Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 63 216715 210888 2026-10-06T19:28:37Z Iketsi 3254 hiperpòwrózk 216715 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Hyperlink example.svg|mały|Lënczi są mòdré]] '''Lënk''' ({{jãz.|en}} ''hyperlink'' – hiperpòwrózk) – logiczny sparłãcz sécowëch lopków, abò jejich partów przez pasowné merczi w sécowim dokôzu. Tipicznym przëmiarã brëkòwaniégò lënków są [[HTML|HTMLowé]] starnë. == Òbaczë téż == * [[Internet]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internet]] 5bvpifopehn6kx8ge7d0fwi7p4uqrkv 0 67 216730 216521 2026-10-06T22:08:10Z Iketsi 3254 Sloweńskô 216730 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Europejsko Unijo CBS ubt2.png|frame|right|Dôwnô kôrta [[Eùropa|Eùropë]] ë Eùropejsczi Ùnie pò kaszëbskù (nieaktualny)]]'''Lësta [[Eùropa|eùropejsczich]] państw''' – lësta [[Państwò|państw]] ë zawiôzłëch teritoriów [[Eùropa|Eùropë]]. Na òbrëmienié Eùropë w całoscë abò dzélowô najdiwô sã 46 ùznônëch państw na midzënôrodny arenie. Knéż do Eùropë zalëczô sã sétmë [[Zawiôzłé teritorium|zawiôzłëch]] [[Zawiôzłé teritorium|teritoriów]] [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]] ë [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. W Eùropie fónkcjonëje téż jedno dzélowô ùznôwóné państwò ([[Kòsowò]]) a téż jedno [[nieùznôwóné państwò]] ([[Nadedniestrzé]]). Nôwiãkszim eùropejsczim państwã je [[Ruskô]] (17 098 242 km²), równak nôwiãkszim państwã najdiwëjącym sã w całoscë na teritorium Eùropë je [[Ùkrajina]] (603 550 km²). Nôlëdniészim państwã na eùropejsczim kòntinence równak je Ruskô (142 021 981 mieszkańców), a nôlëdniészim państwã pòłóżonym w całoscë w Eùropie są [[Niemieckô|Niemcë]] (84 316 622 mieszkańców). Nômniészim tak samò wedle wiôlgòscë wiéchrzëznë, jak ë lëczbë lëdztwa je [[Watikan]] (0,44 km²; 825 mieszkańców). {| class="wikitable" |+ ! !Artikel !Kategòrëjô !Też !sloworz.org |- | align="right" |1 |[[Albańskô]] |{{#categorytree:Albańskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Albańskô →]: [[Albańskô]] |Albaniô<ref>{{sloworz.org|18433|20909}}</ref> |- | align="right" |2 |[[Andora]] |{{#categorytree:Andora|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Andora →]: – |– |- | align="right" |3 |[[Aùstriô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Aùstriô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Aùstriô →]: Aùstrëjackô |Óstrëjô<ref>{{sloworz.org|9215|10520}}</ref>; Óstrëjackô<ref>{{sloworz.org|9214|10519}}</ref>; Aùstriô<ref>{{sloworz.org|19158|21683}}</ref>; |- | align="right" |4 |[[Belgijskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Belgijskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Belgijskô →]: – |Belgiô<ref>{{sloworz.org|19593|22180}}</ref> |- | align="right" |5 |[[Biôłorus]] |{{#categorytree:Biôłorus|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Biôłorus →]: [[Biôłorëskô]]; [[Biôłorusjô]] |Biôłorusjô<ref>{{sloworz.org|19534|22109}}</ref> |- | align="right" |6 |[[Bòsniô i Hercegòwina]] |{{#categorytree:Bòsniô i Hercegòwina|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Bòsniô_i_Hercegòwina →]: [[Bòsnijô ë Hercegòwina]] |– |- | align="right" |7 |[[Bùłgariô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Bùłgariô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Bùłgariô →]: [[Bùlgarskô]] |Bùłgariô<ref>{{sloworz.org|21053|23824}}</ref> |- | align="right" |8 |[[Cyper]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Cyper|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Cyper →]: – |Cyper<ref>{{sloworz.org|22463|25437}}</ref> |- | align="right" |9 |[[Chòrwackô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Chòrwackô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Chòrwackô →]: [[Chòrwacjô]] |Chòrwacjô<ref>{{sloworz.org|21850|24722}}</ref> |- | align="right" |10 |[[Czeskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Czeskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Czeskô →]: [[Czeskô Repùblika]] |Czeskô<ref>{{sloworz.org|16592|18963}}</ref> |- | align="right" |11 |[[Czôrnogóra]] |{{#categorytree:Czôrnogóra|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Czôrnogóra →]: [[Czôrnô Góra]] |Czôrnogóra<ref>{{sloworz.org|22515|25494}}</ref> |- | align="right" |12 |[[Duńskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Duńskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Duńskô →]: [[Dëńskô]] |Duńskô<ref>{{sloworz.org|19811|22430}}</ref> |- | align="right" |13 |[[Estoniô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Estoniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Estoniô →]: [[Estónskô]]; [[Estóńskô]] |Estoniô<ref>{{sloworz.org|25726|29718}}</ref> |- | align="right" |14 |[[Farersczé Òstrowë]] |{{#categorytree:Farersczé Òstrowë|mode=all|depth=0}} |– |– |- | align="right" |15 |[[Fińskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Fińskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Fińskô →]: – |Finlandiô<ref>{{sloworz.org|26158|30313}}</ref> |- | align="right" |16 |[[Francjô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Francjô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Francjô →]: [[Frańcëskô]]; [[Francëjô]] |Francjô<ref>{{sloworz.org|26389|30647}}</ref>; Francëskô<ref>{{sloworz.org|26389|30647}}</ref> |- | align="right" |17 |[[Greckô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Greckô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Greckô →]: [[Grecjô]] |Grecjô<ref>{{sloworz.org|27032|31520}}</ref> |- | align="right" |18 |[[Grëzóńskô]] |{{#categorytree:Grëzóńskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Grëzóńskô →]: – |Gruzjô<ref name=":0">{{sloworz.org|27113|31612}}</ref>; Grëzjô<ref name=":0" />, Grëzóńskô<ref name=":0" /> |- | align="right" |19 |[[Irlandiô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Irlandiô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Irlandiô →]: [[Irlandëjô]] |Irlandiô<ref name=":1">{{sloworz.org|28225|33035}}</ref>; Irlandzkô<ref name=":1" />; Jirlandiô<ref name=":1" />; Jirlandzkô<ref name=":1" /> |- | align="right" |20 |[[Islandiô]] |{{#categorytree:Islandiô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Islandiô →]: [[Islandëjô]] |Islandiô<ref name=":2">{{sloworz.org|28258|33076}}</ref>; Jislandiô<ref name=":2" /> |- | align="right" |21 |[[Italskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Italskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Italskô →]: – |Italiô<ref name=":3">{{sloworz.org|28276|36149}}</ref>; Italskô<ref name=":3" />; Włochë<ref>{{sloworz.org|7453|8433}}</ref> |- | align="right" |22 |[[Liechtenstein]] |{{#categorytree:Lichtenstein|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Liechtenstein →]: [[Lichtenstein]] |– |- | align="right" |23 |[[Lëtwa]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Lëtwa|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Lëtwa →]: [[Lëtewskô]] |Lëtwa<ref>{{sloworz.org|2304|2653}}</ref>; Lëtewskô<ref>{{sloworz.org|19533|22108}}</ref> |- | align="right" |24 |[[Luksembùrg]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Luksembùrg|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Luksembùrg →]: [[Luksembùrskô]] |– |- | align="right" |25 |[[Łotwa]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Łotwa|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Łotwa →]: [[Łotewskô]] |Łotwa<ref>{{sloworz.org|32931|40454}}</ref> |- | align="right" |26 |[[Madżarskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Madżarskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Madżarskô →]: – |Wãgrë<ref>{{sloworz.org|5500|6163}}</ref> |- | align="right" |27 |[[Malta]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Malta|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Malta →]: – |Malta<ref>{{sloworz.org|33229|40996}}</ref> |- | align="right" |28 |[[Niemieckô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Miemieckô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Niemieckô →]: [[Miemieckô]] |Niemieckô<ref>{{sloworz.org|19537|22112}}</ref>; Miemcë<ref name=":4">{{sloworz.org|6305|7069}}</ref>; Niemcë<ref name=":4" /> |- | align="right" |29 |[[Mònakò]] |{{#categorytree:Mònakò|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Mònakò →]: – |– |- | align="right" |30 |[[Niderlandë]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Niderlandë|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Niderlandë →]: – |Holandiô |- | align="right" |31 |[[Nordowô Macedoniô]] |{{#categorytree:Nordowô Macedoniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Nordowô_Macedoniô →]: [[Macedońskô]]; [[Macedoniô]] |Macedoniô<ref name=":5">{{sloworz.org|33054|40686}}</ref>; téż Macedońskô<ref name=":5" /> |- | align="right" |32 |[[Norweskô]] |{{#categorytree:Norweskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Norweskô →]: [[Norge]]; [[Noreg]]; [[Kongeriket Norge]]; [[Kongeriket Noreg]] |Norweskô<ref>{{sloworz.org|19815|22434}}</ref> |- | align="right" |33 |[[Pòlskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Pòlskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Pòlskô →]: – |Pòlskô<ref>{{sloworz.org|13838|15813}}</ref> |- | align="right" |34 |[[Pòrtugalskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Pòrtugalskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Pòrtugalskô →]: – |? |- | align="right" |35 |[[Rumùńskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Rumùńskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Rumùńskô →]: [[Rumùniô]] |? |- | align="right" |36 |[[Ruskô]] |{{#categorytree:Ruskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Ruskô →]: [[Ruskô Federacëjô]] |Rusjô<ref>{{sloworz.org|19532|22107}}</ref>; Ruskô<ref>{{sloworz.org|3513|4008}}</ref> |- | align="right" |37 |[[San Marino]] |{{#categorytree:San Marino|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=San_Marino →]: – |– |- | align="right" |38 |[[Serbiô]] |{{#categorytree:Serbskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Serbiô →]: [[Serbskô]] |? |- | align="right" |39 |[[Słowackô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Słowackô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Słowackô →]: – |? |- | align="right" |40 |[[Słoweniô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Słoweniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Słoweniô →]: [[Sloweńskô]] |? |- | align="right" |41 |[[Watikan]] |{{#categorytree:Watikan|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Watikan →]: – |? |- | align="right" |42 |[[Szpańskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Szpańskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Szpańskô →]: – |Hiszpaniô<ref name=":6">{{sloworz.org|27545|32152}}</ref>; téż Szpaniô<ref name=":6" />, Szpańskô<ref name=":6" /> |- | align="right" |43 |[[Szwajcariô]] |{{#categorytree:Szwajcarskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Szwajcariô →]: [[Szwajcarskô]] |? |- | align="right" |44 |[[Szwédzkô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Szwédzkô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Szwedzkô →]: – |Szwédzkô<ref>{{sloworz.org|9954|11397}}</ref> |- | align="right" |45 |[[Ùkrajina]] |{{#categorytree:Ùkrajina|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Ùkrajina →]: – |Ùkrajińskô<ref name=":7">{{sloworz.org|19528|22103}}</ref> / Ùkrajina<ref name=":7" /> |- | align="right" |46 |[[Wiôlgô Britaniô]] |{{#categorytree:Wiôlgô Britaniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Wiôlgô_Britanijô →]: [[Wiôlgô Britanijô]] |Wiôlgô Britaniô<ref>{{sloworz.org|19866|22486}}</ref> |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-05-15|Nastãpnô=+1 rok}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa|*]] [[Kategòrëjô:Lëstë|Eùropejsczich państw]] ftveki659nvl36p24r3j036nd9g2eum 216750 216730 2026-10-06T22:13:16Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216750 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Europejsko Unijo CBS ubt2.png|frame|right|Dôwnô kôrta [[Eùropa|Eùropë]] ë Eùropejsczi Ùnie pò kaszëbskù (nieaktualny)]]'''Lësta [[Eùropa|eùropejsczich]] państw''' – lësta [[Państwò|państw]] ë zawiôzłëch teritoriów [[Eùropa|Eùropë]]. Na òbrëmienié Eùropë w całoscë abò dzélowô najdiwô sã 46 ùznônëch państw na midzënôrodny arenie. Knéż do Eùropë zalëczô sã sétmë [[Zawiôzłé teritorium|zawiôzłëch]] [[Zawiôzłé teritorium|teritoriów]] [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]] ë [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. W Eùropie fónkcjonëje téż jedno dzélowô ùznôwóné państwò ([[Kòsowò]]) a téż jedno [[nieùznôwóné państwò]] ([[Nadedniestrzé]]). Nôwiãkszim eùropejsczim państwã je [[Ruskô]] (17 098 242 km²), równak nôwiãkszim państwã najdiwëjącym sã w całoscë na teritorium Eùropë je [[Ùkrajina]] (603 550 km²). Nôlëdniészim państwã na eùropejsczim kòntinence równak je Ruskô (142 021 981 mieszkańców), a nôlëdniészim państwã pòłóżonym w całoscë w Eùropie są [[Niemieckô|Niemcë]] (84 316 622 mieszkańców). Nômniészim tak samò wedle wiôlgòscë wiéchrzëznë, jak ë lëczbë lëdztwa je [[Watikan]] (0,44 km²; 825 mieszkańców). {| class="wikitable" |+ ! !Artikel !Kategòrëjô !Też !sloworz.org |- | align="right" |1 |[[Albańskô]] |{{#categorytree:Albańskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Albańskô →]: [[Albańskô]] |Albaniô<ref>{{sloworz.org|18433|20909}}</ref> |- | align="right" |2 |[[Andora]] |{{#categorytree:Andora|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Andora →]: – |– |- | align="right" |3 |[[Aùstriô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Aùstriô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Aùstriô →]: Aùstrëjackô |Óstrëjô<ref>{{sloworz.org|9215|10520}}</ref>; Óstrëjackô<ref>{{sloworz.org|9214|10519}}</ref>; Aùstriô<ref>{{sloworz.org|19158|21683}}</ref>; |- | align="right" |4 |[[Belgijskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Belgijskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Belgijskô →]: – |Belgiô<ref>{{sloworz.org|19593|22180}}</ref> |- | align="right" |5 |[[Biôłorus]] |{{#categorytree:Biôłorus|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Biôłorus →]: [[Biôłorëskô]]; [[Biôłorusjô]] |Biôłorusjô<ref>{{sloworz.org|19534|22109}}</ref> |- | align="right" |6 |[[Bòsniô i Hercegòwina]] |{{#categorytree:Bòsniô i Hercegòwina|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Bòsniô_i_Hercegòwina →]: [[Bòsnijô ë Hercegòwina]] |– |- | align="right" |7 |[[Bùłgariô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Bùłgariô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Bùłgariô →]: [[Bùlgarskô]] |Bùłgariô<ref>{{sloworz.org|21053|23824}}</ref> |- | align="right" |8 |[[Cyper]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Cyper|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Cyper →]: – |Cyper<ref>{{sloworz.org|22463|25437}}</ref> |- | align="right" |9 |[[Chòrwackô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Chòrwackô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Chòrwackô →]: [[Chòrwacjô]] |Chòrwacjô<ref>{{sloworz.org|21850|24722}}</ref> |- | align="right" |10 |[[Czeskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Czeskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Czeskô →]: [[Czeskô Repùblika]] |Czeskô<ref>{{sloworz.org|16592|18963}}</ref> |- | align="right" |11 |[[Czôrnogóra]] |{{#categorytree:Czôrnogóra|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Czôrnogóra →]: [[Czôrnô Góra]] |Czôrnogóra<ref>{{sloworz.org|22515|25494}}</ref> |- | align="right" |12 |[[Duńskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Duńskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Duńskô →]: [[Dëńskô]] |Duńskô<ref>{{sloworz.org|19811|22430}}</ref> |- | align="right" |13 |[[Estoniô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Estoniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Estoniô →]: [[Estónskô]]; [[Estóńskô]] |Estoniô<ref>{{sloworz.org|25726|29718}}</ref> |- | align="right" |14 |[[Farersczé Òstrowë]] |{{#categorytree:Farersczé Òstrowë|mode=all|depth=0}} |– |– |- | align="right" |15 |[[Fińskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Fińskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Fińskô →]: – |Finlandiô<ref>{{sloworz.org|26158|30313}}</ref> |- | align="right" |16 |[[Francjô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Francjô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Francjô →]: [[Frańcëskô]]; [[Francëjô]] |Francjô<ref>{{sloworz.org|26389|30647}}</ref>; Francëskô<ref>{{sloworz.org|26389|30647}}</ref> |- | align="right" |17 |[[Greckô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Greckô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Greckô →]: [[Grecjô]] |Grecjô<ref>{{sloworz.org|27032|31520}}</ref> |- | align="right" |18 |[[Grëzóńskô]] |{{#categorytree:Grëzóńskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Grëzóńskô →]: – |Gruzjô<ref name=":0">{{sloworz.org|27113|31612}}</ref>; Grëzjô<ref name=":0" />, Grëzóńskô<ref name=":0" /> |- | align="right" |19 |[[Irlandiô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Irlandiô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Irlandiô →]: [[Irlandëjô]] |Irlandiô<ref name=":1">{{sloworz.org|28225|33035}}</ref>; Irlandzkô<ref name=":1" />; Jirlandiô<ref name=":1" />; Jirlandzkô<ref name=":1" /> |- | align="right" |20 |[[Islandiô]] |{{#categorytree:Islandiô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Islandiô →]: [[Islandëjô]] |Islandiô<ref name=":2">{{sloworz.org|28258|33076}}</ref>; Jislandiô<ref name=":2" /> |- | align="right" |21 |[[Italskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Italskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Italskô →]: – |Italiô<ref name=":3">{{sloworz.org|28276|36149}}</ref>; Italskô<ref name=":3" />; Włochë<ref>{{sloworz.org|7453|8433}}</ref> |- | align="right" |22 |[[Liechtenstein]] |{{#categorytree:Lichtenstein|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Liechtenstein →]: [[Lichtenstein]] |– |- | align="right" |23 |[[Lëtwa]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Lëtwa|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Lëtwa →]: [[Lëtewskô]] |Lëtwa<ref>{{sloworz.org|2304|2653}}</ref>; Lëtewskô<ref>{{sloworz.org|19533|22108}}</ref> |- | align="right" |24 |[[Luksembùrg]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Luksembùrg|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Luksembùrg →]: [[Luksembùrskô]] |– |- | align="right" |25 |[[Łotwa]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Łotwa|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Łotwa →]: [[Łotewskô]] |Łotwa<ref>{{sloworz.org|32931|40454}}</ref> |- | align="right" |26 |[[Madżarskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Madżarskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Madżarskô →]: – |Wãgrë<ref>{{sloworz.org|5500|6163}}</ref> |- | align="right" |27 |[[Malta]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Malta|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Malta →]: – |Malta<ref>{{sloworz.org|33229|40996}}</ref> |- | align="right" |28 |[[Niemieckô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Miemieckô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Niemieckô →]: [[Miemieckô]] |Niemieckô<ref>{{sloworz.org|19537|22112}}</ref>; Miemcë<ref name=":4">{{sloworz.org|6305|7069}}</ref>; Niemcë<ref name=":4" /> |- | align="right" |29 |[[Mònakò]] |{{#categorytree:Mònakò|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Mònakò →]: – |– |- | align="right" |30 |[[Niderlandë]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Niderlandë|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Niderlandë →]: – |Holandiô |- | align="right" |31 |[[Nordowô Macedoniô]] |{{#categorytree:Nordowô Macedoniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Nordowô_Macedoniô →]: [[Macedońskô]]; [[Macedoniô]] |Macedoniô<ref name=":5">{{sloworz.org|33054|40686}}</ref>; téż Macedońskô<ref name=":5" /> |- | align="right" |32 |[[Norweskô]] |{{#categorytree:Norweskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Norweskô →]: [[Norge]]; [[Noreg]]; [[Kongeriket Norge]]; [[Kongeriket Noreg]] |Norweskô<ref>{{sloworz.org|19815|22434}}</ref> |- | align="right" |33 |[[Pòlskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Pòlskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Pòlskô →]: – |Pòlskô<ref>{{sloworz.org|13838|15813}}</ref> |- | align="right" |34 |[[Pòrtugalskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Pòrtugalskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Pòrtugalskô →]: – |? |- | align="right" |35 |[[Rumùńskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Rumùńskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Rumùńskô →]: [[Rumùniô]] |? |- | align="right" |36 |[[Ruskô]] |{{#categorytree:Ruskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Ruskô →]: [[Ruskô Federacëjô]] |Rusjô<ref>{{sloworz.org|19532|22107}}</ref>; Ruskô<ref>{{sloworz.org|3513|4008}}</ref> |- | align="right" |37 |[[San Marino]] |{{#categorytree:San Marino|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=San_Marino →]: – |– |- | align="right" |38 |[[Serbiô]] |{{#categorytree:Serbskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Serbiô →]: [[Serbskô]] |? |- | align="right" |39 |[[Słowackô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Słowackô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Słowackô →]: – |? |- | align="right" |40 |[[Słoweniô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Słoweniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Słoweniô →]: [[Sloweńskô]] |? |- | align="right" |41 |[[Watikan]] |{{#categorytree:Watikan|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Watikan →]: – |? |- | align="right" |42 |[[Szpańskô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Szpańskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Szpańskô →]: – |Hiszpaniô<ref name=":6">{{sloworz.org|27545|32152}}</ref>; téż Szpaniô<ref name=":6" />, Szpańskô<ref name=":6" /> |- | align="right" |43 |[[Szwajcariô]] |{{#categorytree:Szwajcarskô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Szwajcariô →]: [[Szwajcarskô]] |? |- | align="right" |44 |[[Szwédzkô]] - (''[[Eùropejskô Ùniô|EÙ]]'') |{{#categorytree:Szwédzkô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Szwedzkô →]: – |Szwédzkô<ref>{{sloworz.org|9954|11397}}</ref> |- | align="right" |45 |[[Ùkrajina]] |{{#categorytree:Ùkrajina|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Ùkrajina →]: – |Ùkrajińskô<ref name=":7">{{sloworz.org|19528|22103}}</ref> / Ùkrajina<ref name=":7" /> |- | align="right" |46 |[[Wiôlgô Britaniô]] |{{#categorytree:Wiôlgô Britaniô|mode=all|depth=0}} |[https://csb.wikipedia.org/wiki/Specjalnô:Linkujące?namespace=&hidetrans=1&hidelinks=1&target=Wiôlgô_Britanijô →]: [[Wiôlgô Britaniô]] |Wiôlgô Britaniô<ref>{{sloworz.org|19866|22486}}</ref> |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2026-05-15|Nastãpnô=+1 rok}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa|*]] [[Kategòrëjô:Lëstë|Eùropejsczich państw]] 20cggdjomgg802qcu3phfhpnuo1zbz3 0 84 216713 214361 2026-10-06T18:31:32Z Iketsi 3254 <ref>; {{Przëpisë}} 216713 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:X-office-calendar-oct.svg|mały|]] {{Kalãdôrzk}} '''Pazdzérznik''' – dzesąti miesąc roku w [[Gregòriańsczi kalãdôrz|gregòriańsczim kalãdôrzu]]. Mô 31 dniów. Jinszé kaszëbsczé miona: pajicznik, paklepnik, oktober ë rujan<ref>https://skarbnicakaszubska.pl/wp-content/uploads/2016/10/Slownik-kaszubski-Ludmila-Golabek-MEN.pdf#page=37</ref> (chòrwacczi [[Słowòtwórstwò|neòlogizm]]). <TABLE WIDTH="175"> <TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[1 pazdzérznika|1]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[2 pazdzérznika|2]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[3 pazdzérznika|3]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[4 pazdzérznika|4]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[5 pazdzérznika|5]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[6 pazdzérznika|6]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[7 pazdzérznika|7]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[8 pazdzérznika|8]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[9 pazdzérznika|9]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[10 pazdzérznika|10]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[11 pazdzérznika|11]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[12 pazdzérznika|12]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[13 pazdzérznika|13]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[14 pazdzérznika|14]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[15 pazdzérznika|15]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[16 pazdzérznika|16]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[17 pazdzérznika|17]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[18 pazdzérznika|18]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[19 pazdzérznika|19]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[20 pazdzérznika|20]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[21 pazdzérznika|21]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[22 pazdzérznika|22]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[23 pazdzérznika|23]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[24 pazdzérznika|24]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[25 pazdzérznika|25]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[26 pazdzérznika|26]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[27 pazdzérznika|27]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[28 pazdzérznika|28]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[29 pazdzérznika|29]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[30 pazdzérznika|30]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[31 pazdzérznika|31]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> <TD WIDTH="25"></TD> <TD WIDTH="25"></TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR> </TABLE> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:pazdzérznik| ]] 71ulcoa4d1seuf5i5z1s07hcrjso6ah 0 152 216731 201816 2026-10-06T22:12:44Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216731 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Dobigniéwa, Fabiana, Sebastiana === Wëdarzenia === *1936 – [[Édwôrd VIII]] òstôł królã [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] === Ùrodzëlë sã === *1892 – {{Ill|Barnisłôw Taraszkiewicz|Q=2150090}} – [[Biôłorusjô|biôłorusczi]] jãzëkòznôwca i pòliticzny dzejôrz, ùsôdzca pierszi gramaticzi [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò jãzëkã]] *1950 – [[Jerzi Łisk]] – ùtwórca mùzyczi do tekstów kaszëbsczich pòétów === Ùmarlë === * === Przësłowié === * Dobrim wszãdze dobrze. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} 8hc9fudkno4n70loht8q7lhngeo7g1x 0 1079 216776 208671 2026-10-06T22:17:14Z Iketsi 3254 [[Wiôlgô Britaniô]] 216776 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Andrzéj, Berta, Elżbiéta, Hiacyńt, Jinocenti, Jack, Jacãti, Malwina, Òdo, Tédór * [[Filipinë]] – Dzéń Filipińskò-Amerikańsczi Drëchizni * Rwanda – Dzéń Wòlnotë (kùńc mùżdżówczi w Rwandze 1994) * [[USA]] – Dzéń Samòstójnotë (Independence Day) === Wëdarzenia === * [[1776]] – Nordowô Amerika: 13 angelsczich kolonii ògłosëłë samòstójnotã od [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldzi Britanji]] i spisëłë deklaracejã samòstójnotë, czej bëło zaczątkã ùsôdzyna [[USA|Zjednónëch Krajów Americzi]]. * [[1865]] – [[Lewis Carroll]] wëdôł ksążkã "Alicjô w Krôjine Czôrów". * [[1897]] – Pierwszi elektriczni tramwaj w [[Szczecëno|Szczecënë]]. * [[1901]] – W [[Stôłpsk|Stôłpskù]] nowi rôtësz. * [[1941]] – Mùżdżówka profesorów: we Lwowie miemieccë naziscë pòmòrdowelë 25 polsczich profesorów i jich rodzëznë, w tim [[Tadeusz Boy-Żeleński|Tadeùsza Boya-Żeleńsczégò]]. * [[1946]] – W [[Gduńsk]]ù pùblicznô egzekucjô: pòwiszonëch òstëlë 6 nôleżniców personelù i 5 pòlsczich kapo z lagrù Stutthof. * [[1946]] – W [[Kielce]]ch pògrom Żëdów (kielecczi pògrom). === Ùrodzëlë sã === * [[1095]] – [[Usama Ibn Munkiz]], syrëjsczi aristokrata, rëcôrz, prowadnik fortù Szajzar, diplomata, rézownik, pòeta, runita, aùtor achtnionégò pamiãtnika (ùm. 1188) * [[1767]] – [[Bakin Kyokutei]], japońsczi runita, pòeta, malôrz (ùm. 1848) * [[1804]] – [[Nathaniel Hawthorne]], amerikańsczi runita, aùtor "Szkarlatni lëtrë" (ùm. 1864) * [[1807]] – [[Giuseppe Garibaldi]], italsczi rewolucjonista, politiczni dzejôrz (ùm. 1882) * [[1873]] – [[Zofia Moraczewska|Zofiô Moraczewskô]], pòlskô dzejôrka, pòlitikôrka, pòsłônka na Sejm (ùm. 1958) * [[1896]] – [[Janina Mierzecka|Janina Mierzecka]], pòlskô fotografka, cechowniczka (ùm. 1987) * [[1927]] – [[Gina Lollobrigida]], italskô téatrownica * [[1929]] – [[Konrad Swinarski|Kónrôd Swinarsczi]], pòlsczi téatrowi, filmowi, telewizijni i òperowi reżiser (ùm. 1975) * [[1934]] – [[Křesćan Bart]], górnosorbsczi téatrownik, téatrowi reżiser * [[1936]] – [[Henryk Grynberg]], pòlsczi runita, swiôdk Holokaustù * [[1936]] – [[Zdzisława Donat]], stolemna pòlskô òperowô śpiewôrka (koloraturowi sòpran) === Ùmarlë === * [[1826]] – John Adams – drëdżi prezydent USA * [[1826]] – Thomas Jefferson – trzecy prezydent USA * [[1921]] – Antón Grabowsczi, pòlsczi inżiner, esperantista (ùr. 1857) * [[1934]] – [[Maria Skłodowska-Curie|Mariô Skłodowskô-Curie]], pòlskò-franceskô ùczona, noblëstka z chemii i fizyki (ùr. 1867) * [[1941]] – [[Tadeusz Boy-Żeleński|Tadeùsz Boy-Żeleńsczi]], pòlsczi runita, dolmacz (ùr. 1874) – mùżdżówka profesorów * [[1943]] – [[Władysław Sikorski|Władisłôw Sikorsczi]], pòlsczi generał, minister, premier (ùr. 1881) – katastrofa samolotù w Gibraltarze * [[2003]] – [[Barry White]], amerikańsczi spiewôrz (ùr. 1944) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} rt78gj9c7pvdi8xo9qg4qmdeu5v3rmo 0 1426 216671 216081 2026-10-06T15:00:45Z Terrus38 14026 216671 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Ùniô |gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small> |lata jistnienia= |fana= Flag of Europe.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie |mòtto=In varietate concordia<ref name=":6">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto_pl Motto UE], european-union.europa.eu.</ref> |himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |na karce= European Union main map.svg |jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|24 jãzëczi]] |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]] |fòrma państwa= midzënôdornô ùniô |kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]] |Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa |Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen |data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref> |data lëkwidacji= |wiéchrzëzna= 4 mln |procent-wòdë= |lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat – Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref> |rok= 2025 |dëtk= eùro |kòd dëtka= €, EUR |czasowô cona= |swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref> |kòd= |Internet= .eu }} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta [[Radzëzna Eùropë]], a 1951 r. [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945–59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota]] i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã {{s|m.jin.}} [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]]. Òd czasu weńscô w żëcé [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńsczi Ùgòdë]] 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]]. W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>. {| class="wikitable" |+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie !Kraj !Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ) |- |[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô''' | align="center" |'''449 milionów (100%)''' |- |[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]] | align="center" |83,4 milionów (19%) |- |[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francëjô|Francëskô]] | align="center" |68,4 milionów (15%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]] | align="center" |58,9 milionów (13%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]] | align="center" |48,6 milionów (11%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] | align="center" |36,6 milionów (8%) |} == Historiô == === Eùropejsczé Wspólnotë === [[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô [[Plan Schumana|plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë]]. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Niderlandë]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]]. 19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>. Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwedzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />. 1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>. W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>. W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ({{jãz.|en}} ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />. === Ùniô === [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]] 7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]). 1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwedzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Niderlandë]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>. [[Òbrôzk:Brexit Demonstrator (42485877015).jpg|mały|Demónstracjô procëm wëstãpieniu Wiôldżi Britanie z Ùnie (Brexitowi) w 2019 rokù]] 1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. W rujanie 2004 rokù 25 nôleżnikòwëch krajów EÙ pòdpisëje Ùgòdã ùsôdzającą Kònstitucjã dlô Eùropë, równak òbëwatele [[Francëjô|Francësczi]] i [[Niderlandë|Niderlandów]] jã òdrzëcają; miast kònstitucje, Ùniô przëjimô [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńską Ùgòdã]], jakô zmieniwô ùszłé ùgòdë w célu zwikszeniô demòkracje bënë EÙ. Ùgòda wëszła w żëcé 1 gòdnika 2009 rokù<ref name=":5" />. Eùropejskô Ùniô pòwikszô sã jesz 2 razë: 1 stëcznika 2007 rokù dołãczô [[Bùłgariô|Bùłgarskô]] i [[Rumùńskô]]<ref name=":5" />, a 1 lëpińca 2013 rokù [[Chòrwackô]]<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2010-19_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2010-19], european-union.europa.eu.</ref>. 23 czerwińca 2016 rokù Britijczicë welëją za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8" />. [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]] òpùszczô wspólnotã 1 gromicznika 2020 rokù<ref name=":9" /> – je to pierszi krôj w historie, chterën z zrzeszë wëszedł. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradë parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>. * [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. Prezydencjô nad radzëzną zmieniwô sã co pół rokù midzë krajama ùnie<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/council-eu/presidency-council-eu/ Prezydencja w Radzie UE], consilium.europa.eu.</ref>. Òd 1 stëcznika 2026 rokù robòtą radzëznë czerëje [[Cyper]], chterën przëjął tã rolã òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>[https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/presidency-of-the-council-of-the-eu/ Presidency of the Council of the EU], cyprus-presidency.consilium.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. Robòtą kòmisje czerëje przédnik EK. <gallery> Òbrôzk:Roberta Metsola 2022 (cropped).jpg|'''Roberta Metsola''', przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu Òbrôzk:António Costa- 2017 - Web Summit - 24778904437 (cropped).jpg|'''António Costa''', przédnik Eùropejsczi Radzëznë Òbrôzk:2017-09-24 Ursula von der Leyen by Sandro Halank.jpg|'''Ursula von der Leyen''', przédniczka Eùropejsczi Kòmisje </gallery> == Geògrafiô == === Nôleżnikòwé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Niderlandë]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota |- | align="center" |1973 |[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Duńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wespólnota |- | align="center" |1981 |[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === 1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref name=":9">Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8">[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 |} === Kraje, jaczé kandidëją do EÙ === Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr: * miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka, * miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje, * miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ. Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ !Sztatus kandidata !Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa |- |[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]] | align="center" |łżëkwiat 2009 | align="center" |czerwińc 2014 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]] | align="center" |gromicznik 2016 | align="center" |gòdnik 2022 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |gòdnik 2023 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] | align="center" |gòdnik 2008 | align="center" |gòdnik 2010 | align="center" |czerwińc 2012 |- |[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]] | align="center" |strëmiannik 2004 | align="center" |gòdnik 2005 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]] | align="center" |gòdnik 2009 | align="center" |strëmiannik 2012 | align="center" |stëcznik 2014 |- |[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]] | align="center" |łżëkwiat 1987 | align="center" |gòdnik 1999 | align="center" |rujan 2005 |- |[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]] | align="center" |gromicznik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]* | align="center" |gòdnik 2022 | | |} == Symbòle == [[Òbrôzk:Ninth Symphony original.png|mały|12 starna rãkòpisu IX Symfònie Beethovena|300x300px]] === Eùropejsczi himn === Himnã Eùropejsczi Ùnie (a téż [[Radzëzna Eùropë|Radzëznë Eùropë]]) je part IX Symfònie Ludwiga van Beethovena w 1823 rokù do tekstu pòematu Fridricha Schillera "Òda do redotë" z 1785 rokù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-anthem_pl Hymn europejski], european-union.europa.eu.</ref>. Przez wielejãzëkòwi charakter ùnie òficjalno himnã je jinstrumentalnô wersjô, chòc przez eùropejsczé spòlëznë je spiéwóny z dolmaczënkã, np. w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] pòemat Schillera je spiéwóny w tłómaczenim Konstantégò Ildefònsa Gałczynsczégò. Himn ''(de facto "Òdã do redotë")'' na kaszëbsczi przedolmacził {{s|m.jin.}} [[Zbigórz Jankòwsczi]]<ref name=":7">J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://web.archive.org/web/20260425230127/https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>. ==== Òda do redotë (dolm. Z. Jankòwsczi)<ref name=":7" /><ref>z doprowadzenim do sztandardu.</ref><!-- ten tekst tak pò prôwdze tuwò nie pasëje i jô bë gò pózni przeniósł do apartnégò artikla ò Òdze do redotë, a tuwò dôł szablónã apartny artikel --> ==== :''Ò redoto, jiskro bògów,'' :''kwiece Elizejsczich Pól'' :''swiãtô, na twim swiãtim progù'' :''stôwô naj kaszëbsczi chùr.'' :''Widnosc twòja wszëtkò zacmi,'' :''złączi, co kawel nóm wzął.'' :''Mdą familią wszëtcë lëdze'' :''tam, gdze twój mdze mądri głos.'' :''Òna w sercu, w zbòżu, w spiéwie,'' :''òna w schwôce lëdzczich rąk,'' :''z ni nôlëchszi robôk bierze,'' :''w ni nôlepszi nieba krąg.'' :''Wstańta, lëdze, wstańta wszãdze,'' :''nowinã niesã dzysô wóm:'' :''na gwiôzdownym nieba skłonie'' :''ta redota łiskô nóm.'' === Mòtto EÙ === Mòttã Eùropejsczi Ùnie są słowa Zjednóny w wieleôrtnoscë ({{jãz.|la}} ''In varietate concordia''), jaczé mają pòdczorchiwac zgrôwanié do miru i dobrocëznë, a téż òchronã kùlturowi i jãzëkòwi bòkadnoscë Eùropë<ref name=":6" />. Mòtto mô swòją wersjã w kòżdim òficjalnym jãzëkù ùnie ({{jãz.|bg}} ''Единство в многообразието''; {{jãz.|en}} ''United in diversity''; {{jãz.|pl}} ''Zjednoczeni w różnorodności''; {{jãz.|cs}} ''Jednotná v rozmanitosti''; {{jãz.|gr}} ''Ενωμένη στην πολυμορφία'' i jin.).[[Òbrôzk:European Union Flag (4768764591).jpg|mały|Eùropejskô fana|300x300px]] === Eùropejskô fana === Eùropejskô fana je mòrdą płôchtą z dwanôstoma złotima gwiôzdama w òkrãgù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu.</ref>. Fana mô symbòlizowac jednotã, solidarnotã i harmóniã. [[Radzëzna Eùropë]] w gòdnikù 1955 rokù przëjãła projekt jakno swòją òficjalną fanã, a w łżëkwiace 1983 [[Eùropejsczi Parlament]] zabédowôł, bë bëła òna pòspólną faną Eùropejsczich Wspólnot. Mòrdô fana pierszi raz je wcygniãtô na pikc przed Berlaymont, sedzbą [[Eùropejskô Kòmisjô|Eùropejsczi Kòmisje]] w [[Bruksela|Bruksele]], w maju 1986 rokù. Eùropejskô fana wisy przed gardowima a rządowima bùdinkama, je na tôflach projektów a inicjatiw ùdëtkòwiónëch przez Ùniã, na pòlsczim prawie jazdë, a téż na rejestracjowëch tôflach w nôleżnikòwëch krajach EÙ (tpzw. [[eùroband]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] l0mipx9qj0zlcrnttextp2aez42g1tb 216672 216671 2026-10-06T15:01:08Z Terrus38 14026 /* Nôleżnikòwé kraje EÙ */ 216672 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Ùniô |gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small> |lata jistnienia= |fana= Flag of Europe.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie |mòtto=In varietate concordia<ref name=":6">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto_pl Motto UE], european-union.europa.eu.</ref> |himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |na karce= European Union main map.svg |jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|24 jãzëczi]] |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]] |fòrma państwa= midzënôdornô ùniô |kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]] |Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa |Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen |data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref> |data lëkwidacji= |wiéchrzëzna= 4 mln |procent-wòdë= |lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat – Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref> |rok= 2025 |dëtk= eùro |kòd dëtka= €, EUR |czasowô cona= |swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref> |kòd= |Internet= .eu }} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta [[Radzëzna Eùropë]], a 1951 r. [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945–59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota]] i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã {{s|m.jin.}} [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]]. Òd czasu weńscô w żëcé [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńsczi Ùgòdë]] 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]]. W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>. {| class="wikitable" |+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie !Kraj !Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ) |- |[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô''' | align="center" |'''449 milionów (100%)''' |- |[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]] | align="center" |83,4 milionów (19%) |- |[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francëjô|Francëskô]] | align="center" |68,4 milionów (15%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]] | align="center" |58,9 milionów (13%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]] | align="center" |48,6 milionów (11%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] | align="center" |36,6 milionów (8%) |} == Historiô == === Eùropejsczé Wspólnotë === [[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô [[Plan Schumana|plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë]]. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Niderlandë]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]]. 19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>. Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwedzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />. 1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>. W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>. W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ({{jãz.|en}} ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />. === Ùniô === [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]] 7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]). 1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwedzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Niderlandë]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>. [[Òbrôzk:Brexit Demonstrator (42485877015).jpg|mały|Demónstracjô procëm wëstãpieniu Wiôldżi Britanie z Ùnie (Brexitowi) w 2019 rokù]] 1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. W rujanie 2004 rokù 25 nôleżnikòwëch krajów EÙ pòdpisëje Ùgòdã ùsôdzającą Kònstitucjã dlô Eùropë, równak òbëwatele [[Francëjô|Francësczi]] i [[Niderlandë|Niderlandów]] jã òdrzëcają; miast kònstitucje, Ùniô przëjimô [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńską Ùgòdã]], jakô zmieniwô ùszłé ùgòdë w célu zwikszeniô demòkracje bënë EÙ. Ùgòda wëszła w żëcé 1 gòdnika 2009 rokù<ref name=":5" />. Eùropejskô Ùniô pòwikszô sã jesz 2 razë: 1 stëcznika 2007 rokù dołãczô [[Bùłgariô|Bùłgarskô]] i [[Rumùńskô]]<ref name=":5" />, a 1 lëpińca 2013 rokù [[Chòrwackô]]<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2010-19_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2010-19], european-union.europa.eu.</ref>. 23 czerwińca 2016 rokù Britijczicë welëją za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8" />. [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]] òpùszczô wspólnotã 1 gromicznika 2020 rokù<ref name=":9" /> – je to pierszi krôj w historie, chterën z zrzeszë wëszedł. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradë parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>. * [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. Prezydencjô nad radzëzną zmieniwô sã co pół rokù midzë krajama ùnie<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/council-eu/presidency-council-eu/ Prezydencja w Radzie UE], consilium.europa.eu.</ref>. Òd 1 stëcznika 2026 rokù robòtą radzëznë czerëje [[Cyper]], chterën przëjął tã rolã òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>[https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/presidency-of-the-council-of-the-eu/ Presidency of the Council of the EU], cyprus-presidency.consilium.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. Robòtą kòmisje czerëje przédnik EK. <gallery> Òbrôzk:Roberta Metsola 2022 (cropped).jpg|'''Roberta Metsola''', przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu Òbrôzk:António Costa- 2017 - Web Summit - 24778904437 (cropped).jpg|'''António Costa''', przédnik Eùropejsczi Radzëznë Òbrôzk:2017-09-24 Ursula von der Leyen by Sandro Halank.jpg|'''Ursula von der Leyen''', przédniczka Eùropejsczi Kòmisje </gallery> == Geògrafiô == === Nôleżniczé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Niderlandë]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wespólnota |- | align="center" |1973 |[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Duńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wespólnota |- | align="center" |1981 |[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === 1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref name=":9">Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8">[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 |} === Kraje, jaczé kandidëją do EÙ === Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr: * miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka, * miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje, * miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ. Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ !Sztatus kandidata !Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa |- |[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]] | align="center" |łżëkwiat 2009 | align="center" |czerwińc 2014 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]] | align="center" |gromicznik 2016 | align="center" |gòdnik 2022 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |gòdnik 2023 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] | align="center" |gòdnik 2008 | align="center" |gòdnik 2010 | align="center" |czerwińc 2012 |- |[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]] | align="center" |strëmiannik 2004 | align="center" |gòdnik 2005 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]] | align="center" |gòdnik 2009 | align="center" |strëmiannik 2012 | align="center" |stëcznik 2014 |- |[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]] | align="center" |łżëkwiat 1987 | align="center" |gòdnik 1999 | align="center" |rujan 2005 |- |[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]] | align="center" |gromicznik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]* | align="center" |gòdnik 2022 | | |} == Symbòle == [[Òbrôzk:Ninth Symphony original.png|mały|12 starna rãkòpisu IX Symfònie Beethovena|300x300px]] === Eùropejsczi himn === Himnã Eùropejsczi Ùnie (a téż [[Radzëzna Eùropë|Radzëznë Eùropë]]) je part IX Symfònie Ludwiga van Beethovena w 1823 rokù do tekstu pòematu Fridricha Schillera "Òda do redotë" z 1785 rokù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-anthem_pl Hymn europejski], european-union.europa.eu.</ref>. Przez wielejãzëkòwi charakter ùnie òficjalno himnã je jinstrumentalnô wersjô, chòc przez eùropejsczé spòlëznë je spiéwóny z dolmaczënkã, np. w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] pòemat Schillera je spiéwóny w tłómaczenim Konstantégò Ildefònsa Gałczynsczégò. Himn ''(de facto "Òdã do redotë")'' na kaszëbsczi przedolmacził {{s|m.jin.}} [[Zbigórz Jankòwsczi]]<ref name=":7">J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://web.archive.org/web/20260425230127/https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>. ==== Òda do redotë (dolm. Z. Jankòwsczi)<ref name=":7" /><ref>z doprowadzenim do sztandardu.</ref><!-- ten tekst tak pò prôwdze tuwò nie pasëje i jô bë gò pózni przeniósł do apartnégò artikla ò Òdze do redotë, a tuwò dôł szablónã apartny artikel --> ==== :''Ò redoto, jiskro bògów,'' :''kwiece Elizejsczich Pól'' :''swiãtô, na twim swiãtim progù'' :''stôwô naj kaszëbsczi chùr.'' :''Widnosc twòja wszëtkò zacmi,'' :''złączi, co kawel nóm wzął.'' :''Mdą familią wszëtcë lëdze'' :''tam, gdze twój mdze mądri głos.'' :''Òna w sercu, w zbòżu, w spiéwie,'' :''òna w schwôce lëdzczich rąk,'' :''z ni nôlëchszi robôk bierze,'' :''w ni nôlepszi nieba krąg.'' :''Wstańta, lëdze, wstańta wszãdze,'' :''nowinã niesã dzysô wóm:'' :''na gwiôzdownym nieba skłonie'' :''ta redota łiskô nóm.'' === Mòtto EÙ === Mòttã Eùropejsczi Ùnie są słowa Zjednóny w wieleôrtnoscë ({{jãz.|la}} ''In varietate concordia''), jaczé mają pòdczorchiwac zgrôwanié do miru i dobrocëznë, a téż òchronã kùlturowi i jãzëkòwi bòkadnoscë Eùropë<ref name=":6" />. Mòtto mô swòją wersjã w kòżdim òficjalnym jãzëkù ùnie ({{jãz.|bg}} ''Единство в многообразието''; {{jãz.|en}} ''United in diversity''; {{jãz.|pl}} ''Zjednoczeni w różnorodności''; {{jãz.|cs}} ''Jednotná v rozmanitosti''; {{jãz.|gr}} ''Ενωμένη στην πολυμορφία'' i jin.).[[Òbrôzk:European Union Flag (4768764591).jpg|mały|Eùropejskô fana|300x300px]] === Eùropejskô fana === Eùropejskô fana je mòrdą płôchtą z dwanôstoma złotima gwiôzdama w òkrãgù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu.</ref>. Fana mô symbòlizowac jednotã, solidarnotã i harmóniã. [[Radzëzna Eùropë]] w gòdnikù 1955 rokù przëjãła projekt jakno swòją òficjalną fanã, a w łżëkwiace 1983 [[Eùropejsczi Parlament]] zabédowôł, bë bëła òna pòspólną faną Eùropejsczich Wspólnot. Mòrdô fana pierszi raz je wcygniãtô na pikc przed Berlaymont, sedzbą [[Eùropejskô Kòmisjô|Eùropejsczi Kòmisje]] w [[Bruksela|Bruksele]], w maju 1986 rokù. Eùropejskô fana wisy przed gardowima a rządowima bùdinkama, je na tôflach projektów a inicjatiw ùdëtkòwiónëch przez Ùniã, na pòlsczim prawie jazdë, a téż na rejestracjowëch tôflach w nôleżnikòwëch krajach EÙ (tpzw. [[eùroband]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] 0w2nbfazuvcyuooikx2fhnn70lruflx 216732 216672 2026-10-06T22:12:45Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216732 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Ùniô |gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small> |lata jistnienia= |fana= Flag of Europe.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie |mòtto=In varietate concordia<ref name=":6">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto_pl Motto UE], european-union.europa.eu.</ref> |himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |na karce= European Union main map.svg |jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|24 jãzëczi]] |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]] |fòrma państwa= midzënôdornô ùniô |kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]] |Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa |Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen |data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref> |data lëkwidacji= |wiéchrzëzna= 4 mln |procent-wòdë= |lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat – Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref> |rok= 2025 |dëtk= eùro |kòd dëtka= €, EUR |czasowô cona= |swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref> |kòd= |Internet= .eu }} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta [[Radzëzna Eùropë]], a 1951 r. [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945–59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota]] i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã {{s|m.jin.}} [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]]. Òd czasu weńscô w żëcé [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńsczi Ùgòdë]] 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]]. W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>. {| class="wikitable" |+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie !Kraj !Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ) |- |[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô''' | align="center" |'''449 milionów (100%)''' |- |[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]] | align="center" |83,4 milionów (19%) |- |[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francëjô|Francëskô]] | align="center" |68,4 milionów (15%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]] | align="center" |58,9 milionów (13%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]] | align="center" |48,6 milionów (11%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] | align="center" |36,6 milionów (8%) |} == Historiô == === Eùropejsczé Wspólnotë === [[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô [[Plan Schumana|plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë]]. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Niderlandë]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]]. 19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>. Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwedzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />. 1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>. W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>. W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ({{jãz.|en}} ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />. === Ùniô === [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]] 7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]). 1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwedzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Niderlandë]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>. [[Òbrôzk:Brexit Demonstrator (42485877015).jpg|mały|Demónstracjô procëm wëstãpieniu Wiôldżi Britanie z Ùnie (Brexitowi) w 2019 rokù]] 1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. W rujanie 2004 rokù 25 nôleżnikòwëch krajów EÙ pòdpisëje Ùgòdã ùsôdzającą Kònstitucjã dlô Eùropë, równak òbëwatele [[Francëjô|Francësczi]] i [[Niderlandë|Niderlandów]] jã òdrzëcają; miast kònstitucje, Ùniô przëjimô [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńską Ùgòdã]], jakô zmieniwô ùszłé ùgòdë w célu zwikszeniô demòkracje bënë EÙ. Ùgòda wëszła w żëcé 1 gòdnika 2009 rokù<ref name=":5" />. Eùropejskô Ùniô pòwikszô sã jesz 2 razë: 1 stëcznika 2007 rokù dołãczô [[Bùłgariô|Bùłgarskô]] i [[Rumùńskô]]<ref name=":5" />, a 1 lëpińca 2013 rokù [[Chòrwackô]]<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2010-19_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2010-19], european-union.europa.eu.</ref>. 23 czerwińca 2016 rokù Britijczicë welëją za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8" />. [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]] òpùszczô wspólnotã 1 gromicznika 2020 rokù<ref name=":9" /> – je to pierszi krôj w historie, chterën z zrzeszë wëszedł. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradë parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>. * [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. Prezydencjô nad radzëzną zmieniwô sã co pół rokù midzë krajama ùnie<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/council-eu/presidency-council-eu/ Prezydencja w Radzie UE], consilium.europa.eu.</ref>. Òd 1 stëcznika 2026 rokù robòtą radzëznë czerëje [[Cyper]], chterën przëjął tã rolã òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>[https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/presidency-of-the-council-of-the-eu/ Presidency of the Council of the EU], cyprus-presidency.consilium.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. Robòtą kòmisje czerëje przédnik EK. <gallery> Òbrôzk:Roberta Metsola 2022 (cropped).jpg|'''Roberta Metsola''', przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu Òbrôzk:António Costa- 2017 - Web Summit - 24778904437 (cropped).jpg|'''António Costa''', przédnik Eùropejsczi Radzëznë Òbrôzk:2017-09-24 Ursula von der Leyen by Sandro Halank.jpg|'''Ursula von der Leyen''', przédniczka Eùropejsczi Kòmisje </gallery> == Geògrafiô == === Nôleżniczé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Niderlandë]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wespólnota |- | align="center" |1973 |[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Duńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wespólnota |- | align="center" |1981 |[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === 1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref name=":9">Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8">[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 |} === Kraje, jaczé kandidëją do EÙ === Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr: * miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka, * miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje, * miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ. Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ !Sztatus kandidata !Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa |- |[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]] | align="center" |łżëkwiat 2009 | align="center" |czerwińc 2014 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]] | align="center" |gromicznik 2016 | align="center" |gòdnik 2022 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |gòdnik 2023 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] | align="center" |gòdnik 2008 | align="center" |gòdnik 2010 | align="center" |czerwińc 2012 |- |[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]] | align="center" |strëmiannik 2004 | align="center" |gòdnik 2005 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]] | align="center" |gòdnik 2009 | align="center" |strëmiannik 2012 | align="center" |stëcznik 2014 |- |[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]] | align="center" |łżëkwiat 1987 | align="center" |gòdnik 1999 | align="center" |rujan 2005 |- |[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]] | align="center" |gromicznik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]* | align="center" |gòdnik 2022 | | |} == Symbòle == [[Òbrôzk:Ninth Symphony original.png|mały|12 starna rãkòpisu IX Symfònie Beethovena|300x300px]] === Eùropejsczi himn === Himnã Eùropejsczi Ùnie (a téż [[Radzëzna Eùropë|Radzëznë Eùropë]]) je part IX Symfònie Ludwiga van Beethovena w 1823 rokù do tekstu pòematu Fridricha Schillera "Òda do redotë" z 1785 rokù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-anthem_pl Hymn europejski], european-union.europa.eu.</ref>. Przez wielejãzëkòwi charakter ùnie òficjalno himnã je jinstrumentalnô wersjô, chòc przez eùropejsczé spòlëznë je spiéwóny z dolmaczënkã, np. w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] pòemat Schillera je spiéwóny w tłómaczenim Konstantégò Ildefònsa Gałczynsczégò. Himn ''(de facto "Òdã do redotë")'' na kaszëbsczi przedolmacził {{s|m.jin.}} [[Zbigórz Jankòwsczi]]<ref name=":7">J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://web.archive.org/web/20260425230127/https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>. ==== Òda do redotë (dolm. Z. Jankòwsczi)<ref name=":7" /><ref>z doprowadzenim do sztandardu.</ref><!-- ten tekst tak pò prôwdze tuwò nie pasëje i jô bë gò pózni przeniósł do apartnégò artikla ò Òdze do redotë, a tuwò dôł szablónã apartny artikel --> ==== :''Ò redoto, jiskro bògów,'' :''kwiece Elizejsczich Pól'' :''swiãtô, na twim swiãtim progù'' :''stôwô naj kaszëbsczi chùr.'' :''Widnosc twòja wszëtkò zacmi,'' :''złączi, co kawel nóm wzął.'' :''Mdą familią wszëtcë lëdze'' :''tam, gdze twój mdze mądri głos.'' :''Òna w sercu, w zbòżu, w spiéwie,'' :''òna w schwôce lëdzczich rąk,'' :''z ni nôlëchszi robôk bierze,'' :''w ni nôlepszi nieba krąg.'' :''Wstańta, lëdze, wstańta wszãdze,'' :''nowinã niesã dzysô wóm:'' :''na gwiôzdownym nieba skłonie'' :''ta redota łiskô nóm.'' === Mòtto EÙ === Mòttã Eùropejsczi Ùnie są słowa Zjednóny w wieleôrtnoscë ({{jãz.|la}} ''In varietate concordia''), jaczé mają pòdczorchiwac zgrôwanié do miru i dobrocëznë, a téż òchronã kùlturowi i jãzëkòwi bòkadnoscë Eùropë<ref name=":6" />. Mòtto mô swòją wersjã w kòżdim òficjalnym jãzëkù ùnie ({{jãz.|bg}} ''Единство в многообразието''; {{jãz.|en}} ''United in diversity''; {{jãz.|pl}} ''Zjednoczeni w różnorodności''; {{jãz.|cs}} ''Jednotná v rozmanitosti''; {{jãz.|gr}} ''Ενωμένη στην πολυμορφία'' i jin.).[[Òbrôzk:European Union Flag (4768764591).jpg|mały|Eùropejskô fana|300x300px]] === Eùropejskô fana === Eùropejskô fana je mòrdą płôchtą z dwanôstoma złotima gwiôzdama w òkrãgù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu.</ref>. Fana mô symbòlizowac jednotã, solidarnotã i harmóniã. [[Radzëzna Eùropë]] w gòdnikù 1955 rokù przëjãła projekt jakno swòją òficjalną fanã, a w łżëkwiace 1983 [[Eùropejsczi Parlament]] zabédowôł, bë bëła òna pòspólną faną Eùropejsczich Wspólnot. Mòrdô fana pierszi raz je wcygniãtô na pikc przed Berlaymont, sedzbą [[Eùropejskô Kòmisjô|Eùropejsczi Kòmisje]] w [[Bruksela|Bruksele]], w maju 1986 rokù. Eùropejskô fana wisy przed gardowima a rządowima bùdinkama, je na tôflach projektów a inicjatiw ùdëtkòwiónëch przez Ùniã, na pòlsczim prawie jazdë, a téż na rejestracjowëch tôflach w nôleżnikòwëch krajach EÙ (tpzw. [[eùroband]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] 8bevve2ro3ydgzd9n8ribig9v2nfmek 0 1433 216733 214893 2026-10-06T22:12:47Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216733 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Gdiniô |rodzôcz=Gdinie |adjektiw_mask=gdińsczi |adjektiw_fem=gdińskô |céch=POL_Gdynia_COA.svg |fana=POL_Gdynia_flag.svg |karta=Pomorskie Gdynia.png |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Aleksandra Kosiorek |adres_um=Al. Marszałka Piłsudskiego 52/54 |kod_poczt_um=81-382 |tel_um=(+48) 58 66 88 000 |fax_um=(+48) 58 62 09 798 |mail_um=umgdynia@gdynia.pl |wiéchrzëzna=135 |stopniN=54 |minutN=30 |stopniE=18 |minutE=32 |wysokość= |rok=2007 |lëdztwò=248 767 |gęstość=1844 |aglomeracja=1 030 000 |czerënkòwi numer=(+48) 58 |pòcztowi kòd=81-000 do 81-919 |registracëjné tôfle=GA |TERYT=2262011 |SIMC= |www=http://www.gdynia.pl |commons=Gdynia }} '''Gdiniô''' (téż: '''Gdinnô''', '''Gdina'''; {{jãz.|pl}} ''Gdynia'', {{jãz.|de}} ''Gdingen'', 1939–1945 ''Gotenhafen'') je dredżim nôwëkszim gardã całowno pòłożonëm na Kaszëbsczéj zëmë. Gard z wiôlgą hôwingą nad sztrądã [[Bôłt]]u, pòłożony w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsce]]. Razã z [[Gduńsk|Gduńskã]] ë [[Sopòt|Sopòtã]] twòrzi aglomeracëjã zwóną [[Trzëgard]]. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.414 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù. Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą wòjewództwa. [[Òbrôzk:Gdinio swiatojansko.jpg|mały|Swiãtojańskô]] [[Òbrôzk:Fontanna_na_skwerze_Kościuszki_w_Gdyni,_2004_ubt.jpeg|mały|[[Fòntana]], Kòscuszkòwsczi plac]] [[Òbrôzk:Red Bull Air Race Gdynia - 2014.JPG|mały|Red Bull Air Race Gdynia – 2014]] [[Òbrôzk:00 sea towers (April 2018).jpg|mały|[[Sea Towers]] – drëdżi nôwëższi [[chmùrnik]] w nordòwi Pòlsczi]] == Miona gardu w zdrojach == w zdrojach: ''Gdinam'' 1253 (kòpijô); ''Gdinno'' 1362 (kòpijô); ''Gdynyno'' 1365; ''Gedingen'' 1400; ''Gdingen'' 1414 (kòpijô); ''Gdinino'' 1534; ''Gdigna'' 1570; ''Gdynina'' 1583; ''Gdynge'' 1749; ''Gdingen'' kòl 1790; ''Gdingen'' 1879, ''Gdynia'' 1879; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1881; ''Gdynia, {{jãz.|de}} Gdingen'' 1921; ''Gdynia Gdingen'' 1925; ''Gdynia,-i'' 1980 ; ''Gdinjô'' (Cenôwa), ''Gdiniô'' (Lorentz, Zëchta), ''Gdinnô'' (Lorentz), ''Gdina'' (Lorentz) == Deklinacjô == {| class="wikitable" |+ ! !{{jãz.|csb}}<ref>{{sloworz.org|8626|9829}}</ref> !{{jãz.|pl}} |- |[[Nazéwôcz]] |Gdiniô |Gdynia |- |[[Rodzôcz]] |Gdini / Gdinie |Gdyni |- |[[Dôwôcz]] |Gdini / Gdinie |Gdyni |- |[[Winowôcz]] |Gdiniã |Gdynię |- |[[Nôrzãdzôcz|Narzãdzôcz]] |Gdinią |Gdynią |- |[[Môlnik]] |Gdini / Gdiniô |Gdyni |- |[[Wòłôcz|Wòłiwôcz]] |Gdinio / Gdiniô |Gdynio |} == Pòłożenié == Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°32' N, dôłgòta – 18°32' E. Òd 1999-gò rokù Gdiniô mô sztatus gardu na prawach krézu w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczim wòjewództwie]]. == Pòdôwczi == * Lëdztwò: 248 767 mieszkańców * Wiéchrzëzna: 135 km² * Budżetowé wzątczi (2004 plan): 467,3 mln zł * Budżetowé wëdôwczi (2004 plan): 469,0 mln zł == Historiô == * [[X stolaté]] – rëbackô [[wnôżëna]] * [[1253]] – Pierszô zmiónka o wsë ''Gdinam'' * [[1637]] – Pierszé zaslubinë [[Pòlskô|Pòlsczi]] z mòrzã w Redłowie na czesc króla Władisława IV ë jegò mòrsczi pòliticzi * [[10 gromicznika]] [[1926]] r. – Nadanié gardnëch prawów * [[séwnik]] [[1939]] – wzãcé gardu przez [[Miemieckô|Miemców]] ([[1939]]–[[1945]] – ''Gotenhafen'') * w nocë z 18 na [[19 gòdnika]] 1944 rokù anielsczé bómbówce pòtłëkłë bómbama òkrãtowniã i pòrt w Gdinie * [[28 strëmiannika]] [[1945]] r. – Wëzwòlenié gardu * [[11 czerwińca]] [[1987]] – [[Papież Jan Paweł II]] tu rzekł: „Drodzy bracia i siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o waszej tożsamości” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]. (csb:„Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce”). == Słôwny lëdze sparłãczëne z gardã == [[Òbrôzk:Antoni Abraham - pomnik.jpg|mały|[[Antón Ôbram]], [[Kaszëbsczi Plac]]]] [[Òbrôzk:Gdynia Pomnik Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni przy al. Piłsudskiego.jpg|mały|Krziże pò [[gòdnik]]ù 1970]] [[Òbrôzk:Para Kaszubów na ławce - 003.JPG|mały|Kaszëbskô pôra na łôwce w Gdinie]] * [[Antón Ôbram]] ([[1869]]–[[1923]]) * Baduszkowa Danuta * Borchardt Karol Olgierd * Brzeski Maciej * Cegielska Franciszka * Dąbek Stanisław * Demel Kazimierz * Gall Iwo * Jastak Hilary * Jurkiewicz Kazimierz * Krauze Augustyn * Kwiatkowski Eugeniusz * Maciejewicz Konstanty * Mężnicki Witold * [[Marión Mòkwa]] * [[Jan Mòrdawsczi]] * Orlicz-Dreszer Gustaw * [[Justyna Plutowska]] * Polkowski Bolesław * Prohaska Włodzimierz * Radtke Jan * Remiszewska Teresa * Romanowski Bolesław * Rummel Julian * Sieradzki Juliusz * Sokół Franciszek * Stankiewicz Mamert * Suchanek Antoni * Śmidowicz Jan * Teliga Leonid * Unrug Józef * Wenda Tadeusz * Zaruski Mariusz * Zegarski Teofil * Żeromski Stefan == Stôrodôwnotë == * [[Westrzódgardzé (Gdiniô)|Westrzódgardzé]] ** [[Parafialny kòscół p.w. NMP Królewi Pòlsczi w Gdini]], dar. Świãtojańskô ** Klôsztor Zgromadzeniegò SS. Miłoserdza św. Wincentegò a Paolo, dar. Stôrowiejskô 2 ** Bùdink Òbeńdowégò Sądu, pl. Kònstitucëji 5 ** Bùdink Pòlsczégò Bankù, dar. 3 Maja 25/10 Gromicznika 22-22 ** [[Antón Ôbram|Ôbram'ów]] Chëcz, dar. Stôrowiejskô 30 ** Szredr'ów Chëcz, dar. Stôrowiejskô 10 a z kòl 1914 r. ** Chëcz wójta Radtkegò, dar. 10 Gromicznika 2 ** Dworzec Morski, dar. Polska 1 * [[Kamiannô Góra]] ** Hotel "Polska Riwiera", dar. Zawiszy Czarnego 1 ** Willa "Szczęść Boże", dar. I Armii Wojska Polskiego 6 * [[Chiloniô]] ** Willa z 1931 r., dar. Chylońska 112 a * [[Òrłowò]] ** Dôwny zajazd Adlerówka, dar. Orłowska 7 ** Dôwny Dom Kuracyjny, dar. Orłowska 2 ** Willa "Weneda", dar. Przebendowskich 1 ** Pensjonat "Gryf", dar. Przemysława 6 ** Zespół dworsko-parkowy Mały Kack ** Dôwnô osada rzemieślnicza Mały Kack ** Zespół pałacowo-parkowy Kolibki * [[Òksëwié]] ** Zespół dôwny wsë z kòscołã sw. Michała Archanioła * [[Grabówk]] ** Zespół budynków dawnej Szkoły Morskiej, obecnie Akademii Morskiej * [[Wiżawa Sw. Maksymiliana]] ** Willa, dar. Tetmajera 1 * [[Wiôldżi Kack]] ** Zespół dôwny wsë [[Wiôldżi Kack]] z kòscołã sw. Wawrzińca == Partnersczé gardë == Gdiniô je partnersczim gardã[http://www.gdynia.pl/bip/wspolpraca/5946_6634.html] {| class="wikitable sortable" ! Gard ! class="unsortable"| Państwò ! Datum |- | style="text-align:left"| [[Aalborg|Ôlbórg]] | style="text-align:left"| [[Dëńskô]] | style="text-align:center"| 4.8.1987 r. |- | style="text-align:left"| [[Baranowicze]] | style="text-align:left"| [[Biôłorëskô]] | style="text-align:center"| 6.2.1993 r. |- | style="text-align:left"| [[Brooklyn]] | style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]] | style="text-align:center"| 14.2.1991 r. |- | style="text-align:left"| [[Haikoù]] | style="text-align:left"| [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] | style="text-align:center"| 24.4.2006 r. |- | style="text-align:left"| [[Króléwc]] | style="text-align:left"| [[Ruskô]] | style="text-align:center"| 27.10.1994 r. |- | style="text-align:left"| [[Karlskróna]] | style="text-align:left"| [[Szwedzkô]] | style="text-align:center"| 29.3.1990 r. |- | style="text-align:left"| [[Kilóna]] | style="text-align:left"| [[Miemieckô]] | style="text-align:center"| 25.6.1985 r. |- | style="text-align:left"| [[Kłajpéda]] | style="text-align:left"| [[Lëtewskô]] | style="text-align:center"| 12.1.1993 r. |- | style="text-align:left"| [[Kòtka]] | style="text-align:left"| [[Fińskô]] | style="text-align:center"| 9.3.1988 r. |- | style="text-align:left"| [[Kristiansand]] | style="text-align:left"| [[Norweskô]] | style="text-align:center"| 21.9.1991 r. |- | style="text-align:left"| [[Kùnda]] | style="text-align:left"| [[Estóńskô]] | style="text-align:center"| 24.2.2001 r. |- | style="text-align:left"| [[Lëpawô]] | style="text-align:left"| [[Łotewskô]] | style="text-align:center"| 12.10.1999 r. |- | style="text-align:left"| [[Plymouth]] | style="text-align:left"| [[Wiôlgô Britaniô]] | style="text-align:center"| 11.9.1976 r. |- | style="text-align:left"| [[Seattle]] | style="text-align:left"| [[Zjednóné Kraje Americzi]] | style="text-align:center"| 23.4.1994 r. |} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Trzëgard]] * [[Gduńsk]] * [[Sopòt]] * [[Òstrzódk Kaszëbskò-Pòmòrsczi Kùlturë]] |col2= === Dzéle Gdini === {{#categorytree:Dzéle Gdini|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [https://muzeumgdynia.pl/2023/02/augustyn-krauze-pierwszy-burmistrz-miasta-gdynia/ Agùstin Krauze] * [https://www.gdynia.pl/spoleczenstwo,7580/dzik-w-wielkim-miescie,527232 Dzik w wielkim mieście] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/533 Gdynia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * [http://www.nid.pl/upload/iblock/f1a/f1ad9a4dbde1800f6516155d2070b7f3.pdf Stôrodôwnotë] * [https://web.archive.org/web/20070529201526/http://dmoz.org/World/Polska/Regionalne/Pomorskie/Gdynia/ Kategòrëjô Gdiniô w Katalogù ODP] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Gdiniô]] 010m52q7qfda3hw6vx0il5nr01lyn4j 0 1518 216724 216147 2026-10-06T22:05:12Z Iketsi 3254 „Néderlandzkô”→„Niderlandë” 216724 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} '''6 gòdnika''' je 340. (341.) dzéń w [[gregòriańsczi kalãdôrz|gregòriańsczim kalãdôrzu]]. Do kùńca roku je 25 dniów. === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Andżelika, Mikòłôj (Miklosz) * Miãdzënôrodny Dzéń [[Swiãti Mikòłôj|Miklosza]], w Pòlsce Mikołajki (darënczi dla dzecy) – krom Niderlandë, tam je dzéń Sinterklaasa 5. godnika). * We Eùropie (nie w protestanccze nôrodach): chrzescëjańsczi dzéń Swiãtego Mikòłôja (msza we kòscele, liturgiô, wspòmink) * We [[Liban]]ie: katolëckie, grekòkatolëckie i armeńsczikòscelné Swiãto Swiãtego Mikòłôja (msza we kòscele, liturgiô, wspòmink) * We [[Szpańskô]]: Dzéń Kònstitucëji * We [[Fińskô]]: Dzéń Samòstójnotë (od Ruskô we 1917) * We [[Kanada|Kanadze]]: White Ribbon Day === Wëdarzenia === * [[1517]] – w Neapolu żeńbë króla Zygmuńta Starszigo z ji drugô białkô [[Bona Sforza]]. * [[1768]] – pierszô wydanô "Encyklopedijô Britannica". * [[1877]] – [[Thomas Edison]] pokazëwoł pierszë nagranë gramofonowë na swecie, dze on reczituwe piesniczk "Mary Had A Little Lamb" * [[1901]] – w [[Szczecëno|Szczecënie]] nowi Smãtôrz Centralnë. * [[1910]] – pierszi numer dzennika "Ilustrowany Kurier Codzenny" w [[Krakòwò|Krakòwie]]. * [[1912]] – w [[Egipt|Egipcë]] miemiecczi archeòlog òdkriwô bust królewej [[Nefertiti]] & zabiera do [[Berlëno|Berlëna]]. * [[1920]] – we [[Wòlny Gard Gduńsk|Wòlnem Gardze Gduńsk]] Volkstag I kadencji. * [[1921]] – spisan traktat kùńca anielsczégò panowaniô w [[Irlandiô]] * [[1928]] – "Mùżdżówka Bananowô" w Kolumbii wojsko pòmòrdowalë sztrëjkùjącëch robòtników United Fruit Company. * [[1929]] – w [[Tëreckô]] białczi dostawaja prawô welowaniô * [[1958]] – westrzelono amerikańskô sondë Pioneer 3, chtërna spłonewa we atmosferzë * [[1965]] – sowieckô sonda Łuna 8 rozbiwa sa na Miesądzu. * [[1989]] – mùżdżówka w École Polytechnique we [[Kanada|Kanadze]], dzéń pamiãci tego je White Ribbon Day. === Ùrodzëlë sã === * [[1973]] – [[Michôł Piéper]] * [[1520]] – Barbara Radziwiłłówna, królewa Polsczi, białka Zygmuńta Augusta * [[1904]] – Ève Curie, córka Marii Skłodowskiej-Curie i Pierre'a Curie * [[1933]] – Henrich Górecki, polsczi kòmpòzytór * [[1968]] – Olaf Lubaszenko – polsczi teatrownik i reżiser === Ùmarlë === * [[1892]] – Werner von Siemens, miemiecczi wënalôzcë, założeł industrëjô Siemens AG * [[1988]] – Roy Orbison, amerikańsczi spiéwôrz == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} 0bxfkqca8so9q0puiyb26l2uxrq8553 0 1896 216734 206527 2026-10-06T22:12:48Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216734 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=भारत<br />(Bhārat)|miono=Indie|fana=Flag of India.svg|miono-genitiw=Indii|herb=Emblem of India.svg|mòtto=सत्यमेव जयते<br>(Jeno prôwda zwëcãża)|na karce=India_(orthographic_projection).svg|jãzëk=Hindi|stolëca=Nowé Delhi|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=3.287.590|procent-wòdë=9,56|rok=2025|lëdztwò=1 463 865 525|dëtk=rupia|kòd dëtka=INR|czasowô cona=5:30|swiãto=15 zélnika|himn=Jana Gana Mana <center>[[Òbrôzk:Jana Gana Mana instrumental.ogg]]</center>|kòd=IN|Internet=.in|telefón=+91|Prezydeńt=Draupadi Murmu|Premiéra=Narendra Modi|aùtowi kòd=IND}} '''Indie''' (hindi: ''भारत, Bhārat, pò [[Anielsczi jãzëk|anielskù]]: India'') to państwò w pôłniowi [[Azjô|Azji]], na Indijsczim półostrówie. * Stolëca: [[Nowé Delhi]] - kòl 0,312 mln lëdztwa * Inne wiôldżé garde: [[Mumbaj]] (przódë jakno Bómbôj) - 12,6 mln lëdztwa, [[Delhi]] (dôwnô stolëca.) - 10,4 mln, [[Kòlkôta]] (przódë jakno Kalkuta), [[Chennai]] (przódë jakno: Madras), [[Bangalore]], [[Hajdarabad]], [[Ahmadabad]], [[Kanpur]]. * wiéchrzëzna: 3.287.590 km² == Historiô == Indie to barzo stôrô cywilizacëjô. Pòwstała ok. 3300 p.n.e. w dolënie Indusu<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/indus-valley-civilization-begins-south-asia Indus Valley Civilization Begins in South Asia] EBSCO</ref>. Jej wôżnymi zwënégami sã kanalizacëjô, systema miar i wôg czy kòłowi transpòrt. Jãzëkã bëł Sanskrit Bëło też tam wiele religijów, nôstarszô je wedizm (pòtemù braminizm i hinduizm), Indie sã także tatczëznã [[Bùddizm|bùddizmu]], chtërën narodzëł sã w VI stalata p.n.e.<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/starozytne-indie-zycie-kultura-i-osiagniecia-w-starozytnych-indiach/#osiagniecia-starozytnych-indii Starożytne Indie – życie, kultura i osiągnięcia w starożytnych Indiach]</ref> W 320 p.n.e. indijscze garde-państwa òstały zjednóne pòd wòdzã Czandragupti z dinastëji Maurjów, chtërna stwòrzëła stolemne jimperium, zmòcnione pòtemù przez Aśokę. Rozkwit Indji miał mol za rzãdów dinastëji Gùptów (ok. 320–ok. 540) w jich czasach bëło rozszérzenié greńc państwa<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Guptowie;3908926.html Guptowie] Encyklopedia PWN</ref>. Jimperium ùstało jistniec z przëczëne nôjôzdu Hunów. VII-XII st miały mol nôjôzdi [[Islam|mùzułmónów]]. W 1526 pòwstało państwo wiôldżich Mogołów, chtërne w XIX stalata stało sã [[Wiôlgô Britaniô|britijskô]] kòloniã (Britijsczé Indie)<ref>[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-indie,nId,2018149 INDIE] Encyklopedia Interia</ref>. 15 zélnika 1947 Indie zwëskałë samòstójnotã<ref>[https://web.archive.org/web/20240525052556/https://education.nationalgeographic.org/resource/indias-independence/ India's Independence] National Geographic Education</ref>. 26 stëcznika Indie stały sã repùblikã<ref>[https://knowindia.india.gov.in/republic-day-celebration/republic-of-india.php Republic of India] Know India</ref> (do 1950 [[Przédnik kraju|przédnikã kraju]] bëł król britijsczi). == Demografiô == W 2025 Indie bëłë nôbarzi zalëdzônym krajem swiata. Lëdztwo je 1 463 865 525<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/india-population/ India Population] Worldometer</ref> mieszkańców, w tim: : 39% to Hindusë, 8% Telugòwie, 8% Bengalczëcë, 7% Marathowie, 7% Tamilowie, 5% Gùdzaratowie, 4% Kannadowie, 4% Keralczëcë (18% jinsze miészëznë). Nôwikszô religijô to [[hinduizm]], chtërnego w 2011 wëznawało 79.8%, na drëdzim molu [[islam]], zaòstałë [[chrzescëjaństwò]] 2.3%, sikhizm 1.7% a jinsze niesprecyzowône 2%<ref>[https://web.archive.org/web/20210318202107/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/india#people-and-society India] The World Factbook</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/apel-premir-mdg-n2296945 {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] dtcfvpk8pajalwkgf1wdeshlzjewp8s 0 2453 216695 213494 2026-10-06T15:13:55Z Terrus38 14026 216695 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Grand-Duché de Luxembourg<br />Großherzogtum Luxemburg<br />Groussherzogtum Lëtzebuerg |miono = Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg |miono-genitiw = Luksembùrsczi |fana = Flag_of_Luxembourg.svg |herb = Coat_of_arms_of_Luxembourg.svg |na karce = EU-Luxembourg.svg |mòtto = Mir wëlle bleiwe wat mir sinn<br>(Chcemë òstac tëmi, chtërnimi jesmë) |jãzëk = [[Luksembùrsczi jãzëk|luksembùrsczi]]<br />[[Francësczi jãzëk|francësczi]]<br />[[Niemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |fòrma państwa = kònstitucyjnô mònarchiô |wiéchrzëzna = 2.586 |lëdztwò = 594 130 |rok = 2017 |dëtk = [[Eùro]] |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = [[23 czerwińca]] |himn = Ons Heemecht<br>(Nasza Tatczëzna) <center>[[Òbrôzk:Luxembourg National Anthem.ogg]]</center> |kòd = LUX |Internet = .lu |telefón = +352 |Mònarcha=Wilhelm V |Premiéra=Luc Frieden }} '''Luksembùrg''' ({{jãz.|lu}} ''Lëtzebuerg''); òficjalnô pòzwa '''Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg''' ({{jãz.|lu}} ''Groussherzogtum Lëtzebuerg'', {{jãz.|fr}} ''Grand-Duché de Luxembourg'', {{jãz.|de}} ''Großherzogtum Luxemburg'') – państwò w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]]. Òd nordë grańczi z [[Belgijskô|Belgiã]], òd zôpadu i pôłniégò – z [[Francëjô|Francjã]], a òd pòrénkù – z [[Miemieckô |Miemcama]]. Ni mô przistãpù do mòrza. Pòzwa kraju pòchòdzy òd stôrowësokòniemiecczégò słowa «lucilinburch» – «môłi gard». Całownô wiéchrzëzna Luksembùrga to 2 586,4 km² i je to jedno òd nômiészich państw w Eùropie. Nôleżi do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] (òd 1957). Kùmbruż z [[Belgijskô|Belgią]] i [[Niderlandë|Niderlandama]] twòrzi [[Beneluks]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:LuxembourgOMCmap.png|mały|Kôrta Luksembùrga]] Leżi w zôpadny Eùropie, midzë [[Belgijskô|Belgiã]], [[Francëjô|Francjã]] i [[Miemieckô |Miemcama]]. Òd pòrénkù grańcã Luksembùrga wëznôczô rzéka Mozela ({{jãz.|de}} ''Mosel'', {{jãz.|fr}} ''Moselle'', {{jãz.|lu}} ''Musel'') . === Wiéchrzëzna === *całownô: 2,586 km² *wiéchrzëzna lądu: 2,586 km² *wiéchrzëzna wòdów: o km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 179. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 327 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Belgijskô]] 130 km, [[Miemieckô]] 128 km, [[Francëjô]] 69 km === Brzegòwô liniô === ni mô brzegòwi linii (państwò strzódlądowé) === Klimat === Klimat ùmiarkòwóny, pòd wpłiwã [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] (łagódné zëmë, chłodno òb lato). Wielëna òpadënków òd 800 mm na pôłnim do 1200 mm na nordze. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Lux_topo_en.jpg|mały|Fizycznô kôrta Luksembùrga]] Górzësti nordowi dzél państwa (tak pòzwóny ''Oesling'') nôleżi do terenu plaskati wëżawë Ardenów z wësokòscama do 560 m n.r.m. (czëp Kneiff). Reszta Luksembùrga (tak pòzwóny region ''Gutland'', jaczi zajimô 68% teritorium) je pòfałdowóną niżawą z szeroczima dolëznama. Stolëca państwa, [[Luksembùrg (gard)|gard Luksembùrg]], leżi w pôłniowim dzélu kraju. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 325 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 133 m. n.r.m. (rzéka Mozela) *nôwëższi czëp: 560 m. n.r.m. (Kneiff) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë: 50,7% (w tim 24% òrnëch gruńtów) *lasë: 33,5% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 594,130 (na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 171. === Etniczné karna === Luksembùrczicë 52,3%, Portugalczicë 16,4%, Frańcuzë 7,5%, Italczicë 3,6% (wôrtoscë szacowóné na 2017)<ref>[https://web.archive.org/web/20170815105506/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/series/regards/2017/09-17-population-1er-janvier-2017/index.html ''Regards sur la population au 1er janvier 2017'']</ref> === Jãzëczi === luksembùrsczi 55.8%, portugalsczi 15.7%, francësczi 12.1%, niemiecczi 3.1%, italsczi 2.9% === Religijné karna === chrzescëjanie (w zacht wikszoscë [[Katolëcczi Kòscół|Kòscół Rzimskòkatolëcczi]]) 70.4%, mùzułmanie 2.3% === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 90,7% *wikszé miesczé westrzódczi: [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] (stolëca) – 114,303 mieszkańców (w 2017)<ref>[http://www.citypopulation.de/Luxemburg-Cities.html ''LUXEMBOURG – Major Communes'']</ref> == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg *pòliticzny ùstôw: kònstitucyjnô mònarchiô *stolëca: [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: 23 czerwińca – Luksembùrsczé Nôrodné Swiãto ({{jãz.|lu}} ''Lëtzebuerger Nationalfeierdag'') *nôrodny himn: „Ons Heemecht” (''Nasza Tatczëzna'') === Wëkònôwczô władza === * wiôldżi ksążã [[Guillaume V]] (òd 3 rujana 2025) * premier: [[Luc Frieden]] (òd 17 lëstopadnika 2023) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament – Jizba Depùtowónëch ({{jãz.|lu}} ''Châmber vun Députéirten'', {{jãz.|fr}} ''Chambre des députés''; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20151117022402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lu.html Luksembùrg w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Luksembùrg| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] mpb7xf9kr9ur21a3xe8a5mbb93aegjz 216696 216695 2026-10-06T15:14:26Z Terrus38 14026 216696 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Grand-Duché de Luxembourg<br />Großherzogtum Luxemburg<br />Groussherzogtum Lëtzebuerg |miono = Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg |miono-genitiw = Luksembùrsczi |fana = Flag_of_Luxembourg.svg |herb = Coat_of_arms_of_Luxembourg.svg |na karce = EU-Luxembourg.svg |mòtto = Mir wëlle bleiwe wat mir sinn<br>(Chcemë òstac tëmi, chtërnimi jesmë) |jãzëk = [[Luksembùrsczi jãzëk|luksembùrsczi]]<br />[[Francësczi jãzëk|francësczi]]<br />[[Niemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |fòrma państwa = kònstitucyjnô mònarchiô |wiéchrzëzna = 2.586 |lëdztwò = 594 130 |rok = 2017 |dëtk = [[Eùro]] |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = [[23 czerwińca]] |himn = Ons Heemecht<br>(Nasza Tatczëzna) <center>[[Òbrôzk:Luxembourg National Anthem.ogg]]</center> |kòd = LUX |Internet = .lu |telefón = +352 |Mònarcha=Wilhelm V |Premiéra=Luc Frieden }} '''Luksembùrg''' ({{jãz.|lu}} ''Lëtzebuerg''); òficjalnô pòzwa '''Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg''' ({{jãz.|lu}} ''Groussherzogtum Lëtzebuerg'', {{jãz.|fr}} ''Grand-Duché de Luxembourg'', {{jãz.|de}} ''Großherzogtum Luxemburg'') – państwò w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]]. Òd nordë grańczi z [[Belgijskô|Belgiã]], òd zôpadu i pôłniégò – z [[Francjô|Francjã]], a òd pòrénkù – z [[Miemieckô |Miemcama]]. Ni mô przistãpù do mòrza. Pòzwa kraju pòchòdzy òd stôrowësokòniemiecczégò słowa «lucilinburch» – «môłi gard». Całownô wiéchrzëzna Luksembùrga to 2 586,4 km² i je to jedno òd nômiészich państw w Eùropie. Nôleżi do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] (òd 1957). Kùmbruż z [[Belgijskô|Belgią]] i [[Niderlandë|Niderlandama]] twòrzi [[Beneluks]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:LuxembourgOMCmap.png|mały|Kôrta Luksembùrga]] Leżi w zôpadny Eùropie, midzë [[Belgijskô|Belgiã]], [[Francjô|Francjã]] i [[Miemieckô |Miemcama]]. Òd pòrénkù grańcã Luksembùrga wëznôczô rzéka Mozela ({{jãz.|de}} ''Mosel'', {{jãz.|fr}} ''Moselle'', {{jãz.|lu}} ''Musel'') . === Wiéchrzëzna === *całownô: 2,586 km² *wiéchrzëzna lądu: 2,586 km² *wiéchrzëzna wòdów: o km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 179. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 327 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Belgijskô]] 130 km, [[Miemieckô]] 128 km, [[Francjô]] 69 km === Brzegòwô liniô === ni mô brzegòwi linii (państwò strzódlądowé) === Klimat === Klimat ùmiarkòwóny, pòd wpłiwã [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] (łagódné zëmë, chłodno òb lato). Wielëna òpadënków òd 800 mm na pôłnim do 1200 mm na nordze. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Lux_topo_en.jpg|mały|Fizycznô kôrta Luksembùrga]] Górzësti nordowi dzél państwa (tak pòzwóny ''Oesling'') nôleżi do terenu plaskati wëżawë Ardenów z wësokòscama do 560 m n.r.m. (czëp Kneiff). Reszta Luksembùrga (tak pòzwóny region ''Gutland'', jaczi zajimô 68% teritorium) je pòfałdowóną niżawą z szeroczima dolëznama. Stolëca państwa, [[Luksembùrg (gard)|gard Luksembùrg]], leżi w pôłniowim dzélu kraju. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 325 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 133 m. n.r.m. (rzéka Mozela) *nôwëższi czëp: 560 m. n.r.m. (Kneiff) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë: 50,7% (w tim 24% òrnëch gruńtów) *lasë: 33,5% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 594,130 (na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 171. === Etniczné karna === Luksembùrczicë 52,3%, Portugalczicë 16,4%, Frańcuzë 7,5%, Italczicë 3,6% (wôrtoscë szacowóné na 2017)<ref>[https://web.archive.org/web/20170815105506/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/series/regards/2017/09-17-population-1er-janvier-2017/index.html ''Regards sur la population au 1er janvier 2017'']</ref> === Jãzëczi === luksembùrsczi 55.8%, portugalsczi 15.7%, francësczi 12.1%, niemiecczi 3.1%, italsczi 2.9% === Religijné karna === chrzescëjanie (w zacht wikszoscë [[Katolëcczi Kòscół|Kòscół Rzimskòkatolëcczi]]) 70.4%, mùzułmanie 2.3% === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 90,7% *wikszé miesczé westrzódczi: [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] (stolëca) – 114,303 mieszkańców (w 2017)<ref>[http://www.citypopulation.de/Luxemburg-Cities.html ''LUXEMBOURG – Major Communes'']</ref> == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg *pòliticzny ùstôw: kònstitucyjnô mònarchiô *stolëca: [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: 23 czerwińca – Luksembùrsczé Nôrodné Swiãto ({{jãz.|lu}} ''Lëtzebuerger Nationalfeierdag'') *nôrodny himn: „Ons Heemecht” (''Nasza Tatczëzna'') === Wëkònôwczô władza === * wiôldżi ksążã [[Guillaume V]] (òd 3 rujana 2025) * premier: [[Luc Frieden]] (òd 17 lëstopadnika 2023) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament – Jizba Depùtowónëch ({{jãz.|lu}} ''Châmber vun Députéirten'', {{jãz.|fr}} ''Chambre des députés''; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20151117022402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lu.html Luksembùrg w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Luksembùrg| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ca3e6ljb71e2osu1u41iw8hnli70oae 4 2499 216723 215885 2026-10-06T21:52:32Z Iketsi 3254 /* Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy */ nowa sekcja 216723 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô | |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od nawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) 9yvi1xfii9zhv2nyewtyket0vwtbjjt 0 2574 216735 216198 2026-10-06T22:12:50Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216735 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2019 Dead Kennedys_-_by 2eight_-_ZSC5190.jpg|mały|Dead Kennedys (2019)]] '''Dead Kennedys''' ([[1978]]–[[1986]]) je [[Nordowô Amerika|nordowò-amerikańsczim]] [[Punk|punkòwim]] karnã z [[San Francisco]] w [[California|Kalifòrnijë]] w [[USA]]. Mùzyka jaką gralë bëła sparłączëniem klasycznégò [[Wiôlgô Britaniô|britijsczégò]] [[punk]]a z chùtkòscą ë energijã jegò amerikańsczégò zortu. Dôwny spiéwôrz karna [[Jello Biafra]], ze swòją platową wëdowizną [[Alternative Tentacles]], stôł sã téż wôżnim promòtorã jinszëch karnów. == Historiô == The '''Dead Kennedys''' pòwstało w [[czerwińc]]u [[1978]] rokù. Zakłôdôrzama bële w tim czasu [[Jello Biafra]] (spiéw), East Bay Ray (gitara), Klaus Flouride (basowô gitara) ë Bruce Schlesinger ''Ted'' (perkùsëjô). Karno wëstąpiwało wprzód blós le w [[San Francisco]] ë wëdało w [[czerwińc]]u [[1979]], w [[Alternative Tentacles]], pierszi singel ''California Über Alles''. Pò tim przëszed czas na tourne pò òstowim ùbrzégù [[USA]], jacze òżëwiło baro ji [[Punk|pùnkową]] spòlëznã. W jeseni [[1980]] rokù wëdôle swojã pierszą dołgogrającą platã ''Fresh Fruit for Rotting Vegetables''. Zarô pò tim zachòrzôł perkùsjownik ''Ted'' ë na jegò plac przëszed D.H. Peligro. Całi [[1980]] rok dôwało karno Dead Kennedys kòncertë w [[USA]] ë [[Eùropa|Eùropie]], bez co dobële swòjima sarkasticznima tekstama wiele lùbòtników westrzód undergroundowi scene. '''Dead Kennedys''' dôwôł bôczenié na spòlëczné jiwre ë prowòkòwôł nié le blós tekstama. W [[1981]] wëchôdô EP ''In God We Trust, Inc.'' z Jesësã przëbitim do krziżã z amerikansczich dëtków, rok pózdni LP ''Plastic Surgery Disasters'' z rãką wëgłodniałégò Afrikóna na tołsti ë biôłi rãce. W [[1985]] wëchôdô LP ''Frankenchrist'' jakô òsta òsądzonô ò demòralizacëjô młodzëzne – bëło to sparłączoné z òbrôzkã szwajcarczégò kùństôrza [[Hans Ruedi Giger|H.R. Gigera]] na jaczim bëło widzéc {{s|m.jin.}} pénisa. Domôgano sã 2000 dolarów ë rok sôdze sztrafë dlô kôżdegò nôlëżnika karna, do czégò równak nié bëłó doszłi. Pò wëdaniém ''Bedtime for Democracy'', kòl kùńca [[1986]] rokù, Dead Kennedys ògłoszëło swojé rozpùscëni. [[Jello Biafra]] òstôł dali aktiwni w [[Punk|pùnkòwi]] rësznoce, dozérôł dali wëdowizne [[Alternative Tentacles]] ë spiéwôł {{s|m.jin.}} z [[Hardcore punk|hardcorowima]] karnama jak [[D.O.A.]], czë [[No Means No]]. == Diskògrafiô == === Sztudijné platë === * [[1980]]: ''Fresh Fruit for Rotting Vegetables'' * [[1982]]: ''Plastic Surgery Disasters'' * [[1985]]: ''Frankenchrist'' * [[1986]]: ''Bedtime for Democracy'' === Platë live, zestôwczi, znowienia === * [[1987]]: ''Give Me Convenience or Give Me Death'' * [[2001]]: ''Mutiny on the Bay'' * [[2004]]: ''Live At The Deaf Club'' === EPs === * [[1981]]: ''In God We Trust, Inc.'' === Single === * [[1979]]: ''California Über Alles'' * [[1980]]: ''Holiday In Cambodia'' * [[1980]]: ''Kill The Poor'' * [[1981]]: ''Too Drunk To Fuck'' * [[1981]]: ''Nazi Punks Fuck Off!'' * [[1982]]: ''Bleed for Me'' * [[1982]]: ''Halloween'' === Bootledżi === * [[1983]]: ''A Skateboard Party'' == Bùtnowé lënczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20060426165530/http://www.alternativetentacles.com/bandinfo.php?band=deadkennedys Historiô Dead Kennedys na starnach Alternative Tentacles] * [http://www.alternativetentacles.com Wëdowizna Alternative Tentacles] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé punkòwé karna]] a876uevzkrtmr7u901rrbml7sl48319 0 2625 216762 211793 2026-10-06T22:13:55Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216762 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ToyDolls-Olga_Wiesbaden2005-04-01.jpg|mały|"Olga" Algar na kòncercé w [[Miemieckô]] w 2005 rokù]] '''Toy Dolls''' je [[Funpunk|funpùnkòwé]] karno z [[Angliô|Angelsczi]]. Pòwstało òno w [[1979]] rokù w [[Sunderland (Durham)|Sunderland]] ë grô do dzysô, chòc skłôd sã co sztërk zmieniwôł, blós le Michael "Olga" Algar (spiôw ë gitara) òstôł sã z zakłôdôrzów. Toy Dolls grô chùtczégò ë melodicznégò [[Punk|pùnka]], jich tekstë sã wiesołi ë czãsto baro banalne, spiéwôné wësoczim głósã. Nôwikszim jich "szladżérã" bëł titel z [[1983]] rokù "Nellie The Elephant" – dzécnô frantówka jakô w tim czasu bëła na czwiôrtim palcu angelsczi lëstë szladżérów, zrëchtowónô na ôrt [[Funpunk|funpùnka]]. == Skłôd w 1979 rokù == * Pete Zulu (Peter Robson) – spiôw * Olga (Michael Algar) – gitara * Flip (Philip Dugdale) – basowô gitara * Mr Scott (Colin Scott) – perkùsëjô == Diskògrafiô (platë) == * [[1983]] – ''Dig that groove baby'' * [[1985]] – ''A far out disc'' * [[1986]] – ''Idle gossip'' * [[1987]] – ''Bare faced cheek'' * [[1989]] – ''Ten years of toys'' * [[1989]] – ''Wakey wakey'' * [[1990]] – ''22 tunes live from Tokyo'' * [[1990]] – ''Fat bobs feet'' * [[1993]] – ''Absurd ditties'' * [[1995]] – ''Orcastrated'' * [[1997]] – ''One more megabyte'' * [[1999]] – ''On stage in stuttgart'' * [[2000]] – ''Anniversary anthems'' * [[2004]] – ''Our Last Album?'' == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.thetoydolls.com Domôcô starna] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Punkòwé karna]] cfvvxkge0gbgivrj8ygjxo35yb286rs 0 2626 216736 214914 2026-10-06T22:12:52Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216736 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Dërszewò |rodzôcz=Dërszewa |adjektiw_mask=Dërszewsczi |adjektiw_fem=Dërszewskô |céch=POL Tczew COA.svg |fana=POL Tczew flag.svg |karta=POL Tczew map.svg |wòjewództwò=Pòmòrzczé |kréz=Dërszewsczi |grodzki= |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Mirosław Pobłocki |adres_um=plac Piłsudskiego 1 |kod_poczt_um=83-110 |tel_um=531-31-22 |fax_um=531-34-52 |mail_um=info@um.tczew.pl |wiéchrzëzna=22,26 |stopniN=54 |minutN=06 |stopniE=18 |minutE=43 |wysokość=do 25 |rok=2004 |lëdztwò=60 128 |gęstość=2733 |aglomeracja= |czerënkòwi numer=(+48) 58 |pòcztowi kòd=83-100 do 83-110 |registracëjné tôfle=GTC |TERYT= |SIMC= |www=http://www.tczew.pl |commons=Tczew |gwôsné miono=Tczew }} '''Dërszewò''' (abò téż: '''Tczewò''', {{jãz.|pl}} ''Tczew'', {{jãz.|de}} ''Dirschau'') – krézewi gard w pòrénkòwim dzélu [[Pòmòrzczé Wòjewództwò|Pòmòrzczégò Wòjewództwa]], nad rzéką [[Wisła|Wisłą]]. Dërszewò je nôwikszim gardã [[Kòcéwskô|Kòcéwsczi]]. == Miona gardu w zdrojach == Pierszô zmiónka ò Dërszewie w znónëch nama zdrojach pòchôdô z [[1198]] rokù, czej w dokùmańce wëstawionym przez ksyżëca [[Grzëmisłôw]]a pòjawiô sã miono ''Trsow''.<br> Jinsze miona gardu we zdrojach to téż: ''Dersowe'' 1252; ''Dirszowe'' 1255; ''Dersow'' 1256; ''Dersoue'' 1256 (fals.); ''Dersouiensi'' (adj.) 1256 ; ''Dirssowe'', ''Dyrssowe'' 1252 (kòpijô falsyfikatu); ''Dyrsowe'' 1252, kòpijô); ''Dersowe'' ; ''Dersoviensis''; ''Trssew'' 1263; ''Dyrsow'' 1269, fals.); ''Dersov'' 1272; ''Tressev'' 1277; ''Dirssovia'' 1282; ''Tresev'' 1284, kòpijô); ''Tresw'' 1284, kòpijô); ''Tersew'' 1286; ''Derszew'' 1284, kòpijô); ''Trsew'' 1288; ''Dersouia'' 1289; ''Thsczow sive Derschaw'' 1289, kòpijô Długosza z XV w.); ''Trsev'' 1290; ''Trscew'' 1290; ''Trcsev'' 1293; ''Dersouie'' 1294; ''Dersow'' 1295, kòpijô) ; ''Tersew'' 1295 ; ''Trsew'' 1295; ''Dirsouia'' 1299; ''Derschow'' 1301, kòpijô); ''Therssouiensi'' (adj.) 1301, kòpijô) ; ''Dirschouiensi'' (adj.) 1304, kòpijô); ''Dersoaua'' 1305; ''Dersovia'' 1305; ''Trsov'' 1308, kòpijô); ''Dirsovia'' 1309; ''Dersowe'' 1309; ''Dirsovie'' 1309; ''Dirsovie'' 1312, kòpijô); ''Trschow'' 1320, kòpijô); ''Trschovia''; ''Derschowia'' 1321, kòpijô z 1411 r.); ''Tirsovia'' 1323; ''Dirsow'' 1330; ''Dirsaw'' 1332, kòpijô XV w.); ''Dersow'' 1334, kòpijô); ''Darsowiensium'' 1335; ''Dirssaw'', ''Dyrsoviensi'' 1335, kòpijô XVIII w.); ''Dirsavie'' 1338, kòpijô); ''Tarszoviensis'' 1339; ''Tharsoviensi'' 1339; ''Dyrsoviam'' 1342; ''Dirschaw'' 1347 ; ''Dirsoviensis'' (adj.) 1358 ; ''Dirssow'' 1376 ; ''Dirssow'' 1393; ''Dirsaw'' 1394; ''Dirssow'' 1399; ''Dirsow'' 1399; ''Dyrsow'' 1399; ''dirsow'' 1400; ''Dirssaw'' 1400 ; ''Dirsaw'' 1407; ''Dirsowisschen wege'' 1407; ''Dirssawschen'' 1411; ''Dirschaw'' 1411; ''Dyrsschaw'' 1411; ''Dirsschaw'' 1412; ''Dirszaw'' 1413; ''Dirschaw'' 1415; ''Dyrssaw'' 1415; ''Dirsawe'' 1416; ''Dirschow'' 1418; ''Dirschaw'' 1420; ''Dirszow'' 1437; ''Dirschawsch'' (adj.) 1440; ''Derschaw'' 1456; ''Derschowa'' 1474; ''Thszczow'' kòl 1475, ''Thszczoviensis'' (adj.) (kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Tsczow'' kòl 1475; ''Derschawa'' 1484; ''Derschaua'' 1502; ''Derssaua'' 1502; ''Derszaw'' 1504; ''Derschova'' 1504; ''Derschewa'' 1504; ''Derszawa'' 1532; ''Derschovia'' 1534; ''Dirssow'' 1534 ; ''Dirssow'' 1565, ''Dirszow'' 1565 ; ''od Tczewa'' 1565; ''Dirschaw'' 1570; ''Czewo'' 1583; ''Czczewensis'' (adj.); ''Tczow'' 1664; ''Tczewo'' 1682; ''Tczew'' 1683; ''Dirchau'' 1783; ''Dirschau'' 1790; ''Tczew'', ''Dirschau'' 1879; ''Tczew'', ''Dirschau'' 1892; ''Tczew'' 1925, ''Dirschau'' 1925, ''Tczewo'' (Cenôwa). == Partnerzczé gardë == * [[Witten]] ([[Miemieckô]]) * [[Werder/Havel]] ([[Miemieckô]]) * [[Lev Hasharon]] ([[Jizraél]]) * [[Birżai]] ([[Lëtewskô]]) * [[Kursk (gard)|Kursk]] ([[Ruskô]]) * [[Barking]] i [[Dagenham]] ([[Wiôlgô Britaniô]]) * [[Nowi Dãb]] ([[Pòlskô]] – [[Zôpadnô Pòmòrskô]]) * [[Beauvais]] ([[Frańcëskô]]) == Znóny lëdze z Dërszewa == * [[Aleksander Skultet]] ([[1485]] – [[1564]]) * [[Johann Reinhold Forster]] ([[22 rujana]] [[1729]] – [[9 gòdnika]] [[1798]]) * [[Alfred Eisenstaedt]] ([[6 gòdnika]] [[1898]] – [[24 zélnika]] [[1995]]) – fòtografa * [[Włodzimierz Łajming]] ([[1933]]) * [[Grzegorz Kołodko]] ([[28 stëcznika]] [[1949]]) – ekònomista, pòlitik * [[Władysław Młyński]] – ksądz * [[Grzegorz Ciechowski]] ([[29 zélnika]] [[1957]] – [[22 gòdnika]] [[2001]]) – mùzyk == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Kòcéwskô]] [[Kategòrëjô:Dërszewsczi kréz]] ft6c3xs9j86aq8kzrex39bigtsh82lw 0 2655 216737 212990 2026-10-06T22:12:53Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216737 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|mały|220px|Pierszô starna Diderotowi encyklopedii z [[1751]] rokù]] '''Encyklopediô''' je [[kòmpendium]] wiedzbë, spisónym w hasłach ùpòrządkòwónëch [[Alfabét|alfabétno]], rzadzy wedle témów. Pòchwôt pòchôdô òd [[Stôrogrecczi jãzëk|grecczich]] słów: ἐγκύκλιος παιδεία ''(engkuklios paideia)'', jaczé dosłowno znaczą "zaòkrãglonô, całownô edukacjô". Pierszą wiôlgą mòderną, òglową encyklopedią bëła frańcëskô ''[[Encyclopédie]]'', skùńczonô w [[1772]] rokù. Ji editorama bëlë pisôrz ë filozófa [[Denis Diderot]] ôs jegò wespółrobòtnicë. Aktualno nôwikszą [[drëk|drëkòwóną]] encyklopedią je [[Wiôlgô Britaniô|brickô]] ''[[Encyclopædia Britannica]]'' z 32 tomama ë wicy jak 65.000 artiklów. W swiece [[Miemiecczi jãzëk|miemieckòjãzëkòwim]] baro achtnionô je encyklopediô wëdôwiznë [[Brockhaus]]. Wedle wielënë artiklów nôwikszą encyklopedią swiata je elektronicznô, [[Anielsczi jãzëk|anielskòjãzëkòwô]] [http://en.wikipedia.org Wikipedia] z wicy jak 725.000 artiklów, chtërnô równak w ùprocëmnienim do tradicëjnëch encyklopediów je tzw. wòlną encyklopedią ë mòże bëc editowónô przez kòżdégò. Hewòtny artikel je téż dzélã encyklopedii, w tim przëtrôfkù [[Przédnô starna|kaszëbsczi Wikipediji]]. == Historiô == Czãsto przińmùje sã, że ùdba ksãdżi skłôdającô sã z alfabétowi ułożonô lëstë artiklów razã z wëczerpny wëjasnienienié jich znaczënkù pòchòdzë òd [[John Harris|Johna Harrisa]], chtërny w 1704 rokù òpùblikòwôł swój ''Lexicon technicum'', co prôwda terminu ''encyklopediô'' w znaczënkù „całownota wiadë” pierszi rôz ùżił gò w 1532 rokù [[François Rabelais]]. W titlu dzeła słowò ''encyklopediô'' pòjawiło sã w 1559 r. w robòce chòrwacczégò hùmanistë Pavao Skalicia (''Encyclopaediae seu orbis disciplinarum tam sacrarum quam profanarum epistemon''). Robòtë ò charakterze encyklopedicznym pòjawiłë sã ju dwa tësące lat temù ë pòstôwałë w dalszich wiekach: * [[Mark Terencjusz Warron]] – ''Disciplinarum libri IX'' (kòle 50 r. p.n.e.) * [[Pliniusz Starszi]] – ''Naturalnô historiô (Historia naturalis)'' (I w.) * ''Cesarsczi panorama'' (皇覽 ''Huanglan'') (Chinë, kòle 220 r.) * Nonius Marcellus – ''De compendiosa doctrina'' (pierszô pòłowa IV w.) * [[Marcjanus Kapella]] – ''De nuptiis Philologiae et Mercuri'' (midzë 410 a 439 r.) * [[Izidór z Sewilli]] – ''Etymologiarum seu originum libri XX'' (pòczątk VII w.) * [[Al-Dżahiz]] – ''Ksãga zwierząt (Kitab al-chajwan)'' (arabsczé kraje, IX w.) * ''Semadewa'' (Indie, XII w.) * ''Hemadri'' (Indie, XIII w.) * [[Wincenty z Beauvais]] – ''Wiãkszé'' ''zdrzadło (Speculum maius)'', XIII w. * [[Brunetto Latini]] – ''Skarbc wiedzë (Li livres dou Tresor)'', XIII w. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Encyklopedie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Encyklopedie| ]] 0bbk36hdg2dxtmotqdo5e4adgnki9tg 0 2669 216692 214947 2026-10-06T15:10:43Z Terrus38 14026 216692 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Chònice |rodzôcz=Chònic |adjektiw_mask=chònicczi |adjektiw_fem=chònickô |céch=POL_Chojnice_COA.svg |fana=POL Chojnice flag.svg |karta=Chojnice_location_map.png |wòjewództwò=Pòmòrsczé |kréz=chònicczi |grodzki= |rodzaj_gminy=gardnô -wieskô |gmina= |miejska= |bùrméster= |adres_um= |kod_poczt_um= |tel_um= |fax_um= |mail_um= |wiéchrzëzna= |stopniN= |minutN= |stopniE= |minutE= |wysokość= |rok=2016 |lëdztwò= |gęstość= |aglomeracja= |czerënkòwi numer=(+48) |pòcztowi kòd= |registracëjné tôfle= |TERYT= |SIMC= |gwôsné miono=Chojnice }} '''Chònice''' ({{jãz.|pl}} ''Chojnice'', {{jãz.|de}} ''Konitz'') – [[Chònicczi kréz|krézewi gard]] w pôłniowim dzélu [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], pòłożony w [[Tëchòlsczé Bòrë|Tëchòlsczich Bòrach]]. Tu je [[Amatorsczi Kaszëbsczi Téater]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Chojnice Fontanna.jpg|Chònickô [[fòntana]] Òbrôzk:Poland_Chojnice_-_town_hall.jpg|Chònicczi rénk Òbrôzk:Konitz 1572.JPG|Chònice </gallery> == Historiô == * 1275 – z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò Chònicach * XIV wiek – miesczé prawa == Partnersczé gardë == * [[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] [[Waalwijk]] – [[Niderlandë]] == Bùtnowé lënczi == {{Òficjalnô starna}} * [https://web.archive.org/web/20171102101814/http://www.miasto.chojnice.pl/ Downô òficjalnô starna gardu] {{Commons}} * https://chojniczanin.pl/bezplatna-gazeta/ * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/617 Chojnice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]] g4kdoz1kr7znswhnkd9qvsa4n1xfr30 0 2930 216763 210669 2026-10-06T22:13:56Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216763 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Porter zywiec.jpg|mały|]] '''Piwò''' (arch. ''bërsz'') to [[alkòholowi napitk]] ò nisczi zamkłoscë [[alkòhol]]u (zwiksza do 6%), zwëskóny bez [[destilacëjô|destilacjã]] òb [[alkòholowô fermentacëjô|alkòholową fermentacjã]] piwną [[soczëzna|soczëznie]], chtërna je dostónô ze [[zbòżé|zbòżégò]] (nòbarzi [[jãczmiéń|jãczmienia]]). == Historiô == Wszëtczé zbòża, chtërné mają w se cëczer mògą pòddac sã ùrmòwi fermentacëje dzãka dzëczim młodzóm w lëfce. Wic czej znóné bëłë ju zbòża, piwò mògło samòstójno pòwstac w rozmajitëch kùlturach na swiece. Nôstarszé szlache browarzeniô mają nie przëmiérzającë sétme tësąców lat, co je wiedzec z chemicznëch testów dôwnëch grónków z dzysdniowégò môlu Jiranu. Antropòloga Alan Eamesje dbë, że "piwò bëło ną mòcą, chtërna naczerowa plemiã Nomadów do żëcô we wsach..." Je wiedzec, że w kraju Sumerów, Mezopòtamie, chtëren béł midzë Tigrisã a Eùfratã, warzëlë nen napitk, le nie je wiedzec na jaczi spòsób Sumerowie ùsadzële receptë. Sumerowie baro wenerowale piwò. Przódëczasny tekst, znóny jakno "Himn do Nikasi" (Nikasi béła bóżëną piwa) mô w se receptã na wërobk negò napitkù. :Ninkasi, të jes tą, chtërna piecze ''bappir'' w wiôldżim piekarkã, :Wkłôda w szëkù górë łëzganych zôren, :Të jes tą, chtërna mòkrzë malc ùstôwiony na zemi... :Të jest tą, chtërna trzëma w rãkach baro słodkã soczëznã... :Ninkasi, të jes tą, chtërna wëlewa przefiltrowane piwò z browarni bùte, :To je [jakno] nacercé Tigrisu ë Eùfratu. Z niegò wiéme, że to nôstarszé piwò zwëskiwóné bëło z chleba fermeńtowónégò w wòdze. Wic mòże bëc, że no piwò szlachòwało barżi za chlébòwim kwasã. Czej krôj Sumerów ùpôdł, jich spòsobiôrzë, Babilończicë, rozwinelë warzenié piwa. W epòpeje "Gilgamesz", czëtómë, że ''Enkidu'', primitiwny stwór, półczłowiek-półzwiérz, pò wëpicém sétmë grónuszków piwa stôł sã człowiekã. Babilończicë rozmielë warzëc 20 zortów piwa. Wëwòżelë je nawetka do Egiptu. Babilońsczi król Hammùrabi, w swòji zbérnice praw miôł téż ùstawë tikające sã piwa. Midzë jinszima, jegò pòddóny mielë do wëpicégò wedle sztatusu, òd 2 do 5 litròw negò napitkù òb dzéń ë piwòwarë mielë nakôzóne, żëbë nie falszowac piwa (np. nié dolewac do niegò wòdë). Białczi piłë piwò z miodã czë jinszima lëbiodczima (daktëlama czë miodnyma jagòdama). Technologiã prodùkòwaniô piwa rozwijalë téż Egipcjanowie, chtërny naczãle rozmajitima dodôwkama pòprôwiac jegò szmakã. Piwò bëło dlô nich na tëli wôżné, że ùsadzële apartną heroglifã na jegò òznaczenié. Rzëmianowie ë Grekòwie są znóny colemało z robieniô wina. Leno òni téż, nigle wino sã nié rozkòscerzëło, pilë piwò. W Rzimsczim Jimperium piwò bëło wszãdze tam, dze bëłë jiwrë w dostanim wina. Równak Rzëmianowie trzimële je za napitk barbarzińców. Wiele nôrodów robiło swòje piwò. Ò rozlubianiu sã Germanów do negò napitkù pisze, z gwësnym lëchim wseczëcim, Tacët (Germania 23,1: ''potui humor ex hordeo aut frumento, in quandam similitudinem vini corruptus'', co nie przëmiérzającë òznôcza "do picégò mają sczënioną z jiczmã czë pszenicã, skażonã ceklënã, chtërna ùdaje wino"). Dzysdniowi Miemce znają piwò òb nômni 800 rokù przed nają erą. Samòbëtno, techologijô wërobkù piwa pòwstała téż na jinszëch kòntinentach. W Americe òd òkolim IX stalata p.n.e. robi sã m.jn. kùkùridzane piwò ''chibche'', chtërne brało sã ze zwëkòwi fermentacëji kùkùridzanej soczëznë z dodôwkã ptialinë. Napitk nen miôł wiôldżą rolã na nordze Eùropë. Fińskô pòéma ''Kalewala'' pòswiãcô jemù jaż 400 réżków, czej stwòrzeniu swiata blós ò połowã mni. W nordicczim epòse ''Edda'' je mòżna przeczëtac, że wino to je napitk nieùmiérnych bògów a piwò słëchającë je do swiata smiertelnych. W przódeczasnym swiece warzniém piwa zajëmiwałe sã białczi. W prawach wielu nôrodów bëło, że statczi do warzeniégò piwa nôleżą do białków. Stojizna na naczãła sã zmieniwac w strzédnych stalatach, czej warzeniém zajãłe sã klôsztornicë. Do swòji biédni, òsoblëwi w pòsce, dietë brëkòwale òni lubnegò w szmakù, ful bògatégò w witaminë ë mineralne dzélëczi napitkù. Prawa tikające sã pòstu nié tikałe piwa, tedë òno mògło bëc pite òb całi rok. W niechtërnëch klôsztorach klôsztornikom przëpôdało nawetka 5 litrów negò napitkù òb dzéń. Z czasã klôsztorë robilë wiãcy piwa niż gò brëkòwelë, tedë naczãlë je przedôwac. Ùlepszalë przë tim technologijã ë ùsadzalë nowe receptë. Niechtërne klôsztorë dzãka warzeniu piwa zebrałë zacht wiôldżi kapitał. == Zortë dzysdniowégò piwa == === Piwa wiérzchni fermentacëji === [[Òbrôzk:Real Ale 2004-05-09 cropped.jpg|150px|mały|Piwò zortu [[ale]] ]] * [[stout]] - cemne, bez mała czôrnë piwò, chtërne je zwëskóne ze scëkrzënégò [[malc]]u z dôdówkã pszenicznégò malcu, ò cãżczim, słodkò-gòrzczim szmakù. Nôsłôwniészim piwem negò zortu je [[Guinness]]. * [[ale]] - cemnobrune abò jasnobrune piwa zwëskóne z kaszpùtu (miészónczi) strzédnégò ë scëkrzënégò malcu, ò szmakach ód gòrzczégò do słodkòwégò. * [[bitter]] - szlach piwa ale ò cemnojantarowi farwe ë gòrzczim a bez słodczégò szmakù, je zwëkòwi piwã w [[Angliô|angelsczich]] pùbach. * [[porter]] - zwëkòwi kaszpùt piw ''ale'', ''bittera'' ë ''stouta'' z dôdówkã [[szpirtus]]u ë przëprawë. * [[piwò trapistów]] - klôsztorne piwò, zwëskòne z cemnegò malcu, baro mòcno chmielóne. Terô warzone blós w piãcu browarniach w [[Belgijô|Beldżji]] ë jedny w [[Holandijô|Holandji]]. * [[czerwòne piwò]] - widzałë piwò w Beldżji, [[Australëjô|Australëji]] ë [[Frańcëjô|Frańcëji]], letkò słodczé piwò z niescëkrzënégò malcu le zwëskóne metodama wiérzchni fermentacëji. * [[weizen]] - jasne, mòckò szëmùjące piwò, përznã chmielóne, pôch bananowò-granôtczi. Mô przenômni 50% pszenégò malcu, pòchodzi z [[Bawarskô]]. Jegò przedstôwcë to: Paulaner, Franziskaner, Schneider === Piwa niżny fermentacëji === * [[pilsner]] (pils) - zwëkòwe piwò, zwëskóne z jiczmòwégò malcu, chmélu, wòdë ë młodze. Pilsner to gòrzczé piwò ò jasnojantarowé farwë, szmaka òstrô a pòznôwnô. Miôno pòchodzi òd gardu w [[Czeskô]], [[Pilzno]]. Gwësny przëkłôd to [[Pilsner Urquell]] (Plzensky Prazdroj). * [[lager]] - piwò zwëskone tak jak pilsner, leno z dôdówkã cëkru ë czasã pszenégò ë kùkùridzowégò malcu. Gwësny przëkłôd to amerikańsczi [[Budweiser]]. * [[Ice lager]] - piwò fermentowane ë filtrowane w baro môłich temperaturach z môłim dôdówkã chmélu. Piwò baro przezérne, chtërne trzëmac mòżna w biôłich sklónkach. Piwa te sã bez mała bez szmaka. Baro widzałë w [[USA]] ë [[Meksyk|Meksykù]]. Gwësny przëkłôd to [[Corona]] ë [[Ice Bud]]. === Piwa ùrmòwi fermentacëji === * [[lambic]] * [[gueuze]] * [[faro]] * [[kriek]] === Warzenié dzysdniowégò piwa === Dzysdniowò warzenie piwa òdbiwô sã w apartnych ùstôwach - [[browarniô|browaniach]]. Mòżna téż warzec piwo domôwama spòsobama (domôce browarzenie). Na proces robieniô piwa skłôda sã: * produkcëjô malcu, * przësztelowanié soczëznë, * fermentacë soczëznë, * léganié piwa, * filtracjëjô, * òbcëg pòszëkòwanégò piwa == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pitczi]] sczaxeyrvsxn1pfrx8eljvqmfr9f3ic 0 2996 216764 212365 2026-10-06T22:13:57Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216764 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Timber frame.jpg|mały|Balkòwi srąb, fardich do wëfùlowaniô]] '''Wiãzarka''' je ôrtã architektoniczny kònstrukcëji w jaczi drzewiané balczi zagwësniwają srąb (szkelet) bùdinkù. Drzewiany srąb je wëfùlowëwóny mùrã z cegłów, glëniano-słomianym abò gliniano-strzënowim, przë czim balczi òstôwają na wiéchrzù ë mògą bëc dekòracëjnym elemeńtã. Wiãzarka bëła baro pòpùlarną metodą bùdowaniégò òd póznégò [[strzédnowiek|strzédnowiekù]] do [[XiX stolaté|XIX stolatô]], przede wszëtczim w krôjach Nordowi Eùropë: w [[Angliô|Anielsce]], [[Dëńskô|Dëńsce]], [[Miemieckô|Miemiecce]], [[Francëskô|Francësce]], [[Pòmòrskô|Pòmòrsce]] a nawetka we [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] czë [[Szląsk|Szląskù]]. Zwëskã z wiãzarkòwi kònstrukcëji je relatiwno dobré trzëmanié cepła bënë bùdinkù. Wiãzarkòwô architektura je téż ùznôwónô przez wiele lëdzy za baro esteticzną. Felą je pòdajnosc balków na gnicé, zato procëmno do pòpùlarnégò pòzdrzatkù, dobrze zaprojektowóny wiãzarkòwi bùdink nie je barżi pòdajny na zapôlenié jak kònstrukcëje jinëch ôrtów. == Galeriô – Przëmiarë wiązarkòwi bùdowiznë == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg|[[Gduńsk]], spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]] Òbrôzk:Telowo_1.jpg|Kòscół w [[Tëłowò|Tëłowie]] Òbrôzk:Sjónowò_-_kòscół.JPG|Kòscół – Sanktuarium Kaszëbsczi Królewi w [[Sjónowò|Sjónowie]] Òbrôzk:Heppenheim_Rathaus.jpg|Rôtësz w [[Heppenheim]], [[Hesë]] Òbrôzk:Hann muenden 002.jpg|[[Hann. Münden]] w [[Dólné Saksë|Dólnëch Saksach]] Òbrôzk:Freudenberg Alter Flecken.jpg|[[Freudenberg]], [[Westfale]] Òbrôzk:Denmark-odense-fynske landsby-house.jpg|Mùzeùm w [[Odense]], [[Dëńskô]] Òbrôzk:Colmar Altstadt.jpg|Stôri gard w [[Colmar]], [[Alzacëjô]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Sysełka]] * [[Zwònica]] * [[Ùstrzecha]] == Lëteratura == * [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, Gdańsk 1994, tom I, s. 333. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] at664j8z3cd7ugm5nousipjyvs49q4y 0 3096 216698 212106 2026-10-06T16:42:54Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Restaùracjô Meiji]] 216698 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |miono=Japóńskô |gwôsné miono=日本国 |fana=Flag of Japan.svg |herb=Imperial Seal of Japan.svg |miono-genitiw=Japóńsczi |himn=[[Himn Japóńsczi|Kimi ga yo]]<br>(Panowanié Jegò Czezersczi Mòscë) <center>[[Òbrôzk:Kimi ga Yo instrumental.ogg]]</center> |na karce=Japan-location-cia.png |jãzëk=[[Japóńsczi jãzëk|japóńsczi]] |stolëca=Tokijo |fòrma państwa=kònstitucëjnô mònarchijô |Mònarcha=[[Naruhito]] |Premiéra=Sanae Takaichi |wiéchrzëzna=377 975 |procent-wòdë=1,4 |rok=2020 |lëdztwò=126 226 568 |dëtk=jen |kòd dëtka=JPY |czasowô cona=+9 |kòd=JP |Internet=.jp |aùtowi kòd=J |telefón=+81 }} '''Japóńskô''' (日本 – Nihon abò Nippon; 日本国 – Nihon-koku abò Nippon-koku) je państwò w [[Westrzédnô Azjô|Westrzédni Azji]], w òstrowinie [[Japóńsczé Òstrowë|Japóńsczich Òstrowòw]], z chtërnëch nôwiksze są: [[Honshū]], [[Hokkaidō]], [[Kyūshū]] ë [[Shikoku]]. Z miészich òstrowów nót je wëmienic téż [[Okinawa|Okinawã]]. == Miona Japóńsczi == Słowò ''Japóńskô'' pisane znakama [[kanji]] (日本) mô dwa òdczëtania: Nihon (にほん) ë Nippon (にっぽん). Pierszé je brëkòwany w codniowim jãzëkù, drëdżé – w òficjalnëch stojiznach. Znaczi ne dolmaczë sã jakno: Kraj Wschodzącégò Słuńca (日 – [[słuńce]]; 本 – kòrzéń; pòchòdzenié). Òpisënk nen pòchòdzy z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chin]] ë tika sã geògrafnégò pòłożeniô Japóńsczi wedle kòntinentowi [[Azjô|Azji]]: Chińczikom zda sã, że słuńce co dzéń przëchòdzi z Japóńsczich Òstrowów. Przédnym mionem Japònsczi, jesz przed łaczbą z Chinami, nadaną òb môlowé lëdztwò bëło ''Yamato'' (大和). W Chinach zemie te w cządze [[Trzë Królestwa|Trzëch Królestw]] zwóne bëłë ''Wa'' (倭). Przed [[1946]] r. òficjalnym mionã Japóńsczi bëło ''Dai Nippon Teikoku'' (大日本帝国 – Czezerstwò Wiôldżi Japóńsczi). Miono ne je zwëczajno ùżiwôny na òpisënk japóńsczégò państwa w cządze òd [[Restaùracjô Meiji|Restaùracje Meiji]] (明治維新, Meiji-ishin) do kùńca wòjnë na Pacyfikù, ale òficjalnô miona negò brëkòwac zaczële w [[1936]] r. Òd 1946 òficjalnym japóńsczim mionã kraju je ''Nippon-koku'' abò ''Nihon-koku'' (日本国), co dosłownié òznôczô Japóńsczé Państwò (国 – kraj, państwò). W eùropejsczich jãzëkach miono ''Japóńskô'' zjôwiô sã dzãka wanożnikòwi [[Marco Polo]], chtëren zapisał wëmòwã mandarińsczégò òpisënkù tich zem: ''Ciapangu''. Równak dzysdniowe miono Japóńsczi je mést z kantońsczégò ''Jatbun''. W malajsczim jãzëkù nen kantońsczi òpisënk przëbrôł sztôłt ''Japang'' ë tak òstał zaimpòrtowóny do [[Eùropa|Eùropë]] òb pòrtugalsczich kùpców. W [[1577]] r. piérszi rôz napisano ne słowo jakno ''Giapan''. == Pòlitika == Japóńskô je kònstitucjową mònarszëją. Nôwëższim òrganã ùstôwcowi władzë je dwajizbòwi parlament (国会 – Kokkai, dokładno: Nôrodni Zgromadzenié), w chtërnym je Ùstôw Reprezentantów (衆議院 – Shūgi-in, niszi ùstôw) ë Ùstôw Rôdców (参議院 – Sangi-in, wëższi ùstôw). W niższim ùstôwie je 480 lëdzy, a jich kadencëjô déruje 4 lata, a w wëższim 242 lëdzy welowónych na 6 lat. Welacëje są òglowe ë krëjamne. == Òbaczë téż == * [[Restaùracjô Meiji]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Japóńskô| ]] mpukp6ow4s1y2wjn5b2bullohe69pk9 0 3160 216765 212773 2026-10-06T22:13:57Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216765 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczny ôrt infobox}} '''Rockabilly''' – je wczasną fòrmą [[Rock 'n' Roll]]a. Nen sztél pòwstôł w pòłowie [[1950|50-tëch]] lat, pò tim jak młodi mùzykańcë z pôłniowëch stónów [[USA|Nordowi Americzi]] naczãlë na swój ôrt interpretowac na znónëch se instrumentach czôrnegò [[Rhythm and Blues|Rhythm & Bluesa]]. Wëszłé je z tegò sparłączenié różnëch sztélów, w tim: [[Blues]]a, [[Hillbilly]], [[Boogie]], [[Bluegrass]]u ë [[Country]]. Na zôczątkù mùzyka na nie miała swòjegò jednegò miona, bëła klasyfikòwónô pòd [[Pop]], [[Country]] czë tëż [[Rhythm and Blues]] ë nie wëszła za grańce pôłniowëch stónów. Kòl [[1956]] rokù niechtërni mùzykancë pòdjãlë sã próbë wińdzëniô za te ë ò òderwanié sparłączeniô tegò sztélu mùzyczi z gbùrzeniém. Miono Rockabilly zaczãło sã pòmalińkù przëjimac, chòc zamëkało òno w se kąsk samòironiczny wëzwãk – sparłączënié z [[Hillbilly]] pòdsztëchiwôło prowicjonalné ë gbùrsczégò pòchòdzeniô tegò sztélu. Wikszô pòpùlarnota Rockabilly przëszła w [[1980|80-tëch]] latcha razã ze swegò ôrtu òdrodzeniém. Do dzysô dô na całim siwece wile môlëch kùlturów Rockabilly, òd [[Eùropa|Eùropë]] — tuwò nôwikszô je gwës w [[Angliô|Anielsce]] — pò [[Azjô]], a tuwò òsoblëwié w [[Japóńskô|Japóńsce]]. == Karna Rockabilly == {{Kòlumnë |em=20 |1= * [[Hasil Adkins]] * [[Ace Andres]] and * [[The X-15s]] * [[Belmont Playboys]] * [[Big Sandy and the Fly-Rite Boys]] * [[Dion]] * [[Blacktop Rockets]] * [[Buddy Holly]] * [[Br5-49]] * [[Cacti Widders]] * [[Cari Lee and the Saddle-ites]] * [[Cave Catt Sammy]] * [[Cigar Store Indians]] * [[Charlie Feathers]] * [[Chuck Berry]] * [[Dagmar and the Seductones]] * [[David Vanian and the Phantom Chords]] * [[Dead Man's Hand]] * [[Deke Dickerson]] * [[Dragstrip 77]] * [[The Dempseys]] * [[Eddie Clendening]] * [[Frantic Flattops]] * [[High Noon]] * [[Hillbilly Hellcats]] * [[Hillbilly Moon Explosion]] * [[Hot Rod Lincoln]] * [[Jack Knife and the Sharps]] * [[Johnny Knox and High Test]] * [[Johnny Mercury]] * [[Josie Kreuzer]] * [[Kim Lenz]] * [[Lee Rocker]] * [[Mad Sin]] * [[Marti Brom]] * [[The Raging Teens]] * [[Reverend Elvis & Undead Syncopators]] * [[Rocket 350]] * [[Rusty and the Dragstrip Trio]] * [[Sasquatch & The Sick-A-Billys]] * [[Social Distortion]] * [[Sonoramic Commando]] * [[The Caravans]] * [[The Memphis Morticians]] * [[The Living End]] * [[The Mighty 18 Wheeler]] * [[The Pistoleers]] * [[The Tremors]] * [[Reverend Horton Heat|The Reverend Horton Heat]] * [[The Stray Cats]] * [[This Train]] * [[Three Bad Jacks]] * [[Turbopotamos]] * [[The Young Werewolves]] * [[Thirteen Stars]] * [[Th' Legendary Shack Shakers]] * [[Wayne "The Train" Hancock]] }} == Òbaczë téż == * [[Mùzyka]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockabilly| ]] ryors091wu2vdw1wfh818cm4jqslenf 0 3161 216738 213420 2026-10-06T22:12:59Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216738 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:SHARP logo.svg|mały|Logòtip]] '''SHARP''' ({{jãz.|en}} '''S'''kin'''H'''eads '''A'''gainst '''R'''acial '''P'''rejudice – ''Skinheadowie Procëm Rasëznowim Ùrëchlenim'') je dzélã [[subkùltura|subkùlturë]] [[Skinhead|skinheadów]], jaczi pòwstôł je w [[1987]] rokù w [[New York|Nowim Jorkù]] z [[Rasëzna|antirasëzmòwëch]] òrganizacëji. Karno SHARP rozwinãło sã z czasã do lózëch midzënôrodówków z partama w wiele krôjach, w tim [[Eùropa|eùropejsczich]]. Na zôczątkù w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanijë]], pùzdni w [[Miemieckô|Miemcach]] ë [[Pòrtugalskô|Pòrtugalijë]]. Skinheadów SHARP parłączą deje artirasëzmòwé, mają òni starã ò to, bë sã klôrowno dëstansowac nazëstowsczëch karnów. "''Niżóden Skinheada ni mòże bëc rasëstą, bò bë mùszôł zatrzéc swòje czôrné darzénié''" – Roddy Moreno, nôlëżnik skinhead [[Punk|punk rockòwégò]] karna ''[[The Oppressed]]'' z [[Walijskô|Walëji]], zwóny tribùnã rësznotë SHARP. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.freewebs.com/sthlmsharp/ Rësznota SHARP w [[Sztokholm|Sztokhòlmie]]] * [http://www.angelfire.com/yt/sharptor/ Rësznota SHARP w [[Toronto]], [[Kanada]]] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spòlëzna]] ckddbg3tl2j0xsl3ww3rsy6cvv6ha6i 0 3164 216751 199394 2026-10-06T22:13:17Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216751 wikitext text/x-wiki '''Oi!, street punk''' (dosłowno: ''darżëcowi punk'') – pòdgatunk w mùzyce [[punk]], chtëren mô zaczątk w [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britaniji]] pòd kùńc lat 70. XX s. Je to téż òpisënk młodzéżowi subkùlturë z ną muzyką sparłãczony, rzeszący narôzkù [[punk|pùnków]] ë [[skinhead|skinheadów]]. Oi! sformòwôł sã jakno ôrt procëmnotë do artistnëch doswiôdczënków dzélu punkowich karnów, a téż zbyt wiôldżi pòliticzni sztarturë jinëch. W ùdbie miôł pòdtrzëmòwac prosti, "darżëcowi" kòrzénie punkrocka ë skôzac na wëcmaniznã ti subkùlturë z wiôlgòmiastowima robòtnikama, z chtërnëch sã wëprowadzëlë. Zrzësz ną pòdczorchiwało same miono ''street punk'', wëpiarti pùzdni przez ''Oi!'' To drudżé w robòtniczi gwarze òznôczo cos niespòdzajnegò, a téż pòzdrówk. Pierszi raz brëkòwôł gò mùzyczny gazétnik [[Garry Bushell]] we wczasnych latach 80 XX s., pòdskôcóny sztëczkã karna [[The Cockney Rejects]]: "Oi! Oi! Oi!". == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.Zadiel.de Oriental] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Punk]] oofdc2uu8gio76ugzzbccfykhzs0l1h 0 3174 216725 213497 2026-10-06T22:05:14Z Iketsi 3254 „Néderlandzkô”→„Niderlandë” 216725 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = République française |miono = Francëskô Repùblika |miono-genitiw = Francësczi |fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg |herb = Armoiries_république_française.svg |na karce = EU-France (without inset).svg |mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò) |himn = La Marseillaise<br>(Marsëliankô) [[Òbrôzk:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]</center> |jãzëk = [[Francësczi jãzëk|francësczi]] |stolëca = [[Pariz]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 547.026 |lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)], worldometers.info.</ref> |rok = 2026 |dëtk = [[Eùro]] |kòd dëtka = EUR, € |czasowô cona = +0 |swiãto = [[14 lëpińca]] |kòd = FR, FRA |Internet = .fr |telefón = +345 |Prezydeńt=Emmanuel Macron |Premiéra=Sébastien Lecornu |aùtowi kòd=F |kònstitucjô=Kònstitucjô Francësczi}} '''Francjô, Francëskô Repùblika''' ({{jãz.|fr}} ''France, République française'') – państwò w zôpadny i pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], jaczé mô téż zamòrsczé teritoria na jinszëch kòntinentach. Grańczi z [[Belgijskô|Belgią]], [[Luksembùrg|Luksembùrgã]], [[Niemieckô|Niemiecką]], [[Szwajcariô|Szwajcarią]], [[Italskô|Italską]], [[Mònakò]], [[Andorra|Andorą]] i [[Szpańskô|Szpańską]]. Zamòrsczé teritoria grańczą z [[Brazylskô|Brazylią]], [[Surinam|Surinamã]] i [[Niderlandë|Néderlandzką]]. Kraj je sparłãczony z [[Wiôlgô Britanijô|Wiôlgą Britanią]] Eùrotunelã, jaczi je pòd kanałã La Manche. Francëskô Repùblika je semiprezydencką repùbliką, w jaczi wôżną rolã mô prezydent. Je piątim z nôlepi rozwiniãtëch krajów swiata i dzewiątim ze wzglãdu na warënczi żëcégò. W swòji kònstytucje narzeszô do [[Deklaracjô Praw Człowieka i Òbëwatela|Deklaracje Praw Człowieka i Òbëwatela]] z 1789 rokù<ref>[https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2015/10/Francja_pol_010711.pdf Konstytucja Republiki Francuskiej z dnia 4 października 1958 r.], biblioteka.sejm.gov.pl.</ref>. Francëskô je nôleżnikã i jednym z załóżców [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] i Òrganizacje Zjednónëch Narodów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:600x600 GMT France topo-R1.jpg|Topografiô Francji Òbrôzk:Carte de densité de population en France (2023).png|Gãstosc zalëdzeniô we Francji Òbrôzk:Cycling routes France 2019.png|Kòłowe turë we Francji Òbrôzk:Koppen-Geiger Map FRA present.svg|Klimat Francji w skalë Köppena </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francjô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] l28mqbicya1nb2y1v2p51isjnui2bbo 216739 216725 2026-10-06T22:13:00Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216739 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = République française |miono = Francëskô Repùblika |miono-genitiw = Francësczi |fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg |herb = Armoiries_république_française.svg |na karce = EU-France (without inset).svg |mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò) |himn = La Marseillaise<br>(Marsëliankô) [[Òbrôzk:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]</center> |jãzëk = [[Francësczi jãzëk|francësczi]] |stolëca = [[Pariz]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 547.026 |lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)], worldometers.info.</ref> |rok = 2026 |dëtk = [[Eùro]] |kòd dëtka = EUR, € |czasowô cona = +0 |swiãto = [[14 lëpińca]] |kòd = FR, FRA |Internet = .fr |telefón = +345 |Prezydeńt=Emmanuel Macron |Premiéra=Sébastien Lecornu |aùtowi kòd=F |kònstitucjô=Kònstitucjô Francësczi}} '''Francjô, Francëskô Repùblika''' ({{jãz.|fr}} ''France, République française'') – państwò w zôpadny i pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], jaczé mô téż zamòrsczé teritoria na jinszëch kòntinentach. Grańczi z [[Belgijskô|Belgią]], [[Luksembùrg|Luksembùrgã]], [[Niemieckô|Niemiecką]], [[Szwajcariô|Szwajcarią]], [[Italskô|Italską]], [[Mònakò]], [[Andorra|Andorą]] i [[Szpańskô|Szpańską]]. Zamòrsczé teritoria grańczą z [[Brazylskô|Brazylią]], [[Surinam|Surinamã]] i [[Niderlandë|Néderlandzką]]. Kraj je sparłãczony z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]] Eùrotunelã, jaczi je pòd kanałã La Manche. Francëskô Repùblika je semiprezydencką repùbliką, w jaczi wôżną rolã mô prezydent. Je piątim z nôlepi rozwiniãtëch krajów swiata i dzewiątim ze wzglãdu na warënczi żëcégò. W swòji kònstytucje narzeszô do [[Deklaracjô Praw Człowieka i Òbëwatela|Deklaracje Praw Człowieka i Òbëwatela]] z 1789 rokù<ref>[https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2015/10/Francja_pol_010711.pdf Konstytucja Republiki Francuskiej z dnia 4 października 1958 r.], biblioteka.sejm.gov.pl.</ref>. Francëskô je nôleżnikã i jednym z załóżców [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] i Òrganizacje Zjednónëch Narodów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:600x600 GMT France topo-R1.jpg|Topografiô Francji Òbrôzk:Carte de densité de population en France (2023).png|Gãstosc zalëdzeniô we Francji Òbrôzk:Cycling routes France 2019.png|Kòłowe turë we Francji Òbrôzk:Koppen-Geiger Map FRA present.svg|Klimat Francji w skalë Köppena </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francjô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] b6c9saflsg0xqyudzvwxxj0eev3f4u2 0 3189 216740 215739 2026-10-06T22:13:01Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216740 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò | gwôsné miono = Bundesrepublik Deutschland | miono = Federalnô Repùblika Niemiec | miono-genitiw = Miemiecczégò | fana = Flag of Germany.svg | herb = Coat of arms of Germany.svg | na karce = Germany_in_European_Union.svg | jãzëk = [[Niemiecczi jãzëk|niemiecczi]] | stolëca = [[Berlëno]] | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 357 050 | procent-wòdë = 2,42 | lëdztwò = 82 175 684 | rok = 2015 | dëtk = Eùro € | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +1 | swiãto = | himn = Das Lied der Deutschen (Piesń Niemców) <center>[[Òbrôzk:German national anthem performed by the US Navy Band.ogg]]</center> | kòd = DE | Internet = .de | telefón = +49 |Prezydeńt=Frank Walter Steinmeier|Premiéra=Friedrich Merz |aùtowi kòd=D}} '''Niemieckô'''<ref>[https://sloworz.org/word/19537/meaning/22112 Niemieckô], Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka.</ref>, '''Niemcë''' abò '''Miemcë''', Federalnô Repùblika Niemiec ({{jãz.|de}} ''Deutschland, Bundesrepublik Deutschland, BRD'') je państwã w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] ë dzélã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Miemcë przez stalata bëlë zgrôwny do rozrëmieniô. Ich sparłãczëł w 1871 rokù [[Otto von Bismarck]]. == Historiô == Wszëtczé jinfòrmacëje bez przëpisów pòchòdzą z:<ref>[https://web.archive.org/web/20260228092505/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref> * 843 – traktat w Verdun, pòwstanié Pòrénkòwòfrankijsczégò Państwa * 962 – król Niemiecczi Otton I òstał kòrónowany na czezera rzimsczégò, pòwstało Swiãté Rzimsczé Césarstwò * 1226 – polsczi ksążã [[Kónrôd I Mazowiecczi]] sprowadza Krzëżôków do Chełmińsczi Zemie<ref>[https://www.national-geographic.pl/historia/konrad-mazowiecki-zaprosil-do-polski-krzyzakow-i-byc-moze-popelnil-najwiekszy-blad-w-historii/ Konrad Mazowiecki zaprosił do Polski Krzyżaków. Popełnił największy błąd w historii naszego kraju] National Geographic</ref>. * 1525 – hołd prësczi, slédny Wiôldżi Méster Albrecht Hohenzollern òstaje ksążã Prës<ref>[https://media.muzeumgdansk.pl/wydarzenia/850945/spotkanie-z-mistrzem-nauki-prof-janusz-mallek-hold-pruski-1525-kontekst-skutki-pamiec Spotkanie z Mistrzem Nauki: prof. Janusz Małłek. Hołd pruski 1525. Kontekst – skutki – pamięć] Biuro prasowe Muzeum Gdańska</ref> * 1701 – ksążã Fridrik I je kòrónowany na króla Prës<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Prusy;3963067.html Prusy] Encyklopedia PWN</ref> * 1804 – césôrz Francëszk II Habsburg kòrónuje sã na césarza [[Aùstriô|Aùstrie]] (czedë Napoleon kòrónowoł sã na césarza Francësczi) * 1806 – likwidacëjô Rzimsczégò Césarstwa przez Napoleona * 1815 – pòwstanié Niemiecczégò Związku, pòd kòntrolą Aùstrie, po wòjnach Napoleońsczich * 1848 – Zymk Lëdów, parlameńt Frankfurcczi chcëł zjednóć Niemcë i wëbrac Fridrika Wilhelma IV na césarza, ale ten òdmówił<ref>[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Fryderyk-Wilhelm-IV;3902986.html Fryderyk Wilhelm IV] Encyklopedia PWN</ref> * 1866 – wòjna austriacko-prëskô<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Niemcy-Historia;4270159.html Niemcy. Historia] Encyklopedia PWN</ref>, pòwstaje Nordowoniemiecczi Związk, pòd kòntrolą Prës * 1870 – wòjna francësko-prëskô, pòwstaje zjednóné Niemiecczi Czezerstwò, czezerã òstał Wilhelm I * 1914 – Niemcë biorą ùdzél w [[I swiatowô wòjna|I swiatowy wòjnie]] * 1918 – rewolucëjô lëstopadnikowô, òbalenie césarza Wilhelma II, pòwstanié [[Weimarskô Repùblika|Weimarsczi Repùbliczi]] * 1922 – krëjamny ùkłôd midze Ruską a Niemcama w Rapallo<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2939123,uklad-w-rapallo-niemcy-i-rosjanie-rozpoczynaja-wspolprace Układ w Rapallo. Niemcy i Rosjanie rozpoczynają współpracę] Polskie Radio</ref> * 1925 – ùkłôd w Locarno z [[Francëjô|Francëją]], [[Belgijskô|Belgijską]], [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britaniją]] i [[Italskô|Italską]] w sprawie nienarëszalnosci zôpadny grańcy Niemiecczégò<ref>[https://www.focus.pl/artykul/konferencja-w-locarno-czego-dotyczyla-i-jakie-bylo-jej-znaczenie-dla-polski Miała ustanowić porządek w Europie. Wygrani i przegrani konferencji w Locarno] Focus</ref> * 1933 – [[Adolf Hitler]] òstał kanclerzem Niemiecczégò, pòwstanié [[III Rzesza|III Rzeszy]], pòwstały kòncentracëjne lagry, pierszy w Dachau<ref>[https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/dachau Dachau] Holocaust Encyclopedia</ref> * 1934 – Hitler òstał ''Führerem'', wódcą i kanclerzã Rzeszy * 1938: ** 12 strëmiannika – Anschluss Aùstrie<ref>[https://polskieradio24.pl/artykul/2916846,anschluss-austrii-nazistowskie-wilki-w-austriackiej-owczarni Anschluss Austrii – nazistowskie wilki w austriackiej owczarni] Polskie Radio</ref> ** 30 séwnika – ùkłôd w München w sprawie [[Czechosłowacëjô|Czechosłowacëji]], chtërna mioła òddac Pas Sudetów<ref>[https://dzieje.pl/aktualnosci/75-lat-temu-zostal-podpisany-uklad-monachijski 80 lat temu został podpisany układ monachijski] Dzieje.pl</ref>. ** 10 lëstopadnika – ''Noc kriształowa'' mòrd Żydów w nocy z 9 na 10 lëstopadnika * 1939 – zajãcé całej Czechosłowacëji. Pakt Ribbentrop-Mołotow, midze Niemcami a Związkã Sowiecczim ** [[1 séwnika]] – agresjô na Polskã, zôczątk [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. * 1941 – òperacjô Barbarossa – niemieckô jinwazjô na ZSRR Pò wiele biôtkach i samòbójstwã Hitlera Niemcë skapitulowały [[8 maja]] 1945. * 1949 – pòdzôł na [[Niemieckô Demòkraticznô Repùblika|Niemieckô Demòkraticznô Repùblikã]] i Federalnô Repùblikã Niemiec<ref name=":1">[https://wiadomosci.onet.pl/nrd NRD] Onet wiadomości</ref> * 1961 – pòstawienié Berlënsczi scany<ref name=":1" /> * 1989 – ùpôdk Berlënsczi scany<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/mur-w-berlinie-byl-symbolem-powojennego-podzialu-niemiec-i-europy-na-dwa-bloki Mur w Berlinie był symbolem powojennego podziału Niemiec i Europy na dwa bloki] Dzieje.pl</ref> * 1990 – Zjednónie Niemiecczégò<ref name=":1" /> == Sprôwné pòdzelenié == W Niemiecczi je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} ''Bundesländer''). {| class="wikitable" |+ | ;1. Badeniô-Wirtembergiô ;2. [[Bajerë]] ;3. [[Berlëno]] ;4. [[Brandenbùrgiô]] ;5. Brema ;6. [[Hambùrg]] ;7. Hesjô ;8. [[Meczelbòrskô-Przédné Pòmrë|Meklenbùrskô-Przédné Pòmrë]] ;9. Dolnô Saksoniô ;10. Nadreniô Nordowô-Westfaliô ;11. Nadreniô-Palatinat ;12. [[Saara]] ;13. Saksoniô ;14. Saksoniô-Anhalt ;15. Szlezwik-Hòlsztin ;16. Turingiô |[[Òbrôzk:Karte Deutsche Bundesländer (nummeriert).svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Niemiec]] |} == Òbaczë téż == * [[Weimarskô Repùblika]] * [[III Rzesza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Miemieckô| ]] o9z9yob5uochlmr1oycan5tbnzis2fx 0 3929 216670 216539 2026-10-06T15:00:08Z Terrus38 14026 216670 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Royaume de Belgique, <center>''Koninkrijk België'',</center> <center>''Königreich Belgien |miono = Królestwò Belgijsczi |miono-genitiw = Belgijsczi |fana = Flag of Belgium.svg |herb = Great_coat_of_arms_of_Belgium.svg |na karce = EU-Belgium.svg |mòtto = "Eendracht maakt macht"<br>"L'union fait la force"<br>"Einigkeit macht stark"<br>(W jednoscë sëła) |jãzëk = [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]], [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = [[Bruksela]] |fòrma państwa = [[kònstitucyjna mònarchia]] |wiéchrzëzna = 30.528 |procent-wòdë = |lëdztwò = 11,960,170 |rok = 2025 |dëtk = Eùro |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = [[21 lëpińca]] |himn = "La Brabançonne"<br>(Brabanckô) <center>[[Òbrôzk:La Brabançonne.oga]]</center> |kòd = BE |Internet = .be |telefón = +32 |Mònarcha=Filip I |Premiéra=Bart De Wever |aùtowi kòd=B }} '''Belgijskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], [[federacjô]], chtërną twòrzą trzë regionë. Stolëca Belgijsczi je sedzëbą [[NATO]] ë [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Belgijskô zwëskała samòstójnotã òd [[Niderlandë|Niderlandów]] 4 pazdzérznika 1830. 21 lëpińca 1831 pierszi król Belgijsczi – Léópóld I zasadł na trónie<ref>''[https://www.belgium.be/en/about_belgium/country/belgium_in_nutshell/symbols/national_holiday National Day and feast days of Communities and Regions| Belgium.be]'' [online], www.belgium.be [dost. 2026-05-10] ({{jãz.|en}}).</ref>. Belgijskô je kònstitucyjną mònarchią, dzysdnia mònarchą je Filip I z dinastie Kobùrgów. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w Zôpadny Eùropie, nad Nordowim Mòrzã, midze Francją a [[Niderlandë|Niderlandama]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 30,528 km² * wiéchrzëzna lądu: 30,278 km² * wiéchrzëzna wòdów: 250 km² [[Òbrôzk:Belgium_-_Location_Map_(2013)_-_BEL_-_UNOCHA.svg|mały]] === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,297 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Francjô]] – 556 km; [[Niemieckô]] – 133 km; [[Luksembùrg]] – 130 km; [[Niderlandë]] – 478 km === Brzegòwô liniô === 66.5 km === Klimat === Umiarkowany, łagódné zëme, chłodné lata, deszczowi, mòkry, pòbiegłi. === Ùsztôłcenié terenu === Płasczé nôdbrzeżné rówiznë, strzódnô dzél ùrzemkowata, sërowe górë Ardeńsczégò Lasu na pôłniowim pòrënku. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 181 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Nordowe Mòrze) * nôwëższi czëp: 694 m. n.r.m. (Botrange) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 44,4% (w tim 28,3% òrnëch gruńtów) * lasë 22% (w 2023) == Sprôwné pòdzelenié == W Belgijsczi je sprôwné pòdzelenié na regionë. {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Belgijsczé regionë na karce |- |[[Òbrôzk:Gewestenkaart.svg|bezramki|centruj]] | * <span style="color:gold;">żôłti</span> – Flamandzczi Region * <span style="color:red;">czerwòny</span> – Walońsczi Region * <span style="color:blue;">niebiesczi </span> – Stolëczny Region Brukseli |} == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 11,960,170 (2025) * białczi: 6,052,672 * chłopë: 5,907,498 === Etniczné karna === Belgòwie 75.2%, Włosi 4.1%, Marokańczicë 3.7%, Francuzë 2.4%, Tërcë 2%, Òlendrzë 2%, jinsi 10.6% (wôrtosc szacowónô na 2012) === Jãzëczi === [[Hòlendersczi jãzëk|Hòlendersczi]] (państwòwi) 60%, [[Francësczi jãzëk|francësczi ]](państwòwi) 40%, [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] (państwòwi) mni niż 1%. Belgijskô dzélë sã na trzë jãzëkowe wspólnotë. {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Jãzëkowe wspólnotë |- |[[Òbrôzk:BelgieGemeenschappenkaart.svg|centruj|bezramki]] | * <span style="color:gold;">żôłti</span> – flamandzkô wspólnota * <span style="color:red;">czerwòny</span> – francëskô wspólnota * <span style="color:blue;">niebiesczi </span> – niemieckô wspólnota |} === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcë]] 57.1%, protestancë 2.3%, jinsi chrzescëjanie, 2.8%, [[Islam|mùzułmanie]] 6.8%, jinsi 1.7%, bezbòżnicë 9.1%, niewierzący/agnosticë 20.2% (wôrtosc szacowónô 2018) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 98.2% * wikszé miesczé westrzódczi: [[Bruksela]] (stolëca) – 2,122 milionów mieszkańców; Antwerpiô – 1,057 milionów (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2023) == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Królestwò Belgijsczi * pòliticzny ùstôw: kònstitucyjna mònarchia * stolëca: Bruksela * czasowô cona: UTC +0 === Wëkònôwczô władza === * król Filip I (òd 21 lëpińca 2013) * premier Bart De Wever (òd 3 gromicznika 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Jizba Reprezentantów (fr. Chambre des Représentants; 150 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Senate (fr. Sénat; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã). == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Francëjô]] == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260203225006/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/#government Belgijskô w „The World Factbook”] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Belgijskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] no9zcizjbe5kxt8anlu63eztyzaj7ao 0 4149 216669 214334 2026-10-06T14:58:29Z Terrus38 14026 216669 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ayuntamiento Principal, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|mały|[[Gduńsk]], stolëca [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]], colemało ùznôwónô téż za [[Stolëca Kaszëb|stolëcã Kaszëb]]]] '''Stolëca''' – gard bãdący sedzbą nôwëższich wëszëznów (króla, prezydenta, parlamentu, rządu, nôwëższégò sądu) dónégò państwa. Jednym z wëjimków òd ti reglë są [[Niderlandë]], dze [[Amsterdam]] mô sztatus stolëcë państwa, le [[Haga]] je sedzbą parlamentu ë królewsczégò dwòru. Mionã stolëcë òpisëje sã téż sedzbë môlowëch wëszëznów dlô mniészëch òbéńdnëch jednostków (wòjewództwów, stanów, prowincjów ëtd). == Ôrtë == Mómë 3 ôrtë stolëców: # stałé – historiczno ùstaloné (np. [[Rzim]], [[Londin]]) # ùstanowioné – swiądno ùstaloné przez wëszëznë ([[Brasília]] w [[Brazyliô|Brazylie]], [[Warszawa]] ùstanowionô przez króla Pòlsczi [[Zygmùnd III Waza|Zygmùnda III]]) # pòdzeloné – wëszëznë ni mają sedzbë w jednym môlu, le w czile placach ([[Amsterdam]] ë Haga w Holandzce, [[Kapsztad]] (parlament), [[Bloemfontein]] (nôwëższi sąd) ë [[Pretoria|Pretoriô]] (rząd) w [[Pôłniowô_Afrika|Pôłniowi Africe]], [[Sucre]] ë [[La Paz]] w [[Bòliwiô|Bòliwii]]) Colemało stolëca òznôczô téż centrum jaczégòs dzejaniô, np. ''kùlturowô stolëca'', ''nôùkòwô stolëca'' ëtd. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Tavares.Forum.Romanum.redux.jpg|[[Rzim]] Òbrôzk:Palace of Westminster from the dome on Methodist Central Hall.jpg|[[Londin]] Òbrôzk:La Tour Eiffel vue de la Tour Saint-Jacques, Paris août 2014 (2).jpg|[[Pariz]] Òbrôzk:Saint Basil's Cathedral and the Red Square.jpg|[[Mòskwa]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Rôtësz]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Stolëce]] erljuwaojd4ab32jpmtp56ylw0gkn2v 0 4328 216741 213512 2026-10-06T22:13:03Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216741 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Éire| miono = Irlandiô | miono-genitiw = Irlandie | fana = Flag of Ireland.svg| herb = Coat of arms of Ireland.svg | na karce = EU-Ireland.svg| jãzëk = [[Irlandzczi jãzëk|irlandzczi]]<br>[[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]| stolëca = Dublin| fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 70 273| procent-wòdë = 2,0 | lëdztwò = 5 380 300| rok = 2024 | dëtk = [[Eùro]]| kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = 17 strëmiannika | himn = Amhrán na bhFiann<br> (Żôłnérskô spiéwa) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg]]</center> | kòd = IE | Internet = .ie | telefón = +353 |Prezydeńt=Catherine Connolly|Premiéra=Micheál Martin|aùtowi kòd=IRL}} '''Irlandiô''' – państwò w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], nôleżącé do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Zajimô piãc szóstich òstrowù ò ti sami pòzwie. Grańczi leno z [[Nordowô Irlandiô]], chtërna je dzélã [[Wiôlgô Britaniô|Zjednónégò Królestwa]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Dublin]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], na òstrowie Irlandiô. Òtôczô ją [[Atlanticczi Òcean]] (Celticczé Mòrze na pôłnim, Irlandzczé Mòrze na pòrénkù). === Wiéchrzëzna === *całownô: 70,273 km² *wiéchrzëzna lądu: 68,883 km² *wiéchrzëzna wòdów: 1,390 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 121. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 443 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Wiôlgô Britaniô]] (Repùblika Irlandie grańczi leno z [[Nordowô Irlandiô|Nordową Irlandią]], chtërna je dzélã Zjednónégò Królestwa). === Brzegòwô liniô === 1,448 km === Klimat === Klimat ùmiarkòwóny nadmòrsczi, pòd wpłiwã Nordowòatlanticczégò Prądu. Łagódné zëmë, dosc chłodno òb lato. Czãsté ùblónowienié, znacznô serosc lëftu. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Cliffs of Moher bei bestem Wetter (2007).jpg|mały|Mòrsczé klifë nad Atlanticczim Òceanã]] Centralnô równizna òbrëmiónô dosc niewësoczima górama; przez òstrów bieżi czile spłôwnëch rzék. Mòrsczé klifë na zôpadnym ùbrzégù. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Ireland_physical_medium.png|mały|Fizycznô kôrta Irlandii]] *strzédnô wësokòsc: 118 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Atlanticczi Òcean) *nôwëższi czëp: 1,041 m. n.r.m. (Carrauntoohil / Corrán Tuathail) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 66,1 % (w tim 15,4 % òrnëch gruńtów) *lasë 10,9% (wôrtoscë szacowóné na 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 5,011,102 (wôrtosc szacowónô na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 121. === Etniczné karna === Irlandczicë 82,2% (w 2016) === Jãzëczi === [[Òbrôzk:Percentage stating they speak Irish daily outside the education system in the 2011 census.png|mały|Procent lëdzy, jaczi w codniowim żëcym pòsługùją sã irlandzczim jãzëkã]] Òglowò ùżiwónym jãzëkã je angelsczi, 94% pòpulacje òkresliwô gò jakò swój rodny jãzëk. 11% lëdzy pòdôwô, że jich rodnym jãzëkã je [[Irlandzczi jãzëk|irlandzczi]]. Irlandzczi dominëje w dzélu państwa pòzéwónym ''Gaeltacht'', w jaczim mieszkô 96,628 lëdzy. === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 78.3%, Kóscół Irlandie (anglikańsczi) 2.7%, [[prawòsławié]] 1.3%, mùzułmanie 1.3%, === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 63.8% *wikszé miesczé westrzódczi: Dublin (stolëca) – 1,173,179 mieszkańców; Cork – 125,622 mieszkańców. == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Irlandiô (irl. Éire) *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *czasowô cona: UTC 0 *państwowé swiãto: 17 strëmiannika – Dzéń sw. Patrika === Wëkònôwczô władza === * pezydent Catherine Connolly (òd 11 lëstopadnika 2025) * premier Micheál Martin (òd 23 stëcznika 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Dáil Éireann (''Zéńdzenié Irlandie'', 158 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Seanad Éireann (''Senat Irlandie'', 60 nôleżników). == Historiô == Pierszé znôné szlachë wnożënë na môlach Irlandii szacowané są na 8000 p.n.e. i bëłë to przecążczi jachtôrzów z [[Eùropa|eùropejsczégò kòntinentu]]. Zaostałoscą pò tëch ludach są serie grobniców (np. Newgrange). Òd V wiekù òstrów béł chrystianizowóni przez swiãtégò Patrika. W VIII wiekù zaczął sã nôbiég wikingów, jaczi w 1014 w kùńcu òstôł òdparti przez armiã króla Briana Zuchternégò. Òd 1169 zaczãłë sã anielsczé wëkùstrzënczi, zaczinającë wielelatné òbsadzenié [[òstrów|òstrowa]]. W tim cządzé òdbëłë sã zwielono różné pòwstania i wòjnë procëm Anielczików. W 1542 pòwstało Królestwò Irlandie, jegò mònarchą òstał Henrik VIII, ùstało jistniec, czede òstało zjednóne z Wiôlgą Britaniją na mòcë aktu unije z 1801. W 1916 òbczas wiôlgònocnegò pòwstania obznôjmiono samòstójnotã Irlandzczi Repùbliczi<ref>''[https://cain.ulster.ac.uk/issues/politics/docs/pir24416.htm CAIN: Proclamation of the Irish Republic, 24 April 1916]'' [online], cain.ulster.ac.uk [dost. 2026-03-22]. ({{jãz.|en}})</ref>, też w 1919 pòsélcowie Nôrôdny Gromady z partie ''Sinn Féin'' obznôjmili niezanôleżnosc repùbliczi<ref>[https://web.archive.org/web/20160413120940/http://portalwiedzy.onet.pl/22323,,,,sinn_fein,haslo.html#selection-513.0-513.9 Sinn Fein]</ref>. Na mòcë traktatu Anielsko-Irlandzczégò w 1922 ùsôdzôno Wòlne Irlandzczé Państwò, chtërëgo królã bëł mònarcha [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":0">''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/irish-free-state-proclaimed Irish Free State Is Proclaimed| Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost 2025-11-02] ({{jãz.|en}}).</ref>. W tim cządze pòwstôł pierszi irlandzczi rząd z [[Éamon de Valera|Éamonã de Valerą]] w przódkù, co sprawiło początk irlandzczi domôcy wòjnë (1922–1923<ref>[https://www.britannica.com/event/Irish-Civil-War ''Irish Civil War''] Encyclopedia Britannica [dost. 2026-03-22] ({{jãz.|en}})</ref>). W 1937 zjinaczônô miono kraju na Irlandiô<ref name=":0" />, a w 1949 Irlandiô stała sã repùbliką<ref>Nelsson R., ''[https://www.theguardian.com/world/from-the-archive-blog/2020/apr/08/ireland-becomes-a-republic-april-1949 The day Ireland became a republic - archive, April 1949]'', „The Guardian”, 8 łżëkwiata 2020, s. -, ISSN 0261-3077 [dost. 2025-11-02] ({{jãz.|en}}).</ref>. W 1955 rokù Irlandiô stała sã nôleżnikã [[ONZ|ONZ]], w 1973 wstąpiła do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Wspólnotë]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20190506104239/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html Irlandiô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Irlandiô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 16qxpmfyuem78vnn62srswvvk98d8ve 0 4594 216752 208713 2026-10-06T22:13:18Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216752 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Scotland|miono=Szkockô|fana=Flag of Scotland.svg|miono-genitiw=Szkocczi|herb=Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|mòtto=In My Defens God Me Defend<br>(Bóg mie òbroni)|na karce=Europe location SCO2.png|jãzëk=szkocczi gaelicczi, scots, angelsczi|stolëca=Edinbùrg|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=78 772|rok=2008|lëdztwò=5 168 500|dëtk=Angelsczi funt szterling ₤|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0|swiãto=30 lëstopadnika|himn=felënk, nieòficjalne Flouer o Scotland, Auld Lang Syne, Scotland the Brave|telefón=44|Internet=.uk|Premiéra=John Swinney|Prezydeńt=|Mònarcha=Karól III}} '''Szkòckô''' ([[Szkocczi gaelicczi jãzëk|gael]]. ''Alba'', [[Jãzëk scots|sco]]. i [[Angelsczi jãzëk|an]]. ''Scotland'') je historëczny krôj w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]]. Dzél [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżé Britanije]], a dôwni samòstójne królestwò. Stolecznym miastã Szkòcczi je [[Edinburgh|Edinbùrg]]. * stoleczné miasto: Edinbùrg * lëdztwò: 5 168 500 (2008) * wiéchrzëzna: 78 772 km² Tak tej przëpôdô tu leno 66 lëdzy na 1 km². Przë tim 1,7 mln Szkòtów mieszkô w aglomeracje Glasgòw ë 0,5 mln w Edinbùrgù, to tak òglowò je to dosc pùsti krôj. == Òbaczë téż == * [[Anielskô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] 91c2i3v67chrbilazy7mxt1vzftwcbu 216766 216752 2026-10-06T22:13:59Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216766 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Scotland|miono=Szkockô|fana=Flag of Scotland.svg|miono-genitiw=Szkocczi|herb=Royal Arms of the Kingdom of Scotland.svg|mòtto=In My Defens God Me Defend<br>(Bóg mie òbroni)|na karce=Europe location SCO2.png|jãzëk=szkocczi gaelicczi, scots, angelsczi|stolëca=Edinbùrg|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=78 772|rok=2008|lëdztwò=5 168 500|dëtk=Angelsczi funt szterling ₤|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0|swiãto=30 lëstopadnika|himn=felënk, nieòficjalne Flouer o Scotland, Auld Lang Syne, Scotland the Brave|telefón=44|Internet=.uk|Premiéra=John Swinney|Prezydeńt=|Mònarcha=Karól III}} '''Szkòckô''' ([[Szkocczi gaelicczi jãzëk|gael]]. ''Alba'', [[Jãzëk scots|sco]]. i [[Angelsczi jãzëk|an]]. ''Scotland'') je historëczny krôj w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]]. Dzél [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżé Britanije]], a dôwni samòstójne królestwò. Stolecznym miastã Szkòcczi je [[Edinburgh|Edinbùrg]]. * stoleczné miasto: Edinbùrg * lëdztwò: 5 168 500 (2008) * wiéchrzëzna: 78 772 km² Tak tej przëpôdô tu leno 66 lëdzy na 1 km². Przë tim 1,7 mln Szkòtów mieszkô w aglomeracje Glasgòw ë 0,5 mln w Edinbùrgù, to tak òglowò je to dosc pùsti krôj. == Òbaczë téż == * [[Angliô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] nffi046pqr6lo4jjfu4b29t5e99110x 0 4638 216726 212180 2026-10-06T22:05:15Z Iketsi 3254 „Néderlandzkô”→„Niderlandë” 216726 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Republik Indonesia|miono=Repùblika Indonezje|fòrma państwa=repùblika|himn=Indonesia Raya<br>Wiôlgô Indonezjô <center>[[Òbrôzk:Indonesia Raya instrumental.ogg]]</center>|lëdztwò=283 487 931|rok=2024|dëtk=indonezyjskô rupiô|kòd dëtka=IDR|kòd=ID|telefón=+62|Internet=.id|wiéchrzëzna=1 904 569|swiãto=17 zélnika|procent-wòdë=|stolëca=Dżakarta|jãzëk=indonezyjsczi|na karce=LocationIndonesia.svg|mòtto=Bhinneka Tunggal Ika<br>(Jednota w różnoscë)|herb=National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg|fana=Flag of Indonesia.svg|miono-genitiw=Indonezje|czasowô cona=7 do +9|Prezydeńt=Prabowo Subianto|aùtowi kòd=RI}} '''Indonezjô''' je państwã na òstrowach w pôłniowo-pòrénczny [[Azjô|Azje]] a téż [[Òceaniô|Òceanie]]. Stolëcznym gardã je Dżakarta (dôwni Batavia<ref>Centre&nbsp;U.W.H., ''[https://whc.unesco.org/en/tentativelists/6010/ The Old Town of Jakarta (Formerly old Batavia) and 4 Outlying Islands (Onrust, Kelor, Cipir dan Bidadari)]'' [online], UNESCO World Heritage Centre [dost. 2026-07-03] ({{jãz.|en}}).</ref>). Grańczi z [[Malezjô|Malezją]], [[Papùa-Nowô Gwinejô|Papùą-Nową Gwineją]] ë [[Pòrénczny Timór|Pòréncznym Timòrã]]. == Historiô == Przez stalata nen krôj béł wôżnym placã hańdlowëch szlachów, spòtikałë sã tam kùlturë: indijskô, arabskô, chińskô ë eùropejskô. Sami Eùropejczicë doprzëszlë na òstrowë w XVI stalatim<ref name=":0">[https://wydarzenia.interia.pl/tematy-indonezja,gsbi,6674 Indonezja – wiadomości, zdjęcia ] [online], wydarzenia.interia.pl [dostęp 2026-07-03].</ref>. Indonezjô zwëska samòstójnotã [[17 zélnika]] 1945 òd [[Niderlandë|Holandie]]<ref>[https://www.census.gov/newsroom/stories/indonesia-independence-day.html 78th Indonesian Independence Day (1945): August 17, 2023] United States Census Bureau [2025-08-29]</ref><ref>[https://www.naa.gov.au/help-your-research/fact-sheets/indonesian-independence Indonesian independence] National Archives of Australia [2025-08-29]</ref>, a pò biotkach z Holendrama òstała szerzi ùznónô w 1949<ref name=":0" />. Òd lat 60. do lat 90. XX st. bëła tu diktatura prezydenta Suharto<ref>[https://www.bbc.com/news/articles/cn40p2vwyn7o Indonesia names former dictator Suharto a 'national hero'] [online], www.bbc.com, 10 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-07-03] ({{jãz.|en}}).</ref>, le òd zôczątkù XXI st. krôj rozwijô sã jakno demòkraticznô repùblika<ref name=":0" />. == Demografiô == Lëdztwò w 2024 wënosëło 283 487 931 mieszkańców<ref>[https://data.worldbank.org/country/indonesia Indonesia] World Bank Group data [2025-08-29]</ref>. Nôwikszą religią w Indonezje je [[islam]]. {| class="wikitable" |+Religijnô identifikacjô w 2010<ref>''[https://www.indonesia-investments.com/culture/religion/item69 Religion in Indonesia – Religious Pluralism in Society | Indonesia Investments]'' [online], www.indonesia-investments.com [dost. 2026-07-03].</ref> !Religiô !Procent lëdztwa !Lëczba wëznôwców (w milionach) |- |[[Islam]] |87.2% |207.2 |- |[[Protestantizm]] |6.9% |16.5 |- |[[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] |2.9% |6.9 |- |[[Hindujizm]] |1.7% |4.0 |- |[[Bùddiizm|Bùddizm]] |0.7% |4.0 |- |[[Kònfucjonizm]] |0.05% |0.1 |} == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Museum Nasional Indonesia.jpg|Nôrodné Mùzeùm Indonezje w centrum Dżakartë Òbrôzk:Jakarta Skyline Part 2.jpg|[[Wisma 46]], nôwëższi biórówc w Indonezje. Òbrôzk:Central Jakarta.JPG|Jalan Thamrin, główné szasé centralny Dżakartë Òbrôzk:Gambir Station Platform.jpg|Bana na stacji [[Gambir]] w centrum Dżakartë Òbrôzk:BungKarno-indonoob.JPG|Sztadión [[Bung Karno]], mòże gòscëc 100 000 lëdzy Òbrôzk:Jalan malioboro – Jogjakarta.JPG|Malioboro, nôpòpùlarniészô sztrasa w Jogjakarce Òbrôzk:Transjogja.jpg|Aùtobùs Trans Jogja w Jogjakarcie Òbrôzk:SOTO FOOD.jpg|Indonezyjskô kùchniô Òbrôzk:Indonesian Army infantryman participating in the GPOI.jpg|Żôłnérz indonezyjsczi armie Òbrôzk:ID diesel loco CC 201-05 060327 4217 kta.jpg|GE U20C w Indonezje, #CC201-05 Òbrôzk:Diesel locomotive CC 203 22 at Gambir Station.jpg|GE U20C "Full-Width Cabin" w Indonezje, #CC203-22 Òbrôzk:ID diesel loco CC 204-06 060403 2512 mri.jpg|GE U20C, lokòmòtiwa kòntrolowónô całowno przez kómpùter, #CC204-0 </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}}{{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jindonezjô| ]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 1puyzdinjct1gu5wg2namz4yvjh4h6r 0 4640 216742 216443 2026-10-06T22:13:05Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216742 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Islamskô Repùblika Pakistanu|gwôsné miono=‏اسلامی جمہوریۂ پاکستان‎ Islamic Republic of Pakistan|fana=Flag of Pakistan.svg|miono-genitiw=Pakistanu|herb=State emblem of Pakistan.svg|mòtto=Iman, Ittehad, Nazm<br> (Wiara, Jednosc, Discëplinô)|na karce=Pakistan in its region (claimed and disputed hatched).svg|jãzëk=[[urdu jãzëk|urdu]], [[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Islamabad|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=796,095|rok=2025|lëdztwò=249 948 885|dëtk=pakistańskô rupia|kòd dëtka=PKR|czasowô cona=5|swiãto=14 zélnika|himn=قومی ترانہ ‎<br> Pak sarzamin shad bad|kòd=PK|Internet=.pk|telefón=+92|Prezydeńt=Asif Ali Zardari|Premiéra=Shehbaz Sharif|aùtowi kòd=PK|data ùsôdzenia=14 zélnika 1947}} '''Pakistan''' abò '''Pakistón''' – je państwã w [[Azjô|Azji]]. [[Islam|Mahòmetanizm]] je tu państwòwą religią<ref>[https://2009-2017.state.gov/j/drl/rls/irf/2004/35519.htm Pakistan] US Department of State</ref>. Stolëcznym gardã je Islamabad. == Historiô == Do 1947 roku bëł dzélã Britijsczich Indii. Zwëskał samòstójnotã [[14 zélnika]] 1947<ref>[https://www.state.gov/releases/office-of-the-spokesperson/2025/08/pakistan-independence-day Pakistan Independence Day] US Department of State</ref>. W 1948 mioła mol pierszô wòjna o Kaszmir z [[Indie|Indiami]]. [[23 strëmiannika]] 1956 stał sã islamskô repùblikã (rëchli przédnikã bëł król [[Wiôlgô Britaniô|britijsczi]])<ref>[https://moderndiplomacy.eu/2021/03/23/nine-years-from-dominion-to-islamic-republic-of-pakistan-and-thereafter/ Nine Years from Dominion to Islamic Republic of Pakistan and Thereafter] Modern Diplomacy</ref>. W 1965 doszło drëdżej wòjny o Kaszmir. A w 1971 òddzelël sã Wschòdny Pakistan (prowincjô Pakistanu), chtëren stał sã państwã o mionie [[Bangladesz]]<ref>[https://www.bbc.com/news/world-south-asia-12966786 Pakistan profile – Timeline] BBC News</ref>. == Geografiô == === Wiéchrzëzna === * całownô: 796,095 km² * wiéchrzëzna lądu: 770,875 km² * wiéchrzëzna wòdów: 25,220 km² === Lądowé grańce === Długosc greńc je 6774 km. {| class="wikitable" |+Długosc greńc z sąsôdama<ref name=":0" /> !Sąsôd !Długosc (km) |- |[[Indie]] |2912 |- |[[Afganistan]] |2430 |- |[[Iran]] |909 |- |[[Chińskô Lëdowô Repùblika]] |523 |} === Brzegòwô liniô === Brzegòwô liniô (z [[Arabsczie Mòrze|Arabsczim Mòrzã]]) 1046 km<ref name=":0">[https://www.dawn.com/news/884966/geographytheborders-of-pakistan Geography: The borders of Pakistan] Dawn</ref>. === Klimat === W wikszosci gòrący, sëche piôszczëznë, ùmiarkowany na nordowim zôpodze, arkticzny na nordze. === Ùsztôłcenié terenu === Pòdzélony na trzë przédne geògraficzne zonë: nordowe wëżënë, równina rzéczi Indus na strzódkù ë pòrénku, a też płaskowëż Beludżystanu na pôłniu i zôpodze. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:K2, Mount Godwin Austen, Chogori, Savage Mountain.jpg|mały|K2]] Zdrzódło<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20231210114627/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/pakistan/ Pakistan] The World Factbook</ref> *strzédnô wësokòsc: 900 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: o m. n.r.m. (Arabsczie Mòrze) *nôwëższi czëp: 8,611 m. n.r.m. (K2) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 35.2% (w tim 27.6% òrnëch gruńtów) * lasë 2.1% (w 2018) === Wòdë === Wszëtczé wòdë Pakistanu mają 25 220 km2<ref name=":1" />. Przédnymi rzékami Pakistanu sã<ref>[https://www.envpk.com/list-of-major-and-minor-rivers-of-pakistan-with-description/ List of Major and Minor Rivers of Pakistan With Description] ENVPK</ref>: * [[Indus]] (długosc 3180 km) * Satledź (długosc 1450 km) * Ćanab (długosc 960 km) * Dźhelam (długosc 725 km) * Rawi (długosc 720 km) == Demografiô == W 2025 Pakistan miał 249 948 885 mieszkańców<ref>[https://web.archive.org/web/20260111025029/https://www.macrotrends.net/global-metrics/countries/pak/pakistan/population Pakistan Population (1950-2025)] Macrotrends</ref>. Nôwikszą religiją je [[Islam]], chtërnego w 2020 wëznawało 96.5% (przë czim 85-90% bëło sunnitów, a 10-15% szyitów), jinsze (w tim [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjanów]] i [[Hindujizm|hindujistów]]) bëło 3.5%<ref name=":1" />. == Pòliticzny system == Pakistan je islamskã repùblikã. Przédnikã kraju je prezydeńt. Przédnikã rządu je premiéra. Parlament Pakistanu skłôda sã z Nôrodny gromady i Senatu<ref>[https://na.gov.pk/uploads/documents/1333523681_951.pdf Art. 50. konstitucëji Pakistanu]</ref>. Gromada ma 336 molów, a Senat 104<ref>[https://www.congress.gov/crs-product/IF10359 Pakistan’s Domestic Political Setting]</ref>. * Prezydeńt: Asif Ali Zardari (òd 2024)<ref name=":2">[https://www.pakistan.gov.pk/ Goverment of Pakistan]</ref> * Premiéra: Shehbaz Sharif<ref name=":2" /> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:View of Makli by Usman Ghani (cropped).jpg| Òbrôzk:Markhor Horns (5779055412).jpg| Òbrôzk:Population Density by Pakistani District_-_2017 Census.svg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Indie]] * [[Bangladesz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 724pfe06o8s254kqncrc9dzuy0woyta 0 4643 216722 212136 2026-10-06T21:19:25Z Martin Macha 2111 13394 /* */ 216722 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Sathalanalat Paxathipatai Paxaxôn Lao<br /> ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ|miono=Laòtańskô Lëdowò-Demòkratnô Repùblika|fana=Flag of Laos.svg|miono-genitiw=Laòsu|herb=Emblem of Laos (1991-2025).svg|mòtto=ສັນຕິພາບ ເອກະລາດ ປະຊາທິປະໄຕ ເອກະພາບ ວັດທະນາຖາວອນ<br> Mir, samòstójnota, demòkracjô, jednota i dobrobëtk|na karce=LocationLaos.svg|jãzëk=laòtańsczi|fòrma państwa=socjalistnô repùblika|stolëca=Wientian|wiéchrzëzna=236 800|procent-wòdë=2|lëdztwò=7,873,046<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/laos-population/ Laos Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-20] ({{jãz.|en}}).</ref>|dëtk=kip|kòd dëtka=LAK|czasowô cona=+7|swiãto=2 gòdnika|himn=Pheng Xat Lao<br> (Nôrôdnô piesń Laos)|kòd=LAO|Internet=.la|telefón=856|rok=2025|Prezydeńt=[[Thongloun Sisoulith]]|Premiéra=[[Saleumxay Kommasith]]|aùtowi kòd=LAO}} '''Laòs''' – je państwã w [[Azjô|Azji]]. Stolëcznym gardã je Wientian, òficjalnym jãzëkã je laòtańsczi, detkã je kip<ref>[https://estatravel.pl/laos Laos – ESTA Travel] </ref>. Greńczë z [[Myanmar|Birmą]] ë [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinami]], na pòrënku, z [[Wietnam|Wietnamã]], na pôłniu z [[Kambòdżô|Kambòdżą]], a na zôpodze z [[Tajlandiô|Tajlandią]]. Laòs je socjalisticzny państwã. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] t9ndbekxzup6lkc3i5jxsb9f95bdn1a 0 4652 216743 216079 2026-10-06T22:13:07Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216743 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Związku Myanmaru|gwôsné miono=ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌<br>Pyidaungzu Thammada Myanma Naingngandaw|fana=Flag of Myanmar.svg|miono-genitiw=Myanmaru|herb=Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|himn=ကမ္ဘာမကျေ<br>(Do kùńca swiata) <center>[[Òbrôzk:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]</center>|na karce=Myanmar in its region.svg|jãzëk=birmańsczi|stolëca=Naypyidaw|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=(p.ò) Min Aung Hlaing|Premiéra=Nyo Saw|wiéchrzëzna=676 578|data ùsôdzenia=[[4 stëcznika]] 1948|procent-wòdë=|lëdztwò=55,184,819<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/myanmar-population/ Myanmar Population <small>(LIVE)</small>]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-22] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=kiat|kòd dëtka=MMK|czasowô cona=+6:30|kòd=MM|Internet=.mm|aùtowi kòd=MYA|telefón=+95}} '''Myanmar''', do 1989 '''Birma'''<ref>''[https://www.bbc.com/news/magazine-16000467 Who, What, Why: Should it be Burma or Myanmar?]'', „BBC News”, 2 gòdnika 2011 [dost. 2026-04-04] ({{jãz.|en}}).</ref> je państwã w pôłniowo-wschodny [[Azjô|Azji]]. Stolëcznëm gardã je Naypyidaw. Nôwikszą religią je bùddizm<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/burma/ Burma]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-06-05] ({{jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten bëł stolemnëm jimperium {{s|m.jin.}} za dinastie Kònbaung (1752–1885), pòtému stał sã [[Wiôlgô Britaniô|britijską]] kòlonią<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/military-history-and-science/anglo-burmese-wars Anglo-Burmese Wars | Military History and Science | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-05-30] ({{jãz.|en}}).</ref>. Myanmar zwëskał samòstójnotã 4 stëcznika 1948<ref>[https://presoffministry.gov.mm/en/article/21529 Myanmar's Independence Day: A Testament to National Resilience and Enduring Sovereignty.] [online]&#x20;Ministry of President's Office.&#x20;[dost. 2026-05-30].&#x20;({{jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 2rq9cena6mdx69g306argc72f1idhpy 216789 216743 2026-10-07T11:30:21Z DawnyTest 14843 dopisënk 216789 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Związku Myanmaru|gwôsné miono=ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌<br>Pyidaungzu Thammada Myanma Naingngandaw|fana=Flag of Myanmar.svg|miono-genitiw=Myanmaru|herb=Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|himn=ကမ္ဘာမကျေ<br>(Do kùńca swiata) <center>[[Òbrôzk:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]</center>|na karce=Myanmar in its region.svg|jãzëk=birmańsczi|stolëca=Naypyidaw|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=(p.ò) Min Aung Hlaing|Premiéra=Nyo Saw|wiéchrzëzna=676 578|data ùsôdzenia=[[4 stëcznika]] 1948|procent-wòdë=|lëdztwò=55,184,819<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/myanmar-population/ Myanmar Population <small>(LIVE)</small>]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-22] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=kiat|kòd dëtka=MMK|czasowô cona=+6:30|kòd=MM|Internet=.mm|aùtowi kòd=MYA|telefón=+95}} '''Myanmar''', do 1989 '''Birma'''<ref>''[https://www.bbc.com/news/magazine-16000467 Who, What, Why: Should it be Burma or Myanmar?]'', „BBC News”, 2 gòdnika 2011 [dost. 2026-04-04] ({{jãz.|en}}).</ref> je państwã w pôłniowo-wschodny [[Azjô|Azji]]. Stolëcznëm gardã je Naypyidaw. Nôwikszą religią je bùddizm (wëznaje gò 88% lëdztwa)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/burma/ Burma]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-06-05] ({{jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten bëł stolemnëm jimperium {{s|m.jin.}} za dinastie Kònbaung (1752–1885), chtërë po trzëcy wòjnie z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]] stało sã ji kòlonią<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/military-history-and-science/anglo-burmese-wars Anglo-Burmese Wars | Military History and Science | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-05-30] ({{jãz.|en}}).</ref>. Myanmar zwëskał samòstójnotã 4 stëcznika 1948<ref>[https://presoffministry.gov.mm/en/article/21529 Myanmar's Independence Day: A Testament to National Resilience and Enduring Sovereignty.] [online]&#x20;Ministry of President's Office.&#x20;[dost. 2026-05-30].&#x20;({{jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] c6rn9xirwb47n2844qo4xre0jpszj9x 0 4658 216673 199448 2026-10-06T15:01:29Z Terrus38 14026 216673 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Breinigerberg.jpg|mały|Breinigerberg]] '''Breinigerberg''' je dzél gardu Stolberg w [[Miemieckô|Miemiecczi Federacëjny Repùbliczi]]. Leżi blós 15 km òd grańcë z [[Niderlandë|Niderlandama]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200622101920/http://www.breinigerberg.de/ Breinigerberg] * [http://www.breinig.de Breinig + Breinigerberg] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] lzjiluhegnsr6gunmh6md5jxaixozie 216674 216673 2026-10-06T15:01:47Z Terrus38 14026 216674 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Breinigerberg.jpg|mały|Breinigerberg]] '''Breinigerberg''' – dzél gardu Stolberg w [[Miemieckô|Miemiecczi Federacyjny Repùblice]]. Leżi 15 km òd grańcë z [[Niderlandë|Niderlandama]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200622101920/http://www.breinigerberg.de/ Breinigerberg] * [http://www.breinig.de Breinig + Breinigerberg] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] iaxdw5b18lv1ldrqvnjo2a7ee0a6bem 0 4893 216744 211352 2026-10-06T22:13:08Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216744 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Wspólnota Aùstralii|gwôsné miono=Commonwealth of Australia|fana=Flag of Australia (converted).svg|miono-genitiw=Aùstralii|herb=Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg|mòtto=fëlëje òficjalné rzëczenié (dôwni Advance Australia)|himn=[[Himn Aùstralii|Advance Australia Fair]] (Prosperuj, Snożno Aùstraliô)|na karce=Australia with AAT (orthographic projection).svg|jãzëk=[[Angelsczi jãzëk|angelsczi]] (de facto)|stolëca=Canberra|fòrma państwa=kònstitucëjnô mònarchijô|Mònarcha=[[Karól III]]|Prezydeńt=Samantha Mostyn|Premiéra=Anthony Albanese|wiéchrzëzna=7.692.024 835|procent-wòdë=0,76%|rok=2017|lëdztwò=23.401.892|dëtk=aùstralijsczi dolar|kòd dëtka=AUD|czasowô cona=+8 do +11|kòd=AU|Internet=.au|aùtowi kòd=AU|telefón=+61 }} '''Aùstraliô''' ({{jãz.|en}} Commonwealth of Australia) je państwã na [[Aùstraliô_(kòntinent)|Aùstralijsczim kòntinence]], Tasmanji i jin. òstrowach Spòkójnégò Òceanu, Aùstraliô ma też teritoria w Azeji: Òstrów Gòdów i Kòkòsowe Òstrowë i teritorium na Antarktidze). Stolëcą Aùstralii je gard [[Canberra]], a nôwikszi gard to [[Sydney]]. Jine wiksze gardë Aùstralii to [[Melbourne]], [[Brisbane]], [[Perth]] i [[Adelaide]]. Aùstraliô òkrążają dwa òceanë: òd nordë i pòrénkù [[Spòkójny Òcean]], a òd pôłniô i zôpadu [[Jindijsczi Òcean]]. W pòblëżim kraju to dô ne hewò państwa: [[Papua-Nowô Gwineja]], [[Indonezjô]] i [[Pòrénczny Timór]] na nordze; [[Òstrowë Salomòna]] i [[Vanuatu]] na nordowim pòrénkù; i [[Nowô Zélandiô|Nowô Zélandiô]] na pôłniowim pòrénkù. Dzele Aùstralii to krezowe teritoria: Nowô Pôłniôwô Walijô, Wiktoria, Pôłniôwô Aùstraliô, Queensland, Zôpadnô Aùstraliô, Nordowe Teritorium, Òstrowë Tasmanija i Arnhem Land. Pòpùlacjô wielëna lëdztwa to 23.401.892 (stój na 2017)<ref>[http://www.censusdata.abs.gov.au/census_services/getproduct/census/2016/quickstat/ Census AUS id 036]</ref>. Australejo to dawni beła kolonija [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britaniji]], z chtërną dali ma dzysdnowo Commonwealth (gòspòdarczô spóldnota), i temu przédnik kraju to formalnie je dali angelsczi mònarcha i generalni gubernator anielskiej monarchii na Australije, le wëkònôwczô władza to demokratecznë welowanë aùstralijsczi premiera i parlament.<ref>[http://www.comlaw.gov.au/Details/C2005Q00193/0332ed71-e2d9-4451-b6d1-33ec4b570e9f Constitution of Australia 2011: It shall be lawful for the Queen, with the advice of the Privy Council, to declare by proclamation that, on and after a day therein appointed, not being later than one year after the passing of this Act, the people of New South Wales, Victoria, South Australia, Queensland, and Tasmania, and also, if Her Majesty is satisfied that the people of Western Australia have agreed thereto, of Western Australia, shall be united in a Federal Commonwealth under the name of the Commonwealth of Australia.]</ref> Aùstraliô je zameszkana przez Abòrigenów, starożetnech aùstralijsczich lëdzë, od kól 60.000 lat pre kolonizacëjo niderlandzkô i britijskô. Aborigeni brëkuja barni do jagowania [[bumerang]] i mùzycznego jinstrumentu dmùsznego yirdaki ([[didgeridoo]]). Brëkowale tez 250 apartnech karnów jãzekowech. Swiãtô góra abòrigeńskô to czerwiona góra Uluru, po anielsczemu Ayers Rock. == Fauna i flora == W Aùstralii je baro wiela apartnech zwierzãtów, jako [[koala]], [[kangur]]ë, [[dingo]], [[dzëbôl]], kookaburra (dacelo), [[tasmansczi purtk]] i jin. <br> Z roslen je eukaliptus i tea-tree: herbaciane drzewo. == Miono == Pierszi rezownik europejsczi w Aùstraliô to beł Abel Tasman z Niderlandzkô, chtëren w 1646 dawa kontinentowi miono Nieuw Holland - Nowo Niderlandzko, i ostrowe Tasmaniji jigo miono.<br> Wiolgô Britanijô dawa kolonji miono Aùstraliô z łacyńsczego jãzeka ''Terra Australis Incognito'', Zemia Półniowô Nieznanô. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Uluru,_helicopter_view,_cropped.jpg|Uluru (Ayers Rock), swiãtô góra abòrigeńskô Òbrôzk:Didgeridoo_(Imagicity_1070).jpg|Abòrigeńsczi chłop z yirdaki (didgeridoo) Òbrôzk:Sydney_Opera_House_Sails_edit02.jpg|Opera w Sydney Òbrôzk:Koala_and_joey.jpg|[[Koala]] mema i koala dzec Òbrôzk:Sarcophilus_harrisii_taranna.jpg|[[Tasmansczi purtk]] Òbrôzk:Gold_Coast_skyline.jpg|Gard Queensland Òbrôzk:Platypus.jpg|[[Dzëbôl]] Òbrôzk:Kangaroo-in-flight.jpg|Kangur Òbrôzk:Brisbane_May_2013.jpg|Brisbane Òbrôzk:Australia_Cairns_Boomerang.jpg|Bumerangi aborigenscze w Cairns </gallery> == Miona Abòrigeńsczëch plemion w Aùstraliô == * Murrawarri * Koori (abò Koorie) w New South Wales i Wiktoria (Abòrigeńsczi Wiktoriônie); * Ngunnawal w Aùstralijsczim Stolecznem Teritorium i New South Wales; * Goorie w South East Queensland i nordowe dzele New South Wales; * Murrdi w Southwest & Central Queensland; * Nyungar w polniowej Western Australia; * Yamatji w centralnej Western Australia; * Wangai w Western Australian Goldfields; * Nunga w polniowej South Australia; * Anangu w nordowej South Australia, i bleze dzele Western Australia i Northern Territorium; * Yapa w zôpadnim Northern Territory; * Arrernte w centralnej Australia; * Yolngu w pòrënkòwim Arnhem Land (NT); * Bininj w zôpadnim Arnhem Land (NT); * Tiwi na òstrów Tiwi kol Arnhem Land. * Anindilyakwa na òstrów Groote Eylandt kol Arnhem Land; * Palawah (abò Pallawah) na Tasmanji == Òbaczë téż == * [[Nowô Zelandzkô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.australia.com/ Tourism Australia] * [http://www.gov.au/ Governments of Australia website] (federal, states and territories) * [https://web.archive.org/web/20201111201936/https://www.cia.gov/library/publications/resources/the-world-factbook/geos/as.html Australia in the World Factbook] {{Aùstraliô i Òceaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstraliô]] [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralie i Òceanie]] qgixls9pqrga4ih7quolsd04kn9mkie 0 5164 216745 216073 2026-10-06T22:13:10Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216745 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = CAN orthographic.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare<br>(Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] i môlowé jãzëczi<ref>[https://www.ece.gov.nt.ca/en/official-languages Official Languages], ece.gov.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref><ref>[https://wscc.nt.ca/about-wscc/official-languages Official Languages], wscc.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref> |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |Mònarcha = Karól III |Prezydeńt = Louise Arbour |Premiéra = Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 |rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar |kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] (Canada Day) |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = +1 |aùtowi kòd=CDN |kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] |data ùsôdzenia=1 lëpińca 1867 }} '''Kanada''' ({{jãz.|en}} i {{jãz.|fr}} ''Canada'') – państwò w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je [[Òttawa]], a nôwikszima gardama są [[Toronto]], [[Montreal|Mòntreal]] i [[Vancouver]]. Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, [[Francëjô|Francëskô]] òddała wikszosc swòjich kòloniów w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] w 1763{{Pòtrzébny przëpis}}. Samòstójnota Kanadë òd [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã<ref>[https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/const/page-1.html CONSTITUTION ACT, 1867], 29 strëmiannika 1867, dost. 21.05.2026.</ref>. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù<ref>[https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1982/11 Canada Act 1982], 29 strëmiannika 1982, dost. 21.05.2026.</ref>. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. W Kanadze mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë {{s|m.jin.}} kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Òbrôzk:Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Òbrôzk:Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Òbrôzk:Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Òbrôzk:Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario Òbrôzk:American_Beaver.jpg|Bòber Òbrôzk:Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara – krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] qtrrlxbiu6fm80o0q24dmqm58fphp22 0 6731 216767 214439 2026-10-06T22:14:00Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216767 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} '''Stołowi tenys'''' (téż '''pingpong''') to je takô jigra, w chterné biorą ùdzél 2 (jigra pòjedincznô) abò 4 òsobë (ijgra dëbëltowô), zanôlégô na òdbijanim môłé bali rakétą tak bë przeleca nad satką na drëgą starnã stołu. Bala muszi dotknąc stół le rôz, blós nié z lëftu. Pùnktë sã dobëwô za ùderzenia, chternëch drëdżi grôcz nie òdebrôł. Òd 2001 rokù, cziedë niechterné zasadë stołowégó tenysa dość istotnie sã zmieniłë, set rozgriwóny je do momeńtu, w chternym jaczis z miónkôrzów dobãdze 11 punktów (wczesné 21). Zwykle grô siã do 3 wygranych setów, lub 4 (na imprezach wëższé randżi np. mistrzowskiej) == Historiô == [[Òbrôzk:Competitive table tennis.jpg|mały|Profesjonalné zawòdë (miónczi)]] Stołowi tenys narodzëł sã w 80 latach [[XIX stalatégò]] w [[Angliô]]. Z czasã jigra stawała sã corôz barżi pòpùlarnô ( òsoblëwie wëstrzód bògatëch ), pòstanowiono hańdlowac sprzãtã do jigrë (chiżnié ùżiwano rzeczë codniowégò ùżitkù). Pòzwa pingpong pòwsta òd charakteristicznégò dzwiãkù òdbijané bali ,w 1901 rokù pòzwa zosta zastrzegłô przez janielsczégò fabrikanta sprzãtów J. Jaques & Son Ltd. '''Ping pong''' béł ùżiwóny jakno pòzwa òb czas jigrë drodżim sprzãtã Jaquesa, chòć w tim samim czasu jinszi fabrikancë ùżiwalë pòzwë„stołowi tenys”. Pòstãpną zmianã wprowadzëł James Gibb, janielsczi entuzjasta stołowégò tenisa, chterën to pò wanodze do USA w 1901 zaczął ùżiwać bali z [[Celuloidu]]. Wôżna data dlô stołowego tenisa to rok 1903, cziedë to E.C. Goode wprowadzëł òbłożenë przëklejané do desczi. Na zaczątkù [[XX wiekù]] jigra bardzo chùtkò sã rozwija, a w 1902 òdbëłë sã nawetka nieòficjalné mésterzka swiata. W 1921 òstôł założoni janielsczi Part Stołowégò Tenisa(jan. Table Tennis Association), a w 1926 pòwsta [[Miãdzënôrodnô Federacja Stołowégò Tenisa]]([[jan.]] International Table Tennis Federation). W w roku 1926 w [[Londinie]] òdbëłë sã pierszé òficjalné mistrzostwa swiata. W 1988 rokù pò rôz pierszi stołowi tenys béł zapisóny w programie [[Òlimpnëch Jigrach]] w [[Seùl|Seùlu]]. Òd jaczégòs czasu [[ITTF]] stara sã zmienic zasadë jigrë, bë bëłë jak nôbarżi zrozmiałé dlô kòżdégò kibica abò òbzérnika. *Pò pierszi bale ò przemiarze 38 milimetrów òsta zastąpioné balama 40 milimetrowima przez co jigra kąsk sã spòwòlniła. *Pò drëdżi pòmniészono lëczbã pùnktów brëkòwnëch do wëgraniô seta (terô – 11, ùprzedno – 21). To sprôwiô, że miónkôrze nié mògą „òdpuszczać” jigrë, le mùszą bëc baro skòncentrowóni od samégò pòczątkù, bò strata cziles pùnktów przë jigrze na wësoczim pòziomie je baro trudnô do òdrobieniô. *Pò trzëci baro dużą zmianą bëło zaòstrzenié zasadów dotikającëch serwòwaniô (chiżnié serwùjący mòglë łatwo zasłtawiac piłkã), przez co zmniészono przewagã miónkôrza serwùjącégò. Na swiece pòjôwiają sã różné wersje stołowégò tenysa, dze grô sã balą ò przemiarze 44 milimetrów czë tzw. „krótkimi czopami” czëli òbłożenama z krótczima i szeroczimi czopami na zewnątrz. Taczi rozwiązanié znacznie spòwòlniô jigrã, sprawiô, że dlô niechternëch je òna mało cekawô, chòć mimò to ceszy sã spòrą pòpùlarnością. == Nôrzãdza == === Rakétka === [[Òbrôzk:Rakietka do tenisa stołowego.jpg|mały|Rakétka do tenysa]] Rakiétka skłôdô sã z déla i dwùch òsoblëwëch, gùmòwëch (kauczukowych)òbłożeniów. Dopùszczô sã lë czerwiono-czôrné farwë rakiétczi. ==== Dél ==== Dél skłôdô sã z 1–9 sklejek i muszi bëć zrobiony z co nômnié 85% z drzewiané, pozostałe sklejczi mogą bëć zrobioné np. z karbonu, włókna szklanégò czë kevlaru. Zobacz: Deska. ==== Òbłożenë ==== Òbłożenë pò òbù starnach mùszą bëć farwë czerwioné i czarné, inszé są niedopùszczalné. Można je cziles razë wëmieniwac, przëklejając specjalnëm klejã. Niechterné miónkôrze baro czãsto przëklejają gumë, w ten spòsób pòprôwiają jich włascëwòscë (òd rokù 2008 ITTF wprowadzëł zakôz granégò na swiéżim lepiszczu). Czãsté zrëwanié òbłożenów niszczë jich pòdkładë. Dzysdnia wiele firm produkùje baro dużo różnëch o zróżnicowanych stopniach kontrolë, szëbkòścë, rotacjë. [[Òbłożenë]]. === Stół === [[Òbrôzk:Table Tennis the table-pl.png|mały|Tenysowi stół]] Blat stołu do grë mô 9 x 5 stóp (2,74 x 1,525 metra). Jegò wësokòsc wënosi 0,76 m. Stół muszi bëc prostokątny, pòfarwòwany na zelono, mòdro abò czôrno. Białé pasë na kantach mùszą miec szerokòsc 20 mm a pasek dzelący pòla stołu mùszi miec szerokosc 3 mm. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spòrt]] f4asl7e6nbmjtr0vfij29qtyj9s5pin 0 7365 216746 214527 2026-10-06T22:13:11Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216746 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:London Lead Image.jpg|mały|Zabëtczi Londina]] '''Londin''' ({{jãz.|en}} ''London'') – stolëca a téż nôwiãkszi gard [[Anielskô|Angelsczi]] ë [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]]. Londin je pòłożony w zudóstowi czãscë kraju. Zamieszkiwô tuwò òkòło 8,91 miliónów lëdzy. Londin je mòcno wôżny centrum przemësłu, wëtwarzô òn 20% [[Brutonowi Krajowi Produkt|BKP]] Wiôldżi Britanii. Leżi nad rzéką [[Temza]]. == Pòdzôł == Administracëjno òbéńda [[Wiôldżi Londin]] (''Greater London'') je pòdzelony na 32 [[Gmina|gminë]] (''London boroughs'') a aùtonomiczné City. {| class="toccolours" style="margin:0 auto; background:none;" | style="padding-right:1em;" | # [[City of London]] # [[City of Westminster]] # [[Royal Borough of Kensington and Chelsea|Kensington and Chelsea]] # [[London Borough of Hammersmith and Fulham|Hammersmith and Fulham]] # [[London Borough of Wandsworth|Wandsworth]] # [[London Borough of Lambeth|Lambeth]] # [[London Borough of Southwark|Southwark]] # [[London Borough of Tower Hamlets|Tower Hamlets]] # [[London Borough of Hackney|Hackney]] # [[London Borough of Islington|Islington]] # [[London Borough of Camden|Camden]] # [[London Borough of Brent|Brent]] # [[London Borough of Ealing|Ealing]] # [[London Borough of Hounslow|Hounslow]] # [[London Borough of Richmond upon Thames|Richmond upon Thames]] # [[Royal Borough of Kingston upon Thames|Kingston upon Thames]] # [[London Borough of Merton|Merton]] | style="background:#FFF; padding:0 1em;" class="toccolours" |[[Òbrôzk:London-boroughs.svg|bezramki|350x350px]] | # [[London Borough of Sutton|Sutton]] # [[London Borough of Croydon|Croydon]] # [[London Borough of Bromley|Bromley]] # [[London Borough of Lewisham|Lewisham]] # [[Royal Borough of Greenwich|Greenwich]] # [[London Borough of Bexley|Bexley]] # [[London Borough of Havering|Havering]] # [[London Borough of Barking and Dagenham|Barking and Dagenham]] # [[London Borough of Redbridge|Redbridge]] # [[London Borough of Newham|Newham]] # [[London Borough of Waltham Forest|Waltham Forest]] # [[London Borough of Haringey|Haringey]] # [[London Borough of Enfield|Enfield]] # [[London Borough of Barnet|Barnet]] # [[London Borough of Harrow|Harrow]] # [[London Borough of Hillingdon|Hillingdon]] |} == Partnersczé gardë == * [[Algierë]], [[Algeriô]] * [[Bagdad]], [[Irak]] * [[Berlëno]], [[Niemieckô]] * [[Bogota]], [[Kòlumbiô]] * [[Johannesburg]], [[Pôłniowô Afrika]] * [[Kairo]], [[Egipt]] * [[Nowi Jork]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] * [[Pariz]], [[Francëjô]] * [[Podgorica]], [[Czôrnogóra]] * [[Sofijô]], [[Bùłgariô]] * [[Zagrabiô]], [[Chòrwackô]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Wiôlgô Britaniô]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]], t. I, s. 289 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.london.gov.uk/ Domôcô starna gardu Londina] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Londin| ]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] tw3hb414z48c22mzgggm8bgnvd0ibqb 216768 216746 2026-10-06T22:14:01Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216768 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:London Lead Image.jpg|mały|Zabëtczi Londina]] '''Londin''' ({{jãz.|en}} ''London'') – stolëca a téż nôwiãkszi gard [[Angliô|Angelsczi]] ë [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]]. Londin je pòłożony w zudóstowi czãscë kraju. Zamieszkiwô tuwò òkòło 8,91 miliónów lëdzy. Londin je mòcno wôżny centrum przemësłu, wëtwarzô òn 20% [[Brutonowi Krajowi Produkt|BKP]] Wiôldżi Britanii. Leżi nad rzéką [[Temza]]. == Pòdzôł == Administracëjno òbéńda [[Wiôldżi Londin]] (''Greater London'') je pòdzelony na 32 [[Gmina|gminë]] (''London boroughs'') a aùtonomiczné City. {| class="toccolours" style="margin:0 auto; background:none;" | style="padding-right:1em;" | # [[City of London]] # [[City of Westminster]] # [[Royal Borough of Kensington and Chelsea|Kensington and Chelsea]] # [[London Borough of Hammersmith and Fulham|Hammersmith and Fulham]] # [[London Borough of Wandsworth|Wandsworth]] # [[London Borough of Lambeth|Lambeth]] # [[London Borough of Southwark|Southwark]] # [[London Borough of Tower Hamlets|Tower Hamlets]] # [[London Borough of Hackney|Hackney]] # [[London Borough of Islington|Islington]] # [[London Borough of Camden|Camden]] # [[London Borough of Brent|Brent]] # [[London Borough of Ealing|Ealing]] # [[London Borough of Hounslow|Hounslow]] # [[London Borough of Richmond upon Thames|Richmond upon Thames]] # [[Royal Borough of Kingston upon Thames|Kingston upon Thames]] # [[London Borough of Merton|Merton]] | style="background:#FFF; padding:0 1em;" class="toccolours" |[[Òbrôzk:London-boroughs.svg|bezramki|350x350px]] | # [[London Borough of Sutton|Sutton]] # [[London Borough of Croydon|Croydon]] # [[London Borough of Bromley|Bromley]] # [[London Borough of Lewisham|Lewisham]] # [[Royal Borough of Greenwich|Greenwich]] # [[London Borough of Bexley|Bexley]] # [[London Borough of Havering|Havering]] # [[London Borough of Barking and Dagenham|Barking and Dagenham]] # [[London Borough of Redbridge|Redbridge]] # [[London Borough of Newham|Newham]] # [[London Borough of Waltham Forest|Waltham Forest]] # [[London Borough of Haringey|Haringey]] # [[London Borough of Enfield|Enfield]] # [[London Borough of Barnet|Barnet]] # [[London Borough of Harrow|Harrow]] # [[London Borough of Hillingdon|Hillingdon]] |} == Partnersczé gardë == * [[Algierë]], [[Algeriô]] * [[Bagdad]], [[Irak]] * [[Berlëno]], [[Niemieckô]] * [[Bogota]], [[Kòlumbiô]] * [[Johannesburg]], [[Pôłniowô Afrika]] * [[Kairo]], [[Egipt]] * [[Nowi Jork]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] * [[Pariz]], [[Francëjô]] * [[Podgorica]], [[Czôrnogóra]] * [[Sofijô]], [[Bùłgariô]] * [[Zagrabiô]], [[Chòrwackô]] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Wiôlgô Britaniô]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * [[Jan Trepczik|J. Trepczyk]]: ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]], t. I, s. 289 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.london.gov.uk/ Domôcô starna gardu Londina] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Londin| ]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] mb5mcks7nj4nurgyphqacp1vnq6ok0w 0 7886 216691 213523 2026-10-06T15:10:31Z Terrus38 14026 216691 wikitext text/x-wiki {{Infobox-dëtk |gwôsné miono= Eùro |miono= euro, евро, ευρώ |państwò=[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] eùrocona, a téż: * [[Òbrôzk:Flag of Andorra.svg|border|20px]] [[Andorra]] * [[Òbrôzk:Flag of Monaco.svg|border|20px]] [[Mònakò]] * [[Òbrôzk:Flag of San Marino.svg|border|20px]] [[San Marino]] * [[Òbrôzk:Flag of Vatican.svg|border|20px]] [[Watikan]] <small>Bez ùgòdë z EÙ:</small> * [[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] * [[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]] |kòd ISO= EUR |céch= € |banknotë= 5, 10, 20, 50, 100, 200 €, 500 € |mònetë= 1, 2, 5, 10, 20 i 50 centów, 1 i 2 € |pòdzelenié= 1 € = 100 centów |jinfalacëjô= 2,6% <small>(strëmiannik 2026)</small><ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Inflation%20in%20the%20euro%20area Inflation in the euro area], ec.europa.eu.</ref> }}'''Eùro''' '''(EUR, €)''' – eùropejsczi dëtk, wprowadzóny w wikszoscë państw [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], w plac môlowëch dëtków. 1 stëcznika 2002 rokù eùro zastãpiło dëtk w 12 krajach EÙ, wchôdającë do normalnégò òbrotu<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/euro/history-and-purpose_pl Historia i powody wprowadzenia euro], european-union.europa.eu.</ref>. Rëchli, òd 1 stëcznika 1999 fùnksnérowało leno elektroniczno. Eùro je òficjalnym dëtkã w 21 krajach EÙ i òbjimô swòją òbéńdą wiãcy jak 350 mln Eùropejczików<ref name=":0" />: {| class="wikitable" |+ |{{Col2 |col1= * [[Aùstriô]] * [[Belgijskô]] * [[Bùłgariô]] * [[Chòrwackô]] * [[Cyper]] * [[Estóńskô]] * [[Fińskô]] * [[Francëjô]] * [[Greckô]] * [[Irlandëjô]] * [[Italskô]] * [[Lëtewskô]] |col2= * [[Luksembùrskô]] * [[Łotewskô]] * [[Malta]] * [[Miemieckô]] * [[Niderlandë]] * [[Pòrtugalskô]] * [[Słowackô]] * [[Słoweniô]] * [[Szpańskô]] }} |[[Òbrôzk:Eurozone main map.svg|centruj|bezramki|500x500px]] |} [[Òbrôzk:Eurozone.svg|mały|{{Legéńda|#003399|Państwa eùroconë}} {{Legéńda|#ffd617|Państwa Eùropejsczi Ùnie, jaczé nie dołãczëłë do conë eùro}} {{Legéńda|#da2131|Państwa, jaczé przëjãłë eùro bez ùgòdë z Eùropejską Ùnią}}]] Eùro je òficjalnym dëtkã téż w krajach, jaczé nie są partã Eùropejsczi Ùnie. W [[Andorra|Andorze]], [[Watikan|Watikanie]], [[San Marino]] i [[Mònakò]] eùro zastãpiło môlowi dëtk na spòdlim ùgòdë z EÙ, a [[Czôrnogóra]] i [[Kòsowò]] przëjãłë eùro jednostronowò{{Pòtrzébny przëpis}}. == Òbaczë téż == * [[Talôr]] * [[Wëdôwkòwi dëtk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.bis-ans-ende-der-welt.net/Europa-B.htm Eùro] ([[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]]) ([[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]) {{Eùro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Ekònomiô]] oo9vmadb3xb3qstnsukknybi977lyfq 0 8515 216753 211806 2026-10-06T22:13:19Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216753 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Queen 1984 012.jpg|mały|Queen w 1984 r.]] '''Queen''' to béło pòpùlarné, achtnioné rockòwé karno w sztélu [[glam rock]], [[opera rock]], [[hard rock]] i [[rock'n'roll]] z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britaniji]]. Pòwstało òno w 1970 rokù w [[London|Londinë]] z jinicjatiwë [[Freddie Mercury|Freddie Mercurego]], chtëren bëł charizmaticznã spiéwôrzã, wiôldżim showmanem, ùsôdzczim kompozitorã, producentã mùzyczném, autorã tekstów i grëwôł na pianinie i klawiszach w karnie. Jinë nôleżnicë Queen to bëłë Brian Harold May (gitara), John Deacon (basowô gitara) ë Roger Meddows Taylor (perkùsëjô). Stolemne hity karna to bëłë m.jin. 'Bohemian Rhapsody' (1975), 'Somebody to Love' (1976), 'We Are the Champions" (1977), "Don't Stop Me Now" (1978), "Crazy Little Thing Called Love" (1980), "Under Pressure" z Davidem Bowie (1982), "Another One Bites the Dust", "Radio Ga Ga" (1984), "We Will Rock You", "The Show Must Go On" – chtërnë wszëtczé ùsadzył Freddie. Balladô "Bohemian Rhapsody" dobëłô midzënôrodna pòpùlarnotã dla Queen w 1975 rokù i je do dzys ùważanô jako jednô z nôjlepszych pjesnj na swecie. Freddie Mercury ùmarł 24 lëstopadnika 1991 roka na [[AIDS]], miał blós 45 lat, ë karno zawieszëło zwòją dzéjnotã. Po smiercë Mercurego karno wëdôle slédné jegò nagrania i dôwało blós kòncertë jegò pamiãcë i dedikòwóne Freddiemù jak stolemny ”Freddie Mercury Tribute Concert” w 1992 na Wembley Stadionë z jinëmi spiéwôrzami i karnami jak [[David Bowie]], [[Annie Lennox]], [[Elton John]], [[George Michael]], Robert Plant z [[Led Zeppelin]], Axl Rose i Slash z Guns'N'Roses, [[Black Sabbath]], [[The Who]], [[Metallica]] i jin. == Diskògrafiô == * Queen (1973) * Queen II (1974) * Sheer Heart Attack (1974) * A Night at the Opera (1975) – z 'Bohemian Rhapsody' * A Day at the Races (1976) * News of the World (1977) * Jazz (1978) * The Game (1980) * Flash Gordon (1980) * Hot Space (1982) * The Works (1984) * A Kind of Magic (1986) * The Miracle (1989) * Innuendo (1991) * Made in Heaven (1995) – plata nagranô przed smiercą Mercurego == Òbaczë téż == * [[Iron Maiden]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] rbcziavkxxmka4rjglgif40o42iulko 0 8926 216747 214900 2026-10-06T22:13:13Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216747 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Szczecëno |rodzôcz=Szczecëna |adjektiw_mask=szczecyńsczi |adjektiw_fem=szczecyńskô |céch=POL Szczecin COA.svg |fana=POL Szczecin flag.svg |karta=POL Szczecin map.svg |wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Piotr Krzystek |adres_um=pl. Armii Krajowej 1 |kod_poczt_um=70-456 |tel_um=(91)4245931 |fax_um=(91)4245855 |mail_um=boi@um.szczecin.pl |wiéchrzëzna=301,30 km² |stopniN=51 |minutN=67 |stopniE=16 |minutE=08 |wysokość=do 130 m. n.p.m. |rok=2004 |lëdztwò=411 tys. |gęstość=1375 |aglomeracja= |czerënkòwi numer=(+48) 91 |pòcztowi kòd=70-018 do 71-871 |registracëjné tôfle=ZS |TERYT= |SIMC= |www=http://www.szczecin.pl |commons=Category:Szczecin }} [[Òbrôzk:PolandSzczecinPanorama.JPG|mały|left|Szczecëno]] [[Òbrôzk:Kamień kaszubski z gryfem przy katedrze w Szczecinie.jpg|mały|left|Kamiéń "Kaszëbsczi grif. Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë Kaszëbi. Rok Gryfa 2014"]] '''Szczecëno '''(we zdrojach: ''Stetin'' 1133, ''Stetyn'' 1188, ''Stitin'' 1251, ''Borstaborg'' XIII w., ''Stitinum'',, ''Stetina'', ''Stittin'', ''Stettin'', ''Szczecëno'' (Słowińcë); pòl. ''Szczecin'', {{jãz.|de}} ''Stettin'', lat. ''Stetinum'') je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Szczecëno mô sztatus gardu na prawach [[kréz|krez]]u ë je stolëcą [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa]]. Wôżną starodôwnotą je tu [[rzimskòkatolëcczi kòscół Sw. Jakùba Apòsztoła w Szczecënie]] – dzysô katédra. Òd 2014 rokù kòl ni je pamiątkòwi kam z nôdpisã: „Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë [[Kaszëbi]]”. Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]] (do 1945), [[Szwedzkô|Szwedzczi]] (1648-1720), [[Dëńskô|Dëńsczi]] (1185-1227), [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], Prësóm (òd 1720) ë [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczémù Ksãżstwù]] (do 1648), chternégò bëł stolëcą. == Partnersczé gardë == * [[Berlëno]] (dzélnica [[Fredrichstein-Kreuzberg]]), [[Niemieckô]] * [[Bremerhaven]], [[Niemieckô]] * [[Dalian]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Esbjerg]], [[Dëńskô]] * [[Kingston upon Hull]], [[Anielskô]] ([[Wiôlgô Britaniô]]) * [[Kłajpeda]], [[Lëtwa]] * [[Lubeka]], [[Niemieckô]] * [[Malmö]], [[Szwedzkô]] * [[Roztoka (gard)|Roztoka]], [[Niemieckô]] * [[Saint Louis]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2009-05-30-polska-by-RalfR-30.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:65429 Szczecin zamek ksiazat pomorskich 18.JPG|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich zegar.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Store_Szteteno_(1575)A.png|Szczecëno w [[1575]] rokù Òbrôzk:Szczecin town hall.jpg|Sanowi Rënk Òbrôzk:0910 Bazylika archikatedralna św Jakuba Szczecin.jpg|Katédra sw. Jakùba Òbrôzk:Manzelbrunnen 3.jpg|''Sedina'' Òbrôzk:PomnikZKotwicaWSzczecinie.jpg|Draga Òbrôzk:0908 PAZIM Szczecin SZN 1.jpg|PAZIM </gallery> == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 231 == Òbaczë téż == * [[Wòłogòszcz]] * [[Marijën Kòscół w Sztecënie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140505232839/http://www.sedina.pl/ Pòrtal lubòtników dôwnégò Szczecëna] * [http://www.wf.univ.szczecin.pl/ipikaktualnosci/472-jezyk-literatura-i-edukacja-kaszubska-podsumowanie-konferencji ò kaszëbiznie] * [http://www.szczecin.wikia.com Szczecëno na wikia.com] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/831 Szczecin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] [[Kategòrëjô:Szczecëno| ]] lvvumdubkuqriip5dvoje3cul00hvct 216769 216747 2026-10-06T22:14:02Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216769 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Szczecëno |rodzôcz=Szczecëna |adjektiw_mask=szczecyńsczi |adjektiw_fem=szczecyńskô |céch=POL Szczecin COA.svg |fana=POL Szczecin flag.svg |karta=POL Szczecin map.svg |wòjewództwò=zôpadnopòmòrsczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Piotr Krzystek |adres_um=pl. Armii Krajowej 1 |kod_poczt_um=70-456 |tel_um=(91)4245931 |fax_um=(91)4245855 |mail_um=boi@um.szczecin.pl |wiéchrzëzna=301,30 km² |stopniN=51 |minutN=67 |stopniE=16 |minutE=08 |wysokość=do 130 m. n.p.m. |rok=2004 |lëdztwò=411 tys. |gęstość=1375 |aglomeracja= |czerënkòwi numer=(+48) 91 |pòcztowi kòd=70-018 do 71-871 |registracëjné tôfle=ZS |TERYT= |SIMC= |www=http://www.szczecin.pl |commons=Category:Szczecin }} [[Òbrôzk:PolandSzczecinPanorama.JPG|mały|left|Szczecëno]] [[Òbrôzk:Kamień kaszubski z gryfem przy katedrze w Szczecinie.jpg|mały|left|Kamiéń "Kaszëbsczi grif. Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë Kaszëbi. Rok Gryfa 2014"]] '''Szczecëno '''(we zdrojach: ''Stetin'' 1133, ''Stetyn'' 1188, ''Stitin'' 1251, ''Borstaborg'' XIII w., ''Stitinum'',, ''Stetina'', ''Stittin'', ''Stettin'', ''Szczecëno'' (Słowińcë); pòl. ''Szczecin'', {{jãz.|de}} ''Stettin'', lat. ''Stetinum'') je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadny Pòmòrsczi]]. Szczecëno mô sztatus gardu na prawach [[kréz|krez]]u ë je stolëcą [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczégò wòjewództwa]]. Wôżną starodôwnotą je tu [[rzimskòkatolëcczi kòscół Sw. Jakùba Apòsztoła w Szczecënie]] – dzysô katédra. Òd 2014 rokù kòl ni je pamiątkòwi kam z nôdpisã: „Na ti zemi òd kòl VI w. przez czileset lat mieszkelë [[Kaszëbi]]”. Terô gard je [[Pòlskô|pòlsczi]], le w swòji historëji òn słëchôł téż [[Miemieckô|Miemiecczi]] (do 1945), [[Szwedzkô|Szwedzczi]] (1648-1720), [[Dëńskô|Dëńsczi]] (1185-1227), [[Brambòrskô|Brambòrsczi]], Prësóm (òd 1720) ë [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczémù Ksãżstwù]] (do 1648), chternégò bëł stolëcą. == Partnersczé gardë == * [[Berlëno]] (dzélnica [[Fredrichstein-Kreuzberg]]), [[Niemieckô]] * [[Bremerhaven]], [[Niemieckô]] * [[Dalian]], [[Chińskô Lëdowô Repùblika]] * [[Esbjerg]], [[Dëńskô]] * [[Kingston upon Hull]], [[Angliô]] ([[Wiôlgô Britaniô]]) * [[Kłajpeda]], [[Lëtwa]] * [[Lubeka]], [[Niemieckô]] * [[Malmö]], [[Szwedzkô]] * [[Roztoka (gard)|Roztoka]], [[Niemieckô]] * [[Saint Louis]], [[Zjednóné Kraje Americzi]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2009-05-30-polska-by-RalfR-30.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:65429 Szczecin zamek ksiazat pomorskich 18.JPG|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich zegar.jpg|Zómk ksążëcy w Szczecënie Òbrôzk:Store_Szteteno_(1575)A.png|Szczecëno w [[1575]] rokù Òbrôzk:Szczecin town hall.jpg|Sanowi Rënk Òbrôzk:0910 Bazylika archikatedralna św Jakuba Szczecin.jpg|Katédra sw. Jakùba Òbrôzk:Manzelbrunnen 3.jpg|''Sedina'' Òbrôzk:PomnikZKotwicaWSzczecinie.jpg|Draga Òbrôzk:0908 PAZIM Szczecin SZN 1.jpg|PAZIM </gallery> == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk 1972, tom V, s. 231 == Òbaczë téż == * [[Wòłogòszcz]] * [[Marijën Kòscół w Sztecënie]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140505232839/http://www.sedina.pl/ Pòrtal lubòtników dôwnégò Szczecëna] * [http://www.wf.univ.szczecin.pl/ipikaktualnosci/472-jezyk-literatura-i-edukacja-kaszubska-podsumowanie-konferencji ò kaszëbiznie] * [http://www.szczecin.wikia.com Szczecëno na wikia.com] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/831 Szczecin w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] [[Kategòrëjô:Szczecëno| ]] si8d2hzsjcepjdosj9a91xrosp5gz67 0 9093 216748 215302 2026-10-06T22:13:14Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216748 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2 digit postcode poland.png|mały|330px|Kôrta pòcztowëch rejonów w [[Pòlskô|Pòlsce]]]] '''Pòcztowi kòd''' abò '''pòcztowi adresowi numer''' – réga cyfrów abò cyfrów ë lëtrów dodôwanô do adresu, jakô mô za zgrôw ùłatwianié zortowaniégò [[pòczta|pòcztowëch]] przeséłków. Pòcztowi kòd jidentifikëje zwëkòwò nadawczi ë przënôléżny [[pòcztowi ùrząd]]. Fòrmë ë spòsobë ùżiwkù tëch kòdów są rozmajité we rozmajitëch państwach. Pòcztowi adresowi numer béł ju w [[1857]] [[rok]]ù w [[London]]ie. Dalszé próbë wcygnieniégò pòcztowëch kòdów prowadzëła [[Miemieckô]] òbczas [[drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowy wòjnë]]. Rzeszëło to sã òsoblëwò z tëm, że na pòcztach ùbëwało prôcowników z dobrą znajemnotą geògrafijé, ë téż z rozszérzającą sã òbéńdą, na chtërné trzeba bëło dorãczëwac przeséłczi miemiecczëm żôłnérzom. To bëło w [[1941]]. W [[1958]] pòcztowé kòde wprowôdzëła [[Argentina]], w [[1959]] [[Wiôlgô Britaniô]], w [[1963]] [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Kraje]], a w [[1964]] [[Szwajcarskô]]. W [[Pòlskô|Pòlsczi]] brëkëje sã pòcztowé adresowé numerë òd [[1972]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Canadian postal district map.svg|Kôrta pòcztowëch rejonów w [[Kanada|Kanadze]] Òbrôzk:German postcode information.png|Kôrta pòcztowëch rejonów w [[Niemieckô|Niemiecczi]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Pòcztowô marka]] * [[Lëst (pismò)]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kòdë]] [[Kategòrëjô:Jidentifikatorë]] 6z8sdlt9avnt4w4hujgyfqmv1rawzfn 0 9110 216675 200900 2026-10-06T15:02:42Z Terrus38 14026 216675 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Provincie West-Vlaanderen in Belgium.svg|mały|Zôpadnô Flandriô – dzél Belgie, na kôrce na czerwiono]] '''Zôpadnô Flandriô''' ({{Jãz.|nl}} ''West-Vlaanderen'') – dzél [[Belgijskô|Belgie]]. Òna leżi krótkò [[Niderlandë|Niderlandów]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Belgijskô]] sseqje4wu1noz7lprjj24lgt6cdm27v 0 9580 216676 206191 2026-10-06T15:04:45Z Terrus38 14026 216676 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nseamap.gif|mały|Nordowé Mòrzé]] '''Nordowé Mòrzé''' ({{jãz.|en}} ''North Sea'') – [[mòrzé]] w [[Eùropa|Eùropie]] mdącé dzélã [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]]. Swój sztrąd nad Nordowim Mòrzã mają: [[Duńskô]],[[Szwédzkô]], [[Norweskô]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Miemieckô]], [[Belgijskô|Belgiô]], [[Niderlandë]] i [[Francjô]]. Nordowé Mòrzé sã łączi z [[Bôłt|Bôłtã]]. Òno mô wiéchrzëznã kòl 750 000 km² i strzédną głãbòkòsc 95 m. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20080602103541/http://www.mumm.ac.be/EN/NorthSea/facts.php] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mòrza]] 8ak19hgceulcp3v3qsrndjew8a6vin6 0 10057 216677 201837 2026-10-06T15:05:12Z Terrus38 14026 216677 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Locatiemaas2.GIF|mały|Kôrta z Szeldą w [[Eùropa|Eùropie]]]] '''Szelda''' – [[rzéka]] dłużawë 360 km w [[Eùropa|Eùropie]]. Ji wòdë płëną z [[Francjô|Francje]] przez [[Belgijskô|Belgiã]] i [[Niderlandë]] do [[Nordowé Mòrzé|Nordowégò Mòrza]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Rzéczi w Eùropie|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rzéczi w Eùropie]] ggyyan9z1t3k07wzqada4zs3hspoman 0 10100 216727 210378 2026-10-06T22:05:17Z Iketsi 3254 „Néderlandzkô”→„Niderlandë” 216727 wikitext text/x-wiki [[File:DEU Aachen COA.svg|thumb|Herb]] [[File:Flagge Aachen.svg|thumb|Achen - flaga]] [[File:Aachen aerial view 10-2017 img2.jpg|thumb|300px|left|Achen (2017) ]] '''Achen''' - je gardã, jaczi leżi w [[Miemieckô|Niemiecce]], w zrzeszowim kraju Nadreniô Nordowô-Westfaliô, dze niedalek je Belgijskò-Niderlandë grańca. Gard je znóny jakno dôwnô sedzba césarza Karóla Wiôldżégò, a téż je wôżnym nôùkòwim a industrowim òstrzódkã. W gardze leżi katédra, jakô òsta wpisónô na lëstã swiatowi spôdkòwiznë UNESCO. [[File:Karte Aachen Stadtbezirke.png|thumb]] {{stub}} [[Kategòrëjô:Gardë w Miemiecczi]] ogkzs72k833ihx5ptzidcsbms5s015w 0 10261 216749 211198 2026-10-06T22:13:15Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216749 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk| farwa=000066| farba=ffffff| apartne miono=українська мова| kraj, òbénda1= [[Ùkrajina]], [[Pòlskô]], [[Madżarskô]], [[Serbiô]] ë jinsze| lëczba= kòl 45 milionów| môl=-| rodzëzna=[[Jindoeùropejsczé jãzëczi]] * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] ***'''Ùkrajinsczi jãzëk'''| alfabét= cërëlicô| kraj, òbénda2=[[Ùkrajina]], [[Nadedniestrzé]] | agencëjô=Ùkrajińskô nôrodnô akademjiô nôùków| iso1=uk| iso2=ukr| iso3=ukr| sil=UKR| kòd=uk| znankównik=Ùkrajina| jãzëk=ùkrajińsczi|znankòwnik2=ùkrajińsczégò }} '''Ùkrajińsczi jãzëk''' ({{jãz.|uk}} ''українська мова'') – jãzëk z [[Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi|pòrénkòwòsłowiańsczégò karna]] [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëków]]. Gôdô nim kòl 45 mln lëdzy, wikszi dzél jaczich mieszkô w [[Ùkrajina|Ùkrajinie]]. Òn je państwòwim jãzëkã w Ùkrajinie i jednym z państwòwich jãzëków w [[Naddniestrzé|Naddniestrzu]]. Ùkrajińskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Biôłorëskô|Biôłorësczi]], [[Mòłdawskô|Mòłdawsczi]], [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Ruskô|Rusczi]], [[Rumùńskô|Rumùńsczi]], [[Słowackô|Słowacczi]], [[Kazachstan]]ie, [[Argentina|Argentinie]], [[Brazylskô|Brazylsce]], [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britaniji]], [[Kanada|Kanadze]], [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajach Americzi]]. Wedle genealogii nôblëższim ùkrajińsczimù je [[biôłorusczi jãzëk]]; òd IX-XI st. òbadwa jãzëczi dzélowò fòrmowałë sã na pòspólnym dialektowim spòdlim – òsoblëwie nordowé dialektowé karno ùkrajińsczégò jãzëka twòrzi dialektowé ''continuum'' ze skrôwnyma pôłniowima biôłorusczima gwarama [[Pòlesé|Pòleségò]]. W [[Strzédnowiek|strzédnowiekù]] òbadwa nôrodë miałë pospólny jãzëk w knégach. [[Òbrôzk:WIKITONGUES- Vira speaking Ukrainian.webm|mały|left|Ùkrajińsczi jãzëk]] Wespółczasno dlô zapisu ùkrajińsczégò jãzëka ùżiwô sã adaptowóny [[cyrilica|cyrilicë]], jakô skłôdô sã z 33 lëtrów. Òsoblëwòscą ùkrajińsczégò alfabétu (w przërównanim z jinëma cyrilicczima) je brëkòwanié lëtrów [[Ґ]], [[Є]] a [[Ї]]. {| style="font-family:Arial Unicode MS; font-size:1.4em; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | А а | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Б б | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | В в | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Г г | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ґ ґ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Д д | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Е е | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Є є | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ж ж |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | З з | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | И и | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | І і | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ї ї | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Й й | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | К к | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Л л | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | М м | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Н н |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | О о | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | П п | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Р р | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | С с | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Т т | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | У у | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ф ф | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Х х | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ц ц |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ч ч | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ш ш | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Щ щ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ь | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Ю ю | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | Я я | | | |} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://en.wikibooks.org/wiki/False_Friends_of_the_Slavist/Ukrainian-Kashubian Ukrainian - Kashubian] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòrénkòwòsłowiańsczé jãzëczi]] eqz6zkl34aprrbx9dhrbj0q8uvlk8dk 0 10395 216678 215033 2026-10-06T15:05:37Z Terrus38 14026 216678 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Nowi Jork |gwôsné miono= New York City |céch= Seal of New York City.svg |rodzôcz= Nowégò Jorkù |fana= Flag of New York City.svg |karta= |państwò= [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|border|20px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]] |wòjewództwò= [[Òbrôzk:Flag of New York.svg|border|20px]] [[Nowi Jork (stón)|Nowi Jork]] |Kréz= |wiéchrzëzna=1223,6 |stopniN= 40 |minutN= 42 |stopniE= 70 |minutE= 00 |lëdztwò= 8,585,000<ref>[https://s-media.nyc.gov/agencies/dcp/assets/files/pdf/data-tools/population/population-estimates/new-york-city-population-estimates-and-trends-march-2026.pdf New York City’s Population Estimates and Trends], NYC Department of City Planning Population Division, strëmiannik 2026.</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= |pòcztowi kòd= |registracëjné tôfle= |bùrméster= [[Zohran Mamdani]] (D) |www= https://www.nyc.gov |adres_um= City Hall |kod_poczt_um= New York, NY 10007 |commons= }} [[Òbrôzk:NYC Montage 2011.jpg|mały|Nowi Jork]] '''Nowi Jork''' ({{jãz.|en}} ''New York'', ''New York City'') – gard w [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach Americzi]] ò nôwiãkszi pòpùlacje w kraju<ref>[https://worldpopulationreview.com/us-cities Largest US Cities by Population 2026], worldpopulationreview.com.</ref>. Leżi na sztrądze Atlantikù, w nordowò-pòrénkòwim parce Zjednónëch Stanów, w stanie [[Nowi Jork (stón)|Nowi Jork]]. Gard je stwòrzóny z piãcu òbéńd, jaczé są apartnyma grôfstwama (''boroughs''): Bronx, Brooklyn, Manhattan, Queens i Staten Island. Òstał założony przez [[Niderlandë|Holendrów]] w 1624 jako hańdlowô faktoriô, w 1626 nadelë mu miono Nowi Amsterdam, w 1664 po [[Wiôlgô Britaniô|britijsczim]] pòdbòju zwëskôł miono Nowi Jork<ref>[https://www.u-s-history.com/pages/h2122.html History of New York City, New York] u-s-history.com.</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * wiéchrzëzna: 1223,6 km² * lëdztwo: 8.48 miliona (lëpińc 2024)<ref>https://www.nyc.gov/content/planning/pages/planning/population</ref>, Nowi Jork je nôbarzi zalëdzonym gardã Zjednónëch Krajów<ref>[https://worldpopulationreview.com/us-cities Largest US Cities by Population 2026]</ref> == Sprôwné pòdzelenié == [[Òbrôzk:5 Boroughs Labels New York City Map.png|mały|upright=1.3|Òkrãża: '''<span style="color:navy;">1:&nbsp;Manhattan</span>''' '''<span style="color:#DDAA00;">2:&nbsp;Brooklyn</span> ''' '''<span style="color:coral;">3:&nbsp;Queens</span>''' '''<span style="color:red;">4:&nbsp;The Bronx</span>''' '''<span style="color:purple;">5:&nbsp;Staten Island</span>''']] Nowi Jork dzélë sã na 5 òkrągów ({{jãz.|en}} ''Boroughs'') * Manhattan * Brooklyn * Queens * Bronx * Staten Island == Òbaczë téż == * [[Nowi Jork (stón)]] * [[Zohran Mamdani]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nowi Jork (stón)]] cvxderzbu5rmzfbtk8h2gy7tlta50ql 0 10435 216777 213710 2026-10-07T02:15:41Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 216777 wikitext text/x-wiki ‎{{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Albrecht Dürer - Praying Hands, 1508 - Google Art Project (cropped 4x5).jpg|mały|]] '''Mòdlëtwa''' – czinnosc kùltowô, wystãpującô w wielu religijach. Pòlegô na sczerowaniu swòjich mësli do istotë abò istot, mògącëch bëc abò bãdącëch przedmiotem kùltu ([[Bóg|bògòwie]], [[Swiãti|swiãté]], [[Janiół|janiołë]]). == Charakteristika mòdlëtwë == Mòdlëtwa je czinnoscią kùltową, charakteristiczną dlô wiele religijów, pòlegającą na wëznôwanié do bóstwa. Pòchòdzącô z praktik magicznëch i pòczątkòwò miała fòrmã zôklãcia, chtërne wedle wiérzeń pòsiadało mòc òddziałiwaniégò na rzeczëwistosc za pòmòcą słów. Za skùteczny dzél zaklãcia-mòdlëtwë ùchòdzëłò wëmawianié miona wzëwanégò bóstwa. Pòtemù pòwstałë jinszi ôrtë mòdlëtwë (np. dziãkczënné). Dzysô nôczãsczi mòdlëtwa łączy w sobie wszelejaczi cechë wezwanégò: prosbã, podziãkòwanié, hołd itd. == Mòdlëtwa w pòszczególnych religijach == [[Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanek 032.jpg|mały|Dzel wôłtôrza w pòklôsztornym kòscele w [[Żukòwò|Żukòwie]]]] Aktë mòdlëtewne są pòwszechné we wszëtczich religijach. Chòc mòdlëtwa mòże przëjmòwac fòrmã personowé gôdczi z istotą bòską, to w wiele religjiach ùształtowôł sã pewien kanón mòdlëtw, chtërnëch spisënk je dokładné òpisónô i przekazywónô w taczé fòrmie wëznôwcóm. W chrzescëjaństwie mòdlëtwa je kôrbiónką z Bògiem personowim, przez zwróceni sã do niégò w prosbie, dzãkòwnoce czë adoracëje. Chrzescëjónie ùczą sã mòdlëtwë ód proroków, swiãtëch, a przede wszëtczim òd Jezusa, chtërne wg Ewanielie za żëcé wiele razy zwrôcôł sã do Bòga i przekazywôł słowa mòdlëtwë swòjim ùcznióm. Mòdlëtwa je rozmòwą duchòwą, w chtërné chrzescëjónie mòdlą sã téż ( w kòscele rzymskòkatolëcczim) do swiãtëch ò wstawiennictwò ù Bòga. == Definicjô mòdlëtwë == * [[Swiãtô Teresa]] z Lisieux: Mòdlëtwa je dlô mnie wznieseniém serca, prostim spòjrzenim kù Niebù, òkrzëkiem wdziãcznoscë i miłotë zarówno w cierpieni, jak i rôdoscë. * [[Swiãti Jan Damasceńsczi]]: "Mòdlëtwa je wzniesieniém dëszë do Bòga abò prosbą sczerowóną do Niegò ò stosowné dobra. *Chto sã nie mòdli, òtrzimuje mało łask. Mòdlëtwa uspòsabia rozum i wòlã, abë żëc bliskò Bòga. == W Pismie Swiãtim == W [[Pismo Swiãti|Pismie Swiãtim]] je wpisónëch baro wiele wëjimków, gdze lëdze zwrôcalë sã na mòdlëtwie do Bòga. Nôwôżnieszy dlô chrześcëjón je przikład Jezësa, chtëren sã nie mòdlił blós mòdlrtwama liturgicznyma Sënagòdzi; Ewanielie ùkazują nôm, jak wëpòwiadôł głośno swòją mòdlëtwã òsobistą, òd wzniosłégò błogòsławieństwa Òjca (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Mateùsza|Mt]] 11, 25-26) aż do trwodzi w Getsemani (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Marka|Mk]] 14, 36). == Ôrtë mòdlëtwë == Mòdlëtwa wespólnô Mòdlëtwa personowô Mòdlëtwa, w chtërné dzãkùjemë Mòdlëtwa, w chtërné przeprôszómë Mòdlëtwa, w chtërné proszimë ò wëbaczenié Mòdlëtwa, w chtërné tcëmë Bòga '''Rozważanie''' Meditacjô, zwónô téż rozważiwaniém czë rozmëslaniém, to ôrt mòdlëtwë pòlegający na czerowaniu do Bòga swòich mësli, zwrôcani sã do Niegò w cëszi, bez użëwóni wëùczonëch fòrmùł. Różańc cëkl mòdlëtw òdmôwianëch w òkresloné kòlejnoscë, nabòżeństwò, òdprawioné nôczãsci w rujanie, òbczas chtërnégò òdmôwiô sã wspólnie różańc. Je to sznur z pôcórkama, do rechòwaniô òdmawiónëch mòdlëtw. '''Mòdlëtwë gãbnë''' Nôbarzi znóné to: ''[[Òjcze nasz]]'', ''[[Zdrowas Mario]]'', ''[[Chwała Òjcu]]'', ''[[Pòd Twòjã òbronã]]'', ''Wierzã w Bòga Òjca]]'', ''[[Loretańskô lëtaniô]]'', ''[[Liturgiô gòdzënów]]'', ''[[Akt wiarë]]'', ''[[Janiół Pańsczi]]'', ''[[Kòrunka do Bòżégò Miłoserdza]]'', ''Mòdlëtwë do swiãtëch np. [[Swiãtô Katarzëna|do swiãté Katarzënë]]'', ''[[Różańc]]''. == Cechë dobré mòdlëtwë == Abë mòdlëtwa bëła skùtecznô i miłô Bògù, pòwinna zdaniem wielu swiãtëch spełniać pewné spodleczné cechë: * Pòwinna bëc czerowonô "w miono Jezësa". * Pòwinna bëc pełnô skrëchë. * Pòwinna bëc pełnô pòkòrë. * Pòwinna bëc pełnô szacënkù do Bòga. * Pòwinna bëc pełnô ufnoscë. * Pòwinna bëc nôbòżnô. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Nicolaus Haberschrack - Prayer in Gethsemane - MNK I-595 (432952).jpg|Mòdlëtwa w Ògrójcu Òbrôzk:Tadeusz_Ajdukiewicz_Modlitwa_na_pustyni.jpg|Mòdlëtwa na pùstini Òbrôzk:Ramsowo, kościół, modlitwa.jpg|Mòdlëtwa w kòscele </gallery> == Bibliografijô == * Zarys dziejów religii, red. J. Keller, Warszawa 1986. ISBN 83-207-0849-4. * Św. Teresa od Dzieciątka Jezus, Rękopisy autobiograficzne, C 25 r. cyt. za: KKK, 2558 * Św. Jan Damasceński, De fide orthodoxa, 3, 24: PG 94, 1089 D. cyt. za: KKK, 2559 * KKK, 2701 * Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 82–98 * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. * http://adonai.pl/modlitwy/?id=209 * https://web.archive.org/web/20130819210041/http://bosi.org.pl/Modlitwa,13,0.html * http://adonai.pl/modlitwy/?id=208 * Jacques Gauthier * https://web.archive.org/web/20130511203819/http://dominikanie.pl/polecamy_x/polecamy/news_id,2734,gdzie_sie_modlic.html * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. s. 58 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô|Mòdlëtwë chrzescëjónsczé]] [[Kategòrëjô:Mòdlëtwë| ]] 2yixjev358n0b9kd7um6jwdndt46yn7 216778 216777 2026-10-07T02:19:56Z Iketsi 3254 òpisënk òdjimka 216778 wikitext text/x-wiki ‎{{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Albrecht Dürer - Praying Hands, 1508 - Google Art Project (cropped 4x5).jpg|mały|[[Albrecht Dürer, 1508]] {{s|rok}}]] '''Mòdlëtwa''' – czinnosc kùltowô, wystãpującô w wielu religijach. Pòlegô na sczerowaniu swòjich mësli do istotë abò istot, mògącëch bëc abò bãdącëch przedmiotem kùltu ([[Bóg|bògòwie]], [[Swiãti|swiãté]], [[Janiół|janiołë]]). == Charakteristika mòdlëtwë == Mòdlëtwa je czinnoscią kùltową, charakteristiczną dlô wiele religijów, pòlegającą na wëznôwanié do bóstwa. Pòchòdzącô z praktik magicznëch i pòczątkòwò miała fòrmã zôklãcia, chtërne wedle wiérzeń pòsiadało mòc òddziałiwaniégò na rzeczëwistosc za pòmòcą słów. Za skùteczny dzél zaklãcia-mòdlëtwë ùchòdzëłò wëmawianié miona wzëwanégò bóstwa. Pòtemù pòwstałë jinszi ôrtë mòdlëtwë (np. dziãkczënné). Dzysô nôczãsczi mòdlëtwa łączy w sobie wszelejaczi cechë wezwanégò: prosbã, podziãkòwanié, hołd itd. == Mòdlëtwa w pòszczególnych religijach == [[Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanek 032.jpg|mały|Dzel wôłtôrza w pòklôsztornym kòscele w [[Żukòwò|Żukòwie]]]] Aktë mòdlëtewne są pòwszechné we wszëtczich religijach. Chòc mòdlëtwa mòże przëjmòwac fòrmã personowé gôdczi z istotą bòską, to w wiele religjiach ùształtowôł sã pewien kanón mòdlëtw, chtërnëch spisënk je dokładné òpisónô i przekazywónô w taczé fòrmie wëznôwcóm. W chrzescëjaństwie mòdlëtwa je kôrbiónką z Bògiem personowim, przez zwróceni sã do niégò w prosbie, dzãkòwnoce czë adoracëje. Chrzescëjónie ùczą sã mòdlëtwë ód proroków, swiãtëch, a przede wszëtczim òd Jezusa, chtërne wg Ewanielie za żëcé wiele razy zwrôcôł sã do Bòga i przekazywôł słowa mòdlëtwë swòjim ùcznióm. Mòdlëtwa je rozmòwą duchòwą, w chtërné chrzescëjónie mòdlą sã téż ( w kòscele rzymskòkatolëcczim) do swiãtëch ò wstawiennictwò ù Bòga. == Definicjô mòdlëtwë == * [[Swiãtô Teresa]] z Lisieux: Mòdlëtwa je dlô mnie wznieseniém serca, prostim spòjrzenim kù Niebù, òkrzëkiem wdziãcznoscë i miłotë zarówno w cierpieni, jak i rôdoscë. * [[Swiãti Jan Damasceńsczi]]: "Mòdlëtwa je wzniesieniém dëszë do Bòga abò prosbą sczerowóną do Niegò ò stosowné dobra. * Chto sã nie mòdli, òtrzimuje mało łask. Mòdlëtwa uspòsabia rozum i wòlã, abë żëc bliskò Bòga. == W Pismie Swiãtim == W [[Pismo Swiãti|Pismie Swiãtim]] je wpisónëch baro wiele wëjimków, gdze lëdze zwrôcalë sã na mòdlëtwie do Bòga. Nôwôżnieszy dlô chrześcëjón je przikład Jezësa, chtëren sã nie mòdlił blós mòdlrtwama liturgicznyma Sënagòdzi; Ewanielie ùkazują nôm, jak wëpòwiadôł głośno swòją mòdlëtwã òsobistą, òd wzniosłégò błogòsławieństwa Òjca (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Mateùsza|Mt]] 11, 25-26) aż do trwodzi w Getsemani (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Marka|Mk]] 14, 36). == Ôrtë mòdlëtwë == Mòdlëtwa wespólnô Mòdlëtwa personowô Mòdlëtwa, w chtërné dzãkùjemë Mòdlëtwa, w chtërné przeprôszómë Mòdlëtwa, w chtërné proszimë ò wëbaczenié Mòdlëtwa, w chtërné tcëmë Bòga '''Rozważanie''' Meditacjô, zwónô téż rozważiwaniém czë rozmëslaniém, to ôrt mòdlëtwë pòlegający na czerowaniu do Bòga swòich mësli, zwrôcani sã do Niegò w cëszi, bez użëwóni wëùczonëch fòrmùł. Różańc cëkl mòdlëtw òdmôwianëch w òkresloné kòlejnoscë, nabòżeństwò, òdprawioné nôczãsci w rujanie, òbczas chtërnégò òdmôwiô sã wspólnie różańc. Je to sznur z pôcórkama, do rechòwaniô òdmawiónëch mòdlëtw. '''Mòdlëtwë gãbnë''' Nôbarzi znóné to: ''[[Òjcze nasz]]'', ''[[Zdrowas Mario]]'', ''[[Chwała Òjcu]]'', ''[[Pòd Twòjã òbronã]]'', ''Wierzã w Bòga Òjca]]'', ''[[Loretańskô lëtaniô]]'', ''[[Liturgiô gòdzënów]]'', ''[[Akt wiarë]]'', ''[[Janiół Pańsczi]]'', ''[[Kòrunka do Bòżégò Miłoserdza]]'', ''Mòdlëtwë do swiãtëch np. [[Swiãtô Katarzëna|do swiãté Katarzënë]]'', ''[[Różańc]]''. == Cechë dobré mòdlëtwë == Abë mòdlëtwa bëła skùtecznô i miłô Bògù, pòwinna zdaniem wielu swiãtëch spełniać pewné spodleczné cechë: * Pòwinna bëc czerowonô "w miono Jezësa". * Pòwinna bëc pełnô skrëchë. * Pòwinna bëc pełnô pòkòrë. * Pòwinna bëc pełnô szacënkù do Bòga. * Pòwinna bëc pełnô ufnoscë. * Pòwinna bëc nôbòżnô. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Nicolaus Haberschrack - Prayer in Gethsemane - MNK I-595 (432952).jpg|Mòdlëtwa w Ògrójcu Òbrôzk:Tadeusz_Ajdukiewicz_Modlitwa_na_pustyni.jpg|Mòdlëtwa na pùstini Òbrôzk:Ramsowo, kościół, modlitwa.jpg|Mòdlëtwa w kòscele </gallery> == Bibliografijô == * Zarys dziejów religii, red. J. Keller, Warszawa 1986. ISBN 83-207-0849-4. * Św. Teresa od Dzieciątka Jezus, Rękopisy autobiograficzne, C 25 r. cyt. za: KKK, 2558 * Św. Jan Damasceński, De fide orthodoxa, 3, 24: PG 94, 1089 D. cyt. za: KKK, 2559 * KKK, 2701 * Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 82–98 * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. * http://adonai.pl/modlitwy/?id=209 * https://web.archive.org/web/20130819210041/http://bosi.org.pl/Modlitwa,13,0.html * http://adonai.pl/modlitwy/?id=208 * Jacques Gauthier * https://web.archive.org/web/20130511203819/http://dominikanie.pl/polecamy_x/polecamy/news_id,2734,gdzie_sie_modlic.html * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. s. 58 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô|Mòdlëtwë chrzescëjónsczé]] [[Kategòrëjô:Mòdlëtwë| ]] s2d00k504h5t3lj616uj6nvk0oyzqhf 216779 216778 2026-10-07T02:20:24Z Iketsi 3254 [[Albrecht Dürer]] 216779 wikitext text/x-wiki ‎{{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Albrecht Dürer - Praying Hands, 1508 - Google Art Project (cropped 4x5).jpg|mały|[[Albrecht Dürer]], 1508 {{s|rok}}]] '''Mòdlëtwa''' – czinnosc kùltowô, wystãpującô w wielu religijach. Pòlegô na sczerowaniu swòjich mësli do istotë abò istot, mògącëch bëc abò bãdącëch przedmiotem kùltu ([[Bóg|bògòwie]], [[Swiãti|swiãté]], [[Janiół|janiołë]]). == Charakteristika mòdlëtwë == Mòdlëtwa je czinnoscią kùltową, charakteristiczną dlô wiele religijów, pòlegającą na wëznôwanié do bóstwa. Pòchòdzącô z praktik magicznëch i pòczątkòwò miała fòrmã zôklãcia, chtërne wedle wiérzeń pòsiadało mòc òddziałiwaniégò na rzeczëwistosc za pòmòcą słów. Za skùteczny dzél zaklãcia-mòdlëtwë ùchòdzëłò wëmawianié miona wzëwanégò bóstwa. Pòtemù pòwstałë jinszi ôrtë mòdlëtwë (np. dziãkczënné). Dzysô nôczãsczi mòdlëtwa łączy w sobie wszelejaczi cechë wezwanégò: prosbã, podziãkòwanié, hołd itd. == Mòdlëtwa w pòszczególnych religijach == [[Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanek 032.jpg|mały|Dzel wôłtôrza w pòklôsztornym kòscele w [[Żukòwò|Żukòwie]]]] Aktë mòdlëtewne są pòwszechné we wszëtczich religijach. Chòc mòdlëtwa mòże przëjmòwac fòrmã personowé gôdczi z istotą bòską, to w wiele religjiach ùształtowôł sã pewien kanón mòdlëtw, chtërnëch spisënk je dokładné òpisónô i przekazywónô w taczé fòrmie wëznôwcóm. W chrzescëjaństwie mòdlëtwa je kôrbiónką z Bògiem personowim, przez zwróceni sã do niégò w prosbie, dzãkòwnoce czë adoracëje. Chrzescëjónie ùczą sã mòdlëtwë ód proroków, swiãtëch, a przede wszëtczim òd Jezusa, chtërne wg Ewanielie za żëcé wiele razy zwrôcôł sã do Bòga i przekazywôł słowa mòdlëtwë swòjim ùcznióm. Mòdlëtwa je rozmòwą duchòwą, w chtërné chrzescëjónie mòdlą sã téż ( w kòscele rzymskòkatolëcczim) do swiãtëch ò wstawiennictwò ù Bòga. == Definicjô mòdlëtwë == * [[Swiãtô Teresa]] z Lisieux: Mòdlëtwa je dlô mnie wznieseniém serca, prostim spòjrzenim kù Niebù, òkrzëkiem wdziãcznoscë i miłotë zarówno w cierpieni, jak i rôdoscë. * [[Swiãti Jan Damasceńsczi]]: "Mòdlëtwa je wzniesieniém dëszë do Bòga abò prosbą sczerowóną do Niegò ò stosowné dobra. * Chto sã nie mòdli, òtrzimuje mało łask. Mòdlëtwa uspòsabia rozum i wòlã, abë żëc bliskò Bòga. == W Pismie Swiãtim == W [[Pismo Swiãti|Pismie Swiãtim]] je wpisónëch baro wiele wëjimków, gdze lëdze zwrôcalë sã na mòdlëtwie do Bòga. Nôwôżnieszy dlô chrześcëjón je przikład Jezësa, chtëren sã nie mòdlił blós mòdlrtwama liturgicznyma Sënagòdzi; Ewanielie ùkazują nôm, jak wëpòwiadôł głośno swòją mòdlëtwã òsobistą, òd wzniosłégò błogòsławieństwa Òjca (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Mateùsza|Mt]] 11, 25-26) aż do trwodzi w Getsemani (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Marka|Mk]] 14, 36). == Ôrtë mòdlëtwë == Mòdlëtwa wespólnô Mòdlëtwa personowô Mòdlëtwa, w chtërné dzãkùjemë Mòdlëtwa, w chtërné przeprôszómë Mòdlëtwa, w chtërné proszimë ò wëbaczenié Mòdlëtwa, w chtërné tcëmë Bòga '''Rozważanie''' Meditacjô, zwónô téż rozważiwaniém czë rozmëslaniém, to ôrt mòdlëtwë pòlegający na czerowaniu do Bòga swòich mësli, zwrôcani sã do Niegò w cëszi, bez użëwóni wëùczonëch fòrmùł. Różańc cëkl mòdlëtw òdmôwianëch w òkresloné kòlejnoscë, nabòżeństwò, òdprawioné nôczãsci w rujanie, òbczas chtërnégò òdmôwiô sã wspólnie różańc. Je to sznur z pôcórkama, do rechòwaniô òdmawiónëch mòdlëtw. '''Mòdlëtwë gãbnë''' Nôbarzi znóné to: ''[[Òjcze nasz]]'', ''[[Zdrowas Mario]]'', ''[[Chwała Òjcu]]'', ''[[Pòd Twòjã òbronã]]'', ''Wierzã w Bòga Òjca]]'', ''[[Loretańskô lëtaniô]]'', ''[[Liturgiô gòdzënów]]'', ''[[Akt wiarë]]'', ''[[Janiół Pańsczi]]'', ''[[Kòrunka do Bòżégò Miłoserdza]]'', ''Mòdlëtwë do swiãtëch np. [[Swiãtô Katarzëna|do swiãté Katarzënë]]'', ''[[Różańc]]''. == Cechë dobré mòdlëtwë == Abë mòdlëtwa bëła skùtecznô i miłô Bògù, pòwinna zdaniem wielu swiãtëch spełniać pewné spodleczné cechë: * Pòwinna bëc czerowonô "w miono Jezësa". * Pòwinna bëc pełnô skrëchë. * Pòwinna bëc pełnô pòkòrë. * Pòwinna bëc pełnô szacënkù do Bòga. * Pòwinna bëc pełnô ufnoscë. * Pòwinna bëc nôbòżnô. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Nicolaus Haberschrack - Prayer in Gethsemane - MNK I-595 (432952).jpg|Mòdlëtwa w Ògrójcu Òbrôzk:Tadeusz_Ajdukiewicz_Modlitwa_na_pustyni.jpg|Mòdlëtwa na pùstini Òbrôzk:Ramsowo, kościół, modlitwa.jpg|Mòdlëtwa w kòscele </gallery> == Bibliografijô == * Zarys dziejów religii, red. J. Keller, Warszawa 1986. ISBN 83-207-0849-4. * Św. Teresa od Dzieciątka Jezus, Rękopisy autobiograficzne, C 25 r. cyt. za: KKK, 2558 * Św. Jan Damasceński, De fide orthodoxa, 3, 24: PG 94, 1089 D. cyt. za: KKK, 2559 * KKK, 2701 * Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 82–98 * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. * http://adonai.pl/modlitwy/?id=209 * https://web.archive.org/web/20130819210041/http://bosi.org.pl/Modlitwa,13,0.html * http://adonai.pl/modlitwy/?id=208 * Jacques Gauthier * https://web.archive.org/web/20130511203819/http://dominikanie.pl/polecamy_x/polecamy/news_id,2734,gdzie_sie_modlic.html * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. s. 58 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô|Mòdlëtwë chrzescëjónsczé]] [[Kategòrëjô:Mòdlëtwë| ]] 1fdwanxnizmqi11quy7kkw4x1iupd7p 0 10511 216719 203124 2026-10-06T20:12:06Z Iketsi 3254 + 216719 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Codex Alexandrinus f41v - Luke.jpg|mały|]] '''Ewanieliô Łukasza''' (Łk abò Łuk) – [[Ewanieliô]] (z gr. Ευαγγελιον dobrô nowina) tradycyjno ùmieszczonô w kanonie [[Nowi Testameńt|Nowégò testamentu]] jakò trzecô. Ji aùtorã – pòdług tradicjë [[Łukôsz Ewanielista]], lékôrz i towarzisz [[:pl:Paweł_z_Tarsu|swiãtégò Pawła]] – je téż aùtorã [[:pl:Dzieje_Apostolskie|Dzejów Apòstolsczich]]. Je jedną z ewanieliów synopticznych. Ewanieliã rozpòczinô zwrócenié sã do dostojnégò Teòfila”<ref>[https://web.archive.org/web/20201128052419/https://biblia.apologetyka.com/read?num=0&strongs=1&fmt=1&q=%C5%81k+1%2C3%0D%0A&bible%5B%5D=bg&bible%5B%5D=bp&bible%5B%5D=bt&bible%5B%5D=bw&bible%5B%5D=br&bible%5B%5D=bgn&bible%5B%5D=kow&bible%5B%5D=bpd&bible%5B%5D=nwt-pl&bible%5B%5D=bug&showrefs=1&polish=1&footnotes=1 Łk 1,3 w przekładach Biblii.]</ref> – gr. Theophilos òznôczô przëjacela Bòga<ref>[https://www.blueletterbible.org/lang/lexicon/lexicon.cfm?Strongs=G2321&Version=KJV G2321 Stronga]</ref> i niekònieczno mùsy òznaczac miono, ale mòże bëc téż òglowimòkreslenim chrzescëjanina. == Problem aùtorstwa == [[Òbrôzk:Rogier van der Weyden 014.jpg|mały|]] Aùtor Ewanieli Łukôsza je twż aùtorã jiny KnédżiNowégò Testamentu – Dzejów Apòstlosczich. Òbie te knédżi dedikòwóné są ti sami òsobie, łączi je pòdobieństwò stilu i pòglądë teòlogiczné. W ti kwestiëpanëje pòwszechnò zgòda ùczałich.<ref>Udo Schnelle “The History and Theology of the New Testament Writings”, p. 259</ref> Tradicjò chrzescëjańskô sygającô pòłowë II wiekù n.e. przëpisëje aùtorstwò trzecy Ewanielië i Dzejów Apòstolsczich Łukaszowi, towarzëszowi misyjnych wanogów sw. Pawła, chtërnégò Paweł wëmieniô w lësce do zbòru w Kòlossach jakò ùkòchónégò lékarza. Głownym argùmentã przemawiającym za susznoscą ùtożsômianiô aùtorstwa Trzecy Ewanielië i Dzejów Apòstolsczich z Łukasz, towarziszã Pawła, są czëre fragnentë w Dzejach Apòstolsczich: Dz. Ap. 16,10-17; 20,5-15; 21,1-18; rozdzałë 27 i 28. W tëch fragmentach narrator przëmôwiô w pierszi òsibie wielny lëczbë, co sugerëje, że pòdróżowôł z Pawłã. == Data pòwstaniô == Wedle wszelczégò prôwdopòdowieństwa Ewanieliô Łukasza i [[:pl:Dzieje_Apostolskie|Dzeje Apòstolsczi]] pówstałë w tim samim czase, w datowaniu Ewanielië Łukasza wëzwëskùje sã argùmentë zaczerpniãté z tekstu Dzejów i òdwrotno.. W ti kwëstië są różńé òpinie ùczałich, w chtënëch mòżna wëróżniec trzë główné stanowiska. Data wczesnô – przed rokã 70 Data strzódkòwô – kòl 80 – 85 Data póznô – pò 125 == Stil i jãzëk == Łukaszowi przëpisëje sã wësoczé wëkształcenié z resztë ewanielistów. Jegò stil pisarsczi wëróżniwô sã wiôldżim piãknã i elegancją grecczégò dialektu. Bògactwò słowiznë dorównëje starożitnym pisôrzom. Pisôrz trzecy ewanielië je nôlepi òbeznóny z fachòwą terminologią z zakresu sądownictwa, pòliticzi czë administracjë. Badania nad tekstã Łukasza pòkazëją, że prawie 90% jegò słowiznë (razã z tekstã znajdëjącym sã blós w jegò dzele) wëstapùje w Septuagince, a ósoblëwie w tekstach historicznych [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=St%C3%B4ri_Testame%C5%84t&action=edit&redlink=1 Stôrégò Testamentu]. == Zdrzódła Ewanielië == W prologù Ewanielië czëtómë, że ji aùtor òpierôł sã na jinëch Ewanieliach i na jinfòrmacjach zaczëtich ò “Naòcznych swiôdków” i “sługów słowa”. Na pòdstawie bënowi analize tekstu Ewanielię Łukasza uczałi sciwerdzëlë, że òpierôł sq na trzech zdrzódłąch: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Ewanieli%C3%B4_wedle_swi%C3%A3t%C3%A9g%C3%B2_Marka&action=edit&redlink=1 Ewanielië Marka], zdrzódle grecczim i na gwësnym materiale ò chratkterze pisónym abò gãbnym. == Adresacë == Liczné szczegółë w Ewanielië Łikasza sugerëją, że ji aùtor pisôł dla ôòtrzeb chrzescyjańsczi gimë złożony z wiernëch nawróconych z pògaństwa. Zarówno w prologù do Ewanielië Łukasza jak i w prologù do Dzejów Apòstolsczich mómë dedikacjã do “dostojnégò Teòfila. Òkreslenié to nie mùszi óznaczac miona. Teòfil gr. Theophilos òznôczô przëjacela Bòga, co pedług ùniwersalizmù ddwù-dzeła – pisôł do kòżdégò, chto chcôł bëc prëjacelã Bòga. == Ùkłôd == Ewanieliô Łukasza mô ùkłôd pòdobny do Ewanielië Marka, z tim,że zawiérô dodatkòwò czãsc wstãpną – narodzenié i żëcé ùkrité Jana Chrzcëcela i Jezësa (,5-2,52). Kòlejné dzeła to: Szczególné akcenta W Ewanielië Łukasza wiele placu pòswiãcywô sã na: Przekôzanié prôwdë ò Bòżim miłoserdzu Uôzanié roli białków w ewanielizacjë, a òsoblëwie rolë Marië Szczegółowi òpis narodzeniô Jezësa == Òbezdrzë téż == * [[Ewanielëjô Jana|Ewanieliô Jana]] * [[Ewanieliô wedle swiãtégò Mateùsza|Ewanieliô Matéùsza]] * [[:pl:Warianty_tekstowe_Nowego_Testamentu#Ewangelia_.C5.81ukasza|Tekstowé wariantë Ewanielië Łukasza]] * [[:pl:Zwiastowanie_Pańskie|Zwiastowanié]] (1,26-38) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * J. B. Tyson "Marcion and Luke-Acts: A Defining Struggle" The University of South Carolina Press. * red. ks. J. Szlaga „Wstęp ogólny do Pisma Świętego" Pallotinum, Poznań – Warszawa 1986. [[:pl:Specjalna:Książki/837014036X|ISBN 83-7014-036-X]] * Ks. J. Kudasiewicz „Ewangelie synoptyczne dzisiaj" Warszawa 1986, ISBN 83-7006-098-6 * [https://web.archive.org/web/20160331124311/http://www.biblia.info.pl/biblia.php Ewangelia Łukasza] - internetowa Biblia 2000 (Biblia Tysiąclecia) * [https://web.archive.org/web/20160307024051/http://www.fbiblos.org/Ewangeliarz/Wed%C5%82ugEwangelii/Ewangeliawed%C5%82ug%C5%9Bw%C5%81ukasza/tabid/82/idkom/42/Default.aspx Ewangelia Łukasza] - Fundacja Biblos == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Nowi Testameńt]] 89rj3yt6apvrd9qanykaul1c5v9z179 0 10603 216718 214467 2026-10-06T20:11:06Z Iketsi 3254 m.jin. → {{s|m.jin.}}; == Òbaczë téż == * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] 216718 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Adóm Hébel|fùl miono=Adóm Hébel|data narodzeniégò=1 pajicznika 1992|môl narodzeniégò=[[Wejrowò]]|nôrodnosc=kaszëbskô|òrganizacjô=[[Kaszëbskô Jednota]]|wëznanié=[[katolëcyzm]]|małżeństwò=Ana Hébel|pòlsczé miono=Adam Hebel}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Adóm Hébel''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Hebel''; ùr. 1 pajicznika 1992 rokù we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi pisôrz, gazétnik, youtubéra i satirik. Współprôcowôł z niejistniejącą ju telewizją [[CSB TV]] jakno autor kaszëbsczégò tłómaczeniô bôjczi Krôsniã Dawid i lektór (razã z Magdą Kropidłowską) kaszëbsczi głosowy stegnë serialu „Skazani na miłość”<ref>[https://web.archive.org/web/20151231173743/http://www.fopke.pl/pl/aktualnosci/news,1005/dubbing-nagrany-serial-po-kaszubsku ''Dubbing nagrany. Serial po kaszubsku'']</ref>. Przez piãc lat béł redaktorã programù „[[Gôdómë pò kaszëbskù]]” na kanale [[TTM|Twòja Telewizjô Mòrskô]], w jaczim w hùmòristiczny spòsób przëblëżôł krëjamnotë kaszëbsczégò jãzëka. Jakno „doktór Jeżik Trëker” prowadzëł tuwò téż specjalny nórcëk, w chtërnym ùcził, jak czëtac i pisac pò kaszëbskù, a téż kaszëbsczi gramaticzi<ref>M. Bùlmann, [[Róman Drzéżdżón|R. Drzéżdżón]], ''Nôùka kaszëbsczégò w XXI stalatim'', „Pomerania” 2013, nr 1, s. 10-11.</ref>. Òkróm tegò w TTM prowadzył program „Kaszuby Dotąd Nieznane”, w chtërnym prezentowôł cekawé place na [[Norda|nordowëch Kaszëbach]]<ref name="nadmorski24">[https://web.archive.org/web/20160409162446/http://www.nadmorski24.pl/aktualnosci/12995-adam-hebel-zdobyl-stypendium-im-izabeli-trojanowskiej.html ''Adam Hebel zdobył stypendium im. Izabeli Trojanowskiej'']</ref>. Prowadzy audicje w [[Radio Kaszëbë]], w òsëblëwòscë „Na widnikù Kaszëbë” i „Lëteracką Aùdicjã Radia Kaszëbë” (drëdżi prowadzący – [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùsz Meyer]])<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ ''LARK – nowô Lëterackô Aùdicjô Radia Kaszëbë'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Jegò wiérztë drëkòwóny bëłë {{s|m.jin.}} w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranii]]”. Je autorã felietónów w „Nordze” (rubrika „Kaszebsczi felietón”). W 2013 zdobéł stipendium miona Izabellë Trojanowsczi<ref name="nadmorski24"></ref>. W 2015 wëgrôł plebiscët na òsobòwòsc rokù [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krezu]], òrganizatorã chtërnégò béł „Dziennik Bałtycki”<ref>[https://web.archive.org/web/20160213092356/http://www.dziennikbaltycki.pl/aktualnosci/a/plebiscyt-osobowosc-roku-2015-zwyciezcy-nagrodzeni,9394099/ ''Plebiscyt Osobowość Roku 2015: zwycięzcy nagrodzeni'']</ref>. Adóm Hébel je przedstôwcã wejrowsczégò „Teatru Zymk” i artistã kaszëbsczégò „Kabaretu Kùńda” (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlaw). Wespółòrganizatór przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”<ref>[https://web.archive.org/web/20160409194422/http://radiokaszebe.pl/skarpeta-z-pieniedzmi-dla-zwyciezcy-szportu-na-zokach/ ''Skarpeta z pieniędzmi dla zwycięzcy „Szpòrtu na żokach”'']</ref>. Òd 28 stëcznika 2017 je nôleżnikã zarządu [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170130125807/http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 ''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna'']</ref>. W 2021 wëdôł ksążkã fantasy „Droga wòlnëch lëdzy”, jakô òpòwiôdô ò ''swiece bòrówców, dãplach zamieszkónëch przez trzãsëwidów i biôtkach procëm władzë czarzbónów Gòrzana''<ref>[https://web.archive.org/web/20210827215008/https://biersztuba.com/leteratura/ ''Droga Wòlnëch Lëdzy'']</ref>. W 2022 zdobéł za nią wëróżnienié na [[Costerina (tôrdżi)|Targach Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] 2022 w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], w kategòrie piãkna [[lëteratura]]<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref>. [[4 séwnika]] 2024 ùsôdzył projekt, w jaczim dôwôją do wiédzë nié leno ò kaszëbsczich sprawach, le téż ò zmieniwającym sã swiece nazwônym jakno „[[Kaszëbë i swiat]]”. To pierszi karnôl ò sprawach w kaszëbsczim jãzëkù na [[YouTube|YouTubie]]. Dzys Kaszëbë i swiat jidze mają pònad 1080 subskribòwónëch (stón w 16.07.2026 r.), ë òsta nôlepszim subskribòwónym kaszëbskojãzëkòwim YouTuberã pò [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùszu Titës Meyer]], w jaczim miôł pònad 775 subskribòwónëch. Żeniałi. Mieszkô w [[Lëzëno|Lëzënie]]. == Òbaczë téż == * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|typ=c|id=@Kaszebeiswiat|tituł=Òficjalny karnôl z wiadłama}} * {{YouTube|typ=c|id=@procsbadamhebel5378|tituł=Stôri karnôl}} * https://biersztuba.wordpress.com/2021/01/18/droga-wolnech-ledzy-wejimk/ {{SORTUJ:Hebel, Adom}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] 52rildzh96rtn90wohwpt6os4r6y8da 216721 216718 2026-10-06T20:25:43Z Terrus38 14026 216721 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Adóm Hébel|fùl miono=Adóm Hébel|data narodzeniégò=1 pajicznika 1992|môl narodzeniégò=[[Wejrowò]]|nôrodnosc=kaszëbskô|òrganizacjô=[[Kaszëbskô Jednota]]|wëznanié=[[katolëcyzm]]|małżeństwò=Ana Hébel|pòlsczé miono=Adam Hebel}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Adóm Hébel''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Hebel''; ùr. 1 pajicznika 1992 rokù we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi pisôrz, gazétnik, youtubéra i satirik. Wespółrobił z niejistniejącą ju telewizją [[CSB TV]] jakno aùtór kaszëbsczégò tłómaczeniô bôjczi ''Krôsniã Dawid'' i lektór (razã z Magdą Kropidłowską) kaszëbsczi głosowi stegnë serialu ''Skazani na miłość''<ref>[https://web.archive.org/web/20151231173743/http://www.fopke.pl/pl/aktualnosci/news,1005/dubbing-nagrany-serial-po-kaszubsku ''Dubbing nagrany. Serial po kaszubsku'']</ref>. Przez piãc lat béł redaktorã programù „[[Gôdómë pò kaszëbskù]]” na karnôlu [[TTM|Twòja Telewizjô Mòrskô]], w jaczim w hùmòristiczny spòsób przëblëżiwôł krëjamnotë kaszëbsczégò jãzëka. Jakno „doktór Jeżik Trëker” prowadzëł tuwò téż specjalny nórcëk, w chtërnym ùcził, jak czëtac i pisac pò kaszëbskù, a téż kaszëbsczi gramaticzi<ref>M. Bùlmann, [[Róman Drzéżdżón|R. Drzéżdżón]], ''Nôùka kaszëbsczégò w XXI stalatim'', „Pomerania” 2013, nr 1, s. 10-11.</ref>. Òkróm tegò w TTM prowadzył program „Kaszuby Dotąd Nieznane”, w chtërnym prezentowôł cekawé place na [[Norda|nordowëch Kaszëbach]]<ref name="nadmorski24">[https://web.archive.org/web/20160409162446/http://www.nadmorski24.pl/aktualnosci/12995-adam-hebel-zdobyl-stypendium-im-izabeli-trojanowskiej.html ''Adam Hebel zdobył stypendium im. Izabeli Trojanowskiej'']</ref>. Prowadzył audicje w [[Radio Kaszëbë]], òsoblëwie „Na widnikù Kaszëbë” i „Lëteracką Aùdicjã Radia Kaszëbë” (drëdżi prowadzący – [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùsz Meyer]])<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ ''LARK – nowô Lëterackô Aùdicjô Radia Kaszëbë'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Jegò wiérztë drëkòwóné bëłë {{s|m.jin.}} w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranii]]”. Je autorã felietónów w „Nordze” (rubrika „Kaszebsczi felietón”). W 2013 zdobéł stipendium miona Izabellë Trojanowsczi<ref name="nadmorski24"></ref>. W 2015 wëgrôł plebiscët na òsobòwòsc rokù [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krezu]], òrganizatorã chtërnégò béł „Dziennik Bałtycki”<ref>[https://web.archive.org/web/20160213092356/http://www.dziennikbaltycki.pl/aktualnosci/a/plebiscyt-osobowosc-roku-2015-zwyciezcy-nagrodzeni,9394099/ ''Plebiscyt Osobowość Roku 2015: zwycięzcy nagrodzeni'']</ref>. Adóm Hébel je nôleżnikã Teatru ZYMK i wespółtwórcą Kabaretu Kùńda (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlôw). Je téż wespółòrganizatorã przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”<ref>[https://web.archive.org/web/20160409194422/http://radiokaszebe.pl/skarpeta-z-pieniedzmi-dla-zwyciezcy-szportu-na-zokach/ ''Skarpeta z pieniędzmi dla zwycięzcy „Szpòrtu na żokach”'']</ref>. Béł nôleżnikã zarządu [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170130125807/http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 ''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna'']</ref>. W 2021 wëdôł ksążkã fantasy „Droga wòlnëch lëdzy”, jakô òpòwiôdô ò ''swiece bòrówców, dãplach zamieszkónëch przez trzãsëwidów i biôtkach procëm władzë czarzbónów Gòrzana''<ref>[https://web.archive.org/web/20210827215008/https://biersztuba.com/leteratura/ ''Droga Wòlnëch Lëdzy'']</ref>. W 2022 zdobéł za nią wëapartnienié na [[Costerina (tôrdżi)|Targach Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] 2022 w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], w kategòrie piãkny [[lëteratura|lëteraturë]]<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref>. [[4 séwnika]] 2024 stwòrził na platfòrmie [[YouTube]] karnôl „[[Kaszëbë i swiat]]” pòrëszającé témë bieżącëch wëdarzeniów na Kaszëbach i w swiece a téż wëdowiédze z rozmajitima persónama. Dzys ''Kaszëbë i swiat'' mô pònad 1080 subskribòwónëch (stón w 16.07.2026 r.), ë òstôł nôlepszim subskribòwónym kaszëbskojãzëkòwim YouTuberã zarô przed [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùszã Titësã Meyrã]], jaczi miôł pònad 775 subskribòwónëch. Żeniałi. Mieszkô w [[Lëzëno|Lëzënie]]. == Òbaczë téż == * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|typ=c|id=@Kaszebeiswiat|tituł=Òficjalny karnôl z wiadłama}} * {{YouTube|typ=c|id=@procsbadamhebel5378|tituł=Stôri karnôl}} * https://biersztuba.wordpress.com/2021/01/18/droga-wolnech-ledzy-wejimk/ {{SORTUJ:Hebel, Adom}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] rrd8l13big8zdvjnybv935rogfk7byx 0 11477 216770 215185 2026-10-06T22:14:03Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216770 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Iron Maiden | òbrôzk = Iron Maiden in the Palais Omnisports of Paris-Bercy (France).jpg | òpisënk = Kòncert karna Iron Maiden, [[Pariz]], 2008 r. | pòwstanié = 1975 | môl pòwstaniô = [[Londin]], [[Wiôlgô Britaniô]], [[Angliô|Angliô]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United Kingdom.svg|tło|22x22px]] [[Wiôlgô Britaniô]] | mùzyczné ôrtë = [[heavy metal]], [[nowô fala britijsczégò heavy metalu]] | lata dzejaniô = 1975–do dzysô | wëtwórnie = [[EMI]], [[Parlophone]], [[Sanctuary Records]], [[Epic Records]] | nôleżnicë = [[Steve Harris]]<br>[[Dave Murray]]<br>[[Adrian Smith]]<br>[[Bruce Dickinson]]<br>[[Nicko McBrain]]<br>[[Janick Gers]] | ùszłi nôleżnicë = [[Paul Di'Anno]]<br>[[Clive Burr]]<br>[[Dennis Stratton]]<br>[[Blaze Bayley]]<br>[[Doug Sampson]]<br>[[Paul Mario Day]]<br>[[Terry Wapram]]<br>[[Ron Matthews]]<br>[[Bob Sawyer]]<br>[[Dave Sullivan]]<br>[[Tony Parsons]]<br>[[Dennis Wilcock]] | pòrzeszoné karna = [[Urchin]], [[The Entire Population of Hackney]], [[Psycho Motel]], [[Asylum]], [[Bruce Dickinson (karno)|Bruce Dickinson]] | logo = Iron_Maiden_logo.svg | starna www = https://www.ironmaiden.com }} '''Iron Maiden''' – [[Wiôlgô Britaniô|britijsczé]] [[Heavy metal|heavymetalowé]] karno, jaczé pòwstało w 1975 w [[Londin|Londinie]] przez basystã [[Steve Harris|Steve’a Harrisa]]. Karno je jednym z nôwôżniészich a nôbarżi cëskowëch karnów w historie [[Heavy metal|heavy metalu]] òrôz jednym z przédnëch przedstôwców mùzycznégò zortu [[Nowô fala britijsczégò heavy metalu|New Wave of British Heavy Metal (NWOBHM)]]. Charakteristicznyma elemeńtama ùtwórstwa Iron Maiden są rozbùdowóné gitarowé partie, chùtczé riffë, melodijné solówczi, zjinaczi tempa òrôz tekstë jinspirowóné historią, lëteraturą, mitologią a spòlëznowima wëdarzeniama. Symbòlã karna je fikcyjnô pòstac Eddie, przedstawiónô na òbkłôdkach a téż òb czas kòncertów. == Historiô == === Zôczątczi === Iron Maiden òstało założóné w 1975 rokù w [[Londin|Londinie]] przez [[Steve Harris|Steve’a Harrisa]]. W pierszich latach dzejaniô karno przechòdzëło wielné zjinaczi grëpë a wëstãpòwało przédno w londińsczich klubach. W 1978 rokù do karna doparłãcził wòkalista [[Paul Di’Anno]], a jesz pózdni Irdon Maiden pòczãło dobiwac corôz wikszą pòpùlarnotã na britijsczi metalowi scenie. W 1979 rokù karno pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[EMI]]. === Debiut a rozwij pòpùlarnotë === W 1980 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm karna, Iron Maiden. Platka spòtka sã z baro dobrim pòtkanim a sta sã jednym z nôwôżniészich wëdôwiznów [[Wiôlgô Britaniô|britijsczi]] [[Heavy metal|heavy metalowi]] scenë. W tim samim rokù karno wëdôł syngiel '''„Sanctuary”''' òrôz rozpòczął jintensywné kòncertowé dzejanié. W 1981 rokù ùkôzôł sã drëdżi albùm, ''Killers''. Pò jegò wëdôwkù [[Paul Di’Anno]] òpùscył karno. Jegò plac zajął [[Bruce Dickinson]], rëchli wòkalista karna [[Samson]]. === Cząd Bruce'a Dickensona === W 1982 rokù Iron Maiden wëdało albùm ''The Number of the Beast'', jaczi òkôzôł sã przełómanim w historie grëpë. Platka zwëska wiôlgą pòpùlarnotã a ùgrëńtowa pòzycjã karna na swiatowi mùzyczny scenie. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak '''„The Number of the Beast”''', '''„Run to the Hills”''' òrôz '''„Hallowed Be Thy Name”'''. Pò zwënédżi platczi karno rozpòczął swiatowé kòncertowé turë, pòmale dobiwając corôz wikszą pùblicznotã w [[Eùropa|Eùropie]], [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] a jinszich partach swiata. W pòstãpnëch latach ùkôzałë sã albùmë ''Piece of Mind'' (1983), ''Powerslave'' (1984), ''Somewhere in Time'' (1986) a téż ''Seventh Son of a Seventh Son'' (1988). W nym cządze Iron Maiden zwëskało szczit swòji pòpùlarnotë. === Lata 90. === W 1990 rokù wëdóny òstôł albùm ''No Prayer for the Dying'', a rok pózdni ''Fear of the Dark''. W 1993 rokù [[Bruce Dickinson]] òpùscył karno, żebë pòcząc solówą karierã. Jegò plac zajął [[Blaze Bayley]], z jaczim Iron Maiden nagrało dwa albùmë: ''The X Factor'' (1995) òrôz ''Virtual XI'' (1998). Cząd ten béł drãgszi pòd wzglãdã pòpùlarnotë, równak karno dali kòncertowało a ùsadzało nowé ùsôdczi. === Pòwart Bruce’a Dickinsona === W 1999 rokù [[Bruce Dickinson]] pòwrócył do Iron Maiden. Do karna wrócył téż gitarzista [[Adrian Smith]], jaczi rëchli òpùscył grëpã w 1990 rokù. Òd tegò sztótu Iron Maiden pònowno rozpòczãło cząd jintensywnégò dzejaniô. W 2000 rokù wëdóny òstôł albùm ''Brave New World'', jaczi baro bëlno òstôł przëjãti przez lubòtników a kritików. W pòstãpnëch latach ùkôzałë sã midzë jinszima ''Dance of Death'' (2003), ''A Matter of Life and Death'' (2006), ''The Final Frontier'' (2010), ''The Book of Souls'' (2015) a téż ''Senjutsu'' (2021). == Nôleżnicë == <div style="float: left; clear: right; margin: 0 1em 1em 0;"> <table class="wikitable" style="width: 340px; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Terôczasny nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Steve Harris (musician)|Steve Harris]] – basowô gitara <small>(1975–)</small></li> <li>[[Dave Murray (musician)|Dave Murray]] – gitara <small>(1976–1977, 1978–)</small></li> <li>[[Adrian Smith]] – gitara <small>(1980–1990, 1999–)</small></li> <li>[[Bruce Dickinson]] – spiéw <small>(1981–1993, 1999–)</small></li> <li>[[Nicko McBrain]] – perkùsjô <small>(1982–)</small></li> <li>[[Janick Gers]] – gitara <small>(1990–)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> <table class="wikitable" style="width: 340px; margin: 0; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="padding: 8px 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Ùszłi nôleżnicë</th> </tr> <tr> <td style="padding: 10px 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1);"> <ul style="margin: 0; padding-left: 20px; line-height: 1.5em;"> <li>[[Paul Di'Anno]] – spiéw <small>(1978–1981)</small></li> <li>[[Clive Burr]] – perkùsjô <small>(1979–1982)</small></li> <li>[[Dennis Stratton]] – gitara <small>(1979–1980)</small></li> <li>[[Blaze Bayley]] – spiéw <small>(1994–1999)</small></li> <li>[[Doug Sampson]] – perkùsjô <small>(1977–1979)</small></li> <li>[[Paul Mario Day]] – spiéw <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Terry Wapram]] – gitara <small>(1977–1978)</small></li> <li>[[Ron Matthews]] – perkùsjô <small>(1975–1977)</small></li> <li>[[Bob Sawyer]] – gitara <small>(1977)</small></li> <li>[[Dave Sullivan]] – gitara <small>(1975–1976)</small></li> <li>[[Tony Parsons]] – gitara <small>(1979)</small></li> <li>[[Dennis Wilcock]] – spiéw <small>(1976–1977)</small></li> </ul> </td> </tr> </table> </div> <div style="margin: 2em 0;"> <gallery mode="packed" heights="150"> Bruce Dickinson – Iron Maiden – Tons of Rock 2026.jpg|Bruce Dickinson Steve Harris 30nov2006.jpg|Steve Harris Dave Murray 1982.jpg|Dave Murray Adrian Smith Iron Maiden Newcastle.jpg|Adrian Smith Nicko McBrain 2.jpg|Nicko McBrain Janick Gers – Iron Maiden – Tons of Rock 2026 02.jpg|Janick Gers </gallery> </div> {{clear}} <div style="margin-bottom:-2.0em;"></div> == Diskografiô == * ''[[Iron Maiden (album)|Iron Maiden]]'' (1980) * ''[[Killers (Iron Maiden album)|Killers]]'' (1981) * ''[[The Number of the Beast (album)|The Number of the Beast]]'' (1982) * ''[[Piece of Mind]]'' (1983) * ''[[Powerslave]]'' (1984) * ''[[Somewhere in Time (Iron Maiden album)|Somewhere in Time]]'' (1986) * ''[[Seventh Son of a Seventh Son]]'' (1988) * ''[[No Prayer for the Dying]]'' (1990) * ''[[Fear of the Dark (Iron Maiden album)|Fear of the Dark]]'' (1992) * ''[[The X Factor (album)|The X Factor]]'' (1995) * ''[[Virtual XI]]'' (1998) * ''[[Brave New World (Iron Maiden album)|Brave New World]]'' (2000) * ''[[Dance of Death (album)|Dance of Death]]'' (2003) * ''[[A Matter of Life and Death (album)|A Matter of Life and Death]]'' (2006) * ''[[The Final Frontier]]'' (2010) * ''[[The Book of Souls]]'' (2015) *''[[Senjutsu]]'' (2021) == Nôdgrodë == <table class="wikitable" style="width: 100%; border-collapse: collapse; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); font-size: 95%;"> <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0);"> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 1)</th> <th style="width: 50%; padding: 10px; border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); text-align: left;">Lësta nôdgrodów (Part 2)</th> </tr> <tr> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p>'''Antyradio Platka Rokù:'''</p> <ul> <li>2016: Karno Rokù – Iron Maiden</li> <li>2016: Spiëwôrz Roku – [[Bruce Dickinson]]</li> </ul> <p>'''Bandit Rock Awards:'''</p> <ul> <li>2011: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2015: Best International Live Act – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Brit Awards]]:'''</p> <ul> <li>2009: Best British Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Classic Rock:'''</p> <ul> <li>2006: Album of the Year – ''[[A Matter of Life and Death]]'', Iron Maiden</li> <li>2006: VIP Award – [[Rod Smallwood]], Iron Maiden</li> <li>2009: Band of the Year – Iron Maiden</li> <li>2015: Album of the Year – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> <li>2016: Readers’ Poll: Best Album of 2015 – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p>'''ECHO Musik Preis:'''</p> <ul> <li>2009: Best International Live Band – Iron Maiden</li> <li>2016: Best International Alternative/Rock Album – ''[[The Book of Souls]]'', Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Emma-gaala]]:'''</p> <ul> <li>2004: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> <li>2006: The audience vote for Best Foreign Artist – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Nagroda Grammy|Grammy Awards]]:'''</p> <ul> <li>2011: Grammy Award for Best Metal Performance – ''[[El Dorado (singel)|El Dorado]]''</li> </ul> <p>'''Hollywood’s RockWalk:'''</p> <ul> <li>2005: RockWalk of Fame Inductee – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Iberian Festival Awards:'''</p> <ul> <li>2017: Best International Live Performance – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Ivor Novello Awards]]:'''</p> <ul> <li>2002: International Achievement – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Nagroda Juno|Juno Awards]]:'''</p> <ul> <li>2010: Juno Award for Music DVD of the Year – ''[[Iron Maiden: Flight 666]]'' (Sam Dunn and Scott McFadyen)</li> </ul> <p>'''[[Kerrang! Awards|''Kerrang!'' Awards]]:'''</p> <ul> <li>2005: ''Kerrang!'' Hall of Fame – Iron Maiden</li> <li>2013: ''Kerrang!'' Inspiration – Iron Maiden</li> <li>2016: ''Kerrang!'' Legend – Iron Maiden</li> </ul> </td> <td style="padding: 12px; border: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); vertical-align: top;"> <p>'''Loudwire Awards (Critics Poll):'''</p> <ul> <li>2015: Album of A Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> <li>2015: Best Song of A Year – ''Empire of The Clouds'' Iron Maiden</li> <li>2015: Artist of A Year – ''[[Bruce Dickinson]]'' Iron Maiden</li> <li>2017: Best Live Band – Iron Maiden</li> <li>2017: Best Bassist – ''[[Steve Harris]]'' (Iron Maiden)</li> </ul> <p>'''[[Metal Hammer Golden Gods Awards]]:'''</p> <ul> <li>2004: Best UK Act – Iron Maiden</li> <li>2008: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2008: Icon Award – Eddie</li> <li>2009: Golden Gods Award – Iron Maiden</li> <li>2009: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2011: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2012: Best Event – Iron Maiden’s UK Tour</li> <li>2014: Best UK Band – Iron Maiden</li> <li>2015: Best Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2015: Readers’ Poll Best Album 2015 – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Album of a Year – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2017: Best Game – Legacy of the Beast</li> </ul> <p>'''Metal Storm Awards:'''</p> <ul> <li>2006: Best Heavy Metal Album – ''A Matter of Life and Death'', Iron Maiden</li> <li>2009: Best DVD – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> <li>2010: Best Video – The Final Frontier, Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Nordoff-Robbins:'''</p> <ul> <li>2004: Special Achievement Award – Iron Maiden</li> <li>2015: O2 Silver Clef Award For Outstanding Contribution To UK Music</li> </ul> <p>'''Planet Rock Awards:'''</p> <ul> <li>2016: Best British Album – Iron Maiden ''[[The Book of Souls]]''</li> <li>2016: Best British Single – Iron Maiden ''[[Speed of Light]]''</li> <li>2017: Best British Band – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''[[Rockbjörnen]]:'''</p> <ul> <li>2011: Best Hard Rock Live Act – Iron Maiden</li> </ul> <p>'''Rock In Rio Walk Of Fame:'''</p> <ul> <li>2017: Iron Maiden (inductees)</li> </ul> <p>'''SXSW Film Festival:'''</p> <ul> <li>2009: 24 Beats Per Second – ''Iron Maiden: Flight 666''</li> </ul> <p>'''Team Rock:'''</p> <ul> <li>2015: Album of a Year – ''[[The Book of Souls]]'' Iron Maiden</li> </ul> </td> </tr> </table> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://ironmaiden.com Òficjalnô starna Iron Maiden] [[Kategòrëjô:Mùzyczné karna]] [[Kategòrëjô:Heavy Metal]] lfx4aldlqj86046xjqr9yxtvdr074dd 0 11507 216754 204353 2026-10-06T22:13:20Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216754 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Frank Meisler - Israeli Sculptor Artist.jpg|mały|Frank Meisler]] [[Òbrôzk:Gdańsk Główny pomnik.JPG|mały|''Kindertransport'' – sztatura w [[Gduńsk]]ù kòl banowiszcza]] '''Frank Meisler''' (1925–2018) – to béł żëdowsczi architekta i rzezbiôrz ùrodzony w [[Gduńsk]]ù, chtëren w swòich wspòminkach (''Zaułkami pamięci : Gdańsk, Londyn, Jaffa / Frank Meisler ; w tł. Agaty Teperek i Andrzeja Szewczyka ; w oprac. Miłosławy Borzyszkowskiej-Szewczyk'', 2014) pisôł téż ò Kaszëbach. W zélniku 1939 rokù òdjachôł z Gduńska ''Kindertransport'' razem z nim. Òn przëżił wòjnã we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], a w 1956 rokù wëjachôł do [[Izrael]]a. Swòim dzecóm òn òpòwiôdôł ò strôszkach, tak jak to robilë [[Kaszëbi]]. W swòjim ùsôdztwie nawlékôł do II swiatowi wòjnë. Jegò robòta je wëstawiony m. jin. w [[Gduńsk]]ù kòl banowiszcza<ref>[http://frank-meisler.com/kindertransport/ Frank Meisler]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Meisler Frank}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Żëdzë]] nq7lgbqveu6wt158e3yjhmrdtjumvvv 0 11636 216679 215850 2026-10-06T15:06:10Z Terrus38 14026 216679 wikitext text/x-wiki <center>[[2017]] « [[2018]] « '''2019''' » [[2020]] » 2021</center> {{Rok w jinszich kalãdôrzach|2019}} '''2019''' / MMXIX – [[Przestãpny rok|rok nieprzestãpny]] (zwëczajny), pòczątk chtërnégò przëpôdł na [[wtórk]] pòdług [[Gregòriańsczi kalãdôrz|gregòriańsczégò kalãdôrza]]. Je to 2019 rok naszi erë (pò narodzenim [[Jezës Christus|Christusa]]), 19. rok trzecégò tësąclecô, 19. rok XXI stolatégò, 9. rok 2-égò dzesãcolecô XXI stolatégò. === Wëdarzenia === * [[Spòrt]]<br>'''8. Mundial Białków''' - Swiatowé Mésterstwò Białków w [[Bala]] (''FIFA Women’s World Cup 2019'') òdbëłë sã we Francje òd 7 [[czerwińc]]a do 7 [[lëpińc]]a 2019 rokù. Dobëcé zwëska reprezentacjô [[USA]], drëdżi plac dobëła [[Niderlandë|holenderskô]] reprezentacjô, trzecy plac dobëła [[szwédzkô]] reprezentacjô. Nôdgrodë Złoti Balë a Złotégò Bóta dobëła amerikańskô miónkôrka Megan Rapinoe, nôdgrodã Złoti Rãkawice dobëła holenderskô brómkôrka Sari Van Veenendaal, nôdgrodã Wrotnicë Turnejù dobëła brazylijskô miónkôrka Cristiane Rozeira, nôdgrodã Nôlepszi Młodi Miónkôrczi dobëła miemieckô miónkôrka Giulia Gwinn, nôdgrodã Fair Play dobëła reprezentacjô Francje. * [[Pòlitika]] - Welowanié do Eùroparlamentù òdbëło sã w krajach [[Eùropejskô Ùniô|EÙ]] òd 23. do 27. maja 2019 rokù. === Ùmarlë === * [[14 stëcznika]] - zabiti òstôł [[Paweł Adamòwicz]], pòlsczi dzejôrz, pòlitikôrz a prezydeńt [[Gduńsk]]a. <br> <br> <hr> <center>'''↓''' '''Gregòriańsczi kalãdôrz na hewòtny rok''' '''↓'''</center> <center>[[2017]] « [[2018]] « '''2019''' » [[2020]] » 2021</center> {{Kalãdôrz roczny|2|0|3}} <br> <hr> <center>[[2017]] « [[2018]] « '''2019''' » [[2020]] » 2021</center> [[Kategòrëjô:XXI stalaté]] kpm2pkd52kl077zx2aupmbfypuwdqe8 0 11778 216689 209227 2026-10-06T15:10:11Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Ekwador]] do [[Ekwadór]]: pisënk 209227 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ecuador |miono = Ekwador |miono-genitiw =Ekwadoru |fana = Flag of Ecuador.svg |herb = Coat of arms of Ecuador original version.svg |na karce = LocationEcuador.svg |mòtto = Dios, patria y libertad |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] |stolëca = Quito |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna =283 560 |procent-wòdë = |lëdztwò = 16 777 000| rok = 2019 |dëtk = Amerikańszczi dolar | kòd dëtka = USD |czasowô cona = -5 |swiãto = |himn = Salve, Oh Patria |kòd = EC |Internet = .ec |telefón = +593|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Daniel Noboa |aùtowi kòd=EC|data ùsôdzenia=24 maja 1822}} [[Òbrôzk:A Lenín Moreno (Transmisión del Mando Presidencial Ecuador 2017) (cropped).jpg|mały|Lenín Moreno, prezydent Ekwadoru w latach 2017–2021]] '''Ekwador''' ({{jãz.|es}} ''Ecuador'', {{jãz.|pl}} ''Ekwador'') je państwã w Pôłniowi Americe. Gard [[Quito]] je stolëcą państwa. Tu sa wëszawë [[Andë]]. Miono Ekwadoru je od szp. ecuador (równik). == Òbaczë téż == * [[Pôłniowô Amerika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] ajcbitugqif0yzkg3ku99xeozt8p598 216694 216689 2026-10-06T15:12:39Z Terrus38 14026 216694 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ecuador |miono = Ekwadór |miono-genitiw =Ekwadoru |fana = Flag of Ecuador.svg |herb = Coat of arms of Ecuador original version.svg |na karce = LocationEcuador.svg |mòtto = Dios, patria y libertad |jãzëk = [[Szpańsczi jãzëk|szpańsczi]] |stolëca = Quito |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna =283 560 |procent-wòdë = |lëdztwò = 16 777 000| rok = 2019 |dëtk = Amerikańszczi dolar | kòd dëtka = USD |czasowô cona = -5 |swiãto = |himn = Salve, Oh Patria |kòd = EC |Internet = .ec |telefón = +593|Mònarcha=|Premiéra=|Prezydeńt=Daniel Noboa |aùtowi kòd=EC|data ùsôdzenia=24 maja 1822}} [[Òbrôzk:A Lenín Moreno (Transmisión del Mando Presidencial Ecuador 2017) (cropped).jpg|mały|Lenín Moreno, prezydent Ekwadoru w latach 2017–2021]] '''Ekwadór''' ({{jãz.|es}} ''Ecuador'') – państwò w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Gard [[Quito]] je stolëcą państwa. Przez Ekwadór przechôdô górsczi lińcuch [[Andë|Andów]]. Miono Ekwadoru pòchôdô òd {{Jãz.|es}} ''ecuador'' (równik). == Òbaczë téż == * [[Pôłniowô Amerika]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] jhbm240p5846l2rc9et9sc41izccglp 0 12312 216716 205349 2026-10-06T19:51:36Z DawnyTest 14843 216716 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Al Shahada.jpg|mały|Szahada]] [[Òbrôzk:Kabaa (January 2003).jpg|mały|Swiãtnica Al Kaba w Mekce, cel pielgrzimki]] '''Islam''', '''mahòmetanizm''' to je monoteistycznô religijô, pòwstała w VII stalata na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Półòstrowie]]<ref name=":0">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/islam;3915558.html Islam] Encyklopedia PWN [2025-08-29]</ref>. Wedle Islamu slédnym prorokiem bëł Mahòmet, a jej swiãtã knégã je Kòran<ref name=":1">[https://wydarzenia.interia.pl/tematy-islam,gsbi,6797 Islam] Interia Wydarzenia [2025-08-29]</ref>. Swiãtnicą w islamie je [[Meczet]]<ref>[https://www.britannica.com/topic/mosque mosque] Encyclopedia Britannica [2025-08-29]</ref>. Wëznôwca islamu to mùzułmón<ref name=":0" />. Przédnëma czerënkama islamu sã sùnnizm, szyizm i charydżyzm. Islam skłôda sã z piãcu fùńdameńców, sã to<ref name=":1" />: * szahada - wëznanié wiary w jedurnego Bòga Allaha i proroka Mahòmeta Tekst wëznania: ''Nié mô Bòga nad Allaha a Mahòmet je jegò prorokã''<ref>[https://mzr.pl/deklaracja-wiary-szahada/ Deklaracja wiary – szahada] Muzułmański Związek Religijny w RP [2025-08-29]</ref> ([[Arabsczi jãzëk|ar.]] لَا إِلٰهَ إِلَّا الله مُحَمَّدٌ رَسُولُ الله, lā ʾilāha ʾillā-llāh, muḥammadun rasūlu-llāh) * salat - mòdlëtwa odmawiana piãc rôzy codzéń * zakat - klëczné na rzecz potrzebujących * sawm - pòst w miesącu ramadan, * hadżdż - pielgrzimka do Mekki przënômni rôz w żëcu == Islam w Pòlsce == Pierszi mùzułmónie zjôwili sã w [[Pòlskô|Pòlsce]] w XIV stalata, bëli to Litewsczi Tatarzy, chtërzy zamieszkoli w [[Wiôldżé Ksãżstwò Lëtewsczé|Wiôldżim Ksãżstwã Lëtewsczim]], a pòtemù w [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùblice Òbu Nôrodów]]. Do dzys mieszkają oni w Bohonikach i Kruszynianach na terenie [[Pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczégò wòjewództwa]]. Tam sã także nôjstarsze Meczety. Dzysdnia w Pòlsce Islam wëznaje kòle 20-30 tësąców lëdzi<ref name=":1" />. [[Òbrôzk:Meczet w Gdańsku.JPG|mały|Meczet w Gduńsku]] Tatarsczi Meczet je także w [[Gduńsk|Gduńsku]]. Òficjalno je w ùżëtkù òd 1990<ref>Selim Chazbijewicz, [https://meczetwgdansku.com/tatarzy-w-gdansku/ Tatarzy w Gdańsku] Meczet w Gdańsku [2025-08-29]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô]] 3kvyhrgoxstmh0ky9asefthbkm0zftu 0 12319 216728 212673 2026-10-06T22:05:18Z Iketsi 3254 „Néderlandzkô”→„Niderlandë” 216728 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Republic of Fiji|miono=Repùblika Fidzi|fana=Flag of Fiji.svg|miono-genitiw=Fidżi|herb=Coat of Arms of Fiji.svg|mòtto=Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui|na karce=Fiji in its region.svg|jãzëk=[[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[Fidżijsczi jãzëk|fidżijsczi]], [[fidżijsczé hindi ]]|stolëca=Suva|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=18,274|lëdztwò=951,611|rok=2024|procent-wòdë=0|dëtk=dolar|kòd dëtka=FJD|czasowô cona=12|swiãto=10 pazdzérznika|himn=God Bless Fiji|kòd=FJI|Internet=.fj|telefón=+679|Mònarcha=|Prezydeńt=Naiqama Lalabalavu|Premiéra=Sitiveni Rabuka }} '''Fidżi''', (Repùblika Fidżi, [[Angelsczi jãzëk|an]]. ''Republic of Fiji'') je państwã na òstrowach na pôłniowô-zopadny dzéli [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. Stolëcznym gardã je Suva. Òstrowina òdrëł w 1643 [[Niderlandë|néderlandczi]] żeglôrz Abel Tasman<ref>[http://www.fijihighcommission.org.uk/about_1.html About Fiji] Fiji High Commission to the United Kingdom [2025-08-30]</ref>. W XIX stalata pòwstałô tu kònfederacëjô plemion, pòtemù stała sã zjednóném królestwã, chtëre stało sã [[Wiôlgô Britanijô|anielską]] koloniją w 1874, [[10 pazdzérznika]] 1970 zwëskało samòstójnotã<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210827055140/https://www.cia.gov/the Fiji] The World Factbook [2025-08-30]</ref>. W 1987 stało sã repùbliką<ref>[https://fiji.spb.ru/aboutfiji_eng In honour of the 52nd anniversary of Fiji's independence] The Honorary Consul of the Republic of Fiji in Saint Petersburg [2025-08-30]<center></center></ref>. Fidżi w 2024 mioło 951,611 mieszkańców<ref name=":0" />. Nôwikszą religiją je [[chrzescëjaństwò]], wëznaje je kòl 539 tësãcy lëdzy (przédno [[Metodizm|metodiscë]], chtërnëch je kòl 289 tësãcy), pòtemù je [[Hindujizm]], wëznôwóny przez kòl 233 tësące mieszkańców (pòdôwczi z 2007)<ref>[https://www.statsfiji.gov.fj/statistics/social-statistics/population-and-demographic-indicators/ Population and Demographic Indicators] Fiji Bureau of Statistics [2025-08-30]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Fiji Parliament House1.jpg|Parlament Fidżi Presidential Pallace Suva MatthiasSuessen-8769.jpg|Sedzba prezydenta Mamanuca island.jpg|Òstrow na òstrowach Mamanuca Suva postcard.jpg|Suva na pòcztówce z 1950 Ovalau church fiji.jpg|Kòscół w Levuce Nadi Sri Siva Subramaniya Temple.jpg|hinduistyczno swiãtnica w Nadi </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Aùstraliô i Òceaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralie i Òceanie]] 09507hpl608ugi3nx3v6tsul0nd57oy 216755 216728 2026-10-06T22:13:21Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216755 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Republic of Fiji|miono=Repùblika Fidzi|fana=Flag of Fiji.svg|miono-genitiw=Fidżi|herb=Coat of Arms of Fiji.svg|mòtto=Rerevaka na Kalou ka Doka na Tui|na karce=Fiji in its region.svg|jãzëk=[[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[Fidżijsczi jãzëk|fidżijsczi]], [[fidżijsczé hindi ]]|stolëca=Suva|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=18,274|lëdztwò=951,611|rok=2024|procent-wòdë=0|dëtk=dolar|kòd dëtka=FJD|czasowô cona=12|swiãto=10 pazdzérznika|himn=God Bless Fiji|kòd=FJI|Internet=.fj|telefón=+679|Mònarcha=|Prezydeńt=Naiqama Lalabalavu|Premiéra=Sitiveni Rabuka }} '''Fidżi''', (Repùblika Fidżi, [[Angelsczi jãzëk|an]]. ''Republic of Fiji'') je państwã na òstrowach na pôłniowô-zopadny dzéli [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]]. Stolëcznym gardã je Suva. Òstrowina òdrëł w 1643 [[Niderlandë|néderlandczi]] żeglôrz Abel Tasman<ref>[http://www.fijihighcommission.org.uk/about_1.html About Fiji] Fiji High Commission to the United Kingdom [2025-08-30]</ref>. W XIX stalata pòwstałô tu kònfederacëjô plemion, pòtemù stała sã zjednóném królestwã, chtëre stało sã [[Wiôlgô Britaniô|anielską]] koloniją w 1874, [[10 pazdzérznika]] 1970 zwëskało samòstójnotã<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210827055140/https://www.cia.gov/the Fiji] The World Factbook [2025-08-30]</ref>. W 1987 stało sã repùbliką<ref>[https://fiji.spb.ru/aboutfiji_eng In honour of the 52nd anniversary of Fiji's independence] The Honorary Consul of the Republic of Fiji in Saint Petersburg [2025-08-30]<center></center></ref>. Fidżi w 2024 mioło 951,611 mieszkańców<ref name=":0" />. Nôwikszą religiją je [[chrzescëjaństwò]], wëznaje je kòl 539 tësãcy lëdzy (przédno [[Metodizm|metodiscë]], chtërnëch je kòl 289 tësãcy), pòtemù je [[Hindujizm]], wëznôwóny przez kòl 233 tësące mieszkańców (pòdôwczi z 2007)<ref>[https://www.statsfiji.gov.fj/statistics/social-statistics/population-and-demographic-indicators/ Population and Demographic Indicators] Fiji Bureau of Statistics [2025-08-30]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Fiji Parliament House1.jpg|Parlament Fidżi Presidential Pallace Suva MatthiasSuessen-8769.jpg|Sedzba prezydenta Mamanuca island.jpg|Òstrow na òstrowach Mamanuca Suva postcard.jpg|Suva na pòcztówce z 1950 Ovalau church fiji.jpg|Kòscół w Levuce Nadi Sri Siva Subramaniya Temple.jpg|hinduistyczno swiãtnica w Nadi </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Aùstraliô i Òceaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralie i Òceanie]] 4zfiidaq8rtjqcczd0dkurtghg0gsjh 0 12325 216756 208719 2026-10-06T22:13:22Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216756 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=‏جمهورية السودان|miono=Repùblika Sudanu|fana=Flag of Sudan.svg|miono-genitiw=Sudanu|herb=Emblem of Sudan.svg|himn=السلام الجمهوري<br> Nahnu Dżund Allah Dżund Al-watan|na karce=Sudan in its region (undisputed).svg|jãzëk=[[arabsczi jãzëk|arabsczi]], [[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Chartum|fòrma państwa=repùblika|wiéchrzëzna=1 861 484|procent-wòdë=|rok=2025|lëdztwò=50 614 633|dëtk=funt sudańsczi|kòd dëtka=SDG|czasowô cona=+3|swiãto=1 stëcznika|kòd=SD|Internet=.sd|telefón=+249|Prezydeńt=Abd al-Fattah Abd ar-Rahman al-Burhan|Premiéra=Kamil Idris |aùtowi kòd=SUD}} '''Sudan''' je państwã w [[Afrika|Africe]]. Stolëcznym gardã je Chartum, greńcze z [[Egipt|Egiptem]], [[Eritrejô|Eritreją]], [[Etiopiô|Etiopią]], [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sudanem]], [[Repùblika Westrzódnoafrikańskô|Centralnô Afrikã]], [[Czad|Czadem]], [[Libiô|Libią]]. W anticznym czasu bëł dzélą [[Stôrożëtni Egipt|Stôrożëtniego Egiptu]], do dzys w Sudanie nachôdô sã piramidë nôlëcznisza je w gardze Meroe<ref>''[https://www.national-geographic.pl/traveler/kierunki/sudan-pachnie-kadzidlem/ Sudan pachnie kadzidłem | National Geographic]'' [online], www.national-geographic.pl [dost. 2026-07-15] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Pò wiele zmianach w historii òstał sã dzélą jimperium òsmańsczégò<ref>[https://discoversudan.de/en/sudan/history/islamic-period Islamic period] Discover Sudan [2025-09-02]</ref>. W 1881 zaczãło sã tu pòwstanié Mahdistów, chtërzy biôtkòwali o samòstójnotã i o rozszérzenié [[Islam|islamu]] le w 1898 òdniesli stracenie z wòjskami [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanji]]<ref name=":0">[https://www.britannica.com/place/Sudan/The-British-conquest Sudan] Encyclopedia Britannica [2025-09-02]</ref><ref>[https://discoversudan.de/en/sudan/history/mahdiya Mahdiya] Discover Sudan [2025-09-02]</ref>. Sudan stał sã anielską kolonią (jakò Anglo-Egipsczi Sudan, kondominium [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanji]] i [[Egipt|Egiptu]])<ref name=":0" /><ref name=":1">[https://www.bbc.com/news/world-africa-14094995 Sudan country profile] BBC News [2025-09-02]</ref>. 1 stëcznika 1956 Sudan zwëskał samòstójnotã<ref name=":0" />. Do 2011 Sudan bëł nôwikszim państwã w Africe, czedë [[Pôłniowi Sudan]] obznôjmił samòstójnotã<ref name=":1" />. Wiéchrzëzna 1 861 484 km&#xB2;<ref name=":0" />. Lëdztwò w 2025 bëło 50 614 633 mieszkańców. Długòsc żëcô dlô chłopów je 63 lata, a dlô białków 68<ref name=":1" />. Nôwikszą religiją je [[islam]], wëznaje go 91% lëdztwa, [[chrzescëjaństwò]] wëznaje 5,4% a 2,8% wëznaje religije rodne<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom 2022 Report on International Religious Freedom] [2023-05-15] US Department of State [2025-09-02]</ref>. Ùrzãdowim jãzëkã je [[Arabsczi jãzëk|arabsczi]] i [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], ale mieszkańcy gôdoją téż w rodnych jãzëkach, na przëmiôr Beja i Hausa<ref>[https://www.worldatlas.com/articles/what-languages-are-spoken-in-sudan.html What Languages Are Spoken In Sudan?] World Atlas [2025-09-02]</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:WN 06-0142-39 - Flickr - NZ Defence Force.jpg|Chartum, stolëczny gard Òbrôzk:Sudan Meroe Pyramids 2001.JPG|Piramide w Meroe, dôwnym gardã Egipsczim Òbrôzk:Omdurman Market.JPG|Omdurman, stolëczny gard òbczas pòwstania Mahdistów </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 0tyry2f9l5bhymxn1lq6y0hafavxnik 0 12377 216757 208669 2026-10-06T22:13:23Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216757 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=England|miono=Angliô|fana=Flag of England.svg|miono-genitiw=Angelsczi|herb=Royal arms of England.svg|mòtto=Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)|na karce=Europe location ENG2.png|jãzëk=Felënk, de facto [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Londin|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=130 279|rok=2021|lëdztwò=56,489,800<ref>''[https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/populationandhouseholdestimatesenglandandwales/census2021/ Population and household estimates, England and Wales - Office for National Statistics]'' [online], www.ons.gov.uk [dost. 2026-04-04].</ref> |dëtk=funt szterling|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0 (zëma)<br> [[UTC]] +1 (lato)|himn=God Save the King|kòd=|Internet=.uk|telefón=44|Mònarcha=Karól III }} '''Angliô''' abò '''Anielskô''' ({{jãz.|en}} ''England'') – krôj w Eùropie, dzél [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanji]], stolëcznym gardã je [[Londin]], dôwni bëło to samòstójne królestwò, chtërnë sparłãczëło sã personalny ùniją z Królestwem Szkocczi<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/overview/union-of-the-crowns/ Union of the Crowns] UK Parliament</ref> a pòtemù realny ùniją w 1707, czede pòwstało Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/ Act of Union 1707] UK Parliament</ref>. == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] m08hx51t5c57oymx7fnowpoaqd43l6w 216771 216757 2026-10-06T22:14:04Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216771 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=England|miono=Angliô|fana=Flag of England.svg|miono-genitiw=Angelsczi|herb=Royal arms of England.svg|mòtto=Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)|na karce=Europe location ENG2.png|jãzëk=Felënk, de facto [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Londin|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=130 279|rok=2021|lëdztwò=56,489,800<ref>''[https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/populationandhouseholdestimatesenglandandwales/census2021/ Population and household estimates, England and Wales - Office for National Statistics]'' [online], www.ons.gov.uk [dost. 2026-04-04].</ref> |dëtk=funt szterling|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0 (zëma)<br> [[UTC]] +1 (lato)|himn=God Save the King|kòd=|Internet=.uk|telefón=44|Mònarcha=Karól III }} '''Angliô''' abò '''Angliô''' ({{jãz.|en}} ''England'') – krôj w Eùropie, dzél [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanji]], stolëcznym gardã je [[Londin]], dôwni bëło to samòstójne królestwò, chtërnë sparłãczëło sã personalny ùniją z Królestwem Szkocczi<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/overview/union-of-the-crowns/ Union of the Crowns] UK Parliament</ref> a pòtemù realny ùniją w 1707, czede pòwstało Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/ Act of Union 1707] UK Parliament</ref>. == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] 7wsy3rtub3rtnbyarbz6wx99if1xu9q 216772 216771 2026-10-06T22:14:15Z Iketsi 3254 Anulowanié wersje [[Special:Diff/216771|216771]] aùtora [[Special:Contributions/Iketsi|Iketsi]] ([[User talk:Iketsi|diskùsjô]]) 216772 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=England|miono=Angliô|fana=Flag of England.svg|miono-genitiw=Angelsczi|herb=Royal arms of England.svg|mòtto=Dieu et mon droit<br>(Bóg i mòje prawò)|na karce=Europe location ENG2.png|jãzëk=Felënk, de facto [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Londin|fòrma państwa=[[mònarchiô]]|wiéchrzëzna=130 279|rok=2021|lëdztwò=56,489,800<ref>''[https://www.ons.gov.uk/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/bulletins/populationandhouseholdestimatesenglandandwales/census2021/ Population and household estimates, England and Wales - Office for National Statistics]'' [online], www.ons.gov.uk [dost. 2026-04-04].</ref> |dëtk=funt szterling|kòd dëtka=GBP|czasowô cona=0 (zëma)<br> [[UTC]] +1 (lato)|himn=God Save the King|kòd=|Internet=.uk|telefón=44|Mònarcha=Karól III }} '''Angliô''' abò '''Anielskô''' ({{jãz.|en}} ''England'') – krôj w Eùropie, dzél [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanji]], stolëcznym gardã je [[Londin]], dôwni bëło to samòstójne królestwò, chtërnë sparłãczëło sã personalny ùniją z Królestwem Szkocczi<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/overview/union-of-the-crowns/ Union of the Crowns] UK Parliament</ref> a pòtemù realny ùniją w 1707, czede pòwstało Zjednóne Królestwò Wiôldżi Britanji<ref>[https://www.parliament.uk/about/living-heritage/evolutionofparliament/legislativescrutiny/act-of-union-1707/ Act of Union 1707] UK Parliament</ref>. == Òbaczë téż == * [[Szkòckô]] * [[Walijô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wiôlgô Britaniô]] m08hx51t5c57oymx7fnowpoaqd43l6w 0 12389 216680 215498 2026-10-06T15:06:29Z Terrus38 14026 216680 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Royal crown - Heraldischer Atlas (147953875).jpg|mały|Kòróna, symból wëszëznë mònarchë]] '''Mònarchiô''' je [[Fòrma państwa|fòrmą państwa]], chtërnégò przédnikã je mònarcha (np. król, césôrz, ksążã ëtp)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20240601162628/https://encyklopedia.interia.pl/historia/slownik-pojec/news-monarchia,nId,1977099 Monarchia] Encyklopedia Interia</ref>. == Dzysdniowé fòrmë mònarchii == * absolutnô mònarchiô – mònarchiô, gdze przédnik ma nieògrańczonô wëszëznã<ref>[https://web.archive.org/web/20250810025055/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-absolutna;3942921.html monarchia absolutna] Encyklopedia PWN</ref> * kònstitucyjnô mònarchiô – mònarchiô, gdze [[kònstitucjô]] ògrańczô wëszëznã przédnika<ref>[https://web.archive.org/web/20230610164930/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/monarchia-konstytucyjna;3942923.html monarchia konstytucyjna] Encyklopedia PWN</ref> * parlameńtarnô mònarchiô – mònarchiô, gdze rząd dzelë wëszëznã z [[Parlameńt|parlameńtã]] ë ògrańczô wëszëznã mònarchë<ref name=":0" /> == Mònarchie na swiece == [[Òbrôzk:Modern Monarchies.svg|mały|<span style="color:#AA0000;font-weight:;">czerwòny</span> – absolutné mònarchie<br><span style="color:#D45500;font-weight:;">apfelzynowi</span> – kònstitucyjné mònarchie<br><span style="color:#285F27;font-weight:;">zelony</span> – parlameńtarné mònarchie<br><span style="color:#FF00FF;font-weight:;">różewi</span> – plemienné mònarchie<br><span style="color:#FBCE00;font-weight:;">żôłti</span> – ''quasimònarchie'']] === Eùropa === * [[Andora]] * [[Belgijskô|Belgiô]] * [[Duńskô]] * [[Szpańskô]] * [[Niderlandë]] * [[Liechtenstein]] * [[Luksembùrg]] * [[Mònakò]] * [[Norweskô]] * [[Szwédzkô]] * [[Wiôlgô Britaniô]] * [[Watikan]] === Azjô === * [[Saudijskô Arabiô]] * [[Bahrajn]] * [[Bhutan]] * [[Brunei]] * [[Japóńskô]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kùwejt]] * [[Malezjô]] * [[Òman]] * [[Tajlandiô]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] === Afrika === * [[Eswatini]] * [[Lesotho]] * [[Marokò]] === Amerika === * [[Antigùa i Barbuda]] * [[Bahamë]] * [[Belize]] * [[Grenada]] * [[Jamajka]] * [[Kanada]] * [[Saint Kitts i Nevis]] * [[Saint Lucia]] * [[Saint Vincent i Grenadinë]] === Australiô i Òceaniô === * [[Aùstraliô]] * [[Fidżi]] * [[Nowô Zélandiô]] * [[Òstrowë Salomòna]] * [[Papùa-Nowô Gwineja]] * [[Samòa]] * [[Tonga]] * [[Tuvalu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fòrmy państwa]] [[Kategòrëjô:Pòlitika]] kbdq8ttprz0z2wj1sccq45c71xgfe5z 0 12399 216758 211347 2026-10-06T22:13:24Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216758 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|gwôsné miono=Solomon Islands|miono=Òstrowë Salomòna|fana=Flag of the Solomon Islands.svg|herb=Coat of arms of the Solomon Islands.svg|miono-genitiw=Òstrowów Salomòna|mòtto=To Lead is to Serve (Prowadzëc znôczô służëc)|na karce=Solomon Islands on the globe (Oceania centered).svg|jãzëk=[[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Honiara|fòrma państwa=Kònstitucëjnô mònarchijô|wiéchrzëzna=28 450|rok=2025|lëdztwò=838,645|dëtk=dolar Òstrowów Salomòna|kòd dëtka=SBD|czasowô cona=+11|swiãto=[[7 lëpińca]]|himn=God Save Our Solomon Islands|kòd=SB|Internet=.sb|telefón=+677|Premiéra=Jeremiah Manele|Prezydeńt=David Tiva Kapu|Mònarcha=[[Karól III]]|data ùsôdzenia=7 lëpińca 1978|aùtowi kòd=SOL}} '''Òstrowë Salomòna''' ({{jãz.|pl}} ''Solomon Islands'') sã państwã na òstrowach w [[Òceaniô|Oceanije]], w Melanezji, nad [[Spòkójny Òcean|Spòkójnym Òceanã]]. Bëłë kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanji]], zwëskałë samòstójnotã 7 lëpińca 1978<ref>[https://www.spc.int/events/solomon-islands-independence-day-2025 Solomon Islands independence day 2025]</ref>. == Geògrafiô == * Pòłożenié: Krôj leżë na òstrowach na pôłniowo-zôpadnym [[Spòkójny Òcean|Spòkójnym Òceanã]], 2000 km òd nordowo-pòrënkowi [[Aùstraliô|Aùstralii]]. Państwò cignje sã na òk. 1000 òstrowów (w tim 9 przédnich), stolëca (Honiara) leżë na nôwikszim òstrowie Guadalcanal<ref name=":0">[https://www.dfat.gov.au/geo/solomon-islands/solomon-islands-country-brief Solomon Islands country brief] Australian Government</ref> * Wiéchrzëzna: ** całownô: 28,896 ** wiéchrzëzna lądu: 27,986 ** wiéchrzëzna wòdów: 910 * Brzegòwô liniô: 5,313 * Klimat: tropikalny mónsunowi, niewiele skrajnëch cepłot ë pògòdowëch warënków * Ùsztôłcenié terenu: przédno sërowe górë, z czilema nisczimi kòralowëmã atolamã * Wësokòsc terenu: ** nôniższô wësokòsc: 0 (Spòkójny Òcean) ** nôwëższi czëp: 2,335 (czëp Popomanaseu) == Demografiô == * Lëdztwò: 838,645 (2025)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/solomon-islands-population/ Solomon Islands Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> * Etniczné karna: W wikszosci Melanezijczicë (93%), w mniejszosci Polinezijczicë (4%), Micronezijczicë (1.5%), Chińczicë, Europejczicë ë jinszi (1.5%)<ref name=":1">[https://www.un.int/solomonislands/solomonislands/country-facts Country Facts | Solomon Islands] The Permanent Mission of Solomon Islands to the United Nations</ref>. * Jãzëczi: Òficjalny je angelsczi jãzek, le je też 63 jinszich<ref name=":0" />. * Religijné karna: nôwikszą religią je [[chrzescëjaństwò]] (95%), w tim Kòscół Melanezji (anglikańsczi) 29%, [[Katolëcczi Kòscół]] 19%, Ewangelëcczi Kòscół Pôłniowego Mòrza 17%, Metodëscë 11%, Adwentiscë Sódmégo Dnia 10%<ref name=":1" /> * Ùrbanizacjô: Wikszosc mieszkańców żëje na wiesczi terenach, òk. 73.5%<ref>[https://www.theglobaleconomy.com/Solomon-Islands/population_size/ Solomon Islands: Population size] Global Economy</ref> == Pòliticzny system == * fòrma państwa: kònstitucëjnô [[mònarchiô]] * Wëkònôwczô władza: król (Karól III<ref>[https://solomons.gov.sb/government/ About the Solomon Islands Government] Solomon Islands Government</ref>), reprezentowany przez gùbernatóra (David Tiva Kapu<ref>[https://solomons.gov.sb/governor-general-leaves-for-knighthood-in-london/ Governor General leaves for knighthood in London] Solomon Islands Goverment</ref>) ë premiera (Jeremiah Manele<ref>[https://forumsec.org/forum-leaders/hon-jeremiah-manele The Hon Jeremiah Manele] Pacific Islands Forum</ref>) * Ùstawòdôwczô władza: jednojizbowi parlament, 50 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://parliament.gov.sb/about/parliament/ About] National Parliament of Solomon Islands</ref>. == Òbaczë téż == * [[Aùstraliô (kòntinent)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/solomon-islands/|The World Factbook] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Aùstraliô i Òceaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Państwa w Aùstralie i Òceanie]] bt0h3t9cx25t6palcbx2xvym3vcar9i 0 12425 216759 212165 2026-10-06T22:13:25Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216759 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Infobox collage for WWII.PNG|mały|Drëgô swiatowô wòjna]] '''Drëgô swiatowô wòjna''' – nôwiãkszi òbrojony kònflikt w [[Historiô|historie]] swiata, chtëren dérowôł òd 1 séwnika [[1939]] do 2 séwnika [[1945]] (w [[Eùropa|Eùropie]] do 8 môja 1945) ë òbjimôł swòjim dzejaniã całô Eùropã, wschòdną i pôłniowò-wschòdną [[Azjô|Azjã]], nordową [[Afrika|Afrikã]], dzélë [[Blisczi Pòrénk|Blisczégò Pòrénkù]] i wszëtczé òceanë. Niechtërne dzélë wòjnë rëchòwały sã nawetka w [[Arktika|Arktice]] i [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Òprócz nie dżibnąwszy wszëtczich eùropejsczich państwów, brałë w ni udziél głowné państwa Nordowi i [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americzi]], [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] i Azji. Głownëma strónama kònfliktu bëłë państwa òsy i państwa Ficëpòstawnëch Aliansów (alijancë). * Państwa òsë – [[III Rzesza|Trzecy Zrzesz Miemiecczi]], Faszistowsczé Jitalskô, Japòńsczé Jimperium ë jich sojusznicë, Na zôczątkù wespółrobiący wrôz z Radzecczim Związkã (ZSRR); * Aliancë – Państwa kòalicje antihitlerowsczi, pòczãła ją [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgò Britanijô]], Francjô i [[Pòlskô]], do chtërnëch dołączëlë pò tim midzy jinszima Radzecczi Związk, ÙSA ë Jitalskô == Òbaczë téż == * [[Wòjna Izraela z Hamasã]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} [[Kategòrëjô:Historiô]] [[Kategòrëjô:Drëgô swiatowô wòjna]] imosp4ln93v4ucmdn4qzgzntcoqqt1l 0 12498 216681 216430 2026-10-06T15:07:33Z Terrus38 14026 216681 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Donkervoort D8 Wide Track.jpg|mały|Donkervoort D8]] [[Òbrôzk:DonkervoortD8270.jpg|mały|Donkervoort D8 270]] [[Òbrôzk:DonkervoortD8GT270.jpg|mały|Donkervoort D8GT]] '''Donkervoort Automobilen''' – [[Niderlandë|holenderskô]] mòtorizacyjnô pòdjimizna, założonô w 1978 bez [[Joop Donkervoort|Joopa Donkervoorta]]. Zajmùje sã wëtwôrzanim spòrtowëch aùtów, òpiartëch na licencji znónégò britijsczégò aùta Lotus Seven. Pierszą seriã òznôczôno S8, dzysdnia wëtwarzana je seriô D8. Sedzba firmë nalôżô sã w Lelystad ë prôcëje w ni òkòło 50 òsób. Firmą dzysdnia czerëje syn Joopa, Denis Donkervoort<ref>[https://web.archive.org/web/20250124201212/https://motohigh.pl/2020/06/21/donkervoort-d8-gto-jd70-waga-przeciazenie/ Donkervoort pokazał swojego nowego potworka. Robi wrażenie – VIDEO] motohigh.pl, 21 czerwińca 2020 [dost. 2020-08-01] ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Òbaczë téż == * [[Aùto]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.donkervoort.com/en/ Domôcô starna donkervoort.com] ({{jãz.|en}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] daze39p8daosszijf2xzu4rhnpqgch6 216699 216681 2026-10-06T16:49:50Z Iketsi 3254 Galeriô 216699 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Donkervoort Logo.jpg|mały|Logòtip ]] '''Donkervoort Automobilen''' – [[Niderlandë|holenderskô]] mòtorizacyjnô pòdjimizna, założonô w 1978 bez [[Joop Donkervoort|Joopa Donkervoorta]]. Zajmùje sã wëtwôrzanim spòrtowëch aùtów, òpiartëch na licencji znónégò britijsczégò aùta Lotus Seven. Pierszą seriã òznôczôno S8, dzysdnia wëtwarzana je seriô D8. Sedzba firmë nalôżô sã w Lelystad ë prôcëje w ni òkòło 50 òsób. Firmą dzysdnia czerëje syn Joopa, Denis Donkervoort<ref>[https://web.archive.org/web/20250124201212/https://motohigh.pl/2020/06/21/donkervoort-d8-gto-jd70-waga-przeciazenie/ Donkervoort pokazał swojego nowego potworka. Robi wrażenie – VIDEO] motohigh.pl, 21 czerwińca 2020 [dost. 2020-08-01] ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Donkervoort D8 Wide Track.jpg|D8 Òbrôzk:DonkervoortD8270.jpg|D8 270 Òbrôzk:DonkervoortD8GT270.jpg|D8GT </gallery> == Òbaczë téż == * [[Aùto]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://www.donkervoort.com/en/ Domôcô starna donkervoort.com] ({{jãz.|en}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Transpòrt]] i5fompzf5n3urp5y8kbo4xjc53izbty 2 12576 216720 216650 2026-10-06T20:15:17Z Iketsi 3254 + 216720 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | * 2026-05-11 '''3.02% (138)''' * 2026-05-15 '''2.24% (125)''' * 2026-07-01 '''1.68% (95)''' * 2026-08-28 ✅ '''[[Przédnô starna]] (1)''' |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | * 2026-09-22 '''293''' * 2026-09-28 '''270''' * 2026-10-05 '''244''' |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><small><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></small></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac == Przëpisë ==]] | rowspan="2" |[[Moduł:RefCheck]] |- |[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac przëpisë]] |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]] [[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]] ...[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]] |[[:pl:Specjalna:Książki/837014036X|ISBN 83-7014-036-X]] vs ISBN 83-7014-036-X |- |[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony z błędami skryptów]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony z pętlami szablonów]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë z pòwrózkama do niejistniejącëch lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Przeczerowania sparłãczoné z elementã Wikipòdôwków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Zataconé kategòrie]] |<categorytree mode="categories">Zataconé kategòrie</categorytree> |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]] | * 2026-09-28 '''3''' |- |[[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] | * 2026-09-28 '''2''' |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Starnë bez òdjimka]] – {{PAGESINCATEGORY:Starnë bez òdjimka|pages}} |[[Szablóna:Bez òdjimka]] * 2026-09-28 '''115''' * 2026-10-05 '''121''' |- |[[:Kategòrëjô:Starnë z òbrôzkã/dodac òpisënk òdjimka]] | rowspan="3" |[[Szablóna:AùtokatRegex]] |- |Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje ([[:Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje/2|2]]; [[:Kategòrëjô:Starnë jaczé mają spacje/3|3]]) |- |[[:Kategòrëjô:Gòłé lënczi]] |- |Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi ([[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9|9]]) |[[Szablóna:CountExtLinks]] |- |[[:Kategòrëjô:Artikle brëkùjącé zdrzódłów]] |[[Szablóna:Zdrzódło]] * 2026-10-05 '''38''' |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Aùtoritatiwnô kòntrola brëkùje kaszëbsczi eticzétë]] | * 2026-08-28 0.50% (29) * 2026-09-22 '''1193''' * 2026-09-28 '''1229''' * 2026-10-05 '''1262''' |- | * [[:Kategòrëjô:Dodac pòcztowi kòd do Wikipòdôwków (P281)]] ** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc pòcztowi kòd (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]] * [[:Kategòrëjô:Dodac registracyjné tôfle do Wikipòdôwków (P395)]] ** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc registracyjné tôfle (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]] * [[:Kategòrëjô:Dodac SIMC do Wikipòdôwków (P4046)]] ** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc SIMC (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]] |[[Szablóna:Wies infobox]] |- |[[:Kategòrëjô:Szablóna cytuj do sprôwdzeniô]] | |} == OK? == {| class="wikitable" |+ ! ! !Desktop Web !Mobile Web !App !Kiwix ! |- | |Audio | | |OK | - |[[Łobez]] (do 2026-09-23 [[Łobéz]]); |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]] | | | |OK |[[Łobez]] (do 2026-09-23 [[Łobéz]]); [[Linuksowô distribùcëjô]] |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer|Kartographer]] |OK |OK |jako obrazek |Nie |[[Bólszewka]] (2026-07) |- | |<nowiki>[png] | [png]</nowiki> |OK | | | |[[Transcassubia]] (2026-07) |- | |<nowiki>[png] | [png]</nowiki> [png] | [png] |OK | | | |[[Infòrmatika]] (2026-07) |} == . == <nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki> = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk == csbwp == * [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]] * {{RKJ|2023|190}} 63vvzdq2a010xp52z5odjjgw1vrgnfl 0 12822 216760 213639 2026-10-06T22:13:26Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216760 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Federalnô Repùblika Nigerii|gwôsné miono=Federal Republic of Nigeria|fana=Flag of Nigeria.svg|miono-genitiw=Nigerii|herb=Coat of arms of Nigeria.svg|mòtto=Unity and Faith, Peace and Progress (Jednosc ë Wiara, Pòkój ë Pòkrok)|himn=Nigeria, We Hail Thee<br> (Nigerio, Witómë Ce) <center>[[Òbrôzk:Nigeria We Hail Thee.ogg]]</center>|na karce=Location Nigeria AU Africa.svg|jãzëk=Hausa, Igbo, Joruba, [[angelsczi jãzëk|angelsczi]]|stolëca=Abudża|fòrma państwa=repùblika|kònstitucjô=|Prezydeńt=Bola Tinubu|data ùsôdzenia=1 pazdzérznika 1960|data lëkwidacji=|wiéchrzëzna=923 768|procent-wòdë=|lëdztwò=242,431,832<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/nigeria-population/ Nigeria Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=naira|kòd dëtka=NGN|czasowô cona=+1|kòd=NG|Internet=.ng|aùtowi kòd=WAN|telefón=+234}} '''Nigeriô''' je państwa w Zôpadny [[Afrika|Africe]] nad Gwinejską Roztoką. Stolëcą je Abudża. Grańczë z [[Benin|Beninã]], [[Niger|Nigrã]], [[Czad|Czadã]] ë [[Kamerùn|Kamerùnã]]. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost. 2026-04-28].</ref> ë Afrikańsczi Ùnie<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], au.int [dost. 2026-04-28].</ref>. Krôj ten bëł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã [[1 pazdzérznika]] 1960, w 1963 Nigeriô stałô sã repùbliką<ref>''[https://www.nigeriafrance.org/nigerian-independence-day/ Nigerian Independence Day – The Embassy Of Nigeria – Paris, France]'' [online] [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref> (przódë rządzëł henë britijsczi król). Nigeriô je federacją, nigerijsczé kraje môją wiôlgą aùtonomiã, w jednëch panëje cwiarde islamsczé prawò a jinszé są barżi liberalné<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/nigerial 2022 Report on International Religious Freedom: Nigeria]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. Dwiema nôwikszëma religiama są włôsnie [[islam]] ë [[chrzescëjaństwò]], w 2020 mùzelmani stanowilë 56.1% lëdztwa Nigerii, a chrzescëjani 43.4%<ref>Hackett&nbsp;C., ''[https://www.pewresearch.org/short-reads/2025/11/11/5-facts-about-religion-in-nigeria/ 5 facts about religion in Nigeria]'' [online], Pew Research Center, 11 lëstopadnika 2025 [dost. 2026-04-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Òbaczë téż == * [[Niger]] * [[Czad]] * [[Afrika]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] 3wbnus5w5iomwew6uwd6v45axl7c2a2 0 12991 216682 213529 2026-10-06T15:07:40Z Terrus38 14026 216682 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë |gwôsné miono= European Coal and Steel Community |lata jistnienia= 1952–2002 |fana= Flag of the European Coal and Steel Community 12 Star Version.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë |mòtto= |himn= |na karce= European Coal and Steel Community Map 1952.svg |jãzëk= |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |kònstitucjô= |Mònarcha= |Prezydeńt= |Premiéra= |data ùsôdzenia= 1952 |data lëkwidacji= 2002 |wiéchrzëzna= |procent-wòdë= |lëdztwò= |rok= |dëtk= |kòd dëtka= |czasowô cona= |swiãto= |kòd= |Internet= }} '''Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë''' – historicznô, pònadnôrodnô gòspòdarczô stowôra, jakô rozpòczãła eùropejską jintegracjã. Fónksnérowa w latach 1952–2002. Chùtkò pò [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnie]] zrozmiané òstało, że zniszczenia na taką miarã nie mògą w [[Eùropa|Eùropie]] sã pòwtarzac. Brëkòwné bëło téż rozrzeszenié òkùpacje [[Niemieckô|Niemiecczi]]. Nôpierwi [[Jean Monnet]] dôł ùdbã pòspólnégò, francëskò-miemiecczégò kòntrolowaniégò rënkù sërowinë, a na ùdba òsta rozszerzonô przez [[Robert Schuman|Roberta Schumana]], w jegò [[Plan Schumana|Planie]], na jinszé eùropejsczé kraje{{Pòtrzébny przëpis}}. 18 łżëkwiata 1951 rokù szesc krajów ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô]], [[Luksembùrg]] i [[Niderlandë]]) pòdpisało ùgòdã ùsôdzającą Eùropejską Wspólnotã Wãgla i Stalë<ref>[https://op.europa.eu/pl/publication-detail/-/publication/6eccda0c-a66d-40a3-bc8c-6fc2ab41f9ef/language-pl Treaty establishing the European Coal and Steel Community - Title I - The European Coal and Steel Community - Article 4], op.europa.eu, 18 łżëkwiata 1951.</ref>. EWWiS pòwsta na cząd 50 lat i w 2002 rokù przesta jistniec<ref>[https://eur-lex.europa.eu/eli/treaty/ceca/art_97/sign/eng Treaty establishing the European Coal and Steel Community - Title IV - General provisions - Article 97], eur-lex.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë je òrganizacją pierwòszną dlô [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], kò ji rozwij a rozkòscerzanié sã kùńc kùńców doprowadzëłe do ùsadzeniô EÙ. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] kjb11xyh7l0vjd2vkrx5lojy0s0zv1w 0 13075 216683 215726 2026-10-06T15:07:50Z Terrus38 14026 216683 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno | pòzwa = Deftones | òbrôzk = Deftones live brixton academy 2007.jpg | òpisënk = Kòncert karna Deftones w Brixton Academy w [[Londin|Londinie]], 14.04.2007 r. | pòwstanié = 1988 | môl pòwstaniô = [[Sacramento]], [[Kaliforniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] | mùzyczné ôrtë = [[alternatiwny metal]], [[alternatiwny rock]], [[nu metal]], [[eksperimentalny rock]] | lata dzejaniô = 1988–do dzysô | wëtwórnie = [[Maverick Records]], [[Reprise Records]], [[Warner Records]] | nôleżnicë = [[Chino Moreno]]<br>[[Stephen Carpenter]]<br>[[Abe Cunningham]]<br>[[Frank Delgado]] | ùszłi nôleżnicë = [[Chi Cheng]]<br>[[Sergio Vega]]<br>Dominic Garcia<br>John Taylor | pòzrzeszóné karna = [[Crosses]], [[Team Sleep]], [[Quicksand]] | logo = Deftones_logo_(2025).svg | starna www = https://www.deftones.com }} '''Deftones''' je amerikańsczim karnã grającym [[alternatiwny metal]], jaczé pòwstało w [[Sacramento]] w [[Kaliforniô|Kalifornie]] w 1988 rokù. Załóżcama karna bëlë wòkalista [[Chino Moreno]], prowadzący gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]], z basystą [[Chi Cheng|Chim Chengã]] mët. Do karna pózni doparłãcził w 1999 rokù [[Frank Delgado]], jaczi je DJã a klawiszówcã kapelë. Pò ùstabilizowanim sã sytuacje karna w 1994, Deftones pòdpisało kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]]. Pòtemù karno wëdało swój debiutowi albùm ''[[Adrenaline]]'' w 1995. Kòncertowé turë a promòcjô albùmù przez gãbny przekôz pòmògłë Deftones dobëc wikszą pòpùlarnotã. Jejich drëdżi albùm, ''[[Around the Fur]]'' (1997), zwëskôł sztatus platinowi platczi w Zjednónëch Krajach. Karno òdniosło pòstãpny sukces wëdôwającë trzecy albùm ''[[White Pony]]'' (2000), jaczi òznôczôł przéńsce òd rëchlészégò, barżi agresywnégò brzëmieniô w eksperimentalną starnã; ùsôdzk ''„Elite”'' dobéł [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance''. Jejich czwiôrti albùm, pòzwóny [[Deftones (albùm)|''Deftones'']], ùkôzôł sã w 2003 rokù i òsygnął 2. plac na amerikańsczi lësce [[Billboard 200]]. W piątim sztudijnym albùmie Deftones, ''[[Saturday Night Wrist]]'' (2006) pòmiónëją ùtwórczé napiãca a òsobisté tôkle w karnie. W 2008, czej Deftones robił nad albùmã pòd robòcą pòzwą ''Eros'', Cheng miôł drogòwi wëpôdk. Pò nym zdarzenim òstôwôł w stónie minimalny swiądë jaż do swòji smiercë w 2013 na skùtk ataczi serca. Pò wëpôdkù Chenga karno òprzestało robòtã nad albùmã ''Eros,'' a na plac Chenga wszedł basysta z karna [[Quicksand]], [[Sergio Vega]], jaczi òstôł w kapelë do zôczątkù 2021 rokù. Òd 2010 karno wëdało piãc albùmów, ''[[Diamond Eyes]]'' (2010), ''[[Koi No Yokan]]'' (2012), ''[[Gore]]'' (2016), ''[[Ohms]]'' (2020), a téż ''[[Private Music]]'' (2025), jaczé pòtkałë sã z achtnienim kritików. == Historiô == === Zôczątk a pòwstanié karna (1988-1994) === Deftones pòwstôł w 1988 w [[Sacramento]] w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Karno założëlë wòkalista [[Chino Moreno]], gitarzista [[Stephen Carpenter]] a perkùsysta [[Abe Cunningham]]. W pierszim składze wëstãpòwôł téż basysta Dominic Garcia. Zôczątkòwò mùzyka karna bëła mòckò inspirowónô cwiardim [[Heavy metal|metalã]], [[Hardcore punk|hardcore pùnkã]] a [[Alternatiwny rock|alternatiwnym rockã]]. [[Òbrôzk:C.K. McClatchy High School.jpg|mały|left|200px|Carpenter, Moreno a Cunningham pòczãlë grac mët, czej chòdzylë do C. K. McClatchy High School w Sacramento.]] Pòdle relacje bëtników karna, [[Stephen Carpenter|Carpenter]] zainteresowôł sã cwiardszą mùzyką pò wëpôdkù na délokùlôkù, w wënikù jaczégò przez gwësny czas béł ùnierëszniony. W nym cządze pòczął intensywno słëchac [[Heavy metal|metalu]] a rozpòczął nôùkã grë na [[Gitara|gitarze]]. Pózdni mët z [[Chino Moreno|Moreno]] a [[Abe Cunningham|Cunninghamã]] pòczął ùsadzac pierszé ùsôdzczi Deftones. Ò pierszé lata dzejaniô skłôd karna czile razy sã zmieniôł. W 1990 rokù plac Garcie zajął basysta [[Chi Cheng]], jaczi pòòstôł bëtnikã karnã przez wikszosc jegò nôbarżi aktiwnégò cządu. W tim samim sztóce [[Abe Cunningham|Cunningham]] na krótkò òpùscył karno, a jegò plac za perkùsją zajãlë pòstãpno Dominic Garcia a John Taylor. [[Abe Cunningham|Cunningham]] pòwrócył do grëpë w 1993 rokù. Deftones chùtkò zdobëło pòpùlarnotã na lokalny scenie [[Sacramento]]. Karno intensywno kòncertowało w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]], a jejich wëstãpë przëcygnãłë bôczënk przedstôwców mùzyczny branżë. W 1994 rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Maverick Records]], jakô należa w henen czas do [[Madonna (spiéwôrka)|Madonnë]] a [[Warner Bros]]. === ''Adrenaline'' a rost pòpùlarnotë (1995–1996) === {{Apartny artikel|Adrenaline}} Debiutowi albùm Deftones, ''[[Adrenaline]]'' ùkôzôł sã 3 rujana 1995 rokù. Platka prezentowa cwiardé, agresywné brzëmienié parłãczące [[Heavy metal|metal]], [[hardcore punk]] a [[alternatiwny rock]]. Albùm nie zwënégòwôł zôczątkòwò wiôldżégò kòmercyjnégò sukcesu, równak dzãka intesywnémù kòncertowaniu pòmale zdobiwôł corôz wikszą grëpã lubòtników. Wôżną rolã w promòcje karna òdegrałë ùsôdzczi ''„7 Words”'' a ''„Bored”''. Deftones wëstãpòwôł òb nen czas jakno support dlô barżi znónëch karnów, dzãka czemù karno zwëskiwało doswiôdczenié a rozeznanié pòza [[Kalifòrniô|Kalifòrnią]]. === ''Around the Fur'' a przełómanié (1997–1999) === {{Apartny artikel|Around the Fur}} Drëdżim albùmã karna béł ''[[Around the Fur]]'', wëdóny w 1997. Platka hala Deftones znaczno wikszą pòpùlarnotã a bëła pierszim wiôldżim kòmercyjnym sukcesã grëpë. Albùm, zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„My Own Summer (Shove It)”'' òrôz ''„Be Quiet and Drive (Far Away)”'', jaczé stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch frańtówków karna. ''[[Around the Fur]]'' pòzwòlëło Deftones zajistniec na midzënôrodny scenie. Karno pòczãło bëc corôz barżi zaszlachòwóné z rozwijącym sã w henen czas ôrtã [[Nu metal|nu metalu]], chòc mùzycë òd zôczątkù distansowelë sã òd jednoznacznégò przëpisëwaniô jichnégò ùtwórstwa do negò ôrtu. W drëdżi pòłowie lat 90. Deftones intensywno kòncertowało. W 1996 rokù do karna doparłãcził [[Frank Delgado]] jakno kòncertowi mùzyk, òdpòwiedzalny za [[Gramòfón|gramòfònë]], [[sampling]] a elektroniczné elemeńtë. W 1990 rokù òstôł òficjalnym bëtnikã karna. === ''White Pony'' a zjinaka mùzycznégò czerënkù (2000–2002) === {{Apartny artikel|White Pony}} [[Òbrôzk:Chino Moreno live.jpg|lewo|mały|Chino Moreno, jaczi wëstąpił jakno drëdżi gitarzista.]] Nôwôżniészim zwrotnym pónktã w karierze Deftones òkôzôł sã trzecy sztudijny albùm, ''[[White Pony]]'', wëdóny w 2000 rokù. Platka znacząco apartnia sã òd rëchlészich dokazów karna. Cwiardé gitarowé brzëmienié òstało sparłãczoné z elemeńtama shoegaze, post-rocka, dream popù, elektroniczi a alternatiwnégò rocka. Na albùmie nalazłë sã m.jin. ''„Change (In the House of Flies)”'', ''„Digital Bath”'', ''„Passenger”'' òrôz ''„Elite”''. Ùsôdzk ''„Elite”'' dostôł w 2001 rokù [[Nôdgroda Grammy|nôdgrodã Grammy]] w kategòrie ''Best Metal Performance'', jaczi stôł sã pierszim nagraniã Deftones achtnionym ną nôdgrodą. ''[[White Pony]]'' pòtkôł sã z baro dobrim przëjãcym kritików ë je czãsto ùznôwóny za jeden z nôwôżniészich albùmów w doróbkù karna. Platka ùmòcnia téż pòzycjã Deftones jakno grëpë, jakô nie ògrańcza sã do pòpùlarnégò w nen czas ôrtu nu metalu. === ''Deftones'' a ''Saturday Night Wrist'' (2003–2007) === {{Apartny artikel|Deftones (albùm)|Saturday Night Wrist}} [[Òbrôzk:Deftones live.jpg|mały|Deftones, òb czas wëstãpù na żëwò w Glasgow, czerwińc 2006 r.]] Czwiôrti sztudijny albùm, pòzwóny ''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'', ùkôzôł sã w 2003 rokù. Platka zadebiutowa na drëdżim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Nalazłë sã na ni m.jin. syngle ''„Minerva”'' a ''„Hexagram”''. Ò pòstãpné lata sytuacjô w karnie sta sã skòmplikowónô. Òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã mùzycë doswiadczëlë napiãców zrzeszonëch tak z ùtwórczim procesã, jak ë òsobistama tôklama. Efektã nëch robòtów béł piąti sztudijny albùm, ''[[Saturday Night Wrist]]'', wëdóny w 2006 rokù. Albùm òbjimô m.jin. ùsôdzczi ''„Hole in the Earth”'' a ''„Mein”''. W nagraniu ''„Mein”'' gòscynno wëstąpił [[Serj Tankian]], wòkalista karna [[System of a Down]]. ''[[Saturday Night Wrist]]'' zakùńcził pierszi etap dzejaniô Deftones, w jaczim grëpa przeszła òd cwiardégò, [[Nu metal|nu metalowégò]] brzëmieniô do barżi eksperimentalnégò sztilu. === Wëpôdk Chi Chenga a ''Diamond Eyes'' (2008–2011) === {{Apartny artikel|Diamond Eyes}} W 2008 rokù, òb czas robòtë nad pòstãpnym albùmã karna, [[Chi Cheng]] ùczãstnicził w pòwôżnym drogòwim wëpôdkù. W wënikù òbrażeniów, jaczich doznôł zapôdł w [[Spiączka|kómã]] a ò pòstãpné lata pòòstôwôł w stónie minimalny swiądë. Wëpôdk miôł wiôldżi cësk na dzejanié karna. Robòtë nad albùmã ''Eros'', jaczi miôł bëc nastãpnikã ''[[Saturday Night Wrist]]'', òstałë scygnioné. Mùzycë zdecydowelë sã rozpòcząc robòtã nad nowim materiałã z basystą [[Sergio Vega|Sergio Vegą]] z karna [[Quicksand]]. W 2010 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Diamond Eyes]]''. Platka òsta bëlno przëjãtô a òznôcza nowi etap w historie karna. Titlowi ùsôdzk a ''„Rocket Skates”'', ''„You've Seen the Butcher”'' jak téż ''„Sextape”'' stałë sã jednyma z nôbarżi znónëch kòmpòzycjów Deftones. === ''Koi No Yokan'' a ''Gore'' (2012–2017) === [[Òbrôzk:Rock in Pott 2013 - Deftones 13.jpg|mały|Serio Vega òb czas wëstãpù na Rock in Pott w 2013 r.]] W 2012 rokù Deftones wëdało sódmi sztudijny albùm, ''[[Koi No Yokan]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk zapòczątkòwóny na ''[[White Pony]]'' a rozwiniãti na ''[[Diamond Eyes]]''. Albùm zamikô w se ùsôdzczi taczé jak ''„Leathers”'', ''„Tempest”'' i ''„Swerve City”''. W aprilu 2013 rokù zmiarł [[Chi Cheng]]. Nimò że òd czilu lat nie wëstãpòwôł ju z karnã, jegò smierc mia wiôldżi znaczënk dlô pòòstałëch bëtników kapelë. W 2016 rokù ùkôzôł sã albùm ''[[Gore]]''. Platka wëapartniwa sã wikszim wëzwëskanim atmosfericznëch gitarów, melodie eksperimentalnëch aranżacjów. Proces ji pòwstaniô béł równak namerkóny artisticznyma różnicama pòmidzë bëtnikama karna, òsoblëwie pòmidzë [[Chino Moreno]] a [[Stephen Carpenter|Stephenã Carpenterã]]. === ''Ohms'' a òdéńsce Sergio Vedżi (2020–2021) === W 2020 rokù Deftones wëdało dzewiąti sztudijny albùm ''[[Ohms]]''. Platka òsta nagrónô partowò w dëchù rëchlészégò, cwiardszégò brzëmieniô karna, jednoczasno zachòwùjącë charakteristiczné dlô karna atmosfericzné a eksperimentalné elemeńtë. ''[[Ohms]]'' pòtkôł sã z baro pòzytiwnym przëjãcym ë béł pòstrzégóny jakno pòwart Deftones do barżi agresywnégò brzëmieniô znónégò z rëchlészich albùmów. W 2021 rokù [[Sergio Vega]] pòinfòrmowôł ò swòjim òdéńscu z kapelë. Mùzyk ùwôżôł, że przez wiele lat nie òstôł fòrmalno przëjãti jakno fùlprawny bëtnik grëpë. Pò jegò òdéńscu Deftones pònowno dzejôł jakno sztërëòsobòwi skłôd. === ''Private Music'' a terôczasné dzejanié (2022–do terô) === Pò wëdanim ''[[Ohms]]'' Deftones cygnął kòncertowé dzejanié a téż rozpòczął robòtë nad pòstãpnym materiałã. Karno òstôwało jednym z nôwôżniészich przedstôwców [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]], parłãcząc cwiardé gitarowé riffë z atmòsfericznyma aranżacjama, elektroniką a charakteristicznym spiewã [[Chino Moreno]]. W 2025 rokù ùkôzôł sã dzesąti sztudijny albùm kapelë, ''[[Private Music]]''. Platka cygnã eksperimentalny czerënk karna, jednoczasno rozwijając jegò cwiardszé brzëmienié. Deftones pòòstôwô aktiwnym kòncertowim karnã. Grëpa je ùznôwónô za jeden z nôbarżi wpłëwòwëch karnów alternatiwnégò metalu, a ji ùtwórstwò wëwiarło cësk na rozwij [[Nu metal|nu metalu]], [[Post metal|post-metalu]], [[shoegaze]] a téż terôczasnégò [[Alternatiwny metal|alternatiwnégò metalu]]. == Nôleżnicë karna == === Terôczasny nôleżnicë: === * [[Chino Moreno]] – przédny wòkalista <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1999–do terô)</small> * [[Stephen Carpenter]] – prowadzącô gitara <small>(1988–do terô)</small>; ritmicznô gitara <small>(1988–1999)</small> * [[Abe Cunningham]] – perkùsysta <small>(1988–1990, 1993–do terô)</small> * [[Frank Delgado]] – klawiszówc, DJ, sampléra <small>(1999–do terô; kòncertowi mùzyk 1996-1999)</small> === Ùszłi nôleżnicë: === * Dominic Garcia – basysta <small>(1988–1990)</small>, perkùsysta <small>(1990–1991)</small> * [[Chi Cheng]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(1990–2008; zamiarł w 2013)</small> * John Taylor – perkùsysta <small>(1991–1993)</small> * [[Sergio Vega]] – basysta, dodôwkòwi wòkalista <small>(2009–2021)</small> === Òs czasu === {{#tag:timeline| ImageSize = width:950 height:auto barincrement:25 PlotArea = left:100 bottom:120 top:10 right:15 Alignbars = justify DateFormat = dd/mm/yyyy Period = from:01/05/1988 till:{{#time:d/m/Y}} TimeAxis = orientation:horizontal format:yyyy Legend = orientation:vertical position:bottom columns:4 ScaleMajor = increment:2 start:1989 ScaleMinor = increment:1 start:1989 Colors = id:Vocals value:red legend:Przédny_wòkalista id:BVocals value:pink legend:Pòbòczny_wòkalista id:Lguitar value:teal legend:Przédny_gitarzista id:Rguitar value:brightgreen legend:Ritmiczny_gitarzista id:Bass value:blue legend:Basysta id:Keys value:purple legend:Klawiszówc,_gramòfón,_sampling id:Drums value:orange legend:Perkùsysta id:Tour value:yellow legend:Turowi_bëtnicë id:Album value:black legend:Sztudijné_wëdanié id:Other value:gray(0.75) legend:Jinszé_wëdanié id:bars value:gray(0.95) BackgroundColors = bars:bars LineData = layer:back color:black at:03/10/1995 at:28/10/1997 at:20/06/2000 at:20/05/2003 at:31/10/2006 at:04/05/2010 at:12/11/2012 at:08/04/2016 at:25/09/2020 at:22/08/2025 layer:back color:Other at:01/03/1991 at:01/11/1992 at:30/08/1993 at:30/11/1993 at:10/04/1998 at:12/05/2001 at:27/08/2002 at:04/10/2005 at:16/04/2011 at:25/10/2011 at:20/04/2013 at:10/04/2020 BarData = bar:Moreno text:"Chino Moreno" bar:Carpenter text:"Stephen Carpenter" bar:Jackman text:"Lance Jackman" bar:Valencia text:"Mark Valencia" bar:Lopez text:"Shaun Lopez" bar:Garcia text:"Dominic Garcia" bar:Cheng text:"Chi Cheng" bar:Vega text:"Sergio Vega" bar:Sablan text:"Fred Sablan" bar:Delgado text:"Frank Delgado" bar:Cunningham text:"Abe Cunningham" bar:Taylor text:"John Taylor" PlotData= width:13 bar:Moreno from:start till:end color:Vocals bar:Moreno from:01/08/1999 till:end color:Rguitar width:3 bar:Carpenter from:start till:end color:Lguitar bar:Carpenter from:start till:01/08/1999 color:Rguitar width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Lguitar bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:BVocals width:3 bar:Jackman from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Lguitar bar:Valencia from:21/05/2022 till:17/07/2022 color:Tour width:3 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Rguitar bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Lguitar width:7 bar:Lopez from:01/05/2024 till:end color:Tour width:3 bar:Garcia from:start till:30/04/1990 color:Bass bar:Garcia from:01/05/1990 till:31/05/1991 color:Drums bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:Bass bar:Cheng from:01/05/1990 till:04/11/2008 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Bass bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:BVocals width:3 bar:Vega from:26/01/1999 till:23/02/1999 color:Tour width:7 bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:Bass bar:Vega from:01/02/2009 till:01/01/2021 color:BVocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bass bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Bvocals width:3 bar:Sablan from:01/03/2022 till:end color:Tour width:7 bar:Delgado from:01/01/1996 till:end color:Keys bar:Delgado from:01/01/1996 till:01/08/1999 color:Tour width:3 bar:Cunningham from:start till:01/04/1990 color:Drums bar:Cunningham from:01/11/1993 till:end color:Drums bar:Taylor from:01/06/1991 till:31/10/1993 color:Drums }} == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US<ref name="blabbermouth">DEFTONES US Sales (According To Soundscan). Blabbermouth.net, 2002-01-22.</ref> !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA">RIAA Database</ref><ref name="CRIA">CRIA Searchable Database</ref> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview">Billboard.com – Artist Chart History – Deftones: Albums</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts">Deftones album search, everyHit.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts">Australian Charts Portal – Deftones</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts">Irish Music Charts Archive</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts">Discographie Deftones, Die Offizielle Schweizer Hitparade</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts">Discographie Deftones, Das Österreichische Hitparaden- und Musik-Portal</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts">Discographie Deftones, lescharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts">Discografie Deftones, dutchcharts.nl</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts">Discografie Deftones, ultratop.be</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts">Discography Deftones, swedishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts">Discography Deftones, finnishcharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts">Discography Deftones, norwegiancharts.com</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts">Discography Deftones, charts.org.nz</ref> |- |1995 |'''''[[Adrenaline]]''''' * Wëdóné: 1 rujana 1995 * Wëtwórniô: [[Maverick Records]]/[[Warner Bros.]] |align="center"|23 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |1,000 000+<ref name="RIAA" /> |RIAA: Złotô / Platinowô<br /> [[British Phonographic Industry|BPI]]: Strzébrznô<ref name="AdrenalineBPI">Adrenaline certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |1997 |'''''[[Around the Fur]]''''' * Wëdóné: 28 rujana 1997 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |align="center"|29 |align="center"|56 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|41 |align="center"|99 |align="center"| — |align="center"| — |align="center"|32 |align="center"| — |align="center"| — |760,000+ |RIAA: Złotô<br /> BPI: Strzébrznô<ref name="AroundTheFurBPI">Around the Fur certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2000 |'''''[[White Pony]]''''' * Wëdóné: 20 czerwińca 2000 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|3 |align="center"|13 |align="center"|2 |align="center"|21 |align="center"|68 |align="center"|39 |align="center"|6 |align="center"|27 |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|13 |align="center"|19 |align="center"|14 |1,300 000+<ref name="billboard">Billboard Sales Data for White Pony</ref> |RIAA: Platinowô <br /> [[Canadian Recording Industry Association|CRIA]]: Złotô <br /> BPI: Strzébrznô<ref name="WhitePonyBPI">White Pony certified awards, British Phonographic Industry</ref> |- |2003 |'''''[[Deftones (albùm)|Deftones]]''''' * Wëdóné: 20 maja 2003 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|2 |align="center"|7 |align="center"|4 |align="center"|14 |align="center"|19 |align="center"|20 |align="center"|14 |align="center"|22 |align="center"|29 |align="center"|23 |align="center"|9 |align="center"|18 |align="center"|2 |567,000+ |RIAA: Złotô <br /> CRIA: Złotô |- |2006 |'''''[[Saturday Night Wrist]]''''' * Wëdóné: 31 rujana 2006 * Wëtwórniô: Maverick Records |align="center"|10 |align="center"|33 |align="center"|26 |align="center"|5 |align="center"|31 |align="center"|18 |align="center"|33 |align="center"|63 |align="center"| — |align="center"|35 |align="center"|33 |align="center"|32 |align="center"|8 |250,000+ | |- |2010 |'''''[[Diamond Eyes]]''''' * Wëdóné: 4 maja 2010 * Wëtwórniô: [[Reprise Records]] / [[Warner Bros. Records]] |align="center"|&nbsp;6 |align="center"|&nbsp;26 |align="center"|&nbsp;22 |align="center"|&nbsp;45 |align="center"|&nbsp;11 |align="center"|&nbsp;13 |align="center"|&nbsp;23 |align="center"|&nbsp;55 |align="center"|&nbsp;31 |align="center"|&nbsp;25 |align="center"|&nbsp;12 |align="center"|&nbsp;17 |align="center"|&nbsp;8 | | |- |2012 |'''''[[Koi No Yokan]]''''' * Wëdóné: 2012 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|11 |align="center"|30 |align="center"|16 |align="center"|49 |align="center"|22 |align="center"|25 |align="center"|30 |align="center"|28 |align="center"|51 |align="center"|— |align="center"|35 |align="center"|— |align="center"|8 | | |- |2016 |'''''[[Gore]]''''' * Wëdóné: 2016 * Wëtwórniô: Warner Bros. Records |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? |align="center"|? | | |- |2020 |'''''[[Ohms]]''''' * Wëdóné: 2020 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- |2025 |'''''[[Private Music]]''''' * Wëdóné: 2025 | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | align="center" | | | |- | colspan="16" align="center" style="font-size: 8pt" | — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kómpilacje === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"|Rok !rowspan="2" width="350"|Pòzwa albùmù !colspan="13"|Pòzycjô w lëstach !rowspan="2" width="100"|Sprzedôż w US !rowspan="2" width="100"|Certifikacjô<br /><ref name="RIAA" /><ref name="CRIA" /> |- !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Billboard 200|US]]<br /><ref name="BillboardOverview" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[UK Albums Chart|UK]]<br /><ref name="UKCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AussieCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Irish Albums Chart|IRL]]<br /><ref name="IrishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwajcariô|SWI]]<br /><ref name="SwissCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Aùstriô|AUT]]<br /><ref name="AustrianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Francjô|FRA]]<br /><ref name="FrenchCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Niderlandë|NLD]]<br /><ref name="NetherlandsCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Belgijskô|BEL]]<br /><ref name="BelgianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Szwédzkô|SWE]]<br /><ref name="SwedishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Fińskô|FIN]]<br /><ref name="FinnishCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Norweskô|NOR]]<br /><ref name="NorwegianCharts" /> !style="width:3em;font-size:75%;"|[[Nowô Zélandiô|NZ]]<br /><ref name="NZCharts" /> |- |2005 |'''''[[B-Sides & Rarities]]''''' * Wëdóné: 4 rujana 2005 * Wëtwórniô: [[Rhino Entertainment]]/Maverick Records |align="center"|43 |align="center"| — |align="center"|30 |align="center"| — |align="center"|93 |align="center"|54 |align="center"|59 |align="center"|— |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — |align="center"| — | | |- |align="center" colspan="17" style="font-size: 8pt"| — òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Demo === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa dema |- |1993 |'''''[[Like a Linus]]''''' * Wëdóné: 30 smùtana 1993 * Wëtwórniô: Deftones |} === EPczi === {| class="wikitable" border="1" |- !Rok !Pòzwa EPczi |- |1998 |'''''[[Live (Deftones album)|Live]]''''' * Wëdóné: 22 czerwińca 1999 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |- |2001 |'''''[[Back to School (Mini Maggit)]]''''' * Wëdóné: 12 strëmiannika 2001 * Wëtwórniô: Maverick Records/Warner Bros. |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- !rowspan="2"| Rok !rowspan="2"| Syngel !colspan="5"| Pòzycjô w lëstach !rowspan="2"| Albùm |- !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Billboard Hot 100|US]]<br /><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref><ref>Billboard: Bubbling Under Hot 100 Singles. [on-line]. [dakch: 2008-05-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Alternative Songs|US<br />Alt.]]<br /><ref name="SinglesBillboard">Billboard.com: Artist Chart History – Deftones: Singles. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[Hot Mainstream Rock Tracks|US <br />Main.]]<br /><ref name="SinglesBillboard" /> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[ARIA Charts|AUS]]<br /><ref name="AUS-2">Australian singles chart. [on-line]. [dakch: 2009-08-11].</ref> !style="width:3em;font-size:75%;"| [[UK Singles Chart|UK]]<br /><ref name="UKSingles">UK Singles Top 75 – Music Charts. [on-line]. [dakch: 2007-12-23].</ref> |- |1995 |„7 Words“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="2"|''[[Adrenaline]]'' |- |1996 |„Bored“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |rowspan="2"|''[[Around the Fur]]'' |- |1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|29 |align="center"|— |align="center"|50 |- |rowspan="2"|2000 |„Change (In the House of Flies)“ |align="center"|105 |align="center"|3 |align="center"|9 |align="center"|— |align="center"|53 |rowspan="3"|''[[White Pony]]'' |- |„Back to School (Mini Maggit)“ |align="center"|— |align="center"|27 |align="center"|35 |align="center"|26 |align="center"|35 |- |2001 |„Digital Bath“ |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|38 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="2"|2003 |„Minerva“ |align="center"|120 |align="center"|9 |align="center"|16 |align="center"|50 |align="center"|15 |rowspan="2"|''[[Deftones (albùm)|Deftones]]'' |- |„Hexagram“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|68 |- |2006 |„Hole in the Earth“ |align="center"|— |align="center"|18 |align="center"|19 |align="center"|— |align="center"|69 |rowspan="2"|''[[Saturday Night Wrist]]'' |- |2007 |„Mein“ |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|40 |align="center"|— |align="center"|— |- |rowspan="4"| 2010 |„Rocket Skates“<ref>Amy Sciarretto: Deftones, 'Rocket Skates' -- New Song. AOL Music, 2010-02-23. [on-line]. [dakch: 2010-02-23].</ref> |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |align="center"|— |rowspan="4"| ''[[Diamond Eyes]]'' |- |„Diamond Eyes“<ref>Archivovaná kopie. [on-line]. [dakch: 2010-04-04].</ref> |align="center"|— |align="center"|16 |align="center"|10 |align="center"|— |align="center"|— |- |„Sextape“ | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |„You've Seen the Butcher“<ref>Future Releases on Alternative Radio Stations, Independent Artist Song Releases. Allaccess.com. [on-line]. [dakch: 2010-11-24].</ref> | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|21 | style="text-align:center;"|— | style="text-align:center;"|— |- |align="center" colspan="8" style="font-size: 8pt"| — òznôczô syngel, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} == Teledisczi == {| class="wikitable" |- ! Rok ! Titel ! Reżiséra |- | 1995 | „7 Words” | Chris Burns |- |rowspan=3| 1996 | „Bored” | Nick Egan |- |„Engine No. 9" |rowspan=2| Nick Lambrou |- |„Root” |- |1997 |„My Own Summer (Shove It)” |Dean Karr |- |rowspan=2| 1998 |„Be Quiet and Drive (Far Away)” |Frank W. Ockenfels III |- |„Around the Fur” |Russ Busby |- |2000 |„Change (In the House of Flies)” |Liz Friedlander |- |rowspan=4| 2001 |„Digital Bath” |Andrew Bennet |- |„Back to School (Mini Maggit)” |Paul Hunter |- |„Street Carp” |James Sutton |- |„White Pony” |Shawn M. Foster |- |rowspan=4| 2003 |„Minerva” |Paul Fedor |- |„Hexagram” |Darren Doane |- |„Bloody Cape” |James Minchin III |- |„Deftones 2003” |Andy Bennet |- |2006 |„Hole in the Earth” |Brian Lazzaro<ref>[https://web.archive.org/web/20160328044550/http://www.mtv.com/videos/deftones/111148/hole-in-the-earth.jhtml Hole in the Earth | Deftones | Music Video | MTV].</ref> |- |2007 |„Mein” |Bernard Gourley<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.sys-con.com/node/352170 |titel = Deftones Announce American Tour; Ticket Pre-Sale Begins This Thursday, March 22; New Single and Video Hit Airwaves; Exclusive Ringtone to Help Homeless Youth &#124; news.sys-c... |òpùblikòwóny = www.sys-con.com |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |rowspan=4| 2010 |„Rocket Skates” |13thWitness and Kenzo Digital<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.youtube.com/watch?v=woR6ohiFeYE |titel = YouTube |òpùblikòwóny = www.youtube.com |jãzëk = fr |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Diamond Eyes” |Robert "Roboshobo" Schober<ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.videostatic.com/vs/2010/03/shot-deftones-roboshobo-dir.html |titel = SHOT: Deftones – Roboshobo, dir. &#124; VideoStatic |òpùblikòwóny = www.videostatic.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„Sextape” |Zak Forrest, Chad Liebenguth<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-sextape-video-released/ |titel = Deftones: ‘Sextape’ Video Released – Blabbermouth.net |òpùblikòwóny = www.blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2017-11-22}}</ref> |- |„You’ve Seen The Butcher” |Jodeb<ref>{{cytuj starnã |url = https://www.blabbermouth.net/news/deftones-you-ve-seen-the-butcher-video-released/ |titel = DEFTONES: ‘You’ve Seen The Butcher’ Video Released |òpùblikòwóny = roadrunnerrecords.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2010-10-20}}</ref> |- |rowspan=3| 2013 |„Swerve City” |Gus Black<ref>{{cytuj starnã |url = http://www.blabbermouth.net/news.aspx?mode=Article&newsitemID=189690 |titel = DEFTONES: ‘Swerve City’ Video Released – May 8, 2013 |òpùblikòwóny = blabbermouth.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2013-05-09}}</ref> |- |„Swerve City (Tour Version)” |Ryan Mackfall |- |„Romantic Dreams” |Brett Novak |- |2016 |„Prayers/Triangles” |Charles Bergquist |- |2021 |„Ceremony” |Leigh Whannell |} == Nôdgrodë a wëapartnieniô == {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! Rok !style="width:15em;"| Kategòriô !style="width:15em;"| Titlã !style="width:15em;"| Nôdgroda ! Nota ! Zdrój |- |2007 |Classic Songwriter |Deftones |[[Kerrang! Awards]] |'''Laur''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = https://www.digitalspy.com/music/news/a73558/kerrang-awards-2007-the-winners/ |titel = Kerrang Awards 2007: The Winners |nôzwëskò = Fletcher |miono = Alex |òpùblikòwóny = www.digitalspy.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-01-29}}</ref> |- |rowspan=5| 2013 |Best Guitarist Award |Stephen Carpenter |rowspan=5| [[Revolver (magazyn)#Revolver Golden Gods Awards|Revolver Golden Gods Awards]] |Nominacjô |rowspan=5| <ref>{{Cytuj starnã |url = http://www.metalinjection.net/show-recap/revolver-golden-gods-awards-2013-winners-and-performance-highlights |titel = REVOLVER GOLDEN GODS Awards 2013: Winners And Performance Highlights |nôzwëskò = Pasbani |miono = Robert |òpùblikòwóny = www.metalinjection.net |jãzëk = en |data przëstãpù = 2015-08-15}}</ref> |- |Best Drummer |Abe Cunningham |Nominacjô |- |Paul Gray Best Bassist |Sergio Vega |Nominacjô |- |Best Vocalist |Chino Moreno |Nominacjô |- |Album of the Year |''Koi No Yokan'' |'''Laùr''' |- |2016 |The Lifetime Achievement Award |Deftones |Kerrang! Awards |'''Laùr''' |<ref>{{Cytuj starnã |url = http://web.archive.org/web/20160609204645/http://www.kerrang.com/43773/kerrang-awards-2016-the-winners/ |titel = KERRANG! AWARDS 2016: THE WINNERS! |òpùblikòwóny = www.kerrang.com |jãzëk = en |data przëstãpù = 2016-06-26}}</ref> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bibliografiô == * Deftones. ''Official Website'': https://www.deftones.com/ * ''GRAMMY.com''. „Deftones”: https://www.grammy.com/artists/deftones/1574 * ''Encyclopaedia Britannica''. „Deftones”: https://www.britannica.com/topic/Deftones == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Deftones}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Deftones| ]] 4lz37hyj9kij260tez9ss8oq758cojb 0 13078 216684 213530 2026-10-06T15:08:04Z Terrus38 14026 216684 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Schuman Plan Meeting - DPLA - 3e99610dcd547e30c6838abbd8e11999.jpg|mały|Pòtkanié, gdze Schuman ògłosył swój plan]] '''Plan Schumana''' – plan pierszi eùropejsczi integracje, ùsadzony przez minystra zagrańcowëch zachów Francësczi [[Robert Schuman|Roberta Schumana]], w wëspółrobòce z [[Jean Monnet|Jeanã Monnetã]]. Przedstawiony 9 maja 1950 rokù w Pariżu. Plan béł ùdbą jintegracje wëróbkù wãgla i stalë w [[Niemieckô|Federalny Repùblice Niemiecczi]] i [[Francjô|Francësczi]]. Plan miôł zrzeszëc te dwa kraje ekònomiczno i zjintegrowac przemësł Zôpôdny Niemiecczi z jinszima gòspòdarkama Eùropë, co miało chronic przed wòjną. Plan miôł téż pòprawic jakòsc żëcégò. Plan Schumana béł pòczątkã eùropejsczi integracje i pòzwòlił na ùsadzenié [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], co pózni dało [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùniã]]. == Historiô == [[Òbrôzk:Robert Schuman 1958 Portrait.jpg|mały|Robert Schuman (1958)]] W 1950 rokù państwa [[Eùropa|Eùropë]] wcyg czëłë skùtczi [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]], a na swiece zôs pòwstawałë nowé sztridë. Karno eùropejsczich pòlitików, chcącë òchronic eùropejsczé państwa przed nastãpnyma zwadama, naczãło twòrzëc wizjã zjednóny Eùropë, pòdług jaczi państwa miałë pòspólno zarzãdzac nôwôżniészima partama gòspòdarczi. Dzãka temù wòjna mia bëc prosto niemòżebnô. Przédno mia to bëc wspólnota wëróbkù wãgla i stalë. Dba mia ùwôżanié w rządach [[Francëjô|Francje]], [[Niemieckô|Zôpôdny Niemiecczi]], [[Italskô|Italsczi]], [[Niderlandë|Niderlandów]], [[Belgijskô|Belgie]] i [[Luksembùrg|Luksembùrga]]. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francje, [[Robert Schuman]], w swòji deklaracje zapòwiôdô ùsadzenié Wspólnotë Wãgla i Stalë<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/schuman-declaration/ Deklaracja Schumana. Początki Unii], consilium.europa.eu.</ref>. 18 łżëkwiata 1951 rokù pòdpisónô je Pariskô Ùgòda (ò ùsadzenim [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|EWWiS]]) przez szesc państw na 50 lat<ref>[https://www.europarl.europa.eu/about-parliament/pl/in-the-past/the-parliament-and-the-treaties/treaty-of-paris Traktat paryski], europarl.europa.eu.</ref>. Na mòcë ùgòdë pòwstałë: Wësokô Wëszëzna, Pòspólnô Gromada, Specjalnô Radzëzna Minystrów i Tribùnôł Sprawiedlëwòtë. W roczëznã przedstawieniô planu Schumana, 9 maja, w [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] fejrëje sã Dzéń Eùropë. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59/schuman-declaration-may-1950_pl ''Deklaracja Schumana – maj 1950 r.''], european-union.europa.eu. * [https://www.consilium.europa.eu/pl/schuman-declaration/ ''Deklaracja Schumana. Początki Unii''], consilium.europa.eu. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] sn7eozdnxtaq1gp2eb0g37w3vkzln6n 0 13081 216685 213531 2026-10-06T15:08:13Z Terrus38 14026 216685 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica_rejestracyjna_samochodu_w_Polsce_DSC03374.jpg|mały|Pòlskô rejestracjowô tôfla z eùrobandã.]] [[Òbrôzk:VW Golf Belgium plate European institutions (45230290431).jpg|mały|Belgijskô rejestracjowô tôfla z eùrobandã.]] [[Òbrôzk:Arthur, Busworld Europe 2023, Brussels (P1140422).jpg|mały|Niemiecczi aùtobùs z tôflą z eùrobandã.]] [[Òbrôzk:Mapa-euproplates.png|mały|Kôrta tôflów z eùrobandã.]] '''Eùroband''' – mòdri pas z eùropejską faną i céchã państwa, jaczi je pò lewi starnie rejestracjowi tôflë. Fónksnérëje w państwach [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], je na tôflach w kòżdim nôleżnikòwim państwie (deade nie je òbrzészkòwi w [[Duńskô|Duńsce]] i [[Fińskô|Fińsce]]). Wprowadzony rozpòrzãdzenim Radzëznë EÙ nr 2411/98 z 3 smùtana 1998 rokù<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX%3A31998R2411 Council Regulation (EC) No 2411/98 of 3 November 1998 on the recognition in intra-Community traffic of the distinguishing sign of the Member State in which motor vehicles and their trailers are registered], eur-lex.europa.eu, 3 smùtana 1998.</ref>, zaprojektowóny na spòdlim wëzdrzatkù tôflów m.jin. w [[Niemieckô|Niemiecczi]]<ref>[https://web.archive.org/web/20070213201150/http://www.worldlicenseplates.com/world/EU_D6XX.html GERMANY. 1994 series], worldlicenseplates.com.</ref>. {| class="wikitable" style="width:50%" |+Eùroband w państwach EÙ !Państwò !Eùroband !Przëkłôd |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Belgium_(civil).svg|tło|20x20px]][[Belgijskô|Belgiô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-B.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Belgium_taxi_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_France.svg|tło|20x20px]][[Francjô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-F.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:License_plate_of_France_04.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_the_Netherlands.svg|tło|20x20px]][[Niderlandë]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-NL.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:46-GZB-8_license_plate_of_the_Netherlands.JPG|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Luxembourg.svg|tło|20x20px]][[Luksembùrg]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-L.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Government_license_plate_Luxembourg.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Germany.svg|tło|20x20px]][[Niemieckô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-D.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Bundesfinanzverwaltung_license_plate_of_Germany.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Italy.svg|tło|20x20px]][[Italskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-I.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Italian_license_plate_current_series.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Denmark.svg|tło|20x20px]][[Dëńskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-DK.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Danish_Parrot_License_Plate_EU.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Ireland.svg|tło|20x20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-IRL.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:2020_Irish_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Greece.svg|tło|20x20px]][[Greckô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-GR.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:License_plate_Greece_trailer_EU.JPG|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Spain.svg|tło|20x20px]][[Szpańskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-E.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Spain,_Taxi_license_plate_front.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Portugal.svg|tło|20x20px]][[Pòrtugalskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-P.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:2020_Portugal_license_plate_example.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Austria.svg|tło|20x20px]][[Aùstriô|Óstriackô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-A.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:DSC05448_BH-68330_Austrian_License_Plate,_Bundesheer,_2023-10.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Finland.svg|tło|20x20px]][[Fińskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-FIN.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Finland_registration_plate_2007.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Sweden.svg|tło|20x20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-S.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:License_plate_of_Sweden_HKA_002_(2023).jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Cyprus.svg|tło|20x20px]][[Cyper]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-CY.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Cyprus_truck_plate_NPZ621_(2).jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Czech_Republic.svg|tło|20x20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-CZ.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Czech_plate_1UN8518.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Estonia.svg|tło|20x20px]][[Estoniô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-EST.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Estonia_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Lithuania.svg|tło|20x20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-LT.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Lithuania_license_plate_transit.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Latvia.svg|tło|20x20px]][[Łotwa]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-LV.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:License_plate_of_Latvia_ND-3881_(2023).jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Malta.svg|tło|20x20px]][[Malta]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-M.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Current_Malta_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Poland.svg|tło|20x20px]][[Pòlskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-PL.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Poland_(PL)_European_Union_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Slovakia.svg|tło|20x20px]][[Słowackô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-SK.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:AE-ZAKMI_(Slovak_personalized_car_registration_plate_2023).jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Slovenia.svg|tło|20x20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-SLO.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:License_plate_of_Slovenia.JPG|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Hungary.svg|tło|20x20px]][[Madżarskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-H.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:HU_normal_AABP022.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Bulgaria.svg|tło|20x20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-BG.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Bulgaria_new_vehicle_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Romania.svg|tło|20x20px]][[Rumùńskô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-RO.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Romania_police_license_plate.jpg|tło|150x150px]] |- |[[Òbrôzk:Flag_of_Croatia.svg|tło|20x20px]][[Chòrwackô]] | align="center" |[[Òbrôzk:EU-section-with-HR.svg|tło|44x44px]] | align="center" |[[Òbrôzk:Registration-plate_zagreb.jpg|tło|150x150px]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] c9he9kpg02akqram9zdgf1wzppg4s4r 0 13111 216686 215694 2026-10-06T15:08:25Z Terrus38 14026 216686 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno infòbòks|pòzwa=Brainstorm|òriginalnô pòzwa=Prāta vētra|òdjimk=Brainstorm на карнавале BoogelWoogel 2017 10.jpg|òpisënk òbrôzka=Nôleżnicë karna (2017)|cząd aktiwnoscë=1989 – dzysdnia|môl pòchòdzeniégò=[[Jelgava|Jełgawa]], [[Łotwa]]|mùzyczny gatënk=[[rock]], pòp-rock, alternatiwnô mùzyka|mùzycznô wëtwórniô=* [[Mikrofona Ieraksti]] * Brainstorm Records|nôleżnicë=* [[Renārs Kaupers]] * [[Jānis Jubalts]] * [[Māris Mihelsons]] * [[Kaspars Roga]]|dôwny nôleżnicë=[[Gundars Mauševics|Gundars „Mumiņš” Mauševics]]|internetowô starna=https://pratavetra.lv/en}}'''Prāta Vētra''', znónô midzënôrodno jakno '''''Brainstorm''''', je [[Łotwa|łotewsczim]] pòp-rockòwim karnã. Grëpa òsta ùsadzonô w [[1989]] rokù w [[Jelgava|Jełgawie]] na Łotwie. Karnu słëchają Renārs Kaupers (wòkal), Jānis Jubalts (gitara), Māris Mihelsons (klawisze) un Kaspars Roga (trądle). Piąti nôleżnik grëpë, Gundars Mauševics (basowô gitara) zamiarł w drogòwim wëpôdkù 23 maja [[2004]] r. Òd 2004 r. na basowi gitarze graje zdrëszony z karnã mùzyk Ingars Viļums.<ref>https://www.la.lv/es-neredzu-logisku-izskaidrojumu-ingars-vilums-skaidro-savas-emocijas-par-to-vai-jutas-prata-vetra-ka-piektais-ritenis Kokteilis.lv ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 16.05.2025 r.</ref> Prāta Vētra dobëła razã 31 Nôdgrodów Rokù Nagraniów Łotewsczi Mùzyczi. W 2006 r. grëpa dosta nôdgrodã [[Eùropa|eùropejsczi]] MTV jakno nôlepszé karno z bôłtëcczich krajów.<ref>https://sejas.tvnet.lv/4787913/prata-vetra-iegust-mtv-europe-music-awards-balvu tvnet.lv, ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> Brainstorm bëło za pierszégò przedstôwcã Łotwë na [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], w [[2000]] r. Wëkònëjącë ùsôdzk ''My Star'', òsygnãlë trzecy plac. W [[2013]] rokù Prāta Vētra wëstąpia na festiwalu Glastonbury, jednym òd nôwikszich mùzycznëch a artisticznëch wëdarzeniów na swiece.<ref>https://web.archive.org/web/20250816211734/https://www.diena.lv/kd/muzika/prata-vetra-sodien-uzstasies-glastonberijas-festivala-14014131, diena.lv, przëstãp z 4.03.2026 r.</ref> == Historiô == === 1989–1994: założenié karna a jegò pierszé zwënédżi === Grëpa pòwsta w 1989 r. w [[Jelgava|Jełgawie]]. W ji skłôd weszło piãc nôleżników, co ùczëlë sã razã we Strzédny Szkòle nr 1 w Jełgawie: Renārs Kaupers, Jānis Jubalts, Gundars Mauševics, Kaspars Roga a Māris Mihelsons. Na zôczątkù grëpa zwa sã ''The Best American Guys In Latvia'', równak prãdkò òsta zmienionô na ''Prāta vētra''.<ref>https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3097770,przebojowy-pop-rock-prosto-z-lotwy-brainstorm-na-scenie-trojki-posluchaj Polskie Radio Trójka ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 1992 r. karno wëdało swòjégò pierszégò syngla pt. ''Jo tu nāc'', jaczi w tim samim rokù zajimnął 9. plac w òglowòkrajewim kònkùrsu ''Mikrofona aptauja''. W 1993 r. wëszedł pierszi albùm Prāta Vētrë,''Vairāk nekā skaļi'' a teledisk do nôpòpùlarniészégò jegò sztëczka – ''Ziema''. W 1994 r. òstôł wëdóny syngel ''Vietu nav''. === 1995: "Lidmašīnas" a "Veronika" === W 1995 r. Prāta Vētra zdobëła szerszą pòpùlarnosc na Łotwie frańtówką ''Lidmašīnas'', jakô sta sã nôlepi przedôwającym sã synglã w historie kraju, a téż zwëska titel frańtówczi rokù radia Super Fm. W 1995 r. grëpa wëstąpia téż w [[Niemieckô|Miemiecce]] a [[Wiôlgô Britanijô|Wiôldżi Britanie]]. Pò eksperimentach z [[Alternatiwnô mùzyka|alternatiwną mùzyką]] karno wrócëło do pierwòsznëch brzëmieniów a wëpùscëło pòsobny albùm pt. ''Veronika'', jaczi stôł sã òsoblëwie pòpùlarny westrzód nôscelatków. Nôpòpùlarniészé frańtówczi z albùmù to ''Dārznieks'', ''Apelsīns'' a ''Lidmašīnas''. === 1996–1998: "Viss ir tieši tā kā tu vēlies" === Nastãpną zwënégą bëło zawiarcé kòntraktu z mùzyczną wëtwórniąMikrofona Ieraksti, jedną z nôwikszich te zortu pòdjimiznów na Łotwie. W 1997 rokù wëdóny òstôł albùm ''Viss ir tieši tā kā tu vēlies'', dzãka chtërnëmù Prāta Vētra òsta nôpòpùlarniészim karnã w kraju. Albùm dobéł miono „złoti platczi”, a nôbarżi znónyma sztëczkama òstałë ''Mans draugs'', ''Neatgriešanās'' a ''Tavas mājas manā azotē'', co przez dzewiãc tidzeniów ùtrzëmiwôł sã na pierszim placu ''Airplay'' ë òstôł nôwikszim szlagrã 1996 rokù. W nym czasu karno w ramach wespółrobòtë z risczim téatrã Daile stwòrzëło mùzykã do musicalu ''Šveiks'', jaczi òstôł nôpòpùlarniészim te zortu mùzycznym wëstãpã na Łotwie. W 1998 r. Brainstorm we wespółrobòce z produceńtã karna ''Fool's Garden'', Volkerã Hinkelã, stwòrzëlë swòj pierszi syngel pò anielskù — ''Under My Wing''. Niedługò pózni Prāta Vētra wëbiôtkòwa nôdgrodã ''Grand Prix'' na festiwalu we [[Szwedzkô|szwédzczim]] [[Karlshamn]]. === 1999: "Starp divām saulēm" === W 1999 r. karno wëpùscëło swój czwiôrti albùm, ''Starp divām saulēm'' a téż swòjã pierszą midzënôrodną platkã ''Among The Suns'', co je anielską wersją albùmù ''Starp divām saulēm''. Platka òsta nagrónô we Szwédzce a Duńsce. Wszëtczé ji piãc synglów — ''Puse no sirds'', ''Starp divām saulēm'', ''Lec'' (''Try''), ''Prom uz siltajām salām'' (''Ain't It Funny'') a ''Tu izvēlējies palikt'' (''Welcome to my country'') òsygnãłë nôwëższë pòzycje łotewsczich lëstów szlagrów. Teledisczi do frańtówków ''Under My Wing'' ë ''Weekends Are Not My Happy Days'' òstałë włączoné do plejlistë francësczégò mùzycznégò karnalu MCM. === 2000: Eùrowizjô ë "Izlase 89-99" === 13 maja 2000 rokù karno wzãło ùdzél w 45. [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], jaczi òdbiwôł sã we [[Szwedzkô|Szwédzce]]. Przedstawilë tam ùsôdzk ''My Star'' (w łotewsczi wersje — ''Īssavienojums'') napisóny przez Kaupersa z produceńtã [[A-ha]], [[Tony Mansfield|Tonym Mansfieldã]], mët. Frańtówka zdobëła trzecy plac. W zélnikù 2000 r. wëdóny òstôł albùm ''Izlase 89-99'', w jaczim nalazłë sã nôpòpùlarniészé ùsôdzczi karna, jak téż czile frańtówków niewëdónëch przódë. === 2001–2004 === W 2001 rokù òsta wëdónô pòsobnô platka, ''Kaķēns, kurš atteicās no jūrasskolas'', w angelsczi wersje: ''Online''. Za produceńta béł Tony Mansfield, a sóm albùm nagróny òstôł w Anielsce. Ti platce słëchô jedna òd nôbarżi ùdałëch frańtówków karna w òglim — ''Maybe''. Teledisk do ni òstôł nagróny w [[Praga|Pradze]]. W 2003 r. wëszedł pòsobny albùm Brainstorm – ''Dienās, kad lidlauks pārāk tāls'' ë jegò anielskô wersjô ''A Day Before Tomorrow''. Wëdóné òstałë syngle ''Colder'' a Plaukstas lieluma pavasaris – pò anielskù ''A Day Before Tomorrow''. Pò wëdanim albùmù grëpa zdobëła wielné mùzyczné nôdgrodë – za nôlepszi pòpòwi teledisk (frańtówczi ''A Day Before Tomorrow'' ë ''[[Colder]]''), jakno nôlepszé karno rokù, za nôlepszą rockòwą frańtówkã (''[[Colder]]''), jak téż za nôlepszi rockòwi albùm. W 2003 r. Prāta Vētra bëlë za support przed kòncertã ''The Rolling Stones'' w Pradze. [[Òbrôzk:Brainstorm_on_tour_2008.JPG|mały|250x250px|Kòncert Brainstorm w [[Jełgawa|Jełgawie]] w 2008 rokù]] W 2004 r. Brainstorm i [[Biôłorus|biôłorusczé]] karno ''[[Би-2]]'' wëdałë razã frańtówkã ''[[Скользкие улицы]]'', jakô weszła w skłôd albùmù ''Иномарки'' grëpë ''[[Би-2]]''. Frańtówka zdobëła pierszi plac na lëstach szlagrów na Łotwie, [[Ùkrajina|Ùkrajinie]] a w [[Ruskô|Rusce]]. === Smierc Gundarsa Mauševicsa === Òb noc z 22 na 23 maja 2004 r. w tragicznym wëpôdkù na turze Riga–Jełgawa zamiarł jeden òd nôleżników karna – basysta Gundars Mauševics, pòzéwóny Mumiņš. Nimò stratë, mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac dzejalnosc, cobë ùtczëc pamiãc drëcha. === 2005–2007 === W 2005 r. Brainstorm wëdôł swój sódmi studijny albùm ''Četri krasti'' (''Four shores'' w angelsczi wersje), stwòrzony we wespółrobòce z produceńtã Alexã Silvą. To béł pierszi albùm wëszłi pò smiercë Mumiņša, równak dzél frańtówków béł nagróny jesz przed tragedią. Òb lato 2006 rokù Prāta Vētra da kòncertë na [[Lëtwa|Lëtwie]], Biôłorusë, Ùkrajinie, w Rusce, [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Czeskô Repùblika|Czesce]], jak téż na Łotwie. Grëpa napisa dwie frańtówczi do animòwónégò filmù ''Lote no Izgudrotāju ciema''. W maju teledisk ''Thunder Without Rain'' weszedł w rotacjã ''[[MTV Europe]]'', a ju òb jeséń, czej pòwsta ''[[MTV Latvia]]'', teledisk do ''Lonely Feeling (To Be Lonely)'' trafił na bôłtëcczé lëstë szlagrów. Na Lëtwie nagróny òstôł téż teledisk do ùsôdzkù ''[[:lv:Tin_Drums|Tin Drums]]'', jaczégò reżisérą béł [[:lv:Kaspars_Roga|Kaspars Roga]]. Do nagriwaniô klipù przëłączëło sã tëż lëtewsczé karno lëdowégò tuńca „Lietuva”. W lëstopadnikù 2006 r., òb czas ceremónie wrãczeniô wëapartnieniów ''[[MTV Europe Music Awards]]'' w [[Kòpenhaga|Kòpenhadze]], Prāta Vētra dobëła nôdgrodã nôlepszégò wëkònôwcë z bôłtëcczich krajów. Béł to pierszi rok, w jaczim taczé wëapartnienié òstało w òglim przëznóné. [[Òbrôzk:Brainstorm_in_Mezaparks.jpg|mały|Kòncert Brainstorm w [[Riga|Ridze]] w 2008 rokù]] === 2008–2010 === 13 maja 2008 r. wëdóny òsta ósmi studijny albùm karna pò łotewskù, ''Tur kaut kam ir jābut'', jaczi pò dwùch miesącach zdobëła sztatus platinowi platczi. Za produceńta béł pòpùlarny na Łotwie rapéra [[Gustavo]]. Wëdaniémù albùmù towarza kòncertowô tura „Tur kaut kam ir jābūt”. Kòncertë, jaczé òdbëłë sã w piãc gardach — [[Jelgava|Jełgawie]], [[Preiļi|Prelach]], [[Ventspils|Windawie]], [[Valmiera|Wolmarze]] a [[Riga|Ridze]] — scygnãłë razã 80 000 òsobów. Kòncert na Wiôldżi Estradze w risczim [[Mežaparks|Mežaparksu]] òbzérało narôz 45 000 sztëk lëdzy. Jesz w 2008 rokù wëdónô òsta platka DVD „Tur kaut kam ir jābūt koncerts Mežaparkā”. Zwëska òna sztatus platinowi platczi. Na kòncertowëch nagraniach to dało téż wëstãpë szpecjalnëch gòsców – [[Gustavo (mùzyk)|Gustavo]], gg choir, prezydent Łotwë [[Vaira Vīķe-Freiberga|Vairë Vīķe-Freiberdżi]] ë karna Би-2. 31 strëmiannika 2009 r. wëdóny òstôł albùm ''Шаг'', mdący ruską wersją ''Tur kaut kam ir jābūt, a'' 15 strëmiannika 2010 r. w bôłtëcczich krajach wëszła platka ''Years and Seconds'' – anielskô wersja ne albùmù. 21 pajicznika 2010 r., analogiczno do platczi ''Izlase 89-99'', wëdóny òstôł albùm ''Izlase 2000–2010'', skłôdający sã z nôbarzi znónëch frańtówków karna z miniony dekadë a téż nowégò ùsôdzkù – ''Gara diena''. W gòdnikù platka dobëła sztatus złotégò albùmù. Z lëżnoscë wëdaniô ''Izlase'', Brainstorm ògłosył kòncert w Ridze 10 gòdnika. Ze wzglãdu na wiôldże zainteresowanié ògłoszony òstôł ale dodôwkòwi kòncert 11 gòdnika. [[Òbrôzk:Brainstorm_2010_1.jpg|mały|Prāta Vētra w 2010 rokù]] === 2011–2013 === 28 maja 2011 rokù Prāta Vētra òdemkła XIV Midzënôrodny Mùzyczny Festiwal Maxidrom w rusczim Tuszinie. 3 czerwińca 2011 r. grëpa pòjôwia sã w [[Czijew|Czijewie]], w klubie ''Stereoplaza''. Na koncert doprzëszło wicy jak 4000 òsobów. 20 zélnika 2011 r. Brainstorm wzãło ùdzél w festiwalu ''Vabaduse laul'' ([[Angelsczi jãzëk|an.]] Songs of Freedom) w [[Tallinn|Tallënie]] z leżnoscë 20. roczëznë samòstójnotë [[Estoniô|Estonie]]. Zabrzëmiałë taczé szlagrë jak ''Maybe'' czë ''My star'', jak téż téż frańtówka ''In the End There’s Only Love'' razã z estońsczim karnã ''[[Ewert & The Two Dragons]].'' W 2012 rokù Prāta Vētra wëda w sëmie trzë albùmë. Nowô platka wëszła nôprzód w łotewsczi wersje: ''Vēl viena klusā daba'', pòtemù w angelsczi: ''Another Still Life'', a na kùńcu téż w rusczi: ''Чайки на крыша''. Premiéra rusczi wersje albùmù òdbëła sã 20 pajicznika w ''[[Arena Moscow|Arenie Moscow]].'' Szesc òd trzënôsce frańtówków weszło do rotacji rusczich radiostacjów. Ùsôdzk ''Чайки на крышах'' zajimnął 4. plac na lësce szlagrów stacje ''[[Наше радио]].'' Frańtówka „Гори, гори ясно” òsta wëbrónô jako titlowô frańtówka do animòwónégò filmu ''Снежная королева'' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]. „Królewô Sniegù”), a angelsczi tekst frańtówczi „Flashlight” do midzënôrodny wersje filmù òstôł napisóny przez [[Francis Healy|Francisa Healégò]], drëcha karna a wòkalistã grëpë [[Travis]]. Na zôczątkù 2013 roku szósti ùsôdzk z albùmù ''Чайки на крышах'', pt. ''Кто-то живой'', trafił na lëstã szlagrów przebojów ''Наше радио'', a òb lato wëszedł teledisk do frańtówczi ''Europa'', nagróny w [[Berlëno|Berlënie]]. Òb jeséń mùzycë zaprezeńtowalë brzôd wespółrobòtë z produceńtã Davidã Fieldã – frańtówkã i teledisk ''Butterfly In A Bottle''. W pajicznikù 2012 rokù Brainstorm rëgnãło w swòjã nôwikszą kòncertową turã w òstatnëch latach, wëstãpiwającë w taczich gardach jak: [[Archangelsk]], [[Krasnojarsk]], [[Pietrozawodsk]], [[Mùrmańsk]], [[Krasnodar]], [[Ùfa]], [[Soczi]], [[Iżewsk]], [[Czelabińsk]], [[Rostowò nad Donã]], [[Wołgògrad]], [[Niżny Nowògard]], [[Tuła]] i [[Kòrolowò]], a téż we sztërzëch miastach we Wiôldżi Britanie, na festiwalu Music Matters w Singapùrze i jinëch placach. W 2013 rokù Prāta Vētra wëstąpia na [[Festiwal Glastonbury|festiwalu Glastonbury]]. Karno bëło pierszą grëpą z bôłtëcczich krajów, jaczé zagrało na nym wôżnym wëdarzenim. Pòtemù to dało jesz wëstãpë na taczich festiwalach jak Sziget ([[Madżarskô|Wãdżerskô]]), Rock For People ([[Czeskô]]), Summer Sound ([[Łotwa]]), Kubana, Крылья, Нашествие czë Red Rocks ([[Ruskô]]). Pòd kùńc turë Prata Vētra zagra czile kòncertów na Ùkrajinie, a téż dwa roczëznowé w [[Mòskwa|Mòskwie]] (Stadium Live) a [[Sankt Petersbórg|Sankt Petersbòrgù]] (A2), dze przedstôwia wëdóny z leżnoscë dzesãclecô kòncertowi dzejalnoscë w Ruscë zbiérk ''The Best Of'', zamikający w se ùsôdzczi pò anielskù a ruskù. Pòd kùńc rokù albùm ''Чайки на крышах'' ùkôzôł sã w nowim fòrmace 3plet, a frańtówka ''Years & Seconds,'' z platczi ò juwernym titlu, sta sã prowadnym mòtiwã ósmégò dzélëkù kriminału ''Нюхач'', jaczi béł emitowóny w rusczi telewizje na karnalu Первый канал. Brainstorm zakùńcził 2013 rok wëstãpã na festiwalu „Лучший город зимы” w Mòskwie. === 2014–2016 === W 2014 r. karno zaczãło robòtã nad nowim albùmã, jak téż pòjawiło sã na festiwalu Eurosonic w [[Niderlandë|Holandie]], w [[Soczi]], [[Mińsk|Mińskù]] a [[Niżny Nowògard|Niżnym Nowògardze]], dze bëlë przédnyma gòscama festiwalów ''[[Дикая мята]]'' a ''[[Lenovo VIBE Tour]]''. W tim samim rokù Renārs Kaupers òstôł włączony do lëstë 30 nôbarżi wpłëwòwëch lëdzy na Łotwie. W gromicznikù 2015 r. ùkôzôł sã nowi syngel karna ''Ziemu apēst'', jaczi trafił na radiowé lëstë szlagrów. Całi albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' wëszedł 19 maja. ''Ziemu apēst'' òstało ùznóné za „Frańtówkã rokù” w plebiscyce przeprowadzonym przez Muzikāla banka. Albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' pòwstôł w studiu nagraniów ''Hansa Studio'', w jaczim przódë nagriwało téż ''[[U2]]'', ''Depeche Mode'' czë [[David Bowie]]. Platka òsygnã sztatus złotégò albùmù. Anielskô wersjô albùmù, ''7 Steps of fresh air,'' bëła w pierszi òficjalny rundze nominacjów do nôdgrodów Grammy w 2015 rokù, riwaliszëjącë ò nominację w kategòrie „Nôlepszi pòpòwi albùm” z 300 jinyma albùmama jinszich artistów. Albùm ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' stôł sã òficjalnô nôczãscy słëchónym albùmã na [[Spotify]] a [[Deezer|Deezerze]] w 2015 r. na Łotwie.<ref>http://www.runabildes.lv/video-prata-vetra-klausitakais-2015-gada-albums-spotify-un-deezer-latvija/, runabildes.lv, przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 2016 r. w ramach kòncertowi turë „7 Steps of Fresh Air” tūres Brainstorm wëstąpiło we [[Wilno|Wilnie]], [[Londin|Londinie]], [[Birmingham]], [[Manchester|Manchesterze]], [[Nottingham]], [[Glasgow]], [[Tallinn|Tallënie]] a [[Dublëno|Dublënie]]. Karno òstało nôdgrodzoné w kategòrie „Przédny lidérzë” za frańtówkã ''Epoha'' òb czas 9. galë wrãczeniô mùzycznëch nôdgrodów radia Наше радио. Òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka” łotewsczégò Radia 2, jakô òdbëła sã pòd kùńc stëcznika, ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł ùznóny za nôwôrtniészą frańtówkã 2015 rokù. W gromicznikù ùkôzôł sã syngel ''Little Raindrops'' – anielskòjãzëkòwô wersjô ''Ziemu apēst,'' co pierszi rôz wëbrzëmia na finale lëtewsczégò ''X Faktorius''. Òb czas galë wrãczeniô Łotewsczi Mùzyczny Nôdgrodë Rokù „Zelta Mikrofons”, Brainstorm òtrzimało nôdgrodã za kòncertowé nagranié ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' z finałowégò koncertu turë w Ridze a nôdgrodã hańdlowégò parkù Alfa za „Frańtówkã Rokù Alfë”. To je jedurnô nôdgrodã, jaczi dobiwcë są welowóny przez pùblikã – ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł wëbróny przez nôwikszą lëczbã słëchińców. Bëła to 31. nôdgroda „Zelta Mikrofons” dlô karna. Frańtówka ''Debesis iekrita Tevī'' ùkôza sã na zôczątkù lata. Ùsôdzk òstôł napisóny przez Maratsa Ogļezņevsa z karna Musiqq, a nagróny przez Prāta Vētrã ë Musiqq we wespółrobòce ze szwédzczim produceńtã Povelã Olssonã. Frańtówka trafia na łotewsczé lëstë szlagrów, a w 2016 rokù òsta uznónô za nôwôrtniészą frańtówkã 2016 r. òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka”. Òb lato karno wzãło ùdzél we wielnëch festiwalach, w tim ''Янтарный Пляж'' w [[Króléwc|Króléwcu]], ''A-Fest'' w Mińskù a ''Weekend Festival Baltic'' w [[Parnawa|Parnawie]]. 20 zélnika 2016. karno dało swój jedurny kòncert negò rokù na Łotwie, na stadionie Daugava w [[Lëpawa|Lëpawie]]. Na kòncert doprzëszło wicy jak 28 000 òsobów – fanowie z Łotwë, bôłtëcczich krajów, [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadë]], [[Aùstraliô|Aùstralie]], [[Ruskô|Rusczi]] a nawetka [[Japóńskô|Japóńsczi]]. Òdbët na bilietë béł tak stolëmny, co wszëtczé sã wëprzedałë przed rozpòczãcym kòncertu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] [[Kategòrëjô:Łotwa]] [[Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] s2ng9jwcuxit9vek33k3wajgelo632b 216761 216686 2026-10-06T22:13:28Z Iketsi 3254 „Wiôlgô Britanijô”→„Wiôlgô Britaniô” 216761 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno infòbòks|pòzwa=Brainstorm|òriginalnô pòzwa=Prāta vētra|òdjimk=Brainstorm на карнавале BoogelWoogel 2017 10.jpg|òpisënk òbrôzka=Nôleżnicë karna (2017)|cząd aktiwnoscë=1989 – dzysdnia|môl pòchòdzeniégò=[[Jelgava|Jełgawa]], [[Łotwa]]|mùzyczny gatënk=[[rock]], pòp-rock, alternatiwnô mùzyka|mùzycznô wëtwórniô=* [[Mikrofona Ieraksti]] * Brainstorm Records|nôleżnicë=* [[Renārs Kaupers]] * [[Jānis Jubalts]] * [[Māris Mihelsons]] * [[Kaspars Roga]]|dôwny nôleżnicë=[[Gundars Mauševics|Gundars „Mumiņš” Mauševics]]|internetowô starna=https://pratavetra.lv/en}}'''Prāta Vētra''', znónô midzënôrodno jakno '''''Brainstorm''''', je [[Łotwa|łotewsczim]] pòp-rockòwim karnã. Grëpa òsta ùsadzonô w [[1989]] rokù w [[Jelgava|Jełgawie]] na Łotwie. Karnu słëchają Renārs Kaupers (wòkal), Jānis Jubalts (gitara), Māris Mihelsons (klawisze) un Kaspars Roga (trądle). Piąti nôleżnik grëpë, Gundars Mauševics (basowô gitara) zamiarł w drogòwim wëpôdkù 23 maja [[2004]] r. Òd 2004 r. na basowi gitarze graje zdrëszony z karnã mùzyk Ingars Viļums.<ref>https://www.la.lv/es-neredzu-logisku-izskaidrojumu-ingars-vilums-skaidro-savas-emocijas-par-to-vai-jutas-prata-vetra-ka-piektais-ritenis Kokteilis.lv ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 16.05.2025 r.</ref> Prāta Vētra dobëła razã 31 Nôdgrodów Rokù Nagraniów Łotewsczi Mùzyczi. W 2006 r. grëpa dosta nôdgrodã [[Eùropa|eùropejsczi]] MTV jakno nôlepszé karno z bôłtëcczich krajów.<ref>https://sejas.tvnet.lv/4787913/prata-vetra-iegust-mtv-europe-music-awards-balvu tvnet.lv, ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> Brainstorm bëło za pierszégò przedstôwcã Łotwë na [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], w [[2000]] r. Wëkònëjącë ùsôdzk ''My Star'', òsygnãlë trzecy plac. W [[2013]] rokù Prāta Vētra wëstąpia na festiwalu Glastonbury, jednym òd nôwikszich mùzycznëch a artisticznëch wëdarzeniów na swiece.<ref>https://web.archive.org/web/20250816211734/https://www.diena.lv/kd/muzika/prata-vetra-sodien-uzstasies-glastonberijas-festivala-14014131, diena.lv, przëstãp z 4.03.2026 r.</ref> == Historiô == === 1989–1994: założenié karna a jegò pierszé zwënédżi === Grëpa pòwsta w 1989 r. w [[Jelgava|Jełgawie]]. W ji skłôd weszło piãc nôleżników, co ùczëlë sã razã we Strzédny Szkòle nr 1 w Jełgawie: Renārs Kaupers, Jānis Jubalts, Gundars Mauševics, Kaspars Roga a Māris Mihelsons. Na zôczątkù grëpa zwa sã ''The Best American Guys In Latvia'', równak prãdkò òsta zmienionô na ''Prāta vētra''.<ref>https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3097770,przebojowy-pop-rock-prosto-z-lotwy-brainstorm-na-scenie-trojki-posluchaj Polskie Radio Trójka ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 1992 r. karno wëdało swòjégò pierszégò syngla pt. ''Jo tu nāc'', jaczi w tim samim rokù zajimnął 9. plac w òglowòkrajewim kònkùrsu ''Mikrofona aptauja''. W 1993 r. wëszedł pierszi albùm Prāta Vētrë,''Vairāk nekā skaļi'' a teledisk do nôpòpùlarniészégò jegò sztëczka – ''Ziema''. W 1994 r. òstôł wëdóny syngel ''Vietu nav''. === 1995: "Lidmašīnas" a "Veronika" === W 1995 r. Prāta Vētra zdobëła szerszą pòpùlarnosc na Łotwie frańtówką ''Lidmašīnas'', jakô sta sã nôlepi przedôwającym sã synglã w historie kraju, a téż zwëska titel frańtówczi rokù radia Super Fm. W 1995 r. grëpa wëstąpia téż w [[Niemieckô|Miemiecce]] a [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. Pò eksperimentach z [[Alternatiwnô mùzyka|alternatiwną mùzyką]] karno wrócëło do pierwòsznëch brzëmieniów a wëpùscëło pòsobny albùm pt. ''Veronika'', jaczi stôł sã òsoblëwie pòpùlarny westrzód nôscelatków. Nôpòpùlarniészé frańtówczi z albùmù to ''Dārznieks'', ''Apelsīns'' a ''Lidmašīnas''. === 1996–1998: "Viss ir tieši tā kā tu vēlies" === Nastãpną zwënégą bëło zawiarcé kòntraktu z mùzyczną wëtwórniąMikrofona Ieraksti, jedną z nôwikszich te zortu pòdjimiznów na Łotwie. W 1997 rokù wëdóny òstôł albùm ''Viss ir tieši tā kā tu vēlies'', dzãka chtërnëmù Prāta Vētra òsta nôpòpùlarniészim karnã w kraju. Albùm dobéł miono „złoti platczi”, a nôbarżi znónyma sztëczkama òstałë ''Mans draugs'', ''Neatgriešanās'' a ''Tavas mājas manā azotē'', co przez dzewiãc tidzeniów ùtrzëmiwôł sã na pierszim placu ''Airplay'' ë òstôł nôwikszim szlagrã 1996 rokù. W nym czasu karno w ramach wespółrobòtë z risczim téatrã Daile stwòrzëło mùzykã do musicalu ''Šveiks'', jaczi òstôł nôpòpùlarniészim te zortu mùzycznym wëstãpã na Łotwie. W 1998 r. Brainstorm we wespółrobòce z produceńtã karna ''Fool's Garden'', Volkerã Hinkelã, stwòrzëlë swòj pierszi syngel pò anielskù — ''Under My Wing''. Niedługò pózni Prāta Vētra wëbiôtkòwa nôdgrodã ''Grand Prix'' na festiwalu we [[Szwedzkô|szwédzczim]] [[Karlshamn]]. === 1999: "Starp divām saulēm" === W 1999 r. karno wëpùscëło swój czwiôrti albùm, ''Starp divām saulēm'' a téż swòjã pierszą midzënôrodną platkã ''Among The Suns'', co je anielską wersją albùmù ''Starp divām saulēm''. Platka òsta nagrónô we Szwédzce a Duńsce. Wszëtczé ji piãc synglów — ''Puse no sirds'', ''Starp divām saulēm'', ''Lec'' (''Try''), ''Prom uz siltajām salām'' (''Ain't It Funny'') a ''Tu izvēlējies palikt'' (''Welcome to my country'') òsygnãłë nôwëższë pòzycje łotewsczich lëstów szlagrów. Teledisczi do frańtówków ''Under My Wing'' ë ''Weekends Are Not My Happy Days'' òstałë włączoné do plejlistë francësczégò mùzycznégò karnalu MCM. === 2000: Eùrowizjô ë "Izlase 89-99" === 13 maja 2000 rokù karno wzãło ùdzél w 45. [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], jaczi òdbiwôł sã we [[Szwedzkô|Szwédzce]]. Przedstawilë tam ùsôdzk ''My Star'' (w łotewsczi wersje — ''Īssavienojums'') napisóny przez Kaupersa z produceńtã [[A-ha]], [[Tony Mansfield|Tonym Mansfieldã]], mët. Frańtówka zdobëła trzecy plac. W zélnikù 2000 r. wëdóny òstôł albùm ''Izlase 89-99'', w jaczim nalazłë sã nôpòpùlarniészé ùsôdzczi karna, jak téż czile frańtówków niewëdónëch przódë. === 2001–2004 === W 2001 rokù òsta wëdónô pòsobnô platka, ''Kaķēns, kurš atteicās no jūrasskolas'', w angelsczi wersje: ''Online''. Za produceńta béł Tony Mansfield, a sóm albùm nagróny òstôł w Anielsce. Ti platce słëchô jedna òd nôbarżi ùdałëch frańtówków karna w òglim — ''Maybe''. Teledisk do ni òstôł nagróny w [[Praga|Pradze]]. W 2003 r. wëszedł pòsobny albùm Brainstorm – ''Dienās, kad lidlauks pārāk tāls'' ë jegò anielskô wersjô ''A Day Before Tomorrow''. Wëdóné òstałë syngle ''Colder'' a Plaukstas lieluma pavasaris – pò anielskù ''A Day Before Tomorrow''. Pò wëdanim albùmù grëpa zdobëła wielné mùzyczné nôdgrodë – za nôlepszi pòpòwi teledisk (frańtówczi ''A Day Before Tomorrow'' ë ''[[Colder]]''), jakno nôlepszé karno rokù, za nôlepszą rockòwą frańtówkã (''[[Colder]]''), jak téż za nôlepszi rockòwi albùm. W 2003 r. Prāta Vētra bëlë za support przed kòncertã ''The Rolling Stones'' w Pradze. [[Òbrôzk:Brainstorm_on_tour_2008.JPG|mały|250x250px|Kòncert Brainstorm w [[Jełgawa|Jełgawie]] w 2008 rokù]] W 2004 r. Brainstorm i [[Biôłorus|biôłorusczé]] karno ''[[Би-2]]'' wëdałë razã frańtówkã ''[[Скользкие улицы]]'', jakô weszła w skłôd albùmù ''Иномарки'' grëpë ''[[Би-2]]''. Frańtówka zdobëła pierszi plac na lëstach szlagrów na Łotwie, [[Ùkrajina|Ùkrajinie]] a w [[Ruskô|Rusce]]. === Smierc Gundarsa Mauševicsa === Òb noc z 22 na 23 maja 2004 r. w tragicznym wëpôdkù na turze Riga–Jełgawa zamiarł jeden òd nôleżników karna – basysta Gundars Mauševics, pòzéwóny Mumiņš. Nimò stratë, mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac dzejalnosc, cobë ùtczëc pamiãc drëcha. === 2005–2007 === W 2005 r. Brainstorm wëdôł swój sódmi studijny albùm ''Četri krasti'' (''Four shores'' w angelsczi wersje), stwòrzony we wespółrobòce z produceńtã Alexã Silvą. To béł pierszi albùm wëszłi pò smiercë Mumiņša, równak dzél frańtówków béł nagróny jesz przed tragedią. Òb lato 2006 rokù Prāta Vētra da kòncertë na [[Lëtwa|Lëtwie]], Biôłorusë, Ùkrajinie, w Rusce, [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Czeskô Repùblika|Czesce]], jak téż na Łotwie. Grëpa napisa dwie frańtówczi do animòwónégò filmù ''Lote no Izgudrotāju ciema''. W maju teledisk ''Thunder Without Rain'' weszedł w rotacjã ''[[MTV Europe]]'', a ju òb jeséń, czej pòwsta ''[[MTV Latvia]]'', teledisk do ''Lonely Feeling (To Be Lonely)'' trafił na bôłtëcczé lëstë szlagrów. Na Lëtwie nagróny òstôł téż teledisk do ùsôdzkù ''[[:lv:Tin_Drums|Tin Drums]]'', jaczégò reżisérą béł [[:lv:Kaspars_Roga|Kaspars Roga]]. Do nagriwaniô klipù przëłączëło sã tëż lëtewsczé karno lëdowégò tuńca „Lietuva”. W lëstopadnikù 2006 r., òb czas ceremónie wrãczeniô wëapartnieniów ''[[MTV Europe Music Awards]]'' w [[Kòpenhaga|Kòpenhadze]], Prāta Vētra dobëła nôdgrodã nôlepszégò wëkònôwcë z bôłtëcczich krajów. Béł to pierszi rok, w jaczim taczé wëapartnienié òstało w òglim przëznóné. [[Òbrôzk:Brainstorm_in_Mezaparks.jpg|mały|Kòncert Brainstorm w [[Riga|Ridze]] w 2008 rokù]] === 2008–2010 === 13 maja 2008 r. wëdóny òsta ósmi studijny albùm karna pò łotewskù, ''Tur kaut kam ir jābut'', jaczi pò dwùch miesącach zdobëła sztatus platinowi platczi. Za produceńta béł pòpùlarny na Łotwie rapéra [[Gustavo]]. Wëdaniémù albùmù towarza kòncertowô tura „Tur kaut kam ir jābūt”. Kòncertë, jaczé òdbëłë sã w piãc gardach — [[Jelgava|Jełgawie]], [[Preiļi|Prelach]], [[Ventspils|Windawie]], [[Valmiera|Wolmarze]] a [[Riga|Ridze]] — scygnãłë razã 80 000 òsobów. Kòncert na Wiôldżi Estradze w risczim [[Mežaparks|Mežaparksu]] òbzérało narôz 45 000 sztëk lëdzy. Jesz w 2008 rokù wëdónô òsta platka DVD „Tur kaut kam ir jābūt koncerts Mežaparkā”. Zwëska òna sztatus platinowi platczi. Na kòncertowëch nagraniach to dało téż wëstãpë szpecjalnëch gòsców – [[Gustavo (mùzyk)|Gustavo]], gg choir, prezydent Łotwë [[Vaira Vīķe-Freiberga|Vairë Vīķe-Freiberdżi]] ë karna Би-2. 31 strëmiannika 2009 r. wëdóny òstôł albùm ''Шаг'', mdący ruską wersją ''Tur kaut kam ir jābūt, a'' 15 strëmiannika 2010 r. w bôłtëcczich krajach wëszła platka ''Years and Seconds'' – anielskô wersja ne albùmù. 21 pajicznika 2010 r., analogiczno do platczi ''Izlase 89-99'', wëdóny òstôł albùm ''Izlase 2000–2010'', skłôdający sã z nôbarzi znónëch frańtówków karna z miniony dekadë a téż nowégò ùsôdzkù – ''Gara diena''. W gòdnikù platka dobëła sztatus złotégò albùmù. Z lëżnoscë wëdaniô ''Izlase'', Brainstorm ògłosył kòncert w Ridze 10 gòdnika. Ze wzglãdu na wiôldże zainteresowanié ògłoszony òstôł ale dodôwkòwi kòncert 11 gòdnika. [[Òbrôzk:Brainstorm_2010_1.jpg|mały|Prāta Vētra w 2010 rokù]] === 2011–2013 === 28 maja 2011 rokù Prāta Vētra òdemkła XIV Midzënôrodny Mùzyczny Festiwal Maxidrom w rusczim Tuszinie. 3 czerwińca 2011 r. grëpa pòjôwia sã w [[Czijew|Czijewie]], w klubie ''Stereoplaza''. Na koncert doprzëszło wicy jak 4000 òsobów. 20 zélnika 2011 r. Brainstorm wzãło ùdzél w festiwalu ''Vabaduse laul'' ([[Angelsczi jãzëk|an.]] Songs of Freedom) w [[Tallinn|Tallënie]] z leżnoscë 20. roczëznë samòstójnotë [[Estoniô|Estonie]]. Zabrzëmiałë taczé szlagrë jak ''Maybe'' czë ''My star'', jak téż téż frańtówka ''In the End There’s Only Love'' razã z estońsczim karnã ''[[Ewert & The Two Dragons]].'' W 2012 rokù Prāta Vētra wëda w sëmie trzë albùmë. Nowô platka wëszła nôprzód w łotewsczi wersje: ''Vēl viena klusā daba'', pòtemù w angelsczi: ''Another Still Life'', a na kùńcu téż w rusczi: ''Чайки на крыша''. Premiéra rusczi wersje albùmù òdbëła sã 20 pajicznika w ''[[Arena Moscow|Arenie Moscow]].'' Szesc òd trzënôsce frańtówków weszło do rotacji rusczich radiostacjów. Ùsôdzk ''Чайки на крышах'' zajimnął 4. plac na lësce szlagrów stacje ''[[Наше радио]].'' Frańtówka „Гори, гори ясно” òsta wëbrónô jako titlowô frańtówka do animòwónégò filmu ''Снежная королева'' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]. „Królewô Sniegù”), a angelsczi tekst frańtówczi „Flashlight” do midzënôrodny wersje filmù òstôł napisóny przez [[Francis Healy|Francisa Healégò]], drëcha karna a wòkalistã grëpë [[Travis]]. Na zôczątkù 2013 roku szósti ùsôdzk z albùmù ''Чайки на крышах'', pt. ''Кто-то живой'', trafił na lëstã szlagrów przebojów ''Наше радио'', a òb lato wëszedł teledisk do frańtówczi ''Europa'', nagróny w [[Berlëno|Berlënie]]. Òb jeséń mùzycë zaprezeńtowalë brzôd wespółrobòtë z produceńtã Davidã Fieldã – frańtówkã i teledisk ''Butterfly In A Bottle''. W pajicznikù 2012 rokù Brainstorm rëgnãło w swòjã nôwikszą kòncertową turã w òstatnëch latach, wëstãpiwającë w taczich gardach jak: [[Archangelsk]], [[Krasnojarsk]], [[Pietrozawodsk]], [[Mùrmańsk]], [[Krasnodar]], [[Ùfa]], [[Soczi]], [[Iżewsk]], [[Czelabińsk]], [[Rostowò nad Donã]], [[Wołgògrad]], [[Niżny Nowògard]], [[Tuła]] i [[Kòrolowò]], a téż we sztërzëch miastach we Wiôldżi Britanie, na festiwalu Music Matters w Singapùrze i jinëch placach. W 2013 rokù Prāta Vētra wëstąpia na [[Festiwal Glastonbury|festiwalu Glastonbury]]. Karno bëło pierszą grëpą z bôłtëcczich krajów, jaczé zagrało na nym wôżnym wëdarzenim. Pòtemù to dało jesz wëstãpë na taczich festiwalach jak Sziget ([[Madżarskô|Wãdżerskô]]), Rock For People ([[Czeskô]]), Summer Sound ([[Łotwa]]), Kubana, Крылья, Нашествие czë Red Rocks ([[Ruskô]]). Pòd kùńc turë Prata Vētra zagra czile kòncertów na Ùkrajinie, a téż dwa roczëznowé w [[Mòskwa|Mòskwie]] (Stadium Live) a [[Sankt Petersbórg|Sankt Petersbòrgù]] (A2), dze przedstôwia wëdóny z leżnoscë dzesãclecô kòncertowi dzejalnoscë w Ruscë zbiérk ''The Best Of'', zamikający w se ùsôdzczi pò anielskù a ruskù. Pòd kùńc rokù albùm ''Чайки на крышах'' ùkôzôł sã w nowim fòrmace 3plet, a frańtówka ''Years & Seconds,'' z platczi ò juwernym titlu, sta sã prowadnym mòtiwã ósmégò dzélëkù kriminału ''Нюхач'', jaczi béł emitowóny w rusczi telewizje na karnalu Первый канал. Brainstorm zakùńcził 2013 rok wëstãpã na festiwalu „Лучший город зимы” w Mòskwie. === 2014–2016 === W 2014 r. karno zaczãło robòtã nad nowim albùmã, jak téż pòjawiło sã na festiwalu Eurosonic w [[Niderlandë|Holandie]], w [[Soczi]], [[Mińsk|Mińskù]] a [[Niżny Nowògard|Niżnym Nowògardze]], dze bëlë przédnyma gòscama festiwalów ''[[Дикая мята]]'' a ''[[Lenovo VIBE Tour]]''. W tim samim rokù Renārs Kaupers òstôł włączony do lëstë 30 nôbarżi wpłëwòwëch lëdzy na Łotwie. W gromicznikù 2015 r. ùkôzôł sã nowi syngel karna ''Ziemu apēst'', jaczi trafił na radiowé lëstë szlagrów. Całi albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' wëszedł 19 maja. ''Ziemu apēst'' òstało ùznóné za „Frańtówkã rokù” w plebiscyce przeprowadzonym przez Muzikāla banka. Albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' pòwstôł w studiu nagraniów ''Hansa Studio'', w jaczim przódë nagriwało téż ''[[U2]]'', ''Depeche Mode'' czë [[David Bowie]]. Platka òsygnã sztatus złotégò albùmù. Anielskô wersjô albùmù, ''7 Steps of fresh air,'' bëła w pierszi òficjalny rundze nominacjów do nôdgrodów Grammy w 2015 rokù, riwaliszëjącë ò nominację w kategòrie „Nôlepszi pòpòwi albùm” z 300 jinyma albùmama jinszich artistów. Albùm ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' stôł sã òficjalnô nôczãscy słëchónym albùmã na [[Spotify]] a [[Deezer|Deezerze]] w 2015 r. na Łotwie.<ref>http://www.runabildes.lv/video-prata-vetra-klausitakais-2015-gada-albums-spotify-un-deezer-latvija/, runabildes.lv, przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 2016 r. w ramach kòncertowi turë „7 Steps of Fresh Air” tūres Brainstorm wëstąpiło we [[Wilno|Wilnie]], [[Londin|Londinie]], [[Birmingham]], [[Manchester|Manchesterze]], [[Nottingham]], [[Glasgow]], [[Tallinn|Tallënie]] a [[Dublëno|Dublënie]]. Karno òstało nôdgrodzoné w kategòrie „Przédny lidérzë” za frańtówkã ''Epoha'' òb czas 9. galë wrãczeniô mùzycznëch nôdgrodów radia Наше радио. Òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka” łotewsczégò Radia 2, jakô òdbëła sã pòd kùńc stëcznika, ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł ùznóny za nôwôrtniészą frańtówkã 2015 rokù. W gromicznikù ùkôzôł sã syngel ''Little Raindrops'' – anielskòjãzëkòwô wersjô ''Ziemu apēst,'' co pierszi rôz wëbrzëmia na finale lëtewsczégò ''X Faktorius''. Òb czas galë wrãczeniô Łotewsczi Mùzyczny Nôdgrodë Rokù „Zelta Mikrofons”, Brainstorm òtrzimało nôdgrodã za kòncertowé nagranié ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' z finałowégò koncertu turë w Ridze a nôdgrodã hańdlowégò parkù Alfa za „Frańtówkã Rokù Alfë”. To je jedurnô nôdgrodã, jaczi dobiwcë są welowóny przez pùblikã – ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł wëbróny przez nôwikszą lëczbã słëchińców. Bëła to 31. nôdgroda „Zelta Mikrofons” dlô karna. Frańtówka ''Debesis iekrita Tevī'' ùkôza sã na zôczątkù lata. Ùsôdzk òstôł napisóny przez Maratsa Ogļezņevsa z karna Musiqq, a nagróny przez Prāta Vētrã ë Musiqq we wespółrobòce ze szwédzczim produceńtã Povelã Olssonã. Frańtówka trafia na łotewsczé lëstë szlagrów, a w 2016 rokù òsta uznónô za nôwôrtniészą frańtówkã 2016 r. òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka”. Òb lato karno wzãło ùdzél we wielnëch festiwalach, w tim ''Янтарный Пляж'' w [[Króléwc|Króléwcu]], ''A-Fest'' w Mińskù a ''Weekend Festival Baltic'' w [[Parnawa|Parnawie]]. 20 zélnika 2016. karno dało swój jedurny kòncert negò rokù na Łotwie, na stadionie Daugava w [[Lëpawa|Lëpawie]]. Na kòncert doprzëszło wicy jak 28 000 òsobów – fanowie z Łotwë, bôłtëcczich krajów, [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadë]], [[Aùstraliô|Aùstralie]], [[Ruskô|Rusczi]] a nawetka [[Japóńskô|Japóńsczi]]. Òdbët na bilietë béł tak stolëmny, co wszëtczé sã wëprzedałë przed rozpòczãcym kòncertu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] [[Kategòrëjô:Łotwa]] [[Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] 9ipwl5bicfsmj9wg5a1egcbhxinsimr 216773 216761 2026-10-06T22:14:34Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216773 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno infòbòks|pòzwa=Brainstorm|òriginalnô pòzwa=Prāta vētra|òdjimk=Brainstorm на карнавале BoogelWoogel 2017 10.jpg|òpisënk òbrôzka=Nôleżnicë karna (2017)|cząd aktiwnoscë=1989 – dzysdnia|môl pòchòdzeniégò=[[Jelgava|Jełgawa]], [[Łotwa]]|mùzyczny gatënk=[[rock]], pòp-rock, alternatiwnô mùzyka|mùzycznô wëtwórniô=* [[Mikrofona Ieraksti]] * Brainstorm Records|nôleżnicë=* [[Renārs Kaupers]] * [[Jānis Jubalts]] * [[Māris Mihelsons]] * [[Kaspars Roga]]|dôwny nôleżnicë=[[Gundars Mauševics|Gundars „Mumiņš” Mauševics]]|internetowô starna=https://pratavetra.lv/en}}'''Prāta Vētra''', znónô midzënôrodno jakno '''''Brainstorm''''', je [[Łotwa|łotewsczim]] pòp-rockòwim karnã. Grëpa òsta ùsadzonô w [[1989]] rokù w [[Jelgava|Jełgawie]] na Łotwie. Karnu słëchają Renārs Kaupers (wòkal), Jānis Jubalts (gitara), Māris Mihelsons (klawisze) un Kaspars Roga (trądle). Piąti nôleżnik grëpë, Gundars Mauševics (basowô gitara) zamiarł w drogòwim wëpôdkù 23 maja [[2004]] r. Òd 2004 r. na basowi gitarze graje zdrëszony z karnã mùzyk Ingars Viļums.<ref>https://www.la.lv/es-neredzu-logisku-izskaidrojumu-ingars-vilums-skaidro-savas-emocijas-par-to-vai-jutas-prata-vetra-ka-piektais-ritenis Kokteilis.lv ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 16.05.2025 r.</ref> Prāta Vētra dobëła razã 31 Nôdgrodów Rokù Nagraniów Łotewsczi Mùzyczi. W 2006 r. grëpa dosta nôdgrodã [[Eùropa|eùropejsczi]] MTV jakno nôlepszé karno z bôłtëcczich krajów.<ref>https://sejas.tvnet.lv/4787913/prata-vetra-iegust-mtv-europe-music-awards-balvu tvnet.lv, ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> Brainstorm bëło za pierszégò przedstôwcã Łotwë na [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], w [[2000]] r. Wëkònëjącë ùsôdzk ''My Star'', òsygnãlë trzecy plac. W [[2013]] rokù Prāta Vētra wëstąpia na festiwalu Glastonbury, jednym òd nôwikszich mùzycznëch a artisticznëch wëdarzeniów na swiece.<ref>https://web.archive.org/web/20250816211734/https://www.diena.lv/kd/muzika/prata-vetra-sodien-uzstasies-glastonberijas-festivala-14014131, diena.lv, przëstãp z 4.03.2026 r.</ref> == Historiô == === 1989–1994: założenié karna a jegò pierszé zwënédżi === Grëpa pòwsta w 1989 r. w [[Jelgava|Jełgawie]]. W ji skłôd weszło piãc nôleżników, co ùczëlë sã razã we Strzédny Szkòle nr 1 w Jełgawie: Renārs Kaupers, Jānis Jubalts, Gundars Mauševics, Kaspars Roga a Māris Mihelsons. Na zôczątkù grëpa zwa sã ''The Best American Guys In Latvia'', równak prãdkò òsta zmienionô na ''Prāta vētra''.<ref>https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3097770,przebojowy-pop-rock-prosto-z-lotwy-brainstorm-na-scenie-trojki-posluchaj Polskie Radio Trójka ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 1992 r. karno wëdało swòjégò pierszégò syngla pt. ''Jo tu nāc'', jaczi w tim samim rokù zajimnął 9. plac w òglowòkrajewim kònkùrsu ''Mikrofona aptauja''. W 1993 r. wëszedł pierszi albùm Prāta Vētrë,''Vairāk nekā skaļi'' a teledisk do nôpòpùlarniészégò jegò sztëczka – ''Ziema''. W 1994 r. òstôł wëdóny syngel ''Vietu nav''. === 1995: "Lidmašīnas" a "Veronika" === W 1995 r. Prāta Vētra zdobëła szerszą pòpùlarnosc na Łotwie frańtówką ''Lidmašīnas'', jakô sta sã nôlepi przedôwającym sã synglã w historie kraju, a téż zwëska titel frańtówczi rokù radia Super Fm. W 1995 r. grëpa wëstąpia téż w [[Niemieckô|Miemiecce]] a [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. Pò eksperimentach z [[Alternatiwnô mùzyka|alternatiwną mùzyką]] karno wrócëło do pierwòsznëch brzëmieniów a wëpùscëło pòsobny albùm pt. ''Veronika'', jaczi stôł sã òsoblëwie pòpùlarny westrzód nôscelatków. Nôpòpùlarniészé frańtówczi z albùmù to ''Dārznieks'', ''Apelsīns'' a ''Lidmašīnas''. === 1996–1998: "Viss ir tieši tā kā tu vēlies" === Nastãpną zwënégą bëło zawiarcé kòntraktu z mùzyczną wëtwórniąMikrofona Ieraksti, jedną z nôwikszich te zortu pòdjimiznów na Łotwie. W 1997 rokù wëdóny òstôł albùm ''Viss ir tieši tā kā tu vēlies'', dzãka chtërnëmù Prāta Vētra òsta nôpòpùlarniészim karnã w kraju. Albùm dobéł miono „złoti platczi”, a nôbarżi znónyma sztëczkama òstałë ''Mans draugs'', ''Neatgriešanās'' a ''Tavas mājas manā azotē'', co przez dzewiãc tidzeniów ùtrzëmiwôł sã na pierszim placu ''Airplay'' ë òstôł nôwikszim szlagrã 1996 rokù. W nym czasu karno w ramach wespółrobòtë z risczim téatrã Daile stwòrzëło mùzykã do musicalu ''Šveiks'', jaczi òstôł nôpòpùlarniészim te zortu mùzycznym wëstãpã na Łotwie. W 1998 r. Brainstorm we wespółrobòce z produceńtã karna ''Fool's Garden'', Volkerã Hinkelã, stwòrzëlë swòj pierszi syngel pò anielskù — ''Under My Wing''. Niedługò pózni Prāta Vētra wëbiôtkòwa nôdgrodã ''Grand Prix'' na festiwalu we [[Szwedzkô|szwédzczim]] [[Karlshamn]]. === 1999: "Starp divām saulēm" === W 1999 r. karno wëpùscëło swój czwiôrti albùm, ''Starp divām saulēm'' a téż swòjã pierszą midzënôrodną platkã ''Among The Suns'', co je anielską wersją albùmù ''Starp divām saulēm''. Platka òsta nagrónô we Szwédzce a Duńsce. Wszëtczé ji piãc synglów — ''Puse no sirds'', ''Starp divām saulēm'', ''Lec'' (''Try''), ''Prom uz siltajām salām'' (''Ain't It Funny'') a ''Tu izvēlējies palikt'' (''Welcome to my country'') òsygnãłë nôwëższë pòzycje łotewsczich lëstów szlagrów. Teledisczi do frańtówków ''Under My Wing'' ë ''Weekends Are Not My Happy Days'' òstałë włączoné do plejlistë francësczégò mùzycznégò karnalu MCM. === 2000: Eùrowizjô ë "Izlase 89-99" === 13 maja 2000 rokù karno wzãło ùdzél w 45. [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], jaczi òdbiwôł sã we [[Szwedzkô|Szwédzce]]. Przedstawilë tam ùsôdzk ''My Star'' (w łotewsczi wersje — ''Īssavienojums'') napisóny przez Kaupersa z produceńtã [[A-ha]], [[Tony Mansfield|Tonym Mansfieldã]], mët. Frańtówka zdobëła trzecy plac. W zélnikù 2000 r. wëdóny òstôł albùm ''Izlase 89-99'', w jaczim nalazłë sã nôpòpùlarniészé ùsôdzczi karna, jak téż czile frańtówków niewëdónëch przódë. === 2001–2004 === W 2001 rokù òsta wëdónô pòsobnô platka, ''Kaķēns, kurš atteicās no jūrasskolas'', w angelsczi wersje: ''Online''. Za produceńta béł Tony Mansfield, a sóm albùm nagróny òstôł w Anielsce. Ti platce słëchô jedna òd nôbarżi ùdałëch frańtówków karna w òglim — ''Maybe''. Teledisk do ni òstôł nagróny w [[Praga|Pradze]]. W 2003 r. wëszedł pòsobny albùm Brainstorm – ''Dienās, kad lidlauks pārāk tāls'' ë jegò anielskô wersjô ''A Day Before Tomorrow''. Wëdóné òstałë syngle ''Colder'' a Plaukstas lieluma pavasaris – pò anielskù ''A Day Before Tomorrow''. Pò wëdanim albùmù grëpa zdobëła wielné mùzyczné nôdgrodë – za nôlepszi pòpòwi teledisk (frańtówczi ''A Day Before Tomorrow'' ë ''[[Colder]]''), jakno nôlepszé karno rokù, za nôlepszą rockòwą frańtówkã (''[[Colder]]''), jak téż za nôlepszi rockòwi albùm. W 2003 r. Prāta Vētra bëlë za support przed kòncertã ''The Rolling Stones'' w Pradze. [[Òbrôzk:Brainstorm_on_tour_2008.JPG|mały|250x250px|Kòncert Brainstorm w [[Jełgawa|Jełgawie]] w 2008 rokù]] W 2004 r. Brainstorm i [[Biôłorus|biôłorusczé]] karno ''[[Би-2]]'' wëdałë razã frańtówkã ''[[Скользкие улицы]]'', jakô weszła w skłôd albùmù ''Иномарки'' grëpë ''[[Би-2]]''. Frańtówka zdobëła pierszi plac na lëstach szlagrów na Łotwie, [[Ùkrajina|Ùkrajinie]] a w [[Ruskô|Rusce]]. === Smierc Gundarsa Mauševicsa === Òb noc z 22 na 23 maja 2004 r. w tragicznym wëpôdkù na turze Riga–Jełgawa zamiarł jeden òd nôleżników karna – basysta Gundars Mauševics, pòzéwóny Mumiņš. Nimò stratë, mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac dzejalnosc, cobë ùtczëc pamiãc drëcha. === 2005–2007 === W 2005 r. Brainstorm wëdôł swój sódmi studijny albùm ''Četri krasti'' (''Four shores'' w angelsczi wersje), stwòrzony we wespółrobòce z produceńtã Alexã Silvą. To béł pierszi albùm wëszłi pò smiercë Mumiņša, równak dzél frańtówków béł nagróny jesz przed tragedią. Òb lato 2006 rokù Prāta Vētra da kòncertë na [[Lëtwa|Lëtwie]], Biôłorusë, Ùkrajinie, w Rusce, [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Czeskô Repùblika|Czesce]], jak téż na Łotwie. Grëpa napisa dwie frańtówczi do animòwónégò filmù ''Lote no Izgudrotāju ciema''. W maju teledisk ''Thunder Without Rain'' weszedł w rotacjã ''[[MTV Europe]]'', a ju òb jeséń, czej pòwsta ''[[MTV Latvia]]'', teledisk do ''Lonely Feeling (To Be Lonely)'' trafił na bôłtëcczé lëstë szlagrów. Na Lëtwie nagróny òstôł téż teledisk do ùsôdzkù ''[[:lv:Tin_Drums|Tin Drums]]'', jaczégò reżisérą béł [[:lv:Kaspars_Roga|Kaspars Roga]]. Do nagriwaniô klipù przëłączëło sã tëż lëtewsczé karno lëdowégò tuńca „Lietuva”. W lëstopadnikù 2006 r., òb czas ceremónie wrãczeniô wëapartnieniów ''[[MTV Europe Music Awards]]'' w [[Kòpenhaga|Kòpenhadze]], Prāta Vētra dobëła nôdgrodã nôlepszégò wëkònôwcë z bôłtëcczich krajów. Béł to pierszi rok, w jaczim taczé wëapartnienié òstało w òglim przëznóné. [[Òbrôzk:Brainstorm_in_Mezaparks.jpg|mały|Kòncert Brainstorm w [[Riga|Ridze]] w 2008 rokù]] === 2008–2010 === 13 maja 2008 r. wëdóny òsta ósmi studijny albùm karna pò łotewskù, ''Tur kaut kam ir jābut'', jaczi pò dwùch miesącach zdobëła sztatus platinowi platczi. Za produceńta béł pòpùlarny na Łotwie rapéra [[Gustavo]]. Wëdaniémù albùmù towarza kòncertowô tura „Tur kaut kam ir jābūt”. Kòncertë, jaczé òdbëłë sã w piãc gardach — [[Jelgava|Jełgawie]], [[Preiļi|Prelach]], [[Ventspils|Windawie]], [[Valmiera|Wolmarze]] a [[Riga|Ridze]] — scygnãłë razã 80 000 òsobów. Kòncert na Wiôldżi Estradze w risczim [[Mežaparks|Mežaparksu]] òbzérało narôz 45 000 sztëk lëdzy. Jesz w 2008 rokù wëdónô òsta platka DVD „Tur kaut kam ir jābūt koncerts Mežaparkā”. Zwëska òna sztatus platinowi platczi. Na kòncertowëch nagraniach to dało téż wëstãpë szpecjalnëch gòsców – [[Gustavo (mùzyk)|Gustavo]], gg choir, prezydent Łotwë [[Vaira Vīķe-Freiberga|Vairë Vīķe-Freiberdżi]] ë karna Би-2. 31 strëmiannika 2009 r. wëdóny òstôł albùm ''Шаг'', mdący ruską wersją ''Tur kaut kam ir jābūt, a'' 15 strëmiannika 2010 r. w bôłtëcczich krajach wëszła platka ''Years and Seconds'' – anielskô wersja ne albùmù. 21 pajicznika 2010 r., analogiczno do platczi ''Izlase 89-99'', wëdóny òstôł albùm ''Izlase 2000–2010'', skłôdający sã z nôbarzi znónëch frańtówków karna z miniony dekadë a téż nowégò ùsôdzkù – ''Gara diena''. W gòdnikù platka dobëła sztatus złotégò albùmù. Z lëżnoscë wëdaniô ''Izlase'', Brainstorm ògłosył kòncert w Ridze 10 gòdnika. Ze wzglãdu na wiôldże zainteresowanié ògłoszony òstôł ale dodôwkòwi kòncert 11 gòdnika. [[Òbrôzk:Brainstorm_2010_1.jpg|mały|Prāta Vētra w 2010 rokù]] === 2011–2013 === 28 maja 2011 rokù Prāta Vētra òdemkła XIV Midzënôrodny Mùzyczny Festiwal Maxidrom w rusczim Tuszinie. 3 czerwińca 2011 r. grëpa pòjôwia sã w [[Czijew|Czijewie]], w klubie ''Stereoplaza''. Na koncert doprzëszło wicy jak 4000 òsobów. 20 zélnika 2011 r. Brainstorm wzãło ùdzél w festiwalu ''Vabaduse laul'' ([[Angelsczi jãzëk|an.]] Songs of Freedom) w [[Tallinn|Tallënie]] z leżnoscë 20. roczëznë samòstójnotë [[Estoniô|Estonie]]. Zabrzëmiałë taczé szlagrë jak ''Maybe'' czë ''My star'', jak téż téż frańtówka ''In the End There’s Only Love'' razã z estońsczim karnã ''[[Ewert & The Two Dragons]].'' W 2012 rokù Prāta Vētra wëda w sëmie trzë albùmë. Nowô platka wëszła nôprzód w łotewsczi wersje: ''Vēl viena klusā daba'', pòtemù w angelsczi: ''Another Still Life'', a na kùńcu téż w rusczi: ''Чайки на крыша''. Premiéra rusczi wersje albùmù òdbëła sã 20 pajicznika w ''[[Arena Moscow|Arenie Moscow]].'' Szesc òd trzënôsce frańtówków weszło do rotacji rusczich radiostacjów. Ùsôdzk ''Чайки на крышах'' zajimnął 4. plac na lësce szlagrów stacje ''[[Наше радио]].'' Frańtówka „Гори, гори ясно” òsta wëbrónô jako titlowô frańtówka do animòwónégò filmu ''Снежная королева'' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]. „Królewô Sniegù”), a angelsczi tekst frańtówczi „Flashlight” do midzënôrodny wersje filmù òstôł napisóny przez [[Francis Healy|Francisa Healégò]], drëcha karna a wòkalistã grëpë [[Travis]]. Na zôczątkù 2013 roku szósti ùsôdzk z albùmù ''Чайки на крышах'', pt. ''Кто-то живой'', trafił na lëstã szlagrów przebojów ''Наше радио'', a òb lato wëszedł teledisk do frańtówczi ''Europa'', nagróny w [[Berlëno|Berlënie]]. Òb jeséń mùzycë zaprezeńtowalë brzôd wespółrobòtë z produceńtã Davidã Fieldã – frańtówkã i teledisk ''Butterfly In A Bottle''. W pajicznikù 2012 rokù Brainstorm rëgnãło w swòjã nôwikszą kòncertową turã w òstatnëch latach, wëstãpiwającë w taczich gardach jak: [[Archangelsk]], [[Krasnojarsk]], [[Pietrozawodsk]], [[Mùrmańsk]], [[Krasnodar]], [[Ùfa]], [[Soczi]], [[Iżewsk]], [[Czelabińsk]], [[Rostowò nad Donã]], [[Wołgògrad]], [[Niżny Nowògard]], [[Tuła]] i [[Kòrolowò]], a téż we sztërzëch miastach we Wiôldżi Britanie, na festiwalu Music Matters w Singapùrze i jinëch placach. W 2013 rokù Prāta Vētra wëstąpia na [[Festiwal Glastonbury|festiwalu Glastonbury]]. Karno bëło pierszą grëpą z bôłtëcczich krajów, jaczé zagrało na nym wôżnym wëdarzenim. Pòtemù to dało jesz wëstãpë na taczich festiwalach jak Sziget ([[Madżarskô|Wãdżerskô]]), Rock For People ([[Czeskô]]), Summer Sound ([[Łotwa]]), Kubana, Крылья, Нашествие czë Red Rocks ([[Ruskô]]). Pòd kùńc turë Prata Vētra zagra czile kòncertów na Ùkrajinie, a téż dwa roczëznowé w [[Mòskwa|Mòskwie]] (Stadium Live) a [[Sankt Petersbórg|Sankt Petersbòrgù]] (A2), dze przedstôwia wëdóny z leżnoscë dzesãclecô kòncertowi dzejalnoscë w Ruscë zbiérk ''The Best Of'', zamikający w se ùsôdzczi pò anielskù a ruskù. Pòd kùńc rokù albùm ''Чайки на крышах'' ùkôzôł sã w nowim fòrmace 3plet, a frańtówka ''Years & Seconds,'' z platczi ò juwernym titlu, sta sã prowadnym mòtiwã ósmégò dzélëkù kriminału ''Нюхач'', jaczi béł emitowóny w rusczi telewizje na karnalu Первый канал. Brainstorm zakùńcził 2013 rok wëstãpã na festiwalu „Лучший город зимы” w Mòskwie. === 2014–2016 === W 2014 r. karno zaczãło robòtã nad nowim albùmã, jak téż pòjawiło sã na festiwalu Eurosonic w [[Niderlandë|Holandie]], w [[Soczi]], [[Mińsk|Mińskù]] a [[Niżny Nowògard|Niżnym Nowògardze]], dze bëlë przédnyma gòscama festiwalów ''[[Дикая мята]]'' a ''[[Lenovo VIBE Tour]]''. W tim samim rokù Renārs Kaupers òstôł włączony do lëstë 30 nôbarżi wpłëwòwëch lëdzy na Łotwie. W gromicznikù 2015 r. ùkôzôł sã nowi syngel karna ''Ziemu apēst'', jaczi trafił na radiowé lëstë szlagrów. Całi albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' wëszedł 19 maja. ''Ziemu apēst'' òstało ùznóné za „Frańtówkã rokù” w plebiscyce przeprowadzonym przez Muzikāla banka. Albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' pòwstôł w studiu nagraniów ''Hansa Studio'', w jaczim przódë nagriwało téż ''[[U2]]'', ''Depeche Mode'' czë [[David Bowie]]. Platka òsygnã sztatus złotégò albùmù. Angliô wersjô albùmù, ''7 Steps of fresh air,'' bëła w pierszi òficjalny rundze nominacjów do nôdgrodów Grammy w 2015 rokù, riwaliszëjącë ò nominację w kategòrie „Nôlepszi pòpòwi albùm” z 300 jinyma albùmama jinszich artistów. Albùm ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' stôł sã òficjalnô nôczãscy słëchónym albùmã na [[Spotify]] a [[Deezer|Deezerze]] w 2015 r. na Łotwie.<ref>http://www.runabildes.lv/video-prata-vetra-klausitakais-2015-gada-albums-spotify-un-deezer-latvija/, runabildes.lv, przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 2016 r. w ramach kòncertowi turë „7 Steps of Fresh Air” tūres Brainstorm wëstąpiło we [[Wilno|Wilnie]], [[Londin|Londinie]], [[Birmingham]], [[Manchester|Manchesterze]], [[Nottingham]], [[Glasgow]], [[Tallinn|Tallënie]] a [[Dublëno|Dublënie]]. Karno òstało nôdgrodzoné w kategòrie „Przédny lidérzë” za frańtówkã ''Epoha'' òb czas 9. galë wrãczeniô mùzycznëch nôdgrodów radia Наше радио. Òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka” łotewsczégò Radia 2, jakô òdbëła sã pòd kùńc stëcznika, ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł ùznóny za nôwôrtniészą frańtówkã 2015 rokù. W gromicznikù ùkôzôł sã syngel ''Little Raindrops'' – anielskòjãzëkòwô wersjô ''Ziemu apēst,'' co pierszi rôz wëbrzëmia na finale lëtewsczégò ''X Faktorius''. Òb czas galë wrãczeniô Łotewsczi Mùzyczny Nôdgrodë Rokù „Zelta Mikrofons”, Brainstorm òtrzimało nôdgrodã za kòncertowé nagranié ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' z finałowégò koncertu turë w Ridze a nôdgrodã hańdlowégò parkù Alfa za „Frańtówkã Rokù Alfë”. To je jedurnô nôdgrodã, jaczi dobiwcë są welowóny przez pùblikã – ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł wëbróny przez nôwikszą lëczbã słëchińców. Bëła to 31. nôdgroda „Zelta Mikrofons” dlô karna. Frańtówka ''Debesis iekrita Tevī'' ùkôza sã na zôczątkù lata. Ùsôdzk òstôł napisóny przez Maratsa Ogļezņevsa z karna Musiqq, a nagróny przez Prāta Vētrã ë Musiqq we wespółrobòce ze szwédzczim produceńtã Povelã Olssonã. Frańtówka trafia na łotewsczé lëstë szlagrów, a w 2016 rokù òsta uznónô za nôwôrtniészą frańtówkã 2016 r. òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka”. Òb lato karno wzãło ùdzél we wielnëch festiwalach, w tim ''Янтарный Пляж'' w [[Króléwc|Króléwcu]], ''A-Fest'' w Mińskù a ''Weekend Festival Baltic'' w [[Parnawa|Parnawie]]. 20 zélnika 2016. karno dało swój jedurny kòncert negò rokù na Łotwie, na stadionie Daugava w [[Lëpawa|Lëpawie]]. Na kòncert doprzëszło wicy jak 28 000 òsobów – fanowie z Łotwë, bôłtëcczich krajów, [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadë]], [[Aùstraliô|Aùstralie]], [[Ruskô|Rusczi]] a nawetka [[Japóńskô|Japóńsczi]]. Òdbët na bilietë béł tak stolëmny, co wszëtczé sã wëprzedałë przed rozpòczãcym kòncertu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] [[Kategòrëjô:Łotwa]] [[Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] g1jssqbpz7ws1o3jnk9f9sv54jwv4jm 216775 216773 2026-10-06T22:16:17Z Iketsi 3254 Angelskô 216775 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno infòbòks|pòzwa=Brainstorm|òriginalnô pòzwa=Prāta vētra|òdjimk=Brainstorm на карнавале BoogelWoogel 2017 10.jpg|òpisënk òbrôzka=Nôleżnicë karna (2017)|cząd aktiwnoscë=1989 – dzysdnia|môl pòchòdzeniégò=[[Jelgava|Jełgawa]], [[Łotwa]]|mùzyczny gatënk=[[rock]], pòp-rock, alternatiwnô mùzyka|mùzycznô wëtwórniô=* [[Mikrofona Ieraksti]] * Brainstorm Records|nôleżnicë=* [[Renārs Kaupers]] * [[Jānis Jubalts]] * [[Māris Mihelsons]] * [[Kaspars Roga]]|dôwny nôleżnicë=[[Gundars Mauševics|Gundars „Mumiņš” Mauševics]]|internetowô starna=https://pratavetra.lv/en}}'''Prāta Vētra''', znónô midzënôrodno jakno '''''Brainstorm''''', je [[Łotwa|łotewsczim]] pòp-rockòwim karnã. Grëpa òsta ùsadzonô w [[1989]] rokù w [[Jelgava|Jełgawie]] na Łotwie. Karnu słëchają Renārs Kaupers (wòkal), Jānis Jubalts (gitara), Māris Mihelsons (klawisze) un Kaspars Roga (trądle). Piąti nôleżnik grëpë, Gundars Mauševics (basowô gitara) zamiarł w drogòwim wëpôdkù 23 maja [[2004]] r. Òd 2004 r. na basowi gitarze graje zdrëszony z karnã mùzyk Ingars Viļums.<ref>https://www.la.lv/es-neredzu-logisku-izskaidrojumu-ingars-vilums-skaidro-savas-emocijas-par-to-vai-jutas-prata-vetra-ka-piektais-ritenis Kokteilis.lv ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 16.05.2025 r.</ref> Prāta Vētra dobëła razã 31 Nôdgrodów Rokù Nagraniów Łotewsczi Mùzyczi. W 2006 r. grëpa dosta nôdgrodã [[Eùropa|eùropejsczi]] MTV jakno nôlepszé karno z bôłtëcczich krajów.<ref>https://sejas.tvnet.lv/4787913/prata-vetra-iegust-mtv-europe-music-awards-balvu tvnet.lv, ({{jãz.|lv}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> Brainstorm bëło za pierszégò przedstôwcã Łotwë na [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], w [[2000]] r. Wëkònëjącë ùsôdzk ''My Star'', òsygnãlë trzecy plac. W [[2013]] rokù Prāta Vētra wëstąpia na festiwalu Glastonbury, jednym òd nôwikszich mùzycznëch a artisticznëch wëdarzeniów na swiece.<ref>https://web.archive.org/web/20250816211734/https://www.diena.lv/kd/muzika/prata-vetra-sodien-uzstasies-glastonberijas-festivala-14014131, diena.lv, przëstãp z 4.03.2026 r.</ref> == Historiô == === 1989–1994: założenié karna a jegò pierszé zwënédżi === Grëpa pòwsta w 1989 r. w [[Jelgava|Jełgawie]]. W ji skłôd weszło piãc nôleżników, co ùczëlë sã razã we Strzédny Szkòle nr 1 w Jełgawie: Renārs Kaupers, Jānis Jubalts, Gundars Mauševics, Kaspars Roga a Māris Mihelsons. Na zôczątkù grëpa zwa sã ''The Best American Guys In Latvia'', równak prãdkò òsta zmienionô na ''Prāta vētra''.<ref>https://trojka.polskieradio.pl/artykul/3097770,przebojowy-pop-rock-prosto-z-lotwy-brainstorm-na-scenie-trojki-posluchaj Polskie Radio Trójka ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 1992 r. karno wëdało swòjégò pierszégò syngla pt. ''Jo tu nāc'', jaczi w tim samim rokù zajimnął 9. plac w òglowòkrajewim kònkùrsu ''Mikrofona aptauja''. W 1993 r. wëszedł pierszi albùm Prāta Vētrë,''Vairāk nekā skaļi'' a teledisk do nôpòpùlarniészégò jegò sztëczka – ''Ziema''. W 1994 r. òstôł wëdóny syngel ''Vietu nav''. === 1995: "Lidmašīnas" a "Veronika" === W 1995 r. Prāta Vētra zdobëła szerszą pòpùlarnosc na Łotwie frańtówką ''Lidmašīnas'', jakô sta sã nôlepi przedôwającym sã synglã w historie kraju, a téż zwëska titel frańtówczi rokù radia Super Fm. W 1995 r. grëpa wëstąpia téż w [[Niemieckô|Miemiecce]] a [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. Pò eksperimentach z [[Alternatiwnô mùzyka|alternatiwną mùzyką]] karno wrócëło do pierwòsznëch brzëmieniów a wëpùscëło pòsobny albùm pt. ''Veronika'', jaczi stôł sã òsoblëwie pòpùlarny westrzód nôscelatków. Nôpòpùlarniészé frańtówczi z albùmù to ''Dārznieks'', ''Apelsīns'' a ''Lidmašīnas''. === 1996–1998: "Viss ir tieši tā kā tu vēlies" === Nastãpną zwënégą bëło zawiarcé kòntraktu z mùzyczną wëtwórniąMikrofona Ieraksti, jedną z nôwikszich te zortu pòdjimiznów na Łotwie. W 1997 rokù wëdóny òstôł albùm ''Viss ir tieši tā kā tu vēlies'', dzãka chtërnëmù Prāta Vētra òsta nôpòpùlarniészim karnã w kraju. Albùm dobéł miono „złoti platczi”, a nôbarżi znónyma sztëczkama òstałë ''Mans draugs'', ''Neatgriešanās'' a ''Tavas mājas manā azotē'', co przez dzewiãc tidzeniów ùtrzëmiwôł sã na pierszim placu ''Airplay'' ë òstôł nôwikszim szlagrã 1996 rokù. W nym czasu karno w ramach wespółrobòtë z risczim téatrã Daile stwòrzëło mùzykã do musicalu ''Šveiks'', jaczi òstôł nôpòpùlarniészim te zortu mùzycznym wëstãpã na Łotwie. W 1998 r. Brainstorm we wespółrobòce z produceńtã karna ''Fool's Garden'', Volkerã Hinkelã, stwòrzëlë swòj pierszi syngel pò anielskù — ''Under My Wing''. Niedługò pózni Prāta Vētra wëbiôtkòwa nôdgrodã ''Grand Prix'' na festiwalu we [[Szwedzkô|szwédzczim]] [[Karlshamn]]. === 1999: "Starp divām saulēm" === W 1999 r. karno wëpùscëło swój czwiôrti albùm, ''Starp divām saulēm'' a téż swòjã pierszą midzënôrodną platkã ''Among The Suns'', co je anielską wersją albùmù ''Starp divām saulēm''. Platka òsta nagrónô we Szwédzce a Duńsce. Wszëtczé ji piãc synglów — ''Puse no sirds'', ''Starp divām saulēm'', ''Lec'' (''Try''), ''Prom uz siltajām salām'' (''Ain't It Funny'') a ''Tu izvēlējies palikt'' (''Welcome to my country'') òsygnãłë nôwëższë pòzycje łotewsczich lëstów szlagrów. Teledisczi do frańtówków ''Under My Wing'' ë ''Weekends Are Not My Happy Days'' òstałë włączoné do plejlistë francësczégò mùzycznégò karnalu MCM. === 2000: Eùrowizjô ë "Izlase 89-99" === 13 maja 2000 rokù karno wzãło ùdzél w 45. [[Kònkùrs Frańtówczi Eùrowizje|Kònkùrsu Frańtówczi Eùrowizje]], jaczi òdbiwôł sã we [[Szwedzkô|Szwédzce]]. Przedstawilë tam ùsôdzk ''My Star'' (w łotewsczi wersje — ''Īssavienojums'') napisóny przez Kaupersa z produceńtã [[A-ha]], [[Tony Mansfield|Tonym Mansfieldã]], mët. Frańtówka zdobëła trzecy plac. W zélnikù 2000 r. wëdóny òstôł albùm ''Izlase 89-99'', w jaczim nalazłë sã nôpòpùlarniészé ùsôdzczi karna, jak téż czile frańtówków niewëdónëch przódë. === 2001–2004 === W 2001 rokù òsta wëdónô pòsobnô platka, ''Kaķēns, kurš atteicās no jūrasskolas'', w angelsczi wersje: ''Online''. Za produceńta béł Tony Mansfield, a sóm albùm nagróny òstôł w Anielsce. Ti platce słëchô jedna òd nôbarżi ùdałëch frańtówków karna w òglim — ''Maybe''. Teledisk do ni òstôł nagróny w [[Praga|Pradze]]. W 2003 r. wëszedł pòsobny albùm Brainstorm – ''Dienās, kad lidlauks pārāk tāls'' ë jegò anielskô wersjô ''A Day Before Tomorrow''. Wëdóné òstałë syngle ''Colder'' a Plaukstas lieluma pavasaris – pò anielskù ''A Day Before Tomorrow''. Pò wëdanim albùmù grëpa zdobëła wielné mùzyczné nôdgrodë – za nôlepszi pòpòwi teledisk (frańtówczi ''A Day Before Tomorrow'' ë ''[[Colder]]''), jakno nôlepszé karno rokù, za nôlepszą rockòwą frańtówkã (''[[Colder]]''), jak téż za nôlepszi rockòwi albùm. W 2003 r. Prāta Vētra bëlë za support przed kòncertã ''The Rolling Stones'' w Pradze. [[Òbrôzk:Brainstorm_on_tour_2008.JPG|mały|250x250px|Kòncert Brainstorm w [[Jełgawa|Jełgawie]] w 2008 rokù]] W 2004 r. Brainstorm i [[Biôłorus|biôłorusczé]] karno ''[[Би-2]]'' wëdałë razã frańtówkã ''[[Скользкие улицы]]'', jakô weszła w skłôd albùmù ''Иномарки'' grëpë ''[[Би-2]]''. Frańtówka zdobëła pierszi plac na lëstach szlagrów na Łotwie, [[Ùkrajina|Ùkrajinie]] a w [[Ruskô|Rusce]]. === Smierc Gundarsa Mauševicsa === Òb noc z 22 na 23 maja 2004 r. w tragicznym wëpôdkù na turze Riga–Jełgawa zamiarł jeden òd nôleżników karna – basysta Gundars Mauševics, pòzéwóny Mumiņš. Nimò stratë, mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac dzejalnosc, cobë ùtczëc pamiãc drëcha. === 2005–2007 === W 2005 r. Brainstorm wëdôł swój sódmi studijny albùm ''Četri krasti'' (''Four shores'' w angelsczi wersje), stwòrzony we wespółrobòce z produceńtã Alexã Silvą. To béł pierszi albùm wëszłi pò smiercë Mumiņša, równak dzél frańtówków béł nagróny jesz przed tragedią. Òb lato 2006 rokù Prāta Vētra da kòncertë na [[Lëtwa|Lëtwie]], Biôłorusë, Ùkrajinie, w Rusce, [[Pòlskô|Pòlsce]], [[Czeskô Repùblika|Czesce]], jak téż na Łotwie. Grëpa napisa dwie frańtówczi do animòwónégò filmù ''Lote no Izgudrotāju ciema''. W maju teledisk ''Thunder Without Rain'' weszedł w rotacjã ''[[MTV Europe]]'', a ju òb jeséń, czej pòwsta ''[[MTV Latvia]]'', teledisk do ''Lonely Feeling (To Be Lonely)'' trafił na bôłtëcczé lëstë szlagrów. Na Lëtwie nagróny òstôł téż teledisk do ùsôdzkù ''[[:lv:Tin_Drums|Tin Drums]]'', jaczégò reżisérą béł [[:lv:Kaspars_Roga|Kaspars Roga]]. Do nagriwaniô klipù przëłączëło sã tëż lëtewsczé karno lëdowégò tuńca „Lietuva”. W lëstopadnikù 2006 r., òb czas ceremónie wrãczeniô wëapartnieniów ''[[MTV Europe Music Awards]]'' w [[Kòpenhaga|Kòpenhadze]], Prāta Vētra dobëła nôdgrodã nôlepszégò wëkònôwcë z bôłtëcczich krajów. Béł to pierszi rok, w jaczim taczé wëapartnienié òstało w òglim przëznóné. [[Òbrôzk:Brainstorm_in_Mezaparks.jpg|mały|Kòncert Brainstorm w [[Riga|Ridze]] w 2008 rokù]] === 2008–2010 === 13 maja 2008 r. wëdóny òsta ósmi studijny albùm karna pò łotewskù, ''Tur kaut kam ir jābut'', jaczi pò dwùch miesącach zdobëła sztatus platinowi platczi. Za produceńta béł pòpùlarny na Łotwie rapéra [[Gustavo]]. Wëdaniémù albùmù towarza kòncertowô tura „Tur kaut kam ir jābūt”. Kòncertë, jaczé òdbëłë sã w piãc gardach — [[Jelgava|Jełgawie]], [[Preiļi|Prelach]], [[Ventspils|Windawie]], [[Valmiera|Wolmarze]] a [[Riga|Ridze]] — scygnãłë razã 80 000 òsobów. Kòncert na Wiôldżi Estradze w risczim [[Mežaparks|Mežaparksu]] òbzérało narôz 45 000 sztëk lëdzy. Jesz w 2008 rokù wëdónô òsta platka DVD „Tur kaut kam ir jābūt koncerts Mežaparkā”. Zwëska òna sztatus platinowi platczi. Na kòncertowëch nagraniach to dało téż wëstãpë szpecjalnëch gòsców – [[Gustavo (mùzyk)|Gustavo]], gg choir, prezydent Łotwë [[Vaira Vīķe-Freiberga|Vairë Vīķe-Freiberdżi]] ë karna Би-2. 31 strëmiannika 2009 r. wëdóny òstôł albùm ''Шаг'', mdący ruską wersją ''Tur kaut kam ir jābūt, a'' 15 strëmiannika 2010 r. w bôłtëcczich krajach wëszła platka ''Years and Seconds'' – anielskô wersja ne albùmù. 21 pajicznika 2010 r., analogiczno do platczi ''Izlase 89-99'', wëdóny òstôł albùm ''Izlase 2000–2010'', skłôdający sã z nôbarzi znónëch frańtówków karna z miniony dekadë a téż nowégò ùsôdzkù – ''Gara diena''. W gòdnikù platka dobëła sztatus złotégò albùmù. Z lëżnoscë wëdaniô ''Izlase'', Brainstorm ògłosył kòncert w Ridze 10 gòdnika. Ze wzglãdu na wiôldże zainteresowanié ògłoszony òstôł ale dodôwkòwi kòncert 11 gòdnika. [[Òbrôzk:Brainstorm_2010_1.jpg|mały|Prāta Vētra w 2010 rokù]] === 2011–2013 === 28 maja 2011 rokù Prāta Vētra òdemkła XIV Midzënôrodny Mùzyczny Festiwal Maxidrom w rusczim Tuszinie. 3 czerwińca 2011 r. grëpa pòjôwia sã w [[Czijew|Czijewie]], w klubie ''Stereoplaza''. Na koncert doprzëszło wicy jak 4000 òsobów. 20 zélnika 2011 r. Brainstorm wzãło ùdzél w festiwalu ''Vabaduse laul'' ([[Angelsczi jãzëk|an.]] Songs of Freedom) w [[Tallinn|Tallënie]] z leżnoscë 20. roczëznë samòstójnotë [[Estoniô|Estonie]]. Zabrzëmiałë taczé szlagrë jak ''Maybe'' czë ''My star'', jak téż téż frańtówka ''In the End There’s Only Love'' razã z estońsczim karnã ''[[Ewert & The Two Dragons]].'' W 2012 rokù Prāta Vētra wëda w sëmie trzë albùmë. Nowô platka wëszła nôprzód w łotewsczi wersje: ''Vēl viena klusā daba'', pòtemù w angelsczi: ''Another Still Life'', a na kùńcu téż w rusczi: ''Чайки на крыша''. Premiéra rusczi wersje albùmù òdbëła sã 20 pajicznika w ''[[Arena Moscow|Arenie Moscow]].'' Szesc òd trzënôsce frańtówków weszło do rotacji rusczich radiostacjów. Ùsôdzk ''Чайки на крышах'' zajimnął 4. plac na lësce szlagrów stacje ''[[Наше радио]].'' Frańtówka „Гори, гори ясно” òsta wëbrónô jako titlowô frańtówka do animòwónégò filmu ''Снежная королева'' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz]]. „Królewô Sniegù”), a angelsczi tekst frańtówczi „Flashlight” do midzënôrodny wersje filmù òstôł napisóny przez [[Francis Healy|Francisa Healégò]], drëcha karna a wòkalistã grëpë [[Travis]]. Na zôczątkù 2013 roku szósti ùsôdzk z albùmù ''Чайки на крышах'', pt. ''Кто-то живой'', trafił na lëstã szlagrów przebojów ''Наше радио'', a òb lato wëszedł teledisk do frańtówczi ''Europa'', nagróny w [[Berlëno|Berlënie]]. Òb jeséń mùzycë zaprezeńtowalë brzôd wespółrobòtë z produceńtã Davidã Fieldã – frańtówkã i teledisk ''Butterfly In A Bottle''. W pajicznikù 2012 rokù Brainstorm rëgnãło w swòjã nôwikszą kòncertową turã w òstatnëch latach, wëstãpiwającë w taczich gardach jak: [[Archangelsk]], [[Krasnojarsk]], [[Pietrozawodsk]], [[Mùrmańsk]], [[Krasnodar]], [[Ùfa]], [[Soczi]], [[Iżewsk]], [[Czelabińsk]], [[Rostowò nad Donã]], [[Wołgògrad]], [[Niżny Nowògard]], [[Tuła]] i [[Kòrolowò]], a téż we sztërzëch miastach we Wiôldżi Britanie, na festiwalu Music Matters w Singapùrze i jinëch placach. W 2013 rokù Prāta Vētra wëstąpia na [[Festiwal Glastonbury|festiwalu Glastonbury]]. Karno bëło pierszą grëpą z bôłtëcczich krajów, jaczé zagrało na nym wôżnym wëdarzenim. Pòtemù to dało jesz wëstãpë na taczich festiwalach jak Sziget ([[Madżarskô|Wãdżerskô]]), Rock For People ([[Czeskô]]), Summer Sound ([[Łotwa]]), Kubana, Крылья, Нашествие czë Red Rocks ([[Ruskô]]). Pòd kùńc turë Prata Vētra zagra czile kòncertów na Ùkrajinie, a téż dwa roczëznowé w [[Mòskwa|Mòskwie]] (Stadium Live) a [[Sankt Petersbórg|Sankt Petersbòrgù]] (A2), dze przedstôwia wëdóny z leżnoscë dzesãclecô kòncertowi dzejalnoscë w Ruscë zbiérk ''The Best Of'', zamikający w se ùsôdzczi pò anielskù a ruskù. Pòd kùńc rokù albùm ''Чайки на крышах'' ùkôzôł sã w nowim fòrmace 3plet, a frańtówka ''Years & Seconds,'' z platczi ò juwernym titlu, sta sã prowadnym mòtiwã ósmégò dzélëkù kriminału ''Нюхач'', jaczi béł emitowóny w rusczi telewizje na karnalu Первый канал. Brainstorm zakùńcził 2013 rok wëstãpã na festiwalu „Лучший город зимы” w Mòskwie. === 2014–2016 === W 2014 r. karno zaczãło robòtã nad nowim albùmã, jak téż pòjawiło sã na festiwalu Eurosonic w [[Niderlandë|Holandie]], w [[Soczi]], [[Mińsk|Mińskù]] a [[Niżny Nowògard|Niżnym Nowògardze]], dze bëlë przédnyma gòscama festiwalów ''[[Дикая мята]]'' a ''[[Lenovo VIBE Tour]]''. W tim samim rokù Renārs Kaupers òstôł włączony do lëstë 30 nôbarżi wpłëwòwëch lëdzy na Łotwie. W gromicznikù 2015 r. ùkôzôł sã nowi syngel karna ''Ziemu apēst'', jaczi trafił na radiowé lëstë szlagrów. Całi albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' wëszedł 19 maja. ''Ziemu apēst'' òstało ùznóné za „Frańtówkã rokù” w plebiscyce przeprowadzonym przez Muzikāla banka. Albùm ''7 soļi svaiga gaisa'' pòwstôł w studiu nagraniów ''Hansa Studio'', w jaczim przódë nagriwało téż ''[[U2]]'', ''Depeche Mode'' czë [[David Bowie]]. Platka òsygnã sztatus złotégò albùmù. Angelskô wersjô albùmù, ''7 Steps of fresh air,'' bëła w pierszi òficjalny rundze nominacjów do nôdgrodów Grammy w 2015 rokù, riwaliszëjącë ò nominację w kategòrie „Nôlepszi pòpòwi albùm” z 300 jinyma albùmama jinszich artistów. Albùm ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' stôł sã òficjalnô nôczãscy słëchónym albùmã na [[Spotify]] a [[Deezer|Deezerze]] w 2015 r. na Łotwie.<ref>http://www.runabildes.lv/video-prata-vetra-klausitakais-2015-gada-albums-spotify-un-deezer-latvija/, runabildes.lv, przëstãp z 22.06.2026 r.</ref> W 2016 r. w ramach kòncertowi turë „7 Steps of Fresh Air” tūres Brainstorm wëstąpiło we [[Wilno|Wilnie]], [[Londin|Londinie]], [[Birmingham]], [[Manchester|Manchesterze]], [[Nottingham]], [[Glasgow]], [[Tallinn|Tallënie]] a [[Dublëno|Dublënie]]. Karno òstało nôdgrodzoné w kategòrie „Przédny lidérzë” za frańtówkã ''Epoha'' òb czas 9. galë wrãczeniô mùzycznëch nôdgrodów radia Наше радио. Òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka” łotewsczégò Radia 2, jakô òdbëła sã pòd kùńc stëcznika, ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł ùznóny za nôwôrtniészą frańtówkã 2015 rokù. W gromicznikù ùkôzôł sã syngel ''Little Raindrops'' – anielskòjãzëkòwô wersjô ''Ziemu apēst,'' co pierszi rôz wëbrzëmia na finale lëtewsczégò ''X Faktorius''. Òb czas galë wrãczeniô Łotewsczi Mùzyczny Nôdgrodë Rokù „Zelta Mikrofons”, Brainstorm òtrzimało nôdgrodã za kòncertowé nagranié ''7 Soļi Svaiga Gaisa'' z finałowégò koncertu turë w Ridze a nôdgrodã hańdlowégò parkù Alfa za „Frańtówkã Rokù Alfë”. To je jedurnô nôdgrodã, jaczi dobiwcë są welowóny przez pùblikã – ùsôdzk ''Ziemu apēst'' òstôł wëbróny przez nôwikszą lëczbã słëchińców. Bëła to 31. nôdgroda „Zelta Mikrofons” dlô karna. Frańtówka ''Debesis iekrita Tevī'' ùkôza sã na zôczątkù lata. Ùsôdzk òstôł napisóny przez Maratsa Ogļezņevsa z karna Musiqq, a nagróny przez Prāta Vētrã ë Musiqq we wespółrobòce ze szwédzczim produceńtã Povelã Olssonã. Frańtówka trafia na łotewsczé lëstë szlagrów, a w 2016 rokù òsta uznónô za nôwôrtniészą frańtówkã 2016 r. òb czas galë wrãczeniô nôdgrodów „Muzikālā banka”. Òb lato karno wzãło ùdzél we wielnëch festiwalach, w tim ''Янтарный Пляж'' w [[Króléwc|Króléwcu]], ''A-Fest'' w Mińskù a ''Weekend Festival Baltic'' w [[Parnawa|Parnawie]]. 20 zélnika 2016. karno dało swój jedurny kòncert negò rokù na Łotwie, na stadionie Daugava w [[Lëpawa|Lëpawie]]. Na kòncert doprzëszło wicy jak 28 000 òsobów – fanowie z Łotwë, bôłtëcczich krajów, [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]], [[Kanada|Kanadë]], [[Aùstraliô|Aùstralie]], [[Ruskô|Rusczi]] a nawetka [[Japóńskô|Japóńsczi]]. Òdbët na bilietë béł tak stolëmny, co wszëtczé sã wëprzedałë przed rozpòczãcym kòncertu. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Rockòwé karna]] [[Kategòrëjô:Łotwa]] [[Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] jybjkk9uxr45t05od8dgb10rhyntz49 0 13115 216687 207070 2026-10-06T15:08:35Z Terrus38 14026 216687 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht, egzemplôrz z mùzeùm w Regensbùrgù]] '''Ùgòda z Maastricht''', richtich '''Ùgòda ò fónksnérowanim Eùropejsczi Ùnie''' – dokùment, jaczi ùsadzył [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùniã]]. Pòdpisóny w [[Niderlandë|niderlandzczim]] [[Maastricht]] 7 gromicznika 1992, wszedł w żëcé 1 smùtana 1993 rokù<ref>[https://www.europarl.europa.eu/about-parliament/pl/in-the-past/the-parliament-and-the-treaties/maastricht-treaty Traktat o Unii Europejskiej (TUE) – traktat z Maastricht], europarl.europa.eu.</ref>. Strzód nôwôżniészëch rzeczi, jaczé ùgòda wprowadzëła, są: * stwòrzenié spòdlégò dlô gòspòdarczi i dëtkòwi ùnie, a téż pòspólny walutë ([[eùro]]), * stwòrzenié prawnégò spòdlégò dlô pòliticzi Eùropejsczi Ùnie, * zwikszenié cëskù [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], * ùsadzenié ùdbë eùropejsczégò òbëwatelstwa<ref name=":0">[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=LEGISSUM%3Axy0026 Traktat z Maastricht o Unii Europejskiej], eur-lex.europa.eu.</ref>. == Filarë == Ùgòda skłôdô sã z trzech filarów: Eùropejsczé Pòspólnotë, pòspólnô pòlitika bùtnowô i bezpiekù, wespółrobòta midzë rządama państw EÙ w òbrëmim sprawiedlëwòtë bënowëch zachów<ref name=":0" />. Pòwsta gòspòdarczô a dëtkòwô ùniô, spòdlé dlô pòspólny walutë (pózni [[eùro]]). Zwikszoné òstało òbrëmié fónksnérowaniô ùnie a ji òbrzészczi. Pòwstało eùropejsczé òbëwatelstwò. Ùgòda zebrała mët czinnoscë i procedurë trzech pierwòsznëch òrganizacjów: * [[Eùropejskô Gòspòdarczô Pòspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Pòspólnotë]], * [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Pòspólnotë Wãgla i Stalë]], * [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomù]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] nwsc09u2cbvawmgmnqtqck7nn807kxq 3 13128 216700 211279 2026-10-06T17:00:50Z Iketsi 3254 /* 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian */ nowa sekcja 216700 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) fozedggbgzpx9khjlqfejhs8i9rvq5k 216710 216700 2026-10-06T18:20:01Z Terrus38 14026 /* 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian */ Òdpòwiésc 216710 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) blmwkencnerwan19yz1ttrtavxld1jc 216712 216710 2026-10-06T18:27:31Z Iketsi 3254 /* 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian */ Òdpòwiésc 216712 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) hgsg70atjrki39fbe1akjbhjqejo6oh 216714 216712 2026-10-06T19:23:28Z Iketsi 3254 /* Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? */ nowa sekcja 216714 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) == Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? == Na link lepiej mówić [[lënk]] czy [[pòwrózk]]? Jakby co, to nazwę sekcji <code><nowiki>== Bùtnowé lënczi ==</nowiki></code> też możemy poprawić. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:23, 6 ruj 2026 (CEST) aya0j67ik4g9mnq7d0omenjg6o64kw5 216717 216714 2026-10-06T19:58:14Z Terrus38 14026 /* Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? */ Òdpòwiésc 216717 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) == Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? == Na link lepiej mówić [[lënk]] czy [[pòwrózk]]? Jakby co, to nazwę sekcji <code><nowiki>== Bùtnowé lënczi ==</nowiki></code> też możemy poprawić. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:23, 6 ruj 2026 (CEST) :ja tak używam formy "pòwrózk", bo zaleca ją Rada Języka Kaszubskiego i rzeczywiście bywa używana (w przeciwieństwie do niektórych zaleceń RJK), "lënk" to chyba słowo powstałe na gruncie kaszubskiej wikipedii, osobiście preferowałbym pòwrózk, a lënk zostawił jako synonim, też np. nie zmieniam "lënkòwóné" i temu pokrewnych, bo nie widziałem nigdy "pòwrózkòwóné", dziwnie to brzmi i wygląda; to jednak tylko moje preferencje, w końcu w tak małej społeczności ciężko o jakiś uzus oparty na tym, jakie słowo jest częściej używane wśród ludzi. @[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] @[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] @[[Brëkòwnik:Aleksoniec|Aleksoniec]] @[[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] @[[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] fajnie by było jakbyście też wyrazili swoją opinię o pòwrózkù, lënkù i lënkòwanim [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:58, 6 ruj 2026 (CEST) s1eyq292v98fetgg2bwcb6m0qcve8nv 216785 216717 2026-10-07T05:48:50Z Iketsi 3254 /* Do przetłumaczenia w wolnej chwili – Cat-a-lot */ nowa sekcja 216785 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) == Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? == Na link lepiej mówić [[lënk]] czy [[pòwrózk]]? Jakby co, to nazwę sekcji <code><nowiki>== Bùtnowé lënczi ==</nowiki></code> też możemy poprawić. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:23, 6 ruj 2026 (CEST) :ja tak używam formy "pòwrózk", bo zaleca ją Rada Języka Kaszubskiego i rzeczywiście bywa używana (w przeciwieństwie do niektórych zaleceń RJK), "lënk" to chyba słowo powstałe na gruncie kaszubskiej wikipedii, osobiście preferowałbym pòwrózk, a lënk zostawił jako synonim, też np. nie zmieniam "lënkòwóné" i temu pokrewnych, bo nie widziałem nigdy "pòwrózkòwóné", dziwnie to brzmi i wygląda; to jednak tylko moje preferencje, w końcu w tak małej społeczności ciężko o jakiś uzus oparty na tym, jakie słowo jest częściej używane wśród ludzi. @[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] @[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] @[[Brëkòwnik:Aleksoniec|Aleksoniec]] @[[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] @[[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] fajnie by było jakbyście też wyrazili swoją opinię o pòwrózkù, lënkù i lënkòwanim [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:58, 6 ruj 2026 (CEST) == Do przetłumaczenia w wolnej chwili – Cat-a-lot == Cześć! Śmiało możesz nadpisać obecny tekst: [[:c:User:Iketsi/MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot/csb.js]] ([[:c:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/pl|/pl]]·[[:c:Help:Gadget-Cat-a-lot/translating|/en]]). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 07:48, 7 ruj 2026 (CEST) 8v8fmauimhoarc1kkp6bir8enllq0yj 216788 216785 2026-10-07T10:21:07Z Terrus38 14026 /* Do przetłumaczenia w wolnej chwili – Cat-a-lot */ Òdpòwiésc 216788 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) == Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? == Na link lepiej mówić [[lënk]] czy [[pòwrózk]]? Jakby co, to nazwę sekcji <code><nowiki>== Bùtnowé lënczi ==</nowiki></code> też możemy poprawić. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:23, 6 ruj 2026 (CEST) :ja tak używam formy "pòwrózk", bo zaleca ją Rada Języka Kaszubskiego i rzeczywiście bywa używana (w przeciwieństwie do niektórych zaleceń RJK), "lënk" to chyba słowo powstałe na gruncie kaszubskiej wikipedii, osobiście preferowałbym pòwrózk, a lënk zostawił jako synonim, też np. nie zmieniam "lënkòwóné" i temu pokrewnych, bo nie widziałem nigdy "pòwrózkòwóné", dziwnie to brzmi i wygląda; to jednak tylko moje preferencje, w końcu w tak małej społeczności ciężko o jakiś uzus oparty na tym, jakie słowo jest częściej używane wśród ludzi. @[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] @[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] @[[Brëkòwnik:Aleksoniec|Aleksoniec]] @[[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] @[[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] fajnie by było jakbyście też wyrazili swoją opinię o pòwrózkù, lënkù i lënkòwanim [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:58, 6 ruj 2026 (CEST) == Do przetłumaczenia w wolnej chwili – Cat-a-lot == Cześć! Śmiało możesz nadpisać obecny tekst: [[:c:User:Iketsi/MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot/csb.js]] ([[:c:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/pl|/pl]]·[[:c:Help:Gadget-Cat-a-lot/translating|/en]]). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 07:48, 7 ruj 2026 (CEST) :Hej, niestety nie mam permisji by edytować ci tamten tekst, ale załączam poniżej tłumaczenie: :<code> //<nowiki> :// DO NOT CHANGE THE NEXT LINE :if (mw.config.get('wgUserLanguage') !== 'en') { :// DO NOT CHANGE THE PREVIOUS LINE : mw.messages.set({ : // Preferences : // new added: 2026-05-17. Dolmaczenié: 2026-10-?? : // Use user language for i18n : 'cat-a-lot-label' : 'Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watchlistpref' : 'Preferencje lëstë szlachòwónëch tikającé sã starnów editowónëch przez gadżet Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watch_pref' : ‚Wedle twòjich òglowëch preferencjów’, : 'cat-a-lot-watch_nochange' : 'Nie mieniôj sztatusu starnë', : 'cat-a-lot-watch_watch' : 'Dodawôj do lëstë szlachòwónëch starnë editowóné przez Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watch_unwatch' : 'Usuwaj z listy szlachòwónëch starnë editowóné przez Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-minorpref' : ‚Òznaczë edicje jakno drobné', : 'cat-a-lot-editpagespref' : ‚Zezwòlë na kategòrizacjã starnów (w nym téż kategòriów), jaczé nie są lopkama', : 'cat-a-lot-docleanuppref' : ‚Rëmni {{Check categories}} i wëkònôj jiné drobné ùprôwczi', : 'cat-a-lot-uncatpref' : ‚Rëmni {{Uncategorized}}', : 'cat-a-lot-subcatcountpref' : 'Maksymalnô lëczba pòkazowónëch pòdkategòriów', : 'cat-a-lot-config-settings' : 'Preferencje', : 'cat-a-lot-buttonpref' : 'Brëkùj knąpków miast pòwrózków', : 'cat-a-lot-comment-label' : 'Dodôwkòwi kòmentôrz do òpisënkù zmianów', : 'cat-a-lot-remember-size' : 'Zapamiãtôj wëmiarë', : 'cat-a-lot-remember-state' : 'Zapamiãtôj kategòriã', : 'cat-a-lot-session-timeout' : 'Lëczba minutów, òb jaczé Cat-a-lot zachòwùje swój stón pò wëbranim òpcje „Zapamiãtôj kategòriã”', : 'cat-a-lot-missingcatalertpref': 'Pòkazuj blokùjący alert, czej docelowa kategòriô nie jistnieje; w procëmnym razu pòkazuj blós òdkôz toast', : // Progress : 'cat-a-lot-loading' : ‚Ladowanié…', : 'cat-a-lot-editing' : ‚Edicjô starnë', : 'cat-a-lot-of' : ‚òd ', : 'cat-a-lot-skipped-already' : '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò {{PLURAL:$1|1=bëła|bëłë|bëłë}} ju w kategòrie:', : 'cat-a-lot-skipped-not-found': '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò donëchczasnô kategòriô nie òsta nalazłô:', : 'cat-a-lot-skipped-server' : '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò to dało felã sparłãczeniégò ze serwerã:', : 'cat-a-lot-all-done' : ‚Zmianë òstałë wprowadzoné.', : 'cat-a-lot-done' : 'Parôt!', : 'cat-a-lot-added-cat' : 'Kategòriô $1 òsta dodónô', : 'cat-a-lot-copied-cat' : 'To òstało skòpiowóné do kategòrie $1', : 'cat-a-lot-moved-cat' : 'To òstało przeniosłé do kategòrie $1', : 'cat-a-lot-removed-cat' : 'To òstało rëmnioné z kategòrie $1', : // 'cat-a-lot-return-to-page': 'Pòwrót do starnë', : // 'cat-a-lot-cat-not-found' : 'Kategòriô nie òsta nalazłô.', : // as in 17 files selected : 'cat-a-lot-files-selected' : '{{PLURAL:$1|1=Zaznaczony òstôł 1 lopk|Zaznaczoné òstałë $1 lopczi|Zaznaczonëch òstało $1 lopków}}.’, : 'cat-a-lot-pe_file' : 'Tikô sã $1 {{PLURAL:$1|1=starnë|starnów|starnów}} z $2.', : 'cat-a-lot-parent-cat' : 'Mô nadrzãdną kategòriã: ', : 'cat-a-lot-sub-cat' : 'Mô pòdkategòriã: ', : // Actions : 'cat-a-lot-copy' : 'Kòpiuj', : 'cat-a-lot-move' : 'Przeniesë', : 'cat-a-lot-add' : 'Dodôj', : // 'cat-a-lot-remove-from-cat': 'Rëmni z ny kategòrie', : 'cat-a-lot-overcat' : 'Sprawdź nôdmiarową kategòrizacjã', : 'cat-a-lot-enter-name' : 'Wpiszë miono kategòrie', : 'cat-a-lot-select' : 'Zaznaczë', : 'cat-a-lot-all' : 'wszëtkò', : 'cat-a-lot-none' : 'nick', : // 'cat-a-lot-none-selected': 'Niżóden lopk nie òstôł zaznaczony!' : 'cat-a-lot-search' : 'Szëkôj' : }); :} :// DO NOT CHANGE THE NEXT LINE :if (mw.config.get('wgContentLanguage') !== 'en') { :// DO NOT CHANGE THE PREVIOUS LINE : mw.messages.set({ : // Summaries (project language): : 'cat-a-lot-pref-save-summary': 'Preferencje brëkòwnika òstałë zaktualizowóné', : 'cat-a-lot-summary-add' : '[[Kategòrëjô:$1]] òsta dodónô', : 'cat-a-lot-summary-copy' : 'To òstało skòpiowóné z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]] do kategòrie [[Kategòrëjô:$2|$2]]', : 'cat-a-lot-summary-move' : 'To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]] do kategòrie [[Kategòrëjô:$2|$2]]', : 'cat-a-lot-summary-remove' : 'To òstało rëmnioné z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]]', : 'cat-a-lot-prefix-summary' : '', // Text to prepend to the edit summary. Set this to an empty string if you use 'using'. : 'cat-a-lot-using-summary' : ' za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]', // Text to append to the edit summary. Set this to an empty string if you use 'prefix'. : // Error dialog: : 'cat-a-lot-error-title' : 'To dało felã òb czas edicje', : 'cat-a-lot-error' : 'To dało felã òb czas edicje $1', : 'cat-a-lot-ignore-error' : 'Zignoruj i kòntinuùj', : 'cat-a-lot-stop-editing' : 'Scygni wszetczé edicje', : //Self-categorization: : 'cat-a-lot-skip-self-cat-confirm': '„$1” nie òstónie skòpiowónô ani przeniosłô do se sami. Kontinuòwac z pòòstałima?', : 'cat-a-lot-no-valid-cats-after-filter': 'Ni ma kategòriów do przenieseniégò abò skòpiowaniégò pò pòminienim samòkategòrizacje.' : }); :} ://</nowiki> :</code> [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 12:21, 7 ruj 2026 (CEST) a61oc7vkslfgsvb6bxe8tsfz43rhv5v 216790 216788 2026-10-07T11:44:36Z Iketsi 3254 /* Do przetłumaczenia w wolnej chwili – Cat-a-lot */ Òdpòwiésc 216790 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) == Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? == Na link lepiej mówić [[lënk]] czy [[pòwrózk]]? Jakby co, to nazwę sekcji <code><nowiki>== Bùtnowé lënczi ==</nowiki></code> też możemy poprawić. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:23, 6 ruj 2026 (CEST) :ja tak używam formy "pòwrózk", bo zaleca ją Rada Języka Kaszubskiego i rzeczywiście bywa używana (w przeciwieństwie do niektórych zaleceń RJK), "lënk" to chyba słowo powstałe na gruncie kaszubskiej wikipedii, osobiście preferowałbym pòwrózk, a lënk zostawił jako synonim, też np. nie zmieniam "lënkòwóné" i temu pokrewnych, bo nie widziałem nigdy "pòwrózkòwóné", dziwnie to brzmi i wygląda; to jednak tylko moje preferencje, w końcu w tak małej społeczności ciężko o jakiś uzus oparty na tym, jakie słowo jest częściej używane wśród ludzi. @[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] @[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] @[[Brëkòwnik:Aleksoniec|Aleksoniec]] @[[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] @[[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] fajnie by było jakbyście też wyrazili swoją opinię o pòwrózkù, lënkù i lënkòwanim [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:58, 6 ruj 2026 (CEST) == Do przetłumaczenia w wolnej chwili – Cat-a-lot == Cześć! Śmiało możesz nadpisać obecny tekst: [[:c:User:Iketsi/MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot/csb.js]] ([[:c:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/pl|/pl]]·[[:c:Help:Gadget-Cat-a-lot/translating|/en]]). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 07:48, 7 ruj 2026 (CEST) :Hej, niestety nie mam permisji by edytować ci tamten tekst, ale załączam poniżej tłumaczenie: :<code> //<nowiki> :// DO NOT CHANGE THE NEXT LINE :if (mw.config.get('wgUserLanguage') !== 'en') { :// DO NOT CHANGE THE PREVIOUS LINE : mw.messages.set({ : // Preferences : // new added: 2026-05-17. Dolmaczenié: 2026-10-?? : // Use user language for i18n : 'cat-a-lot-label' : 'Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watchlistpref' : 'Preferencje lëstë szlachòwónëch tikającé sã starnów editowónëch przez gadżet Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watch_pref' : ‚Wedle twòjich òglowëch preferencjów’, : 'cat-a-lot-watch_nochange' : 'Nie mieniôj sztatusu starnë', : 'cat-a-lot-watch_watch' : 'Dodawôj do lëstë szlachòwónëch starnë editowóné przez Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watch_unwatch' : 'Usuwaj z listy szlachòwónëch starnë editowóné przez Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-minorpref' : ‚Òznaczë edicje jakno drobné', : 'cat-a-lot-editpagespref' : ‚Zezwòlë na kategòrizacjã starnów (w nym téż kategòriów), jaczé nie są lopkama', : 'cat-a-lot-docleanuppref' : ‚Rëmni {{Check categories}} i wëkònôj jiné drobné ùprôwczi', : 'cat-a-lot-uncatpref' : ‚Rëmni {{Uncategorized}}', : 'cat-a-lot-subcatcountpref' : 'Maksymalnô lëczba pòkazowónëch pòdkategòriów', : 'cat-a-lot-config-settings' : 'Preferencje', : 'cat-a-lot-buttonpref' : 'Brëkùj knąpków miast pòwrózków', : 'cat-a-lot-comment-label' : 'Dodôwkòwi kòmentôrz do òpisënkù zmianów', : 'cat-a-lot-remember-size' : 'Zapamiãtôj wëmiarë', : 'cat-a-lot-remember-state' : 'Zapamiãtôj kategòriã', : 'cat-a-lot-session-timeout' : 'Lëczba minutów, òb jaczé Cat-a-lot zachòwùje swój stón pò wëbranim òpcje „Zapamiãtôj kategòriã”', : 'cat-a-lot-missingcatalertpref': 'Pòkazuj blokùjący alert, czej docelowa kategòriô nie jistnieje; w procëmnym razu pòkazuj blós òdkôz toast', : // Progress : 'cat-a-lot-loading' : ‚Ladowanié…', : 'cat-a-lot-editing' : ‚Edicjô starnë', : 'cat-a-lot-of' : ‚òd ', : 'cat-a-lot-skipped-already' : '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò {{PLURAL:$1|1=bëła|bëłë|bëłë}} ju w kategòrie:', : 'cat-a-lot-skipped-not-found': '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò donëchczasnô kategòriô nie òsta nalazłô:', : 'cat-a-lot-skipped-server' : '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò to dało felã sparłãczeniégò ze serwerã:', : 'cat-a-lot-all-done' : ‚Zmianë òstałë wprowadzoné.', : 'cat-a-lot-done' : 'Parôt!', : 'cat-a-lot-added-cat' : 'Kategòriô $1 òsta dodónô', : 'cat-a-lot-copied-cat' : 'To òstało skòpiowóné do kategòrie $1', : 'cat-a-lot-moved-cat' : 'To òstało przeniosłé do kategòrie $1', : 'cat-a-lot-removed-cat' : 'To òstało rëmnioné z kategòrie $1', : // 'cat-a-lot-return-to-page': 'Pòwrót do starnë', : // 'cat-a-lot-cat-not-found' : 'Kategòriô nie òsta nalazłô.', : // as in 17 files selected : 'cat-a-lot-files-selected' : '{{PLURAL:$1|1=Zaznaczony òstôł 1 lopk|Zaznaczoné òstałë $1 lopczi|Zaznaczonëch òstało $1 lopków}}.’, : 'cat-a-lot-pe_file' : 'Tikô sã $1 {{PLURAL:$1|1=starnë|starnów|starnów}} z $2.', : 'cat-a-lot-parent-cat' : 'Mô nadrzãdną kategòriã: ', : 'cat-a-lot-sub-cat' : 'Mô pòdkategòriã: ', : // Actions : 'cat-a-lot-copy' : 'Kòpiuj', : 'cat-a-lot-move' : 'Przeniesë', : 'cat-a-lot-add' : 'Dodôj', : // 'cat-a-lot-remove-from-cat': 'Rëmni z ny kategòrie', : 'cat-a-lot-overcat' : 'Sprawdź nôdmiarową kategòrizacjã', : 'cat-a-lot-enter-name' : 'Wpiszë miono kategòrie', : 'cat-a-lot-select' : 'Zaznaczë', : 'cat-a-lot-all' : 'wszëtkò', : 'cat-a-lot-none' : 'nick', : // 'cat-a-lot-none-selected': 'Niżóden lopk nie òstôł zaznaczony!' : 'cat-a-lot-search' : 'Szëkôj' : }); :} :// DO NOT CHANGE THE NEXT LINE :if (mw.config.get('wgContentLanguage') !== 'en') { :// DO NOT CHANGE THE PREVIOUS LINE : mw.messages.set({ : // Summaries (project language): : 'cat-a-lot-pref-save-summary': 'Preferencje brëkòwnika òstałë zaktualizowóné', : 'cat-a-lot-summary-add' : '[[Kategòrëjô:$1]] òsta dodónô', : 'cat-a-lot-summary-copy' : 'To òstało skòpiowóné z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]] do kategòrie [[Kategòrëjô:$2|$2]]', : 'cat-a-lot-summary-move' : 'To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]] do kategòrie [[Kategòrëjô:$2|$2]]', : 'cat-a-lot-summary-remove' : 'To òstało rëmnioné z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]]', : 'cat-a-lot-prefix-summary' : '', // Text to prepend to the edit summary. Set this to an empty string if you use 'using'. : 'cat-a-lot-using-summary' : ' za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]', // Text to append to the edit summary. Set this to an empty string if you use 'prefix'. : // Error dialog: : 'cat-a-lot-error-title' : 'To dało felã òb czas edicje', : 'cat-a-lot-error' : 'To dało felã òb czas edicje $1', : 'cat-a-lot-ignore-error' : 'Zignoruj i kòntinuùj', : 'cat-a-lot-stop-editing' : 'Scygni wszetczé edicje', : //Self-categorization: : 'cat-a-lot-skip-self-cat-confirm': '„$1” nie òstónie skòpiowónô ani przeniosłô do se sami. Kontinuòwac z pòòstałima?', : 'cat-a-lot-no-valid-cats-after-filter': 'Ni ma kategòriów do przenieseniégò abò skòpiowaniégò pò pòminienim samòkategòrizacje.' : }); :} ://</nowiki> :</code> [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 12:21, 7 ruj 2026 (CEST) ::Super! Dzięki. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:44, 7 ruj 2026 (CEST) 5qog5jsw57becyo8l53x4g6slf13b5g 0 13158 216729 215926 2026-10-06T22:05:20Z Iketsi 3254 „Néderlandzkô”→„Niderlandë” 216729 wikitext text/x-wiki {{Spòrtowi Turniér infobox |gòspòdôrzë=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]] |data=11 czerwińca – 19 lëpińca 2026 |pòzwa=Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026<br>FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football de 2026<br>Copa Mundial de Fútbol 2026 |òbrôzk=2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg |reprezentacje=48 |stadionë=16 |mecze=104 |gòle=308 |trzecy plac=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] [[Anielskô]] |drëdżi plac=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] [[Argentina|Argentińskô]] |méster=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] [[Szpańskô]] |ùszłô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2022|2022]] |pòstãpnô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2030|2030]] }} '''XXIII Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026''' – 23. edicjô mésterstwów swiata, jaczi béł òrganizowóny przez [[FIFA]]. Turniér òdbiwôł sã òd [[11 czerwińca]] do [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionach w [[Kanada|Kanadze]], [[Meksyk|Meksykù]] a [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026 Official Website]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Béł to pierszi mùndial twòrzony wespólnie przez trzë kraje a téż pierszi w historie z ùdzélã 48 nôrodnëch reprezentacjów. Nowi fòrmat turniéru òbjimôł 12 grëp pò sztërë karna, z jaczich do czelëchòwi fazë awansowałë pò dwie nôlepszé reprezentacje z kòżdi grëpë a òsmë nôlepszich karnów z trzecëch placów. Òznôczô to rozegranié rekòrdowi lëczbë 104 zéńdzeniów<ref>FIFA:''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-council-approves-international-match-calendar-new-format FIFA Council approves international match calendar and 104-match World Cup format]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. == Welënk gòspòdarzów == [[Òbrôzk:2026 world cup.svg|mały|Wëniczi w kònkretnëch krajach]] 13 czerwińca 2018 rokù òb czas Kòngresu FIFA w Mòskwie dobëła pòspólnô kandidatura Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krajów, przedobiwającë bédënk [[Marokò|Maroka]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/united-2026-bid-wins-hosts-fifa-world-cup United 2026 bid voted hosts of the 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Turniér béł historiczny z czile pòwòdów: * béł to pierszi mùndial òrganizowóny przez trzë kraje; * Meksyk òstôł pierszim krajã, jaczi béł za gòspòdarza mésterstwów swiata trzecy rôz; * Kanada pierszi rôz òrganizowała chłopsczé mésterstwa swiata; * Zjednóné Kraje òrganizowałë mùndial drëdżi rôz (pò 1994 rokù). Hewò wëniczi welowaniô: {| class="wikitable" style="text-align: center;" !Państwò !Głosë |- | align="left" |[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]] |'''134''' |- | align="left" | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|tło|22x22px]] [[Marokò]] |65 |} == Fòrmat rozgriwków == Pierszi rôz w historie w finałach wëstãpòwało 48 reprezentacjów. [[Òbrôzk:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972845582).jpg|mały|Òficjalnô bala na mésterstwa, Trionda]] Fòrmat òbjimôł: * 12 grëp pò 4 karna, * Kòżdé karno rozgriwało 3 grëpòwé mecze, * awans zwëskiwałë: ** dobiwcë grëp, ** karna z drëdżich placów, ** òsmë nôlepszich reprezentacjów z trzecëch placów, * òd czelëchòwi fazë òbrzesziwôł czelëchòwi system rozpòczinający sã òd 1/16 finału (Round of 32). == Eliminacje == Eliminacje do Mésterstwów Swiata 2026 rozpòczãłë sã w séwniku 2023 rokù i trwałë do strëmiannika 2026 rokù. Ze wzglãdu na pòwikszenié lëczbë bëtników finałowégò turniéru z 32 do 48 reprezentacjów, Radzëzna FIFA zrobiła historiczny pòdzél placów dlô kòżdi kòntinentalny kònfederacje. Trzë reprezentacje krajów-gòspòdarzów – Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krajów – miałë zagwësniony aùtomaticzny awans bez nótu grë w eliminacjach. Pòòstałé 45 placów òstało rozdzeloné w 6-etapòwëch kòntinentalnëch kwalifikacjach a w relegacjowim turniérze. === Pòdzél placów a lëczba bëtników === {| class="wikitable" style="font-size:95%; border:1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);" ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:left; padding:5px;" | Kònfederacjô ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:center; padding:5px;" | Bezpòstrzédny awans ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:left; padding:5px;" | Relegacje (baraże) |- | [[Òbrôzk:UEFA logo.svg|20px]] '''UEFA''' <small>(Eùropa)</small> | style="text-align:center;" | '''16''' | style="color:#555;" | — |- | [[Òbrôzk:Caf_llogo.svg|20px]] '''CAF''' <small>(Afrika)</small> | style="text-align:center;" | '''9''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:AFC text logo.png|20px]] '''AFC''' <small>(Azjô)</small> | style="text-align:center;" | '''8''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Concacaf logo.svg|20px]] '''CONCACAF''' <small>(Nordowô, Westrzédnô Amerika i Karajibë)</small> | style="text-align:center;" | '''6''' <small>(w tim 3 gòspòdôrzë)</small> | 2 karna w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Conmebol text logo 2021.svg|20px]] '''CONMEBOL''' <small>(Pôłniowô Amerika)</small> | style="text-align:center;" | '''6''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Oceania Football Confederation logo.svg|20px]] '''OFC''' <small>(Òceaniô)</small> | style="text-align:center;" | '''1''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |} === Midzëkòntinentalné relegacje === Slédné dwa place na finałowim turniérze òstałë wësztopòrczoné w relegacjowim turniérze, w jaczim wzãło ùdzél szesc karnów (pò jednym z kòżdi kònfederacje òkróm UEFA a dodatkòwò jedno karno z kònfederacje gòspòdarzów – CONCACAF). Relegacjowi turniér òdbéł sã w strëmiannikù 2026 rokù w krajach gòspòdarzów a béł téż bezpòstrzédnym testã przed samim mùndialã. == Stadionë a gardë == <div style="margin-bottom: 0.5em;"> 16 czerwińca 2022 òficjalno òstałë pòdóné stadionë, na jaczich bëłë rozgriwóné mecze turniéru. Zéńdzenia bëłë rozgriwóné na 16 stadionach w 16 gardach<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-host-cities-for-2026-world-cup FIFA unveils stellar line-up of host cities for 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. </div> {{#invoke:TôflaKôrtaMS|render}} == Grëpòwô faza == Reprezentacje òstałë pòdzelóné na 12 grëp òznaczonëch lëtrama òd A do L. Kòżdé karno rozgriwało trzë zéńdzenia. === Grëpa A === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa A |1=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=6 |1g-=0 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=3 |2rg=-1 |3=[[Òbrôzk:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Kòreja |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=3 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|20px]] Czeskô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=4 |4rg=-2 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 1 |data = 11 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 2 |gòle1 = Quiñones 9’, Jiménez 67’ |druzyna2 = Pôłniowô Afrika |fana2 = South Africa |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 2 |data = 12 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Pôłniowô Kòreja |fana1 = South Korea |wënik1 = 2 |gòle1 = Hwang In-beom 67', Oh Hyeon-gyu 80’ |druzyna2 = Czeskô |fana2 = Czech Republic |wënik2 = 1 |gòle2 = Krejčí 59’ |òbzérôcze = 44 985 |sãdza = Amin Mohamed Omar }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 25 |data = 18 czerwińca 2026, 18:00 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Czeskô |fana1 = Czech Republic |wënik1 = 1 |gòle1 = Sadílek 6’ |druzyna2 = Pôłniowô Afrika |fana2 = South Africa |wënik2 = 1 |gòle2 = Mokoena 83’ (k) |òbzérôcze = 67 442 |sãdza = Tori Penso }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 28 |data = 19 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 1 |gòle1 = Romo 50' |druzyna2 = Pôłniowô Kòreja |fana2 = South Korea |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 45 522 |sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 53 |data = 25 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Czeskô |fana1 = Czech Republic |wënik1 = 0 |druzyna2 = Meksyk |fana2 = Mexico |wënik2 = 3 |gòle2 = M. Chávez 55’, Quiñones 61’, Fidalgo 90+4' |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 54 |data = 25 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Pôłniowô Afrika |fana1 = South Africa |wënik1 = 1 |gòle1 = Maseko 63’ |druzyna2 = Pôłniowô Kòreja |fana2 = South Korea |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 51 243 |sãdza = Facundo Tello }} === Grëpa B === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa B |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=3 |1rg=+3 |2=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=5 |2g-=4 |2rg=+1 |3=[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=5 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Qatar.svg|20px]] Katar |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=9 |4rg=-7 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 3 |data = 12 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Kanada |fana1 = Canada |wënik1 = 1 |gòle1 = Larin 78’ |druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina |fana2 = Bosnia and Herzegovina |wënik2 = 1 |gòle2 = Lukić 21’ |òbzérôcze = 43 002 |sãdza = Facundo Tello }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 8 |data = 13 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Katar |fana1 = Qatar |wënik1 = 1 |gòle1 = Muheim 90+4’ (sam.) |druzyna2 = Szwajcarskô |fana2 = Switzerland |wënik2 = 1 |gòle2 = Embolo 17’ (k.) |òbzérôcze = 67 966 |sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 26 |data = 18 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 4 |gòle1 = Manzambi 74’, 90’; Vargas 84’; Xhaka 90+7’ (k.) |druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina |fana2 = Bosnia and Herzegovina |wënik2 = 1 |gòle2 = Mahmić 90+3’ |òbzérôcze = 70 026 |sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 27 |data = 19 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Kanada |fana1 = Canada |wënik1 = 6 |gòle1 = Larin 16’; J. David 29’, 45+3’, 90+2’; Saliba 64’; Manai 75’ (sam.) |druzyna2 = Katar |fana2 = Qatar |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Cristián Garay }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 51 |data = 24 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 2 |gòle1 = Vargas 46’, Manzambi 57’ |druzyna2 = Kanada |fana2 = Canada |wënik2 = 1 |gòle2 = P. David 76’ |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Ramon Abatti }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 52 |data = 24 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Bòsniô a Hercegòwina |fana1 = Bosnia and Herzegovina |wënik1 = 3 |gòle1 = Alajbegović 29’, Abunada 34’ (sam.), Mahmić 80’ |druzyna2 = Katar |fana2 = Qatar |wënik2 = 1 |gòle2 = Al-Haydos 42’ |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Jesús Valenzuela }} === Grëpa C === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa C |1=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=7 |1g-=1 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |2pkt=7 |2m=3 |2w=2 |2r=1 |2p=0 |2g+=6 |2g-=3 |2rg=+3 |3=[[Òbrôzk:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=5 |3rg=-3 |4=[[Òbrôzk:Flag of Haiti.svg|20px]] Hajiti |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=8 |4rg=-6 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 5 |data = 14 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 1 |gòle1 = Vinícius Jr. 32’ |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 1 |gòle2 = Saibari 21’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 7 |data = 14 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Hajiti |fana1 = Haiti |wënik1 = 0 |druzyna2 = Szkòckô |fana2 = Scotland |wënik2 = 1 |gòle2 = McGinn 28’ |òbzérôcze = 64 146 |sãdza = Mustapha Ghorbal }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 29 |data = 20 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Szkòckô |fana1 = Scotland |wënik1 = 0 |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 1 |gòle2 = Saibari 2’ |òbzérôcze = 64 146 |sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 30 |data = 20 czerwińca 2026, 02:30 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 3 |gòle1 = Cunha 23’, 36’; Vinícius Jr. 45+3’ |druzyna2 = Hajiti |fana2 = Haiti |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Alejandro José Hernández Hernández }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 49 |data = 25 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Szkòckô |fana1 = Scotland |wënik1 = 0 |druzyna2 = Brazyliô |fana2 = Brazil |wënik2 = 3 |gòle2 = Vinícius Jr. 7’, 45+3’; Cunha 60’ |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = César Arturo Ramos }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 50 |data = 25 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Marokò |fana1 = Morocco |wënik1 = 4 |gòle1 = Hakimi 39’, Saibari 45+1’, Rahimi 78’, Yassine 89’ |druzyna2 = Hajiti |fana2 = Haiti |wënik2 = 2 |gòle2 = Bounou 10’ (sam.), Isidor 43’ |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = César Arturo Ramos }} === Grëpa D === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa D |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of United States.svg|20px]] USA |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=8 |1g-=4 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|20px]] Tëreckô |4pkt=3 |4m=3 |4w=1 |4r=0 |4p=2 |4g+=3 |4g-=5 |4rg=-2 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 4 |data = 13 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 4 |gòle1 = Bobadilla 7’ (sam.), Balogun 31’, 45+5’; Reyna 90+8’ |druzyna2 = Paragwaj |fana2 = Paraguay |wënik2 = 1 |gòle2 = Maurício 73’ |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 6 |data = 14 czerwińca 2026, 06:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Aùstraliô |fana1 = Australia |wënik1 = 2 |gòle1 = Irankunda 27’, Metcalfe 75’ |druzyna2 = Tëreckô |fana2 = Turkey |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 32 |data = 19 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 2 |gòle1 = Burgess 11’ (sam.), Freeman 43’ |druzyna2 = Aùstraliô |fana2 = Australia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Felix Zwayer }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 31 |data = 20 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Tëreckô |fana1 = Turkey |wënik1 = 0 |druzyna2 = Paragwaj |fana2 = Paraguay |wënik2 = 1 |gòle2 = Galarza 2’ |òbzérôcze = 68 827 |sãdza = Iván Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 59 |data = 26 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Tëreckô |fana1 = Turkey |wënik1 = 3 |gòle1 = Güler 9’, B. A. Yılmaz 31’, Ayhan 90+8’ |druzyna2 = USA |fana2 = USA |wënik2 = 2 |gòle2 = Trusty 3’, Berhalter 49’ |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Mustapha Ghorbal }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 60 |data = 26 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Paragwaj |fana1 = Paraguay |wënik1 = 0 |druzyna2 = Aùstraliô |fana2 = Australia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 827 |sãdza = Clément Turpin }} === Grëpa E === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa E |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=4 |2g-=2 |2rg=+2 |3=[[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Curaçao.svg|20px]] Curaçao |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=1 |4g-=9 |4rg=-8 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 9 |data = 14 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Niemieckô |fana1 = Germany |wënik1 = 7 |gòle1 = Nmecha 6’, Schlotterbeck 38’, Havertz 45+5’ (k.), 88’, Musiala 47’, Brown 68’, Undav 78’ |druzyna2 = Curaçao |fana2 = Curaçao |wënik2 = 1 |gòle2 = Comenencia 21’ |òbzérôcze = 68 021 |sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 11 |data = 15 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana1 = Ivory Coast |wënik1 = 1 |gòle1 = Diallo 90’ |druzyna2 = Ekwadór |fana2 = Ecuador |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 274 |sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 33 |data = 20 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Niemieckô |fana1 = Germany |wënik1 = 2 |gòle1 = Undav 68’, 90+4’ |druzyna2 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana2 = Ivory Coast |wënik2 = 1 |gòle2 = Kessié 30’ |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Juan Gabriel Benítez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 34 |data = 21 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Ekwadór |fana1 = Ecuador |wënik1 = 0 |druzyna2 = Curaçao |fana2 = Curaçao |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 598 |sãdza = Ma Ning }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 55 |data = 25 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Ekwadór |fana1 = Ecuador |wënik1 = 2 |gòle1 = Angulo 9’, Plata 77’ |druzyna2 = Niemieckô |fana2 = Germany |wënik2 = 1 |gòle2 = Sané 2’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Tori Penso }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 56 |data = 25 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Curaçao |fana1 = Curaçao |wënik1 = 0 |druzyna2 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana2 = Ivory Coast |wënik2 = 2 |gòle2 = N. Pépé 7’, 64’ |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Glenn Nyberg }} === Grëpa F === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa F |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandë |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Japan.svg|20px]] Japóńskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=7 |2g-=3 |2rg=+4 |3=[[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=7 |3g-=7 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Tunisia.svg|20px]] Tunezjô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=12 |4rg=-10 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 10 |data = 14 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Niderlandë |fana1 = Netherlands |wënik1 = 2 |gòle1 = van Dijk 50’, Summerville 64’ |druzyna2 = Japóńskô |fana2 = Japan |wënik2 = 2 |gòle2 = Nakamura 57’, Kamada 88’ |òbzérôcze = 69 285 |sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 12 |data = 15 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Szwédzkô |fana1 = Sweden |wënik1 = 5 |gòle1 = Ayari 7’, 90+6’; Isak 30’; Gyökeres 59’; Svanberg 84’ |druzyna2 = Tunezjô |fana2 = Tunisia |wënik2 = 1 |gòle2 = Rekik 43’ |òbzérôcze = 50 987 |sãdza = Yael Falcon }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 35 |data = 20 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Niderlandë |fana1 = Netherlands |wënik1 = 5 |gòle1 = Brobbey 5’, 17’; Gakpo 47’, 54’; Summerville 89’ |druzyna2 = Szwédzkô |fana2 = Sweden |wënik2 = 1 |gòle2 = Elanga 59’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 36 |data = 21 czerwińca 2026, 06:00 CEST |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Tunezjô |fana1 = Tunisia |wënik1 = 0 |druzyna2 = Japóńskô |fana2 = Japan |wënik2 = 4 |gòle2 = Kamada 4’, Ueda 31’, 83’; Itō 69’ |òbzérôcze = 51 243 |sãdza = István Kovács }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 57 |data = 26 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Japóńskô |fana1 = Japan |wënik1 = 1 |gòle1 = Maeda 56’ |druzyna2 = Szwédzkô |fana2 = Sweden |wënik2 = 1 |gòle2 = Elanga 62’ |òbzérôcze = 70 137 |sãdza = Ivan Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 58 |data = 26 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Tunezjô |fana1 = Tunisia |wënik1 = 1 |gòle1 = Mastouri 54’ |druzyna2 = Niderlandë |fana2 = Netherlands |wënik2 = 3 |gòle2 = Skhiri 3’ (sam.), Brobbey 7’, van Hecke 62’ |òbzérôcze = 68 391 |sãdza = Katia Garcia }} === Grëpa G === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa G |1=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |1pkt=5 |1m=3 |1w=1 |1r=2 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=5 |2g-=3 |2rg=+2 |3=[[Òbrôzk:Flag of Iran.svg|20px]] Iran |3pkt=3 |3m=3 |3w=0 |3r=3 |3p=0 |3g+=3 |3g-=3 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of New Zealand.svg|20px]] Nowô Zélandiô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=4 |4g-=10 |4rg=-6 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 16 |data = 15 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Belgiô |fana1 = Belgium |wënik1 = 1 |gòle1 = Hany 66’ (sam.) |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 1 |gòle2 = Ashour 19’ |òbzérôcze = 66 775 |sãdza = Ramon Abatti }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 15 |data = 16 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Iran |fana1 = Iran |wënik1 = 2 |gòle1 = Rezajijan 32’, Mohebbi 64’ |druzyna2 = Nowô Zélandiô |fana2 = New Zealand |wënik2 = 2 |gòle2 = Just 7’, 54’ |òbzérôcze = 70 108 |sãdza = César Arturo Ramos }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 39 |data = 21 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Belgiô |fana1 = Belgium |wënik1 = 0 |druzyna2 = Iran |fana2 = Iran |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 70 317 |sãdza = Dario Herrera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 40 |data = 22 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Nowô Zélandiô |fana1 = New Zealand |wënik1 = 1 |gòle1 = Surman 15’ |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 3 |gòle2 = Ziko 58’, Salah 67’, Trézéguet 82’ |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Omar Al Ali }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 63 |data = 27 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Egipt |fana1 = Egypt |wënik1 = 1 |gòle1 = M. Saber 5’ |druzyna2 = Iran |fana2 = Iran |wënik2 = 1 |gòle2 = Rezajijan 14’ |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Szymon Marciniak }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 64 |data = 27 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Nowô Zélandiô |fana1 = New Zealand |wënik1 = 1 |gòle1 = Just 84’ |druzyna2 = Belgiô |fana2 = Belgium |wënik2 = 5 |gòle2 = Trossard 28’, 50’; De Bruyne 66’; Lukaku 86’; Saelemaekers 90+4’ |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Adham Makhadmeh }} === Grëpa H === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa H |1=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=5 |1g-=0 |1rg=+5 |2=[[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] Cabo Verde |2pkt=3 |2m=3 |2w=0 |2r=3 |2p=0 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj |3pkt=2 |3m=3 |3w=0 |3r=2 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] Saudijskô Arabiô |4pkt=2 |4m=3 |4w=0 |4r=2 |4p=1 |4g+=1 |4g-=5 |4rg=-4 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 14 |data = 15 czerwińca 2026, 18:00 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 0 |druzyna2 = Cabo Verde |fana2 = Cape Verde |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 67 640 |sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 13 |data = 16 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Saudijskô Arabiô |fana1 = Saudi Arabia |wënik1 = 1 |gòle1 = Al-Amri 41’ |druzyna2 = Ùrugwaj |fana2 = Uruguay |wënik2 = 1 |gòle2 = M. Araújo 80’ |òbzérôcze = 62 764 |sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 38 |data = 21 czerwińca 2026, 18:00 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 4 |gòle1 = Yamal 10’, Oyarzabal 21’, 24’, H. Tambakti 49’ (sam.) |druzyna2 = Saudijskô Arabiô |fana2 = Saudi Arabia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 37 |data = 22 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Ùrugwaj |fana1 = Uruguay |wënik1 = 2 |gòle1 = M. Araújo 44’, Canobbio 45+6’ |druzyna2 = Cabo Verde |fana2 = Cape Verde |wënik2 = 2 |gòle2 = Pina 21’, Varela 61’ |òbzérôcze = 64 003 |sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 65 |data = 27 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Cabo Verde |fana1 = Cape Verde |wënik1 = 0 |druzyna2 = Saudijskô Arabiô |fana2 = Saudi Arabia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 278 |sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 66 |data = 27 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Ùrugwaj |fana1 = Uruguay |wënik1 = 0 |druzyna2 = Szpańskô |fana2 = Spain |wënik2 = 1 |gòle2 = Á. Baena 42’ |òbzérôcze = 45 065 |sãdza = Ismail Elfath }} === Grëpa I === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa I |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=10 |1g-=2 |1rg=+8 |2=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=8 |2g-=7 |2rg=+1 |3=[[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=8 |3g-=6 |3rg=+2 |4=[[Òbrôzk:Flag of Iraq.svg|20px]] Irak |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=1 |4g-=12 |4rg=-11 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 17 |data = 16 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 3 |gòle1 = Mbappé 66’, 90+6’; Barcola 82’ |druzyna2 = Senegal |fana2 = Senegal |wënik2 = 1 |gòle2 = Mbaye 90+5’ |òbzérôcze = 80 545 |sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 18 |data = 17 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Irak |fana1 = Iraq |wënik1 = 1 |gòle1 = A. Hussein 39’ |druzyna2 = Norweskô |fana2 = Norway |wënik2 = 4 |gòle2 = Haaland 29’, 43’; Østigård 76’; A. Hussein 90+6’ (sam.) |òbzérôcze = 63 106 |sãdza = Pierre Atcho }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 41 |data = 22 czerwińca 2026, 23:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 3 |gòle1 = Mbappé 14’, 54’; Dembélé 66’ |druzyna2 = Irak |fana2 = Iraq |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Drew Fischer }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 42 |data = 23 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Norweskô |fana1 = Norway |wënik1 = 3 |gòle1 = M. H. Pedersen 43’, Haaland 48’, 58’ |druzyna2 = Senegal |fana2 = Senegal |wënik2 = 2 |gòle2 = I. Sarr 53’, 90+3’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 61 |data = 26 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Norweskô |fana1 = Norway |wënik1 = 1 |gòle1 = Aasgaard 21’ |druzyna2 = Francëskô |fana2 = France |wënik2 = 4 |gòle2 = Dembélé 7’, 20’, 32’; D. Doué 90+4’ |òbzérôcze = 64 146 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 62 |data = 26 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Senegal |fana1 = Senegal |wënik1 = 5 |gòle1 = H. Diarra 4’, I. Sarr 56’, P. Gueye 59’, 71’, I. Ndiaye 82’ |druzyna2 = Irak |fana2 = Iraq |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Anthony Taylor }} === Grëpa J === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa J |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=8 |1g-=1 |1rg=+7 |2=[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=7 |2g-=7 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=5 |3g-=7 |3rg=-2 |4=[[Òbrôzk:Flag of Jordan.svg|20px]] Jordańskô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=3 |4g-=8 |4rg=-5 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 19 |data = 17 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Messi 17’, 60’, 76’ |druzyna2 = Algerskô |fana2 = Algeria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = Szymon Marciniak }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 20 |data = 17 czerwińca 2026, 06:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Aùstriackô |fana1 = Austria |wënik1 = 3 |gòle1 = Schmid 20’, Abu Arab 77’ (sam.), Arnautović 90+12’ (k.) |druzyna2 = Jordańskô |fana2 = Jordan |wënik2 = 1 |gòle2 = Olwan 50’ |òbzérôcze = 68 527 |sãdza = Dahane Beida }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 43 |data = 22 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 2 |gòle1 = Messi 38’, 90+5’ |druzyna2 = Aùstriackô |fana2 = Austria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 70 649 |sãdza = Amin Mohamed Omar }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 44 |data = 23 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Jordańskô |fana1 = Jordan |wënik1 = 1 |gòle1 = Al-Rashdan 36’ |druzyna2 = Algerskô |fana2 = Algeria |wënik2 = 2 |gòle2 = Benbouali 69’, Gouiri 82’ |òbzérôcze = 68 371 |sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 69 |data = 28 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Jordańskô |fana1 = Jordan |wënik1 = 1 |gòle1 = Al-Taamari 55’ |druzyna2 = Argentińskô |fana2 = Argentina |wënik2 = 3 |gòle2 = Lo Celso 19’, Martínez 31’ (k.), Messi 80’ |òbzérôcze = 70 649 |sãdza = István Kovács }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 70 |data = 28 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Algerskô |fana1 = Algeria |wënik1 = 3 |gòle1 = Belghali 45’, Mahrez 60’, 90+3’ |druzyna2 = Aùstriackô |fana2 = Austria |wënik2 = 3 |gòle2 = Arnautović 28’, Sabitzer 55’, Kalajdžić 90+6’ |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = Ilgiz Tantashev }} === Grëpa K === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa K |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=4 |1g-=1 |1rg=+3 |2=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=6 |2g-=1 |2rg=+5 |3=[[Òbrôzk:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=3 |3rg=+1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] Ùzbekistan |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=11 |4rg=-9 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 23 |data = 17 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 1 |gòle1 = J. Neves 6’ |druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga |fana2 = the Democratic Republic of the Congo |wënik2 = 1 |gòle2 = Wissa 45+5’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Abdulrahman Al-Jassim }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 24 |data = 18 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Ùzbekistan |fana1 = Uzbekistan |wënik1 = 1 |gòle1 = Fayzullayev 60’ |druzyna2 = Kòlumbiô |fana2 = Colombia |wënik2 = 3 |gòle2 = Muñoz 40’, Díaz 65’, Campaz 90+9’ |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Anthony Taylor }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 47 |data = 23 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 5 |gòle1 = Ronaldo 6’, 39’; N. Mendes 17’; Nematov 60’ (sam.); Rafa Leão 87’ |druzyna2 = Ùzbekistan |fana2 = Uzbekistan |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 48 |data = 24 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Kòlumbiô |fana1 = Colombia |wënik1 = 1 |gòle1 = Muñoz 76’ |druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga |fana2 = the Democratic Republic of the Congo |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 45 358 |sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 71 |data = 28 czerwińca 2026, 01:30 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Kòlumbiô |fana1 = Colombia |wënik1 = 0 |druzyna2 = Pòrtugalskô |fana2 = Portugal |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 72 |data = 28 czerwińca 2026, 01:30 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Demòkraticznô Repùblika Konga |fana1 = the Democratic Republic of the Congo |wënik1 = 3 |gòle1 = Wissa 68’ (k.), 90+1’; Mayele 78’ |druzyna2 = Ùzbekistan |fana2 = Uzbekistan |wënik2 = 1 |gòle2 = Shomurodov 10’ |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Felix Zwayer }} === Grëpa L === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa L |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=5 |2g-=5 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Panama.svg|20px]] Panama |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=0 |4g-=4 |4rg=-4 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 21 |data = 17 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Anielskô |fana1 = England |wënik1 = 4 |gòle1 = Kane 12’ (k.), 42’; Bellingham 47’; Rashford 85’ |druzyna2 = Chòrwackô |fana2 = Croatia |wënik2 = 2 |gòle2 = Baturina 36’, Musa 45+5’ |òbzérôcze = 70 389 |sãdza = Clément Turpin }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 22 |data = 18 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Ghana |fana1 = Ghana |wënik1 = 1 |gòle1 = Yirenkyi 90+5’ |druzyna2 = Panama |fana2 = Panama |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 42 942 |sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 45 |data = 23 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Anielskô |fana1 = England |wënik1 = 0 |druzyna2 = Ghana |fana2 = Ghana |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 63 983 |sãdza = Saíd Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 46 |data = 24 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Panama |fana1 = Panama |wënik1 = 0 |druzyna2 = Chòrwackô |fana2 = Croatia |wënik2 = 1 |gòle2 = Budimir 54’ |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Pierre Atcho }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 67 |data = 27 czerwińca 2026, 23:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Panama |fana1 = Panama |wënik1 = 0 |druzyna2 = Anielskô |fana2 = England |wënik2 = 2 |gòle2 = Bellingham 62’, Kane 67’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Abdulrahman Al-Jassim }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 68 |data = 27 czerwińca 2026, 23:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Chòrwackô |fana1 = Croatia |wënik1 = 2 |gòle1 = Sučić 31’, Vlašić 83’ |druzyna2 = Ghana |fana2 = Ghana |wënik2 = 1 |gòle2 = Luckassen 73’ |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Drew Fischer }} === Ranking karnów z trzecëch placów === {| class="wikitable" style="width:100%; table-layout:fixed; text-align:center; font-family:system-ui, Arial;" <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);"> <th style="width:6%;">M.</th> <th style="width:40%;">Reprezentacjô</th> <th style="width:15%;">Grëpa</th> <th style="width:9%;">Pkt</th> <th style="width:6%;">M</th> <th style="width:6%;">W</th> <th style="width:6%;">R</th> <th style="width:6%;">P</th> <th style="width:6%;">+</th> <th style="width:6%;">–</th> <th style="width:6%;">±</th> </tr> |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | K || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór | E || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô | F || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 4 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | B || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 5 || −1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 5 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | D || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 3 || 4 || −1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 6 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | L || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 7 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô | J || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || −2 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 8 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | I || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 |- | 9 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Iran.svg|20px]] Iran | G || 3 || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 |- | 10 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Kòreja | A || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 |- | 11 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô | C || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 5 || −3 |- | 12 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj | H || 2 || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 |} == Czelëchòwô faza == === Drôbka === {{Turniérowô drôbka |boldwinner=y |RD1= 1/16 finału |RD2= 1/8 finału |RD1-text01=29 czerwińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] |RD1-team01=[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |RD1-score01=1 (3) |RD1-team02=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |RD1-score02=1 (4) |RD1-text03=28 czerwińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] |RD1-team03=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD1-score03=3 |RD1-team04=[[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô |RD1-score04=0 |RD1-text05=3 lëpińca – [[BMO Field|Toronto]] |RD1-team05=[[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |RD1-team06=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |RD1-score05=0 |RD1-score06=1 |RD1-text07=2 lëpińca – [[Levi’s Stadium|Santa Clara]] |RD1-team07=[[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandë |RD1-team08=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |RD1-score07=1 (2) |RD1-score08=1 (3) |RD1-text09=29 czerwińca – [[NRG Stadium|Houston]] |RD1-team09=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |RD1-team10=[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |RD1-score09=2 |RD1-score10=1 |RD1-text11=1 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] |RD1-team11=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD1-team12=[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |RD1-score11=3 |RD1-score12=0 |RD1-text13=4 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] |RD1-team13=[[Òbrôzk:Flag of United States.svg|20px]] USA |RD1-team14=[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |RD1-score13=2 |RD1-score14=0 |RD1-text15=3 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] |RD1-team15=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |RD1-team16=[[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |RD1-score15=3 |RD1-score16=2 |RD1-text17= |RD1-team17=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |RD1-team18=[[Òbrôzk:Flag of Japan.svg|20px]] Japóńskô |RD1-score17=2 |RD1-score18=1 |RD1-text19= |RD1-team19=[[Òbrôzk:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |RD1-team20=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |RD1-score19=1 |RD1-score20=2 |RD1-text21= |RD1-team21=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |RD1-team22=[[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór |RD1-score21=2 |RD1-score22=0 |RD1-text23= |RD1-team23=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |RD1-team24=[[Òbrôzk:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |RD1-score23=2 |RD1-score24=1 |RD1-text25= |RD1-team25=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD1-team26=[[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] Cabo Verde |RD1-score25=3 |RD1-score26=2 |RD1-text27= |RD1-team27=[[Òbrôzk:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |RD1-team28=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |RD1-score27=1 (2) |RD1-score28=1 (4) |RD1-text29= |RD1-team29=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |RD1-team30=[[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô |RD1-score29=2 |RD1-score30=0 |RD1-text31= |RD1-team31=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |RD1-team32=[[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |RD1-score31=1 |RD1-score32=0 |RD2-text01=4 lëpińca – [[Lincoln Financial Field|Filadelfia]] |RD2-team01=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |RD2-team02=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD2-score01=0 |RD2-score02=1 |RD2-text02=4 lëpińca – [[NRG Stadium|Houston]] |RD2-team03=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |RD2-team04=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |RD2-score03=0 |RD2-score04=3 |RD2-text03=6 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] |RD2-team05=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |RD2-team06=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD2-score05=0 |RD2-score06=1 |RD2-text04=7 lëpińca – [[CenturyLink Field|Seattle]] |RD2-team07=[[Òbrôzk:Flag of USA.svg|20px]] USA |RD2-team08=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |RD2-score07=1 |RD2-score08=4 |RD2-text05=5 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] |RD2-team09=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |RD2-team10=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |RD2-score09=1 |RD2-score10=2 |RD2-text06=6 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] |RD2-team11=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |RD2-team12=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |RD2-score11=2 |RD2-score12=3 |RD2-text07=7 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] |RD2-team13=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD2-team14=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |RD2-score13=3 |RD2-score14=2 |RD2-text08=7 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] |RD2-team15=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |RD2-team16=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |RD2-score15=0 (4) |RD2-score16=0 (3) |RD3-text01=9 lëpińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] |RD3-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD3-team02=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |RD3-score01=2 |RD3-score02=0 |RD3-text02=10 lëpińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] |RD3-team03=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD3-team04=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |RD3-score03=2 |RD3-score04=1 |RD3-text03=11 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] |RD3-team05=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |RD3-team06=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |RD3-score05=1 |RD3-score06=2 |RD3-text04=12 lëpińca – [[Arrowhead Stadium|Kansas City]] |RD3-team07=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD3-team08=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |RD3-score07=3 |RD3-score08=1 |RD4-text01=14 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] |RD4-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD4-team02=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD4-score01=0 |RD4-score02=2 |RD4-text02=15 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] |RD4-team03=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |RD4-team04=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD4-score03=1 |RD4-score04=2 |RD5-text01=19 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] |RD5-team01=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD5-team02=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD5-score01=1 |RD5-score02=0 |RD5b-text01=18 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] |RD5b-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD5b-team02=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Anielskô |RD5b-score01=4 |RD5b-score02=6 }} === 1/16 finału === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 73 |data = 28 czerwińca 2026, 21:00 |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Pôłniowô Afrika |fana1 = RSA |wënik1 = 0 |druzyna2 = Kanada |fana2 = Canada |wënik2 = 1 |gòle2 = Eustáquio 90+2 |òbzérôcze = 69 237 |sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 74 |data = 29 czerwińca 2026, 19:00 |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 2 |druzyna2 = Japóńskô |fana2 = Japan |wënik2 = 1 |gòle1 = Casemiro 56’, Martinelli 90+5 |gòle2 = Sano 29’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 75 |data = 29 czerwińca 2026, 22:30 |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Niemieckô |fana1 = Germany |wënik1 = 1 |druzyna2 = Paragwaj |fana2 = Paraguay |wënik2 = 1 |karné = 3-4 |gòle1 = Havertz 54’ |gòle2 = Enciso 42’ |òbzérôcze = 63 945 |sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 76 |data = 30 czerwińca 2026, 03:00 |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Niderlandë |fana1 = Netherlands |wënik1 = 1 |gòle1 = Gakpo 72’ |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 1 |karné = 2-3 |gòle2 = Diop 90+1 |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 77 |data = 30 czerwińca 2026, 19:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana1 = Ivory Coast |wënik1 = 1 |gòle1 = Diallo 74’ |druzyna2 = Norweskô |fana2 = Norway |wënik2 = 2 |gòle2 = Nusa 39’, Haaland 86’ |òbzérôcze = 69 665 |sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 78 |data = 30 czerwińca 2026, 23:00 |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 3 |druzyna2 = Szwédzkô |fana2 = Sweden |wënik2 = 0 |gòle1 = Mbappé 45’, 74’; Barcola 53’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 79 |data = 1 lëpińca 2026, 03:00 |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 2 |druzyna2 = Ekwadór |fana2 = Ecuador |wënik2 = 0 |gòle1 = Quiñones 22’, Jiménez 31’ |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 80 |data = 1 lëpińca 2026, 18:00 |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Anielskô |fana1 = England |wënik1 = 2 |druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga |fana2 = Democratic Republic of the Congo |wënik2 = 1 |gòle1 = Kane 75’, 86’ |gòle2 = Cipenga 7’ |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 81 |data = 1 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Belgiô |fana1 = Belgium |wënik1 = 3 |gòle1 = Lukaku 86’; Tielemans 89’, 120+5' |druzyna2 = Senegal |fana2 = Senegal |wënik2 = 2 |gòle2 = Diarra 24’, Sarr 51’ |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 82 |data = 2 lëpińca 2026, 02:00 |stadión = Levi’s Stadium, Santa Clara |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 2 |gòle1 = Balogun 78’, Tillman 82' |druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina |fana2 = Bosnia and Herzegovina |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 827 |sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 83 |data = 2 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 3 |gòle1 = Oyarzabal 36', 89'; Porro 66' |druzyna2 = Aùstriackô |fana2 = Austria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 84 |data = 2 lëpińca 2026, 18:00 |stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 2 |gòle1 = Cristiano Ronaldo 68' (k.), Gonçalo Ramos 90+4' |druzyna2 = Chòrwackô |fana2 = Croatia |wënik2 = 1 |gòle2 = Perišić 41' |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 85 |data = 3 lëpińca 2026, 02:00 |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 2 |gòle1 = Embolo 10'; Ndoye 46' |druzyna2 = Algerskô |fana2 = Algeria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 86 |data = 3 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Aùstraliô |fana1 = Australia |wënik1 = 1 |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 1 |karné = 2-4 |gòle1 = Hany 55' |gòle2 = Ashour 13' |òbzérôcze = 70 244 |sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 87 |data = 3 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Messi 29'; Lautaro Martínez 92'; Diney 111' |druzyna2 = Cabo Verde |fana2 = Cape Verde |wënik2 = 2 |gòle2 = D. Duarte 59'; Lopes Cabral 103' |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Drew Fischer }} <br> ------- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 88 |data = 4 lëpińca 2026, 02:30 |stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Kòlumbiô |fana1 = Colombia |wënik1 = 1 |gòle1 = J. Arias 14' |druzyna2 = Ghana |fana2 = Ghana |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = Clément Turpin }} === 1/8 finału === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 89 |data = 4 lëpińca 2026, 13:00 |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Kanada |fana1 = Canada |wënik1 = 0 |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 3 |gòle2 = Ounahi 50’, 82’; Rahimi 90+8’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 90 |data = 4 lëpińca 2026, 21:00 |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Paragwaj |fana1 = Paraguay |wënik1 = 0 |druzyna2 = Francëskô |fana2 = France |wënik2 = 1 |gòle2 = Mbappé 70' (k.) |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 91 |data = 5 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = Lincoln Financial Field, Philadelphia |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 1 |gòle1 = Neymar 90+10' |druzyna2 = Norweskô |fana2 = Norway |wënik2 = 2 |gòle2 = Haaland 79', 90' |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 92 |data = 6 lëpińca 2026, 02:00 |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 2 |gòle1 = Quiñones 42'; Jiménez 69' |druzyna2 = Anielskô |fana2 = England |wënik2 = 3 |gòle2 = Bellingham 36', 38'; Kane 60' |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 93 |data = 6 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 0 |druzyna2 = Szpańskô |fana2 = Spain |wënik2 = 1 |gòle2 = Merino 90+1' |òbzérôcze = 70 649 |sãdza = Anthony Taylor }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 94 |data = 6 lëpińca 2026, 23:00 |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 1 |druzyna2 = Belgiô |fana2 = Belgium |wënik2 = 4 |gòle1 = Tillman 31' |gòle2 = De Ketelaere 9', 33'; Vanaken 57'; Lukaku 90+3' |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 95 |data = 7 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Romero 79', Messi 83', Fernández 90+2' |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 2 |gòle2 = Ibrahim 15', Ziko 67' |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 96 |data = 7 lëpińca 2026, 23:00 |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 0 |druzyna2 = Kòlumbiô |fana2 = Colombia |wënik2 = 0 |karné = 4-3 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Iván Barton }} === Czwircfinałë === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 97 |data = 10 lëpińca 2026, 21:00 |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 2 |gòle1 = Mbappé 60', Dembélé 66' |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 63 811 |sãdza = Facundo Tello }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 98 |data = 10 lëpińca 2026, 12:00 |stadión = SoFi Stadium, Inglewood |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 2 |gòle1 = Fabián 30', Merino 88' |druzyna2 = Belgiô |fana2 = Belgium |wënik2 = 1 |gòle2 = De Ketelaere 41' |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 99 |data = 11 lëpińca 2026, 17:00 |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Norweskô |fana1 = Norway |wënik1 = 1 |gòle1 = Schjelderup 36' |druzyna2 = Anielskô |fana2 = England |wënik2 = 2 |gòle2 = Bellingham 45+2', 93' |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Clément Turpin }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 100 |data = 11 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Mac Allister 10', Alvarez 112', La. Martínez 120+1' |druzyna2 = Szwajcarskô |fana2 = Switzerland |wënik2 = 1 |gòle2 = Ndoye 67' |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = João Pinheiro }} === Półfinałë === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 101 |data = 14 lëpińca 2026, 14:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 0 |gòle1 = |druzyna2 = Szpańskô |fana2 = Spain |wënik2 = 2 |gòle2 = Oyarzabal 22' (kar.), Porro 58' |òbzérôcze = 70 176 |sãdza = Iván Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 102 |data = 15 lëpińca 2026, 15:00 |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Anielskô |fana1 = England |wënik1 = 1 |gòle1 = Gordon 55' |druzyna2 = Argentińskô |fana2 = Argentina |wënik2 = 2 |gòle2 = Fernández 85', La. Martínez 90+2' |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Ismail Elfath }} === Mecz ò trzecy plac === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 103 |data = 18 lëpińca 2026, 17:00 |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 4 |gòle1 = Mbappé 48', 66', Barcola 54', Dembélé 90+6' |druzyna2 = Anielskô |fana2 = England |wënik2 = 6 |gòle2 = Rice 3', Konsa 18', Saka 37', 45+1', 87' (pen.), Bellingham 90+8' |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Jesús Valenzuela }} === Finał === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 104 |data = 19 lëpińca 2026, 15:00 |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 1 |gòle1 = Torres 106' (a.e.t.) |druzyna2 = Argentińskô |fana2 = Argentina |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Slavko Vinčić }} == Òbaczë téż == {{#categorytree:Nożnô bala|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] [[Kategòrëjô:Rozegracje]] tlgiuo2nr20bj6yymzc1mvk2vzp8qys 216774 216729 2026-10-06T22:14:35Z Iketsi 3254 „Anielskô”→„Angliô” 216774 wikitext text/x-wiki {{Spòrtowi Turniér infobox |gòspòdôrzë=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]] |data=11 czerwińca – 19 lëpińca 2026 |pòzwa=Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026<br>FIFA World Cup 2026<br>Coupe du monde de football de 2026<br>Copa Mundial de Fútbol 2026 |òbrôzk=2026 FIFA World Cup emblem (with wordmark).svg |reprezentacje=48 |stadionë=16 |mecze=104 |gòle=308 |trzecy plac=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] [[Angliô]] |drëdżi plac=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] [[Argentina|Argentińskô]] |méster=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] [[Szpańskô]] |ùszłô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2022|2022]] |pòstãpnô=[[Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2030|2030]] }} '''XXIII Mésterstwò Swiata w fùsbalë 2026''' – 23. edicjô mésterstwów swiata, jaczi béł òrganizowóny przez [[FIFA]]. Turniér òdbiwôł sã òd [[11 czerwińca]] do [[19 lëpińca]] 2026 rokù na stadionach w [[Kanada|Kanadze]], [[Meksyk|Meksykù]] a [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajach]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 FIFA World Cup 2026 Official Website]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Béł to pierszi mùndial twòrzony wespólnie przez trzë kraje a téż pierszi w historie z ùdzélã 48 nôrodnëch reprezentacjów. Nowi fòrmat turniéru òbjimôł 12 grëp pò sztërë karna, z jaczich do czelëchòwi fazë awansowałë pò dwie nôlepszé reprezentacje z kòżdi grëpë a òsmë nôlepszich karnów z trzecëch placów. Òznôczô to rozegranié rekòrdowi lëczbë 104 zéńdzeniów<ref>FIFA:''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-council-approves-international-match-calendar-new-format FIFA Council approves international match calendar and 104-match World Cup format]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. == Welënk gòspòdarzów == [[Òbrôzk:2026 world cup.svg|mały|Wëniczi w kònkretnëch krajach]] 13 czerwińca 2018 rokù òb czas Kòngresu FIFA w Mòskwie dobëła pòspólnô kandidatura Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krajów, przedobiwającë bédënk [[Marokò|Maroka]]<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/united-2026-bid-wins-hosts-fifa-world-cup United 2026 bid voted hosts of the 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. Turniér béł historiczny z czile pòwòdów: * béł to pierszi mùndial òrganizowóny przez trzë kraje; * Meksyk òstôł pierszim krajã, jaczi béł za gòspòdarza mésterstwów swiata trzecy rôz; * Kanada pierszi rôz òrganizowała chłopsczé mésterstwa swiata; * Zjednóné Kraje òrganizowałë mùndial drëdżi rôz (pò 1994 rokù). Hewò wëniczi welowaniô: {| class="wikitable" style="text-align: center;" !Państwò !Głosë |- | align="left" |[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|tło|22x22px]] [[Kanada]] [[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|tło|22x22px]] [[Meksyk]] [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi]] |'''134''' |- | align="left" | [[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|tło|22x22px]] [[Marokò]] |65 |} == Fòrmat rozgriwków == Pierszi rôz w historie w finałach wëstãpòwało 48 reprezentacjów. [[Òbrôzk:FIFA World Cup 2026 Draw Reception (54972845582).jpg|mały|Òficjalnô bala na mésterstwa, Trionda]] Fòrmat òbjimôł: * 12 grëp pò 4 karna, * Kòżdé karno rozgriwało 3 grëpòwé mecze, * awans zwëskiwałë: ** dobiwcë grëp, ** karna z drëdżich placów, ** òsmë nôlepszich reprezentacjów z trzecëch placów, * òd czelëchòwi fazë òbrzesziwôł czelëchòwi system rozpòczinający sã òd 1/16 finału (Round of 32). == Eliminacje == Eliminacje do Mésterstwów Swiata 2026 rozpòczãłë sã w séwniku 2023 rokù i trwałë do strëmiannika 2026 rokù. Ze wzglãdu na pòwikszenié lëczbë bëtników finałowégò turniéru z 32 do 48 reprezentacjów, Radzëzna FIFA zrobiła historiczny pòdzél placów dlô kòżdi kòntinentalny kònfederacje. Trzë reprezentacje krajów-gòspòdarzów – Kanadë, Meksykù a Zjednónëch Krajów – miałë zagwësniony aùtomaticzny awans bez nótu grë w eliminacjach. Pòòstałé 45 placów òstało rozdzeloné w 6-etapòwëch kòntinentalnëch kwalifikacjach a w relegacjowim turniérze. === Pòdzél placów a lëczba bëtników === {| class="wikitable" style="font-size:95%; border:1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);" ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:left; padding:5px;" | Kònfederacjô ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:center; padding:5px;" | Bezpòstrzédny awans ! style="background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); text-align:left; padding:5px;" | Relegacje (baraże) |- | [[Òbrôzk:UEFA logo.svg|20px]] '''UEFA''' <small>(Eùropa)</small> | style="text-align:center;" | '''16''' | style="color:#555;" | — |- | [[Òbrôzk:Caf_llogo.svg|20px]] '''CAF''' <small>(Afrika)</small> | style="text-align:center;" | '''9''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:AFC text logo.png|20px]] '''AFC''' <small>(Azjô)</small> | style="text-align:center;" | '''8''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Concacaf logo.svg|20px]] '''CONCACAF''' <small>(Nordowô, Westrzédnô Amerika i Karajibë)</small> | style="text-align:center;" | '''6''' <small>(w tim 3 gòspòdôrzë)</small> | 2 karna w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Conmebol text logo 2021.svg|20px]] '''CONMEBOL''' <small>(Pôłniowô Amerika)</small> | style="text-align:center;" | '''6''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |- | [[Òbrôzk:Oceania Football Confederation logo.svg|20px]] '''OFC''' <small>(Òceaniô)</small> | style="text-align:center;" | '''1''' | 1 karno w midzëkòntinentalnëch relegacjach |} === Midzëkòntinentalné relegacje === Slédné dwa place na finałowim turniérze òstałë wësztopòrczoné w relegacjowim turniérze, w jaczim wzãło ùdzél szesc karnów (pò jednym z kòżdi kònfederacje òkróm UEFA a dodatkòwò jedno karno z kònfederacje gòspòdarzów – CONCACAF). Relegacjowi turniér òdbéł sã w strëmiannikù 2026 rokù w krajach gòspòdarzów a béł téż bezpòstrzédnym testã przed samim mùndialã. == Stadionë a gardë == <div style="margin-bottom: 0.5em;"> 16 czerwińca 2022 òficjalno òstałë pòdóné stadionë, na jaczich bëłë rozgriwóné mecze turniéru. Zéńdzenia bëłë rozgriwóné na 16 stadionach w 16 gardach<ref>FIFA: ''[https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/fifa-unveils-stellar-line-up-of-host-cities-for-2026-world-cup FIFA unveils stellar line-up of host cities for 2026 FIFA World Cup]''. [przistãp 2026-06-29].</ref>. </div> {{#invoke:TôflaKôrtaMS|render}} == Grëpòwô faza == Reprezentacje òstałë pòdzelóné na 12 grëp òznaczonëch lëtrama òd A do L. Kòżdé karno rozgriwało trzë zéńdzenia. === Grëpa A === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa A |1=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=6 |1g-=0 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=3 |2rg=-1 |3=[[Òbrôzk:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Kòreja |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=3 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|20px]] Czeskô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=4 |4rg=-2 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 1 |data = 11 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 2 |gòle1 = Quiñones 9’, Jiménez 67’ |druzyna2 = Pôłniowô Afrika |fana2 = South Africa |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 2 |data = 12 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Pôłniowô Kòreja |fana1 = South Korea |wënik1 = 2 |gòle1 = Hwang In-beom 67', Oh Hyeon-gyu 80’ |druzyna2 = Czeskô |fana2 = Czech Republic |wënik2 = 1 |gòle2 = Krejčí 59’ |òbzérôcze = 44 985 |sãdza = Amin Mohamed Omar }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 25 |data = 18 czerwińca 2026, 18:00 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Czeskô |fana1 = Czech Republic |wënik1 = 1 |gòle1 = Sadílek 6’ |druzyna2 = Pôłniowô Afrika |fana2 = South Africa |wënik2 = 1 |gòle2 = Mokoena 83’ (k) |òbzérôcze = 67 442 |sãdza = Tori Penso }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 28 |data = 19 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 1 |gòle1 = Romo 50' |druzyna2 = Pôłniowô Kòreja |fana2 = South Korea |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 45 522 |sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 53 |data = 25 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Czeskô |fana1 = Czech Republic |wënik1 = 0 |druzyna2 = Meksyk |fana2 = Mexico |wënik2 = 3 |gòle2 = M. Chávez 55’, Quiñones 61’, Fidalgo 90+4' |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 54 |data = 25 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Pôłniowô Afrika |fana1 = South Africa |wënik1 = 1 |gòle1 = Maseko 63’ |druzyna2 = Pôłniowô Kòreja |fana2 = South Korea |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 51 243 |sãdza = Facundo Tello }} === Grëpa B === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa B |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=3 |1rg=+3 |2=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=5 |2g-=4 |2rg=+1 |3=[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=5 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Qatar.svg|20px]] Katar |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=2 |4g-=9 |4rg=-7 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 3 |data = 12 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Kanada |fana1 = Canada |wënik1 = 1 |gòle1 = Larin 78’ |druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina |fana2 = Bosnia and Herzegovina |wënik2 = 1 |gòle2 = Lukić 21’ |òbzérôcze = 43 002 |sãdza = Facundo Tello }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 8 |data = 13 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Katar |fana1 = Qatar |wënik1 = 1 |gòle1 = Muheim 90+4’ (sam.) |druzyna2 = Szwajcarskô |fana2 = Switzerland |wënik2 = 1 |gòle2 = Embolo 17’ (k.) |òbzérôcze = 67 966 |sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 26 |data = 18 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 4 |gòle1 = Manzambi 74’, 90’; Vargas 84’; Xhaka 90+7’ (k.) |druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina |fana2 = Bosnia and Herzegovina |wënik2 = 1 |gòle2 = Mahmić 90+3’ |òbzérôcze = 70 026 |sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 27 |data = 19 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Kanada |fana1 = Canada |wënik1 = 6 |gòle1 = Larin 16’; J. David 29’, 45+3’, 90+2’; Saliba 64’; Manai 75’ (sam.) |druzyna2 = Katar |fana2 = Qatar |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Cristián Garay }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 51 |data = 24 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 2 |gòle1 = Vargas 46’, Manzambi 57’ |druzyna2 = Kanada |fana2 = Canada |wënik2 = 1 |gòle2 = P. David 76’ |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Ramon Abatti }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 52 |data = 24 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Bòsniô a Hercegòwina |fana1 = Bosnia and Herzegovina |wënik1 = 3 |gòle1 = Alajbegović 29’, Abunada 34’ (sam.), Mahmić 80’ |druzyna2 = Katar |fana2 = Qatar |wënik2 = 1 |gòle2 = Al-Haydos 42’ |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Jesús Valenzuela }} === Grëpa C === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa C |1=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=7 |1g-=1 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |2pkt=7 |2m=3 |2w=2 |2r=1 |2p=0 |2g+=6 |2g-=3 |2rg=+3 |3=[[Òbrôzk:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=2 |3g-=5 |3rg=-3 |4=[[Òbrôzk:Flag of Haiti.svg|20px]] Hajiti |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=8 |4rg=-6 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 5 |data = 14 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 1 |gòle1 = Vinícius Jr. 32’ |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 1 |gòle2 = Saibari 21’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 7 |data = 14 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Hajiti |fana1 = Haiti |wënik1 = 0 |druzyna2 = Szkòckô |fana2 = Scotland |wënik2 = 1 |gòle2 = McGinn 28’ |òbzérôcze = 64 146 |sãdza = Mustapha Ghorbal }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 29 |data = 20 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Szkòckô |fana1 = Scotland |wënik1 = 0 |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 1 |gòle2 = Saibari 2’ |òbzérôcze = 64 146 |sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 30 |data = 20 czerwińca 2026, 02:30 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 3 |gòle1 = Cunha 23’, 36’; Vinícius Jr. 45+3’ |druzyna2 = Hajiti |fana2 = Haiti |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Alejandro José Hernández Hernández }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 49 |data = 25 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Szkòckô |fana1 = Scotland |wënik1 = 0 |druzyna2 = Brazyliô |fana2 = Brazil |wënik2 = 3 |gòle2 = Vinícius Jr. 7’, 45+3’; Cunha 60’ |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = César Arturo Ramos }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 50 |data = 25 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Marokò |fana1 = Morocco |wënik1 = 4 |gòle1 = Hakimi 39’, Saibari 45+1’, Rahimi 78’, Yassine 89’ |druzyna2 = Hajiti |fana2 = Haiti |wënik2 = 2 |gòle2 = Bounou 10’ (sam.), Isidor 43’ |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = César Arturo Ramos }} === Grëpa D === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa D |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of United States.svg|20px]] USA |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=8 |1g-=4 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|20px]] Tëreckô |4pkt=3 |4m=3 |4w=1 |4r=0 |4p=2 |4g+=3 |4g-=5 |4rg=-2 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 4 |data = 13 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 4 |gòle1 = Bobadilla 7’ (sam.), Balogun 31’, 45+5’; Reyna 90+8’ |druzyna2 = Paragwaj |fana2 = Paraguay |wënik2 = 1 |gòle2 = Maurício 73’ |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 6 |data = 14 czerwińca 2026, 06:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Aùstraliô |fana1 = Australia |wënik1 = 2 |gòle1 = Irankunda 27’, Metcalfe 75’ |druzyna2 = Tëreckô |fana2 = Turkey |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 32 |data = 19 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 2 |gòle1 = Burgess 11’ (sam.), Freeman 43’ |druzyna2 = Aùstraliô |fana2 = Australia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Felix Zwayer }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 31 |data = 20 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Tëreckô |fana1 = Turkey |wënik1 = 0 |druzyna2 = Paragwaj |fana2 = Paraguay |wënik2 = 1 |gòle2 = Galarza 2’ |òbzérôcze = 68 827 |sãdza = Iván Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 59 |data = 26 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Tëreckô |fana1 = Turkey |wënik1 = 3 |gòle1 = Güler 9’, B. A. Yılmaz 31’, Ayhan 90+8’ |druzyna2 = USA |fana2 = USA |wënik2 = 2 |gòle2 = Trusty 3’, Berhalter 49’ |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Mustapha Ghorbal }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 60 |data = 26 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Paragwaj |fana1 = Paraguay |wënik1 = 0 |druzyna2 = Aùstraliô |fana2 = Australia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 827 |sãdza = Clément Turpin }} === Grëpa E === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa E |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |1pkt=6 |1m=3 |1w=2 |1r=0 |1p=1 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=4 |2g-=2 |2rg=+2 |3=[[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Curaçao.svg|20px]] Curaçao |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=1 |4g-=9 |4rg=-8 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 9 |data = 14 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Niemieckô |fana1 = Germany |wënik1 = 7 |gòle1 = Nmecha 6’, Schlotterbeck 38’, Havertz 45+5’ (k.), 88’, Musiala 47’, Brown 68’, Undav 78’ |druzyna2 = Curaçao |fana2 = Curaçao |wënik2 = 1 |gòle2 = Comenencia 21’ |òbzérôcze = 68 021 |sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 11 |data = 15 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana1 = Ivory Coast |wënik1 = 1 |gòle1 = Diallo 90’ |druzyna2 = Ekwadór |fana2 = Ecuador |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 274 |sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 33 |data = 20 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Niemieckô |fana1 = Germany |wënik1 = 2 |gòle1 = Undav 68’, 90+4’ |druzyna2 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana2 = Ivory Coast |wënik2 = 1 |gòle2 = Kessié 30’ |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Juan Gabriel Benítez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 34 |data = 21 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Ekwadór |fana1 = Ecuador |wënik1 = 0 |druzyna2 = Curaçao |fana2 = Curaçao |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 598 |sãdza = Ma Ning }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 55 |data = 25 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Ekwadór |fana1 = Ecuador |wënik1 = 2 |gòle1 = Angulo 9’, Plata 77’ |druzyna2 = Niemieckô |fana2 = Germany |wënik2 = 1 |gòle2 = Sané 2’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Tori Penso }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 56 |data = 25 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Curaçao |fana1 = Curaçao |wënik1 = 0 |druzyna2 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana2 = Ivory Coast |wënik2 = 2 |gòle2 = N. Pépé 7’, 64’ |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Glenn Nyberg }} === Grëpa F === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa F |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandë |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=10 |1g-=4 |1rg=+6 |2=[[Òbrôzk:Flag of Japan.svg|20px]] Japóńskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=7 |2g-=3 |2rg=+4 |3=[[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=7 |3g-=7 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Tunisia.svg|20px]] Tunezjô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=12 |4rg=-10 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 10 |data = 14 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Niderlandë |fana1 = Netherlands |wënik1 = 2 |gòle1 = van Dijk 50’, Summerville 64’ |druzyna2 = Japóńskô |fana2 = Japan |wënik2 = 2 |gòle2 = Nakamura 57’, Kamada 88’ |òbzérôcze = 69 285 |sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 12 |data = 15 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Szwédzkô |fana1 = Sweden |wënik1 = 5 |gòle1 = Ayari 7’, 90+6’; Isak 30’; Gyökeres 59’; Svanberg 84’ |druzyna2 = Tunezjô |fana2 = Tunisia |wënik2 = 1 |gòle2 = Rekik 43’ |òbzérôcze = 50 987 |sãdza = Yael Falcon }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 35 |data = 20 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Niderlandë |fana1 = Netherlands |wënik1 = 5 |gòle1 = Brobbey 5’, 17’; Gakpo 47’, 54’; Summerville 89’ |druzyna2 = Szwédzkô |fana2 = Sweden |wënik2 = 1 |gòle2 = Elanga 59’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 36 |data = 21 czerwińca 2026, 06:00 CEST |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Tunezjô |fana1 = Tunisia |wënik1 = 0 |druzyna2 = Japóńskô |fana2 = Japan |wënik2 = 4 |gòle2 = Kamada 4’, Ueda 31’, 83’; Itō 69’ |òbzérôcze = 51 243 |sãdza = István Kovács }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 57 |data = 26 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Japóńskô |fana1 = Japan |wënik1 = 1 |gòle1 = Maeda 56’ |druzyna2 = Szwédzkô |fana2 = Sweden |wënik2 = 1 |gòle2 = Elanga 62’ |òbzérôcze = 70 137 |sãdza = Ivan Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 58 |data = 26 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Tunezjô |fana1 = Tunisia |wënik1 = 1 |gòle1 = Mastouri 54’ |druzyna2 = Niderlandë |fana2 = Netherlands |wënik2 = 3 |gòle2 = Skhiri 3’ (sam.), Brobbey 7’, van Hecke 62’ |òbzérôcze = 68 391 |sãdza = Katia Garcia }} === Grëpa G === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa G |1=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |1pkt=5 |1m=3 |1w=1 |1r=2 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=5 |2g-=3 |2rg=+2 |3=[[Òbrôzk:Flag of Iran.svg|20px]] Iran |3pkt=3 |3m=3 |3w=0 |3r=3 |3p=0 |3g+=3 |3g-=3 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of New Zealand.svg|20px]] Nowô Zélandiô |4pkt=1 |4m=3 |4w=0 |4r=1 |4p=2 |4g+=4 |4g-=10 |4rg=-6 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 16 |data = 15 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Belgiô |fana1 = Belgium |wënik1 = 1 |gòle1 = Hany 66’ (sam.) |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 1 |gòle2 = Ashour 19’ |òbzérôcze = 66 775 |sãdza = Ramon Abatti }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 15 |data = 16 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Iran |fana1 = Iran |wënik1 = 2 |gòle1 = Rezajijan 32’, Mohebbi 64’ |druzyna2 = Nowô Zélandiô |fana2 = New Zealand |wënik2 = 2 |gòle2 = Just 7’, 54’ |òbzérôcze = 70 108 |sãdza = César Arturo Ramos }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 39 |data = 21 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Belgiô |fana1 = Belgium |wënik1 = 0 |druzyna2 = Iran |fana2 = Iran |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 70 317 |sãdza = Dario Herrera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 40 |data = 22 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Nowô Zélandiô |fana1 = New Zealand |wënik1 = 1 |gòle1 = Surman 15’ |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 3 |gòle2 = Ziko 58’, Salah 67’, Trézéguet 82’ |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Omar Al Ali }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 63 |data = 27 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Egipt |fana1 = Egypt |wënik1 = 1 |gòle1 = M. Saber 5’ |druzyna2 = Iran |fana2 = Iran |wënik2 = 1 |gòle2 = Rezajijan 14’ |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Szymon Marciniak }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 64 |data = 27 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Nowô Zélandiô |fana1 = New Zealand |wënik1 = 1 |gòle1 = Just 84’ |druzyna2 = Belgiô |fana2 = Belgium |wënik2 = 5 |gòle2 = Trossard 28’, 50’; De Bruyne 66’; Lukaku 86’; Saelemaekers 90+4’ |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Adham Makhadmeh }} === Grëpa H === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa H |1=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=5 |1g-=0 |1rg=+5 |2=[[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] Cabo Verde |2pkt=3 |2m=3 |2w=0 |2r=3 |2p=0 |2g+=2 |2g-=2 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj |3pkt=2 |3m=3 |3w=0 |3r=2 |3p=1 |3g+=3 |3g-=4 |3rg=-1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Saudi Arabia.svg|20px]] Saudijskô Arabiô |4pkt=2 |4m=3 |4w=0 |4r=2 |4p=1 |4g+=1 |4g-=5 |4rg=-4 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 14 |data = 15 czerwińca 2026, 18:00 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 0 |druzyna2 = Cabo Verde |fana2 = Cape Verde |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 67 640 |sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 13 |data = 16 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Saudijskô Arabiô |fana1 = Saudi Arabia |wënik1 = 1 |gòle1 = Al-Amri 41’ |druzyna2 = Ùrugwaj |fana2 = Uruguay |wënik2 = 1 |gòle2 = M. Araújo 80’ |òbzérôcze = 62 764 |sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 38 |data = 21 czerwińca 2026, 18:00 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 4 |gòle1 = Yamal 10’, Oyarzabal 21’, 24’, H. Tambakti 49’ (sam.) |druzyna2 = Saudijskô Arabiô |fana2 = Saudi Arabia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 37 |data = 22 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami |druzyna1 = Ùrugwaj |fana1 = Uruguay |wënik1 = 2 |gòle1 = M. Araújo 44’, Canobbio 45+6’ |druzyna2 = Cabo Verde |fana2 = Cape Verde |wënik2 = 2 |gòle2 = Pina 21’, Varela 61’ |òbzérôcze = 64 003 |sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 65 |data = 27 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Cabo Verde |fana1 = Cape Verde |wënik1 = 0 |druzyna2 = Saudijskô Arabiô |fana2 = Saudi Arabia |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 278 |sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 66 |data = 27 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Ùrugwaj |fana1 = Uruguay |wënik1 = 0 |druzyna2 = Szpańskô |fana2 = Spain |wënik2 = 1 |gòle2 = Á. Baena 42’ |òbzérôcze = 45 065 |sãdza = Ismail Elfath }} === Grëpa I === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa I |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=10 |1g-=2 |1rg=+8 |2=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=8 |2g-=7 |2rg=+1 |3=[[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |3pkt=3 |3m=3 |3w=1 |3r=0 |3p=2 |3g+=8 |3g-=6 |3rg=+2 |4=[[Òbrôzk:Flag of Iraq.svg|20px]] Irak |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=1 |4g-=12 |4rg=-11 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 17 |data = 16 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 3 |gòle1 = Mbappé 66’, 90+6’; Barcola 82’ |druzyna2 = Senegal |fana2 = Senegal |wënik2 = 1 |gòle2 = Mbaye 90+5’ |òbzérôcze = 80 545 |sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 18 |data = 17 czerwińca 2026, 00:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Irak |fana1 = Iraq |wënik1 = 1 |gòle1 = A. Hussein 39’ |druzyna2 = Norweskô |fana2 = Norway |wënik2 = 4 |gòle2 = Haaland 29’, 43’; Østigård 76’; A. Hussein 90+6’ (sam.) |òbzérôcze = 63 106 |sãdza = Pierre Atcho }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 41 |data = 22 czerwińca 2026, 23:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 3 |gòle1 = Mbappé 14’, 54’; Dembélé 66’ |druzyna2 = Irak |fana2 = Iraq |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Drew Fischer }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 42 |data = 23 czerwińca 2026, 02:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Norweskô |fana1 = Norway |wënik1 = 3 |gòle1 = M. H. Pedersen 43’, Haaland 48’, 58’ |druzyna2 = Senegal |fana2 = Senegal |wënik2 = 2 |gòle2 = I. Sarr 53’, 90+3’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 61 |data = 26 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Norweskô |fana1 = Norway |wënik1 = 1 |gòle1 = Aasgaard 21’ |druzyna2 = Francëskô |fana2 = France |wënik2 = 4 |gòle2 = Dembélé 7’, 20’, 32’; D. Doué 90+4’ |òbzérôcze = 64 146 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 62 |data = 26 czerwińca 2026, 21:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Senegal |fana1 = Senegal |wënik1 = 5 |gòle1 = H. Diarra 4’, I. Sarr 56’, P. Gueye 59’, 71’, I. Ndiaye 82’ |druzyna2 = Irak |fana2 = Iraq |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Anthony Taylor }} === Grëpa J === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa J |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |1pkt=9 |1m=3 |1w=3 |1r=0 |1p=0 |1g+=8 |1g-=1 |1rg=+7 |2=[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |2pkt=4 |2m=3 |2w=1 |2r=1 |2p=1 |2g+=7 |2g-=7 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=5 |3g-=7 |3rg=-2 |4=[[Òbrôzk:Flag of Jordan.svg|20px]] Jordańskô |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=3 |4g-=8 |4rg=-5 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 19 |data = 17 czerwińca 2026, 03:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Messi 17’, 60’, 76’ |druzyna2 = Algerskô |fana2 = Algeria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = Szymon Marciniak }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 20 |data = 17 czerwińca 2026, 06:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Aùstriackô |fana1 = Austria |wënik1 = 3 |gòle1 = Schmid 20’, Abu Arab 77’ (sam.), Arnautović 90+12’ (k.) |druzyna2 = Jordańskô |fana2 = Jordan |wënik2 = 1 |gòle2 = Olwan 50’ |òbzérôcze = 68 527 |sãdza = Dahane Beida }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 43 |data = 22 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 2 |gòle1 = Messi 38’, 90+5’ |druzyna2 = Aùstriackô |fana2 = Austria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 70 649 |sãdza = Amin Mohamed Omar }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 44 |data = 23 czerwińca 2026, 05:00 CEST |stadión = Levi’s Stadium, San Francisco Bay Area |druzyna1 = Jordańskô |fana1 = Jordan |wënik1 = 1 |gòle1 = Al-Rashdan 36’ |druzyna2 = Algerskô |fana2 = Algeria |wënik2 = 2 |gòle2 = Benbouali 69’, Gouiri 82’ |òbzérôcze = 68 371 |sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 69 |data = 28 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Jordańskô |fana1 = Jordan |wënik1 = 1 |gòle1 = Al-Taamari 55’ |druzyna2 = Argentińskô |fana2 = Argentina |wënik2 = 3 |gòle2 = Lo Celso 19’, Martínez 31’ (k.), Messi 80’ |òbzérôcze = 70 649 |sãdza = István Kovács }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 70 |data = 28 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Algerskô |fana1 = Algeria |wënik1 = 3 |gòle1 = Belghali 45’, Mahrez 60’, 90+3’ |druzyna2 = Aùstriackô |fana2 = Austria |wënik2 = 3 |gòle2 = Arnautović 28’, Sabitzer 55’, Kalajdžić 90+6’ |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = Ilgiz Tantashev }} === Grëpa K === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa K |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=4 |1g-=1 |1rg=+3 |2=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |2pkt=5 |2m=3 |2w=1 |2r=2 |2p=0 |2g+=6 |2g-=1 |2rg=+5 |3=[[Òbrôzk:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=4 |3g-=3 |3rg=+1 |4=[[Òbrôzk:Flag of Uzbekistan.svg|20px]] Ùzbekistan |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=2 |4g-=11 |4rg=-9 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 23 |data = 17 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 1 |gòle1 = J. Neves 6’ |druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga |fana2 = the Democratic Republic of the Congo |wënik2 = 1 |gòle2 = Wissa 45+5’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Abdulrahman Al-Jassim }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 24 |data = 18 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Ùzbekistan |fana1 = Uzbekistan |wënik1 = 1 |gòle1 = Fayzullayev 60’ |druzyna2 = Kòlumbiô |fana2 = Colombia |wënik2 = 3 |gòle2 = Muñoz 40’, Díaz 65’, Campaz 90+9’ |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Anthony Taylor }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 47 |data = 23 czerwińca 2026, 19:00 CEST |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 5 |gòle1 = Ronaldo 6’, 39’; N. Mendes 17’; Nematov 60’ (sam.); Rafa Leão 87’ |druzyna2 = Ùzbekistan |fana2 = Uzbekistan |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 48 |data = 24 czerwińca 2026, 04:00 CEST |stadión = Estadio Akron, Guadalajara |druzyna1 = Kòlumbiô |fana1 = Colombia |wënik1 = 1 |gòle1 = Muñoz 76’ |druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga |fana2 = the Democratic Republic of the Congo |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 45 358 |sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 71 |data = 28 czerwińca 2026, 01:30 CEST |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Kòlumbiô |fana1 = Colombia |wënik1 = 0 |druzyna2 = Pòrtugalskô |fana2 = Portugal |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 72 |data = 28 czerwińca 2026, 01:30 CEST |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Demòkraticznô Repùblika Konga |fana1 = the Democratic Republic of the Congo |wënik1 = 3 |gòle1 = Wissa 68’ (k.), 90+1’; Mayele 78’ |druzyna2 = Ùzbekistan |fana2 = Uzbekistan |wënik2 = 1 |gòle2 = Shomurodov 10’ |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Felix Zwayer }} === Grëpa L === {{#invoke:Grëpa MS |render |group=Grëpa L |advance=3 |1=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Angliô |1pkt=7 |1m=3 |1w=2 |1r=1 |1p=0 |1g+=6 |1g-=2 |1rg=+4 |2=[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |2pkt=6 |2m=3 |2w=2 |2r=0 |2p=1 |2g+=5 |2g-=5 |2rg=0 |3=[[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |3pkt=4 |3m=3 |3w=1 |3r=1 |3p=1 |3g+=2 |3g-=2 |3rg=0 |4=[[Òbrôzk:Flag of Panama.svg|20px]] Panama |4pkt=0 |4m=3 |4w=0 |4r=0 |4p=3 |4g+=0 |4g-=4 |4rg=-4 }} {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 21 |data = 17 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = AT&T Stadium, Dallas |druzyna1 = Angliô |fana1 = England |wënik1 = 4 |gòle1 = Kane 12’ (k.), 42’; Bellingham 47’; Rashford 85’ |druzyna2 = Chòrwackô |fana2 = Croatia |wënik2 = 2 |gòle2 = Baturina 36’, Musa 45+5’ |òbzérôcze = 70 389 |sãdza = Clément Turpin }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 22 |data = 18 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Ghana |fana1 = Ghana |wënik1 = 1 |gòle1 = Yirenkyi 90+5’ |druzyna2 = Panama |fana2 = Panama |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 42 942 |sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 45 |data = 23 czerwińca 2026, 22:00 CEST |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Angliô |fana1 = England |wënik1 = 0 |druzyna2 = Ghana |fana2 = Ghana |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 63 983 |sãdza = Saíd Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 46 |data = 24 czerwińca 2026, 01:00 CEST |stadión = BMO Field, Toronto |druzyna1 = Panama |fana1 = Panama |wënik1 = 0 |druzyna2 = Chòrwackô |fana2 = Croatia |wënik2 = 1 |gòle2 = Budimir 54’ |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Pierre Atcho }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 67 |data = 27 czerwińca 2026, 23:00 CEST |stadión = MetLife Stadium, Nowi Jork/New Jersey |druzyna1 = Panama |fana1 = Panama |wënik1 = 0 |druzyna2 = Angliô |fana2 = England |wënik2 = 2 |gòle2 = Bellingham 62’, Kane 67’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Abdulrahman Al-Jassim }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 68 |data = 27 czerwińca 2026, 23:00 CEST |stadión = Lincoln Financial Field, Filadelfiô |druzyna1 = Chòrwackô |fana1 = Croatia |wënik1 = 2 |gòle1 = Sučić 31’, Vlašić 83’ |druzyna2 = Ghana |fana2 = Ghana |wënik2 = 1 |gòle2 = Luckassen 73’ |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Drew Fischer }} === Ranking karnów z trzecëch placów === {| class="wikitable" style="width:100%; table-layout:fixed; text-align:center; font-family:system-ui, Arial;" <tr style="background-color: var(--background-color-neutral, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122);"> <th style="width:6%;">M.</th> <th style="width:40%;">Reprezentacjô</th> <th style="width:15%;">Grëpa</th> <th style="width:9%;">Pkt</th> <th style="width:6%;">M</th> <th style="width:6%;">W</th> <th style="width:6%;">R</th> <th style="width:6%;">P</th> <th style="width:6%;">+</th> <th style="width:6%;">–</th> <th style="width:6%;">±</th> </tr> |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 1 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK | K || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 3 || +1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 2 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór | E || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 3 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô | F || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 7 || 7 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 4 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina | B || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 4 || 5 || −1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 5 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj | D || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 3 || 4 || −1 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 6 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana | L || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 2 || 2 || 0 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 7 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô | J || 4 || 3 || 1 || 1 || 1 || 5 || 7 || −2 |- style="background-color: var(--background-color-success-subtle, #dff6df); color: var(--color-base, #202122); font-weight:bold;" | 8 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal | I || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 8 || 6 || +2 |- | 9 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Iran.svg|20px]] Iran | G || 3 || 3 || 0 || 3 || 0 || 3 || 3 || 0 |- | 10 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of South Korea.svg|20px]] Pôłniowô Kòreja | A || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 3 || −1 |- | 11 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Scotland.svg|20px]] Szkòckô | C || 3 || 3 || 1 || 0 || 2 || 2 || 5 || −3 |- | 12 | style="text-align:left;" | [[Òbrôzk:Flag of Uruguay.svg|20px]] Ùrugwaj | H || 2 || 3 || 0 || 2 || 1 || 3 || 4 || −1 |} == Czelëchòwô faza == === Drôbka === {{Turniérowô drôbka |boldwinner=y |RD1= 1/16 finału |RD2= 1/8 finału |RD1-text01=29 czerwińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] |RD1-team01=[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|20px]] Niemieckô |RD1-score01=1 (3) |RD1-team02=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |RD1-score02=1 (4) |RD1-text03=28 czerwińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] |RD1-team03=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD1-score03=3 |RD1-team04=[[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|20px]] Szwédzkô |RD1-score04=0 |RD1-text05=3 lëpińca – [[BMO Field|Toronto]] |RD1-team05=[[Òbrôzk:Flag of South Africa.svg|20px]] Pôłniowô Afrika |RD1-team06=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |RD1-score05=0 |RD1-score06=1 |RD1-text07=2 lëpińca – [[Levi’s Stadium|Santa Clara]] |RD1-team07=[[Òbrôzk:Flag of Netherlands.svg|20px]] Niderlandë |RD1-team08=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |RD1-score07=1 (2) |RD1-score08=1 (3) |RD1-text09=29 czerwińca – [[NRG Stadium|Houston]] |RD1-team09=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |RD1-team10=[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|20px]] Chòrwackô |RD1-score09=2 |RD1-score10=1 |RD1-text11=1 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] |RD1-team11=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD1-team12=[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|20px]] Aùstriackô |RD1-score11=3 |RD1-score12=0 |RD1-text13=4 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] |RD1-team13=[[Òbrôzk:Flag of United States.svg|20px]] USA |RD1-team14=[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] Bòsniô a Hercegòwina |RD1-score13=2 |RD1-score14=0 |RD1-text15=3 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] |RD1-team15=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |RD1-team16=[[Òbrôzk:Flag of Senegal.svg|20px]] Senegal |RD1-score15=3 |RD1-score16=2 |RD1-text17= |RD1-team17=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |RD1-team18=[[Òbrôzk:Flag of Japan.svg|20px]] Japóńskô |RD1-score17=2 |RD1-score18=1 |RD1-text19= |RD1-team19=[[Òbrôzk:Flag of Ivory Coast.svg|20px]] Ùbrzég Słoniowëch Kłów |RD1-team20=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |RD1-score19=1 |RD1-score20=2 |RD1-text21= |RD1-team21=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |RD1-team22=[[Òbrôzk:Flag of Ecuador.svg|20px]] Ekwadór |RD1-score21=2 |RD1-score22=0 |RD1-text23= |RD1-team23=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Angliô |RD1-team24=[[Òbrôzk:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] DRK |RD1-score23=2 |RD1-score24=1 |RD1-text25= |RD1-team25=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD1-team26=[[Òbrôzk:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] Cabo Verde |RD1-score25=3 |RD1-score26=2 |RD1-text27= |RD1-team27=[[Òbrôzk:Flag of Australia.svg|20px]] Aùstraliô |RD1-team28=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |RD1-score27=1 (2) |RD1-score28=1 (4) |RD1-text29= |RD1-team29=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |RD1-team30=[[Òbrôzk:Flag of Algeria.svg|20px]] Algerskô |RD1-score29=2 |RD1-score30=0 |RD1-text31= |RD1-team31=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |RD1-team32=[[Òbrôzk:Flag of Ghana.svg|20px]] Ghana |RD1-score31=1 |RD1-score32=0 |RD2-text01=4 lëpińca – [[Lincoln Financial Field|Filadelfia]] |RD2-team01=[[Òbrôzk:Flag of Paraguay.svg|20px]] Paragwaj |RD2-team02=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD2-score01=0 |RD2-score02=1 |RD2-text02=4 lëpińca – [[NRG Stadium|Houston]] |RD2-team03=[[Òbrôzk:Flag of Canada.svg|20px]] Kanada |RD2-team04=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |RD2-score03=0 |RD2-score04=3 |RD2-text03=6 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] |RD2-team05=[[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|20px]] Pòrtugalskô |RD2-team06=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD2-score05=0 |RD2-score06=1 |RD2-text04=7 lëpińca – [[CenturyLink Field|Seattle]] |RD2-team07=[[Òbrôzk:Flag of USA.svg|20px]] USA |RD2-team08=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |RD2-score07=1 |RD2-score08=4 |RD2-text05=5 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] |RD2-team09=[[Òbrôzk:Flag of Brazil.svg|20px]] Brazyliô |RD2-team10=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |RD2-score09=1 |RD2-score10=2 |RD2-text06=6 lëpińca – [[Estadio Azteca|Meksyk]] |RD2-team11=[[Òbrôzk:Flag of Mexico.svg|20px]] Meksyk |RD2-team12=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Angliô |RD2-score11=2 |RD2-score12=3 |RD2-text07=7 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] |RD2-team13=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD2-team14=[[Òbrôzk:Flag of Egypt.svg|20px]] Egipt |RD2-score13=3 |RD2-score14=2 |RD2-text08=7 lëpińca – [[BC Place Stadium|Vancouver]] |RD2-team15=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |RD2-team16=[[Òbrôzk:Flag of Colombia.svg|20px]] Kòlumbiô |RD2-score15=0 (4) |RD2-score16=0 (3) |RD3-text01=9 lëpińca – [[Gillette Stadium|Foxborough]] |RD3-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD3-team02=[[Òbrôzk:Flag of Morocco.svg|20px]] Marokò |RD3-score01=2 |RD3-score02=0 |RD3-text02=10 lëpińca – [[SoFi Stadium|Inglewood]] |RD3-team03=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD3-team04=[[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|20px]] Belgiô |RD3-score03=2 |RD3-score04=1 |RD3-text03=11 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] |RD3-team05=[[Òbrôzk:Flag of Norway.svg|20px]] Norweskô |RD3-team06=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Angliô |RD3-score05=1 |RD3-score06=2 |RD3-text04=12 lëpińca – [[Arrowhead Stadium|Kansas City]] |RD3-team07=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD3-team08=[[Òbrôzk:Flag of Switzerland.svg|20px]] Szwajcarskô |RD3-score07=3 |RD3-score08=1 |RD4-text01=14 lëpińca – [[AT&T Stadium|Arlington]] |RD4-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD4-team02=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD4-score01=0 |RD4-score02=2 |RD4-text02=15 lëpińca – [[Mercedes-Benz Stadium|Atlanta]] |RD4-team03=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Angliô |RD4-team04=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD4-score03=1 |RD4-score04=2 |RD5-text01=19 lëpińca – [[MetLife Stadium|East Rutherford]] |RD5-team01=[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|20px]] Szpańskô |RD5-team02=[[Òbrôzk:Flag of Argentina.svg|20px]] Argentińskô |RD5-score01=1 |RD5-score02=0 |RD5b-text01=18 lëpińca – [[Hard Rock Stadium|Miami Gardens]] |RD5b-team01=[[Òbrôzk:Flag of France.svg|20px]] Francëskô |RD5b-team02=[[Òbrôzk:Flag of England.svg|20px]] Angliô |RD5b-score01=4 |RD5b-score02=6 }} === 1/16 finału === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 73 |data = 28 czerwińca 2026, 21:00 |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Pôłniowô Afrika |fana1 = RSA |wënik1 = 0 |druzyna2 = Kanada |fana2 = Canada |wënik2 = 1 |gòle2 = Eustáquio 90+2 |òbzérôcze = 69 237 |sãdza = João Pinheiro }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 74 |data = 29 czerwińca 2026, 19:00 |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 2 |druzyna2 = Japóńskô |fana2 = Japan |wënik2 = 1 |gòle1 = Casemiro 56’, Martinelli 90+5 |gòle2 = Sano 29’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Maurizio Mariani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 75 |data = 29 czerwińca 2026, 22:30 |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Niemieckô |fana1 = Germany |wënik1 = 1 |druzyna2 = Paragwaj |fana2 = Paraguay |wënik2 = 1 |karné = 3-4 |gòle1 = Havertz 54’ |gòle2 = Enciso 42’ |òbzérôcze = 63 945 |sãdza = Jalal Jayed }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 76 |data = 30 czerwińca 2026, 03:00 |stadión = Estadio BBVA, Monterrey |druzyna1 = Niderlandë |fana1 = Netherlands |wënik1 = 1 |gòle1 = Gakpo 72’ |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 1 |karné = 2-3 |gòle2 = Diop 90+1 |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Wilton Sampaio }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 77 |data = 30 czerwińca 2026, 19:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |fana1 = Ivory Coast |wënik1 = 1 |gòle1 = Diallo 74’ |druzyna2 = Norweskô |fana2 = Norway |wënik2 = 2 |gòle2 = Nusa 39’, Haaland 86’ |òbzérôcze = 69 665 |sãdza = Jesús Valenzuela }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 78 |data = 30 czerwińca 2026, 23:00 |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 3 |druzyna2 = Szwédzkô |fana2 = Sweden |wënik2 = 0 |gòle1 = Mbappé 45’, 74’; Barcola 53’ |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Danny Makkelie }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 79 |data = 1 lëpińca 2026, 03:00 |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 2 |druzyna2 = Ekwadór |fana2 = Ecuador |wënik2 = 0 |gòle1 = Quiñones 22’, Jiménez 31’ |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Slavko Vinčić }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 80 |data = 1 lëpińca 2026, 18:00 |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Angliô |fana1 = England |wënik1 = 2 |druzyna2 = Demòkraticznô Repùblika Kònga |fana2 = Democratic Republic of the Congo |wënik2 = 1 |gòle1 = Kane 75’, 86’ |gòle2 = Cipenga 7’ |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 81 |data = 1 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = Belgiô |fana1 = Belgium |wënik1 = 3 |gòle1 = Lukaku 86’; Tielemans 89’, 120+5' |druzyna2 = Senegal |fana2 = Senegal |wënik2 = 2 |gòle2 = Diarra 24’, Sarr 51’ |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Said Martínez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 82 |data = 2 lëpińca 2026, 02:00 |stadión = Levi’s Stadium, Santa Clara |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 2 |gòle1 = Balogun 78’, Tillman 82' |druzyna2 = Bòsniô a Hercegòwina |fana2 = Bosnia and Herzegovina |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 68 827 |sãdza = Raphael Claus }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 83 |data = 2 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = SoFi Stadium, Los Angeles |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 3 |gòle1 = Oyarzabal 36', 89'; Porro 66' |druzyna2 = Aùstriackô |fana2 = Austria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Glenn Nyberg }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 84 |data = 2 lëpińca 2026, 18:00 |stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 2 |gòle1 = Cristiano Ronaldo 68' (k.), Gonçalo Ramos 90+4' |druzyna2 = Chòrwackô |fana2 = Croatia |wënik2 = 1 |gòle2 = Perišić 41' |òbzérôcze = 43 036 |sãdza = Espen Eskas }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 85 |data = 3 lëpińca 2026, 02:00 |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 2 |gòle1 = Embolo 10'; Ndoye 46' |druzyna2 = Algerskô |fana2 = Algeria |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Yael Falcon Perez }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 86 |data = 3 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Aùstraliô |fana1 = Australia |wënik1 = 1 |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 1 |karné = 2-4 |gòle1 = Hany 55' |gòle2 = Ashour 13' |òbzérôcze = 70 244 |sãdza = Gustavo Tejera }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 87 |data = 3 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Messi 29'; Lautaro Martínez 92'; Diney 111' |druzyna2 = Cabo Verde |fana2 = Cape Verde |wënik2 = 2 |gòle2 = D. Duarte 59'; Lopes Cabral 103' |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Drew Fischer }} <br> ------- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 88 |data = 4 lëpińca 2026, 02:30 |stadión = GEHA Field at Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Kòlumbiô |fana1 = Colombia |wënik1 = 1 |gòle1 = J. Arias 14' |druzyna2 = Ghana |fana2 = Ghana |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = Clément Turpin }} === 1/8 finału === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 89 |data = 4 lëpińca 2026, 13:00 |stadión = NRG Stadium, Houston |druzyna1 = Kanada |fana1 = Canada |wënik1 = 0 |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 3 |gòle2 = Ounahi 50’, 82’; Rahimi 90+8’ |òbzérôcze = 68 777 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 90 |data = 4 lëpińca 2026, 21:00 |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Paragwaj |fana1 = Paraguay |wënik1 = 0 |druzyna2 = Francëskô |fana2 = France |wënik2 = 1 |gòle2 = Mbappé 70' (k.) |òbzérôcze = 68 324 |sãdza = Ilgiz Tantashev }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 91 |data = 5 lëpińca 2026, 22:00 |stadión = Lincoln Financial Field, Philadelphia |druzyna1 = Brazyliô |fana1 = Brazil |wënik1 = 1 |gòle1 = Neymar 90+10' |druzyna2 = Norweskô |fana2 = Norway |wënik2 = 2 |gòle2 = Haaland 79', 90' |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Ismail Elfath }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 92 |data = 6 lëpińca 2026, 02:00 |stadión = Estadio Azteca, Meksyk |druzyna1 = Meksyk |fana1 = Mexico |wënik1 = 2 |gòle1 = Quiñones 42'; Jiménez 69' |druzyna2 = Angliô |fana2 = England |wënik2 = 3 |gòle2 = Bellingham 36', 38'; Kane 60' |òbzérôcze = 80 824 |sãdza = Alireza Faghani }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 93 |data = 6 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Pòrtugalskô |fana1 = Portugal |wënik1 = 0 |druzyna2 = Szpańskô |fana2 = Spain |wënik2 = 1 |gòle2 = Merino 90+1' |òbzérôcze = 70 649 |sãdza = Anthony Taylor }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 94 |data = 6 lëpińca 2026, 23:00 |stadión = Lumen Field, Seattle |druzyna1 = USA |fana1 = USA |wënik1 = 1 |druzyna2 = Belgiô |fana2 = Belgium |wënik2 = 4 |gòle1 = Tillman 31' |gòle2 = De Ketelaere 9', 33'; Vanaken 57'; Lukaku 90+3' |òbzérôcze = 66 925 |sãdza = Adham Makhadmeh }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 95 |data = 7 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Romero 79', Messi 83', Fernández 90+2' |druzyna2 = Egipt |fana2 = Egypt |wënik2 = 2 |gòle2 = Ibrahim 15', Ziko 67' |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = François Letexier }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 96 |data = 7 lëpińca 2026, 23:00 |stadión = BC Place, Vancouver |druzyna1 = Szwajcarskô |fana1 = Switzerland |wënik1 = 0 |druzyna2 = Kòlumbiô |fana2 = Colombia |wënik2 = 0 |karné = 4-3 |òbzérôcze = 52 497 |sãdza = Iván Barton }} === Czwircfinałë === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 97 |data = 10 lëpińca 2026, 21:00 |stadión = Gillette Stadium, Boston |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 2 |gòle1 = Mbappé 60', Dembélé 66' |druzyna2 = Marokò |fana2 = Morocco |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 63 811 |sãdza = Facundo Tello }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 98 |data = 10 lëpińca 2026, 12:00 |stadión = SoFi Stadium, Inglewood |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 2 |gòle1 = Fabián 30', Merino 88' |druzyna2 = Belgiô |fana2 = Belgium |wënik2 = 1 |gòle2 = De Ketelaere 41' |òbzérôcze = 70 492 |sãdza = Michael Oliver }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 99 |data = 11 lëpińca 2026, 17:00 |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Norweskô |fana1 = Norway |wënik1 = 1 |gòle1 = Schjelderup 36' |druzyna2 = Angliô |fana2 = England |wënik2 = 2 |gòle2 = Bellingham 45+2', 93' |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Clément Turpin }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 100 |data = 11 lëpińca 2026, 20:00 |stadión = Arrowhead Stadium, Kansas City |druzyna1 = Argentińskô |fana1 = Argentina |wënik1 = 3 |gòle1 = Mac Allister 10', Alvarez 112', La. Martínez 120+1' |druzyna2 = Szwajcarskô |fana2 = Switzerland |wënik2 = 1 |gòle2 = Ndoye 67' |òbzérôcze = 69 045 |sãdza = João Pinheiro }} === Półfinałë === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 101 |data = 14 lëpińca 2026, 14:00 |stadión = AT&T Stadium, Arlington |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 0 |gòle1 = |druzyna2 = Szpańskô |fana2 = Spain |wënik2 = 2 |gòle2 = Oyarzabal 22' (kar.), Porro 58' |òbzérôcze = 70 176 |sãdza = Iván Barton }} <br> ---- {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 102 |data = 15 lëpińca 2026, 15:00 |stadión = Mercedes-Benz Stadium, Atlanta |druzyna1 = Angliô |fana1 = England |wënik1 = 1 |gòle1 = Gordon 55' |druzyna2 = Argentińskô |fana2 = Argentina |wënik2 = 2 |gòle2 = Fernández 85', La. Martínez 90+2' |òbzérôcze = 68 239 |sãdza = Ismail Elfath }} === Mecz ò trzecy plac === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 103 |data = 18 lëpińca 2026, 17:00 |stadión = Hard Rock Stadium, Miami Gardens |druzyna1 = Francëskô |fana1 = France |wënik1 = 4 |gòle1 = Mbappé 48', 66', Barcola 54', Dembélé 90+6' |druzyna2 = Angliô |fana2 = England |wënik2 = 6 |gòle2 = Rice 3', Konsa 18', Saka 37', 45+1', 87' (pen.), Bellingham 90+8' |òbzérôcze = 64 478 |sãdza = Jesús Valenzuela }} === Finał === {{fùsbalowi mecz |etap = Mecz 104 |data = 19 lëpińca 2026, 15:00 |stadión = MetLife Stadium, East Rutherford |druzyna1 = Szpańskô |fana1 = Spain |wënik1 = 1 |gòle1 = Torres 106' (a.e.t.) |druzyna2 = Argentińskô |fana2 = Argentina |wënik2 = 0 |òbzérôcze = 80 663 |sãdza = Slavko Vinčić }} == Òbaczë téż == {{#categorytree:Nożnô bala|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] [[Kategòrëjô:Rozegracje]] ci89lfhnjwype31l03o9zy9sf2sl7y6 0 13664 216688 216250 2026-10-06T15:09:12Z Terrus38 14026 216688 wikitext text/x-wiki {{Historiczné Wëdarzenié |miono = Restaùracjô Meiji |miono_orig = {{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin |òbrôzk = Meiji tenno1.jpg |pòdpis = Césôrz Meiji ([[Mutsuhito]]) w młodoscë. |grafika_szerokòsc = 250px |data = [[1868]] – [[1912]] |plac = [[Japóńskô]] |zort = Rewòlucjô / Transfòrmacjô kraju |przëczëna = Krizys szogùnatu, nôcësk zôpadnëch krajów |skùtczi = Mòdernizacjô Japóńsczi, rozwij na wiôlgą pòtãgã |przédnicë = [[Mutsuhito|Césôrz Meiji]], [[Takamori Saigō]], [[Ōkubo Toshimichi]] |bëtnicë = Rząd Japóńsczi, samùrajowie, samòrządzëna }} '''Restaùracjô Meiji''' ({{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin, {{s|dosł.}} „Òdnowa Meiji”) – cząd głãbòczich pòliticznëch, spòlëznowëch a wòjskòwëch zmianów w [[Japóńskô|Japóńsce]], jaczi rozpòczął sã w 1868 wëcmanim z òbaleniã [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a przëwróceniã realny wëszëznë césarzowi [[Mutsuhito]] (Meiji).<ref name="Jansen2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=The Making of Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=2000 |isbn=9780674003347}}</ref><ref name="Gordon2020">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Andrew Gordon |titel=A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present |wëdôwca=Oxford University Press |rok=2020 |isbn=9780190920555}}</ref> Ne wëdarzenia zakùńczëłë pònad 260-latny cząd rządów szogùnów ë rozpòczãłë proces chùtczi mòdernizacje a téż westernizacje kraju.<ref name="Beasley1972">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Meiji Restoration |wëdôwca=Stanford University Press |rok=1972 |isbn=9780804708159}}</ref><ref name="Henshall2012">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Kenneth G. Henshall |titel=A History of Japan: From Stone Age to Superpower |wëdôwca=Palgrave Macmillan |rok=2012 |isbn=9780230346628}}</ref> Przez czile lat [[Japóńskô]] przesztôłcëła sã z feùdalnégò kraju w mòderné industriowé państwò a jednã z nôwikszich militarnëch a gòspòdarczich pòtãgów [[Azjô|Azje]].<ref name="McClain2002">{{Cytuj knéżkã |aùtór=James L. McClain |titel=Japan: A Modern History |wëdôwca=W. W. Norton & Company |rok=2002 |isbn=9780393041569}}</ref> Restaùracjô bëła òdpòwiedzą na roscący bënowi krizys a nôcësk zôpadnëch mòcarstwów, jaczé sã domôgałë òdemkniãcô [[Japóńskô|Japóńsczi]] na midzënôrodny biznes.<ref name="Storry1990">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Richard Storry |titel=A History of Modern Japan |wëdôwca=Penguin Books |rok=1990 |isbn=9780140137026}}</ref> Refòrmë òbjimałë wnetka wszëtczé wietwie żëcégò – administracjã, wòjskò, gòspòdarkã, edukacjã, prawò a téż spòlëznową strukturã.<ref name="Jansen2000"/> == Kòntekst == [[Òbrôzk:Island of Deshima, Dutch East India Company Wellcome L0035084.jpg|mały|Òstrów Dejima ù ùbrzegù Nagasaki, dze Japóńczicë hańdlowelë z Holendrama.]] Òd zôczątkù XVII stalatégò [[Japóńskô]] prowadzëła pòlitikã izolacje òd bùtnowégò swiata, pòzéwóną jakno [[sakoku]] ({{jãz.|ja}} 鎖国 – „zamkłi kraj”).<ref name="Toby1984">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ronald P. Toby |titel=State and Diplomacy in Early Modern Japan |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1984 |isbn=9780691054063}}</ref><ref name="Totman1993">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=Early Modern Japan |wëdôwca=University of California Press |rok=1993 |isbn=9780520061859}}</ref> Òsta òna wprowadzona przez [[szogùnat Tokugawów]] pò serie kòntaktów z [[Eùropa|eùropejsczima]] hańdlarzama a misjónarzama, przédno Pòrtugalczikama a Szpanama.<ref name="Elison1973">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Elison |titel=Deus Destroyed: The Image of Christianity in Early Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1973 |isbn=9780674198258}}</ref> Włôdze sã òbawiałë roscącëch cësków chrzescëjaństwa a mòżebnotë zanôleżnoscë Japóńsczi òd [[Eùropa|eùropejsczich]] kòlonialnëch mòcarstwów, czegò przëmiarë mógł ùzdrzec w jinszich partach [[Azjô|Azje]].<ref name="Jansen2000"/> Na mòcë pòstãpnëch ediktów zakôzóné òstało misyjné dzejanié, wikszosc cëzozemczików òsta wënëkónô a Japóńczikóm zabarnioné òstało òpùszczanié kraju pòd zagrôżbą sztrôfë smiercë.<ref name="Elison1973"/> [[Chrzescëjaństwò]] òstało zdelegalizowóné ë jegò wëznôwcë bëlë ùstëgòwóny.<ref name="Turnbull1998">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Kakure Kirishitan of Japan |wëdôwca=Routledge |rok=1998}}</ref> Nimò prowadzony pòliticzi izolacje, [[Japóńskô]] nie bëła czësto òdcãtô òd swiata. Jedurnym [[Eùropa|eùropejsczim]] krajã, chtërny mielë pòzwòlenié na prowadzenié ògrańczonégò hańdlu, bëła [[Zjednónô Repùblika Prowincjów]] (Niderlandë).<ref name="Goodman2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Grant K. Goodman |titel=Japan and the Dutch 1600–1853 |wëdôwca=Routledge |rok=2000 |isbn=9781873410707}}</ref> Niderlandzczi hańdlarze mòglë prowadzëc dzejanié blós na niewiôldżim, sztëcznym òstrowie [[Dejima]] w pòrce [[Nagasaki]], pòd scësłą kòntrolą wëszëznë szogùnatu.<ref name="Goodman2000"/> Òkrom Holendrów ògrańczoné hańdlowé kòntaktë trzimóné bëłë téż z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Królestwò Riukiu|Królestwã Riukiu]] a z Kòrejańczikama za pòmòcą domenë [[Tsushima]].<ref name="Toby1984"/> Izolacjô pòmôga ùchòwac pòliticzną samòstójnotã a zakùńczëc wielewiekòwé domôcé wòjnë, równak z czasã doprowadzëła téż do technologicznégò a militarnégò zacopaniô [[Japóńskô|Japóńsczi]] wzglãdã chùtkò industrializëjącëch sã krajów Zôpadu.<ref name="Gordon2020"/> W pòłowie XIX stalatégò czile razy pòjôwiôł sã nakôz òdemkniãcô pòrtów dlô zagrańcowëch òkrãtów, co wëstawiło pòlitikã [[sakoku]] na pòwôżną próbã.<ref name="Beasley1972"/> Kùlminacją nëch wëdarzeniów bëło przërézowanié w 1853 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] eskadrë dowòdzony przez kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Matthew C. Perry |titel=Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan |wëdôwca=U.S. Government Printing Office |rok=1856}}</ref><ref name="Feifer2006">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Feifer |titel=Breaking Open Japan: Commodore Perry, Lord Abe, and American Imperialism in 1853 |wëdôwca=HarperCollins |rok=2006 |isbn=9780060573621}}</ref> Brëkùjącë mòderné ropné òkrãtë, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Kraje]] wëmùszëłë pòczãcé negòcjacjów z włôdzama [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Dower2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=John W. Dower |titel=Black Ships & Samurai: Commodore Perry and the Opening of Japan |wëdôwca=MIT Visualizing Cultures |rok=2008}}</ref> Rok pózdni pòdpisónô òsta [[kònwencjô z Kanagawë]], òdmikającô pierszé pòrtë dlô amerikańsczich bôtów.<ref name="Beasley1995">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Rise of Modern Japan |wëdôwca=St. Martin's Press |rok=1995 |isbn=9780312128005}}</ref> W pòstãpnëch latach szlachòwné traktatë òstałë zawiarté z jinszima zôpadnyma krajama.<ref name="McClain2002"/> Nierównoprawné ùmòwë a niemòżebnosc skùtecznégò procëmstawieniégò sã zagrańcznym nôcëskóm znacząco òsłabiłë aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] ë doprowadzëłë do rostu pòliticznégò kònfliktu, jaczi kùreszce zakùńcził sã Restaùracją Meiji w 1868 rokù.<ref name="Craig1961">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Albert M. Craig |titel=Chōshū in the Meiji Restoration |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Jansen2000"/> == Przërézowanié Matthew Perry'égò == [[Òbrôzk:Commodore Matthew C. Perry.jpg|mały|Òdjimk kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]]]] 8 lëpińca 1853 rokù do [[Hôwinga Edo|Hôwindżi Edo]] przërézowa [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańskô]] eskadra marénë pòd dowództwã kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> W ji skłôd wchòdzëłë szterë mòderné òkrãtë, w tim dwa nanëkóné ropnyma maszinama.<ref name="Dower2008"/> Ze wzglãdu na wëdobiwający sã z kòminów dim Japóńczicë pòzéwelë jã ''kurofune'' ({{jãz.|ja}} 黒船), czëlë "Czôrnyma Òkrãtama".<ref name="Jansen2000"/> Jichné doprzińdzenié wëwòłało wiôldżé zadzëwòwanié westrzód włôdzów szogùnatu a mieszkańców kraju, jaczi pierszi rôz zetkelë sã z tak mòderną wòjskòwą technologią.<ref name="Beasley1972"/> Perry doturził do [[Japóńskô|Japóńsczi]] z lëstã prezydeńta [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] [[Millard Fillmore|Millarda Fillmore'a]], domôgającë sã narzeszeniô diplomaticznëch stosënków, òdemkniãcô japóńsczich pòrtów dlô amerikańsczich òkrãtów a zagwësnieniô pòmòcë rozbitkóm.<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> Jednoczasno [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] kòmòdór dôł do zrozmieniô, że òdmòwa mòze doprowadzëc do ùżëcô sëłë.<ref name="Dower2008"/> Swiądny technologiczny dominacje swòji flotë, òdmówił pòddaniégò sã reglóm narzëconëch przez szogùnat a domôgôł sã bezpòstrzédnëch negòcjacjów z nôwëższima wëszëznama .<ref name="Gordon2020"/> Pò przekôzaniu lëstu [[Matthew Perry|Perry]] òpùscył [[Japóńskô|Japóńskã]], zapòwiôdającë swój pòwart w pòstãpnym rokù.<ref name="Perry1856"/> W gromicznikù 1854 rokù pònowno pòjawił sã ù ùbrzégù kraju z jesz wikszą flotą.<ref name="Feifer2006"/> Szogùnat, zdającë so sprawã z gwôsny militarny słabòscë ë niechcącë réskòwac wòjskòwim kònfliktã, zgòdzył sã na zaczãce rozmòwów.<ref name="Beasley1972"/> [[Òbrôzk:Japanese 1854 print Commodore Perry.jpg|mały|left|Japóńsczi drzewòrit, jaczi przedstôwiô doturzenié flotë [[Matthew Perry|Perry'égò]] (1854)]] 31 stremiannika 1854 rokù pòdpisónô òsta kònwencjô z [[Kanagawa|Kanagawë]].<ref name="Beasley1995"/> Na ji mòcë odemkłé òstałë dlô [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczich]] òkrãtów pòrtë [[Shimoda]] a [[Hakodate]], rozbitkóm zagwarantowónô òsta òpieka a ùsadzony ùrząd [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] kònsula.<ref name="McClain2002"/> Chòc traktat nie zakłôdôł jesz fùlny hańdlowi wëmianë, to béł pierszim krokã do zakùńczeniô pònad dwastalatny pòliticzi izolacje.<ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach [[Japóńskô]] òsta zmùszonô do pòdpisaniô szlachòwnëch ùmów z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]], [[Ruskô|Ruską]], [[Francjô|Francëską]] a [[Niderlandë|Niderlandama]].<ref name="Jansen2000"/> Òsoblëwie wôżny béł traktat Harrisa z 1858 rokù, jaczi òdemknął pòstãpné pòrtë dlô zagrańcowégò hańdlu a przëznôwôł cëzozemczikóm wielné przëwileje, w tim eksteritorialnosc a nisczé cła.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Townsend Harris |titel=Complete Journal of Townsend Harris |wëdôwca=Charles E. Tuttle Company |rok=1959}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Ze wzglãdu na nierówny charakter ùgòdzeniów òstałë òne pózdni pòzwóné mionã "nierównoprawnëch traktatów".<ref name="Henshall2012"/> Pòdpisanié ùmów z zôpadnyma krajama wëwòłało pòwôżny pòliticzny krizys.<ref name="Craig1961"/> Wiele [[Samùraj|Samùrajów]], [[daimyō]] a przédników césarzowégò dwòra ùznało, że szogùnat ùtracył mòc do òbarnë samòstójnoscë kraju.<ref name="Jansen2000"/> Corôz wikszą pòpùlarnotã zdobiwało zéwiszcze ''sonnō jōi'' („Tcë césarza, wënëkôj barbarzińców”), jaczé stało sã symbòlã òprzéczczi procëm rządóm [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]] a cëzym cëskóm.<ref name="Craig1961"/><ref name="Beasley1972"/> == Ùpôdk Szogùnatu == [[Òbrôzk:Yokohama-Sumo-Wrestler-Defeating-a-Foreigner-1861-Ipposai-Yoshifuji.png|mały|120px|Drzewòrit z 1861. Miónkôrz [[sumò]] rzucô cëzyńca, co ilustrëje antizôpadné nôstroje w cządze òdmikaniô sã [[Japóńskô|Japóńsczi]].]] Pò pòdpisaniu nierównoprawnëch traktatów aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] pòczął chiże słabnąc.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> We wiele feùdalnëch domenach rosło przekònanié, że donëchczasowi system rządów nie je w sztãdze procëmstawic sã presje zôpadnëch mòcarstwów ani przëprowadzëc kòniecznëch refòrmów.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Totman1993"/> Òsoblëwie mòcnô òpòzycjô ùsztôłtowa sã w pôłniowò-zôpadnëch domenach [[Satsuma]] a [[Chōshū]], jaczich przédnicë pòmale zmòcniwelë wespółrobòtã procëm szogùnatowi.<ref name="Craig1961"/><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862–1868 |wëdôwca=University of Hawaiʻi Press |rok=1980 |isbn=9780824806149}}</ref> Zôczątkòwò przëstójnicë zéwiszcza ''sonnō jōi'' òpòwiôdelë sã za wënëkaniã cëzozemczików z [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Craig1961"/><ref name="Jansen2000"/> Z czasã równak wiele z nich ùznało, że skùtecznô òbarna kraju wëmôgô przejãcô zôpôdny technologie, wòjskòwi mòdernizacje a centralizacje kraju pòd przédnictwã césôrza.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Beasley1972"/> W efekce rëch pòmale przesztôłcył sã z antizôpadnégò w refòrmisticzny.<ref name="Henshall2012"/> W 1866 rokù dzãka staróm [[Sakamoto Ryōma|Sakamoto Ryōmë]] zawiartô òsta zdrëszëna pòmidzë domenama [[Satsuma]] a [[Chōshū]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ravina Mark |titel=The Last Samurai: The Life and Battles of Saigō Takamori |wëdôwca=John Wiley & Sons |rok=2004 |isbn=9780471089704}}</ref><ref name="Craig1961"/> Nen dogôdënk òdegrôł kluczową rolã w naszëkòwaniu dzejaniô procëm szogùnatowi.<ref name="Jansen2000"/> Jednoczasno pògôrszająca sã gòspòdarczô sytuacjô, inflacjô a spòlëznowé niezadowòlnienié dodatkòwò òsłôbiałë włôdzã [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]].<ref name="Totman1993"/><ref name="Gordon2020"/> [[Òbrôzk:MeijiJoukyou.jpg|mały|left|Césôrz [[Mutsuhito]] ò drogã z [[Kioto]] do [[Tokio]] („Le Monde Illustre”, 1869)]] W smùtanie 1867 rokù slédny szogùn [[Tokugawa Yoshinobu]] zrzekł sã wikszoscë swòjich pòliticznëch ùprawnieniów ë fòrmalno zwrócył włôdzã césarzowi w wëdarzenim znónym jakno ''taisei hōkan'' („zwrot włôdzë césarzowi”).<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=Sakamoto Ryōma and the Meiji Restoration |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Nie zakùńczëło to równak kònfliktu. Przëstójnicë szogùnatu nie zamierzelë pògòdzëc sã z ùtratą cëskù, za to césarsczé stronnictwò prowadzëło do całownégò rëmniãcô [[Ród Tokugawa|rodu Tokugawa]] z pòliticznégò żëcégò.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Gordon2020"/> 3 strëmiannika 1868 rokù ògłoszonô òsta restaùracjô bezpòstrzédny césarsczi włôdzë.<ref name="Beasley1972"/><ref name="Jansen2000"/> Czile tidzeniów pózdni wëbùchła [[wòjna Boshin]], jakô dérowa do 1869 rokù.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Michael Wert |titel=Meiji Restoration Losers: Memory and Tokugawa Supporters in Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Asia Center |rok=2022 |isbn=9780674275928}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref> Wòjska wiérné césarzowi dobëłë w [[Biôtka pòd Toba–Fushimi|biôtce pòd Toba–Fushimi]], a pònemù zajãłë [[Edo]], jaczégò miono pózdni òstało zmienioné na [[Tokio]].<ref name="TurnbullBoshin2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref><ref name="Jansen2000"/> Slédnô òprzéczka przëstójników szogùnatu òsta zdëszonô na òstrowie [[Hokkaido]], dze òsta ùsadzonô [[Repùblika Ezo]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=War in Japan 1467–1615 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2002 |isbn=9781841764801}}</ref><ref name="TurnbullBoshin2008"/> Ji kapitulacjô w maju 1869 rokù òznôcza definitiwny kùńc [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a zakùńczenié jistniejącégò pònad dwa a pół stalata systemù bakufu (szogùnatu).<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> Ùpôdk szogùnatu òdemknął drogã przeprowadzeniô szerok naszëkòwónëch refòrmów, jaczé przesztôłcëłë [[Japóńskô|Japóńskã]] z feùdalnégò kraju w mòderné scentralizowóné césarstwò.<ref name="McClain2002"/><ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach nowé włôdze pòczãłë lëkwidacjã systemù han ([[Feùdalizm|feùdalizmu]]), refòrmã administracje, mòdernizacjã wòjska, rozwij industrie a bùdowã mòdernégò systemù edukacje, co zaczãło richtich cząd Restaùracje Meiji.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/><ref name="Henshall2012"/> == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.photosofjapan.com/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Japóńskô]] 8n1dmly2864mpsupme367u7ra6mb4it 216697 216688 2026-10-06T16:42:20Z Iketsi 3254 == Òbaczë téż == * [[Japóńskô]] 216697 wikitext text/x-wiki {{Historiczné Wëdarzenié |miono = Restaùracjô Meiji |miono_orig = {{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin |òbrôzk = Meiji tenno1.jpg |pòdpis = Césôrz Meiji ([[Mutsuhito]]) w młodoscë. |grafika_szerokòsc = 250px |data = [[1868]] – [[1912]] |plac = [[Japóńskô]] |zort = Rewòlucjô / Transfòrmacjô kraju |przëczëna = Krizys szogùnatu, nôcësk zôpadnëch krajów |skùtczi = Mòdernizacjô Japóńsczi, rozwij na wiôlgą pòtãgã |przédnicë = [[Mutsuhito|Césôrz Meiji]], [[Takamori Saigō]], [[Ōkubo Toshimichi]] |bëtnicë = Rząd Japóńsczi, samùrajowie, samòrządzëna }} '''Restaùracjô Meiji''' ({{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin, {{s|dosł.}} „Òdnowa Meiji”) – cząd głãbòczich pòliticznëch, spòlëznowëch a wòjskòwëch zmianów w [[Japóńskô|Japóńsce]], jaczi rozpòczął sã w 1868 wëcmanim z òbaleniã [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a przëwróceniã realny wëszëznë césarzowi [[Mutsuhito]] (Meiji).<ref name="Jansen2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=The Making of Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=2000 |isbn=9780674003347}}</ref><ref name="Gordon2020">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Andrew Gordon |titel=A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present |wëdôwca=Oxford University Press |rok=2020 |isbn=9780190920555}}</ref> Ne wëdarzenia zakùńczëłë pònad 260-latny cząd rządów szogùnów ë rozpòczãłë proces chùtczi mòdernizacje a téż westernizacje kraju.<ref name="Beasley1972">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Meiji Restoration |wëdôwca=Stanford University Press |rok=1972 |isbn=9780804708159}}</ref><ref name="Henshall2012">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Kenneth G. Henshall |titel=A History of Japan: From Stone Age to Superpower |wëdôwca=Palgrave Macmillan |rok=2012 |isbn=9780230346628}}</ref> Przez czile lat [[Japóńskô]] przesztôłcëła sã z feùdalnégò kraju w mòderné industriowé państwò a jednã z nôwikszich militarnëch a gòspòdarczich pòtãgów [[Azjô|Azje]].<ref name="McClain2002">{{Cytuj knéżkã |aùtór=James L. McClain |titel=Japan: A Modern History |wëdôwca=W. W. Norton & Company |rok=2002 |isbn=9780393041569}}</ref> Restaùracjô bëła òdpòwiedzą na roscący bënowi krizys a nôcësk zôpadnëch mòcarstwów, jaczé sã domôgałë òdemkniãcô [[Japóńskô|Japóńsczi]] na midzënôrodny biznes.<ref name="Storry1990">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Richard Storry |titel=A History of Modern Japan |wëdôwca=Penguin Books |rok=1990 |isbn=9780140137026}}</ref> Refòrmë òbjimałë wnetka wszëtczé wietwie żëcégò – administracjã, wòjskò, gòspòdarkã, edukacjã, prawò a téż spòlëznową strukturã.<ref name="Jansen2000"/> == Kòntekst == [[Òbrôzk:Island of Deshima, Dutch East India Company Wellcome L0035084.jpg|mały|Òstrów Dejima ù ùbrzegù Nagasaki, dze Japóńczicë hańdlowelë z Holendrama.]] Òd zôczątkù XVII stalatégò [[Japóńskô]] prowadzëła pòlitikã izolacje òd bùtnowégò swiata, pòzéwóną jakno [[sakoku]] ({{jãz.|ja}} 鎖国 – „zamkłi kraj”).<ref name="Toby1984">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ronald P. Toby |titel=State and Diplomacy in Early Modern Japan |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1984 |isbn=9780691054063}}</ref><ref name="Totman1993">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=Early Modern Japan |wëdôwca=University of California Press |rok=1993 |isbn=9780520061859}}</ref> Òsta òna wprowadzona przez [[szogùnat Tokugawów]] pò serie kòntaktów z [[Eùropa|eùropejsczima]] hańdlarzama a misjónarzama, przédno Pòrtugalczikama a Szpanama.<ref name="Elison1973">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Elison |titel=Deus Destroyed: The Image of Christianity in Early Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1973 |isbn=9780674198258}}</ref> Włôdze sã òbawiałë roscącëch cësków chrzescëjaństwa a mòżebnotë zanôleżnoscë Japóńsczi òd [[Eùropa|eùropejsczich]] kòlonialnëch mòcarstwów, czegò przëmiarë mógł ùzdrzec w jinszich partach [[Azjô|Azje]].<ref name="Jansen2000"/> Na mòcë pòstãpnëch ediktów zakôzóné òstało misyjné dzejanié, wikszosc cëzozemczików òsta wënëkónô a Japóńczikóm zabarnioné òstało òpùszczanié kraju pòd zagrôżbą sztrôfë smiercë.<ref name="Elison1973"/> [[Chrzescëjaństwò]] òstało zdelegalizowóné ë jegò wëznôwcë bëlë ùstëgòwóny.<ref name="Turnbull1998">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Kakure Kirishitan of Japan |wëdôwca=Routledge |rok=1998}}</ref> Nimò prowadzony pòliticzi izolacje, [[Japóńskô]] nie bëła czësto òdcãtô òd swiata. Jedurnym [[Eùropa|eùropejsczim]] krajã, chtërny mielë pòzwòlenié na prowadzenié ògrańczonégò hańdlu, bëła [[Zjednónô Repùblika Prowincjów]] (Niderlandë).<ref name="Goodman2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Grant K. Goodman |titel=Japan and the Dutch 1600–1853 |wëdôwca=Routledge |rok=2000 |isbn=9781873410707}}</ref> Niderlandzczi hańdlarze mòglë prowadzëc dzejanié blós na niewiôldżim, sztëcznym òstrowie [[Dejima]] w pòrce [[Nagasaki]], pòd scësłą kòntrolą wëszëznë szogùnatu.<ref name="Goodman2000"/> Òkrom Holendrów ògrańczoné hańdlowé kòntaktë trzimóné bëłë téż z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Królestwò Riukiu|Królestwã Riukiu]] a z Kòrejańczikama za pòmòcą domenë [[Tsushima]].<ref name="Toby1984"/> Izolacjô pòmôga ùchòwac pòliticzną samòstójnotã a zakùńczëc wielewiekòwé domôcé wòjnë, równak z czasã doprowadzëła téż do technologicznégò a militarnégò zacopaniô [[Japóńskô|Japóńsczi]] wzglãdã chùtkò industrializëjącëch sã krajów Zôpadu.<ref name="Gordon2020"/> W pòłowie XIX stalatégò czile razy pòjôwiôł sã nakôz òdemkniãcô pòrtów dlô zagrańcowëch òkrãtów, co wëstawiło pòlitikã [[sakoku]] na pòwôżną próbã.<ref name="Beasley1972"/> Kùlminacją nëch wëdarzeniów bëło przërézowanié w 1853 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] eskadrë dowòdzony przez kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Matthew C. Perry |titel=Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan |wëdôwca=U.S. Government Printing Office |rok=1856}}</ref><ref name="Feifer2006">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Feifer |titel=Breaking Open Japan: Commodore Perry, Lord Abe, and American Imperialism in 1853 |wëdôwca=HarperCollins |rok=2006 |isbn=9780060573621}}</ref> Brëkùjącë mòderné ropné òkrãtë, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Kraje]] wëmùszëłë pòczãcé negòcjacjów z włôdzama [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Dower2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=John W. Dower |titel=Black Ships & Samurai: Commodore Perry and the Opening of Japan |wëdôwca=MIT Visualizing Cultures |rok=2008}}</ref> Rok pózdni pòdpisónô òsta [[kònwencjô z Kanagawë]], òdmikającô pierszé pòrtë dlô amerikańsczich bôtów.<ref name="Beasley1995">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Rise of Modern Japan |wëdôwca=St. Martin's Press |rok=1995 |isbn=9780312128005}}</ref> W pòstãpnëch latach szlachòwné traktatë òstałë zawiarté z jinszima zôpadnyma krajama.<ref name="McClain2002"/> Nierównoprawné ùmòwë a niemòżebnosc skùtecznégò procëmstawieniégò sã zagrańcznym nôcëskóm znacząco òsłabiłë aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] ë doprowadzëłë do rostu pòliticznégò kònfliktu, jaczi kùreszce zakùńcził sã Restaùracją Meiji w 1868 rokù.<ref name="Craig1961">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Albert M. Craig |titel=Chōshū in the Meiji Restoration |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Jansen2000"/> == Przërézowanié Matthew Perry'égò == [[Òbrôzk:Commodore Matthew C. Perry.jpg|mały|Òdjimk kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]]]] 8 lëpińca 1853 rokù do [[Hôwinga Edo|Hôwindżi Edo]] przërézowa [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańskô]] eskadra marénë pòd dowództwã kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> W ji skłôd wchòdzëłë szterë mòderné òkrãtë, w tim dwa nanëkóné ropnyma maszinama.<ref name="Dower2008"/> Ze wzglãdu na wëdobiwający sã z kòminów dim Japóńczicë pòzéwelë jã ''kurofune'' ({{jãz.|ja}} 黒船), czëlë "Czôrnyma Òkrãtama".<ref name="Jansen2000"/> Jichné doprzińdzenié wëwòłało wiôldżé zadzëwòwanié westrzód włôdzów szogùnatu a mieszkańców kraju, jaczi pierszi rôz zetkelë sã z tak mòderną wòjskòwą technologią.<ref name="Beasley1972"/> Perry doturził do [[Japóńskô|Japóńsczi]] z lëstã prezydeńta [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] [[Millard Fillmore|Millarda Fillmore'a]], domôgającë sã narzeszeniô diplomaticznëch stosënków, òdemkniãcô japóńsczich pòrtów dlô amerikańsczich òkrãtów a zagwësnieniô pòmòcë rozbitkóm.<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> Jednoczasno [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] kòmòdór dôł do zrozmieniô, że òdmòwa mòze doprowadzëc do ùżëcô sëłë.<ref name="Dower2008"/> Swiądny technologiczny dominacje swòji flotë, òdmówił pòddaniégò sã reglóm narzëconëch przez szogùnat a domôgôł sã bezpòstrzédnëch negòcjacjów z nôwëższima wëszëznama .<ref name="Gordon2020"/> Pò przekôzaniu lëstu [[Matthew Perry|Perry]] òpùscył [[Japóńskô|Japóńskã]], zapòwiôdającë swój pòwart w pòstãpnym rokù.<ref name="Perry1856"/> W gromicznikù 1854 rokù pònowno pòjawił sã ù ùbrzégù kraju z jesz wikszą flotą.<ref name="Feifer2006"/> Szogùnat, zdającë so sprawã z gwôsny militarny słabòscë ë niechcącë réskòwac wòjskòwim kònfliktã, zgòdzył sã na zaczãce rozmòwów.<ref name="Beasley1972"/> [[Òbrôzk:Japanese 1854 print Commodore Perry.jpg|mały|left|Japóńsczi drzewòrit, jaczi przedstôwiô doturzenié flotë [[Matthew Perry|Perry'égò]] (1854)]] 31 stremiannika 1854 rokù pòdpisónô òsta kònwencjô z [[Kanagawa|Kanagawë]].<ref name="Beasley1995"/> Na ji mòcë odemkłé òstałë dlô [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczich]] òkrãtów pòrtë [[Shimoda]] a [[Hakodate]], rozbitkóm zagwarantowónô òsta òpieka a ùsadzony ùrząd [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] kònsula.<ref name="McClain2002"/> Chòc traktat nie zakłôdôł jesz fùlny hańdlowi wëmianë, to béł pierszim krokã do zakùńczeniô pònad dwastalatny pòliticzi izolacje.<ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach [[Japóńskô]] òsta zmùszonô do pòdpisaniô szlachòwnëch ùmów z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]], [[Ruskô|Ruską]], [[Francjô|Francëską]] a [[Niderlandë|Niderlandama]].<ref name="Jansen2000"/> Òsoblëwie wôżny béł traktat Harrisa z 1858 rokù, jaczi òdemknął pòstãpné pòrtë dlô zagrańcowégò hańdlu a przëznôwôł cëzozemczikóm wielné przëwileje, w tim eksteritorialnosc a nisczé cła.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Townsend Harris |titel=Complete Journal of Townsend Harris |wëdôwca=Charles E. Tuttle Company |rok=1959}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Ze wzglãdu na nierówny charakter ùgòdzeniów òstałë òne pózdni pòzwóné mionã "nierównoprawnëch traktatów".<ref name="Henshall2012"/> Pòdpisanié ùmów z zôpadnyma krajama wëwòłało pòwôżny pòliticzny krizys.<ref name="Craig1961"/> Wiele [[Samùraj|Samùrajów]], [[daimyō]] a przédników césarzowégò dwòra ùznało, że szogùnat ùtracył mòc do òbarnë samòstójnoscë kraju.<ref name="Jansen2000"/> Corôz wikszą pòpùlarnotã zdobiwało zéwiszcze ''sonnō jōi'' („Tcë césarza, wënëkôj barbarzińców”), jaczé stało sã symbòlã òprzéczczi procëm rządóm [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]] a cëzym cëskóm.<ref name="Craig1961"/><ref name="Beasley1972"/> == Ùpôdk Szogùnatu == [[Òbrôzk:Yokohama-Sumo-Wrestler-Defeating-a-Foreigner-1861-Ipposai-Yoshifuji.png|mały|120px|Drzewòrit z 1861. Miónkôrz [[sumò]] rzucô cëzyńca, co ilustrëje antizôpadné nôstroje w cządze òdmikaniô sã [[Japóńskô|Japóńsczi]].]] Pò pòdpisaniu nierównoprawnëch traktatów aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] pòczął chiże słabnąc.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> We wiele feùdalnëch domenach rosło przekònanié, że donëchczasowi system rządów nie je w sztãdze procëmstawic sã presje zôpadnëch mòcarstwów ani przëprowadzëc kòniecznëch refòrmów.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Totman1993"/> Òsoblëwie mòcnô òpòzycjô ùsztôłtowa sã w pôłniowò-zôpadnëch domenach [[Satsuma]] a [[Chōshū]], jaczich przédnicë pòmale zmòcniwelë wespółrobòtã procëm szogùnatowi.<ref name="Craig1961"/><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862–1868 |wëdôwca=University of Hawaiʻi Press |rok=1980 |isbn=9780824806149}}</ref> Zôczątkòwò przëstójnicë zéwiszcza ''sonnō jōi'' òpòwiôdelë sã za wënëkaniã cëzozemczików z [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Craig1961"/><ref name="Jansen2000"/> Z czasã równak wiele z nich ùznało, że skùtecznô òbarna kraju wëmôgô przejãcô zôpôdny technologie, wòjskòwi mòdernizacje a centralizacje kraju pòd przédnictwã césôrza.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Beasley1972"/> W efekce rëch pòmale przesztôłcył sã z antizôpadnégò w refòrmisticzny.<ref name="Henshall2012"/> W 1866 rokù dzãka staróm [[Sakamoto Ryōma|Sakamoto Ryōmë]] zawiartô òsta zdrëszëna pòmidzë domenama [[Satsuma]] a [[Chōshū]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ravina Mark |titel=The Last Samurai: The Life and Battles of Saigō Takamori |wëdôwca=John Wiley & Sons |rok=2004 |isbn=9780471089704}}</ref><ref name="Craig1961"/> Nen dogôdënk òdegrôł kluczową rolã w naszëkòwaniu dzejaniô procëm szogùnatowi.<ref name="Jansen2000"/> Jednoczasno pògôrszająca sã gòspòdarczô sytuacjô, inflacjô a spòlëznowé niezadowòlnienié dodatkòwò òsłôbiałë włôdzã [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]].<ref name="Totman1993"/><ref name="Gordon2020"/> [[Òbrôzk:MeijiJoukyou.jpg|mały|left|Césôrz [[Mutsuhito]] ò drogã z [[Kioto]] do [[Tokio]] („Le Monde Illustre”, 1869)]] W smùtanie 1867 rokù slédny szogùn [[Tokugawa Yoshinobu]] zrzekł sã wikszoscë swòjich pòliticznëch ùprawnieniów ë fòrmalno zwrócył włôdzã césarzowi w wëdarzenim znónym jakno ''taisei hōkan'' („zwrot włôdzë césarzowi”).<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=Sakamoto Ryōma and the Meiji Restoration |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Nie zakùńczëło to równak kònfliktu. Przëstójnicë szogùnatu nie zamierzelë pògòdzëc sã z ùtratą cëskù, za to césarsczé stronnictwò prowadzëło do całownégò rëmniãcô [[Ród Tokugawa|rodu Tokugawa]] z pòliticznégò żëcégò.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Gordon2020"/> 3 strëmiannika 1868 rokù ògłoszonô òsta restaùracjô bezpòstrzédny césarsczi włôdzë.<ref name="Beasley1972"/><ref name="Jansen2000"/> Czile tidzeniów pózdni wëbùchła [[wòjna Boshin]], jakô dérowa do 1869 rokù.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Michael Wert |titel=Meiji Restoration Losers: Memory and Tokugawa Supporters in Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Asia Center |rok=2022 |isbn=9780674275928}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref> Wòjska wiérné césarzowi dobëłë w [[Biôtka pòd Toba–Fushimi|biôtce pòd Toba–Fushimi]], a pònemù zajãłë [[Edo]], jaczégò miono pózdni òstało zmienioné na [[Tokio]].<ref name="TurnbullBoshin2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref><ref name="Jansen2000"/> Slédnô òprzéczka przëstójników szogùnatu òsta zdëszonô na òstrowie [[Hokkaido]], dze òsta ùsadzonô [[Repùblika Ezo]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=War in Japan 1467–1615 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2002 |isbn=9781841764801}}</ref><ref name="TurnbullBoshin2008"/> Ji kapitulacjô w maju 1869 rokù òznôcza definitiwny kùńc [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a zakùńczenié jistniejącégò pònad dwa a pół stalata systemù bakufu (szogùnatu).<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> Ùpôdk szogùnatu òdemknął drogã przeprowadzeniô szerok naszëkòwónëch refòrmów, jaczé przesztôłcëłë [[Japóńskô|Japóńskã]] z feùdalnégò kraju w mòderné scentralizowóné césarstwò.<ref name="McClain2002"/><ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach nowé włôdze pòczãłë lëkwidacjã systemù han ([[Feùdalizm|feùdalizmu]]), refòrmã administracje, mòdernizacjã wòjska, rozwij industrie a bùdowã mòdernégò systemù edukacje, co zaczãło richtich cząd Restaùracje Meiji.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/><ref name="Henshall2012"/> == Òbaczë téż == * [[Japóńskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://www.photosofjapan.com/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Japóńskô]] jcdftsrvnqrslfunb1zu3lypor9oc6z 828 13878 216782 212706 2026-10-07T03:30:45Z Iketsi 3254 syntaxhighlight 216782 Scribunto text/plain local p = {} local function numericKey(key) local number = tonumber(key) if number and tostring(number) == tostring(key) then return number end return nil end local function sortedKeys(args) local keys = {} for key in pairs(args) do table.insert(keys, key) end table.sort(keys, function(a, b) local aNumber = numericKey(a) local bNumber = numericKey(b) if aNumber and bNumber then return aNumber < bNumber elseif aNumber then return true elseif bNumber then return false else return tostring(a) < tostring(b) end end) return keys end function p.row(frame) local parentArgs = frame:getParent().args local templateName = parentArgs["__template"] if not templateName or templateName == "" then return '<strong class="error">Missing __template argument</strong>' end local targetArgs = {} -- Copy every argument except the control argument. -- Numeric keys remain unchanged, so positional arguments preserve -- their exact positions. for key, value in pairs(parentArgs) do if key ~= "__template" then targetArgs[key] = value end end -- Build the literal source shown in the first cell. local source = "{{" .. templateName for _, key in ipairs(sortedKeys(targetArgs)) do local value = targetArgs[key] local number = numericKey(key) if number then source = source .. "|" .. tostring(value) else source = source .. "|" .. tostring(key) .. "=" .. tostring(value) end end source = source .. "}}" -- Invoke the target template using the argument table directly. -- This avoids reparsing pipes and equals signs in argument values. local rendered = frame:expandTemplate{ title = templateName, args = targetArgs } return "| <syntaxhighlight lang=\"wikitext\" inline copy>" .. mw.text.nowiki(source) .. "</syntaxhighlight> || " .. rendered .. "\n" end return p 90xhrgciffjxkwzsmdhdk4oei3khywo 216783 216782 2026-10-07T03:37:27Z Iketsi 3254 source 216783 Scribunto text/plain local p = {} local function numericKey(key) local number = tonumber(key) if number and tostring(number) == tostring(key) then return number end return nil end local function sortedKeys(args) local keys = {} for key in pairs(args) do table.insert(keys, key) end table.sort(keys, function(a, b) local aNumber = numericKey(a) local bNumber = numericKey(b) if aNumber and bNumber then return aNumber < bNumber elseif aNumber then return true elseif bNumber then return false else return tostring(a) < tostring(b) end end) return keys end function p.row(frame) local parentArgs = frame:getParent().args local templateName = parentArgs["__template"] if not templateName or templateName == "" then return '<strong class="error">Missing __template argument</strong>' end local targetArgs = {} for key, value in pairs(parentArgs) do if key ~= "__template" then targetArgs[key] = value end end local source = "{{" .. templateName for _, key in ipairs(sortedKeys(targetArgs)) do local value = targetArgs[key] local number = numericKey(key) if number then source = source .. "|" .. tostring(value) else source = source .. "|" .. tostring(key) .. "=" .. tostring(value) end end source = source .. "}}" local rendered = frame:expandTemplate{ title = templateName, args = targetArgs } return "| <syntaxhighlight lang=\"wikitext\" inline copy>" .. source .. "</syntaxhighlight> || " .. rendered .. "\n" end return p 6rbkych4bhtv9x2yyf2zhfdykr1k34e 216784 216783 2026-10-07T04:05:20Z Iketsi 3254 font-size: 90% 216784 Scribunto text/plain local p = {} local function numericKey(key) local number = tonumber(key) if number and tostring(number) == tostring(key) then return number end return nil end local function sortedKeys(args) local keys = {} for key in pairs(args) do table.insert(keys, key) end table.sort(keys, function(a, b) local aNumber = numericKey(a) local bNumber = numericKey(b) if aNumber and bNumber then return aNumber < bNumber elseif aNumber then return true elseif bNumber then return false else return tostring(a) < tostring(b) end end) return keys end function p.row(frame) local parentArgs = frame:getParent().args local templateName = parentArgs["__template"] if not templateName or templateName == "" then return '<strong class="error">Missing __template argument</strong>' end local targetArgs = {} for key, value in pairs(parentArgs) do if key ~= "__template" then targetArgs[key] = value end end local source = "{{" .. templateName for _, key in ipairs(sortedKeys(targetArgs)) do local value = targetArgs[key] local number = numericKey(key) if number then source = source .. "|" .. tostring(value) else source = source .. "|" .. tostring(key) .. "=" .. tostring(value) end end source = source .. "}}" local rendered = frame:expandTemplate{ title = templateName, args = targetArgs } return "| <span style=\"font-size: 90%\"><syntaxhighlight lang=\"wikitext\" inline copy>" .. source .. "</syntaxhighlight></span> || " .. rendered .. "\n" end return p cuxda4hxgjrpmh7boeg4frjbz3i5uz0 0 13942 216781 216653 2026-10-07T02:34:41Z Iketsi 3254 + 216781 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nicaragua1 1913.jpg|mały|1. Òbrôzk<br>2. Dzurkòwanié<br>3. Dëtk<br>4. Państwo]] '''Pòcztowô marka''' abò '''pòcztówka'''<ref>{{sloworz.org|10722|12271}}</ref> – môłô nalepka do kartów i lëstów jaczô służi jakno dowód òpłatë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Penny black.jpg|[[Wiôlgô Britaniô]]:<br>[[Penny Black]]<br>1840 Òbrôzk:1912 krakow uk glumarko.jpg|[[Aùstro-Madżarskô]]:<br>[[Esperanto]]<br>1912 Òbrôzk:Bern Kantonswappen, R. Münger, Pro Juventute 1921.jpg|[[Szwajcariô]]:<br>[[Herb Berna]]<br>1921 Òbrôzk:2 zloty-Liga Morska.jpg|[[Pòlskô]]:<br>[[Liga Morska]]<br>1945 Òbrôzk:Saar 1955 366 Albrecht Dürer - Betende Hände.jpg|[[Saar]]:<br>''[[Volkshilfe]]''<br>([[Albrecht Dürer]], 1508 {{s|rok}})<br>1945 Òbrôzk:DBP 1961 365 Brief im Wandel.jpg|[[Niemieckô]]:<br>[[Brifa]]<br>1961 Òbrôzk:KOR-KP 1964 MiNr0542 pm B002.jpg|[[Nordowô Kòreja]]:<br>[[Òlimpiadë]]<br>1964 Òbrôzk:SMR 1964 MiNr0805 mt B002.jpg|[[San Marino]]:<br>[[Òlimpiadë]]<br>1964 Òbrôzk:Leif Erikson 6c 1968 issue.JPG|[[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]:<br>[[Leif Erikson]]<br>1968 Òbrôzk:LIE 1974 MiNr0615 mt B002.jpg|[[Liechtenstein]]:<br>[[Hans Adóm II]]<br>1974 Òbrôzk:19930828 15sant Latvia Postage Stamp.jpg|[[Łotwa]]:<br>[[Jón Paweł II]]<br>1993 Òbrôzk:Inkwell stamp from Ukraine.jpg|[[Ùkrajina]]:<br>[[Tintownik]]<br>2008 Òbrôzk:RUSMARKA-3622.jpg|[[Ruskô]]:<br>[[Rodzëzna]]<br>2026 </gallery> == Òbaczë téż == * [[Lëst (pismò)]] * [[Pòcztowi kòd]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòczta]] [[Kategòrëjô:Ekònomiô]] ei9u28tnm1crdrr0aqmgv72by1yn0wh 0 14016 216668 214266 2026-10-06T12:14:50Z Iketsi 3254 Òbaczë téż 216668 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|commons=|miono=Ludmila Javorová|titel=Generalny wikariusz|òbrôzk=Javorova 2017.jpg|môl dzejaniégò=[[Czechòsłowackô]]|data nôrodzeniégò=[[31 stëcznika]] [[1932]]|môl nôrodzeniégò=[[Brno]]|data smiercë=[[17 séwnika]] [[2026]]|môl smiercë=[[Rajhrad]]|nôrodnosc=czeskô|1. fónkcjô=Generalnô wikariusz Koinótés|1. fónkcjô cząd=1970-1988|wëznanié=[[Katolëcczi Kòscół|katolëcyzm]]|kòscół=[[Koinótés]]|diakònat=28 gòdnika 1970|prezbitérat=28 gòdnika 1970|inkardinacjô=[[Koinótés]]|stracenié dëchòwnégò stanu=1996 – scwierdzenié niewôżnoscë swiãceniów}} '''Ludmila Javorová''' (ùr. [[31 stëcznika]] [[1932]] we Brnie, ùm. [[17 séwnika]] 2026 w Rajhradze<ref>{{Cytuj starnã|titel=Zemřela Ludmila Javorová, kterou Felix Davídek tajně vysvětil na kněze|data przëstãpù=2026-09-17|òpùblikòwóny=christnet.eu|aùtór=Luštinec V.|jãzëk=cs|data=2026-09-17|url=https://www.christnet.eu/zpravy/33406/zemrela-ludmila-javorova-kterou-felix-davidek-tajne-vysvetil-na-kneze.url}}</ref>) – dzejôrka pòdzemnégò Kòscoła w [[Czechòsłowackô|Czechòsłowacce]], nôleżniczka krëjamny katolëcczi pòspólnotë Koinótés, [[Generalny wikariusz|generalnô wikariusz]] i asystentka [[Biskùp|biskùpa]] Felixa Davídeka. == Biografiô == Pòchòdzëła z môlëznë Chrlice (dzysdnia dzél Brna). Ùrodza sã w religijny familie labòranta Františka Javorë i jegò białczi Ludmilë z dodomù Vrlovi, pò jaczi òtrzima miono. Ji òjc pòchòdzył ze zamòżny mòrawsczi rodzëznë. Równak wspiéróny przez matkã òddôł sã nôùce a sztudióm, bò ùznôł, że majątk ògrańczi mù mòżebnoscë zdobiwaniô wiedzë. Ludmiła bëła piątim dzeckã we familie, wëcmanim mia òsmë bracynów i sostrã<ref name=":1">{{Cytuj starnã|titel=Ludmila Javorová, kobieta ksiądz|òpùblikòwóny=wiez.pl|data=2022-08-25|data przëstãpù=2022-08-25|url=https://wiez.pl/2022/08/25/ludmila-javorova-kobieta-ksiadz/}}</ref>. Je jedurną znóną białką z pòspólnotë Koinótés, co òtrzima kapłańsczé swiãcenia na mòcë pòstanowieniów synodu w Kobeřicach. [[Sakrament swiãceniów|Swiãcenia]] [[Diakón|diakònatu]] i [[Prezbitéra|prezbiteriatu]] òtrzima 28 gòdnika 1970 rokù z rãk Felixa Davídeka, a jedurnym swiôdkã béł Leo Davídek, brat biskùpa. Akt wëswiãceniégò miôł plac w rodzynnëch chëczach Davídeków na przedmiescach Brna. Sztót pózni Ludmila òdprawia pierszą mszã<ref name=":1" />. Pòstãpòwanié biskùpa bëło pòdiktowóné strachã hierarchë ò dalszé jistnienié [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò Kòscoła]] w Czechòsłowacce i ewentualnyma aresztowaniama kapłanów. Biskùp, wëswiãcywającë Ludmilã Javorovą i czile jinëch białków z pòspólnotë Koinótés chcôł zabezpieczëc lëczbã dëchòwnëch dlô pòdzemnégò Kòscoła w Czechòsłowacce. Òd lat 80. XX wiekù ji przëtrôfkã interesowałë sã wëszëznë [[Katolëcczi Kòscół|katolëcczégò Kościoła]]. [[Apòsztolskô Stolëca]] nie wëdôwa ale przez wiele lat òficjalnégò stanowiszcza we sprawie. Dopiérkù w 1996 rokù ògłoszony òstôł òdkôz scwierdzający niewôżnosc kapłańsczich swiãceniów kapłańskich białków dokònywónëch przez katolëcczich biskùpów w [[Czechòsłowackô Socjalisticznô Repùblika|Czechòsłowacczi Socjalisticzny Repùblice]] a zabrónioné òstało pòd sztrôfą [[Ekskòmùnika|ekskòmùniczi]] Ludmilë Javorovi wëstãpòwanié w charakterze dëchòwny òsobë. Òb czas służbë dlô pòdzemnégò Kòscoła w Czechòsłowacce Ludmila Javorová nigdë nie wëstąpia w charakterze ksãdza celebransa. Bra ale ùdzél w krëjamnëch [[Kòncelebra|kòncelebrowónëch]] mszach. Pò 1989 rokù przesta pełnic kapłańsczé fónkcje. Ùdzela sã spòlëznowò we brneńsczi diecezje. Bëła nôleżniczką [[Parafialnô radzëzna|parafialny radzëznë]] rzimskòkatolëcczi parafie sw. sw. [[Cyril i Metodi|Cyrëla i Metodégò]] we Brnie-Židenicach. 2 łżëkwiata 2011 roku we [[Widen|Widnie]] òsta achtnionô w grëpie katolëcczich ksãżi z Czesczi i Słowacczi słëchającëch pòdzemnémù Kòscołowi w Czechosłowacce òb cząd kòmùnizmù nôdgrodą „Za Wòlnotã w Kòscele” nadôwóną przez szwajcarską Fùndacjã Herberta Haaga, czerowóną przez teòloga Hansa Künga. Z pòwòdu ji bëtnosce na ùroczëznie do Widna nie przëjachôł jiny achtniony przez fùndacjã dëchòwny – pòmòcniczi prasczi biskùp Václav Malý<ref>{{Cytuj starnã|titel=Czescy i słowaccy duchowni uhonorowani w Wiedniu za walkę z komunizmem|data przëstãpù=2018-09-01|òpùblikòwóny=wyszehrad.com|data=2011-04-16|zarchiwizowóné=2018-09-02|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180902012206/http://wyszehrad.com/node/271|url=http://wyszehrad.com/node/271}}</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Katolëcczi Kòscół]] |col2= === Dëchòwny === {{#categorytree:Dëchòwny|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] [[Kategòrëjô:Białczi]] [[Kategòrëjô:Czeskô]] ewkilpmtrmlh8umrvv44p9bq1lj22q9 10 14071 216701 215247 2026-10-06T17:04:55Z Iketsi 3254 <includeonly> 216701 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/{{{2}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/csb · [https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/pl /pl] · [https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/en /en] · [https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/de /de] · [https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/cs /cs] · [https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/sk /sk] · [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&message={{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}} {{int:Translations/csb}}] }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> cevusig5homozdpch0ovl1rdd5o603c 216702 216701 2026-10-06T17:07:02Z Iketsi 3254 + 216702 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/{{{2}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/csb ([https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/pl /pl]·[https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/en /en]·[https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/de /de]·[https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/cs /cs]·[https://translatewiki.net/wiki/{{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}}/sk /sk] – [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&message={{{1|MediaWiki:Wikilove-image-example}}} {{int:Translations/csb}}]) }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 6icwjlrz1e4hphd4qjz80omfxuiqvra 216704 216702 2026-10-06T17:18:57Z Iketsi 3254 MediaWiki ns 216704 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/{{{2}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/szl ([https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/pl /pl]·[https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/en /en]·[https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/de /de]·[https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/cs /cs]·[https://translatewiki.net/wiki/{{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/sk /sk] – [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&ns={{MediaWiki ns|{{{1|Wikilove-image-example}}}}} {{int:Translations/szl}}]) }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 0q4cs057xoo3nxnh6x55n3yb4s3w4dh 216709 216704 2026-10-06T17:55:28Z Iketsi 3254 + 216709 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/{{{2}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/szl ([https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/pl /pl]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/en /en]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/de /de]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/cs /cs]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/sk /sk] – [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&ns={{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}} {{int:Translations/szl}}]) }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 5rypurq203w90oy9rvi0r1okpyic0py 216711 216709 2026-10-06T18:24:01Z Iketsi 3254 csb 216711 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/{{{2}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/csb ([https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/pl /pl]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/en /en]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/de /de]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/cs /cs]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/sk /sk] – [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translations&ns={{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}} {{int:Translations/csb}}]) }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 4zzyukufdbwjizag3ysdh4y3v90z2ui 216786 216711 2026-10-07T05:54:46Z Iketsi 3254 ?message= 216786 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/{{{2}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/csb ([https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/pl /pl]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/en /en]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/de /de]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/cs /cs]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/sk /sk] – [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message={{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}} {{int:Translations/csb}}]) }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> bqdhnfs3ndx1hpj6gaq8gejiomda7ye 216787 216786 2026-10-07T06:14:09Z Iketsi 3254 - 216787 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{{2|}}} |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] [https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/{{{2}}} {{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/{{{2}}}] |* [[Òbrôzk:Translatewiki.net logo.svg|14px|alt=Translatewiki.net|link=]] [https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/csb {{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/csb] ([https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/pl /pl]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/en /en]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/de /de]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/cs /cs]·[https://translatewiki.net/wiki/{{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}}/sk /sk] – [https://translatewiki.net/wiki/Special:Translations?message={{Default ns|MediaWiki|{{{1|Wikilove-image-example}}}}} {{int:Translations/csb}}]) }}</includeonly><noinclude> == Przikładë == <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|Cx-unreviewed-translation-category}} ---- <code><nowiki>{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}}</nowiki></code> :{{Translatewiki.net|MediaWiki:Cx-unreviewed-translation-category|eo}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 2hky7ilpss6ybmggafzr8md8n2w3f0i 10 14169 216780 216365 2026-10-07T02:21:04Z Iketsi 3254 rok = r. 216780 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{s|m.}}</nowiki></code> → {{s|m.}} * <code><nowiki>{{s|ùr.}}</nowiki></code> → {{s|ùr.}} * <code><nowiki>{{s|np.}}</nowiki></code> → {{s|np.}} * <code><nowiki>{{s|m.jin.}}</nowiki></code> → {{s|m.jin.}} * <code><nowiki>{{s|ps.}}</nowiki></code> → {{s|ps.}} * <code><nowiki>{{s|P.T.}}</nowiki></code> → {{s|P.T.}} * <code><nowiki>{{s|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] * <code><nowiki>{{s|wëdanié}}</nowiki></code> → {{s|wëdanié}} * <code><nowiki>{{s|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{s|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{s|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] </noinclude> 0evoe49vflk7mngn207hiqtxzqrk2sr 0 14202 216690 2026-10-06T15:10:11Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Ekwador]] do [[Ekwadór]]: pisënk 216690 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Ekwadór]] 14fpjhz3k5p957sb17sp0urbslabtzo 216693 216690 2026-10-06T15:11:05Z Terrus38 14026 216693 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Ekwadór]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/pl]] bsd2o1ma4n44oyujfjn8xiucxop666r 10 14203 216703 2026-10-06T17:18:42Z Iketsi 3254 N 216703 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}}}}|MediaWiki |{{{1}}} |MediaWiki:{{{1}}} }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> eqjkrml3vzlfs5lebvodjgn21nyzdqx 216705 216703 2026-10-06T17:52:25Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablóna:MediaWiki ns]] do [[Szablóna:Default ns]] 216703 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{1}}}}}|MediaWiki |{{{1}}} |MediaWiki:{{{1}}} }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> eqjkrml3vzlfs5lebvodjgn21nyzdqx 216707 216705 2026-10-06T17:53:15Z Iketsi 3254 {{{1|MediaWiki}}} {{{2}}} 216707 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#ifeq:{{NAMESPACE:{{{2}}}}}|{{{1|MediaWiki}}} |{{{2}}} |{{{1|MediaWiki}}}:{{{2}}} }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> sldpvd1dnthbnjm8y3ntj28cs1qxm3q 10 14204 216706 2026-10-06T17:52:25Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablóna:MediaWiki ns]] do [[Szablóna:Default ns]] 216706 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szablóna:Default ns]] 2astc5oanyfiep0yj0ny4kpaz8oqlro 216708 216706 2026-10-06T17:54:24Z Iketsi 3254 {{ADR|[[Szablóna:Default ns]]}} 216708 wikitext text/x-wiki {{ADR|[[Szablóna:Default ns]]}} qy79p8tqy4jn3igl0bhd9r01sqycdow