext text/x-wiki #TAM [[Czesłôw Lang]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] kw0tw0zm57pm14ferqw8dvud8rcbxtu Bruno Synak 0 14094 215425 2026-09-25T13:19:28Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Bruno Synak]] do [[Bruno Sënôk]]: Synak (pl) → Sënôk (csb) 215425 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Bruno Sënôk]] g93kojdjwk0qnklt8lx7270pzcdd6l9 Moduł:Kôrta/dane/LTU 828 14095 215430 2026-09-25T13:33:24Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:Kôrta/dane/LTU]] do [[Moduł:Kôrta/dane/LT]]: 2 215430 Scribunto text/plain return require [[Moduł:Kôrta/dane/LT]] 5uszjddje9ap0dsjapwpcm63p1pecj7 Moduł:Kôrta/dane/FRA 828 14096 215432 2026-09-25T13:33:29Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:Kôrta/dane/FRA]] do [[Moduł:Kôrta/dane/FR]]: 2 215432 Scribunto text/plain return require [[Moduł:Kôrta/dane/FR]] raz7w5m20xrwszywhcdofoivoofn9nc Moduł:Kôrta/dane/DEU 828 14097 215434 2026-09-25T13:33:34Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Moduł:Kôrta/dane/DEU]] do [[Moduł:Kôrta/dane/DE]]: 2 215434 Scribunto text/plain return require [[Moduł:Kôrta/dane/DE]] bxioms1ntybmw66dqvom1lgkd6hsc8n Kategòrëjô:Krowiélcowaté 14 14098 215437 2026-09-25T14:29:28Z Iketsi 3254 N 215437 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 7llygq9i3ohbl6t9h1c293uoj2k8g9y Kategòrëjô:Bòrzónowaté 14 14099 215443 2026-09-25T14:43:18Z Iketsi 3254 N 215443 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 7llygq9i3ohbl6t9h1c293uoj2k8g9y Kategòrëjô:Mùchôrzowaté 14 14100 215450 2026-09-25T14:45:23Z Iketsi 3254 N 215450 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 7llygq9i3ohbl6t9h1c293uoj2k8g9y Kategòrëjô:Mùrchlowaté 14 14101 215456 2026-09-25T14:47:59Z Iketsi 3254 N 215456 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 7llygq9i3ohbl6t9h1c293uoj2k8g9y Kategòrëjô:Pólnicowaté 14 14102 215460 2026-09-25T14:49:34Z Iketsi 3254 N 215460 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Grzëbë]] 7llygq9i3ohbl6t9h1c293uoj2k8g9y Witóld Bòbrowsczi 0 14103 215488 2026-09-25T16:54:14Z Terrus38 14026 Ùsôdzonô nowô starna "{{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} '''Witóld Bòbrowsczi''' – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, pro…" 215488 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} '''Witóld Bòbrowsczi''' – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006-2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == 7yhay1uaxms2dbysxi6kjfx058a7j88 215489 215488 2026-09-25T16:55:54Z Terrus38 14026 /* Wëapartnienia */ 215489 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} '''Witóld Bòbrowsczi''' – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006-2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == 8lsgbe9oxwvad863pjm0zk4dgyb9ps8 215491 215489 2026-09-25T16:58:06Z Terrus38 14026 215491 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}'''Witóld Bòbrowsczi''' – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006-2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == jgbapvnrxf1vhr5fu5rqcqaskpyjcv0 215493 215491 2026-09-25T17:04:50Z Terrus38 14026 215493 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}'''Witóld Bòbrowsczi''' ({{Jãz.|pl}} ''Witold Bobrowski'', ùr. w 1955 rokù w Limanowi) – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006-2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == osv0i22qtvbq84ztxfg4pe4a9ozkpwe 215494 215493 2026-09-25T17:05:05Z Terrus38 14026 215494 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}'''Witóld Bòbrowsczi''' ({{Jãz.|pl}} ''Witold Bobrowski'', ùr. w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]]) – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006-2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == 1tizc6yab4d1krejxv7paad3z3qndn4 215500 215494 2026-09-25T17:20:16Z Iketsi 3254 kat. 215500 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}'''Witóld Bòbrowsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Witold Bobrowski'', ùr. w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]]) – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006–2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szkólny]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi dzejarze]] ppaqk7r5k4u1bdk0758rt6215q3e5wy 215501 215500 2026-09-25T17:21:13Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 215501 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}}'''Witóld Bòbrowsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Witold Bobrowski'', ùr. w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]]) – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006–2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szkólny]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi dzejarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] m2v2uqdplv4f97do5csc5p56rjrtun6 215593 215501 2026-09-26T00:51:00Z Iketsi 3254 {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} ^^ 215593 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Biogram infobox|miono=Witóld Bòbrowsczi|pòlsczé miono=Witold Bobrowski|data narodzeniégò=1955|môl narodzeniégò=Limanowô|wark=tkôcz, szkólny, plastik, kaszëbsczi dzejôrz|plac zamieszkaniô=[[Głodnica]]|małżeństwò=[[Léna Bòbrowskô]]|nôdgrodë=[[Medal Stolema]] </br> [[Ringraf Witosława]]</br>[[Bëlny Szkólny]]|fùl miono=Witóld Andrzéj Bòbrowsczi}} '''Witóld Bòbrowsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Witold Bobrowski'', ùr. w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]]) – szkólny, regionalista, kaszëbsczi dzejôrz, artista, prowadnik [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]] I kadencje w latach 2006–2007, samòrządówc, załóżca pierszi [[Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë|szkòłë]] z ùczbama kaszëbsczégò, dolmôcz XIII-wieczny [[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] pòezje<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=362|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Renata Mistarz|rozdzél=Dokonania i wyzwania edukacji kaszubskiej|titel=Biuletyn Centrum Edukacji Nauczycieli w Gdańsku|dzél=nr 64/65 (15/16) – môj-zélnik 2014 r.|plac=Gduńsk|data=2014|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|url=https://www.pcen.gda.pl/files/userfiles/2019-08/162.pdf}}</ref>. == Żëcopis == Ùrodzył sã w 1955 rokù w [[Limanowô|Limanowi]] jakno syn Irmberta, Kaszëbë z [[Piécczi-Mëgòwò|Piécków-Mëgòwa]] ë Janinë z dodomù Chùdi, [[Górale|Górôlczi]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://orka.sejm.gov.pl/Biuletyn.nsf/wgskrnr/MNE-49|titel=Biuletyn nr: 3189/IV|aùtór=Komisja Mniejszości Narodowych i Etnicznych|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=orka.sejm.gov.pl|data=2004-05-18}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2013-09-19|titel=IRMBERT BOBROWSKI|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10200687172441336&set=a.1243704412360}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|data=2021-02-14|titel=1958 roku odbył się w Limanowej pogrzeb wujka Walka.|aùtór=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=Facebook|url=https://www.facebook.com/photo?fbid=10219746110902886&set=a.1243704412360}}</ref>. Ùkùńcził Państwòwé Liceùm Plasticznëch Kùńsztów w Nowim Wisniczu<ref>{{Cytuj starnã|titel=Wykształcenie|url=https://www.facebook.com/witold.bobrowski/directory_education|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Witold Bobrowski|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>. W sztudérsczich latach béł nôleżnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]]<ref name=":1">{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/wp-content/uploads/2023/01/Historio-Kaszebow-15.pdf|titel=Temat 15: Kaszubi w III Rzeczypospolitej.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|aùtór=Kaszëbskô Jednota}}</ref>. Zaangażowóny béł téż w inicjatiwã Karna Kaszëbsczi Młodzëznë<ref name=":1" />. 11 łżëkwiata 1982 rokù zdôł sã z [[Léna Bòbrowskô|Léną]], z dodomù Pòlonis<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/bohdan.bobrowski/posts/pfbid02hUf85bKd2XuwERHfR1EQXNfWjwBMufFz1Lwpx56DijVtdx8M3j3hiQA3oewbin9fl|data=2024-04-11|titel=Dzisiaj 42 rocznica ślubu Halina Bobrowska i Witold Bobrowski.|aùtór=Bohdan Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10204258306517456&set=a.1243704412360&type=3|titel=Kazachstan|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=Facebook|data przëstãpù=2026-09-25|data=2015-04-13}}</ref>. [[Òbrôzk:Kaszëbskô Spòdlecznô Szkòła na Głodnicë.jpg|mały|Szkòła na Głodnicë]] W 1991 rokù z białką ë przë znaczny pòmòcë rodzëców ùczniów òdemknął zamkłą lata wczasni szkòłã na [[Głodnica|Głodnicë]]. Starszi zòrganizowelë kwestã na materiałë brëkòwné do remóntu, wëkònelë nen remónt a òb pierszé miesące dzejania placówczi sprzątelë a pilowelë szkòłã. Pò òdtwòrzenim szkòłë 2 séwnika 1991 rokù szkòła liczëła 13 ùczniów klasów I-III a dzesãc dzecy chòdzącëch do nulowi klasë. Szkólnyma bëlë Witóld ë Lena Bòbrowscë a ksądz Bògdón Mëszk. Szkòła stała sã pierszą placówką, w jaczi ùczony béł kaszëbsczi jãzëk, ze zôczątkù jednã gòdzëna w tidzeniu, w 1994 rokù szkòła stała sã równak dëbeltjãzëkòwô<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kaszebsko.com/2012/11/14/szkola-na-glodnicy-obchodzi-21-lecie-istnienia.html|titel=Szkoła na Głodnicy obchodzi 21-lecie istnienia|data=2012-11-14|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=11|titel=Głód rodnej mowy. Czyli rzecz o Kaszubskiej Szkole na Głodnicy.|aùtór=Witold Bobrowski|òpùblikòwóny=naszekaszuby.pl|data=2003-07-10|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2000 rokù, razã z Katarzëną Kwiatkòwską, wëdôł ''Kaszëbsczé abecadło. Twój pierszi elemeńtórz'' – pierszi kaszëbsczi ùczbòwnik dlô dzecy, co òdbiło sã pòmiónã w regionalnym strzodowiszczu. Trzë lata pózni, m.jin. dzãka ùdbie [[Donôld Tusk|Donalda Tuska]], stwòrzëlë téż pierszińską kòntinuacjã ne elementarza ''Twój pierszi słowôrz. Słowôrz kaszëbskò-polsczi''<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Jowita Kęcińska|rozdzél=Elementarz kaszubski – jego rola kulturowa i dydaktyczna|rok=2002|titel=Acta Cassubiana|dzél=4|stronë=339-340|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|url=https://bazhum.muzhp.pl/media/texts/acta-cassubiana/2002-tom-4/acta_cassubiana-r2002-t4-s339-346.pdf}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Elementarz Kaszuba|url=https://kultura.wp.pl/elementarz-kaszuba-6146278443292289a|òpùblikòwóny=kultura.wp.pl|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|data=2010-04-28}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www1.gazeta.pl/trojmiasto/1,35612,1646506.html|archiwùm=https://naszekaszuby.pl/modules/news/article.php?storyid=90|titel=Mówimy po kaszubsku|òpùblikòwóny=Gazeta Wyborcza|data=2003-09-01|zarchiwizowóné=2003-09-05|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25}}</ref>''.'' W 2005 rokù béł jednym òd przédnëch inicjatorów pòwòłaniô [[Kaszëbskô Nôrodnô Partiô|Kaszëbsczi Nôrodny Partie]]. Ùdba pòtka sã ale z kategòricznym pòtãpienim przez przédnika [[KPZ]] [[Artur Jabłońsczi|Artura Jablońsczégò]], negatiwno wëpòwiôdôł sã ò ni téż m.jin. [[Donôld Tusk|Donald Tusk]]. Z ti przëczënë nie ùdało sã stwòrzëc òrganizacje, a sóm Bòbrowsczi òstôł zmùszony do rezygnacje ze stanowiszcza wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ<ref>{{Cytuj starnã|titel=Kaszubski ruch narodowy|aùtór=Artur Jabłoński|aùtór2=Dariusz Szymikowski|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|òpùblikòwóny=kaszebsko.com|url=https://kaszebsko.com/kaszubski-ruch-narodowy}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.wp.pl/partia-tylko-dla-kaszubow-6031637795811969a|titel=Partia tylko dla Kaszubów|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|òpùblikòwóny=wp.pl|aùtór=PAP|data=2005-06-11}}</ref>. W latach 2005-2015 wespółòrganizowôł cykliczną rozegracjã „Kaszëbsczi maturańt”<ref name=":2">{{Cytuj starnã|titel=GALA WRĘCZENIA NAGRODY „BËLNY SZKÓLNY”|url=https://skarbnicakaszubska.pl/gala-wreczenia-nagrody-belny-szkolny-2/|òpùblikòwóny=Skarbnica Kaszubska|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl|rok=2022}}</ref>. W 2006 przédnik KPZ Artur Jablońsczi pòwòłôł [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|Radzëznã Kaszëbsczégò Jãzëka]], jakô miałabë sã zajimac sztandarizacją lëteracczi kaszëbiznë i kaszëbską jãzëkòwą pòlitiką. Pierszim prowadnikã RKJ òstôł wëbróny Bòbrowsczi i pełnił nã fónkcjã do 2007 rokù<ref>{{Cytuj knéżkã|rok=2026|aùtór=Zbiérnô prôca|titel=20 lat dzejaniô Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka. Badérowania, historiô, lëdze|wëdôwca=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|plac=Gduńsk|stronë=51-52|isbn=978-83-66820-63-0|jãzëk=csb|jãzëk2=pl|aùtór r=Daniél Kalinowsczi|rozdzél=Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka i sparłãczoné z nią wëdowiznowé pòdjimiznë}}</ref>. W 2013 rokù Bòbrowsczi wëdôł smarą 200-stronowi tomik XIII-stalatny japóńsczi pòezje Teiczi Fùdżiwarë pt. ''Wiérztnica z Ogura abò sto piesni òd sta piesniodzejów''<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=GDAŃSKIE STUDIA AZJI WSCHODNIEJ|rozdzél=Ogura Hyakunin-Isshu w kaszubskim przekładzie Witolda Bobrowskiego|aùtór r=Jerzy Treder|seriô=2016/9|rok=2016|jãzëk=pl|stronë=7-8}}</ref>. Òb czas samòrządzënowi welacje w 2024 rokù ùbiégôł sã ò mandat rôdcë [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krézu]] z lëstë [[PiS|Prawa i Sprawiedlëwòtë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://samorzad2024.pkw.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3347027?area=221506|titel=BOBROWSKI Witold Andrzej|òpùblikòwóny=Państwowa Komisja Wyborcza|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-25|rok=2024}}</ref>. == Wëapartnienia == [[Òbrôzk:Medal Stolema (cropped).png|lewo|mały|Medal Stolema|140x140px]] Przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] òstôł wëapartniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] za 1994 rok wëcmanim ze Zygmùndã Szultką a Kònradã i Andrzejã Kòbiélama<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.pg.gda.pl/org/pomorani/stolem.html|titel=MEDAL STOLEMA|aùtór=Klub Studencki POMORANIA|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2016 rokù Stowôra Szkólnëch Kaszëbsczégò Jãzëka „Remùsowi Drëszë” przëznało za zasłëdżi dlô kòscerzeniô kaszëbiznë Witoldowi Bòbrowsczémù ë [[Danuta Pioch|Danuce Pioch]] [[Ringraf Witosława|Ringrafë Witosława]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/21821_kamienica-szlachecka-ryngrafy-witoslawa-dla-danuty-pioch-i-witolda-bobrowskiego.html|titel=Kamienica Szlachecka. Ryngrafy Witosława dla Danuty Pioch i Witolda Bobrowskiego|aùtór=Wojciech Drewka|data=2016-05-19|òpùblikòwóny=Expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2026-09-25|jãzëk=pl}}</ref>. W 2022 rokù Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié wëapartniło gò (òkòma [[Wanda Lew-Czedrowskô|Wandë Lew-Czedrowsczi]]) nôdgrodą [[Bëlny Szkólny]]<ref name=":2" />. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szkólny]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi dzejarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 36git8eb23wmerjqp3rvprsvabjql2c Dąbrówka (wiele znaczeniów) 0 14104 215502 2026-09-25T17:24:22Z Iketsi 3254 N 215502 wikitext text/x-wiki {{Wiele znaczeniów|Dąbrówka (wiele znaczeniów)}} * {{Link if not current|Dąbrówka (bëtowsczi kréz)||}} * {{Link if not current|Dąbrówka (Gmina Damnica)|| }} * {{Link if not current|Dąbrówka (Gmina Brusë)|| }} pepc3kkwqa6x8rl3cwu05mq9rla8nqu Rage Against the Machine 0 14105 215513 2026-09-25T19:02:41Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "{{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], r…" 215513 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Europa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 3m1e4rkvz3jl02586fce5iyvyshw68t 215515 215513 2026-09-25T19:16:19Z HaxelKaszëba 17492 215515 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Europa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} i2j7kcsqf2laztaeku3l268aix6dtr7 215516 215515 2026-09-25T19:17:55Z HaxelKaszëba 17492 215516 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Europa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 53izxx2ncoksoka5cz189agswt1zwsp 215518 215516 2026-09-25T19:40:04Z HaxelKaszëba 17492 215518 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skracóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w kraju [[Kalifòrniô]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãcziła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznyma a spòlëznowima sprawama. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù òrôz z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjimòwa m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna jakno sparłãczenié eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowich ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstelë nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha doparłãcził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, ùzwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedawóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubu. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm jakno sparłãczenié hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwónióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniô òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowich klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnowi dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstôwiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejanié gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznawólnëch przëmiôrów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszerzenié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazëwôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstelë mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchlim wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilulatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmòkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Pòdle òficjalny starnë karna kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzôł koncertową turã objimùjącą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowotnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òsta równak òdwòłónô. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Eùropa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 2esnp6e1h7jazwa7zpj50v9g2bnh7ax 215571 215518 2026-09-25T21:32:46Z Terrus38 14026 kòrekta 215571 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skrôdzóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãczëła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznëch a spòlëznowëch sprawów. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù a z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjima m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna sparłãczenim eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowëch ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstałi nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha dołącził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, zwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedôwóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubù. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm sparłãczenim hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwanióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniémù òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowëch klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął zdobëwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnu dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstawiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejaniô gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznôwalnëch przëmiarów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszérzwienié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazywôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstałi mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchli wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilelatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmôkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù{{Zdrzódło}}. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzało koncertową turã objimającą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowòtnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òstôł równak òdwòłóny. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Eùropa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 5cmgp14hbj3nrordkcxj4prrzb75d9q 215577 215571 2026-09-25T21:58:21Z HaxelKaszëba 17492 215577 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skrôdzóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãczëła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznëch a spòlëznowëch sprawów. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù a z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjima m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna sparłãczenim eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowëch ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstałi nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha dołącził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, zwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedôwóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubù. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm sparłãczenim hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwanióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniémù òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowëch klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął zdobëwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnu dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstawiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejaniô gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznôwalnëch przëmiarów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszérzwienié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazywôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstałi mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchli wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilelatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmôkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzało koncertową turã objimającą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowòtnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òstôł równak òdwòłóny. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Eùropa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} dul062a6s7asrsfg236xx3tubsnusqq 215599 215577 2026-09-26T08:51:51Z HaxelKaszëba 17492 215599 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skrôdzóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãczëła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznëch a spòlëznowëch sprawów. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù a z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjima m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna sparłãczenim eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowëch ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstałi nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òsta pònowno przerwónô pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha dołącził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, zwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedôwóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubù. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm sparłãczenim hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwanióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniémù òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowëch klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął zdobëwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnu dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstawiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejaniô gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznôwalnëch przëmiarów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszérzwienié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazywôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstałi mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchli wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilelatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmôkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzało koncertową turã objimającą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowòtnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òstôł równak òdwòłóny. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Eùropa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| Titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} 583mgkdejxyoitoqx594i04y6femcf8 215617 215599 2026-09-26T11:16:00Z Terrus38 14026 215617 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skrôdzóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. Mùzyka karna parłãczëła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznëch a spòlëznowëch sprawów. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù a z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjima m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna sparłãczenim eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowëch ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstałi nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òstało zôs przerwóné pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha dołącził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô technika grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, zwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedôwóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubù. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm sparłãczenim hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwanióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniémù òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut stelë na binie bez graniégò, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowëch klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął zdobëwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnu dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstawiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejaniô gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznôwalnëch przëmiarów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszérzwienié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazywôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstałi mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchli wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilelatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmôkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzało koncertową turã objimającą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowòtnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òstôł równak òdwòłóny. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Eùropa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"<sup><span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]</sup> | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| Titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} qs9t93jt312ltuinqm9p9iw8pr4dc9z Kategòrëjô:Téater 14 14106 215524 2026-09-25T20:10:01Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Téater]] do [[Kategòrëjô:Teater]]: Terrus38 przeniós starnã [[Téater]] do [[Teater]]: niestetë takô fòrma je bédowónô, téater je ewentualno pòbòczną fòrmą, a szkòda 215524 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Teater]] 9wwyb4n3ye87gyyf5xlcv6ag13x33ew 215568 215524 2026-09-25T21:00:13Z Iketsi 3254 {{ADR|[[:Kategòrëjô:Teater]]}} 215568 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[:Kategòrëjô:Teater]]}} awgpfx4odr0ymaeaj6zvxn2ja1hdkcy Môłi Kaszëbsczi Trójgard 0 14107 215559 2026-09-25T20:26:01Z HaxelKaszëba 17492 HaxelKaszëba przeniós starnã [[Môłi Kaszëbsczi Trójgard]] do [[Môłi Trzëgard]]: ùjednolicenié nazewnictwa a téż ùnikniãcô niezamierzonégò sugerowaniô, że wikszi trzëgard nie je zrzeszony z Kazëbską. 215559 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Môłi Trzëgard]] it6vcijqtsazn8lrj48kf1mbqkyfsex Kategòrëjô:Przeczerowania z łacyńsczi pòzwë gatënkù (syn.) 14 14108 215566 2026-09-25T20:42:47Z Iketsi 3254 N 215566 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Przeczerowania]] jsie5bdpyuw54ndcvyjsnnhdkrbji84 Łukôsz Grzãdzëcczi 0 14109 215580 2026-09-25T22:14:44Z Terrus38 14026 Ùsôdzonô nowô starna "{{Biogram infobox|partiô=[[Òbëwatelskô Platfòrma]]|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|plac zamieszkaniô=[[Szimbark]]|fùl miono=Łukôsz Pioter Grzãdzëcczi|pòlsczé miono=Łukasz Piotr Grzędzicki|miono=Łukôsz Grzãdzëcczi|data narodzeniégò=18 gòdnika 1981|wark=ùrzãdnik, sekretôrz pòmòrsczégò wòjewództwa, pòlitik, rôdca kartësczégò krézu, ùszłi przédnik i wiceprzédnik KPZ, ùszłi direktór Kancelarie Sejmikù Pòmòrsczégò…" 215580 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|partiô=[[Òbëwatelskô Platfòrma]]|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|plac zamieszkaniô=[[Szimbark]]|fùl miono=Łukôsz Pioter Grzãdzëcczi|pòlsczé miono=Łukasz Piotr Grzędzicki|miono=Łukôsz Grzãdzëcczi|data narodzeniégò=18 gòdnika 1981|wark=ùrzãdnik, sekretôrz pòmòrsczégò wòjewództwa, pòlitik, rôdca kartësczégò krézu, ùszłi przédnik i wiceprzédnik KPZ, ùszłi direktór Kancelarie Sejmikù Pòmòrsczégò Wòjewództwa}} '''Łukôsz Pioter Grzãdzëcczi''' ({{Jãz.|pl}} Łukasz Piotr Grzędzicki, ùr. [[18 gòdnika|18 grudnia]] [[1981]]<ref>{{Cytuj starnã|titel=Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie (KRS: 0000228279)|url=https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl/dane-szczegolowe-podmiotu;numerKRS=LQvLC6BHafb6gkayd9R%2FsA%3D%3D;typ=S|òpùblikòwóny=Krajowy Rejestr Sądowy|data przëstãpù=2025-10-25}}</ref>) – pòlsczi sãmòrządowi ùrzãdnik, pòlitik ë regionalny dzejôrz, w latach 2010–2016 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò]]. == Żëcopis == Pòchôdô ze [[Szimbark|Szimbarka]]. W 1999 wëdôł mònografiã pòswiconą dzejóm parafii w ny wsë, pisowôł téż do „Gazety Kartuskiej”. Ùkùńcził Òglowòsztôłcącé Liceùm w [[Kartuzë|Kartuzach]], pózni sztudérowôł prawò na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Pomerania|rozdzél=Nômłodszi przédnik|tom=nr 1 (439)|jãzëk=csb|stronë=13|data=stëcznik 2011}}</ref>. W 2003 rozpòczął robòtã w Marszôłkòwsczim Ùrzãdze [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczégò wòjewództwa]], bãdącë tam m.jin. za direktora kancelarie [[Sejmik Województwa Pomorskiego|sejmikù]] a téż pisarza wòjewództwa. Òd 2000 je nôleżnikã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|KPZ]]. W latach 2008–2010 pełnił fónkcjã wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ ds. òrganizacyjno-prawnëch.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://web.archive.org/web/20161009063552/http://www.kto-kogo.pl/%C5%81ukasz_Grz%C4%99dzicki|titel=Łukasz Grzędzicki|òpùblikòwóny=ktokogo.pl|data przëstãpù=2013-03-10}}</ref> W gòdnikù 2010 òstôł wëbróny na przédnika Zrzeszeniégò, dobiwając welacjã z [[Teréza Hoppe|Terézą Hoppe]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://web.archive.org/web/20180403173530/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2010/12/lukasz-grzedzicki-prezesem-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego|titel=Łukasz Grzędzicki prezesem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego|aùtór=Wojciech Drewka|òpùblikòwóny=expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2013-03-10|data=2010-12-15|jãzëk=pl}}</ref>. Fónkcjã pełnił do 2016, béł nômłodszim przédnikã w historii ZKP<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.dziennikbaltycki.pl/fakty24/341081,lukasz-grzedzicki-zostal-nowym-prezesem-zkp,id,t.html|titel=Łukasz Grzędzicki został nowym prezesem ZKP|data=2010-12-04|jãzëk=pl|data przëstãpù=2014-06-25|aùtór=Marek Adamkowicz|òpùblikòwóny=dziennikbaltycki.pl}}</ref>. Pózni znowa béł wiceprzédnikã Zrzeszeniégò<ref>{{Cytuj starnã|url=http://kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1662|titel=Rada Naczelna ZKP obradowała pod „Niebem Polskim”|data przëstãpù=2020-09-05|òpùblikòwóny=kaszubi.pl|jãzëk=pl|data=2018-11-20}}</ref>. Wstąpił do [[Platforma Obywatelska|Òbëwatelsczi Platfòrmë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kartuzy.naszemiasto.pl/lukasz-grzedzicki-szefem-powiatowych-struktur-platformy/ar/c8-2021972|titel=Łukasz Grzędzicki szefem powiatowych struktur Platformy Obywatelskiej w Kartuskiem|aùtór=J.S.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-26-09|data=2013-10-06|òpùblikòwóny=kartuzy.naszemiasto.pl}}</ref>. W pajicznikù 2013 òstôł prowadnikã sztrukturów ti partie w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://web.archive.org/web/20180403173533/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2013/10/lukasz-grzedzicki-nowym-szefem-po-w-powiecie-kartuskim|titel=Łukasz Grzędzicki nowym szefem PO w powiecie kartuskim!|aùtór=Wojciech Drewka|òpùblikòwóny=expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2013-06-25|data=2013-10-05|jãzëk=pl}}</ref>. Kandidowôł bez sukcesów we [[Wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce w 2014 roku|welacje do Eùropejsczégò Parlamentu w 2014]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://pe2014.pkw.gov.pl/pl/wyniki/okreg/view/1/44.html|titel=Serwis PKW – Wybory 2014|jãzëk=pl|data przëstãpù=2014-06-25}}</ref>. W 2024 zwëskôł mandat rôdcë kartësczégò krézu<ref>{{Cytuj starnã|url=https://wybory.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3192784|titel=Serwis PKW – Wybory 2024|data przëstãpù=2024-04-10|jãzëk=pl}}</ref>. == Przëpisë == iv7eyg2efh99xec58nhst2635mpzozg 215582 215580 2026-09-25T22:18:13Z Terrus38 14026 /* Przëpisë */ 215582 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|partiô=[[Òbëwatelskô Platfòrma]]|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|plac zamieszkaniô=[[Szimbark]]|fùl miono=Łukôsz Pioter Grzãdzëcczi|pòlsczé miono=Łukasz Piotr Grzędzicki|miono=Łukôsz Grzãdzëcczi|data narodzeniégò=18 gòdnika 1981|wark=ùrzãdnik, sekretôrz pòmòrsczégò wòjewództwa, pòlitik, rôdca kartësczégò krézu, ùszłi przédnik i wiceprzédnik KPZ, ùszłi direktór Kancelarie Sejmikù Pòmòrsczégò Wòjewództwa}} '''Łukôsz Pioter Grzãdzëcczi''' ({{Jãz.|pl}} Łukasz Piotr Grzędzicki, ùr. [[18 gòdnika|18 grudnia]] [[1981]]<ref>{{Cytuj starnã|titel=Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie (KRS: 0000228279)|url=https://wyszukiwarka-krs.ms.gov.pl/dane-szczegolowe-podmiotu;numerKRS=LQvLC6BHafb6gkayd9R%2FsA%3D%3D;typ=S|òpùblikòwóny=Krajowy Rejestr Sądowy|data przëstãpù=2025-10-25}}</ref>) – pòlsczi sãmòrządowi ùrzãdnik, pòlitik ë regionalny dzejôrz, w latach 2010–2016 przédnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniégò]]. == Żëcopis == Pòchôdô ze [[Szimbark|Szimbarka]]. W 1999 wëdôł mònografiã pòswiconą dzejóm parafii w ny wsë, pisowôł téż do „Gazety Kartuskiej”. Ùkùńcził Òglowòsztôłcącé Liceùm w [[Kartuzë|Kartuzach]], pózni sztudérowôł prawò na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Pomerania|rozdzél=Nômłodszi przédnik|tom=nr 1 (439)|jãzëk=csb|stronë=13|data=stëcznik 2011}}</ref>. W 2003 rozpòczął robòtã w Marszôłkòwsczim Ùrzãdze [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczégò wòjewództwa]], bãdącë tam m.jin. za direktora kancelarie [[Sejmik Województwa Pomorskiego|sejmikù]] a téż pisarza wòjewództwa. Òd 2000 je nôleżnikã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|KPZ]]. W latach 2008–2010 pełnił fónkcjã wiceprzédnika Głównégò Zarządu KPZ ds. òrganizacyjno-prawnëch.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://web.archive.org/web/20161009063552/http://www.kto-kogo.pl/%C5%81ukasz_Grz%C4%99dzicki|titel=Łukasz Grzędzicki|òpùblikòwóny=ktokogo.pl|data przëstãpù=2013-03-10}}</ref> W gòdnikù 2010 òstôł wëbróny na przédnika Zrzeszeniégò, dobiwając welacjã z [[Teréza Hoppe|Terézą Hoppe]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://web.archive.org/web/20180403173530/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2010/12/lukasz-grzedzicki-prezesem-zrzeszenia-kaszubsko-pomorskiego|titel=Łukasz Grzędzicki prezesem Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego|aùtór=Wojciech Drewka|òpùblikòwóny=expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2013-03-10|data=2010-12-15|jãzëk=pl}}</ref>. Fónkcjã pełnił do 2016, béł nômłodszim przédnikã w historii ZKP<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.dziennikbaltycki.pl/fakty24/341081,lukasz-grzedzicki-zostal-nowym-prezesem-zkp,id,t.html|titel=Łukasz Grzędzicki został nowym prezesem ZKP|data=2010-12-04|jãzëk=pl|data przëstãpù=2014-06-25|aùtór=Marek Adamkowicz|òpùblikòwóny=dziennikbaltycki.pl}}</ref>. Pózni znowa béł wiceprzédnikã Zrzeszeniégò<ref>{{Cytuj starnã|url=http://kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/1662|titel=Rada Naczelna ZKP obradowała pod „Niebem Polskim”|data przëstãpù=2020-09-05|òpùblikòwóny=kaszubi.pl|jãzëk=pl|data=2018-11-20}}</ref>. Wstąpił do [[Platforma Obywatelska|Òbëwatelsczi Platfòrmë]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://kartuzy.naszemiasto.pl/lukasz-grzedzicki-szefem-powiatowych-struktur-platformy/ar/c8-2021972|titel=Łukasz Grzędzicki szefem powiatowych struktur Platformy Obywatelskiej w Kartuskiem|aùtór=J.S.|jãzëk=pl|data przëstãpù=2026-09-26|data=2013-10-06|òpùblikòwóny=kartuzy.naszemiasto.pl}}</ref>. W pajicznikù 2013 òstôł prowadnikã sztrukturów ti partie w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://web.archive.org/web/20180403173533/http://expresskaszubski.pl/aktualnosci/2013/10/lukasz-grzedzicki-nowym-szefem-po-w-powiecie-kartuskim|titel=Łukasz Grzędzicki nowym szefem PO w powiecie kartuskim!|aùtór=Wojciech Drewka|òpùblikòwóny=expresskaszubski.pl|data przëstãpù=2013-06-25|data=2013-10-05|jãzëk=pl}}</ref>. Kandidowôł bez sukcesów we [[Wybory do Parlamentu Europejskiego w Polsce w 2014 roku|welacje do Eùropejsczégò Parlamentu w 2014]]<ref>{{Cytuj starnã|url=https://pe2014.pkw.gov.pl/pl/wyniki/okreg/view/1/44.html|titel=Serwis PKW – Wybory 2014|jãzëk=pl|data przëstãpù=2014-06-25}}</ref>. W 2024 zwëskôł mandat rôdcë kartësczégò krézu<ref>{{Cytuj starnã|url=https://wybory.gov.pl/samorzad2024/pl/rada_powiatu/kandydat/3192784|titel=Serwis PKW – Wybory 2024|data przëstãpù=2024-04-10|jãzëk=pl}}</ref>. == Przëpisë == 89t5m5lvvvvxwmquxfo8sj59ajxb2lg Łukasz Grzędzicki 0 14110 215581 2026-09-25T22:17:12Z Terrus38 14026 Przeczérowanié do [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] 215581 wikitext text/x-wiki #TAM [[Łukôsz Grzãdzëcczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] hoexkbv1w6o16urya6bhpj8vzy3e7vp Ryszard Kukier 0 14111 215591 2026-09-25T23:01:25Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Ryszard Kukier]] do [[Riszard Kùker]]: kaszëbskô fòrma miona i nôzwëska 215591 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Riszard Kùker]] hwubsvqo4fs45mws7q19d4evtwx21sp 215592 215591 2026-09-25T23:01:43Z Terrus38 14026 215592 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Riszard Kùker]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] hzeeqfyic86pmt46ismucrmq081qnyr Mònegasczi jãzëk 0 14112 215597 2026-09-26T08:41:25Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Mònegasczi jãzëk]] do [[Mònegasczi dialekt]] 215597 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Mònegasczi dialekt]] 8sa0otffkrm6th4quz7zoorltsenxx9 Moduł:Navbox 828 14113 215604 2026-09-26T10:19:01Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "require ("strict") local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') local p = {} local priv = {} -- private functions scope -- expose private for easy testing/debugging p.__priv = priv function priv.encodeClass(name) local t = mw.getContentLanguage():lcfirst(name) local s = mw.ustring.gsub(t, ".", { ['ł'] = 'l', ['Ł'] = 'L', ['_'] = ' '}) -- wstępne zmiany ł->l i _-> spacja local p = mw.ustring.gsub(s, "%p+", "-") -- znaczki nieliterowe na minusy local q =…" 215604 Scribunto text/plain require ("strict") local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') local p = {} local priv = {} -- private functions scope -- expose private for easy testing/debugging p.__priv = priv function priv.encodeClass(name) local t = mw.getContentLanguage():lcfirst(name) local s = mw.ustring.gsub(t, ".", { ['ł'] = 'l', ['Ł'] = 'L', ['_'] = ' '}) -- wstępne zmiany ł->l i _-> spacja local p = mw.ustring.gsub(s, "%p+", "-") -- znaczki nieliterowe na minusy local q = mw.ustring.gsub(p, "%s+", "_") -- odstępy na podkreślenia local r = mw.ustring.toNFD(q) -- wyodrębnij diakrytyki local e = string.gsub(r,"[\127-\255]+",'') -- usuń to czego nie ma w ASCII return e end function priv.getPrinter(name) local printer = res.printers[name] return printer and require(printer) or nil end function priv.printSubTree(container, tree, currentPrinter, printlog) local function printList(container, node, collapsibleContent) local mwCCC = collapsibleContent and 'mw-collapsible-content' or nil if #node <= 0 then if printlog then printlog.printedLeafs = (printlog.printedLeafs or 0) + 1 end local leaf if (currentPrinter.leaf == 'table') and mwCCC then -- zwijanie tabelki i skórka timeless się gryzą leaf = container:tag('div') :addClass(mwCCC) :tag(currentPrinter.leaf) elseif currentPrinter.leaf then leaf = container:tag(currentPrinter.leaf) :addClass(mwCCC) else leaf = container :addClass(mwCCC) end if currentPrinter.update then currentPrinter.update(leaf, true, node, printlog) end leaf :addClass(node.odd()) :addClass(node.even()) :newline() :wikitext(node.get(res.arg.list.name)) :newline() else local subprinter = priv.getPrinter(node.peek(res.arg.list.name)) if subprinter then node.use(res.arg.list.name) else subprinter = priv.getPrinter(true) end local subtag = subprinter.root or subprinter.leaf or 'div' local subtree = ((subtag == 'table') and mwCCC) and container:tag('div'):addClass(mwCCC):tag(subtag) -- zwijanie tabelki i skórka timeless się gryzą or container:tag(subtag):addClass(mwCCC) if currentPrinter.update then currentPrinter.update(subtree, false, node, printlog) end priv.printSubTree(subtree, node, subprinter, printlog) end end currentPrinter.print(container, tree, printList, printlog) end function priv.argsService(templateContext) local args = {} local function add(k, v, prefix) if v and #v > 0 then args[k] = v end end local peekName = function(name) if not args[name] and templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[name] if alias and args[alias] then return alias end end return name end local function peek(name) return args[peekName(name)] end local function get(name) return peek(peekName(name)) or (res.aux.missingArgNamePrefix..name..res.aux.missingArgNameSuffix) end local function dump() return mw.text.jsonEncode(args) end return { add = add, peek = peek, use = peek, get = get, dump = dump, } end function priv.loadArgsTree(args, printlog, templateContext) local dynamicArgs = {} for k, v in pairs(res.arg) do if templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[v.name] if v.dynamic and alias then dynamicArgs[alias] = v.dynamic end end if v.dynamic then dynamicArgs[v.name] = v.dynamic end end local splitArgName = function(name) if type(name) ~= "string" then --mw.logObject(name, "to nie jest tekst") return false, nil end local prefix, suffix = mw.ustring.match(name, "^(.-)([1-9][%.0-9]*)$") if not prefix or not dynamicArgs[prefix] then --mw.logObject(name, "wzór nie pasuje lub nierozpoznany") return false, nil end local keys = mw.text.split(suffix,'.',true) for i = 1, #keys do keys[i] = tonumber(keys[i]) if not keys[i] or (keys[i] == 0) then --mw.logObject({name, keys, i, keys[i]}, "wzór ma błędy") return false, nil end end return prefix, keys end local updateIndex = function(node, k) node.index = node.index or {} for i, v in ipairs(node.index) do if v == k then return end end table.insert(node.index, k) table.sort(node.index) end local argsTree = not printlog and priv.argsService(templateContext) or require('Moduł:Navbox/diag').argsService(templateContext) local argsTree_add = argsTree.add argsTree.add = nil local argsTree_tree = nil local tree = function() if not argsTree_tree or (#argsTree_tree <= 0) then return nil end local function createNode(v) local peekName = function(name) if not v.address then return nil end if argsTree.peek(name..v.address) then return name..v.address end if templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[name] if alias and peek(alias..v.address) then return alias..v.address end end return nil end local node = { address = function() return v.address and "a"..string.gsub(v.address, '%.', '_') or nil end, peek = function(name) return peekName(name) and argsTree.peek(peekName(name)) or (templateContext and templateContext.defaults and templateContext.defaults[name]) end, use = function(name) return peekName(name) and argsTree.use(peekName(name)) or nil end, get = function(name) return peekName(name) and argsTree.get(peekName(name)) or nil end, odd = function() return v.odd and res.class.odd or nil end, even = function() return v.even and res.class.even or nil end, } local function calculateTest() local pattern = mw.loadData("Moduł:Navbox/title").wikilinkPattern local s1 = argsTree.peek(res.arg.group.name..v.address) if s1 and mw.ustring.match(s1, pattern) then return true end local s2 = argsTree.peek(res.arg.list.name..v.address) if s2 and mw.ustring.match(s2, pattern) then return true end for i, n in ipairs(node) do if n.test(pattern) then return true end end return false end local testCache node.test = function() if testCache == nil then testCache = calculateTest() end return testCache end return node end local function buildTree(buffer, tree) for i, v in ipairs(tree.index) do local data = tree[v] local node = createNode(data) table.insert(buffer, node) if data.index then buildTree(node, data) end end end local rootNode = createNode({}) buildTree(rootNode, argsTree_tree) return rootNode end local function analyzeArg(k, v, prefix, keys) argsTree_add(k, v, prefix) if prefix and v and (#v > 0) then argsTree_tree = argsTree_tree or {} local node = argsTree_tree for i = 1, #keys do local k = keys[i] local child = node[k] updateIndex(node, k) if not child then child = { address = node.address and (node.address..'.'..tostring(k)) or tostring(k), } node[k] = child end node = child end end end for k, v in pairs(args) do local prefix, keys = splitArgName(k) local json, subargs if (prefix == res.arg.list.name) and v and (#v > 0) then json, subargs = pcall(mw.text.jsonDecode, v) end if json then --analyzeArg(k, '* szablon *', prefix, keys) for vk, vv in pairs(subargs) do local vprefix, vkeys = splitArgName(vk) if not vprefix and (vk == res.arg.list.name) then vprefix = vk vkeys = {} end if vprefix and prefix then local newKeys = {} for j, u in ipairs(keys) do table.insert(newKeys, u) end for j, u in ipairs(vkeys) do table.insert(newKeys, u) end local n = {} for j, u in ipairs(newKeys) do table.insert(n, tostring(u)) end local name = vprefix..table.concat(n, '.') analyzeArg(name, vv, vprefix, newKeys) end end else analyzeArg(k, v, prefix, keys) end end if templateContext and priv.getPrinter(templateContext.list) then analyzeArg(res.arg.list.name, templateContext.list, nil, nil) end if argsTree_tree then local tree = argsTree_tree local function loadLeafNodes(tree, buffer, level) if not tree.index then table.insert(buffer, tree) else local n = level for i, v in ipairs(tree.index) do local k = loadLeafNodes(tree[v], buffer, level + 1) if k > n then n = k end end level = n end return level end local buffer = {} local levels = loadLeafNodes(tree, buffer, 0) for i, v in ipairs(buffer) do v.odd = (i % 2) == 1 v.even = (i % 2) == 0 end if printlog then printlog.levels = levels printlog.leafs = #buffer end end argsTree.tree = tree --mw.logObject(printlog, 'printlog') --mw.logObject(argsTree, 'argsTree') return argsTree end function priv.drawMiniNavBar(container, title, tags) local pde = container:tag('ul') :addClass('tnavbar') :addClass('noprint') :addClass('plainlinks') :addClass('hlist') -- p local p = pde:tag('li'):wikitext("[[", title.nsText, ':', title.text, '|') p:tag('span'):attr('title', res.navbar.p):wikitext(tags.p) p:wikitext(']]') -- d if not title.isTalkPage then local tt = title.talkPageTitle local d = pde:tag('li'):wikitext("[[", tt.nsText, ':', tt.text, '|') d:tag('span'):attr('title', res.navbar.d):wikitext(tags.d) d:wikitext(']]') end -- e pde:tag('li') :attr('title', res.navbar.e) :wikitext('[', title:fullUrl("action=edit"), ' ', tags.e, ']') -- U if mw.title.equals(title, mw.title.getCurrentTitle()) and (title.namespace == 10) then local fullpagenamee = mw.uri.encode(title.fullText, "WIKI") pde:tag('li') :attr('title', res.navbar.U) :wikitext('[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/index.php?lang=pl&name=', fullpagenamee, ' ', tags.U, ']') end end function priv.splitCustomClasses(customClasses, navboxName) if not customClasses then return {} end local result = {} local cc = mw.text.split(customClasses,"%s+") for i, v in ipairs(cc) do result[v] = res.validExtraClasses[v] ~= nil end -- pionowy szablon tylko na początku artykułu if result.pionowy and navboxName then local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then local content = title:getContent() if content then local navboxStart = mw.ustring.find(content, "{{%s*"..mw.ustring.gsub( navboxName, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ).."%s*}}") if navboxStart then local firstSectionStart = mw.ustring.find(content, "\n==.-==[ \t]*\n") if firstSectionStart and (firstSectionStart < navboxStart) then mw.logObject(result, "splitCustomClasses KASUJĘ pionowy bo nie jest na początku artykułu") result.pionowy = false end end end end end return result end function priv.makeContainer(args, title, contentTag, printlog) local templateClassName = (title and (title.namespace > 0) and not title.isTalkPage) and priv.encodeClass(title.namespace == 10 and title.text or title.fullText) or nil local builder = mw.html.create('div') :addClass(res.class.navbox) :addClass('do-not-make-smaller') local classes = priv.splitCustomClasses(args.use(res.arg.class.name), args.peek(res.arg.name.name)) for c, valid in pairs(classes) do builder:addClass((valid and res.validExtraClasses[c]) and c or nil) end if title and mw.title.equals(title, mw.title.getCurrentTitle()) or (classes[templateClassName] ~= nil) then builder:addClass(templateClassName and res.class.name..templateClassName or nil) end builder:wikitext(mw.getCurrentFrame():extensionTag( 'templatestyles', '', {src = "Szablon:Navbox/styles.css"})) local privateCSS = false if classes[templateClassName] ~= nil then privateCSS = tostring(title.fullText.."/styles.css") builder:wikitext(mw.getCurrentFrame():extensionTag( 'templatestyles', '', {src = privateCSS})) end if not classes.pionowy then builder:addClass('mw-collapsible'):attr('data-expandtext', res.aux.expandText):attr('data-collapsetext', res.aux.collapseText) local collapse = function() if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then return 'mw-collapsed' end if args.peek(res.arg.collapsible.name) == res.arg.collapsible.collapsed then return 'mw-collapsed' end if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 10 then return 'autocollapse' end return nil end if title then builder:addClass(not mw.title.equals(title, mw.title.getCurrentTitle()) and collapse() or nil) priv.drawMiniNavBar(builder, title, res.navbar.mini) else builder :addClass(mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 10 and collapse() or nil) :tag('span'):addClass(res.navbar.fake) end end builder:tag('div') :addClass(res.class.caption) :wikitext(args.get(res.arg.title.name)) local content if not args.peek(res.arg.above.name) and not args.peek(res.arg.below.name) and not args.peek(res.arg.before.name) and not args.peek(res.arg.after.name) and not classes.pionowy then if contentTag == 'table' then -- zwijanie tabeli gryzie się ze skórką timeless content = builder:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') :tag(contentTag) else content = builder:tag(contentTag) :addClass('mw-collapsible-content') end elseif not args.peek(res.arg.above.name) and not args.peek(res.arg.below.name) and not classes.pionowy then local flex = builder:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') :addClass(res.class.flex) if args.peek(res.arg.before.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.before):newline():wikitext(args.get(res.arg.before.name)):newline() end content = flex:tag(contentTag) if args.peek(res.arg.after.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.after):newline():wikitext(args.get(res.arg.after.name)):newline() end else local content1 = builder:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') if args.peek(res.arg.above.name) then content1:tag('div'):addClass(res.class.hlist):addClass(res.class.above):newline():wikitext(args.get(res.arg.above.name)):newline() end local flex = (not classes.pionowy and ((args.peek(res.arg.before.name) or args.peek(res.arg.after.name)))) and content1:tag('div'):addClass(res.class.flex) or content1 if args.peek(res.arg.before.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.before):newline():wikitext(args.get(res.arg.before.name)):newline() end content = flex:tag(contentTag) if args.peek(res.arg.after.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.after):newline():wikitext(args.get(res.arg.after.name)):newline() end if (title and classes.pionowy) or args.peek(res.arg.below.name) then local below = content1:tag('div'):addClass(res.class.hlist):addClass(res.class.below) if args.peek(res.arg.below.name) then below:newline():wikitext(args.get(res.arg.below.name)):newline() end if title and classes.pionowy then if args.peek(res.arg.below.name) then below:wikitext("----"):newline() end priv.drawMiniNavBar(below, title, res.navbar.short) end end end content:addClass(res.class.main) for c, valid in pairs(classes) do content:addClass((valid and not res.validExtraClasses[c]) and c or nil) end if printlog then printlog.pionowy = classes.pionowy printlog.templateClassName = templateClassName printlog.privateCSS = privateCSS for c, valid in pairs(classes) do if not valid and (c ~= templateClassName) then local u = printlog.unknownClasses or {} table.insert(u, c) printlog.unknownClasses = u end end end return builder, content end function priv.createNavbox(args, title, printlog) local rootPrinter = priv.getPrinter(args.peek(res.arg.list.name)) if rootPrinter then args.use(res.arg.list.name) end local rootTree = args.tree() local rootTag = 'div' if rootTree then rootPrinter = rootPrinter or priv.getPrinter(true) rootTag = rootPrinter and (rootPrinter.root or rootPrinter.leaf) or 'div' end local builder, content = priv.makeContainer(args, title, rootTag, printlog) if rootTree then priv.printSubTree(content, rootTree, rootPrinter or priv.getPrinter(true), printlog) elseif not rootPrinter and args.peek(res.arg.list.name) then if printlog then printlog.notree = true end content :newline() :wikitext(args.get(res.arg.list.name)) :newline() else if printlog then printlog.example = true end local exampleTree = {{ address = function() return res.class.address.."1" end, peek = function(name) return nil end, use = function(name) return nil end, get = function(name) return args.get(name.."1") end, odd = function(name) return nil end, even = function(name) return nil end, }} priv.printSubTree(content, exampleTree, rootPrinter or priv.getPrinter(true), printlog) end return not printlog and tostring(builder) or require('Moduł:Navbox/diag').diagnosticView(builder, args, printlog) end function p.Navbox(frame) local title = mw.title.new(frame:getParent():getTitle()) local printlog = mw.title.equals(title,mw.title.getCurrentTitle()) and {} or nil local args = priv.loadArgsTree(frame.args, printlog) return priv.createNavbox(args, title, printlog) end function p.Template(frame) local rawArgs = frame:getParent().args local title = frame:getParent():getTitle() mw.log('\n== '..title..' ==\n') local name = rawArgs[res.arg.name.name] local titleObject = (name and (#name > 0)) and mw.title.new(name, "Template") or nil local printlog = priv.verifyTemplateTitle(title, name, titleObject) return priv.Template(rawArgs, frame.args.context, titleObject, printlog) end function priv.verifyTemplateTitle(title, name, expectedTitle) -- specjalne traktowanie nazwy local printlog = false if expectedTitle then local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if (currentTitle.namespace == expectedTitle.namespace) and (currentTitle.namespace ~= 0) -- bez artykułów and (currentTitle.namespace ~= 2) -- bez brudnopisów and not currentTitle.isTalkPage and (currentTitle.subpageText ~= res.aux.docSubpageText) -- bez opisów and (not expectedTitle.exists or not require('Moduł:Navbox/diag').verifyTemplateName(currentTitle, expectedTitle, title)) then printlog = {} printlog.badName = true elseif mw.title.equals(currentTitle, expectedTitle) then printlog = {} end elseif name and (#name > 0) then -- tutaj nie ma żadnych możliwości sprawdzenia czy to jest szablon -- czy jego transkluzja local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if (currentTitle.namespace ~= 0) and not currentTitle.isTalkSpace then printlog = {} printlog.badName = true end end return printlog end function priv.Template(rawArgs, context, titleObject, printlog) local status, templateContext = pcall(mw.text.jsonDecode, context or '[]') if not status then -- mw.logObject(context, templateContext) templateContext = {} end -- mw.logObject(templateContext, 'templateContext') local args = priv.loadArgsTree(rawArgs, printlog, templateContext) if args.peek(res.arg.name.name) then args.use(res.arg.name.name) end --mw.logObject(mw.text.jsonDecode(args.dump()), 'args.dump()') if printlog and templateContext.list then printlog.useTemplateCategories = true end local navbox = args.peek(res.arg.name.name) or args.peek(res.arg.title.name) or args.peek(res.arg.class.name) or args.peek(res.arg.above.name) or args.peek(res.arg.below.name) or args.peek(res.arg.before.name) or args.peek(res.arg.after.name) if navbox then -- mw.log("----> createNavbox") return priv.createNavbox(args, titleObject, printlog) end -- mw.log("----> dump") return args.dump() end return p 9u9vwmhnyr1qzrtzdzbjpiyd1od880j 215609 215604 2026-09-26T10:48:42Z HaxelKaszëba 17492 215609 Scribunto text/plain require ("strict") local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') local p = {} local priv = {} -- private functions scope -- expose private for easy testing/debugging p.__priv = priv function priv.encodeClass(name) local t = mw.getContentLanguage():lcfirst(name) local s = mw.ustring.gsub(t, ".", { ['ł'] = 'l', ['Ł'] = 'L', ['_'] = ' '}) -- wstępne zmiany ł->l i _-> spacja local p = mw.ustring.gsub(s, "%p+", "-") -- znaczki nieliterowe na minusy local q = mw.ustring.gsub(p, "%s+", "_") -- odstępy na podkreślenia local r = mw.ustring.toNFD(q) -- wyodrębnij diakrytyki local e = string.gsub(r,"[\127-\255]+",'') -- usuń to czego nie ma w ASCII return e end function priv.getPrinter(name) local printer = res.printers[name] return printer and require(printer) or nil end function priv.printSubTree(container, tree, currentPrinter, printlog) local function printList(container, node, collapsibleContent) local mwCCC = collapsibleContent and 'mw-collapsible-content' or nil if #node <= 0 then if printlog then printlog.printedLeafs = (printlog.printedLeafs or 0) + 1 end local leaf if (currentPrinter.leaf == 'table') and mwCCC then -- zwijanie tabelki i skórka timeless się gryzą leaf = container:tag('div') :addClass(mwCCC) :tag(currentPrinter.leaf) elseif currentPrinter.leaf then leaf = container:tag(currentPrinter.leaf) :addClass(mwCCC) else leaf = container :addClass(mwCCC) end if currentPrinter.update then currentPrinter.update(leaf, true, node, printlog) end leaf :addClass(node.odd()) :addClass(node.even()) :newline() :wikitext(node.get(res.arg.list.name)) :newline() else local subprinter = priv.getPrinter(node.peek(res.arg.list.name)) if subprinter then node.use(res.arg.list.name) else subprinter = priv.getPrinter(true) end local subtag = subprinter.root or subprinter.leaf or 'div' local subtree = ((subtag == 'table') and mwCCC) and container:tag('div'):addClass(mwCCC):tag(subtag) -- zwijanie tabelki i skórka timeless się gryzą or container:tag(subtag):addClass(mwCCC) if currentPrinter.update then currentPrinter.update(subtree, false, node, printlog) end priv.printSubTree(subtree, node, subprinter, printlog) end end currentPrinter.print(container, tree, printList, printlog) end function priv.argsService(templateContext) local args = {} local function add(k, v, prefix) if v and #v > 0 then args[k] = v end end local peekName = function(name) if not args[name] and templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[name] if alias and args[alias] then return alias end end return name end local function peek(name) return args[peekName(name)] end local function get(name) return peek(peekName(name)) or (res.aux.missingArgNamePrefix..name..res.aux.missingArgNameSuffix) end local function dump() return mw.text.jsonEncode(args) end return { add = add, peek = peek, use = peek, get = get, dump = dump, } end function priv.loadArgsTree(args, printlog, templateContext) local dynamicArgs = {} for k, v in pairs(res.arg) do if templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[v.name] if v.dynamic and alias then dynamicArgs[alias] = v.dynamic end end if v.dynamic then dynamicArgs[v.name] = v.dynamic end end local splitArgName = function(name) if type(name) ~= "string" then --mw.logObject(name, "to nie jest tekst") return false, nil end local prefix, suffix = mw.ustring.match(name, "^(.-)([1-9][%.0-9]*)$") if not prefix or not dynamicArgs[prefix] then --mw.logObject(name, "wzór nie pasuje lub nierozpoznany") return false, nil end local keys = mw.text.split(suffix,'.',true) for i = 1, #keys do keys[i] = tonumber(keys[i]) if not keys[i] or (keys[i] == 0) then --mw.logObject({name, keys, i, keys[i]}, "wzór ma błędy") return false, nil end end return prefix, keys end local updateIndex = function(node, k) node.index = node.index or {} for i, v in ipairs(node.index) do if v == k then return end end table.insert(node.index, k) table.sort(node.index) end local argsTree = not printlog and priv.argsService(templateContext) or require('Moduł:Navbox/diag').argsService(templateContext) local argsTree_add = argsTree.add argsTree.add = nil local argsTree_tree = nil local tree = function() if not argsTree_tree or (#argsTree_tree <= 0) then return nil end local function createNode(v) local peekName = function(name) if not v.address then return nil end if argsTree.peek(name..v.address) then return name..v.address end if templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[name] if alias and peek(alias..v.address) then return alias..v.address end end return nil end local node = { address = function() return v.address and "a"..string.gsub(v.address, '%.', '_') or nil end, peek = function(name) return peekName(name) and argsTree.peek(peekName(name)) or (templateContext and templateContext.defaults and templateContext.defaults[name]) end, use = function(name) return peekName(name) and argsTree.use(peekName(name)) or nil end, get = function(name) return peekName(name) and argsTree.get(peekName(name)) or nil end, odd = function() return v.odd and res.class.odd or nil end, even = function() return v.even and res.class.even or nil end, } local function calculateTest() local pattern = mw.loadData("Moduł:Navbox/title").wikilinkPattern local s1 = argsTree.peek(res.arg.group.name..v.address) if s1 and mw.ustring.match(s1, pattern) then return true end local s2 = argsTree.peek(res.arg.list.name..v.address) if s2 and mw.ustring.match(s2, pattern) then return true end for i, n in ipairs(node) do if n.test(pattern) then return true end end return false end local testCache node.test = function() if testCache == nil then testCache = calculateTest() end return testCache end return node end local function buildTree(buffer, tree) for i, v in ipairs(tree.index) do local data = tree[v] local node = createNode(data) table.insert(buffer, node) if data.index then buildTree(node, data) end end end local rootNode = createNode({}) buildTree(rootNode, argsTree_tree) return rootNode end local function analyzeArg(k, v, prefix, keys) argsTree_add(k, v, prefix) if prefix and v and (#v > 0) then argsTree_tree = argsTree_tree or {} local node = argsTree_tree for i = 1, #keys do local k = keys[i] local child = node[k] updateIndex(node, k) if not child then child = { address = node.address and (node.address..'.'..tostring(k)) or tostring(k), } node[k] = child end node = child end end end for k, v in pairs(args) do local prefix, keys = splitArgName(k) local json, subargs if (prefix == res.arg.list.name) and v and (#v > 0) then json, subargs = pcall(mw.text.jsonDecode, v) end if json then --analyzeArg(k, '* szablon *', prefix, keys) for vk, vv in pairs(subargs) do local vprefix, vkeys = splitArgName(vk) if not vprefix and (vk == res.arg.list.name) then vprefix = vk vkeys = {} end if vprefix and prefix then local newKeys = {} for j, u in ipairs(keys) do table.insert(newKeys, u) end for j, u in ipairs(vkeys) do table.insert(newKeys, u) end local n = {} for j, u in ipairs(newKeys) do table.insert(n, tostring(u)) end local name = vprefix..table.concat(n, '.') analyzeArg(name, vv, vprefix, newKeys) end end else analyzeArg(k, v, prefix, keys) end end if templateContext and priv.getPrinter(templateContext.list) then analyzeArg(res.arg.list.name, templateContext.list, nil, nil) end if argsTree_tree then local tree = argsTree_tree local function loadLeafNodes(tree, buffer, level) if not tree.index then table.insert(buffer, tree) else local n = level for i, v in ipairs(tree.index) do local k = loadLeafNodes(tree[v], buffer, level + 1) if k > n then n = k end end level = n end return level end local buffer = {} local levels = loadLeafNodes(tree, buffer, 0) for i, v in ipairs(buffer) do v.odd = (i % 2) == 1 v.even = (i % 2) == 0 end if printlog then printlog.levels = levels printlog.leafs = #buffer end end argsTree.tree = tree --mw.logObject(printlog, 'printlog') --mw.logObject(argsTree, 'argsTree') return argsTree end function priv.drawMiniNavBar(container, title, tags) local pde = container:tag('ul') :addClass('tnavbar') :addClass('noprint') :addClass('plainlinks') :addClass('hlist') -- p local p = pde:tag('li'):wikitext("[[", title.nsText, ':', title.text, '|') p:tag('span'):attr('title', res.navbar.p):wikitext(tags.p) p:wikitext(']]') -- d if not title.isTalkPage then local tt = title.talkPageTitle local d = pde:tag('li'):wikitext("[[", tt.nsText, ':', tt.text, '|') d:tag('span'):attr('title', res.navbar.d):wikitext(tags.d) d:wikitext(']]') end -- e pde:tag('li') :attr('title', res.navbar.e) :wikitext('[', title:fullUrl("action=edit"), ' ', tags.e, ']') -- U if mw.title.equals(title, mw.title.getCurrentTitle()) and (title.namespace == 10) then local fullpagenamee = mw.uri.encode(title.fullText, "WIKI") pde:tag('li') :attr('title', res.navbar.U) :wikitext('[https://tools.wmflabs.org/templatetransclusioncheck/index.php?lang=pl&name=', fullpagenamee, ' ', tags.U, ']') end end function priv.splitCustomClasses(customClasses, navboxName) if not customClasses then return {} end local result = {} local cc = mw.text.split(customClasses,"%s+") for i, v in ipairs(cc) do result[v] = res.validExtraClasses[v] ~= nil end -- pionowy szablon tylko na początku artykułu if result.pionowy and navboxName then local title = mw.title.getCurrentTitle() if title and title.namespace == 0 then local content = title:getContent() if content then local navboxStart = mw.ustring.find(content, "{{%s*"..mw.ustring.gsub( navboxName, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ).."%s*}}") if navboxStart then local firstSectionStart = mw.ustring.find(content, "\n==.-==[ \t]*\n") if firstSectionStart and (firstSectionStart < navboxStart) then mw.logObject(result, "splitCustomClasses KASUJĘ pionowy bo nie jest na początku artykułu") result.pionowy = false end end end end end return result end function priv.makeContainer(args, title, contentTag, printlog) local templateClassName = (title and (title.namespace > 0) and not title.isTalkPage) and priv.encodeClass(title.namespace == 10 and title.text or title.fullText) or nil local builder = mw.html.create('div') :addClass(res.class.navbox) :addClass('do-not-make-smaller') local classes = priv.splitCustomClasses(args.use(res.arg.class.name), args.peek(res.arg.name.name)) for c, valid in pairs(classes) do builder:addClass((valid and res.validExtraClasses[c]) and c or nil) end if title and mw.title.equals(title, mw.title.getCurrentTitle()) or (classes[templateClassName] ~= nil) then builder:addClass(templateClassName and res.class.name..templateClassName or nil) end builder:wikitext(mw.getCurrentFrame():extensionTag( 'templatestyles', '', {src = "Szablóna:Navbox/styles.css"})) local privateCSS = false if classes[templateClassName] ~= nil then privateCSS = tostring(title.fullText.."/styles.css") builder:wikitext(mw.getCurrentFrame():extensionTag( 'templatestyles', '', {src = privateCSS})) end if not classes.pionowy then builder:addClass('mw-collapsible'):attr('data-expandtext', res.aux.expandText):attr('data-collapsetext', res.aux.collapseText) local collapse = function() if mw.title.getCurrentTitle().namespace == 0 then return 'mw-collapsed' end if args.peek(res.arg.collapsible.name) == res.arg.collapsible.collapsed then return 'mw-collapsed' end if mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 10 then return 'autocollapse' end return nil end if title then builder:addClass(not mw.title.equals(title, mw.title.getCurrentTitle()) and collapse() or nil) priv.drawMiniNavBar(builder, title, res.navbar.mini) else builder :addClass(mw.title.getCurrentTitle().namespace ~= 10 and collapse() or nil) :tag('span'):addClass(res.navbar.fake) end end builder:tag('div') :addClass(res.class.caption) :wikitext(args.get(res.arg.title.name)) local content if not args.peek(res.arg.above.name) and not args.peek(res.arg.below.name) and not args.peek(res.arg.before.name) and not args.peek(res.arg.after.name) and not classes.pionowy then if contentTag == 'table' then -- zwijanie tabeli gryzie się ze skórką timeless content = builder:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') :tag(contentTag) else content = builder:tag(contentTag) :addClass('mw-collapsible-content') end elseif not args.peek(res.arg.above.name) and not args.peek(res.arg.below.name) and not classes.pionowy then local flex = builder:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') :addClass(res.class.flex) if args.peek(res.arg.before.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.before):newline():wikitext(args.get(res.arg.before.name)):newline() end content = flex:tag(contentTag) if args.peek(res.arg.after.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.after):newline():wikitext(args.get(res.arg.after.name)):newline() end else local content1 = builder:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') if args.peek(res.arg.above.name) then content1:tag('div'):addClass(res.class.hlist):addClass(res.class.above):newline():wikitext(args.get(res.arg.above.name)):newline() end local flex = (not classes.pionowy and ((args.peek(res.arg.before.name) or args.peek(res.arg.after.name)))) and content1:tag('div'):addClass(res.class.flex) or content1 if args.peek(res.arg.before.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.before):newline():wikitext(args.get(res.arg.before.name)):newline() end content = flex:tag(contentTag) if args.peek(res.arg.after.name) then flex:tag('div'):addClass(res.class.after):newline():wikitext(args.get(res.arg.after.name)):newline() end if (title and classes.pionowy) or args.peek(res.arg.below.name) then local below = content1:tag('div'):addClass(res.class.hlist):addClass(res.class.below) if args.peek(res.arg.below.name) then below:newline():wikitext(args.get(res.arg.below.name)):newline() end if title and classes.pionowy then if args.peek(res.arg.below.name) then below:wikitext("----"):newline() end priv.drawMiniNavBar(below, title, res.navbar.short) end end end content:addClass(res.class.main) for c, valid in pairs(classes) do content:addClass((valid and not res.validExtraClasses[c]) and c or nil) end if printlog then printlog.pionowy = classes.pionowy printlog.templateClassName = templateClassName printlog.privateCSS = privateCSS for c, valid in pairs(classes) do if not valid and (c ~= templateClassName) then local u = printlog.unknownClasses or {} table.insert(u, c) printlog.unknownClasses = u end end end return builder, content end function priv.createNavbox(args, title, printlog) local rootPrinter = priv.getPrinter(args.peek(res.arg.list.name)) if rootPrinter then args.use(res.arg.list.name) end local rootTree = args.tree() local rootTag = 'div' if rootTree then rootPrinter = rootPrinter or priv.getPrinter(true) rootTag = rootPrinter and (rootPrinter.root or rootPrinter.leaf) or 'div' end local builder, content = priv.makeContainer(args, title, rootTag, printlog) if rootTree then priv.printSubTree(content, rootTree, rootPrinter or priv.getPrinter(true), printlog) elseif not rootPrinter and args.peek(res.arg.list.name) then if printlog then printlog.notree = true end content :newline() :wikitext(args.get(res.arg.list.name)) :newline() else if printlog then printlog.example = true end local exampleTree = {{ address = function() return res.class.address.."1" end, peek = function(name) return nil end, use = function(name) return nil end, get = function(name) return args.get(name.."1") end, odd = function(name) return nil end, even = function(name) return nil end, }} priv.printSubTree(content, exampleTree, rootPrinter or priv.getPrinter(true), printlog) end return not printlog and tostring(builder) or require('Moduł:Navbox/diag').diagnosticView(builder, args, printlog) end function p.Navbox(frame) local title = mw.title.new(frame:getParent():getTitle()) local printlog = mw.title.equals(title,mw.title.getCurrentTitle()) and {} or nil local args = priv.loadArgsTree(frame.args, printlog) return priv.createNavbox(args, title, printlog) end function p.Template(frame) local rawArgs = frame:getParent().args local title = frame:getParent():getTitle() mw.log('\n== '..title..' ==\n') local name = rawArgs[res.arg.name.name] local titleObject = (name and (#name > 0)) and mw.title.new(name, "Template") or nil local printlog = priv.verifyTemplateTitle(title, name, titleObject) return priv.Template(rawArgs, frame.args.context, titleObject, printlog) end function priv.verifyTemplateTitle(title, name, expectedTitle) -- specjalne traktowanie nazwy local printlog = false if expectedTitle then local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if (currentTitle.namespace == expectedTitle.namespace) and (currentTitle.namespace ~= 0) -- bez artykułów and (currentTitle.namespace ~= 2) -- bez brudnopisów and not currentTitle.isTalkPage and (currentTitle.subpageText ~= res.aux.docSubpageText) -- bez opisów and (not expectedTitle.exists or not require('Moduł:Navbox/diag').verifyTemplateName(currentTitle, expectedTitle, title)) then printlog = {} printlog.badName = true elseif mw.title.equals(currentTitle, expectedTitle) then printlog = {} end elseif name and (#name > 0) then -- tutaj nie ma żadnych możliwości sprawdzenia czy to jest szablon -- czy jego transkluzja local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if (currentTitle.namespace ~= 0) and not currentTitle.isTalkSpace then printlog = {} printlog.badName = true end end return printlog end function priv.Template(rawArgs, context, titleObject, printlog) local status, templateContext = pcall(mw.text.jsonDecode, context or '[]') if not status then -- mw.logObject(context, templateContext) templateContext = {} end -- mw.logObject(templateContext, 'templateContext') local args = priv.loadArgsTree(rawArgs, printlog, templateContext) if args.peek(res.arg.name.name) then args.use(res.arg.name.name) end --mw.logObject(mw.text.jsonDecode(args.dump()), 'args.dump()') if printlog and templateContext.list then printlog.useTemplateCategories = true end local navbox = args.peek(res.arg.name.name) or args.peek(res.arg.title.name) or args.peek(res.arg.class.name) or args.peek(res.arg.above.name) or args.peek(res.arg.below.name) or args.peek(res.arg.before.name) or args.peek(res.arg.after.name) if navbox then -- mw.log("----> createNavbox") return priv.createNavbox(args, titleObject, printlog) end -- mw.log("----> dump") return args.dump() end return p 4vepfojt4gye8eeb9tdtzd0on7vln6w Moduł:Navbox/res 828 14114 215605 2026-09-26T10:20:09Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "return { -- wspierane argumenty w szablonach nawigacyjnych arg = { name = { name = "nazwa", template = "nazwa", }, title = { name = "tytuł", static = "tytuł", }, class = { name = "klasa", static = "klasa", }, above = { name = "góra", static = "tekst lub lista", }, below = { name = "dół", static = "tekst lub lista", }, before = { name = "przed", static = "grafika", }, after = { name = "po", static = "grafika", }, --…" 215605 Scribunto text/plain return { -- wspierane argumenty w szablonach nawigacyjnych arg = { name = { name = "nazwa", template = "nazwa", }, title = { name = "tytuł", static = "tytuł", }, class = { name = "klasa", static = "klasa", }, above = { name = "góra", static = "tekst lub lista", }, below = { name = "dół", static = "tekst lub lista", }, before = { name = "przed", static = "grafika", }, after = { name = "po", static = "grafika", }, -- oraz prefiksy group = { name = "opis", dynamic = "tytuł", }, list = { name = "spis", static = "tekst lub lista", dynamic = "lista", }, collapsible = { name = "zwijanie", dynamic = "zwijanie", collapsed = "zwinięte", expanded = "rozwinięte", disabled = "wyłączone", auto = "auto", }, }, printers = { [true] = "Moduł:Navbox/printer/default", ["* kolumny *"] = "Moduł:Navbox/printer/columns", ["* inny *"] = "Moduł:Navbox/printer/custom", ["* grupa *"] = "Moduł:Navbox/printer/group", }, aux = { missingArgNamePrefix = "&#123;&#123;&#123;", -- 0x7B = '{' missingArgNameSuffix = "&#125;&#125;&#125;", -- 0x7D = '}' docSubpageText = "opis", collapseText = "ukryj", expandText = "pokaż", }, -- nazwy stałych klas class = { navbox = "navbox", odd = "navbox-odd", even = "navbox-even", caption = "navbox-title caption", above = "navbox-above above", before = "navbox-before before", main = "navbox-main-content", after = "navbox-after after", below = "navbox-below below", flex = "flex", pair = "tr", -- opis+spis - tylko w divach group = "navbox-group opis", list = "navbox-list spis", hlist = "hlist", vertical = "pionowy", -- zestawy innerStandard = "inner-standard", innerColumns = "inner-columns", innerCustom = "inner-custom", innerGroup = "inner-group", -- oraz prefiksy address = "a", name = "navbox-name-", }, validExtraClasses = { -- razem z 'navbox' ["pionowy"] = true, ["ll-script"] = true, ["ll-script-dl-hlist"] = true, ["nav-teams"] = true, ["medaliści"] = true, -- w treści głównej spisów ["kz-linia"] = false, ["hnowrap-ul-ul"] = false, ["hwrap"] = false, }, navbar = { p = "Pokaż ten szablon", d = "Dyskusja na temat tego szablonu", e = "Możesz edytować ten szablon. Użyj przycisku podglądu przed zapisaniem zmian.", U = "Przegląd dołączeń i linków", mini = { p = "p", d = "d", e = "e", U = "U", }, short = { p = "pokaż", d = "dyskusja", e = "edytuj", U = "U", }, fake = "fakebar", }, } tqr2gq0xjhqoxxcghkvh6r137zejosb 215615 215605 2026-09-26T11:05:38Z Terrus38 14026 dolmaczenié na kaszëbsczi jãzëk 215615 Scribunto text/plain return { -- wspiérónë argùmentë w nawigacyjnëch szablónach arg = { name = { name = "pòzwa", template = "pòzwa", }, title = { name = "titel", static = "titel", }, class = { name = "klasa", static = "klasa", }, above = { name = "góra", static = "tekst abò lësta", }, below = { name = "dół", static = "tekst abò lësta", }, before = { name = "przed", static = "grafika", }, after = { name = "pò", static = "grafika", }, -- a prefiksë group = { name = "òpis", dynamic = "titel", }, list = { name = "spisënk", static = "tekst abò lësta", dynamic = "lësta", }, collapsible = { name = "zwijanié", dynamic = "zwijanié", collapsed = "zwinioné", expanded = "rozwinioné", disabled = "wëłączoné", auto = "aùto", }, }, printers = { [true] = "Moduł:Navbox/printer/default", ["* kòlumnë *"] = "Moduł:Navbox/printer/columns", ["* jinszi *"] = "Moduł:Navbox/printer/custom", ["* grëpa *"] = "Moduł:Navbox/printer/group", }, aux = { missingArgNamePrefix = "&#123;&#123;&#123;", -- 0x7B = '{' missingArgNameSuffix = "&#125;&#125;&#125;", -- 0x7D = '}' docSubpageText = "òpis", collapseText = "zatacë", expandText = "pòkażë", }, -- pòzwë stałëch klasów class = { navbox = "navbox", odd = "navbox-odd", even = "navbox-even", caption = "navbox-title caption", above = "navbox-above above", before = "navbox-before before", main = "navbox-main-content", after = "navbox-after after", below = "navbox-below below", flex = "flex", pair = "tr", -- òpis+spisënk - blós w divach group = "navbox-group òpis", list = "navbox-list spisënk", hlist = "hlist", vertical = "wertikalny", -- zestôwczi innerStandard = "inner-standard", innerColumns = "inner-columns", innerCustom = "inner-custom", innerGroup = "inner-group", -- a prefiksë address = "a", name = "navbox-name-", }, validExtraClasses = { -- razã z 'navbox' ["wertikalny"] = true, ["ll-script"] = true, ["ll-script-dl-hlist"] = true, ["nav-teams"] = true, ["medaliscë"] = true, -- w główny zamkłoscë spisënków ["kz-liniô"] = false, ["hnowrap-ul-ul"] = false, ["hwrap"] = false, }, navbar = { p = "Pòkażë nã szablónã", d = "Diskùsjô na témã ny szablónë", e = "Të mòżesz editowac nã szablónã. Ùżij knąpczi pòdzérkù przed zapisanim zmianów.", U = "Przezérk dołączeniów i pòwrózków", mini = { p = "p", d = "d", e = "e", U = "U", }, short = { p = "pòkażë", d = "diskùsjô", e = "edituj", U = "U", }, fake = "fakebar", }, } q6tyfbekbaqb0bili8yh4k7ibi45rrs Szablóna:Nawigacyjnô szablóna 10 14115 215606 2026-09-26T10:20:42Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "{{#invoke:Navbox|Template |context={{#if:{{#invoke:String|match| {{{klasa}}} | pionowy |1|1|1|}} |{"list":"","defaults":{"zwijanie":"rozwinięte"},"aliases":{"przed":"grafika"},"obsolete":{"zwijanie":false,"przestrzeń":false,"szerokość":false} } |{"list":"","defaults":{"zwijanie":"auto"},"aliases":{"przed":"grafika lewa","po":"grafika"},"obsolete":{"zwijanie":false,"przestrzeń":false,"szerokość":false} } }} }}" 215606 wikitext text/x-wiki {{#invoke:Navbox|Template |context={{#if:{{#invoke:String|match| {{{klasa}}} | pionowy |1|1|1|}} |{"list":"","defaults":{"zwijanie":"rozwinięte"},"aliases":{"przed":"grafika"},"obsolete":{"zwijanie":false,"przestrzeń":false,"szerokość":false} } |{"list":"","defaults":{"zwijanie":"auto"},"aliases":{"przed":"grafika lewa","po":"grafika"},"obsolete":{"zwijanie":false,"przestrzeń":false,"szerokość":false} } }} }} nz7s6pw616mlusuz8jnp4jyhneb0a0i Moduł:Navbox/diag 828 14116 215607 2026-09-26T10:43:17Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') local function fullMatch ( str ) return '^'..mw.ustring.gsub( str, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" )..'$' end local function templateMatch ( name ) local title = mw.title.new(name) local text = title.namespace ~= 10 and name or title.text return "{{%s*"..mw.ustring.gsub( text, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ).."[%s|]" end local function loadKeys ( tab ) local result = {} for k, v in pairs(tab) do…" 215607 Scribunto text/plain local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') local function fullMatch ( str ) return '^'..mw.ustring.gsub( str, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" )..'$' end local function templateMatch ( name ) local title = mw.title.new(name) local text = title.namespace ~= 10 and name or title.text return "{{%s*"..mw.ustring.gsub( text, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ).."[%s|]" end local function loadKeys ( tab ) local result = {} for k, v in pairs(tab) do table.insert(result, k) end return result end local function copySequenceExcept(tab, unwanted) local skip = {} if unwanted then for i, v in ipairs(unwanted) do skip[v] = true end end local result = {} for i, v in ipairs(tab) do if not skip[v] then table.insert(result, v) end end return result end local FindPositionsInReverseOrder = function(text, plainPattern) local result = {} if #plainPattern > 0 then local init = 1 while init do init = string.find(text, plainPattern, init, true) if init then table.insert(result, 1, init) init = init + #plainPattern end end end return result end local RemoveInPlace = function(text, start, len) local before = start > 1 and string.sub(text, 1, start-1) or "" local stop = start + len local after = stop <= #text and string.sub(text, stop) or "" return before..string.rep("_", len)..after end local diag = { classStats = "navbox-statistics", categoryCSS = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne ze stylami]]", categoryProblems = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – spisy do sprawdzenia]]", categorySuspected = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – spisy podejrzane]]", categoryWikilinks0 = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – spisy bez linków]]", categoryWikilinks1 = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – tylko 1 link]]", categoryWikilinks2 = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – tylko 2 linki]]", categoryWikilinks3 = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – tylko 3 linki]]", categoryWikilinks4 = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – tylko 4 linki]]", categoryLargeList = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – ponad 500 pozycji]]", categoryUnknownArgs = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – nieznane parametry]]", categoryManyColumns = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – dużo kolumn]]", categoryVertical = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – pionowe]]", categoryBadName = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne ze złym parametrem nazwa]]", categoryNavboxInside = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – zagnieżdżone]]", categoryAnonymousLists = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – nieopisane spisy]]", categoryCheckWikicode = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – wikikod do sprawdzenia]]", categoryUnusedArgs = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – nieużywane parametry]]", categoryUnverifiedArgs = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – nieprawidłowe parametry]]", categoryMissingArgs = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – brakujące parametry]]", categoryEmptyArgs = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – puste parametry]]", categoryMissingWikilink = "[[Kategoria:Szablony nawigacyjne – spis bez linków]]", listItem = "^[%*#:]", wikilink = "%[%[ *%S[^\r\n]- *%]%]", problemIndicator = '<sup class="problemy-w-navbox problemy">?</sup>', suspectedIndicator = '<sup class="suspected problemy">!</sup>', navboxInside = '^<([a-z]+) class="navbox ', -- wzory wyrażeń regularnych verificators = { ["nazwa"] = { inverted = true, patterns = { "[%c#%[%]%{%}|<>_\127]", -- niedozwolone znaki "^:", -- artykuły? "^%.$", "^%.%.$", "^%./", "^%.%./", "/%./", "/%.%./", "/%.$", "/%.%.$", "~~+", }, }, ["tytuł"] = { inverted = true, patterns = { -- pliki "%[%[ *[Pp][Ll][Ii][Kk] *:.-%]%]", "%[%[ *[Ff][Ii][Ll][Ee] *:.-%]%]", -- listy "^[%*#:]", "\n[%*#:]", }, }, ["klasa"] = { inverted = false, patterns = { "^[%w%-_ ]+$", }, }, ["lista"] = { inverted = false, patterns = { "^[%*#:]", "\n[%*#:]", }, }, ["tekst lub lista"] = { inverted = false, patterns = { "%S", -- cokolwiek byle nie pusto }, }, ["grafika"] = { inverted = false, patterns = { "%[%[ *[Pp][Ll][Ii][Kk] *:.-%]%]", "%[%[ *[Ff][Ii][Ll][Ee] *:.-%]%]", "%[%[ *[Gg][Rr][Aa][Ff][Ii][Kk][Aa] *:.-%]%]", }, }, ["zwijanie"] = { inverted = false, patterns = { fullMatch(res.arg.collapsible.collapsed), fullMatch(res.arg.collapsible.expanded), fullMatch(res.arg.collapsible.auto), fullMatch(res.arg.collapsible.disabled), }, }, }, statsMessage = "Pozycje linkujące:&nbsp;$1, specjalne:&nbsp;$2, problemy$3:&nbsp;$4, '''RAZEM:&nbsp;$5'''", suspectedMessage = " (podejrzane$1:&nbsp;$2)", templateCats = { args = { "kategoria", "kategoria2", "kategoria3", "kategoria4", "kategoria5", "kategoria6", }, ns = "Kategoria", prefix = "Szablony nawigacyjne - ", default = "Kategoria:Szablony nawigacyjne", disabled = "nie", }, sourceCatsPatterns = { "%[%[ *[Kk][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Ii][Aa] *: *([^|%[%]]-) *|[^|%[%]]-%]%]", "%[%[ *[Kk][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Ii][Aa] *: *([^|%[%]]-) *%]%]", "%[%[ *[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy] *: *([^|%[%]]-) *|[^|%[%]]-%]%]", "%[%[ *[Cc][Aa][Tt][Ee][Gg][Oo][Rr][Yy] *: *([^|%[%]]-) *%]%]", }, brPattern = "<[bB][Rr] ?/?>", suspectedText = { '•', '&bull;', '&#x2022;', '&#8226;', '·', '&middot;', '&#xB7;', '&#183;', '∙', '&#x2219;', '&#8729;', }, brackets = { pattern = "[%(%)%[%]]", ['('] = ')', ['['] = ']', [')'] = '(', [']'] = '[', } } local function printStatistics(builder, diagItems) local wikilinks = 0 local nowikis = 0 local problems = 0 local suspected = 0 for k, v in pairs(diagItems) do wikilinks = wikilinks + v.wikilinks nowikis = nowikis + v.nowikis problems = problems + v.problems suspected = suspected + v.suspected end --local lang = mw.getContentLanguage() local message = mw.message.newRawMessage(diag.statsMessage) :numParams(wikilinks, nowikis) :rawParams(diag.problemIndicator) :numParams(problems, wikilinks + nowikis + problems) local report = builder:tag('div') :addClass(diag.classStats) :wikitext(message:plain()) if suspected > 0 then local message = mw.message.newRawMessage(diag.suspectedMessage) :rawParams(diag.suspectedIndicator) :numParams(suspected) report:wikitext(message:plain()) end report:wikitext(problems > 0 and diag.categoryProblems or nil) report:wikitext(suspected > 0 and diag.categorySuspected or nil) if wikilinks == 0 then report:wikitext(diag.categoryWikilinks0) elseif wikilinks == 1 then report:wikitext(diag.categoryWikilinks1) elseif wikilinks == 2 then report:wikitext(diag.categoryWikilinks2) elseif wikilinks == 3 then report:wikitext(diag.categoryWikilinks3) elseif wikilinks == 4 then report:wikitext(diag.categoryWikilinks4) elseif (wikilinks + nowikis + problems) > 500 then report:wikitext(diag.categoryLargeList) end end local function printListWithoutWikilinks(report, diagItems) local nowikilinks = {} for k, v in pairs(diagItems) do if (v.wikilinks <= 0) and mw.ustring.match(k, '^'..res.arg.list.name..'%d') then table.insert(nowikilinks, k) end end if #nowikilinks > 0 then report:newline():wikitext("; brak wikilinków: ", #nowikilinks, diag.categoryMissingWikilink) for i, v in ipairs(nowikilinks) do report:newline():wikitext(":* ", v) end end end local function printNested(report, diagItems) --mw.logObject(diagItems, "nested") local nested = {} for k, v in pairs(diagItems) do if v.inside then table.insert(nested, k) end end if #nested > 0 then report:newline():wikitext("; zagnieżdżone szablony nawigacyjne: ", #nested, diag.categoryNavboxInside) for i, v in ipairs(nested) do report:newline():wikitext(":* ", v) end end end local function printWikicodeAnalyze(report) local contents = mw.title.getCurrentTitle():getContent() --mw.logObject(contents, 'contents') local text = contents or "" -- pusty tekst jeśli nie ma strony -- gumkowanie text = string.gsub(text, "<!%-%-.-%-%->", '') text = string.gsub(text, "<nowiki>.-</nowiki>", '') text = string.gsub(text, "<math>.-</math>", '') text = string.gsub(text, "<pre>.-</pre>", '') text = string.gsub(text, "<noinclude>.-</noinclude>", '') text = string.gsub(text, "<includeonly>(.-)</includeonly>", '%1') --mw.logObject(text, 'text') local cleanContents = text -- wikilinki iteracyjnie od końca for _, startPos in ipairs(FindPositionsInReverseOrder(text, "[[")) do local endPos = string.find(text, "]]", startPos, true) if endPos then local eol = string.find(text, "\n", startPos, true) if eol and (eol < endPos) then endPos = nil end end local len = endPos and (endPos - startPos + 2) or 2 text = RemoveInPlace(text, startPos, len) end local paramPos = {} local templPos = {} local ob = string.byte('{') local cb = string.byte('}') for _, startPos in ipairs(FindPositionsInReverseOrder(text, "{{")) do local endPos = string.find(text, "}}", startPos, true) local len = endPos and (endPos - startPos + 2) or 2 local sPos = startPos if (startPos > 1) and ((startPos + len) <= #text) and (string.byte(text, startPos + 2) == ob) and (string.byte(text, startPos + len) == cb) then -- parametr szablonu len = len + 1 paramPos[startPos] = len elseif len ~= 2 then templPos[startPos] = len end -- usuń szablony zawarte wewnątrz znaleziska local inside = {} local ePos = sPos + len for s, l in pairs(templPos) do local e = s + l if (s > sPos) and (s < ePos) and (e > sPos) and (e < ePos) then table.insert(inside, s) end end for i, v in ipairs(inside) do templPos[v] = nil end -- zarejestruj pozycję znaleziska text = RemoveInPlace(text, sPos, len) end local notFound = 10000000000 local params = {} for k, v in pairs(paramPos) do local e1 = string.find(cleanContents, "|", k, true) or notFound local e2 = string.find(cleanContents, "\n", k, true) or notFound local e3 = string.find(cleanContents, "}}}", k, true) or notFound local e = math.min(e1, e2, e3) assert(e < notFound) assert(e > (k + 2)) local paramname = mw.text.trim(string.sub(cleanContents, k + 3, e - 1)) params[paramname] = true end local paramnames = loadKeys(params) local templates = {} for k, v in pairs(templPos) do local e1 = string.find(cleanContents, "|", k, true) or notFound local e2 = string.find(cleanContents, "\n", k, true) or notFound local e3 = string.find(cleanContents, "}}", k, true) or notFound local e = math.min(e1, e2, e3) local p1 = false if (e3 < notFound) and (e1 < e3) then local e11 = string.find(cleanContents, "|", e1 + 1, true) or e3 p1 = mw.text.trim(string.sub(cleanContents, e1+1, e11-1)) end assert(e < notFound) assert(e > (k + 2)) local templateName = mw.text.trim(string.sub(cleanContents, k + 2, e - 1)) local invokeName = mw.ustring.match(templateName, "^#invoke:%s*(.+)$") if invokeName and p1 then templateName = "#invoke:"..mw.title.new(invokeName, "Module").text..'|'..p1 end table.insert(templates, { start = k, len = v, name = templateName, }) end report:newline():wikitext("; definicja szablonu") if #templates == 1 then local template = templates[1] report:newline():wikitext(":"):tag('code'):wikitext(template.name) if template.start > 1 then local before = mw.text.nowiki(mw.text.trim(string.sub(cleanContents, 1, template.start - 1))) if #before > 0 then report:newline():wikitext(": znaleziono treść przed szablonem") :newline():wikitext(":*"):tag('code'):wikitext(before) else report:newline():wikitext(": znaleziono odstęp przed szablonem") end report:wikitext(diag.categoryCheckWikicode) end local endPos = template.start + template.len --mw.logObject(endPos, 'endPos') --mw.logObject(#cleanContents, '#cleanContents') if (endPos == #cleanContents) and (string.sub(cleanContents, endPos, endPos) == '\n') then report:newline():wikitext(": znaleziono znak nowej linii za szablonem") elseif endPos <= #cleanContents then local after = mw.text.nowiki(mw.text.trim(string.sub(cleanContents, endPos))) if #after > 0 then report:newline():wikitext(": znaleziono treść za szablonem") :newline():wikitext(":*"):tag('code'):wikitext(after) else report:newline():wikitext(": znaleziono odstęp za szablonem") end report:wikitext(diag.categoryCheckWikicode) end elseif #templates < 1 then local text = mw.text.trim(cleanContents) if #text > 0 then report:newline():wikitext(": znaleziono jakąś treść zamiast szablonu") else report:newline():wikitext(": nie znaleziono żadnego szablonu") end report:wikitext(diag.categoryCheckWikicode) else report:newline():wikitext(": znaleziono wywołanie wielu szablonów", diag.categoryCheckWikicode) for i, t in ipairs(templates) do report:newline():wikitext(":*"):tag('code'):wikitext(t.name) end end if #paramnames > 0 then report:newline():wikitext("; wykryto parametry") for i, v in ipairs(paramnames) do report:newline():wikitext(':'):tag('code'):wikitext(v) end end end local function printTemplateCategories(report, categories) local pagename = mw.title.getCurrentTitle().text report:newline():wikitext("; zadeklarowane kategorie: ") if categories == false then report:wikitext("''wyłączone''") else local count = 0 for k, v in pairs(categories) do count = count + 1 end if count <= 0 then report:wikitext("''brak''", '[[', diag.templateCats.default, '|', pagename, ']]') else report:wikitext(count) local nameIndex = mw.ustring.len(diag.templateCats.ns) + mw.ustring.len(diag.templateCats.prefix) + 2 for v, s in pairs(categories) do report:newline():wikitext(':*', mw.ustring.sub(v, nameIndex), '[[', v, '|', s, ' ]]') if #s == 0 then report:wikitext(' '):tag('small'):wikitext('(pusty klucz)') elseif s ~= pagename then report:wikitext(' '):tag('small'):wikitext('(klucz: ', s, ')') end end end end end local function printSourceCategories(report) local function print(description, content) if not content then return end local categories = {} for i, pattern in ipairs(diag.sourceCatsPatterns) do for c in mw.ustring.gmatch(content, pattern) do local title = mw.title.makeTitle(diag.templateCats.ns, c) if title then table.insert(categories, title.text) end end end report:newline():wikitext("; ", description, " : ", #categories) for i, v in ipairs(categories) do report:newline():wikitext(':*', v) end end local content = mw.title.getCurrentTitle():getContent() or "" print('kategorie w kodzie', content) local docTitle = mw.title.getCurrentTitle():subPageTitle(res.aux.docSubpageText) if docTitle and docTitle.exists then print('kategorie w dokumentacji', docTitle:getContent()) end local otherDoc = mw.ustring.match(content, "{{ *[Dd]okumentacja *| *([^|%[%]]-/opis) *}}") if otherDoc then local otherDocTitle = mw.title.new(otherDoc) if otherDocTitle then print('kategorie w dołączonej dokumentacji', otherDocTitle:getContent()) end end end local function printLogSummary(report, printlog) if printlog.levels then report:newline():wikitext("; głębokość drzewa :", printlog.levels) end if printlog.leafs then report:newline():wikitext("; liczba liści :", printlog.leafs) end if printlog.notree then report:newline():wikitext("; drzewo : ''nie''") end if printlog.example then report:newline():wikitext("; przykład : ''tak''") end if printlog.pionowy then report:wikitext(diag.categoryVertical) end if printlog.cols then report:newline():wikitext("; liczba kolumn :", printlog.cols) if printlog.cols > 3 then report:wikitext(diag.categoryManyColumns) end end if printlog.allCols then report:newline():wikitext("; liczba wszystkich komórek kolumnowych :", printlog.allCols) end if printlog.templateClassName then report:newline():wikitext("; prywatny CSS") report:newline():wikitext(": ", printlog.templateClassName) if printlog.privateCSS then report:newline():wikitext(": [[", printlog.privateCSS, "|styles.css]]", diag.categoryCSS) end end if printlog.unknownClasses then report:newline():wikitext("; nieużywane klasy", diag.categoryUnknownArgs) for i, v in ipairs(printlog.unknownClasses) do report:newline():wikitext(": ", #v <= 0 and "''pusta''" or v) end end end local function printEmptyArguments(report, argsTree) local result = {} for k, v in pairs(argsTree.args) do if not v.value or (#v.value <= 0) then table.insert(result, k) end end if #result <= 0 then return end report:newline():wikitext("; puste pola", diag.categoryEmptyArgs) for i, v in ipairs(result) do report:newline():wikitext(": ", v) end end local function printUnverifiedArguments(report, argsTree) local result = {} for k, v in pairs(argsTree.args) do if argsTree.used[k] and not v.verified then table.insert(result, k) end end if #result <= 0 then return end report:newline():wikitext("; nieprawidłowe pola", diag.categoryUnverifiedArgs) for i, v in ipairs(result) do report:newline():wikitext(": ", v) end end local function printUnknownArguments(report, argsTree) local result = {} for k, v in pairs(argsTree.args) do if not v.recognized and not v.obsolete and not argsTree.used[k] then table.insert(result, k) end end if #result <= 0 then return end report:newline():wikitext("; nieznane pola", diag.categoryUnknownArgs) for i, v in ipairs(result) do report:newline():wikitext(": ", v) end end local function printUnusedArguments(report, argsTree) local result = {} local cat = false for k, v in pairs(argsTree.args) do if (#v.value > 0) and not argsTree.used[k] and (v.recognized or v.obsolete) then cat = k ~= res.arg.collapsible.name -- omiń ponad 10k wywołań table.insert(result, k) end end if #result <= 0 then return end report:newline():wikitext("; nieużywane pola", cat and diag.categoryUnusedArgs or '') for i, v in ipairs(result) do report:newline():wikitext(": ", v) end end local function printMissingArguments(report, missing) local result = {} for k, v in pairs(missing) do table.insert(result, k) end if #result <= 0 then return end report:newline():wikitext("; brakujące pola", diag.categoryMissingArgs) for i, v in ipairs(result) do report:newline():wikitext(": ", v) end end local function printTestListDescriptions(report, tree) local direct = {} local parent = {} local function argName(node) local address = string.sub(node.address(), 2) return res.arg.list.name..string.gsub(address, '_', '.') end local function parseNode(node) if #node <= 0 then -- liści nie obrabiamy return end local suspected = {} for i, n in ipairs(node) do if not n.peek(res.arg.group.name) and n.peek(res.arg.list.name) then table.insert(suspected, i) end end if #suspected > 1 then for i, v in ipairs(suspected) do table.insert(direct, argName(node[v])) end elseif (#suspected > 0) and node.address() and not node.peek(res.arg.group.name) then table.insert(parent, argName(node[suspected[1]])) end for i, n in ipairs(node) do parseNode(n) end end parseNode(tree) if (#direct <= 0) and (#parent <= 0) then return end if #direct > 0 then report:newline():wikitext("; nieopisany spis w grupie", diag.categoryAnonymousLists) for i, v in ipairs(direct) do report:newline():wikitext(": ", v) end end if #parent > 0 then report:newline():wikitext("; zagnieżdżony nieopisany spis", diag.categoryAnonymousLists) for i, v in ipairs(parent) do report:newline():wikitext(": ", v) end end end local function formatArgs(args) local padindex = '................................................' local orders = { ["nazwa"] = { p = 'A', s = '1', n = ' ', }, ["tytuł"] = { p = 'A', s = '2', n = ' ', }, ["klasa"] = { p = 'A', s = '3', n = ' ', }, ["góra"] = { p = 'B', s = '1', n = '\n', }, ["przed"] = { p = 'C', s = '1', n = ' ', }, ["po"] = { p = 'C', s = '2', n = ' ', }, ["grafika"] = { p = 'C', s = '3', n = ' ', }, ["opis"] = { p = 'D', s = '1', n = ' ', }, ["zwijanie"] = { p = 'D', s = '2', n = ' ', }, ["spis"] = { p = 'D', s = '3', n = '\n', }, ["dół"] = { p = 'E', s = '1', n = '\n', }, [false] = { p = 'Z', s = '1', n = ' ', }, } local list = {} local i = 0 for k, v in pairs(args) do i = i + 1 local prefix, suffix = mw.ustring.match(k, "^(.-)([1-9][%.0-9]*)$") if not prefix then prefix = k suffix = padindex else suffix = string.sub(suffix..padindex, 1, #padindex) end local ord = orders[prefix] or orders[false] local item = { o = string.format('%s-%s-%s-%08d', ord.p, suffix, ord.s, i), k = k, v = v, n = ord.n, } table.insert(list, item) end table.sort(list, function(a,b) return a.o < b.o end) local result = {} for i, v in ipairs(list) do table.insert(result, '| '..v.k..' ='..v.n..v.v..(v.n == '\n' and v.n or '')) end return table.concat(result, '\n') end local function verify(argInfo) local verificator = diag.verificators[argInfo.recognized] if verificator then argInfo.verified = verificator.inverted for i, v in ipairs(verificator.patterns) do if mw.ustring.match(argInfo.value, v) then argInfo.verified = not verificator.inverted break end end end end local function testBrackets(text) local stack = {} for b in mw.ustring.gmatch(text, diag.brackets.pattern) do if (b == '(') or (b == '[') then table.insert(stack, b) elseif (b == ')') or (b == ']') then if (#stack > 0) and stack[#stack] == diag.brackets[b] then table.remove(stack, #stack) else return false -- brak otwartego nawiasu end end end return #stack == 0 -- oczekiwane zamknięte wszystkie nawiasy end local function check(text, br) local lines = mw.text.split(text, '\n', true) local wikilinks = 0 local nowikis = 0 local problems = 0 local suspected = 0 local result = {} for i, v in ipairs(lines) do local t = v if not mw.ustring.match(v, diag.listItem) then -- to nie jest wikilista elseif mw.ustring.match(v, diag.wikilink) then wikilinks = wikilinks + 1 elseif string.match(v,'\127') then -- nowiki, ref, etc nowikis = nowikis + 1 else problems = problems + 1 t = v..diag.problemIndicator end if br and mw.ustring.match(v, diag.brPattern) then suspected = suspected + 1 t = t..diag.suspectedIndicator elseif not testBrackets(v) then suspected = suspected + 1 t = t..diag.suspectedIndicator else -- zamieniam wikilinki na tekst do testowania local s, c = string.gsub(v, "%[%[.-|(.-)%]%]", "%1") -- nie patrz w linki local s, c = string.gsub(s, "%[%[[^|\n%[%]]+%]%]", "ok") -- lub zamień je na dobry tekst for i, p in ipairs(diag.suspectedText) do if mw.ustring.match(s, p, 1, true) then suspected = suspected + 1 t = t..diag.suspectedIndicator break end end end table.insert(result, t) end return { value = table.concat(result,'\n'), wikilinks = wikilinks, nowikis = nowikis, problems = problems, suspected = suspected, inside = string.match(lines[1], diag.navboxInside) and true or false, } end local function argsService(templateContext) local argsTree = { args = {}, missing = {}, used = {}, diag = {}, } local staticArgs = {} local dynamicArgs = {} for k, v in pairs(res.arg) do if templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[v.name] if v.static and alias then staticArgs[alias] = v.static end if v.dynamic and alias then dynamicArgs[alias] = v.dynamic end end if v.static then staticArgs[v.name] = v.static end if v.dynamic then dynamicArgs[v.name] = v.dynamic end if v.template and templateContext then staticArgs[v.name] = v.template end end local function add(k, v, prefix) --mw.logObject({k, v, prefix}, "analyzeArg") local argInfo = { value = v, recognized = staticArgs[k] or (prefix and dynamicArgs[prefix]) } if argInfo.recognized then verify(argInfo) elseif templateContext and templateContext.obsolete then argInfo.obsolete = prefix and templateContext.obsolete[prefix] or (templateContext.obsolete[k] == false) end argsTree.args[k] = argInfo --mw.logObject(argInfo, k) end local peekName = function(name) if (not argsTree.args[name] or (#argsTree.args[name].value <= 0)) and templateContext and templateContext.aliases then local alias = templateContext.aliases[name] if alias and argsTree.args[alias] and (#argsTree.args[alias].value > 0) then return alias end end return name end local function peek(name) --mw.logObject(name, "peek") local name = peekName(name) local arg = argsTree.args[name] return (arg and (#arg.value > 0)) and arg.value or nil end local function use(name) local name = peekName(name) local arg = argsTree.args[name] local result = arg and arg.value or nil --mw.logObject({name, result}, "use") argsTree.used[name] = (argsTree.used[name] or 0) + 1 return result end local function get(name) local name = peekName(name) local result = use(name) if result == nil then argsTree.missing[name] = (argsTree.missing[name] or 0) + 1 result = res.aux.missingArgNamePrefix..name..res.aux.missingArgNameSuffix elseif not argsTree.diag[name] then local br = mw.ustring.match(name, '^'..res.arg.list.name..'%d') argsTree.diag[name] = check(result, br) result = argsTree.diag[name].value end --mw.logObject({name, result}, "get") return result end local function dump() local buffer = {} for k, v in pairs(argsTree.args) do buffer[k] = v.value end return mw.text.jsonEncode(buffer) end local function loadTemplateCategories() local pagename = mw.title.getCurrentTitle().text local map = {} for i, argName in ipairs(diag.templateCats.args) do if i > 1 then -- piersza inaczej local catName = peek(argName) if catName and (#catName > 0) then local name, sort = mw.ustring.match(catName, "^(.-)%s*|%s*(.*)$") if not name then name = catName sort = pagename end local categoryTitle = mw.title.makeTitle(diag.templateCats.ns, diag.templateCats.prefix..name) if categoryTitle and (#categoryTitle.fragment <= 0) and not map[categoryTitle.fullText] then use(argName) argsTree.args[argName].verified = true map[categoryTitle.fullText] = sort end end end end local cat1arg = diag.templateCats.args[1] local cat1 = peek(cat1arg) if cat1 == diag.templateCats.disabled then use(cat1arg) argsTree.args[cat1arg].verified = true for k, v in pairs(map) do return map end return false end if cat1 and (#cat1 > 0) then local name, sort = mw.ustring.match(cat1, "^(.-)%s*|%s*(.*)$") if not name then name = cat1 sort = pagename end local categoryTitle = mw.title.makeTitle(diag.templateCats.ns, diag.templateCats.prefix..name) if categoryTitle and (#categoryTitle.fragment <= 0) and not map[categoryTitle.fullText] then use(cat1arg) argsTree.args[cat1arg].verified = true map[categoryTitle.fullText] = sort end end return map end local function diagnosticView (builder, printlog, tree) printStatistics(builder, argsTree.diag) local summaryReport = mw.html.create('div') :addClass('navbox-summary') :addClass("mw-collapsible mw-collapsed") summaryReport:tag('div') :addClass('title') :wikitext('Informacje diagnostyczne') local report = summaryReport:tag('div') --:addClass('hlist') :addClass('mw-collapsible-content') if printlog.badName then report:wikitext(diag.categoryBadName) end printWikicodeAnalyze(report) if printlog.useTemplateCategories then printTemplateCategories(report, loadTemplateCategories()) end printSourceCategories(report) report:newline():wikitext('----') printLogSummary(report, printlog) report:newline():wikitext('----') printListWithoutWikilinks(report, argsTree.diag) printEmptyArguments(report, argsTree) printUnverifiedArguments(report, argsTree) printUnusedArguments(report, argsTree) printUnknownArguments(report, argsTree) printMissingArguments(report, argsTree.missing) printNested(report, argsTree.diag) if tree then printTestListDescriptions(report, tree) end local argsReport = '' local formattedArgs = formatArgs(mw.text.jsonDecode(dump())) if formattedArgs and (#formattedArgs > 0) then local report = mw.html.create('div') :addClass('navbox-summary') :addClass("mw-collapsible mw-collapsed") report:tag('div') :addClass('title') :wikitext('Kanoniczne zestawienie parametrów') local content = mw.getCurrentFrame():extensionTag('pre', formattedArgs, {class='mw-collapsible-content'}) report:wikitext(content) argsReport = tostring(report) end local navbox = tostring(builder) local details = tostring(summaryReport) local catReport = '' local function hideCategories() local currentTitle = mw.title.getCurrentTitle() if currentTitle.isTalkPage then return true elseif currentTitle.namespace ~= 2 then return false else -- Wikipedysta - może programista? local navboxDeveloper = mw.title.makeTitle(2, currentTitle.rootText..'/navbox-developer') return not navboxDeveloper or not navboxDeveloper.exists end end if hideCategories() then local categories = {} local function extractCategories(text) local function foundCat(category) table.insert(categories, category) return '' end local t1, c1 = mw.ustring.gsub(text, diag.sourceCatsPatterns[1], foundCat) local t2, c2 = mw.ustring.gsub(t1, diag.sourceCatsPatterns[2], foundCat) return t2 end navbox = extractCategories(navbox) details = extractCategories(details) if #categories > 0 then local report = mw.html.create('div') :addClass('navbox-summary') :addClass("mw-collapsible mw-collapsed") report:tag('div') :addClass('title') :wikitext('Kategorie') local content = report:tag('div') :addClass('mw-collapsible-content') for i, v in ipairs(categories) do content:newline():wikitext('*', '[[:Kategoria:', v, ']]') end content:newline() catReport = tostring(report) end end local result = navbox..details..argsReport..catReport return result end return { add = add, peek = peek, use = use, get = get, dump = dump, diagnosticView = diagnosticView, } end return { argsService = argsService, diagnosticView = function(builder, args, printlog) return args.diagnosticView(builder, printlog, args.tree and args.tree() or nil) end, verifyTemplateName = function(currentTitle, expectedTitle, templateName) local content = currentTitle:getContent() if not content then mw.log("Navbox:verifyTemplateName: brak zawartości strony") return false end mw.logObject(templateName, "Navbox:verifyTemplateName: templateName") local navboxTemplate = templateMatch(templateName) mw.logObject(navboxTemplate, "Navbox:verifyTemplateName: navboxTemplate") local s, e = mw.ustring.find(content, navboxTemplate, 1) if not s then mw.log("Navbox:verifyTemplateName: myślę, że jest ok, bo tu nie widzę kodu szablonu nawigacyjnego") return true end local exists1 = function(pattern) local s, e = mw.ustring.find(content, pattern, s) if not s then return 0 end local s, e = mw.ustring.find(content, pattern, e) if not s then return 1 end return 2 end if 1 == exists1("|%s*nazwa%s*=%s*{{%s*#invoke:Navbox%s*|%s*Name%s*}}%s*[|}]") then mw.log("Navbox:verifyTemplateName: myślę, że jest ok, automatyczna nazwa jest tylko raz -> true") return true end mw.logObject(expectedTitle, "Navbox:verifyTemplateName: zadeklarowana nazwa w szablonie") mw.logObject(currentTitle, "Navbox:verifyTemplateName: obrabiana strona") -- w naszym szablonie oczekuję jednej nazwy -- w przeciwnym razie nie oczekuję żadnej nazwy local expectedCount = mw.title.equals(currentTitle, expectedTitle) and 1 or 0 mw.logObject(expectedCount, "Navbox:verifyTemplateName: oczekiwana liczba wystąpień podanej nazwy w szablonie") local name = mw.ustring.gsub(expectedTitle.text, "([%(%)%.%%%+%-%*%?%[%^%$%]])", "%%%1" ); local pattern = ((expectedTitle.namespace == 10) or (0 < exists1("|%s*przestrzeń%s*=%s*"..expectedTitle.nsText.."%s*[|}]"))) and ("|%s*nazwa%s*=%s*"..name.."%s*[|}]") -- zwykła nazwa (w szablonie lub jawnie zadeklarowanej przestrzeni) or ("|%s*nazwa%s*=%s*"..expectedTitle.nsText..":"..name.."%s*[|}]") -- pełna nazwa (w szablonie w innej przestrzeni) mw.logObject(pattern, "Navbox:verifyTemplateName: szukam nazwy w szablonie według wzoru") local count = exists1(pattern) mw.logObject(count, "Navbox:verifyTemplateName: liczba wyników wyszukiwania") return expectedCount == count end, } 6ctyldevrbszl50457yi5tp10fakh85 Moduł:Navbox/printer/default 828 14117 215608 2026-09-26T10:43:59Z HaxelKaszëba 17492 Ùsôdzonô nowô starna "require ("strict") local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') return { root = 'table', update = function(container, isleaf, node, printlog) container:addClass(isleaf and res.class.hlist or nil) end, print = function(container, tree, printList, printlog) container:addClass(res.class.innerStandard) for i, node in ipairs(tree) do local tr = container:tag('tr') :addClass(node.address()) local needTH = node.peek(res.arg.group.name) if needTH then t…" 215608 Scribunto text/plain require ("strict") local res = mw.loadData('Moduł:Navbox/res') return { root = 'table', update = function(container, isleaf, node, printlog) container:addClass(isleaf and res.class.hlist or nil) end, print = function(container, tree, printList, printlog) container:addClass(res.class.innerStandard) for i, node in ipairs(tree) do local tr = container:tag('tr') :addClass(node.address()) local needTH = node.peek(res.arg.group.name) if needTH then tr:tag('th') :addClass(res.class.group) :attr('scope', 'row') :wikitext(node.get(res.arg.group.name)) end local cell = tr:tag('td') :attr('colspan', not needTH and '2' or nil) :addClass(res.class.list) printList(cell, node) end end, } n33it331wnh1n5bthi412o1nfdgle04