Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia Przédnô starna 0 5 217022 207771 2026-10-08T13:31:52Z Tsca 12 NUMBEROFARTICLES - ADR 217022 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Main-page/styles.css" /> <div class="section" id="main-page"> <div class="header nomobile" id="main-page-header"> <div id="main-page-intro"> <div id="main-page-welcome"> <strong>Witómë na kaszëbsczi [[Wikipedia|Wikipedie]],</strong> </div> <div class="main-page-info"> wòlny encyklopedie, jaką [[Wiki:Werk_ë_deja_Wiki|kòżdi mòże wespółtwòrzëc]].<br> Donądka stwòrzonëch òstało '''{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}''' artiklów. </div> </div> <div id="main-page-portals"> <div style="margin-bottom:0.8em; text-align:left; margin-left:25%; font-size:1.1em;"> <strong>Kategòrie:</strong> </div> <ul style="list-style:none; padding:0; margin:0; display:grid; grid-template-columns:1fr 1fr; gap:0.5em; text-align:left;"> <li>[[Image:POL_księstwo_pomorskie_COA.svg|20px|link=Kategorëjô:Pòmòrskô]] [[:Kategòrëjô:Pòmòrskô|Pòmòrskô]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_edu_mathematics.png|20px|link=Kategòrëjô:Matematika]] [[:Kategòrëjô:Matematika|Matematika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kdmconfig.png|20px|link=Kategòrëjô:Humanistika]] [[:Kategòrëjô:Humanistika|Humanistika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kscd.svg|20px|link=Kategòrëjô:Kùltura]] [[:Kategòrëjô:Kùltura|Kùltura]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_laptop_pcmcia.png|20px|link=Kategòrëjô:Technika]] [[:Kategòrëjô:Technika|Technika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kweather.png|20px|link=Kategòrëjô:Nôtëra]] [[:Kategòrëjô:Nôtëra|Nôtëra]]</li> </ul> </div> </div> <div id="mf-main-page"> <div class="article" id="main-page-content"> <div id="main-page-column1"> <div class="section" id="main-page-didyouknow"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wiész Të...</div> {{Wiész të|data={{{data|{{#timel:Y-m-d}} }}}}} </div> <div class="section" id="main-page-news"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Rôczimë do pisaniô!</div> {{Rôczimë do pisaniô}} </div> </div> <div id="main-page-column2"> <div class="section" id="main-page-featured-article"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Articzel tidzenia</div> {{Articzel tidzenia|data={{{data|{{#timel:Y-m-d}} }}}}} </div> </div> </div> </div> <div id="main-page-footer"> <div class="section purple" id="main-page-calendar" style="margin-top:0.5em; border-color:#c8b6ff; padding: 1em;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2" style="margin-bottom: 0.5em;">Kalãdarium: Dzysô je {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}</div> <div style="overflow-x: auto; margin-top: -30px; padding-top: 30px;">{{Kalãdarium}}</div> </div> <div class="section purple" id="main-page-languages" style="margin-top:0.5em; border-color:#c8b6ff;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wikipediô w jinszich jãzëkach</div> <div style="font-size:0.95em; line-height:1.8;"> [[:als:|Allemanisch (alemańsczi)]] - [[:be:|Беларуская (biôłorusczi)]] - [[:bg:|Български (bùłgarsczi)]] - [[:br:|Brezhoneg (bretońsczi)]] - [[:ca:|Català (katalóńsczi)]] - [[:cs:|&#268;esk&#225; (czesczi)]] - [[:cy:|Cymraeg (walijsczi)]] - [[:da:|Dansk (duńsczi)]] - [[:de:|Deutsch (miemiecczi)]] - [[:en:|English (anielsczi)]] - [[:et:|Eesti (estońsczi)]] - [[:es:|Espa&#241;ol (szpańsczi)]] - [[:eu:|Euskara (baskijsczi)]] - [[:fr:|Fran&#231;ais (francësczi)]] - [[:fy:|Frysk (zôpadnofrizyjsczi)]] - [[:hr:|Hrvatski (chòrwacczi)]] - [[:it:|Italiano (italsczi)]] - [[:ja:|&#26085;&#26412;&#35486; (japóńsczi)]] - [[:la:|Latina (łacëzna)]] - [[:lb:|Lëtzebuergesch (luksembùrsczi)]] - [[:lt:|Lietuvi&#x0173; (lëtewsczi)]] - [[:nds:|Plattdüütsch (dólnomiemiecczi)]] - [[:nl:|Nederlands (néderlandzczi)]] - [[:pl:|Polski (pòlsczi)]] - [[:ru:|&#1056;&#1091;&#1089;&#1089;&#1082;&#1080;&#1081; (rusczi)]] - [[:sk:|Slovenčina (słowacczi)]] - [[:sl:|Slovensko (słoweńsczi)]] - [[:sr:|&#x0421;&#x0440;&#x043F;&#x0441;&#x043A;&#x0438; (serbsczi)]] - [[:sv:|Svenska (szwédzczi)]] - [[:szl:|Ślōnskŏ (szląsczi)]] - [[:uk:|Українська (ùkrajińsczi)]] </div> <div style="margin-top:0.9em; font-size:90%;"> → [[m:Complete_list_of_language_Wikipedias_available|Lësta wszëtczich jãzëkòwëch wersjów Wikipedie]] </div> </div> <div class="section" id="main-page-sister-projects" style="border-color: #a7f9ab;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wikiprojektë</div> <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:1em; padding:0.5em;"> {{Sosterné ùdbë}} </div> </div> </div> </div> __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ <noinclude> {{noexternallanglinks}} [[ar:]] [[be:]] [[be-x-old:]] [[bs:]] [[bg:]] [[bn:]] [[br:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[dsb:]] [[et:]] [[el:]] [[en:]] [[es:]] [[eo:]] [[eu:]] [[fa:]] [[fr:]] [[gl:]] [[ko:]] [[hsb:]] [[hr:]] [[io:]] [[id:]] [[is:]] [[it:]] [[he:]] [[ka:]] [[la:]] [[lb:]] [[lt:]] [[hu:]] [[ms:]] [[nl:]] [[ja:]] [[mk:]] [[nap:]] [[no:]] [[nn:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[fi:]] [[sv:]] [[th:]] [[vi:]] [[te:]] [[tr:]] [[uk:]] [[zh:]] </noinclude> [[Kategòriô:Przédnô starna| ]] 3jdkryaajsts8bhzki35xwrkr1w68j2 217210 217022 2026-10-08T21:54:17Z Tsca 12 aktualizacja nazwy kategorii ADR 217210 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Main-page/styles.css" /> <div class="section" id="main-page"> <div class="header nomobile" id="main-page-header"> <div id="main-page-intro"> <div id="main-page-welcome"> <strong>Witómë na kaszëbsczi [[Wikipedia|Wikipedie]],</strong> </div> <div class="main-page-info"> wòlny encyklopedie, jaką [[Wiki:Werk_ë_deja_Wiki|kòżdi mòże wespółtwòrzëc]].<br> Donądka stwòrzonëch òstało '''{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}''' artiklów. </div> </div> <div id="main-page-portals"> <div style="margin-bottom:0.8em; text-align:left; margin-left:25%; font-size:1.1em;"> <strong>Kategòrie:</strong> </div> <ul style="list-style:none; padding:0; margin:0; display:grid; grid-template-columns:1fr 1fr; gap:0.5em; text-align:left;"> <li>[[Image:POL_księstwo_pomorskie_COA.svg|20px|link=Kategorëjô:Pòmòrskô]] [[:Kategòrëjô:Pòmòrskô|Pòmòrskô]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_edu_mathematics.png|20px|link=Kategòrëjô:Matematika]] [[:Kategòrëjô:Matematika|Matematika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kdmconfig.png|20px|link=Kategòrëjô:Humanistika]] [[:Kategòrëjô:Humanistika|Humanistika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kscd.svg|20px|link=Kategòrëjô:Kùltura]] [[:Kategòrëjô:Kùltura|Kùltura]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_laptop_pcmcia.png|20px|link=Kategòrëjô:Technika]] [[:Kategòrëjô:Technika|Technika]]</li> <li>[[Image:Nuvola_apps_kweather.png|20px|link=Kategòrëjô:Nôtëra]] [[:Kategòrëjô:Nôtëra|Nôtëra]]</li> </ul> </div> </div> <div id="mf-main-page"> <div class="article" id="main-page-content"> <div id="main-page-column1"> <div class="section" id="main-page-didyouknow"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wiész Të...</div> {{Wiész të|data={{{data|{{#timel:Y-m-d}} }}}}} </div> <div class="section" id="main-page-news"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Rôczimë do pisaniô!</div> {{Rôczimë do pisaniô}} </div> </div> <div id="main-page-column2"> <div class="section" id="main-page-featured-article"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Articzel tidzenia</div> {{Articzel tidzenia|data={{{data|{{#timel:Y-m-d}} }}}}} </div> </div> </div> </div> <div id="main-page-footer"> <div class="section purple" id="main-page-calendar" style="margin-top:0.5em; border-color:#c8b6ff; padding: 1em;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2" style="margin-bottom: 0.5em;">Kalãdarium: Dzysô je {{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}}</div> <div style="overflow-x: auto; margin-top: -30px; padding-top: 30px;">{{Kalãdarium}}</div> </div> <div class="section purple" id="main-page-languages" style="margin-top:0.5em; border-color:#c8b6ff;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wikipediô w jinszich jãzëkach</div> <div style="font-size:0.95em; line-height:1.8;"> [[:als:|Allemanisch (alemańsczi)]] - [[:be:|Беларуская (biôłorusczi)]] - [[:bg:|Български (bùłgarsczi)]] - [[:br:|Brezhoneg (bretońsczi)]] - [[:ca:|Català (katalóńsczi)]] - [[:cs:|&#268;esk&#225; (czesczi)]] - [[:cy:|Cymraeg (walijsczi)]] - [[:da:|Dansk (duńsczi)]] - [[:de:|Deutsch (miemiecczi)]] - [[:en:|English (anielsczi)]] - [[:et:|Eesti (estońsczi)]] - [[:es:|Espa&#241;ol (szpańsczi)]] - [[:eu:|Euskara (baskijsczi)]] - [[:fr:|Fran&#231;ais (francësczi)]] - [[:fy:|Frysk (zôpadnofrizyjsczi)]] - [[:hr:|Hrvatski (chòrwacczi)]] - [[:it:|Italiano (italsczi)]] - [[:ja:|&#26085;&#26412;&#35486; (japóńsczi)]] - [[:la:|Latina (łacëzna)]] - [[:lb:|Lëtzebuergesch (luksembùrsczi)]] - [[:lt:|Lietuvi&#x0173; (lëtewsczi)]] - [[:nds:|Plattdüütsch (dólnomiemiecczi)]] - [[:nl:|Nederlands (néderlandzczi)]] - [[:pl:|Polski (pòlsczi)]] - [[:ru:|&#1056;&#1091;&#1089;&#1089;&#1082;&#1080;&#1081; (rusczi)]] - [[:sk:|Slovenčina (słowacczi)]] - [[:sl:|Slovensko (słoweńsczi)]] - [[:sr:|&#x0421;&#x0440;&#x043F;&#x0441;&#x043A;&#x0438; (serbsczi)]] - [[:sv:|Svenska (szwédzczi)]] - [[:szl:|Ślōnskŏ (szląsczi)]] - [[:uk:|Українська (ùkrajińsczi)]] </div> <div style="margin-top:0.9em; font-size:90%;"> → [[m:Complete_list_of_language_Wikipedias_available|Lësta wszëtczich jãzëkòwëch wersjów Wikipedie]] </div> </div> <div class="section" id="main-page-sister-projects" style="border-color: #a7f9ab;"> <div class="main-head" role="heading" aria-level="2">Wikiprojektë</div> <div style="display:flex; flex-wrap:wrap; justify-content:center; gap:1em; padding:0.5em;"> {{Sosterné ùdbë}} </div> </div> </div> </div> __NOTOC__ __NOEDITSECTION__ <noinclude> {{noexternallanglinks}} [[ar:]] [[be:]] [[be-x-old:]] [[bs:]] [[bg:]] [[bn:]] [[br:]] [[ca:]] [[cs:]] [[da:]] [[de:]] [[dsb:]] [[et:]] [[el:]] [[en:]] [[es:]] [[eo:]] [[eu:]] [[fa:]] [[fr:]] [[gl:]] [[ko:]] [[hsb:]] [[hr:]] [[io:]] [[id:]] [[is:]] [[it:]] [[he:]] [[ka:]] [[la:]] [[lb:]] [[lt:]] [[hu:]] [[ms:]] [[nl:]] [[ja:]] [[mk:]] [[nap:]] [[no:]] [[nn:]] [[pl:]] [[pt:]] [[ro:]] [[ru:]] [[simple:]] [[sk:]] [[sl:]] [[sr:]] [[fi:]] [[sv:]] [[th:]] [[vi:]] [[te:]] [[tr:]] [[uk:]] [[zh:]] </noinclude> [[Kategòriô:Przédnô starna| ]] h7orwuez8rsn9f2ml0563nxkduruu2i Diskùsëjô:Przédnô starna 1 17 217023 216667 2026-10-08T13:32:09Z Tsca 12 /* „{{NUMBEROFARTICLES}}” artiklów */ 217023 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „{{NUMBEROFARTICLES}}” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) fp3g4tls3rbsms4gsfgw3j5qcbllac1 217141 217023 2026-10-08T15:32:47Z Iketsi 3254 /* „{{NUMBEROFARTICLES}}” artiklów */ Jeszcze Artikle_do_rëmniãcô → Do_rëmniãcô 217141 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „{{NUMBEROFARTICLES}}” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::Dzięki! Jeszcze [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Kateg%C3%B2r%C3%ABj%C3%B4%3ADo_r%C3%ABmni%C3%A3c%C3%B4&diff=217130 mała zmiana]: ::*Nie: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::*Tak: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 17:32, 8 ruj 2026 (CEST) m4uqd5hiw4ka8co8mgd6n8mpegyo2k0 217142 217141 2026-10-08T15:33:27Z Iketsi 3254 /* „{{NUMBEROFARTICLES}}” artiklów */ -{{}} 217142 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „NUMBEROFARTICLES” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::Dzięki! Jeszcze [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Kateg%C3%B2r%C3%ABj%C3%B4%3ADo_r%C3%ABmni%C3%A3c%C3%B4&diff=217130 mała zmiana]: ::*Nie: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::*Tak: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 17:32, 8 ruj 2026 (CEST) qjbqr7vw7opjfe5pk8gurk7ct98tdii 217211 217142 2026-10-08T21:56:05Z Tsca 12 /* „NUMBEROFARTICLES” artiklów */ 217211 wikitext text/x-wiki <div class="toccolours" style="text-align:center; margin: 1em 0"> '''Archiwa:''' [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa do 2006|do kùńca 2006. rokù]] • [[Diskùsëjô:Przédnô starna/Archiwa 2007-2011|2007-2011]]</div> ''' → [[Wiki:Karczma]] ([[Wiki:Karczma|Village pump]]) ''' == Richtich òrtografiô == [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] nawiązując do tego co napisałeś w wątku niżej to, z najważniejszych rzeczy, bardzo Ciebie proszę o zmianę samej nazwy csbwiki na (chociażby) stronie głównej na zgodną ze standardem wypracowanym przez Radę Języka Kaszubskiego ([https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwała 3/2007]) na "Wikipediô. Wòlnô encyklopediô"; plik z poprawnie zapisaną nazwą jest też już od dawna dostępny w zasobach wikimedia ([https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikipedia-logo-v2-csb-new%20ort.svg Wikipedia-logo-v2-csb-new ort.svg]). P.S. podobna prośba została zgłoszona na translatewiki ([https://translatewiki.net/wiki/Support link]) przez [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]]. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 11:03, 13 cze 2026 (CEST) : Jak widzę, wniosek został zgłoszony do Phabricatora ([[phab:T429126]]), zob. też [[Wiki:Karczma#Zmiana nazwy z Wikipedijô na Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:12, 15 cze 2026 (CEST) == Statisticzi na przédny starnie? == imo na ti przédny starnie (jakô je kąsynk zmùdnô) dobrze bë bëło dac statisticzi z nôdłëgszima artiklama (np. pôrã taczich) i nônowszima, trochã jak na [[:pl:Wikipedia:Strona_główna|pòlsczi wikipedie]] ''Artykuł na medal'' i ''Dobry artykuł'', co bë miało zachãcëwac do pisaniô dłëgszich artiklów, a nié taczich na trzë zdania. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:30, 11 cze 2026 (CEST) :Nie leno statisticzi na przédny starnie, le téż sztilu i dzéle przédny starnie taczich jak roczëznë (''Rocznice'') i wëdarzeniô (''Wydarzenia''). Szkòda, że nie mòżemë editowac nają przédną starnã abò ni sfórtowôlismë wszëtczégò ògarnąc, bò sprôwnicë [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]], [[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsan]] ògrańczëlë prawa editowóniô dlô wszëtczich, leno sprôwnicë mògą zmienic. Nôpiérwi mùszimë stwòrzëc przënômni 1000+ edicje i bëc super prawòwiti, a pózni òdpòwiedzą, a pònemù stwòrzëc wpis ò wniosczi praw sprôwnika, le terô timczasã je niemòżebny z przëczënë niaktiwnoscë sprôwników i pòpsëtégò systemù. Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:19, 11 cze 2026 (CEST) :: Piszcie w dyskusjach zabezpieczonych stron, wspominając mnie – wprowadzę wtedy zmiany ręcznie. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:39, 12 cze 2026 (CEST) :::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Moje przeprosiny/mój odpowiedź dotyczące o wklejanie automatyczne tłumaczenie maszynowe: [[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis#Automatycznie tłumaczone artykuły|tutaj]] (obu po kaszubsku i po polsku). [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 13:25, 12 cze 2026 (CEST) == „NUMBEROFARTICLES” artiklów == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Zamiast <code><nowiki>{{NUMBEROFARTICLES}}</nowiki></code> ({{NUMBEROFARTICLES}}) powinno być <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ({{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:19, 6 ruj 2026 (CEST) : Zaktualizowane. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::Dzięki! Jeszcze [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=Kateg%C3%B2r%C3%ABj%C3%B4%3ADo_r%C3%ABmni%C3%A3c%C3%B4&diff=217130 mała zmiana]: ::*Nie: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Artikle do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::*Tak: <code><nowiki>{{#expr:{{NUMBEROFARTICLES}}-({{PAGESINCATEGORY:Do rëmniãcô|pages|R}})}}</nowiki></code> ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 17:32, 8 ruj 2026 (CEST) ::: OK. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 23:56, 8 ruj 2026 (CEST) amdjf26harr3gmggci8a3lq6vnh7i9m Wiktionary 0 40 217027 6658 2026-10-08T14:03:10Z Tsca 12 lnk fix 217027 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wikisłowôrz]] m7rd9i9th854o3l80ccfnqgseych8ec 217134 217027 2026-10-08T15:17:05Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/en]] 217134 wikitext text/x-wiki #TAM [[Wikisłowôrz]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/en]] tfoigfny61ufqrwi4gbdyse7tq2600a Rëmiô 0 56 217047 216251 2026-10-08T14:50:23Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217047 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Rëmiô |rodzôcz=Rëmie |adjektiw_mask=rëmsczi |adjektiw_fem=rëmskô |céch=POL Rumia COA.svg |fana=POL Rumia flag.svg |karta=Rumia_location_map.svg |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |grodzki= |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Michał Pasieczny |adres_um=Sobiesczégò 7 |kod_poczt_um=84-230 |tel_um=58 671-94-52 |fax_um=58 671-94-17 |mail_um= |wiéchrzëzna=262,0 |stopniN=54 |minutN=34 |stopniE=18 |minutE=24 |wysokość= |rok=2004 |lëdztwò=44&nbsp;156 |gęstość=1343,8 |aglomeracja= |czerënkòwi numer=(+48) 58 |pòcztowi kòd=84-230 |registracëjné tôfle=GWE |TERYT=6222915021 |SIMC= |www=http://www.rumia.eu }} '''Rëmiô''' ({{jãz.|pl}} ''Rumia'', {{jãz.|de}} ''Rahmel'') je gardã ë gminą w [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]] w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim województwù]]. Rëmiô mô greńcã z [[Gdiniô|Gdinią]] ë [[Réda|Redą]]. Rëmiô robi za mieszkaniowi slôd dlô Gdini. Razã z [[Wejrowò|Wejrowã]] ë Redą ùsôdzô wespòlëznã trzëch gardów – [[Môłi Trzëgard|Môłé Trójgardze]]. W latach [[1975]]–[[1998]] Rëmiô słëchaa gdóńsczémù wòjewództwù. Tu mô sedzbã [[radio Kaszëbë]], chtërno nadaje dosc wiele pò kaszëbskù. [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków]] w artiklu 11, ùst. 1a pòdaje, że taczi radio dlô {{skr.|m.jin.}} Kaszëbów mô bëc. == Miona gardu w zdrojach == w zdrojach: ''Rumina'' 1220, ''Rumnam'' 1235, ''Rumpna'' 1245, ''Rumnam'' 1291, ''Rumna'' 1295, ''Ronna'' (krónika òlëwsczégò klôsztora), ''Romna'' (krónika òlëwsczégò klôsztora), ''Rumńa'' (Lorentz), ''Romele'' 1399, ''Rumija'' 1570, ''Rumia'' 1570, ''Romla'' 1582, ''Rumie'' 1583, ''Romlia'' 1598, ''Rahmele'' 1584, ''Romla'' 1584, ''Ramelaw'' 1602, ''z Rumiei'' 1627, ''Rameln'' 1655, ''Ramel'' 1659, ''Rumia'' 1678, ''Rahmel'' 1796, ''Rëmjå'' 1866, ''Rumia'' (SG), ''Rumie'' 1912, ''Rumija'' 1912, ''Rémjô, krol. é szlach. (Rahmel)'' (Cenôwa), ''Rëḿå'' (Lorentz, Zëchta), ''(Stårå) Rëḿå'' (Tréder) Je nôwikszim gardã pòlsczim, jaczi nie je stolëcą krézu. === Pòłożenié === Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 54°34' N, dôłgòta – 18°24' E. === Pòdôwczi === Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, Rëmiô mô wiéchrzëznã 32,86 km², w tim: * rólné ùżëtczi: 26% * lasowé ùżëtczi: 44% Gard zajëmô 2,56% wiéchrzëznë krézu. * Bùdżetowé wzątczi ([[2004]] plan): mln zł * Bùdżetowé wëdôwczi ([[2004]] plan): mln zł === Lëdztwô === Pòdôwczi z [[30 czerwińca]] [[2004]]: {| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; text-align:right;" !Òpisënk || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Białczi || colspan=2|Chłopi |- |jednostczi|| sztaturë || % || sztaturë || % || sztaturë || % |-- |lëdztwo || '''44&nbsp;156''' || 100 || 22&nbsp;574 || 51,1 || 21&nbsp;582 || 48,9 |-- |gãscëzna lëdzy<br />(sztatur/km²) || colspan=2| 1343,8 || colspan=2| 687 || colspan=2| 656,8 |} Wedle pòdôwków z [[2002]] rokù, strzédny wzątk na mieszkańca béł 1189,86 zł. == Sąsadné gminë == [[Gdiniô]], [[Kòsôkòwò]], [[Pùck]], [[Réda]], [[Wejrowò]] === Historiô === * [[1 lëpińca]] 2017 rokù tu béł [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. <!-- * [[VI wiek p.n.e.|VI]]-[[IV wiek p.n.e.]] osada (wykopaliska) pochodząca z wczesnej [[epoka żelaza|epoki żelaza]] * [[1215]] – pierwsza wzmianka. Dokument, w którym książę pomorski [[Świętopełk|Świętopełek]] nadaje tutejsze ziemie opactwu [[Cystersi|cystersów]] z [[Oliwa (miejscowość)|Oliwy]]. Pozostaje w ich posiadaniu do [[1772]]. * [[1870]] – doprowadzenie [[kolej|kolei]] * [[10 lutego]] [[1920]] wkroczenie Wojska Polskiego * [[13 marca]]-[[27 marca]] [[1945]] – òbarna Markòwcowi Górë http://free.of.pl/x/xzn/index2.htm * [[1939]]-[[1945]] Rëmiô dobëta bez hitlerzów w Miemiecczi Rzeszë * [[1954]] – [[prawa miejskie]] – pòwstaa z parłãczeniô wsów: Rëmiô, [[Zôgòrzé]], [[Biôłô Rzéka]], [[Szmelta]] i [[Rëmiô-Janowò|Janowò]], a od [[1 stycznia]] [[2001]] roku wsë [[Kazmiérz]] (na decyzëjô copniãtô czile miesãdzów pózdni). --> === Słôwny lëdze === * [[Jerzi Tréder]] * <!-- W Rëmi ùrodzëła sã w [[1943]] rokù [[Erika Steinbach]], przedniczka miemiecczégò "Zrzeszëniô Wënekónëch" i [[Edmund Wittbrodt]] – minister Nôrodny Edùkacëjë w rządze [[Jerzy Buzek|Jerzego Buzka]]. Rëmiô je téż òjczëstim gardã aktorczi [[Katarzyna Kurowska|Katarzyny (Joanny) Kurowskiej]]. --> === Stôrodôwnotë === * <center> [[Òbrôzk:Remio_1.jpg|mały|330px|center|Gardnô panorama]] </center> == Òbaczë téż == * [[Rëmskô Klëka]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/7 Rumia w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] * https://radiokaszebe.pl/index.php/news/rumia-kampania-przeciw-blednej-odmianie-nazwy-miasta-827 {{Wejrowsczi kréz}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Wejrowsczi kréz]] c1dhhetky2t2omlm4e7r0vk0j9tqx3y 15 gromicznika 0 969 217107 207647 2026-10-08T14:52:16Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217107 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Faustina, Józefa === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * [[1898]] r. [[Bernard Grzãdzëcczi]] === Ùmarlë === * === Przësłowié === * Kò wiész, jak je, a nie wiész, jak bãdze. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} totzv4xxxd64cr3fxqfxg6fswroh67p 25 strëmiannika 0 1009 217108 207674 2026-10-08T14:52:18Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217108 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === W katolëcczim kòscele: * [[Matczi Bòsczi Roztwórny]] * [[Mionowi dzéń]] (Jimieninë): Mariô, Mariola, [[Sławina]] === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * === Przësłowia === * Jak na Strëmianną pszczoła z [[Plecónka|kòszczi]] wëlatëje, wiele dni pò tim pòkùtëje. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} l4fklzwqjyrrjkj9xk72gm3outjudk0 3 lëpińca 0 1078 217109 207689 2026-10-08T14:52:20Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217109 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Léón, Mirosłôw, Redómir, Tomôsz === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} lbf0urx3u0881png2gvt3lnscrbfmkf Słowôrz 0 1091 217028 216247 2026-10-08T14:03:37Z Tsca 12 /* Òbaczë téż */ lnk fix 217028 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|mały|{{PAGENAME}}]] '''Słowôrz''' je lëstą słów ë jich definicëji, abò jich równoznaczënów w jińszi mòwie (mòwach). Niechtërné słowôrze pòdôwają téż infòrmacëje ò wëmòwie, pòchòdzenim słowa ôs przëmiarë jegò brëkòwóniô w zdaniach. Jistnieją téż słowôrze ilustrowóné (òbrôzkòwé). == Pòsobica słów == [[Òbrôzk:Stefan Ramult-Pomeranian Dictionary.png|mały|Dzélëk słowôrza Ramułta]] == Tëlkòsc słowiznë == Z pòzdrzatkù na tëlkòsc słowiznë zamkłi we słowôrzu mòżemë wëapartnic dwa ôrtë słowôrzów: 1. tzw. ''maksymalizacëjné słowôrze'', chtërnëch zgrôwã je zaprezentérowónié całégò dostónkù słowiznë brëkòwóny przez gwësną jãzëkòwą spòlëznã. Taczé słowôrze mògą zamëkac w se rozmajité fòrmë ë wariantë negò sómégò słowa we wszëtczich dialektach, ôs słowa znóné blós z runitwë, czë téż pòdóné przez infòrmatorów. Przez swòją nôtërã maksymalizacëjny słowôrz ni mòże bëc słowôrzã normatiwnym (preskriptiwnym), równak mòże baro pòmòc przë twòrzenim taczégò słowôrza. Przëmiarã maksymalizacëjnégò słowôrza je ''[[Pomoranisches Wörterbuch]]'' ''(Słowôrz pòmòrsczi)'' [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]]. 2. tzw. ''minimalizacëjné słowôrze'', chtërnëch autora pòdôwô blós dzél słowiznë jaczégò jãzëka (np. czile tësąców nôczãstszëch słów). Minimalizacëjnym słowôrzã je np. ''[[Słowniczek kaszubski]]'' ''(Słowôrzk kaszëbsczi)'' [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] czë ''Słowniczek polsko-kaszubski'' R. Drzeżdżona i G. J. Schramke, Gdynia 2006, a téż ''Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz'' Mariana Jelińskiego i [[David Shulist|Davida Shulista]], Żukowo 2010 i ''Môłi kaszëbskò-czeskò-pòlsczi słowôrz'', [[Żukòwò]] 2014[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aJeli{u0144}ski%2C+Marian/ajelin~aski+marian/1%2C1%2C9%2CB/frameset&FF=ajelin~aski+marian&1%2C%2C9]. == Specjalné słowôrze == * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, [[Krakòwò]] 1893 * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, [[Gduńsk]] 2003 * [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, t. I-II, [[Gduńsk]] 1994. == Preskriptiwné a deskriptiwné słowôrze == == Òbaczë téż == * [[Wikisłowôrz|Słowôrz Wikipediji (Wikisłowôrz)]] * [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]] * [[Sloworz.org]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|6ir6fMiRuTo|Słowniki kaszubskie – 2013}} ({{jãz.|csb}}) * [https://csb.wiktionary.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna Wikisłowôrz pò kaszëbskù] * [https://web.archive.org/web/20160909110356/http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16242429g.public Dictionnaires kachoubes] * [https://web.archive.org/web/20150707045807/http://scholaris.pl/zasob/106924 scholaris.pl — Mój słowôrz – książka pomocnicza do nauki języka kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20260413003104/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/12759,slowniczek-polsko-kaszubski-czyli-kaszubszczyzna-bez-tajemnic Słowniczek polsko-kaszubski, czyli kaszubszczyzna bez tajemnic] * Słownik polsko-kaszubski — szkola.interklasa.pl: [https://web.archive.org/web/20200130224752/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_ac.html A–C], [https://web.archive.org/web/20200117115121/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_df.html D–F], [https://web.archive.org/web/20200128153948/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_jl.html J–L], [https://web.archive.org/web/20200218085625/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_mo.html M–O], [https://web.archive.org/web/20200117021913/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_pr.html P–R], [https://web.archive.org/web/20200121051226/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_su.html S–U] i [https://web.archive.org/web/20200130225216/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_wz.html W–Z] * https://kaszebi.rastko.net/?p=17#Słowniczek * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://www.wladyslawowo.com/atrakcje/slownik-kaszubski-dla-poczatkujacych-najwazniejsze-slowa-i-zwroty-1965 * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [https://web.archive.org/web/20210228185456/http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2014/NU_05_14_.pdf NAJÔ ÙCZBA, NUMER 5 (77), DODÔWK DO „PÒMERANII” – Pòdrãczny słowôrzk welownikaa] * https://web.archive.org/web/20250120062851/https://www.slowadopoprawki.com/post/j%C4%99zyki-regionalne-w-polsce * https://literat.ug.edu.pl/remus/0100.htm * https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ * https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/downloads/Kaszubski-slownik-rybacki.pdf * https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=116 === Szëkba === {{Szëkba}} [[Kategòrëjô:Słowôrze| ]] 0obm7r0lsiqaigbuku43nmusujpjjs6 217045 217028 2026-10-08T14:40:33Z Iketsi 3254 (kòlokwialno „Słowôrz Wikipedie”) 217045 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|mały|{{PAGENAME}}]] '''Słowôrz''' je lëstą słów ë jich definicëji, abò jich równoznaczënów w jińszi mòwie (mòwach). Niechtërné słowôrze pòdôwają téż infòrmacëje ò wëmòwie, pòchòdzenim słowa ôs przëmiarë jegò brëkòwóniô w zdaniach. Jistnieją téż słowôrze ilustrowóné (òbrôzkòwé). == Pòsobica słów == [[Òbrôzk:Stefan Ramult-Pomeranian Dictionary.png|mały|Dzélëk słowôrza Ramułta]] == Tëlkòsc słowiznë == Z pòzdrzatkù na tëlkòsc słowiznë zamkłi we słowôrzu mòżemë wëapartnic dwa ôrtë słowôrzów: 1. tzw. ''maksymalizacëjné słowôrze'', chtërnëch zgrôwã je zaprezentérowónié całégò dostónkù słowiznë brëkòwóny przez gwësną jãzëkòwą spòlëznã. Taczé słowôrze mògą zamëkac w se rozmajité fòrmë ë wariantë negò sómégò słowa we wszëtczich dialektach, ôs słowa znóné blós z runitwë, czë téż pòdóné przez infòrmatorów. Przez swòją nôtërã maksymalizacëjny słowôrz ni mòże bëc słowôrzã normatiwnym (preskriptiwnym), równak mòże baro pòmòc przë twòrzenim taczégò słowôrza. Przëmiarã maksymalizacëjnégò słowôrza je ''[[Pomoranisches Wörterbuch]]'' ''(Słowôrz pòmòrsczi)'' [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]]. 2. tzw. ''minimalizacëjné słowôrze'', chtërnëch autora pòdôwô blós dzél słowiznë jaczégò jãzëka (np. czile tësąców nôczãstszëch słów). Minimalizacëjnym słowôrzã je np. ''[[Słowniczek kaszubski]]'' ''(Słowôrzk kaszëbsczi)'' [[Aleksander Labùda|Aleksandra Labùdë]] czë ''Słowniczek polsko-kaszubski'' R. Drzeżdżona i G. J. Schramke, Gdynia 2006, a téż ''Pòlskò-anielskò-kaszëbsczi słowôrz'' Mariana Jelińskiego i [[David Shulist|Davida Shulista]], Żukowo 2010 i ''Môłi kaszëbskò-czeskò-pòlsczi słowôrz'', [[Żukòwò]] 2014[http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aJeli{u0144}ski%2C+Marian/ajelin~aski+marian/1%2C1%2C9%2CB/frameset&FF=ajelin~aski+marian&1%2C%2C9]. == Specjalné słowôrze == * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego, [[Krakòwò]] 1893 * Stefan Ramułt: Słownik języka pomorskiego czyli kaszubskiego. Scalił i znormalizował Jerzy Treder, [[Gduńsk]] 2003 * [[Jan Trepczik]]: Słownik polsko-kaszubski, t. I-II, [[Gduńsk]] 1994. == Preskriptiwné a deskriptiwné słowôrze == == Òbaczë téż == * [[Wikisłowôrz]] (kòlokwialno „Słowôrz Wikipedie”) * [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]] * [[Sloworz.org]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|6ir6fMiRuTo|Słowniki kaszubskie – 2013}} ({{jãz.|csb}}) * [https://csb.wiktionary.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna Wikisłowôrz pò kaszëbskù] * [https://web.archive.org/web/20160909110356/http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb16242429g.public Dictionnaires kachoubes] * [https://web.archive.org/web/20150707045807/http://scholaris.pl/zasob/106924 scholaris.pl — Mój słowôrz – książka pomocnicza do nauki języka kaszubskiego] * [https://web.archive.org/web/20260413003104/https://www.zawszepomorze.pl/artykul/12759,slowniczek-polsko-kaszubski-czyli-kaszubszczyzna-bez-tajemnic Słowniczek polsko-kaszubski, czyli kaszubszczyzna bez tajemnic] * Słownik polsko-kaszubski — szkola.interklasa.pl: [https://web.archive.org/web/20200130224752/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_ac.html A–C], [https://web.archive.org/web/20200117115121/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_df.html D–F], [https://web.archive.org/web/20200128153948/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_jl.html J–L], [https://web.archive.org/web/20200218085625/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_mo.html M–O], [https://web.archive.org/web/20200117021913/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_pr.html P–R], [https://web.archive.org/web/20200121051226/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_su.html S–U] i [https://web.archive.org/web/20200130225216/http://szkola.interklasa.pl/f019/strona/pol/pol_wz.html W–Z] * https://kaszebi.rastko.net/?p=17#Słowniczek * https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2025/06/SLOWNIK-RYBACKI-WERSJA-UPROSZCZONA-1.pdf * https://www.wladyslawowo.com/atrakcje/slownik-kaszubski-dla-poczatkujacych-najwazniejsze-slowa-i-zwroty-1965 * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [https://web.archive.org/web/20210228185456/http://www.kaszubi.pl/images/dodatkowe/aktualnosci/2014/NU_05_14_.pdf NAJÔ ÙCZBA, NUMER 5 (77), DODÔWK DO „PÒMERANII” – Pòdrãczny słowôrzk welownikaa] * https://web.archive.org/web/20250120062851/https://www.slowadopoprawki.com/post/j%C4%99zyki-regionalne-w-polsce * https://literat.ug.edu.pl/remus/0100.htm * https://tsp.org.pl/maly-slownik-kaszubsko-polsko-slowacki/ * https://www.ngo.lgrkaszuby.pl/downloads/Kaszubski-slownik-rybacki.pdf * https://naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=116 === Szëkba === {{Szëkba}} [[Kategòrëjô:Słowôrze| ]] sviyznlwmou4p7ypjst0e0gi1uxbog3 Pòlskô 0 1393 217035 216067 2026-10-08T14:36:47Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217035 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Rzeczpospolita Polska |miono = Pòlskô Repùblika |miono-genitiw = Pòlsczi |fana = Flag of Poland.svg |herb = Herb Polski.svg |na karce = LocationPoland.svg |jãzëk = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] |stolëca = Warszawa |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 312&nbsp;696<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2018, stan na 01.01.2018. [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html]</ref><ref>Bankier.pl, Powierzchnia Polski wzrosła o 1643 ha [https://m.bankier.pl/wiadomosc/Powierzchnia-Polski-wzrosla-o-1643-ha-7603883.html]</ref> |procent-wòdë = 3.07 |lëdztwò = 38&nbsp;483&nbsp;957 | rok = 2014 |dëtk = [[pòlsczi złoti]] | kòd dëtka = PLN |czasowô cona = +1 |swiãto = [[3 maja]], [[11 lëstopadnika]] |himn = Mazurek Dąbrowskiego (Mazurk Dąbrowsczégò) <center>[[Òbrôzk:Mazurek Dąbrowskiego (official instrumental).oga]]</center> |kòd = PL |Internet = .pl |telefón = +48|Mònarcha=|Prezydeńt=[[Karól Nawrocczi]]|Premiéra=[[Donôld Tusk]]|kònstitucjô=Kònstitucjô Pòlsczi Repùbliczi z 3 łżëkwiata 1997|aùtowi kòd=PL|lata jistnienia=}} '''Pòlskô Repùblika''' ({{jãz.|pl}} ''Rzeczpospolita Polska'') – państwò we Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] ë [[NATO]]. Grańczi z [[Miemieckô|Miemiecką]], [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Biôłorëskô|Biôłorëską]], [[Lëtewskô|Lëtewską]] ë [[Ruskô|Ruską]]. Stolëcznym gardã Pòlsczi Repùbliczi je [[Warszawa]]. == Miono państwa == === Etimologiô === Miono ''Pòlskô'' (''Polska'') wëprowôdzô sã òd [[plemiã|plemienia]] [[Pòlanie|Pòlanów]], chtërno mieszkało w dzysdniowi [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]]. Słowò ''Pòlanie'' mòże dolmaczëc jakno „ti, co mieszkają na pòlach”. Mòże sã docëgac, że przédnym zajãcym Pòlanów béł òbróbk rolë, w rozróżnienim do jinszich plemionów, np. [[Wislanie|Wislanów]] ë [[Mazowszanie|Mazowszanów]], jaczi zamieszkiwelë lasowaté òbéńdë. Miono kraju pierszi rôz òstało òdnotowóné na przełómanim X i XI wiekù (lata 997–1003) w ''Pierszim żëwòce sw. Wòjcecha'' Jana Kanapariusza: „cum Bolizlauo Palaniorum duce” ({{jãz.|csb}} „z Bòlesławã pòlsczim ksyżëcã”). Jinszé miona Pòlsczi (''Lechia'', {{jãz.|fa}} ''Lahestân'', {{jãz.|lt}} ''Lenkija'') ë Pòlôchów ({{jãz.|ru}} ''lach'', {{jãz.|hu}} ''Lengyel'') pòchôdają òd plemienia Lãdzanów ({{jãz.|pl}} ''Lędzianie''), chtërny, jak sã ùznôwô, zamieszkiwelë dzysdniowi pôłniowò-pòrénkòwi dzél Pòlsczi. Słowò ''Rzeczpospolita'' je dosłowną kalką z łacyńsczégò ''res publica''. == Nôrodné symbòle == Zgòdą z Kònstitucją Pòlsczi Repùbliczi z [[3 łżëkwiata]] [[1997]] rokù nôrodnyma symbòlama Pòlsczi Repùbliczi są: * Herb Pòlsczi Repùbliczi – biôłi òrzeł w kòrónie w czerwionym pòlu. * Fana Pòlsczi Repùbliczi – farwë biôłô ë czerwionô * Himn Pòlsczi Repùbliczi – [[Mazurk Dąbrowsczegò]] == Religiô == Dominującą religią w Pòlsczi Repùblice je [[Katolëcyzm|rzimskòkatolëckô]] wiara. Kòl 95% lëdztwa je [[Rëchcënë|òrëchconëch]] w òbrządkù [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]]. Òkróm tégò w Pòlsczi Repùblice żëją {{skr.|m.jin.}}: [[Grekòkatolëcczi Kòscół|grekòkatolëcë]], [[Prawòsławié|prawòsłôwny]], [[Lëterstwò|lëtrowie (ewanielëcë)]], [[Islam|mùzelmanie]], [[Agnosticyzm|agnosticë]] ë [[Atejizm|atejiscë]]. == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Pòlscziegrańce.png|mały|330px|Długòta grańców Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Wisla-kolo-Torunia.jpg|mały|330px|Dolëzna nôdłëgszi rzeczi Pòlsczi (Wisła), kòle [[Toruń|Torunia]]]] [[Òbrôzk:Poland-satellite.jpeg|mały|Pòlskô na satelitarnim òdjimkù.]] [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich (od pln-wsch).jpg|mały|[[Szczecëno]], zómk ksążëcy]] === Administracyjny pòdzél / Sprôwné pòdzelenié === Òd [[1 stëcznika]] [[1999]] rokù w Pòlsce fónsknérëje trzëstãpieniowi administracyjny pòdzél na [[wòjewództwò|wòjewództwa]], [[kréz|krézë]] ë [[gmina|gminë]]. {| |- | {{Imagemap |image=Poland, administrative divisions_-_pl_-_colored.svg |size=500px |icon=Mouse-cursor-hand-pointer.svg |icon-link=Òbrôzk:Poland, administrative divisions_-_pl_-_colored.svg |icon-alt=Information about this map |map= poly 64 4 65 28 107 31 116 8 96 2 74 1 [[Duńskô]] poly 486 29 487 65 477 89 484 97 600 107 714 105 714 71 730 54 704 14 664 24 625 0 594 2 594 28 570 32 551 24 575 0 542 23 [[Ruskô]] poly 636 0 857 3 858 161 788 161 779 126 723 100 717 56 740 46 706 15 667 17 [[Lëtwa]] poly 786 165 801 248 809 260 816 322 775 340 757 377 791 405 785 461 792 476 797 457 811 456 817 468 850 453 852 420 858 420 859 162 [[Biôłorus]] poly 795 461 792 504 830 558 826 584 827 612 802 620 712 726 722 780 728 792 711 790 690 834 856 832 858 422 851 423 845 453 821 465 799 455 [[Ùkrajina]] poly 80 833 88 826 101 797 155 818 200 828 236 832 267 828 270 816 302 815 361 757 397 734 414 737 414 748 442 744 457 725 470 742 479 753 478 778 504 774 527 752 555 745 573 760 605 742 632 742 658 759 688 777 705 790 686 835 88 835 [[Słowackô]] poly 1 579 42 552 35 535 56 537 63 559 86 564 100 559 119 563 132 574 178 589 200 589 203 592 194 608 197 624 223 653 229 665 256 640 247 616 283 630 300 643 312 639 304 653 322 665 339 678 352 670 371 686 384 697 395 711 400 718 398 732 378 733 369 749 351 758 339 778 336 797 319 808 311 819 288 820 271 815 258 820 251 831 231 830 226 821 213 829 202 833 167 818 155 811 129 799 113 798 103 793 91 813 89 825 77 825 73 833 9 833 2 812 [[Czeskô]] poly 1 125 37 158 33 186 39 209 46 250 46 270 28 293 29 307 56 333 60 362 62 377 68 382 70 399 70 423 66 430 66 446 82 470 90 491 93 501 92 523 81 558 70 560 65 546 52 537 37 536 41 552 28 557 2 574 [[Niemieckô]] poly 36 161 36 198 51 254 28 291 29 305 66 334 85 308 113 299 162 276 171 265 179 280 203 277 233 244 215 220 254 196 240 120 246 117 237 78 200 109 193 118 113 137 [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]] poly 233 82 240 98 247 113 234 124 251 164 254 196 254 211 281 218 291 214 294 201 311 205 328 189 350 185 391 193 409 207 430 207 444 180 457 179 466 158 451 162 438 148 438 121 437 107 386 99 380 65 401 82 403 67 389 47 362 41 329 43 274 59 [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] poly 446 128 482 98 514 102 562 108 600 111 643 113 722 107 708 119 698 125 712 157 718 179 711 190 685 201 666 213 635 219 613 224 594 230 533 257 524 266 480 259 473 240 460 235 447 228 436 216 434 199 444 178 459 182 466 160 448 159 443 144 [[warminskô-mazursczé wòjewództwò|warminskô-mazursczé]] poly 632 219 637 264 658 279 681 304 702 327 704 366 751 378 775 331 812 321 808 258 783 134 727 102 699 127 725 176 663 218 [[pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczé wòjewództwò]] poly 648 566 642 458 656 419 718 405 748 382 764 385 792 407 777 452 790 500 804 524 827 557 820 568 825 592 820 612 796 613 790 635 768 628 759 619 746 624 715 624 700 614 704 593 676 582 [[lubelsczé wòjewództwò|lubelsczé]] poly 611 743 589 627 652 572 668 570 673 586 697 598 695 612 697 629 729 632 752 623 771 621 779 631 772 650 712 726 720 777 732 792 726 795 708 789 666 766 641 743 [[pòdkarpacczé wòjewództwò|pòdkarpacczé]] poly 68 328 57 362 67 383 71 409 65 435 74 462 90 490 104 492 123 477 145 480 161 478 168 450 176 441 193 455 211 453 217 435 200 421 167 390 164 325 169 317 176 268 150 284 123 293 109 307 95 301 [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczé]] poly 83 555 102 502 98 490 126 484 139 473 151 481 171 456 182 435 199 460 223 438 241 459 265 469 295 453 306 475 321 503 318 521 305 522 295 556 261 609 247 612 254 632 239 652 196 617 212 591 197 579 176 583 151 568 125 564 116 541 101 541 98 557 [[dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczé]] poly 255 613 307 519 322 516 323 532 355 521 391 538 377 581 385 603 375 609 370 622 370 639 347 644 342 661 326 675 309 649 320 646 315 632 299 638 [[òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczé]] poly 341 666 341 649 373 640 375 609 382 595 378 579 388 557 395 534 420 534 444 544 473 555 482 562 484 578 492 597 493 609 463 616 447 633 443 657 428 673 443 695 455 715 449 727 435 735 428 749 418 745 414 733 402 727 398 707 389 702 389 682 [[szląsczé wòjewództwò|szląsczé]] poly 455 720 430 670 463 613 501 606 525 614 527 641 543 648 580 630 593 632 589 666 599 690 606 717 606 745 585 748 571 759 554 747 523 748 504 759 497 773 480 773 480 750 [[małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczé]] poly 212 221 232 243 226 255 202 274 182 278 173 291 166 335 170 368 171 399 181 414 204 433 219 445 231 455 247 467 269 471 278 462 304 461 305 472 309 485 319 492 321 505 319 520 326 526 350 526 347 511 345 494 363 478 371 485 371 451 377 430 393 434 397 421 400 398 416 397 419 385 424 377 415 361 406 364 383 353 361 343 347 343 316 326 294 316 299 305 297 290 286 282 280 258 287 249 284 238 284 222 271 214 258 213 247 199 236 212 [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò|wiôlgôpòlsczé]] poly 294 207 282 231 295 243 289 258 288 279 300 291 301 310 298 323 327 332 344 345 370 347 404 360 406 371 418 366 444 370 447 351 451 317 462 303 461 289 475 283 476 262 481 252 468 240 451 232 437 228 428 207 410 206 398 200 395 192 374 193 359 194 349 182 336 187 316 200 313 208 [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskô-pòmòrsczé]] poly 356 520 351 488 366 482 369 459 375 430 397 428 398 407 417 403 421 388 433 367 463 371 488 380 503 376 512 395 517 413 538 421 550 434 549 449 533 450 539 467 530 497 526 510 502 517 502 538 502 543 489 534 481 553 476 563 465 554 444 539 432 529 430 541 414 529 398 535 [[łódzczé wòjewództwò|łódzczé]] poly 493 606 486 593 483 571 480 559 484 537 498 543 503 532 502 519 536 507 546 510 559 519 575 518 592 521 598 534 611 537 635 531 648 531 647 569 645 578 625 604 593 622 581 627 545 639 534 641 523 612 [[swiãtokrzësczé wòjewództwò|swiãtokrzësczé]] poly 475 266 473 286 463 296 457 329 451 347 449 369 464 373 474 377 490 371 514 385 519 402 531 424 549 426 550 440 551 453 533 455 537 488 542 510 566 519 590 515 598 526 616 534 639 534 642 521 643 481 633 468 629 455 642 453 652 434 649 414 659 409 694 408 717 401 734 398 748 383 749 370 728 362 710 363 699 352 693 324 693 313 684 312 679 308 672 300 660 296 652 274 638 265 632 236 627 221 580 240 543 253 519 268 [[mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczé]] }} | ==== Wòjewództwa ==== * [[dólnoszląsczé wòjewództwò]] * [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[lubelsczé wòjewództwò]] * [[lubùsczé wòjewództwò]] * [[łódzczé wòjewództwò]] * [[małopòlsczé wòjewództwò]] * [[mazowiecczé wòjewództwò]] * [[òpòlsczé wòjewództwò]] * [[pòdkarpacczé wòjewództwò]] * [[pòdlasczé wòjewództwò]] * [[pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[szląsczé wòjewództwò]] * [[swiãtokrzësczé wòjewództwò]] * [[warminskô-mazursczé wòjewództwò]] * [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò]] * [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] |} Grańce dzysdniowi Pòlsczi ùsztôłconé òstałë w [[1945]] r., pò [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatòwi wòjnie]]. W przërównanim do [[1939]] rokù, grańcë òstałe przesënioné na zôpôd, kòsztã pòrénkòwich zemiów. Pò 1945 to dało dwie teritorialné kòrektë: * [[15 gromicznika]] [[1951]] – z [[Ùkrajińskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ùkrajińską SSR]] 480&nbsp;km². Za gardë: [[Bełz]], [[Krystynopol|Kristinopòl]] ë [[Sokal]] ze zleżënama wãgla, Pòlskô dosta [[Ustrzyki Dolne|Dólné Ùstrzëczi]] ë [[Lutowiska]]<ref>Dz. U. 52.11.63 – [https://pl.wikisource.org/wiki/Umowa_o_zmianie_granic Tekst ùgodë ò zjinaczenim greńców z 1951] ''w pòlsczim jãzëkù''</ref> * [[1 stëcznika]] [[1959]] – z [[Czechòsłowackô|Czechòsłowacką]]. Za môlëznã [[Tkacze]] kòl [[Szklarska Poręba|Szklarsczi Pòrãbë]], banowiszcze ë sztrekã, Pòlskô dosta ùriwk lasnëch terenów. Długòta greńców Pòlsczi wënosy 3582&nbsp;km, z cze 528&nbsp;km to sztrąd Bôłtu. Pòlskô grańczi: * òd zôpadu z [[Miemieckô|Miemiecką]] (467&nbsp;km), * òd pôłniégò z [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]] (790&nbsp;km) ë [[Słowackô|Słowacką]] (539&nbsp;km), * òd pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (529&nbsp;km) ë [[Biôłorus|Biôłorusą]] (416&nbsp;km), * òd nordë z [[Lëtewskô|Lëtewską]] (103&nbsp;km) ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) (210&nbsp;km). Pòlskô je 9. nôwikszim krajã Eùropë wedle wiéchrzëznë ë 8. wedle lëdztwa. Z nordë na pôłnié Pòlskô rozcygô sã na długòtã 649&nbsp;km, a tej 5° ë 50'. Je to przëczëną nierównoscë długòtë dnia midze nordową ë pôłniową Pòlską. Òb lato na nordze dzéń je długszi ò wicy jak gòdzënã niż na pôłnim, òb zëmã na òdmianë. Z zôpadu na pòrénk Pòlskô rozcygô sã na 689&nbsp;km, a tej 10° 01'. Pòlskô je w conie westrzédnoeùropejsczégò czasu, je to słuńcowi czas pôłnika 15°. Geògrafné kòordinatë skrôwnëch môlów Pòlsczi: * 49°00' [[geògrafnô szérzô|N]] – Wëszińc [[Opołonek|Òpòłonek]], * 54°50' N – [[Rozëft]], * 14°07' [[geògrafnô długòtô|E]] – łãk [[Ódra|Ódrë]] kòle Dólnégò Òsënowa, * 24°08' E – kòlano [[Bùg|Bùga]] kòle Zosëna. Geòmétriczny westrzódk Pòlsczi je we wsë Balkòwò kòle gardu [[Łęczyca|Łãczëca]]. Nôstarszi ([[1775]]) òbrechowóny geòmétriczny westrzódk Eùropy je w Suchòwòlë kòl gardu [[Sokółka]], w [[Pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczim wòjewództwie]]. Nôdłëgszé rzeczi w Pòlsce to: * [[Wisła]] (1047&nbsp;km) * [[Ódra]] (854&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 742&nbsp;km) * [[Warta]] (808&nbsp;km) * [[Bùg]] (772&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 587&nbsp;km) === Geòlogicznô bùdacjô === W Pòlsce schòdzą sã 3 wiôldżé tektoniczné platfòrmë: # [[prekambrijskô platfòrma]] pòrénkòwi Eùropë (pòrénkòwô ë nordowò-pòrénkòwô Pòlskô), tak tej [[Pòrénkòwoeùropejskô Niżawa]]. # [[paleòzojicznô platfòrma]] westrzédny ë zôpadny Eùropë ([[Pòzaalpejskô Westrzédnô Eùropa]]). Spòd zwelë ny platfòrmë pòkazywają sã dzéle hercyńsczich ë kaledońsczich górotwòrów (Zôpadné ë Pòrénkòwé Sudetë, Swiãtokrzësczé Górë). # [[alpidë]] ([[Karpatë]] z Pòdkarpacym). === Klimat === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Temperatura-roczna-Polski.png|1991–2020 Òbrôzk:1-Temperatura roczna 2001-2025.png|2001–2025 Òbrôzk:Roczna suma opadów.png|1991–2020 Òbrôzk:Okres wegetacyjny w Polsce.png|1991–2020 </gallery> === Wëdrzatk plonu === Wiôldżi dzél Pòlsczi zajimają niżawë pòrénkòwégò dzélu Westrzédnoeùropejsczi Niżawë, a strzédnô wiżawa wënosy 173&nbsp;m [[n.r.m.]] Nôwëższim môlã w Pòlsce są [[Rysy|Rësë]] w [[Tatrë|Tatrach]] (2499&nbsp;m n.r.m.), nôniższim je depresjô w Marzãcënie na Żëławach (2,2 m&nbsp;p.r.m.). == Lëdztwò == [[Òbrôzk:Poland-demography.png|330px|mały|Lëdztwò Pòlsczi w latach [[1961]]-[[2014]] (w tësącach)]] Pòlskô je zamieszkiwónô w zacht wikszoscë przez [[Pòlôsze|Pòlôchów]]. Są òni [[Słowiani|słowiańsczim lëdã]] ë mówią w [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]], jaczi słëchô do [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich]] jãzëkòw. Dlô dzéla òbëwatelów Pòlsczi rodną mòwą je krewny z nim [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] a jiné mniészëznowé mòwë. Pòlsczi je ùrzãdowim jãzëkã państwa, le prawò dôwô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnym, etnicznym mniészëznóm]] a spòlëznie pòsłëgiwający sã regionalnym jãzëkã mòżlëwòtã ògrańczonégò brëkòwaniô swòjëch jãzëków w ùrzãdach gminów, dze stanowią wicy jak 20% pòpùlacji. Wedle Nôrodnégò Òglowégò Spisënkù ([[2002]]), 97,8% mieszkańców Pòlsczi mówi na co dzéń w pòlsczim jãzëkù. Nôczãstszé jãzëczi miészëznów to: [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], [[Romsczi jãzëk|cëgańsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]], [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] ë [[rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi]]. Do ùznónëch w Pòlsce [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch mniészëznów]] nôleżą ne hewò miészëznë: [[Armeńskô mniészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Biôłoruskô mniészëzna w Pòlsce|biôłoruskô]], [[Czeskô mniészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Karajimskô mniészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Lëtewskô mniészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Łemkòwskô mniészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Miemieckô mniészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Ruskô mniészëzna w Pòlsce|ruskô]], [[Romskô mniészëzna w Pòlsce|romskô]], [[Słowackô mniészëzna w Pòlsce|słowackô]], [[Tatarskô mniészëzna w Pòlsce|tatarskô]], [[Ùkrajińskô mniészëzna w Pòlsce|ùkrajińskô]] ë [[Żëdowskô mniészëzna w Pòlsce|żëdowskô]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] Òbrôzk:Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Òbrôzk:Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|[[Wilanowò]] Òbrôzk:Wawel_(4).jpg|[[Krakòwò]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Kaszëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.polska.pl/ Polska.pl] * [https://web.archive.org/web/20180717145713/http://www.prezydent.pl/ Prezydent PR] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 35w81gav3vb4pzlrtpkqv70btj5v75r Eùropejskô Ùniô 0 1426 217036 216732 2026-10-08T14:36:49Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217036 wikitext text/x-wiki {{Infobox pòliticznô òrganizacjô |miono= Eùropejskô Ùniô |gwôsné miono= <small><small>Европейски съюз, Europska unija, Unione europea, Evropská unie, Den Europæiske Union, Europese Unie, Euroopa Liit, Euroopan unioni, Union européenne, Europäische Union, Ευρωπαϊκή Ένωση, Európai Unió, An tAontas Eorpach, Eiropas Savienība, Europos Sąjunga, Unjoni Ewropea, Unia Europejska, União Europeia, Uniunea Europeană, Európska únia, Evropska unija, Unión Europea, Europeiska unionen</small></small> |lata jistnienia= |fana= Flag of Europe.svg |miono-genitiw= Eùropejsczi Ùnie |mòtto=In varietate concordia<ref name=":6">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/eu-motto_pl Motto UE], european-union.europa.eu.</ref> |himn= Òda do Redotë <center>[[Òbrôzk:European continental anthem, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |na karce= European Union main map.svg |jãzëk= [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|24 jãzëczi]] |stolëca= [[Òbrôzk:Flag of Belgium.svg|border|20px]] [[Bruksela]]<br>[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Sztrasbùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]] [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]]<br>[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Frankfurt nad Menã|Frankfurt]] |fòrma państwa= midzënôdornô ùniô |kònstitucjô= [[Ùgòda z Maastricht]]<br>[[Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]<br>[[Lizbóńskô Ùgòda]] |Mònarcha= [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]] António Costa |Prezydeńt= [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] Ursula von der Leyen |data ùsôdzenia= 1 smùtana 1993<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/principles-and-values/founding-agreements%20pl Traktaty założycielskie], european-union.europa.eu</ref> |data lëkwidacji= |wiéchrzëzna= 4 mln |procent-wòdë= |lëdztwò= 450 646 971<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/tps00001/default/table?lang=en Eurostat – Population on 1 January], ec.europa.eu.</ref> |rok= 2025 |dëtk= eùro |kòd dëtka= €, EUR |czasowô cona= |swiãto= 9 maja<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/europe-day_pl Dzień Europy], european-union.europa.eu.</ref> |kòd= |Internet= .eu }} '''Eùropejskô Ùniô, EÙ''' – gòspòdarczô i pòliticznô zrzesz 27 państw [[Eùropa|Eùropë]]. Pòwsta 1 smùtana 1993 rokù na mòcë [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòdë z Maastricht]], co bëło skùtkã wielelatny pòliticzny, gòspòdarczi i spòlëznowi integracje. Kòrzenie dzysdniowi eùropejsczi integracje sëgają pòwòjnowégò cządu – 1949 rokù pòwsta [[Radzëzna Eùropë]], a 1951 r. [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1945-59_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1945–59], european-union.europa.eu.</ref>. W 1958 rokù pòwstôwô [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota]] i to ji bezpòstrzédną pòsobnicą je Eùropejskô Ùniô. Fónksnérowanim ùnie zajimô sã {{skr.|m.jin.}} [[Eùropejsczi Parlament]] i [[Eùropejskô Radzëzna]]. Òd czasu weńscô w żëcé [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńsczi Ùgòdë]] 1 gòdnika 2009, prawnym spòdlim fónksnérowaniô Ùnie są [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]] i [[Traktat ò fùnksnérowanim Europejsczi Ùnii|Ùgòda ò fùnksnérowanim Eùropejsczi Ùnie]]. Wiôldżé znaczenié dlô ùnijnégò pòrządkù prawnégò mô téż [[Kôrta spòdlowich prôw Eùropejsczi Ùnie]]. W Eùropejsczi Ùnie żëje 449 milionów lëdzy, przë czim 66% pòpùlacje twòrzi 6 krajów<ref>[https://ec.europa.eu/eurostat/web/interactive-publications/demography-2025#about-publication Demography of Europe – 2025 edition], ec.europa.eu.</ref>. Wiérzchëzna to 4 mln km²<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/facts-and-figures-european-union_pl Fakty i liczby dotyczące Unii Europejskiej], european-union.europa.eu.</ref>. Krajowô Wërobizna Brutto to 19423,32 mld USD (34859,60 UDB per capita)<ref>[https://pl.tradingeconomics.com/european-union/gdp PKB Unii Europejskiej], tradingeconomics.com.</ref>. {| class="wikitable" |+Pòpùlacjô Eùropejsczi Ùnie !Kraj !Pòpùlacjô (% pòpùlacje EÙ) |- |[[Òbrôzk:Flag of Europe.svg|border|20px]] '''Eùropejskô Ùniô''' | align="center" |'''449 milionów (100%)''' |- |[[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]] [[Niemieckô]] | align="center" |83,4 milionów (19%) |- |[[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]] [[Francëjô|Francëskô]] | align="center" |68,4 milionów (15%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]] [[Italskô]] | align="center" |58,9 milionów (13%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]] [[Szpańskô]] | align="center" |48,6 milionów (11%) |- |[[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]] [[Pòlskô]] | align="center" |36,6 milionów (8%) |} == Historiô == === Eùropejsczé Wspólnotë === [[Òbrôzk:European Economic Community.svg|mały|Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota {{Legéńda|#009900|pierwòszni nôleżnicë}} {{Legéńda|#33cc33|kraje, jaczé pózni dołãczëłë}}]]Pò [[II swiatowô wòjna|II swiatowi wòjnë]] bëła w Eùropie brëkòwnota zakùńczeniégò cządu krwawëch i czãstëch zwad. Eùropejsczi pòliticë naczãlë proces jintegracje, jaczégò pierszim krokã bëło pòwstanié [[NATO]] 4 łżëkwiata 1949 rokù<ref name=":0" />. Zdrëszëna mia zagwësnic bezpiek midzë [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónyma Stanama]], [[Kanada|Kanadą]] i [[Eùropa|Eùropą]] (na zôczątkù bëło to 10 państw zôpôdny Eùropë<ref name=":0" />). Miesąc pózni, 5 maja 1949, ùsadzonô je Radzëzna Eùropë. 9 maja 1950 rokù minyster zagrańcowëch zachów Francësczi, [[Robert Schuman]], przedstôwiô [[Plan Schumana|plan jintegracje wëróbkù wãgla i stalë]]. Rok pózni, 18 łżëkwiata 1951, przez 6 krajów zôpôdny eùropë ([[Niemieckô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Italskô|Italskô,]] [[Niderlandë]], [[Belgijskô|Belgiô]] i [[Luksembùrg]]) założónô je [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë]], jakô 1 stëcznika 1958 rokù rozkòscerzô sã w [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejską Gòspòdarczą Wspólnotã]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùropejską Wspólnotã Atomòwi Energie (Eùratom)]]. 19 strëmiannika 1958 rokù pòwstôwô Eùropejskô Parlamentarnô Gromada, jakô 30 strëmiannika 1962 rokù przesztôłcô sã w [[Eùropejsczi Parlament]]<ref>[https://www.europarl.europa.eu/factsheets/pl/sheet/11/the-european-parliament-historical-background Parlament Europejski: geneza], europarl.europa.eu.</ref>. Lata 60. XX stalata bëłë dobrim dlô Wspólnotë gòspòdarczim cządã. Nôleżnikòwé państwa decidëją sã na pòspólną kòntrolã wëróbkù jestkù. 3 maja 1960 rokù pòwstôwô Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu, jakô mô wspierac wòlny hańdel i gòspòdarczą integracjã z krajama spòza Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë: [[Aùstriô|Óstriacczi]], [[Dëńskô|Dëńsczi]], [[Norweskô|Norwesczi]], [[Pòrtugalsczi alfabét|Pòrtugalsczi]], [[Szwedzkô|Szwédzczi]], [[Szwajcariô|Szwajcarsczi]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":1">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1960-69_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1960-69], european-union.europa.eu.</ref>. 8 łżëkwiata 1965 w Bruksele òstôł pòdpisóny taktat, jaczi sparłãcził wëkònawczé òrganë [[Eùropejskô Wspólnota Wãgla i Stalë|Eùropejsczi Wspólnotë Wãgla i Stalë]], [[Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota|Eùropejsczi Gòspòdarczi Wspólnotë]] i [[Eùropejskô Wspólnota Atomòwi Energie|Eùroatomu]]<ref name=":1" />. 1 lëpińca 1968 rokù pòwstôwô cłowô ùniô midzë szescoma krajama EGW<ref name=":1" />. 1 stëcznika 1973 rokù wspólnota pòwikszô sã ò trzë państwa: [[Dëńskô]], [[Irlandiô|Irlandzkô]] i [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]]<ref name=":2">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1970-79_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1970–79], european-union.europa.eu.</ref>. Eùropejskô Gòspòdarczô Wspólnota pòwikszô sã pózni jesz ò trzë państwa: 1 stëcznika 1981 rokù dołãczô [[Greckô]], a 1 stëcznika 1986 [[Szpańskô]] i [[Pòrtugalskô]]<ref name=":3">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1980-89_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1980–89], european-union.europa.eu.</ref>. W czerwińcu 1979 rokù do [[Eùropejsczi Parlament|Eùropejsczégò Parlamentu]], do chtërnégò dotąd pòsélcowie bëlë delegòwóny przez nôrodné parlamentë, mô plac pierszô bezpòstrzédnô welacjô<ref name=":2" />. Òbëwatele wëbierają 410 pòsélców, a przédniczką EP òstôwô francëskô pòliticzkô Simone Veil<ref>[https://www.europarl.europa.eu/infographic/european-parliament-timeline/index_pl.html#event-19790607 Pierwsze bezpośrednie wybory europejskie], europarl.europa.eu.</ref>. W latach 80. XX stalatégò eùropejskô jintegracjô i wespółrobòta jidze dali. 28 gromicznika 1984 rokù, bë ùtrzëmac pòzycjã w òbrëmim innowacje, pòwstôwô pierszi badérny program na eùropejsczi rówiznie – ESPRIT ({{jãz.|en}} ''European Strategic Programme for Research in Information Technologies'')<ref name=":3" />. 1 gromicznika 1987 rokù fónksnérowac naczinô jednorodny eùropejsczi akt, jaczi w cządze 6 lat mô stwòrzëc jednorodny eùropejsczi rënk. Dôwô to téż Eùropejsczémù Parlamentowi wikszi głos, a Eùropejsczé Wspólnotë mają wikszé mòżebnotë w òbrëmim òchronë strzodowiszcza. 13 czerwińca 1987 rokù pòwstôwô program "Erasmus", jaczi mô dac sztudéróm bënë zdrëszënë mòżebnotã sztudérowaniégò w jinszim eùropejsczim kraju. W rujanie 1990 rokù, rok pò znikwienim berlińsczégò mùru, pòrénkòwi part Miemców dołącza do Eùropejsczi Wspólnotë<ref name=":3" />. === Ùniô === [[Òbrôzk:GER — BY — Regensburg - Donaumarkt 1 (Museum der Bayerischen Geschichte; Vertrag von Maastricht) (cropped).JPG|mały|Ùgòda z Maastricht]] 7 gromicznika 1992 rokù w òlendersczim [[Maastricht]] je pòdpisónô [[Ùgòda z Maastricht|Ùgòda ò Eùropejsczi Ùnie]], jakô twòrzi regle tikającë sã przińdnégò pòspólnégò dëtka, zagrańcowi pòliticzi i bezpiekù, le téż wikszi wespółrobòtë w òbrëmim wëmiaru sprawiedlëwòtë i bënowëch zachów. 1 smùtana 1993 rokù òficjalno pòwstôwô Eùropejskô Ùniô<ref name=":4">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/1990-99_pl Historia Unii Europejskiej: lata 1990–1999], european-union.europa.eu.</ref>. Pòwstôwô jednorodny rënk, jaczi fónksnérëje na spòdlim 4 wòlnot: wòlny przepłiw lëdzy, towarów, ùsłëgów i kapitału. 1 stëcznika 1993 rokù je jinaùgùracjô jednorodnégò rënkù, chòc part wòlnégò przepłiwù ùsłëgów pòtikô sã z opòzdzënkã<ref name=":4" />. Rok pózni w żëcé wchòdzy ùgòda, jakô ùsôdzô Eùropejską Gòspòdarczą Òbéńdã, rozkòscerzającô jednorodny rënk na kraje EFTA ([[Eùropejskô Stowôra Wòlnégò Hańdlu]]). 1 stëcznika 1995 rokù do Eùropejsczi Ùnie dołãczają [[Aùstriô|Óstriackô]], [[Fińskô]] i [[Szwedzkô|Szwédzkô]]. 26 strëmiannika 1995 rokù, na spòdlim ùgôdënkù z Schengen, midzë sétmoma krajama EÙ ([[Belgijskô|Belgiô]], [[Francëjô|Francëskô]], [[Szpańskô]], [[Luksembùrg]], [[Niderlandë]], [[Niemieckô]], [[Pòrtugalskô]]) zniesonô je paszpòrtowô kòntrola. Do 2021 rokù strefa Schengen òbjimie 26 państw<ref name=":4" />. 2 rujana 1997 rokù pòdpisónô je ùgòda z Amsterdamu, jaczi refòrmë mają pòcwierdzëc pòzycjã EÙ na swiecie. 1 stëcznika 1999 rokù pòwstôwô [[eùro]]. Przódë ùżiwóné leno w transakcjach bezpieniãżnych w 11 krajach EÙ (bez Grecczi)<ref>[https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX%3A31998R2866 Council Regulation (EC) No 2866/98 of 31 December 1998 on the conversion rates between the euro and the currencies of the Member States adopting the euro], eur-lex.europa.eu, 31 gòdnika 1998.</ref>, a òd 2002 fónksnérëje jakno òficjalny dëtk – przë czim Wiôlgô Britaniô, Dëńskô i Szwédzkô rezygnëją z wprowadzeniô eùro. 26 gromicznika przédnicë EÙ pòdpisëją ùgòdã z Nicei, jakô mô zrefòrmowac jinstytucje, bë EÙ mògła fónksnérowac jakno ùniô 25 państw i przëjic pòstãpnëch nôleżników<ref name=":5">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2000-09_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2000–2009], european-union.europa.eu.</ref>. [[Òbrôzk:Brexit Demonstrator (42485877015).jpg|mały|Demónstracjô procëm wëstãpieniu Wiôldżi Britanie z Ùnie (Brexitowi) w 2019 rokù]] 1 maja 2004 rokù mô plac nôwikszé rozrzeszwianié Eùropejsczi Ùnie. Dołãczô do ni mët 10 krajów: [[Cyper]], [[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Estoniô]], [[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Łotwa]], [[Malta]], [[Pòlskô]], [[Słowackô]], [[Słoweniô|Słoweńskô]] i [[Madżarskô]]<ref name=":5" />. W rujanie 2004 rokù 25 nôleżnikòwëch krajów EÙ pòdpisëje Ùgòdã ùsôdzającą Kònstitucjã dlô Eùropë, równak òbëwatele [[Francëjô|Francësczi]] i [[Niderlandë|Niderlandów]] jã òdrzëcają; miast kònstitucje, Ùniô przëjimô [[Lizbóńskô Ùgòda|Lizbóńską Ùgòdã]], jakô zmieniwô ùszłé ùgòdë w célu zwikszeniô demòkracje bënë EÙ. Ùgòda wëszła w żëcé 1 gòdnika 2009 rokù<ref name=":5" />. Eùropejskô Ùniô pòwikszô sã jesz 2 razë: 1 stëcznika 2007 rokù dołãczô [[Bùłgariô|Bùłgarskô]] i [[Rumùńskô]]<ref name=":5" />, a 1 lëpińca 2013 rokù [[Chòrwackô]]<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/history-eu/2010-19_pl Historia Unii Europejskiej: lata 2010-19], european-union.europa.eu.</ref>. 23 czerwińca 2016 rokù Britijczicë welëją za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8" />. [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]] òpùszczô wspólnotã 1 gromicznika 2020 rokù<ref name=":9" /> – je to pierszi krôj w historie, chterën z zrzeszë wëszedł. == Sztruktura == W Eùropejsczi Ùnie fónksnérëje 7 eùropejsczich jinstitucjów, 9 òrganów EÙ i wiãcy jak 30 zdecentralizowónëch agencjów<ref>[https://european-union.europa.eu/institutions-law-budget/institutions-and-bodies/types-institutions-and-bodies_pl Rodzaje instytucji i organów], european-union.europa.eu.</ref>. Jistnieją 4 główné jinstitucje, jaczé czerëją administracją EÙ: * [[Òbrôzk:European Parliament Strasbourg Hemicycle - Diliff.jpg|mały|Zala Òbradów Eùropejsczégò Parlamentu w [[Sztrasbùrg|Sztrasbùrgù]]]][[Eùropejsczi Parlament]] – reprezentëje òbëwatelów nôleżnikòwëch krajów EÙ. Pòsélcowie są wëbieróni w bezpòstrzédny welacje. EP rozsądzô w sprawie eùropejsczégò prawa mët z Radzëzną Eùropejsczi Ùnie. Zacwierdzëwô bùdżet Ùnie. Òbradë parlamentu prowadzy przédnik EP, jaczi je przez parlament wëbieróny na 2,5-latną kadencją, jaką mòże òdnowic rôz<ref>[https://ec.europa.eu/stories/eu-institutional-appointments/ How leaders of the EU institutions are elected and appointed], ec.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Radzëzna]] – przédnicë państw abò rządów krajów EÙ twòrzą radzëznã. Wskazëwô òglowi pòliticzny czerënk i prioritetë Ùnie. Przédnik radzëznë wëbieróny je na 2,5-latną kadencjã, chtërną mòże rôz òdnowic. Reprezentacją Pòlsczi w radzëznie je premiéra<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/european-council/members/ Członkowie Rady Europejskiej], consilium.europa.eu.</ref>. * [[Radzëzna Eùropejsczi Ùnie]] – reprezentëje rządë krajów EÙ. Radzëzna je ògarnã, w jaczim minystrowie ze wszëtczich krajów pòtikają sã, bë twòrzëc prawò i kòòrdinowac pòlitikã w apartnych òbrëmiach. Prezydencjô nad radzëzną zmieniwô sã co pół rokù midzë krajama ùnie<ref>[https://www.consilium.europa.eu/pl/council-eu/presidency-council-eu/ Prezydencja w Radzie UE], consilium.europa.eu.</ref>. Òd 1 stëcznika 2026 rokù robòtą radzëznë czerëje [[Cyper]], chterën przëjął tã rolã òd [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>[https://cyprus-presidency.consilium.europa.eu/en/presidency/presidency-of-the-council-of-the-eu/ Presidency of the Council of the EU], cyprus-presidency.consilium.europa.eu.</ref>. * [[Eùropejskô Kòmisjô]] – przédny òrgan wëkònawczi EÙ. Robòtą kòmisje czerëje przédnik EK. <gallery> Òbrôzk:Roberta Metsola 2022 (cropped).jpg|'''Roberta Metsola''', przédniczka Eùropejsczégò Parlamentu Òbrôzk:António Costa- 2017 - Web Summit - 24778904437 (cropped).jpg|'''António Costa''', przédnik Eùropejsczi Radzëznë Òbrôzk:2017-09-24 Ursula von der Leyen by Sandro Halank.jpg|'''Ursula von der Leyen''', przédniczka Eùropejsczi Kòmisje </gallery> == Geògrafiô == === Nôleżniczé kraje EÙ === {| class="wikitable" !Rok przëstãpieniô !Nôleżnikòwé kraje EÙ !Òrganizacjô |- | align="center" |1957 |[[Òbrôzk:Flag of Belgium (civil).svg|border|20px]][[Belgijskô|Belgiô]], [[Òbrôzk:Flag of France.svg|border|20px]][[Francëjô|Francëskô]], [[Òbrôzk:Flag of the Netherlands.svg|border|20px]][[Niderlandë]], [[Òbrôzk:Flag of Luxembourg.svg|border|20px]][[Luksembùrg]], [[Òbrôzk:Flag of Germany.svg|border|20px]]RFN (òd 1990 jakno [[Niemieckô|zjednónô Niemieckô]]), [[Òbrôzk:Flag of Italy.svg|border|20px]][[Italskô]] | align="center" |Eùropejskô Gòspòdarczô Wespólnota |- | align="center" |1973 |[[Òbrôzk:Flag of Denmark.svg|border|20px]][[Duńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Ireland.svg|border|20px]][[Irlandiô|Irlandzkô]], [[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|20px]][[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgô Britaniô]]* | rowspan="3" align="center" |Eùropejskô Wespólnota |- | align="center" |1981 |[[Òbrôzk:Flag of Greece.svg|border|20px]][[Greckô]] |- | align="center" |1986 |[[Òbrôzk:Flag of Spain.svg|border|20px]][[Szpańskô]], [[Òbrôzk:Flag of Portugal.svg|border|20px]][[Pòrtugalskô]] |- | align="center" |1995 |[[Òbrôzk:Flag of Austria.svg|border|20px]][[Aùstriô|Óstriackô]], [[Òbrôzk:Flag of Finland.svg|border|20px]][[Fińskô]], [[Òbrôzk:Flag of Sweden.svg|border|20px]][[Szwedzkô|Szwédzkô]] | rowspan="4" align="center" |Eùropejskô Ùniô |- | align="center" |2004 |[[Òbrôzk:Flag of Cyprus.svg|border|20px]][[Cyper]], [[Òbrôzk:Flag of Czech Republic.svg|border|20px]][[Czeskô Repùblika|Czeskô]], [[Òbrôzk:Flag of Estonia.svg|border|20px]][[Estoniô]], [[Òbrôzk:Flag of Lithuania.svg|border|20px]][[Lëtwa|Lëtewskô]], [[Òbrôzk:Flag of Latvia.svg|border|20px]][[Łotwa]], [[Òbrôzk:Flag of Malta.svg|border|20px]][[Malta]], [[Òbrôzk:Flag of Poland.svg|border|20px]][[Pòlskô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovakia.svg|border|20px]][[Słowackô]], [[Òbrôzk:Flag of Slovenia.svg|border|20px]][[Słoweniô|Słoweńskô]], [[Òbrôzk:Flag of Hungary.svg|border|20px]][[Madżarskô]] |- | align="center" |2007 |[[Òbrôzk:Flag of Bulgaria.svg|border|20px]][[Bùłgariô|Bùłgarskô]], [[Òbrôzk:Flag of Romania.svg|border|20px]][[Rumùńskô]] |- | align="center" |2013 |[[Òbrôzk:Flag of Croatia.svg|border|20px]][[Chòrwackô]] |}[[Òbrôzk:EC-EU-enlargement animation.gif|mały|250x250px|Rozkòscerzanié sã Eùropejsczi Ùnie w czasu]] === Kraje, jaczé òpùscëłë EÙ === 1 gromicznika 2020 rokù Wiôlgô Britaniô òpùscëła Eùropejską Ùniã<ref name=":9">Zawiadomienie o wejściu w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej ([https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=OJ:L:2020:029:FULL&from=PL Dz. Urz. UE L 29 z 31 stëcznika 2020 r., s. 189]).</ref>, na spòdlim wënikù referendum z 23 czerwińca 2016 rokù. 51.9% òsób bëło za òpùszczenim Eùropejsczi Ùnie<ref name=":8">[https://www.electoralcommission.org.uk/research-reports-and-data/our-reports-and-data-past-elections-and-referendums/report-23-june-2016-referendum-uks-membership-european-union Report: 23 June 2016 referendum on the UK’s membership of the European Union], electoralcommission.org.uk, séwnik 2016.</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Rok przëstãpieniô !Rok wëstãpieniô !Referendum |- |[[Òbrôzk:Flag of United Kingdom.svg|border|15px]]Wiôlgô Britaniô | align="center" |1973 | align="center" |2020 |23 czerwińca 2016 |} === Kraje, jaczé kandidëją do EÙ === Pòdług Ùgòdë ò Eùropejsczi Ùnie, kòżdi demòkraticzny eùropejsczi kraj mòże złożëc pòdôw ò nôleżnictwò w ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/enlargement-policy/conditions-membership_en?prefLang=pl Conditions for membership], enlargement.ec.europa.eu.</ref>. Do EÙ mòże dołãczëc eùropejsczi kraj, jaczi spełni tpzw. kòpenhasczé kriteria. Kraj, jaczi chce weńsc do ùnie, mùszi na przëmiôr: * miec sztabil jinstytucje, jaczé gwarantëją demòkracjã, rządë prawa, przestrzeganié praw człowieka, * miec rënkòwą gòspòdarkã, jakô dobrze fónksnérëje, * miec mòżlëwòtã spełnic òbrzészczi, jaczé są wënikã nôleżnictwa w EÙ. Dzys warô akcesjowi proces dlô 10 krajów<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-enlargement_pl Rozszerzenie UE], european-union.europa.eu,</ref>. {| class="wikitable" !Państwò !Pòdôw ò nôleżnictwò w EÙ !Sztatus kandidata !Negòcjacje w sprawie nôleżnictwa |- |[[Òbrôzk:Flag of Albania.svg|border|20px]] [[Albańskô]] | align="center" |łżëkwiat 2009 | align="center" |czerwińc 2014 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|border|20px]] [[Bòsniô i Hercegòwina]] | align="center" |gromicznik 2016 | align="center" |gòdnik 2022 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Georgia.svg|border|20px]] [[Grëzóńskô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |gòdnik 2023 | |- |[[Òbrôzk:Flag of Moldova.svg|border|20px]] [[Mòłdawiô]] | align="center" |strëmiannik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Montenegro.svg|border|20px]] [[Czôrnogóra]] | align="center" |gòdnik 2008 | align="center" |gòdnik 2010 | align="center" |czerwińc 2012 |- |[[Òbrôzk:Flag of North Macedonia.svg|border|20px]] [[Nordowô Macedoniô]] | align="center" |strëmiannik 2004 | align="center" |gòdnik 2005 | align="center" |lëpińc 2022 |- |[[Òbrôzk:Flag of Serbia.svg|border|20px]] [[Serbiô|Serbskô]] | align="center" |gòdnik 2009 | align="center" |strëmiannik 2012 | align="center" |stëcznik 2014 |- |[[Òbrôzk:Flag of Turkey.svg|border|20px]] [[Tëreckô]] | align="center" |łżëkwiat 1987 | align="center" |gòdnik 1999 | align="center" |rujan 2005 |- |[[Òbrôzk:Flag of Ukraine.svg|border|20px]] [[Ùkrajina]] | align="center" |gromicznik 2022 | align="center" |czerwińc 2022 | align="center" |czerwińc 2024 |- |[[Òbrôzk:Flag of Kosovo.svg|border|20px]] [[Kòsowò]]* | align="center" |gòdnik 2022 | | |} == Symbòle == [[Òbrôzk:Ninth Symphony original.png|mały|12 starna rãkòpisu IX Symfònie Beethovena|300x300px]] === Eùropejsczi himn === Himnã Eùropejsczi Ùnie (a téż [[Radzëzna Eùropë|Radzëznë Eùropë]]) je part IX Symfònie Ludwiga van Beethovena w 1823 rokù do tekstu pòematu Fridricha Schillera "Òda do redotë" z 1785 rokù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-anthem_pl Hymn europejski], european-union.europa.eu.</ref>. Przez wielejãzëkòwi charakter ùnie òficjalno himnã je jinstrumentalnô wersjô, chòc przez eùropejsczé spòlëznë je spiéwóny z dolmaczënkã, np. w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] pòemat Schillera je spiéwóny w tłómaczenim Konstantégò Ildefònsa Gałczynsczégò. Himn ''(de facto "Òdã do redotë")'' na kaszëbsczi przedolmacził {{skr.|m.jin.}} [[Zbigórz Jankòwsczi]]<ref name=":7">J. Antonowicz, ''Manifestacja jedności. IV Zjazd Kaszubów w Kartuzach'', [w:] "NORDA. Pismiono Kaszëbsczi Zemi", [https://web.archive.org/web/20260425230127/https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/67482/mPDF/74066-0001.pdf Hr 27/352].</ref>. ==== Òda do redotë (dolm. Z. Jankòwsczi)<ref name=":7" /><ref>z doprowadzenim do sztandardu.</ref><!-- ten tekst tak pò prôwdze tuwò nie pasëje i jô bë gò pózni przeniósł do apartnégò artikla ò Òdze do redotë, a tuwò dôł szablónã apartny artikel --> ==== :''Ò redoto, jiskro bògów,'' :''kwiece Elizejsczich Pól'' :''swiãtô, na twim swiãtim progù'' :''stôwô naj kaszëbsczi chùr.'' :''Widnosc twòja wszëtkò zacmi,'' :''złączi, co kawel nóm wzął.'' :''Mdą familią wszëtcë lëdze'' :''tam, gdze twój mdze mądri głos.'' :''Òna w sercu, w zbòżu, w spiéwie,'' :''òna w schwôce lëdzczich rąk,'' :''z ni nôlëchszi robôk bierze,'' :''w ni nôlepszi nieba krąg.'' :''Wstańta, lëdze, wstańta wszãdze,'' :''nowinã niesã dzysô wóm:'' :''na gwiôzdownym nieba skłonie'' :''ta redota łiskô nóm.'' === Mòtto EÙ === Mòttã Eùropejsczi Ùnie są słowa Zjednóny w wieleôrtnoscë ({{jãz.|la}} ''In varietate concordia''), jaczé mają pòdczorchiwac zgrôwanié do miru i dobrocëznë, a téż òchronã kùlturowi i jãzëkòwi bòkadnoscë Eùropë<ref name=":6" />. Mòtto mô swòją wersjã w kòżdim òficjalnym jãzëkù ùnie ({{jãz.|bg}} ''Единство в многообразието''; {{jãz.|en}} ''United in diversity''; {{jãz.|pl}} ''Zjednoczeni w różnorodności''; {{jãz.|cs}} ''Jednotná v rozmanitosti''; {{jãz.|gr}} ''Ενωμένη στην πολυμορφία'' i jin.).[[Òbrôzk:European Union Flag (4768764591).jpg|mały|Eùropejskô fana|300x300px]] === Eùropejskô fana === Eùropejskô fana je mòrdą płôchtą z dwanôstoma złotima gwiôzdama w òkrãgù<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/symbols/european-flag_pl Flaga europejska], european-union.europa.eu.</ref>. Fana mô symbòlizowac jednotã, solidarnotã i harmóniã. [[Radzëzna Eùropë]] w gòdnikù 1955 rokù przëjãła projekt jakno swòją òficjalną fanã, a w łżëkwiace 1983 [[Eùropejsczi Parlament]] zabédowôł, bë bëła òna pòspólną faną Eùropejsczich Wspólnot. Mòrdô fana pierszi raz je wcygniãtô na pikc przed Berlaymont, sedzbą [[Eùropejskô Kòmisjô|Eùropejsczi Kòmisje]] w [[Bruksela|Bruksele]], w maju 1986 rokù. Eùropejskô fana wisy przed gardowima a rządowima bùdinkama, je na tôflach projektów a inicjatiw ùdëtkòwiónëch przez Ùniã, na pòlsczim prawie jazdë, a téż na rejestracjowëch tôflach w nôleżnikòwëch krajach EÙ (tpzw. [[eùroband]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:European Parliament building Brussels 3.jpg|Bùdink Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele Òbrôzk:Belgique - Bruxelles - Schuman - Berlaymont - 01.jpg|Eùropejskô Kòmisjô Òbrôzk:4777 German-Poland border with view towards Germany.JPG|Greńca Pòlsczi i Niemiecczi Òbrôzk:European Parliament Brussels plenary sessions hemicycle.jpg|Plenarnô Zala Eùropejsczégò Parlamentu w Bruksele </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie]] * [[Eùropa]] * [[Eùropejskô Radzëzna]][https://web.archive.org/web/20140909142901/http://european-council.europa.eu/home-page.aspx?lang=pl (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://european-union.europa.eu/index_pl Òficjalnô starna Eùropejsczi Ùnie (pl)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Pòliticzné òrganizacje]] [[Kategòrëjô:Eùropejskô Ùniô]] b5hknh0w6pnbkn0pst2ywf0rvlbo089 Gduńsk 0 1432 217037 216340 2026-10-08T14:36:52Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217037 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Gduńsk |gwôsné miono= Gdańsk |céch= POL Gdańsk COA.svg |rodzôcz= Gduńska |fana= POL Gdańsk flag.svg |Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta |mapa= PL |rozmiar= 250 |rodzaj= inline |punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt |54°22'N 18°38'E |pòzycjô=left |merk=Red pog.svg |rozmiôr merka=8 |òpisënk=[[Gduńsk]] }} }} |państwò= [[Pòlskô]] |wòjewództwò= [[Pòmòrsczé wòjewództwò|Pòmòrsczé]] |Kréz= |wiéchrzëzna= 258<ref>blós ląd; mët z partã Gduńsczi Hôwindżi 683 km² [[https://www.gdansk.pl/raport-o-stanie-miasta/2023/Ogolna-charakterystyka-miasta,a,265431 Ogólna charakterystyka miasta], gdansk.pl].</ref> |stopniN=54 |minutN=22 |stopniE=18 |minutE=38 |lëdztwò= 489 328<ref>[https://www.gdansk.pl/gdansk-w-liczbach Gdańsk w liczbach], gdansk.pl.</ref> |rok= 2025 |czerënkòwi numer= (+48) 58 |pòcztowi kòd= 80-009 do 80-958 |registracëjné tôfle= GD, XD<ref>Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20220001847 Dz.U. 2022 poz. 1847]).</ref> |bùrméster= [[Aleksandra Dulkiewicz]] |adres_um= Nowé Ògardë 8/12 |kod_poczt_um= 80-803 |www= http://www.gdansk.pl/ |commons= Gdańsk }} '''Gduńsk''' ({{jãz.|pl}} ''Gdańsk'', {{jãz.|la}} ''Gedania'' abò ''Dantiscum'', {{jãz.|de}} ''Danzig'', {{jãz.|nl}} ''Danswijk'') – je nôwikszim gardã ë historëczną stolëcą [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] ôs [[Kaszëbi|kaszëbsczi miészëznë]]. Je pòłożony na pôłniowim sztrądze [[Bôłt]]u, przë ùbiedze rzeczi [[Wisła|Wisłë]]. Jegò pòrénkòwi part je na [[Wiselny Zëławë|Zëławach]] ë [[Wislónô Sztremlëzna|Wislóny Sztremlëznie]], a zôpadny na ùrzmach [[Kaszëbskô Wëżawa|Kaszëbsczi Wëżawë]]. Òd 1999-gò rokù Gduńsk mô sztatus gardu na prawach krézu ë je stolëcą [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu je Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa. Wedle nôrodnégò spisënkù 2021, 1.533 lëdzy, w tim gardë, ùżiwô kaszëbsczégò jãzëka w dodomù. == Historiô == [[Òbrôzk:Johannes Canaparius (Jan Kanapariusz) Gyddanyzc Gdańsk Danzig.jpg|mały|Gyddanyzc]] * [[VII wiek]] – pòmòrsczé plemiona przëcygłë nad pôłniowi sztrąd [[Bôłt]]u * [[X wiek]] – pòwstôł [[òbarny gard]] [[Pòmòrzani|Pòmòrzanów]] * [[970]]-[[980]] – [[Mieszkò I]] òpanôwôł [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Pòrénkòwą Pòmòrską]] * [[997]] – [[Praga|prasczi]] biskùp Wòjcech zatrzimôł sã w gardze, z negò rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò gardze ''Gyddanyzc'' w żëwòce [[Swiãti Wòjcech|swiãtégò Wòjcecha]] * [[1013]] ** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òstało przëłączoné do [[Kùjawskô|kùjawsczégò]] [[Biskùpstwò|biskùpstwa]] ** [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczé Pòmòrzé]] òdzwëskało samòbëtnosc òd [[Pòlskô|Pòlsczi]] * [[1047]] – pòlsczi ksyżëc [[Kadzmiérz I Òdnowicél]] przëłączëł Pòrénkòwą Pòmòrską do swòjégò państwa * [[1093]] – pòlsczi ksyżëc [[Władisłôw I Herman]] wëdôł rozkôz spôleniô gardów w [[Pòrénkòwô Pòmòrskô|Gduńsczi Pòmòrsce]] * [[1120]] – [[Bòlesłôw Krzëwògãbi]] dobéł w wòjnie z Pòmòrzanama * 1227 – Samòstójnosc [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]] * [[1236]] – [[Lubecczé gardowé prawo]] * 1282 – Syn Swiãtopôłka, [[Mscëwòj II|Mscëwój II]], zawarł z wiôlgòpòlsczim ksyżëc [[Przemësłã II]] ùkłôd w Kãpnie. * [[1308]] – [[Krzëżôcë]] zajãlë gard * [[1361]], [[1378]], [[1411]], [[1416]] – rëchawë procëm Krzëżôkom * [[1454]] – Gduńsk òdpòjãti przez pòwstańców [[Prëskô Zrzesz|Prësczi Zrzeszë]] * [[1457]] – Wiôldżé Privilegium pòlsczégo króla [[Kadzmiérz|Kadzmierza]] ë miono ''Królewsczi Pòlsczi Gard Gduńsk'' * [[15 séwnika]] [[1463]] – gduńskò-jelbiąskô flota (25 òkrãtów) pòbiła krzëżôcką flotã (44 òkrãtów) na Wislanim Zôlóju * [[19 rujana]] [[1466]] – znôw w Pòlsce pò [[tornsczi spòkój|tornsczim spòkòju]] * 18 czerwińca [[1568]] – 13 frajbitrów z Gduńska napadło na [[Kaszëbi|kaszëbsczich]] lëdzy, a pòtemù bëło ùkôróné. W tim czasu mòcny béł tu mieszczónowi stón * [[1807]]–[[1815]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] Napòléòna * [[1904]] – [[Gduńskô Pòlitechnika]] * [[1920]]–[[1939]] – [[Wòlny Gard Gduńsk]] * [[1929]] rokù bëłë {{skr.|m.jin.}} tu sarcësté mrozë ([https://web.archive.org/web/20140222152410/http://mbc.malopolska.pl/dlibra/doccontent?id=65319 s. 4 Port gdański odcięty od komunikacji] ) * [[1 séwnika]] [[1939]] – òbarna [[Westerplatte]] ë zôczątk [[II Swiatowô Wojna|II Swiatowi Wòjnë]] * [[28 strëmiannika]] [[1945]] – przejãcé Gduńska przez pòlsczé ë sowiecczé wòjskò (gard znikwiony w 60 proc.) * [[1970]] – sztrajk robòtników w Gduńsku ë w całi Pòmòrsce ([[Gòdnik 1970]]) * [[22 séwnika]] [[1980]] – w Gduńsczi Zdrzëtni Lenina pòwsta samòstójnô samòsprôwnô warkòwô zrzesz "[[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|Solidarnosc]]" * [[2008]] – òb lato cuchem "Transcassubia" przëjachelë do Gduńska [[Kaszëbi]] z rozmajitich strón Nôstarszi kaszëbsczé knédżi: [[Szimón Krofey|Szymona Krofeja]] z [[1586]] rokù, jak téż [[Michôł Pontanus|Michôła Pontanusa]] z rokù [[1643]] bëłë wëdóné w Gduńskù. [[Bernat Zëchta]] {{skr.|m. jin.}} tu gôdôł z Kaszëbama zanim napisôł swój: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej''. Tu zaczãła dzejac [[Solidarnosc (warkòwô zrzesz)|"Solidarnosc”]], a to stało sã pierszą kùglą lawinë nikwiący kòmùnizm w Eùropie, téż tu je stolëca eùropejsczégò miészëznowégò jãzëka – [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]]. W [[strumiannik]]ù 2011 rokù przë drogach do Gdùńska mógł pòtkac nôpis: „Gduńsk – stolëca Kaszëb wito”. W gduńsczich szkòłach téż mòże sã ùczëc kaszëbsczégò. W 2013 r. w szesc spòdlecznëch szkòłach ùczëło sã kaszëbsczégò jãzëka 143 dzecy. Òd dłëgszégò czasu (2017) tu są bilietë ZTM z kòmùnikatã w kaszëbsczim jãzëkù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Monument of Swietopelk II the Great in Szeroka Street in Gdańsk.jpg|Szlachòta [[Swiãtopôłk II Bëlny|Swiãtopôłka II Wiôldżégò]] Òbrôzk:Gdunsk_5(30A).jpg|[[Dłudżi Tôrg]] ë [[Zelonô Bróma]] Òbrôzk:Gdunsk_4.jpg|Wiôlgô Kùstrzëca (Arsenal) Òbrôzk:Gdunsk_2.jpg|[[Dłudżi Ùbrzég]] ë bôt ''"Kaszubski brzeg"'' Òbrôzk:Gdunsk_1.jpg| Zrekònstruòwóné [[Wiązarka|wiązarkòwé]] spikrze nad [[Mòtława|Mòtławą]] Òbrôzk:Koscol_NMP_Gdunsk.jpg|[[Marijën Kòscół w Gduńsku]] Òbrôzk:Capilla Real, Gdansk, Polonia, 2013-05-20, DD 01.jpg|[[Królewskô kaplëca]] Òbrôzk:Danzig-Neptunbrunnen.jpg|[[Fòntana Neptuna]] Òbrôzk:Gdańsk. Bazylika Św. Mikołaja - panoramio.jpg|[[Bazylika sw. Mikòłôja w Gduńskù]] Òbrôzk:BRAMA JARMARKU (2024).jpg|[[Gduńsczi Jôrmark sw. Dominika]] </gallery> == Ekònomijô == * Bùdżetowé wzątczi (2004 plan): 1.157.854.849 [[złoty|zł]] * Bùdżetowé wëdôwczi (2004 plan): 1.097.405.739 zł Gduńsk je nôwikszim mòrsczim pòrtã w Pòlsczi<ref>http://www.gospodarkamorska.pl/Porty,Transport/raport---polskie-porty-morskie-w-pierwszym-p%C3%B3lroczu-2014-roku.html</ref>, hewò je téż wiôldżé latawiskò (Port lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy – kòd IATA: GDN, kòd ICAO: EPGD). == Słôwny lëdze == * [[Sambòr I]] * [[Mscëwòj I]] * ksyżã [[Swiãtopôłk II|Swiãtopôłk II Wiôldżi]] * ksyżã [[Mscëwòj II]] * biskùp [[Moritz Ferber]] * malownik [[Vredemann de Fries]] (1527-[[1606]]) * pisôrz, teoreta lëteraturë [[Marcën Opitz]] (1597-[[1639]]) * architekta [[Ôbram van dem Block]] * architekta [[Antón van Obbergen]] * bòtanik, kùpc [[Jakùb Breyne]] (''Jacobus Breynius Gedanensis'' ùr. 1609 – ùm.[[1657]]) * astronóma [[Jan Heweliusz]] (1611-[[1687]]) * fizyk [[Gabriel Fahrenheit]] (1686-[[1736]]) * pisôrka [[Luiza Gottschedin]] (1713-1750?) * malownik [[Daniel Chodowiecki]] (1726-[[1801]]) * pisôrka [[Johanna Schopenhauer]] (1766-[[1838]]) * filozófa [[Artur Schopenhauer]] (1788-[[1860]]) * kòlekcjonéra dokôzów kùńsztu [[Lesser Giełdziński]] (1830-[[1910]]) * gazétnik, apartnik [[Fric Jaenicke]] (Poguttke) (1885-[[1945]]) * pisôrz, noblista [[Günter Grass]] (1927-[[2015]]) * pòlitikôrz, noblista [[Lech Wałęsa]] (1943) * pòlitikôrz, dzejopisôrz [[Donald Tusk]] (1957) * wërzinôrz [[Jan de Weryha-Wysoczański]] (1950) * first lady [[Jolanta Kwasniewska]] (1955) * teatrownik [[Krzysztof Kolberger]] (1950-2011) * szportówca [[Dariusz Michalczewski]] (1968) * pisôrz, dzejopisôrz [[Jerzy Samp]] (1951) * òkrãtownik [[Ludwik Prądzyński]] (1956) == Stôrodôwnotë ë turistné atrakcëje == === Przédny Gard === <table><tr><td valign="top"> * [[Dwór Bratnicë Swiãtégò Jerzégò]] * [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńskù|kòscół swiãtégò Jana]] * [[Kòscół swiãtégò Miklosza w Gduńskù|Kòscół swiãtégò Niklasa]] * [[Królewskô Kapela w Gduńskù|Królewskô kapela]] * [[Rôtësz Przédnégò Gardu w Gduńskù|Rôtësz Przédnégò Gardu]] * [[Dwór Artusa w Gduńskù|Dwór Artusa]] * [[Wiôldżi Arsenal w Gduńskù|Wiôldżi Arsenal]] </td><td valign="top"> * [[Marijën Kòscół w Gduńskù|Marijën Kòscół]] * [[Fòntana Neptuna w Gduńskù|Fòntana Neptuna]] * [[Złoti Bùdink]] * [[Angelsczi Dodóm w Gduńskù|Angelsczi Dodóm]] * [[Katowniô w Gduńskù]] * bùdink Dłudżi Tôrg 20 * Dodóm Schlütera </td></tr></table> === Stôri Gard === <table><td valign="top"> * Kòscół swiãti Katarzënë * Kòscół swiãti Brigidë * Kòscół swiãtégò Bartłominia * Kòscół swiãtégò Jakùba </td><td valign="top"> * Kòscół swiãti Jelżbiétë * Rôtësz Starégò Gardu * Wiôldżi Młin </td></tr></table> === Stôré Przedmiescé === <table><td valign="top"> * kòscół swiãti Trójcë ë klôsztor pòfrancyszkańsczi * kòscół swiãtégò Piotra ë Pawła * [[Małô Kùstrzëca w Gduńsku|Małô Kùstrzëca]] </td></tr></table> === [[Òlëwô (dzél Gduńska)|Òlëwô]] === <table><td valign="top"> * Palast Òpatów * pòcystersczi klôsztór z kòscołã Swiãti Trójcë, NMP ë swiãtégò Bernata – [[Archikatédra gduńskô]] * kùzniô </td></tr></table> === Gardowé brómë === <table><tr><td valign="top"> * [[Chlebnickô Bróma w Gduńskù|Chlebnickô Bróma]] * [[bróma Żór w Gduńsku|Żór]] * [[Marijnô Bróma w Gduńsku|Marijnô Bróma]] </td><td valign="top"> * [[Niskô Bróma w Gduńsku|Niskô Bróma]] * [[Zelonô Bróma w Gduńsku|Zelonô Bróma]] * [[Wësokô Bróma w Gduńskù|Wësokô Bróma]] </td><td valign="top"> * [[Złotô Bróma w Gduńsku|Złotô Bróma]] </td></tr></table> === Jiné === * [[Minda]] * [[Fôrwôter]] * [[Nowô Bënowô Nierzejô]] '''Przësłowié''': Nié òd razu [[Krakòwò|Kraków]] zbùdowalë, ale Gduńsk òd razu zbùrzëlë. == Miona gardu w zdrojach == Jinsze miona gardu to téż: '''Gdańskò''', '''Gdańsk''', '''Gdôńsk''', '''Gdąńskò'''. We zdrojach: ''Gyddanyzc'' 1000; ''Kdanzc'' 1148; ''Danzko'' 1180; ''Gdanzc'' 1188; ''Gdantz'' 1198 (kòpijô z XIII w.); ''Danzk'', ''Gdanensis'' (adj.) 1209; ''Danzk'' 1209 (kòpijô z XIII w.), ''Danzc'' 1209 (kòpijô z XIII w.); ''Gdanizc'' kòl 1220; ''Dancek'' 1224, ''Danczk'' 1224, ''Gdanensis'' (adj.) 1224; ''Gedanensis'' (adj.) 1235, ''Gdancz'' 1235 (fals. z XIV w.); ''Gdansk'' 1235; ''Gdanzc'' 1238; ''Danzeke'' 1248; ''Danzk'' 1263; ''Danceke'' 1263; ''Gdanzke'' 1267; ''Dantzik'' 1268, ''Gedanck'' (3x) 1268; ''Gdansk'' 1268; ''Gedanensis'' (adj.) 1271; ''Danzceke'' (2x) 1272; ''Danczk'' 1279, ''Danense'' (adj.) 1279; ''Dancezc'' 1281; ''Gdanchek'' 1283 (kòpijô z XIII w.), ''Gdanchez'' 1283 (kòpijô z XIII w.); ''Danceke'' 1285; ''Gdanzeke'' 1285; ''Gedanensis'' (adj.) 1289, ''Gdancz'' 1289; ''Dantzk'' 1290, ''Gedanensis'' (adj.) 1290; ''Gdanzech'' 1291; ''Danzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzke'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Danzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.), ''Dantzig'' 1292 (kòpijô z XVI w.); ''Danzich'' 1294, ''Gdanensis'' (adj.) 1294; ''Gdantzik'' 1295; ''Gedansk'' 1298, ''Gdanensis'' (adj.) 1298; ''Dansk'' 1298; ''Gedanensy'' (adj.) 1298; ''Gedanensi'' (adj.) 1301; ''Gedani'' 1303; ''Gdansco'' 1310; ''Danzik'' 1310, ''Danzich'' 1310; ''Dancz'' 1323; ''Gdantczk'' 1325 (kòpijô z XV w.); ''Danth'' 1326–7; ''Gdans'' 1334 (kòpijô); ''Danzk'' 1342 (falsyfikat?); ''Danczc'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczk'' (1342, kòpijô z XV w.), ''Gdanczc'' (1342, kòpijô z XV w.); ''zu Dantzke'' 1351 (kòpijô z XVII w.); ''zu Dantzigke'' 1357 (kòpijô), ''Dantzke'' 1357 (kòpijô); ''Danck'' kòl 1360; ''Danske'' 1387; ''Gdanczk'' 1434; ''Gdansk'' 1435; ''Gdansko'' 1457; ''Dantzigk'' 1471; ''w gdanszkv'' 1480; ''Gdana'' 1483; ''Gdanysk'' 1483; ''Gdanum'' 1510–29 ; ''Gdańsk'' 1565; ''do Gdańska'' 1565; ''Gedanum'' 1570; ''do Gdańska'' 1615; ''pode Gdańskiem'' 1615; ''Gedanensi'' (adj.) 1624; ''do Gdańska'' 1664; ''Danzig'' kòl 1790; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1881; ''Gdańsk, {{jãz.|de}} ''Danzig'' 1951; ''Gdansk'' 1980; ''Gdąnsk, pòrébacku Gdunsk'' (Cenôwa); ''Gdônsk'' (Ramułt), ''Gdąnsk'' (Ramułt), ''Gdąńsk'' (Lorentz), ''Gdąńskò'' (Lorentz), ''Gdańsk'' (Lorentz), ''Gdańskò'' (Lorentz); ''Gduńskò'' (Rospond) 1984; ''Gdińsk'' (Zëchta), ''Gduńsk'' (Zëchta), ''Gdunsk'' (Zëchta), ''Gdóńsk'' (Zëchta). == Deklinacjô == * Nazéwôcz: '''Gduńsk ''' * Rodzôcz: * Dôwôcz: * Winowôcz: * Narzãdzôcz: * Môlnik: * Wòłiwôcz: == Òbaczë téż == * [[Gduńsczé Kaszëbsczé Dnie]] * [[Kòscół swiãtégò Jana w Gduńsku]] * [[Złotô Bróma w Gduńsku]] * [[Transcassubia]] * [[Gdiniô]] * [[Sopòt]] == Lëteratura == * L. Krzyżanowski: Gdańsk, Sopot, Gdynia. Przewodnik ("Sport i Turystyka", Warszawa 1970) * John Brown Mason, The Danzig Dilemma; a Study in Peacemaking by Compromise, 1946 [http://books.google.pl/books?hl=pl&id=njEYAAAAIAAJ&dq=Swantopolk+%2Bpomerania&q=kashubian#search_anchor] * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 289 * [[Bernat Zëchta]]. Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1967, tom I, s. XI == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} * [https://web.archive.org/web/20170725015834/http://www.gdansk.pl/kaszebe/ Kaszëbskòjãzëkòwô domôcô starna gardu (2017)] * [https://zabytek.pl/public/upload/objects_media/5679c550a9530.pdf Gdańsk – miasto] {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk| ]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] tm95strh6m2m0mzk44w9dyb4thzwv16 Kaszëbë 0 1448 217110 216965 2026-10-08T14:52:22Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217110 wikitext text/x-wiki {{Historiczny región infobox|Región=Kaszëbë|herb=POL Kaszuby COA.svg|fana=POL Kaszuby flag.svg|rodzôcz=Kaszëb|òdjimk=Wejrowo 2.jpg|opisënk_òdjimka=[[Wejrowò|Wejrowsczi]] rënk|kôrta=Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|państwa=[[Pòlskô]]|wôż_môl=[[Gduńsk]], [[Gdiniô]], [[Słëpsk]], [[Wejrowò]], [[Chònice]], [[Lãbórg]], [[Kòscérzna]], [[Bëtowò]], [[Kartuzë]], [[Pùck]]|czer_nr=+48 52, +48 58, +48 59}}{{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbë''' abò '''Kaszëbskô''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby'', {{jãz.|la}} ''Cassubia''<ref>[http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/904 Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom III]</ref>, {{jãz.|de}} ''Kaschubei'' abò ''Kaschubien'') – kùlturowi i etnograficzny región leżący nad sztrądã pôłniowégò [[Bôłt]]u, part [[Pòmòrskô|Pòmòrsczi]]. Aùtochtonicznymi mieszkańcama ti zemi są [[Kaszëbi]] (pòtomkòwie [[Pòmòrzanie|Pòmòrzanów]]), chtërny ùżiwają [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi mô w [[Pòlskô|Pòlsce]] òd 2005 rokù sztatus [[Òbéndowi jãzëk|regionalnégò jãzëka]]<ref>[https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20050170141 Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym]</ref>. Dzysdnia nen región òbjimô pòwiôtë: [[Kartësczi kréz|kartësczi]], [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczi]], [[Lãbòrsczi kréz|lãbòrsczi]], [[Pùcczi kréz|pùcczi]], [[Gduńsczi kréz|gduńsczi]], [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczi]], [[Stôłpsczi kréz|stôłpsczi]], [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczi]], [[Kòscérsczi kréz|kòscérsczi]], [[Chònicczi kréz|chònicczi]] a téż gardë: [[Gdiniô|Gduńsk]], [[Gdiniô|Gdiniã]] i [[Sopòt]]<ref>[https://kaszebsko.com/mapa-kaszub ''Kôrta Kraju Kaszëbów / Mapa Kaszub | Kaszëbskô Jednota''] [online], kaszebsko.com [przëstãp 2021-03-23].</ref>. == Etimologiô miona == Òbstoją rozmajité hipòtezë na témie pòchòdzënkù pòzwë Kaszëbë. Mëslono sã nód tim ju w strzédnowiekù; z tegò cządu pòchòdzy hipòteza, nibë miono Kaszëbë (w fòrmie Casshubi) wëwòdzëło sã òd dłëdżich, szëroczich ruchnów, ùłożonëch w gùbë (hùbë), ztądka ''kasac hùbë'' mdzëło òznaczac ''ùkładac w gùbë''. Taczi przekôz pòjawił sã w [[Wiôlgòpòlskô kronika|wiôlgòpòlsczi kronice]], a za nią pòwtôrzôlë jã m. jin. [[Jón Dłëgòsz]] i [[Thomas Kantzow]]. Na hipòteza bëła jesz pòdtrzëmëwónô w XX wiekù. Jinszą wersjã zaczątkòwôł [[Krësztof Celestin Mróngòwiusz]], jaczi pòdôł w swòjim słowôrzu, że miono Kaszëbë pòchòdzy òd kòżëcha (szëba – kòżëch noszony na Kaszëbach). [[Wiktór Czajewsczi]] pòdôwôł, że ne miono pòchòdzy òd ''kòzô szëba'', równak na hipòteza ni nalazła pòpiarcô. [[Adóm Tadeùsz Narëszewicz]] wëwòdzył miono Kaszëbë òd Kizynów-Lutków ([[Chëżónie|Chëżónów]]), tj. Kiszëbów abò Kiszubów. Miemiecczi etnograf Franz Tetzner wëmienił czile bédënków pòchòdzënkù tegò miona, np. òd lëtewsczich słów ''kuzas'' (jup) i ''kuzabas'' (mô czile znaczënków: kòszik z òlszënowi kórë do zbiéraniégò jagòd, [[kłóda]] w wëtrëpie wëkùmòwónégò bóma i westrzédny dzél zôrna), małorusczégò ''kozub'' (òznaczenié ''kòsza'') i pòlsczich słów: ''kazub'', ''kozub'', ''kazubek'', ''kadłubek'' (kòsz z łëka abò kórë). [[Òbrôzk:Stanisław Kujot.png|mały|ks. [[Stanisłôw Kùjot]]|156x156px]] [[Szëmón Matuszôk]] wëprôwôdzył pòzwã ''Kaszëba'' z łacyńsczégò słowa ''casa'' (kasza), co z [[Miemiecczi jãzëk|miemiecką]] ''hubą'' miało dac ''kaszhuba''. Miało to òznaczac chëcz, le téż zemską własnotwò razã z chëczą kmiecô abò òbsadélcë. Zôs W. Hanow, jaczi na fòrmã ''Kaszëbów'' brëkòwôł miemiecczégò znankòwóniô ''die Kassabiten'', wëwòdzy jã òd tłëczeniô (bicô) kaszë, chtërna je jedurnym z przédnëch môltëchów Kaszëbów. Pònemù [[Hieronim Derdowsczi]] pòdôwô, że miono tej krajinë wëwòdzy sã òd kòzlënë, co roscë nad Łebą (''koszebe''). Jedną z nowòtnëch hipòtezów je bédënk, zaczątkowóny przez miemiecczégò slawistã [[Max Vasmer|Maxa]] [[Max Vasmer|Vasmera]], a rozwiniãti przez miemiecczégò badérë [[Heinrich Kunstmann|Heinricha Kunstmanna]]. Kunstmann zasugerowôł, że miono Kaszëbë wëwòdzy sã òd przódëczasnégò grecczégò lëdu Kasòpajów, chtërni zamieszcziwôlë Epir. Jegò zdaniã [[Słowianie]], co we wczasnym strzédnowiekù zasedlëlë Bałkańsczi Półòstrów, zetknãlë sã z tą mionã, pò czim dzél z nich jã przejimnął i chlastnãła w wãdrówkã na nordã. Nôwiãkszą pòpùlarnotą westrzód badérów zwëskôł równak etimòlogiô zabédowônô przez ks. [[Stanisłôw Kùjot|Stanisława Kùjota]], gôdającô ò tim, że miono ti krajinë pòchòdzy òd jistnika ''kaszuby'', co znankòwôł „wòdë niebëno głãbòczé, wësoczą trawą òbrosłi”. === Òdmiana === {| class="wikitable" |+Òdmiana znankòwnika „kaszëbsczi” ! rowspan="2" | ! colspan="3" |Pòjedincznô lëczba ! colspan="2" |Wielnô lëczba |- !chłopsczi ôrt !białgłowsczi ôrt !dzecny ôrt !chłopskòpersónowi ôrt !niechłopskòpersónowi ôrt |- ![[Nazéwôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |- ![[Rodzôcz]] |kaszëbsczégò |kaszëbsczi |kaszëbsczégò |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Dôwôcz]] |kaszëbsczémù |kaszëbsczi |kaszëbsczémù |kaszëbsczim |kaszëbsczim |- ![[Winowôcz]] |kaszëbsczi / kaszëbsczégò |kaszëbską |kaszëbsczé |kaszëbsczich |kaszëbsczé |- ![[Nôrzãdzôcz]] |kaszëbsczim |kaszëbską |kaszëbsczim |kaszëbsczima |kaszëbsczima |- ![[Môlnik]] |kaszëbsczim |kaszëbsczi |kaszëbsczim |kaszëbsczich |kaszëbsczich |- ![[Wòłôcz]] |kaszëbsczi |kaszëbskô |kaszëbsczé |kaszëbsczi |kaszëbsczé |} == Symbòle == {{Apartny artikel|Nôrodny symból}} <gallery mode="packed"> Òbrôzk:CSB Flag.svg|[[Fana Kaszëbsczi|Kaszëbskô fana]] Òbrôzk:Kaszëbsczi Herb.png|Herb Kaszëb Òbrôzk:Traditional kashubian design example.png|[[Kaszëbsczi wësziwk]] </gallery> == Pòdzélënk Kaszëbsczi na regionë == Bënë dzysdniowi Kaszëbsczi je mòżlëwé wëapartnic 5 kùlturno-jãzëkòwëch regionów: # '''[[Norda]]''' – tradicyjnô òbéńda nordowòkaszëbsczich dialektów (krézë: pùcczi, wejrowsczi, lãbòrsczi) # '''Westrzódk''' – tradicyjnô òbéńda westrzédnokaszëbsczich dialektów ([[Kartësczi kréz]]) # '''Pôłnié''' – tradicëjnô òbéńda pôłniowòkaszëbsczich dialektów (dzélowò krézë: kòscersczi, chònicczi, tëchòlsczi) # '''Zôpôd''' – òbéńda chtërnô przed [[II swiatowô wòjna|II Swiatową Wòjną]] słëcha do Miemiecczi, a pò ny òsta przëznónô Pòlsczi Lëdowi Repùblice. Kaszëbi nie są tam procentowò tak trójną miészëzną jak na Nordze, Westrzódkù ë Pôłnim (dzélowò kréze: Lãbòrg, Bëtowò) # '''Trzëgard''' – aglomeracëjô Gduńska, Gdini i Sopòtu. Jesz na zôczątkù XX-gò stolatégò jistniałë tam aùtochtoniczné dialektë kaszëbsczé: nordowòpòrénkòwé- wiôlgòkacczi, witomińsczi, sopòcczi; i pôłniowòpòrénkòwé: òlëwsczi, brzezënsczi, matarnsczi. == Grańcë Kaszëbsczi == [[Òbrôzk:Kôrta Kraju Kaszëbów.jpg|mały|300px|Kôrta Kraju Kaszëbów-aut.K.Ruda i M.Mayer]][[Òbrôzk:Porenkowo_Pomorsko_1.png|mały|Kôrta Pòrénkòwi Pòmòrsczi z zaznaczenim dzysdniowi kaszëbsczi òbéndë a zemi Słowińców]] Wëznaczenié greńców Kaszëbsczi je dosc problematiczną rzeczą, bò w ùszłoce Kaszëbskô nie bëła nigdë òbéńdą òkresloną administracyjno (w procëmnoce np. do Zôpadny czë Pòrénkòwi Pòmòrsczi). Drãgòscë dodôwô fakt, że greńce òbéndë zwóny "Kaszëbskô" przesëwałë sã w cygù stalatów na pòrénk. Czej w [[1238]] r. miono krôjnë "Cassubia" pòjawiło sã pierszi rôz w dokùmeńtach, òbjima òna dzél Zôpadny Pòmòrsczi. W tich czasach [[Słowianie]] z Pòrénkòwi Pòmòrsczi definitiwno nie mianowelë sã "Kaszëbama". Wespólnym mionã Nadbôłtowëch Słowianów midzë [[Wisła|Wisłą]] a [[Ódra|Ódrą]] bëło "Pòmòrzanie". [[Gerat Labùda]] (1991) napisôł równak, że na Pòmòrzu utwòrzëło są le jedno miono dlô zemi i lëdzy – Kaszëbë, ''Kaszuby''. Ten autor pisze téż, że na pòrénk wãdrowa dësza kaszëbiznë (jãzëk i zwëk), a nie kaszëbsczi lëdze, chòc tak niejedni to zmiłkòwò òpisywają. W 1880 rokù [[Wejrowò]] bëło ùznóny za stolëcã Kaszëbsczi Zemi. Dejade dzysô to prawie dzél Pòrénkòwi Pòmòrsczi je nôczãscy mianowóny "Kaszëbskô", sztërkama no miono je téż rozcygóné na pòrénkòwé zemie Zôpadny Pòmòrsczi (òkòlé [[Bëtowò|Bëtowa]], [[Lãbòrg]]a, [[Leba|Lebë]]). Dosc pòpùlarnym pòzdrzatkã je sfòrmùłowanié, że: "Kaszëbskô je tam, dze mieszkają (w grëpie) [[Kaszëbi]]". Próbë wëznaczeniô greńców Kaszëbsczi dokònôł [[Jan Mòrdawsczi]] w prôcë: "Geògrafia dzysészëch Kaszëbów" (1999). Do Kaszëbsczi zarechòwôł òn zemie, we chtërnëch wedle badérowaniów socjologów przënômni 1/3 lëdztwa są òsobë czëjącé sã Kaszëbama, abò dze mieszkô zacht wielëna Kaszëbów (je to przëtrôfk w trzech gardach: w [[Gduńsk|Gduńskù]], [[Gdiniô|Gdini]] ë [[Sopòt|Sopòtach]]). Wedle taczich kriteriów teritorium Kaszëbsczi òbjimô wiéchrzëznã kòl 6 200&nbsp;km<sup>2</sup> w [[gmina]]ch [[Wòjewództwo pòmòrsczé|pòmòrsczégò wòjewództwa]], a òsoblëwò: == Krézë == [[Òbrôzk:Gmina Stężyca, Poland - panoramio (60).jpg|mały|]] * '''[[Pùcczi kréz]]''': 1. Gard [[Hél]], 2. Gard [[Jastarniô]], 3. Gard [[Pùck]], 4. Gard [[Wiôlgô Wies]], 5. [[Gmina Kòsôkòwò]], 6. [[Gmina Krokòwa]], 7. [[Gmina Pùck]]. * '''[[Wejrowsczi kréz]]''': 1. Gard [[Réda]], 2. Gard [[Rëmiô]], 3. Gard [[Wejrowò]], 4. [[Gmina Chòczewò]] – part, 5. [[Gmina Gniewino]], 6. [[Gmina Lëniô]], 7. [[Gmina Lëzëno]], 8. [[Gmina Łãczëce]], 9. [[Gmina Szëmôłd]], 10. [[Gmina Wejrowò]]. * '''[[Lãbòrsczi kréz]]''' – part: 1. [[Gmina Céwice]] – part. 2. [[Nowô Wies]] 3. [[Gmina Wickò]] 4. [[Łeba|Gmina Łeba]] * '''[[Bëtowsczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Bëtowò]] ë [[Gmina Bëtowò]], 2. [[Gmina Czôrnô Dąbrówka]], 3. [[Gmina Lëpińce]], 4. [[Gmina Parchòwò]], 5. [[Gmina Tëchòmié]]. * '''[[Kartësczi kréz]]''': 1.Gard [[Kartuzë]] ë [[Gmina Kartuzë]], 2.Gard [[Żukòwò]] ë [[Gmina Żukòwò]], 3.[[Gmina Chmielno]], 4.[[Gmina Przedkòwò]], 5.[[Gmina Sëlëczëno]], 6.[[Gmina Srôkòjce]], 7.[[Gmina Somònino]]. * '''[[Kòscérsczi kréz]]''': 1. Gard [[Kòscérzëna]], 2. [[Gmina Kòscérzëna]], 3. [[Gmina Dzemiónë]], 4. [[Gmina Kôrsëno]] – part, 5. [[Gmina Lëpùsz]], 6. [[Gmina Nowô Karczma]] – part * '''[[Chònicczi kréz]]''' – part: 1. Gard [[Brusë]] ë [[Gmina Brusë]], 2. [[Gmina Chònice]] – nordowi part, 3. [[Gmina Kònarzënë]]. * [[Człëchòwsczi kréz]] – part: 1. [[Gmina Przechlewò]] – part. * '''Gard [[Gduńsk]]''', '''Gard [[Gdiniô]]''', '''Gard [[Sopòt]]''' Pòlemikã móże rodzëc sprawa teroczasnégò teritorialnégò òbjimù Kaszëbów. Òstało przëjãté, że: * drëżéń Kaszëbów robi na òbéńda Pòmòrzô, na chtërny na co dzéń, w miészim abò wikszim stãpniu, pòtrzebòwóny je [[kaszëbsczi jãzëk]]; * za Kaszëbë je przëjãtô òbéńda, na jaczi lëdze rechùjącé sã do ti spòlëznë robią przënômni trzecy dzél môlowégò lëdztwa i ten, dze nimò niewiôldżégò procenta w òbrëmienim dónégò zalëdzeniô wielota Kaszëbów je wiôlgô (np. we Gduńsku i Sopòce); No slédné kriterium pòzwòli, mòżebno, przesënąc greńce teroczasnëch Kaszëbów na zôchód, jakò że są znaczi, że w stronach pod [[Słëpsk]]iem procent [[Kaszëbi|Kaszëbów]] i swiąda kaszëbskòscë nëch terenów je znaczącô.[[Òbrôzk:Gdunsk_5.jpg|mały|Katédra w Gduńskù-Òlëwie, môl pòchòwaniô ksyżeców Pòrénkòwi Pòmòrsczi]] == Ekònomiô == [[Òbrôzk:Mechelinki, łódź rybacka.jpg|mały|left|[[Bôt]]]] Nôwicy lëdzy robi w sferze ùsłëgów. Wôżnéma wietwiama gòspòdarzënkù Kaszëb są: turistika, mòrskô industrëjô (òkrãtownie ë pòrtë),bùdowizna, rëbaczenié ë gbùrzëzna. Kaszëbi są téż bëlnyma stolôrzama i piekôrzama. Turistika rozwijô sã nad sztrądã [[Bôłt]]u, ale wiele turistów przëcygają téż pòjezérza i niechtërné gardë, np. [[Gduńsk]]. Do nôbarżi znónëch kùrortów ë wëpòczinkòwëch môlowòsców słëchają: [[Chmielno]], [[Jastarniô]], [[Leba]] i [[Sopòt]]. Niejedné rastauracëje, karczmë i gòscyńce pòdôwają dlô wanożników kaszëbsczé smaczczi: wãgòrzową zupã, [[czarwina|czarwinã]], [[plińce]] i jin. Mòże liczëc, że w przińdnëch latach wczasowëch chëczów ë agrokwatérów bãdze na Kaszëbach wicy. == Stón i òchróniô òkrãżégò == [[Òbrôzk:Phytoplankton bloom in the Baltic Sea (July 3, 2001).jpg|mały|Planktón na Bôłce òb lato 2001 rokù]] Jesz na zôczątkù lat dzewiãcdzesątych XX wiekù, z wëszłotë dzejnotë człowieka, na mòcno zagòspòdarzonëch òbéńdach Kaszëbów i przëlégłégò do nich [[Bôłt]]u bëłë w niebezpiekù wszëtczé dzélëczi òkrążégò, a òsoblëwò: hidrosfera, atmòsfera, wiérzk zemi, roscënizna i zwiérzãcy swiat. W wszelejaczich zakładach i chëczowëch gòspòdarztwach pòwstôwało wiele jindustriowégò i kòmùnalnégò sztokù, z chtërnégò znaczny dzél nie béł òbczëszcziwóné. Szkòdzało ùżëwanié w gbùrzenim wiôldzich miôrków szutów ë pestëcydów, ale téż z wëszłotë niegwôscëwégò zabezpieczeniô kòmùnalnégò i jindustriowégò sztokù doszło do tegò, że baro lëchi béł sanitarny stón rzéków, jezór a stëdni. W Stãgłi Wisle wszëtczé pòbiéróné próbczi wòdë bëłë za klasą czëstoscë fizykòchemiczné, a w 57% biologòwi. Mòcno zaczapóné bëłë: [[Reduniô]] a [[Wisła]] (Zgniłô Wisła), chtërné dotëgòwałë kòl 7000 hm³ sztokù na rok (100% wòdów III klasë czëstoscë fizykòchemiczné i 100% wòdów pòzaklasowëch biologòwò), a z jezór – Grabòwsczé, Karczemné, Klôsztórné, Garczin, Tëchómsczé i jinszi. Sanitarny stón wòdë pòbiéróné przez lëdztwò z wòdoprowôdników i ze stëdniów béł co sztërk lëchi. Stëdnie pùbliczné bëłë zaczapóné jaż w 80%. Trójmiescé, w chtërnym mieszkô wicy jak 750 000 lëdzy i mòcno rozwity je jindustrëjô, brëkùje baro wiele wòdë. Dłudżi czas bez ògrańczeniów bëłë wëzwëskiwónë pòdzémné wòdë. Przez przezmiarã eksploatacëji bëłë òne w znacznym gradze pòwëbieróné. Narëszonô bëła równowôga hidrologòwô. Pòd [[Gduńsk|Gduńskã]] i jegò òkòlém zrobił sã głãbòczi dół òbniżëniowi ò wiéchrzëznie bez mała 300&nbsp;km². Wòdë rzéków, chtërné mają wiele związków chemicznëch i w wiele za môłym gradze biologòwò òbczëszczoné kòmùnalné sztok, docérają do mòrza. Przez to òstała mòcno zatrëtô [[Gduńskô Hôwinga]]. Wiôldżi kwantum bakcylów glótowëch,chtërné ùnôszłë sã w wòdze ùniemòżniwało branié kąpiélë. We Władisławòwie – w czerënkù pôłniowò-pòrénszim òd pòrtu, w Nowim Pòrce i w [[Gdiniô|Gdini]] Òrłowie òd 64% do 92% pòbiérónëch próbków wòdë bëło za klasą abò w III klasë czëstoscë. Wiele kąpielëszczów mùszało bëc zamkłé. Tak bëło kòl [[Bôłt]]u w [[lëpińc]]u 2018 r. Òrganicznô materëjô a téż azot i fòsfór docérają do mòrza za pòstrzédzëzną rzéków. Ta rzôdzëzna, a téż wlewë òceanicznëch wòdów do [[Bôłt]]u i zmianë temperaturë wòdë prowadzą do periodnégò spôdaniégò abò rostu biomasë roscënów i zwiérzãtów w Gduńsczi Hôwindze i w ji sąsedztwie. W ùbògaconëch przez azot i fòsfór mòrzczich wòdach òsoblewò mòcno rozwijô sã planktón. Przez to na zôczątkù rosce kwantum òrganizmów, chtërné nim sã żëwią. Równak z czasã planktón sã tak rozrodzywô, że rëbë i jiné zwiérzãta nie są w sztãdze gò w całosce skònsumòwac. Nieżëwi planktón, chtëren òpôdô, przez dëgòwanié bakcylów rozkłôdô sã. Przez tã rzôdzëznã zmiésziwô sã kwantum krzisenia, a na dnie zjawiwô sã sarkòwòdzyk, chtëren trëje i wiele ôrtów rëbów mô ùniemòżlëwioné rozrodzywanié sã, a w skrôwnëch wëpôdkach to prowadzy do jich smiercy. Znaczny òbéńda Gduńsczi Głãbi bëła fùl sarkòwòdzyka. Na skùtk tich procesów w latach sédemdzesątëch i òsemdzesątëch nôwikszi zmianë nastałë w Pùcczi Hôwindze, nôsnôdszi i nôbarżi pòdajny na cësk zgnojeniów òbéńdze Gduńsczi Hôwindżi. [[Pùcczi kréz]] mô przë tim wësoczi wskôzywôcz zachòrzeniô lëdzy na reka. W Pùcczi Hôwindze nazebrało sã wiele trëjącëch związków to i jidealny czedës nierzchòwiszczé dlô wiele ôrtów rëbów stracëło swòją wôżnotã. Prawie ju nie bëło [[lasfòr]]a, [[Brzóna|brzónë]], [[wãgòrz]]a abò [[łosos]]a. Ù wiele rëbów bëło widzec znanczi chòrobów, do chtërnëch doprowadzało biwanié w zgnojonym òkrãżém. Wiôldzim zagrożeniém dlô mòrzczich wodów są wëcéczi sërégò òléju.Przëmiérno – 1 tona sërégò òléju pòòkriwô cenką légą wiéchrzëznã 12 km². Temù też nie dzëwi nas chùtkô jinterwencëjô przënôléżnëch mòrzczich służbów w wëpôdkù, wezmë na to awarëji przërëchtënków w bazé rzôdczëch òpôłów abò karëwôrtnégò zdrzëcaniô przez niejedné òkrãtë balastowëch wodów, w chtërnëch są resztczi sërégò òléju. W zurbanizowani conie gduńsczi krôjnë baro mòcno bëła zatrëtô atmòsféra. Przëłoziwałë sã do te wielny wërobné zakładë, a téż chëczowé gòspòdarztwa i tërlëkòwô rësznota. W pôrãdzesąt òsoblëwò ùprzikrzonëch dlô òkrążégò zakładach („Sarkòpòl”, rafinerëjô, elektrocepłowniô, cëkrowniô i jiné) pòwstôwało 264 000 ton parzënów i 59 000 ton gazowëch zaczapaniów na rok. Jindustria, gbùrzenié, transpòrt i jiné partë gòspòdarzënkù, a téż chëczowé gòspòdarztwa są pòczątkiem rozmaitégò szlachù òdpôdków, chtërné zgromadzoné w wëznaczonëch placach zajimają wiedno wikszi rëmie, a to przëłożiwô sã do degradacëji wiéchrzëznë zemi. Samé leno jindustriowé òdpôdczi, jak np. fòsfògipsë, sëpny pòpiołë ë szlaczi z energeticzi i cepłownictwa a téż mineralné parzënë nazebróné w wòjewództwie do 2003 rokù, wôżą przeszło 21 mln ton, a pòòkrëłë òbéńdã kòl 2,6&nbsp;km². Są stolemné òlérë z nalézeniém placów na wësëpiska smieców, bò na nich mòże żëc np. [[szpańsczi slënik]]. Té wësëpiska,chtërné jistnieją, są ju wnetka czësto wëzwëskóné, a na ùmôlowanié nowëch nié ma zgòdë lëdztwa, chtërno mieszkô w sąsedztwie bédowónëch môlów. Degradacëji òkrążégò, chtërna robi pòkroczi człowiek nie przëzérô sã pasywno, le podjimô corôz barzi skùtkòwné kroczi sparłãczoné z jegò óchrónią. Jinwesticjowé wëdôwczi na óchróniã òkrążégò i gòspòdarzënk wòdny pòstãpno rosną. Np. w 2005 rokù w całim pòmòrzczim wòjewództwie wëniosłë òglowò 2 329 mln zł, przë tim na óchróniã wiodra bëło przeznaczoné 34,2 mln zł, na sztokòwi gòspòdarzënk i óchróniô wòdów 1 624 mln zł,na gòspòdarzënk òdpôdkama, òchróniô i doprowadzenié wôrtnotë ùżëtny zemiów jak bëło przódë, a téż pòdzemnëch a wiéchrzëznowëch wòdów 27,7 mln zł, na wòdny gòspòdarzënk 50,6 mln zł. W latach 1990–2005 bëło rëszoné abò rozbùdwóné pôrãdzesąt kòmùnalnëch i jindustriowëch òbczëszczalniów sztokù. Jedna z nôwikszëch òbczëszczalniów – w Dãbògòrzim – zbiérô sztok z òbéńdë, na chtërné mieszkô kòl 400 000 lëdzy (z [[Gdiniô|Gdini]], [[Sopòt]]u, [[Rëmiô|Rëmi]], [[Réda|Rédë]], [[Wejrowò|Wejerowa]]). Òbczëszczalniô w [[Swôrzewò|Swôrzewie]] zbiérô i òbczëszcziwô sztok z [[Pùck]]a, [[Wiôlgô Wies|Wiôldżi Wsë]] i całégò Hélsczégò Półòstrowa. Pòdług [[Jan Mòrdawsczi|Jana Mòrdawsczégò]] (1999) òbéńda Kaszëbów je mało zatrëtô, òkòma przëmiérzno tamsamnëma jezorama i môlama, jak téż niechtërnëma kawałkama rzéków. Pòmôgô to rozwicu turisticzi. Bôczënk przërzesziwô sã tu do òchrónë przërodnégò òkrãżégò. Wërazã tegò je założenié parków i rezerwatów, ùznanié niechtërnëch òbiektów żëwy i miartwy przërodë za pamiątczi przërodë. Na Kaszëbach je cziledzesąt rezerwatów. Bliskò 1000 òbiektów pònazwóno mionama pamiątków przërodë (pòjedińczé drzewa, karna drzéw, aleje, [[Diôbli kam|eraticzi]] i jiné). == Media == [[Òbrôzk:Radio Kaszëbë.png|mały|[[Radio Kaszëbë]]]] [[Òbrôzk:Pomerania logo.svg|mały|cządnik spòlëznowò-kùlturalny [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]]]] [[Òbrôzk:Mòje Stronë logo.png|mały|pòrtal internetowi [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] (mojestrone.com)]] Niechtërné kaszëbsczé media: {{Kòlumnë|em=18|1= ;jistniejącé * [[Radio Kaszëbë]] – pierszô w dzejach [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskòjãzëcznô]] radiowô rozsélnica, sprawny òd gòdnika 2004 rokù ** ''Na bôłtach ë w bòrach'' – kaszëbskòjãzëczny radiowi magazyn [[Pòlsczé Radio Gduńsk|Radia Gduńsk]] * [[Pomerania (cządnik)|Pomerania]] – spòlëzno-kùlturowi miesãcznik wëdôwóny òd 1963 rokù przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] * [[Mòje Stronë (mojestrone.com)]] – [[Internet|internetowi]] pòrtal czësto pò kaszëbskù * [[Kurierbytowski.com.pl]] – [[Internet|internetowi]] cządnik, czedës dzélã pò kaszëbskù * [[Gazetakaszubska.org]] – pòlskòjãzëkòwô internetowô starna o pòmòrsczich wiadomòscach * [[Magazynkaszuby.pl]] – jinternetowi magazyn ò regionie, wëdarzeniach i historie Kaszëb * Kartuzy.info – môlowi jinternetowi serwis kartësczégò krézu * Koscierski.info – môlowi jinternetowi serwis kòscérsczégò krézu * Express kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Ekspres'') – môlowi jinternetowi serwis w [[Kartuzë|Kartëzach]] * Kurier Kaszubski ({{jãz.|csb}} ''Kaszëbsczi Kùriéra'') – môlowi tidzenik wëdôwóny na terenie kartësczégò i kòscérsczégò krézu * [[TV Półwysep|Telewizja Półwysep]] ({{jãz.|csb}} ''Zdrzélnik Półòstrów'') – môlowi zdrzélnik przëstãpnô na całczich Kaszëbach. * [[Twoja Telewizja Morska]] ({{jãz.|csb}} ''Twójô Mòrskô Telewizjô'') – môlowi zdrzélnik emitującô prògramë w kaszëbsczim jãzëkù * Kościerski Express ({{jãz.|csb}} ''Kòscérsczi Ekspres'') – kòscérsczé internetowé pismiono tématiczno sparłãczonô z westrzédnëch Kaszëb * NordaInfo.pl – òbéndowi wëdowiédny pòrtal nordowëch Kaszëb. * Szwajcaria-Kaszubska.pl – serwis, jaczi zajmô sã regionã i wëdarzeniama z Kaszëb ;nijistniejącé * [[Gryf (cządnik, 1908–1934)]] * [[Klëka (cządnik, 1937–1939)]] * [[Gazeta Kartuska (1922–1939)]] – magazyn [[Kaszëbskô Szwajcariô|Kaszëbsczi Szwajcarii]] * [[CSB TV]] – pierszô w dzejach kaszëbskô telewizjô * ''[[Rodnô Zemia (telewizyjny program)|Rodnô zemia]]'', ''[[Farwë Kaszëb (TVP3 Gduńsk)|Farwë Kaszëb]]'' i ''[[Tedë jo]]'' (biéżno) – kaszëbskòjãzëczné magazynë nadôwôné na antenie [[TVP3 Gduńsk]]. * [[Òdroda (1999–2006)|Òdroda]] – kaszëbskòjãzëczné nieregùlarné pismiono, wëdôwóny w latach 1999–2006 * [[Głos Kaszub]] }} == Znóny lëdze == Lëdze pòchôdający z Kaszëbsczi (w dzysdniowëch grańcach), abò z nią zrzeszony: {{Kòlumnë|em=24|1= * [[Witóld Bòbrowsczi]] – pisôrz, artista, szkólny * [[Andrzéj Bronk]] – filozof * [[Jerzi Łisk]] – pòeta, mùzykańt i spiéwôk * [[Klémãs Bronk]] – pòlitikôrz, zakłôdôrz TOW Gryf Kaszubski/Gryf Pomorski * [[Arnóld Chrapkòwsczi]] – ksądz, generał Paulinów * [[Kónstantin Dominik]] – biskùp * [[Günter Grass]] – runita * [[Sylwiô Gruchała]] – florecëstka * [[Józef Jankòwsczi]] – ksądz, błogòsławiony Kòscoła rzimskòkatolëcczégò * [[Thomas Kantzow]] – pisôrz, pòeta * [[Benedikt Karczewsczi]] – chemik, doktor jinżinéra * [[Kadzmiérz Klawiter]] – pòlitikôrz * [[Riszard Kraùza]] – biznesman * [[Gerat Labùda]] – dzejownik * [[Czesłôw Lang]] – kòłownik * [[Aleksander Majkòwsczi]] – pisôrz, pòeta * [[Marión Majkòwsczi]] – architekt, pisôrz * [[Macéj Miecznikòwsczi]] – spiewôk * [[Rafał Mohr]] – aktór * [[Paul Nipkow]] – wënalôzôrz * [[Róman Paszka]] – żéglôrz * [[Janusz Reiter]] – diplomata * [[Józef Rogala Wëbicczi]] – ùsôdzca słowów pòlsczégò nôrodnégò himna * [[Jarosłôw Sellin]] – pòlitikôrz * [[Danuta Szténka]] – aktorka * [[Abdón Strëszôk]] – profesor weterinaryjnëch nôùków * [[Bruno Sënôk]] – socjologa, profesor * [[Władisłôw Szulëst]] – ksądz, dzejopisôrz * [[Donald Tusk]] – pòlitikôrz * [[Edmùnd Wnuk-Lipińsczi]] – socjologa * [[Andrzéj Wrońsczi]] – biôtkôrz * [[Bernat Zëchta]] – ksądz, słowôrznik * [[Marta Żmùda-Trzebiatowskô]] – aktorka }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Pòmòrskô]], [[Zôpadnô Pòmòrskô]] * [[Gôchë]] * [[Kòcéwskô]] * [[Krajnô]] * [[Bòrowiôcë]] * [[Zôbòrskô Zemia]] * [[Słowińcë]] |col3= === Kaszëbizna === {{#categorytree:Kaszëbizna|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, [[Gduńsk]] 1999. * Geograficzny atlas świata. 2 / [red. prowadz. Zofia Cukierska et al.]. Adres wydaw. Warszawa : Państ. Przedsiębiorstwo Wydaw. Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1991. (Kaszuby) * [[Jan Mòrdawsczi]]: Geografia Kaszub/Geògrafia Kaszëb. dolmaczënk: Ida Czajinô, Róman Drzéżdżón, Marian Jelińsczi, Karól Rhode, Gdańsk Wydawn. Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego, Gduńsk 2008. * Kaszëbë: Pojezierze Kaszubskie 1:50 000 / red. Urszula Wojciechowska, Tomasz Płatek, Katarzyna Bischoff ; treść turyst. [oprac.] Michał Kucharski, Anna Dalida, Blanka Lach ; tekst Anna Klimko ; zdj. Jacek Sztolcman [et al.] ; nazewnictwo kasz. Jerzy Treder ; Pracownia Kartograficzna Carta Blanca, Warszawa 2002 (Napis: pierwsza mapa po kaszubsku). * Agnieszka Dobrowolska. ''O nazwie Kaszuby''. „Onomastica”. t. IV, 1958. * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, ss. 145–146. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://kaszubskidladzieci.pl/lekcja/mieszkamy_na_kaszubach/film/mieszkamy_na_kaszubach * https://forum.mountblade.info/threads/kaszuby-czyli-kasz%C3%ABb%C3%AB-chce-wam-przybli%C5%BCy%C4%87.19497/ * https://gospodyni.com.pl/dzialy/swiat-po-kaszubsku * https://moje-morze.pl/slow-kilka-o-regionie-kaszubskim/ * [http://www.gdynia.kaszubi.pl/images/dodatkowe/ZKP%20Szczecin/plansza_2.pdf Kaszuby ...] {{Kòntrola}} {{Pòrtal}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë| ]] [[Kategòrëjô:Regionë Pòlsczi]] 3aik82pn2exrdohjzrslm0s78eui37o 1 séwnika 0 1610 217111 213294 2026-10-08T14:52:24Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217111 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} '''1 séwnika''' je 244. (245.) dzéń w [[gregorijansczi kalãdôrz|gregorijansczim kalãdôrzu]]. Do kùńca roku je 121 dniów. === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: === Wëdarzenia === * [[1939]] – òbarna [[Westerplatte]] ë zôczątk [[II Swiatowô Wojna|II Swiatowi Wòjnë]] * [[1968]] – pòwstało w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]] === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * [[2005]] rokù, [[R. L. Burnside|Robert Lee Burnside]] – [[Blues|bluesowi]] mùzykańt == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} gr54p2064eq0zwzj5c54qlu9oy6y9ts 22 zélnika 0 1876 217112 212483 2026-10-08T14:52:26Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217112 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} '''22 zélnika''' je 234. (235.) dzéń w [[gregorijansczi kalãdôrz|gregorijansczim kalãdôrzu]]. Do kùńca roku je 131 dniów. === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Albin, Cezari, Filip, Hipòlit, Hipòlita, Joachim, Pankrac, Timòteùsz, Wawrzińc, Zygfrid === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} 4iyo7k4nbnpfkljpnd9brtkf76ymveg Jón Trepczik 0 1902 217038 216071 2026-10-08T14:36:55Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217038 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tablica przy pomniku Aleksandra Labudy i Jana Trepczyka w Stryszej Budzie.jpg|mały|Tôfla przë sztaturze Jana Trepczika razã z [[Aleksander Labùda|Aleksandrã Labùdë]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]]]] '''Jón Trepczik''' ({{jãz.|pl}} ''Jan Trepczyk''; ùr. [[22 rujana]] [[1907]] w [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdze]] k. [[Mirochòwò|Mirochòwa]], ùm. [[3 séwnika]] [[1989]] we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – jeden z nôwëbitniészich [[Kaszëbë|kaszëbsczich]] piesniodzejów, piesniôrz, nôleżnik [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]] w [[Kartuzë|Kartuzach]] ë grëpë [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] a [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], pedagóg, kaszëbsczi dejolog, leksykògraf – aùtór pòlskò-kaszëbsczégò słowôrza, wespółzałóżca [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie]], spòlëznowi dzejôrz, ùtwórca ë kòmpòzytór. == Żëcopis == === Dzectwò i młodosc === Jón Trepczik pòchòdzył z gbùrsczi familii ze [[Strëszô Bùda|Strëszi Bùdë]] midzë [[Stajszewò|Stajszewã]] a [[Mirochòwò|Mirochòwã]] ([[kartësczi kréz]]), dze przëszedł na swiat [[22 rujana]] [[1907]] rokù. Ùcził sã w seminarium dlô szkólnëch w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], chtërno ùkùńcził w [[1926]] r. Zaczął robic jakno szkólny w [[Kartuzë|Kartuzach]], a pò krótczim czasu przeniósł sã do szkòłë w [[Miszewò|Miszewie]], gdze robił do [[1934]] r. Ju jakno młodi człowiek zainteresowôł sã òn [[Kaszëbizna|kaszëbizną]], òsoblëwie dzãka taczim lëdzóm jak [[Aleksander Majkòwsczi]] i [[Aleksander Labùda]]. W 1929 rokù doszło do stwòrzeniô [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]]<ref>Jan Trepczik (1958 – przepisóny przez Édmùnda Kamińsczégò), Pòzdrzatk na kaszëbiznã, rozwicé lëteraturë ë pòstulatë dlô Zrzeszeniégò Kaszëbsczégò, „Pomerania” 2019, nr 10, s. 36</ref>, a Trepczik przënôlégôł do karna załóżców ny òrganizacji. W [[1930]] r. òżenił sã z [[Aniela Rómpskô|Anielą Rómpską]], chtërna bëła sostrą jednégò z nôbarżi znónëch ùtwórców i dzejôrzów z karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]. Trepczik zadebiutowôł w tim samim rokù w ''[[Chëcz Kaszëbskô|Chëczë Kaszëbsczi]]'' wëjimkã òpòwiôdaniégò pòd titlã ''Na szlachù zbrodnie''. Jakno pòeta pierszi rôz òbjawił sã w [[1931]] r. w [[Gryf (cządnik)|Gryfie]]. Pisôł do wëchôdający w trzëdzestëch latach uszłégò stalata [[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]. Midzëwòjnowé wëszëznë [[Pòlskô|Pòlsczi]] nie bëło za baro żëczné temù, żebë [[kaszëbizna]] mògła sã richtich rozkòscerzac. Òsoblëwie doswiôdczëlë tegò lëdze, co przënôlégelë do karna [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]]. Baro pòdsztrëchiwelë òni midzë jinszima apartnotã kaszëbsczi òbéńdë i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], jaczi, na przék wëstãpùjącym tej pòzdrzatkóm, mielë nié za jedną z pòlsczich gwarów, le za apartny słowiańsczi jãzëk. Prawie to pòdsztrëchiwanié kaszëbsczi apartnotë sprawiło, że pòlsczé wëszëznë, tak przedwòjnowé, jak téż pózniészé pòwòjnowé, pòsãdzywało tej sej [[Kaszëbi|Kaszëbów]], a òsoblëwie prawie [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] ò [[separatizm]], jaczégò célã miało bëc òddzelenié [[Kaszëbë|Kaszëb]] òd pòlsczégò państwa. Trepczik w [[1934]] r. przeniosłi òstôł do szkòłë w [[Rogòznô|Rogòznie]], leżącym w òbéńdze [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsczi]]. Òb czas bëtnoscë w [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]] w [[1935]] r. wëdóny òstôł jeden z bëlnëch dokôzów Jana Trepczika. Béł to ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', w chtërnym Trepczik pòkôzôł sã nié leno jakno lëteracczi ùtwórca, ale téż kòmpòzytór twòrzący melodie do tekstów [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], [[Jan Rómpsczi|J. Rómpsczégò]] i swòjich gwôsnëch. Pò robòce w [[Rogòznô|Rogòznie]] jaż do wëbùchù [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatowi wòjnë]] Trepczik robił w [[Tłukawë|Tłukawach]]. === II swiatowô wòjna === W [[séwnik|séwnikù]] [[1939]] r. Méster Jón przebiwôł w [[Tłukawë|Tłukawach]], pò czim w [[1940]] rokù wrócył na [[Kaszëbë]]. Tam zaczął robic jakno kasjéra w ùrzãdze gminë we [[Sjónowò|Swiónowie]]. W [[1943]] r. òstôł wcelony do niemiecczégò wòjska, w [[Italskô|Italsce]] przeszedł do partizancczi, z chtërny dostôł sã do armii [[Władysław Anders|generała Andersa]]. === Kaszëbskô dzejnota, robòta i rodzëzna === Do kraju wrócył w [[1946]] r., dze nalôzł robòtã w Spòdleczny Szkòle nr 4 w [[Wejrowò|Wejrowie]]. Robił w ni jaż do [[Emeritura|emeriturë]], na jaką przeszedł w [[1967]] r. Krótkò pò wòjnie związôł sã téż z òdrodzoną „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszą Kaszëbską]]”, chtërna wëchôda w latach [[1945]]-[[1947|47]]. W nôcãższim cządze, czej pò lëkwidacji òdrodzony „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë]]”, a przed ùtwòrzenim [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], [[Kaszëbi]] ni mielë swòji òrganizacji, co reprezentowabë jich interesë ë miabë starã ò [[Kaszëbizna|kaszëbiznã]], wejrowsczi dodóm Jana Trepczika béł môlã, gdze pòtikelë sã lëdze dzejający na kaszëbsczim niwie. Na òperacjowi rozmòwie z nim fónkcjonariuszowie Ùrzãdu do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù mielë nôdzejã, że mòże ùdô sã gò zachãcëc do wespółdzejaniô. Pò drëdżim zetkanim z nim stało sã równak dlô ùbówców czësto gwësné, że ùdostanié gò na jich stronã nie je mòżlëwé. Trepczik nie zrobił tegò, co chcelë òd niegò jegò rozmówcowie z ÙB, ale òbstôwôł na swòjim, a òkróm tegò nie tacył przed nima, że nie widzy mù sã sytuacjô Kaszëbów i kaszëbiznë w Lëdowi Pòlsce, co nadczidłé òstało we Warszawie [[29 zélnika]] 1955 r. Jiné pismiono je napisóné rãczno i przeniosłé przez niegò na zéńdzenié z fónkcjonariuszama ÙB w 1955 r. Jesz nigle gò napisôł, mùszôł béł ju rôz bëc w ùrzãdze, gdze pitóny béł midzë jinszima ò swòje dzejanié przed wòjną, òb czas ni, a téż pòtemù. Miôł gadac, co wié ò dzejarzach kaszëbsczich, chtërnëch znaje, a téż napisac dlô ùbówców wszëtkò, co wié ò kaszëbsczim separatizmie, ò dzejanim przedwòjnowi ë pòwòjnowi [[Zrzesz Kaszëbskô|„Zrzeszë Kaszëbsczi”]], ò znónëch kaszëbsczich dzejarzach i ò tim, jaczi je jegò pòzdrzatk na òglowé ùregùlowanié kaszëbsczi sprawë. W [[1956]] rokù nalôzł sã Méster Jón midzë załóżcama [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniégò]], chtërnégò wejrowsczim partã pózni czerowôł. Béł midzë jinyma baro aktiwnym dzejarzã mùzyczny rësznotë. Zajimôł sã prowadzenim chùrów a òkróm te, razã ze swòją drëgą białką, [[Léòkadiô Trepczik|Léòkadią]] twòrził môłé spiéwòwé karno<ref>Mamuszka, F.: Wejherowo i Ziemia Wejherowska : przewodnik. Gdańsk : Wydaw. Morskie, 1969, s. 45 (pòlsczi)</ref>, chtërno wëstãpòwało na różnëch zéńdzeniach ë rozegracjach. W [[1959]] rokù dwa zestawë jegò spiéwków òstałë wëdóné przez [[Karno Sztudérów Kaszëbów Òrmùzd]]. W nëch arkùszach pierszi rôz òsta zamieszczónô {{skr.|m.jin.}} pòpùlarnô piesniô „[[Zemia Rodnô]]”, ùznôwónô dzysdnia przez wiele Kaszëbów za nôrodny kaszëbsczi himn. W pózniészich latach wëszłë jesz: ''Rodnô zemia'' ([[1974]]), ''Moja chëcz'' ([[1978]]) ë ''Lecë, chòrankò'' ([[1980]], [[1997]]). Do artisticzny spôdkòwiznë Trepczika przënôlégają téż òbrôzë ë céchùnczi. Trepczik słëchô karnu lëdzy, co jakno pierszi òstelë – w [[1967]] rokù – wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]<ref>[[Wòjcech Czedrowsczi|Wojciech Jankie]], ''Stolemowcy'', „Biuletyn Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego” 1967 nr 2, s. 13.</ref>. === Kùńcowi cząd i smierc === Òb kùńcowi cząd jegò żëcégò wëszłë smarą trzë tomiczi jegò kaszëbsczich wiérztów, pòrëszającëch témiznã miłotë do domôcëznë<ref>[http://books.google.de/books?ei=Zc5xT5bRMNPT4QTY7ISfDw&hl=pl&id=CsMYAAAAMAAJ&dq=drze%C5%BCd%C5%BCon&q=trepczyk#search_anchor Współczesna literatura kaszubska 1945–1980, ISBN 8320537495]</ref>, kaszëbsczi mòwë, zemi ë jich dłudżich dzejów. W [[1970]] rokù ùkôza sã ''Moja stegna'', a w [[1977]] r. ''Odecknienié''. Szpecjalnie dlô dzecy ùrëchtowôł òn zbiérk kaszëbsczich wiérztów wëdóny w [[1975]] r. pòd titlã ''Ukłôdk dlô dzôtk''. W [[1979]] rokù òstôł nôleżnikã [[Związk Pòlsczich Lëteratów|Związkù Pòlsczich Lëteratów]]. Jegò wiérzta "Kaszëbskô mòwa" òsta dolmaczonô na: [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], bretońsczi, miemiecczi i [[Sloweńsczi jãzëk|sloweńsczi]]. [[Òbrôzk:Grób Jana Trepczyka.jpg|mały|Grób Jana Trepczika na [[Smiechòwsczi Smãtôrz we Wejrowie|Smiéchòwsczim smãtarzu]]]] Jón Trepczik ùmiarł [[3 séwnika]] [[1989]] r. w [[Wejrowò|Wejrowie]], gdze pòchòwóny òstôł na [[Smiechòwsczi Smãtôrz we Wejrowie|smãtôrzu]] w [[Wejrowò Smiechòwò|Smiechòwie]]. == Wdôr == Jeden z brzadów jego robòtë ùkôzôł sã szerzi smarą ju pò jegò smiercë – dwatomòwi ''Słownik polsko-kaszubski'', wëdóny w [[1994]] rokù. Robòta nad nim zajã autorowi dłudżé lata, a zacza sã òna ju w latach szescdzesątëch XX stalatégò. Nôùkòwò przërëchtowôł gò do wëdaniô [[Jerzi Tréder|prof. Jerzi Tréder]]. Spòdlecznô Szkòła w [[Miszewò|Miszewie]] nosy dzysô miono prawie Jana Trepczika. Dzejającé w [[Wejrowò|Wejrowie]] [[Towarzystwo Śpiewacze im. Jana Trepczyka|Towarzystwo Śpiewacze]] nosy téż jegò miono. Krótczé sztrasë w [[Wejrowò|Wejrowie]], [[Rëmiô|Rëmi]] i [[Bólszewò|Bólszewie]] òtrzimałë nowé pòzwë na wdôr Trepczika; je òn téż przëtómny w gazétach ë cządnikach. W 2008 rokù ùkôzôł sã jegò żëcopis w knéżce ''Féliks Marszôłkòwsczi i jinszi Zrzëszińcë a rozwij jãzëka òrôz kaszëbsczi lëteraturë''. XX Festiwal Mòrsczich Frantówków stôł sã òrãdzym do wëdôwkù dwùch zbiérków piesniów Trepczika w ùsôdzkù na spiéwôków solo i chùru („''Hej mòrze, mòrze''” ë „''Marika''”). Równoczasno ùkôza sã antologiô „Jëbleùsz Òglowòpòlsczégò Festiwalu Piesnie ò Mòrzu w Wejrowie (1966–2008)”. Rozległi żëcopis aùtora napisôł [[Édmùnd Kamińsczi]]. Trepczik wniosł wôżny wkłôd w wespółtwòrzenié kaszëbsczégò pisónégò jãzëka ë do dzysdnia mô wiôldżi cësk na kùlturowé strzodowiszcze w Kaszëbsce. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * ''Kaszebskji pjesnjôk. Dzél I'', Rogòznô Wlkp. 1935 (32 ùsôdzczi) * ''Mòja stegna'', [[Gduńsk]] [[1970]] (28 wiérztë) * ''Rodnô zemia'', [[Gduńsk]] [[1974]] (piesnie w ùsôd. Juliusza Mowińsczégò) * ''Ùkłôdk dlô dzôtk'', [[Gduńsk]] [[1975]] (9 frantówczi) * ''Òdecknienié'', [[Gduńsk]] [[1977]][https://lccn.loc.gov/84209259] * ''Mòja chëcz'', [[Gduńsk]] [[1978]] (5 piesnie w ùsôd. Juliusza Mowińsczégò) * ''Lecë chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1980]], (85 piesnie) * ''Słownik polsko-kaszubski'', [[Gduńsk]] [[1994]] (wëd. ju pò smiercë) * ''Lecë'' ''chòrankò. Pieśni kaszubskie'', [[Wejrowò]] [[1997]] (wëdôwk ùfùlowóné plus skrzinka) * ''Hej mòrze, mòrze.'' ''Zbiór pieśni 1'', [[Wejrowò]] [[2008]] * ''Marika. Zbiór pieśni 2'', [[Wejrowò]] [[2008]] == Òrderë ë wëapartnienia == * Kawalersczi Krziż [[Òrder Òdrodë Pòlsczi|Òrderu Òdrodë Pòlsczi]] (1981) * Złoti [[Krziż Zasłëdżi]] (1971) * [[Medal Stolema]] (1967) * Medal „Zasłëżonym Wejrowsczi Zemi” (1985) == Òbaczë téż == * [[Léòkadiô Trepczik]] * [[Aleksander Labùda]] * [[Medal Stolema]] * [[Spòdlecznô Szkòla m. Jana Trepczika w Miszewie]] – [[:d:Q140782660]] * Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Trepczika (na tekst frantówczi dlô dzecy w kaszëbsczim jãzëkù) * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie]] * [[Spiéwné Towarzëstwò miona Jana Trepczika z Wejrowa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, [[Jerzi Tréder|J. Tréder]]: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * K. Kleina, C. Obracht-Prondzyński (red.): Społeczność kaszubska w procesie przemian : kultura, tożsamość, język. Kancelaria Senatu, 2012. * F. Lorentz, A. Fischer, T. Lehr-Spławiński: Kaszubi : kultura ludowa i język. Toruń : Wydaw. Instytutu Bałtyckiego ; Warszawa : Skł. gł. Kasa im. Mianowskiego – Instytut Popierania Nauki, 1934, s. 132. * [[Ferdinand Neureiter|F. Neureiter]]: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561 [http://books.google.de/books?ei=kDMAUdmvDsjZswbWjoCADA&hl=pl&id=VkdIAAAAIAAJ&dq=Neureiter&q=trepczyk#search_anchor] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{YouTube|oxM8PWqh2_Q|Zemia rodnô – Nôrodny Himn Kaszëbów}} * https://www.youtube.com/@kaszubywpiesniartystycznej8059/videos * [https://web.archive.org/web/20170223192011/http://www.zk-p.org/files/1704Trepczyk_slownik.pdf 1704Trepczyk_slownik.pdf] * [http://scholar.google.com/scholar?q=J+Trepczyk&btnG=&hl=pl&lr=lang_pl&as_sdt=0 scholar.google] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Trepczik Jan}} [[Kategòrëjô:Jón Trepczik| ]] 18s0uq5bpa4xma14c5k5vrx2qke4yx8 Pòmòrsczé wòjewództwò 0 2378 217113 215062 2026-10-08T14:52:28Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217113 wikitext text/x-wiki <div style="text-align: left; font-size: 95%">{{Infobox-Wòjewództwò|miono=Pòmòrsczé wòjewództwò|gwôsné miono=Województwo pomorskie|fana=POL województwo pomorskie flag.svg|miono-genitiw=Pòmòrsczégò wòjewództwò|herb=POL województwo pomorskie COA.svg|Òbrôzk=Danzig Krantor Gdansk Żuraw.jpg|na karce=Pomorskie (EE,E NN,N).png|stolëca=Gduńsk|Marszôłk=[[Mieczësłôw Struk]] (PO)|Wòjewoda=[[Béjata Rutkewicz]] (PO)|wiéchrzëzna=18 310,34|lëdztwò=2 346 065|rok=2021|Merk=PM|kòd=PL-PM|Registracëjné tôfle=G|Ùrbanizacjô=64%|www=https://www.pomorskie.eu}}</div> '''Pòmòrsczé wòjewództwò''' ({{jãz.|pl}} ''Województwo pomorskie'') – jedna òd 16 jednostków administracyjnégò pòdzéla [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Pòłożoné je w nordowim dzélu państwa, nad [[Bôłt|Bôłtã.]] Stolëcznym gardã je [[Gduńsk]]. Zajimô òbrëmienié ò wiéchrzëznie 18 310,34 km². Je nôdali wësëniãtim na nordã wòjewództwã kraju. 30 czerwińca 2024 rokù wòjewództwò miało wicy jak 2,36 mln mieszkańców. == Historiô == [[Òbrôzk:PMna49.png|lewo|mały|Wòjewództwa z lat 1975–1998 z grańcą terôczasnégò pòmòrsczégò wòjewództwa]] Pòmòrsczé wòjewództwò òstało stwòrzoné w 1999 rokù z wòjewództwów pòprzednégò administracyjnégò pòdzela: * gduńsczégò (''całowno'') * stôlpsczégò (''òkróm gmin [[Sławieńsczi kréz|sławieńsczégò]] [[Słôwieńsczi kréz|krézu]]<nowiki/>'') * jelbiąsczégò (''leno gminë krézów [[Nowòdwòrsczi kréz|nowòdwòrsczégò]], [[Malbòrsczi kréz|malbòrsczégò]], [[Kwidzëńsczi kréz|kwidzyńsczégò]] i terôczasnégò [[Sztumsczi kréz|sztumsczégò]]'') * bëdgòsczégò (''leno 3 z 4 gminów [[Chònicczi kréz|chònicczégò krézu]]''). Z przëczënë òprzéczków Bëdgòszczë nie pòwstało wiôldżé pòmòrsczé wòjewództwò òbjimającé téż [[Bëdgòszcz]], [[Torń]], [[Włocłôwk]] i [[Grëdządz]] (dzysdnia bãdącëch dzélã [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskò-pòmòrsczégò wòjewództwa]]). == Geògrafiô == Wedle pòdôwków z 1 stëcznika 2014 r. wiéchrzëzna wòjewództwa wënosëła 18 310,34 km². Wedle pòdôwków z 31 gòdnika 2012 r., w pòmòrsczim wòjewództwie lasë òbjimałë wiéchrzëznã 664,4 tës. ha, co skłôdô sã na 36,3% jégò całowny pòwiérzchnie. 9,8 tës. ha lasów leżi na terenach nôrodnëch parków. == Krézë == [[Òbrôzk:Pomeranian Voivodeship administrative map.svg|centruj|500px|mały|Administracyjnô kôrta pòmòrsczégò wòjewództwa (pò pòlskù)]] {| class="wikitable sortable" width="700" style="text-align:right;" |+Gardë na prawach pòwiôtu !Herb !Gard na prawach pòwiôtu !Lëdztwò <small>(</small><small>30 czerwińca 2024)</small><ref>https://web.archive.org/web/20120211161351/http://demografia.stat.gov.pl/BazaDemografia/</ref> !Wiéchrzëzna <small>[km²]</small><ref name=":1">https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2023-roku,7,20.html</ref> |- | style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:Gdansk_COA.svg|29x29px]] | style="text-align:left;" |[[Gduńsk]] |487 834 |683 |- | style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:POL_Gdynia_COA.svg|28x28px]] | style="text-align:left;" |[[Gdiniô]] |240 554 |391 |- | style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:POL_Słupsk_COA_1.svg|24x24px]] | style="text-align:left;" |[[Stôłpsk|Słëpsk]] |85 135 |52,72 |- | style="text-align:center;" |[[Òbrôzk:POL_Sopot_COA.svg|39x39px]] | style="text-align:left;" |[[Sopòt]] |31 696 |28 |} {| class="wikitable sortable" width="700" style="text-align:center;" |+Krézë !Herb !Kréz !Stolëca !Lëdztwò <small>(2024)</small> !Wiéchrzëzna <small>[km²]</small> |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_wejherowski_COA.svg|27x27px]] |[[Wejrowsczi kréz]] |[[Wejrowò]] |230 301 |1279,84 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_kartuski_COA.svg|28x28px]] |[[Kartësczi kréz]] |[[Kartuzë]] |154 695 |1120,04 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_gdański_COA.svg|29x29px]] |[[Gduńsczi kréz]] |[[Pruszcz]] |132 802 |793,17 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_starogardzki_COA.svg|32x32px]] |[[Starogardzczi kréz]] |[[Starogarda]] |124 979 |1345,28 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_tczewski_COA.svg|28x28px]] |[[Dërszewsczi kréz]] |[[Dërszewò]] |110 865 |697,54 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_słupski_COA.svg|28x28px]] |[[Stôłpsczi kréz]] |[[Stôłpsk|Słëpsk]] |96 140 |2294,41 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_chojnicki_COA.svg|31x31px]] |[[Chònicczi kréz]] |[[Chònice]] |95 759 |1364,25 |- |[[Òbrôzk:POL_Coa_powiat_pucki.svg|27x27px]] |[[Pùcczi kréz]] |[[Pùck]] |92 154 |577,85 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_kwidzyński_COA.svg|28x28px]] |[[Kwidzëńsczi kréz|Kwidzyńsczi kréz]] |[[Kwidzëno]] |79 941 |834,64 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_bytowski_COA.svg|28x28px]] |[[Bëtowsczi kréz]] |[[Bëtowò]] |76 302 |2192,81 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_kościerski_COA_1.svg|27x27px]] |[[Kòscérsczi kréz]] |[[Kòscérzna]] |72 201 |1165,85 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_lęborski_COA.svg|29x29px]] |[[Lãbòrsczi kréz]] |[[Lãbórg]] |63 576 |706,99 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_malborski_COA.svg|28x28px]] |[[Malbòrsczi kréz]] |[[Malbórg]] |60 438 |494,63 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_człuchowski_COA.svg|31x31px]] |[[Człëchòwsczi kréz]] |[[Człuchòwò|Człëchòwò]] |52 978 |1574,41 |- |[[Òbrôzk:POL_powiat_sztumski_COA.svg|30x30px]] |[[Sztumsczi kréz]] |[[Sztëm|Sztum]] |38 093 |730,85 |- |[[Òbrôzk:POL_Powiat_nowodworski_COA.svg|32x32px]] |[[Nowòdwòrsczi kréz]] |[[Nowi Dwór]] |33 513 |652,75 |} == Gardë == <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bytow COA.svg|24px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò|Człëchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné|Hamersztëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]] * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA old.svg|24px]] [[Frédląd|Prësczi Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|29x29px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kępice COA (2004-2017).svg|24px]] [[Kãpice]] * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Krynica Morska|Mòrskô Krënica]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nowy Staw|Nowi Stôw]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz]] * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]] * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpskò|Słëpsk]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm|Sztum]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]] </td></tr></table> == Spòdleczné pòdôwczi == * Pòwiérzchniô: 18 293 km² * Lëdztwò: 2 192 000 == Galeriô == <gallery mode="packed"> Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] 20240307 114404 Gdynia 03.jpg|[[Gdiniô]] NoDSC 0143.JPG|[[Stôłpsk|Słëpsk]] Tczew 026.jpg|[[Dërszewò]] Wejherowo - fontanna na Placu Jakuba Wejhera 2021-07-23.jpg|[[Wejrowò]] ([[fòntana]]) 6. Panorama STG.jpg|[[Starogarda]] POL.Rumia2.jpg|[[Rëmiô]] Ratusz w Chojnicach.jpg|[[Chònice]] Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Zamek w Kwidzynie.jpg|[[Kwidzëno]] Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Lębork ratusz DSC 2216 (Nemo5576).jpg|[[Lãbórg]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbi]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20070504163044/http://www.woj-pomorskie.pl/ Marszałkòwsczi Ùrząd Pòmòrsczégò Wòjewództwa] * [http://www.gdansk.uw.gov.pl/mniejszosci-narodowe-i-etniczne (pl)] == Przëpisë == {{Przëpisë}} {{Pòmòrsczé krézë}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wòjewództwò| ]] 2t5ybuondpu67xwlcdpwolsu56ohfhb Czeskô 0 2434 217190 213492 2026-10-08T20:16:25Z DawnyTest 14843 + himn 217190 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Česká republika |miono = Czeskô Repùblika |miono-genitiw = Czesczi |fana = Flag of the Czech Republic.svg |herb = Coat of arms of the Czech Republic.svg |na karce = LocationCzechRepublic.png |mòtto = Pravda vítězí (Prôwda dobãdze) |jãzëk = czesczi |stolëca = Praga |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 78 866 |procent-wòdë = 2 |lëdztwò = 10 900 555 |rok = 2023 |dëtk = Czeskô króna |kòd dëtka = CZK |czasowô cona = +1 |swiãto = 1 stëcznika |himn = Kde domov můj<br>(Dze je mój dóm?) <center>[[File:Czech anthem.ogg]]</center> |kòd = CZ |Internet = .cz |telefón = +420 |Prezydeńt = Petr Pavel |Premiéra = Andrej Babiš |data ùsôdzenia = [[1 stëcznika]] [[1993]] |aùtowi kòd=CZ}} '''Czeskô''' ({{jãz.|cs}} ''Česko''); òficjalnô pòzwa '''Czeskô Repùblika''' ({{jãz.|cs}} ''Česká republika'', ''ČR'') – państwã w [[Eùropa|Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òd [[1918]] do [[1993]] béła w zrzeszë ze [[Słowackô|Słowacką]] w [[Czechosłowacji]]. Òd [[2004]] r. słëchô do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Dzysdniowò, wedle [[kònstitucëjô|kònstitucëji]] Czesczi Repùbliczi w ji skłôd wchôdają trzë krôje: * [[Bòhemijô]] (Czechë, {{jãz.|cs}} ''Čechy'') * [[Mòrawskô]] ({{jãz.|cs}} ''Morava'') * [[Czesczi Sląsk]] ({{jãz.|cs}} ''České Slezsko'') Nen historëczny pòdzélënk je téż òdzdrzadlony w państwòwim herbù czesczi Repùbliczi, jaczi zamëkô w se czesczégò lwa ôs mòrawsczégò ë szląsczégò òrzła. W [[1920]] òstałë przëłączoné téż môłé dzéle [[Dólnô Aùstriô|Dólny Aùstrie]]. Stolecznym gardã Czesczi Repùbliczi je [[Praga]] ({{jãz.|cs}} Praha). Jinszima wôżnyma gardama są: [[Brno]], [[Ostrava]], [[Olomouc]], [[České Budějovice]], [[Plzeň]]. == Historiô == Pòd kùńc IX stolatô Czeskô òsta zjednónô przez Przemyslidów. W 997 rokù prasczi biskùp [[Swiãti Wòjcech|Wòjcech]] zatrzimôł sã w gardze [[Gduńsk]]. Czesczi Królestwò miało wôżną rolã w òbéńdze òd czasu hùsycczich religijnëch wòjnów w XV stolatim a téż w trzëdzescëlatny wòjnie w XVII stolatim, chtërné zacht òsłabiłë państwò. W dalszim cządze dosta sã pòd cësk Habsbùrgów ë weszła w skłôd Aùstro-Madżarsczi. Pò ùpadniãcym aùstro-madżiarsczi mònarchji w [[1918]] rokù pòwstało państwò Czechów ë Słowôków – Czechosłowacjô. W [[1938]] rokù na spòdlim monachijsczégò ùkłôdu zajãté òstałe môle ''Sudetenlandu'' a Słowackô zwëskała wikszą samòrządzëznã, tedë miono państwa béło Czecho-Słowackô. W [[1939]] rokù Czeskô dostało sã pòd òkùpacëjã [[III Rzesza|Trzecy Rzeszë]], a Słowackô béło marionétkòwim państwã pòd ji kòntrolą. Pò II swiatowi wòjnie Czechosłowacjô dosta sã pòd cësk Sowiecczégò Związkù. W [[1968]] rokù wòjska Warszawsczégò Ùkłôdu dokònałe inwazji tegò państwa czim zakùńczëłë starë bë zliberalëzowac kòmùnisticzny system ("Socjalëzna z lëdzką twôrzą") ób czas prasczégò zymkù. W 1989 rokù Czechosłowacjô dosta nazôt wòlnotã ë zmieniła ùrządzené państwa òb czas "aksaméntni rewòlucëji". [[1 stëcznika]] [[1993]] rokù państwò to w mirny ôrt pòdzelone òsta na dwa samòstójne państwa Czeskô ë [[Słowackô]]. Czeskô Repùblika wstãpiła do [[NATO]] w [[1999]] rokù, a do Eùropejsczi Ùnie w [[2004]]. == Ùrządzenié państwa == Czeskô Repùblika je parlamentarną demokracëją. Ùstôwcowim ùrzãdã je dwajizbòwi parlament. Niższô jizba parlamentu – Zgromada Depùtowónëch ({{jãz.|cs}} ''Poslanecká sněmovna'') ma 200 parlamentorów wëbiérónëch na sztërëlatną kadencëjã. W jizbie wëższi – Senace ({{jãz.|cs}} ''Senát'') je 81 senatorów wëbierónëch na cząd 6 lat. Trzeci dzél senatorów je wëbiéróny co dwa lata. W przódkù państwa je prezydent kraju, chtëren je wëbiéróny przez parlament na piãc lat. Reprezentëje òn państwò na midzënôrodny arenie. Prezydent mô prawò òbsôdzac ë copac przédnika ministrów a téż nôleżników rządu, rozrzeszac Zgromadã Depùtowónëch, òbsôdzac sãdzów i nôleżników Czesczégò Nôrodnégò Bankù ({{jãz.|cs}} ''Česká národní banka''). Sprôwnym ùrzãdem je Rząd ({{jãz.|cs}} ''Vláda''). Nowi rząd mùszi przedstawic swoją programã przed Zgromadą Depùtowónëch i zwëskac dowiérny głos. == Ùrzãdny pòdzélënk == Czeskô Repùblika je pòdzélonô na 13 regionów ({{jãz.|cs}} ''kraj'') ë na wëdzélony gard Praga. Dzysdniowô ùrzãdny pòdzélënk jistnieje òd [[2000]] rokù. Sądë ë niechtërné ùrzãdë są równak zrechtowóné na pòspòdlim ùrzãdnégò pòdzélënkù z [[1960]] [[rok]]ù na 10 regionów, pòdzélonëch dali na krézë ({{jãz.|cs}} ''okres''). [[Òbrôzk:Czechy_Kraje.png|framed|center|Ùrzãdny pòdzélënk Czesczi Repùbliczi w czesczim jãzëkù]] == Geògrafiô == Czeskô Repùblika je państwã w [[Westrzédnô Eùropa|Westrzédny Eùropie]], bez przistãpù do mòrza. Òna greńczi na zôpadze z [[Miemieckô|Miemiecką]], na pôłnim z [[Aùstriô|Aùstrią]], òd pórénkù ze [[Słowackô|Słowacką]] ë na nordze z [[Pòlskô|Pòlską]]. === Wëdrzatk plónu === Wikszi dzél Czesczi Repùbliczi zajimùją wëszawno-górsczé môle Czesczégò Masywù. Je òn òbeszłi z trzech starn górami: Sudetama (''Śnieżka'' 1602 m n.r.m.), Rudawama (Klinovec 1244 m n.r.m.), Czesczim Lasã (1042 m n.p.m.), Bawarsczim Lasã ë Szumawą. Westrzédny dzél Czesczégò Masywù je zapadłoscą z dolëzną [[Laba|Labë]], a na pôłnim są wlëdżi Trzebòńskô ë Bùdzejowickô. Òd Karpatów Czesczi Masyw je òdaparniony na pòrénkù mòrawskò-sląskim pasmã òbniżeniów. == Lëdztwò == {| class="wikitable" style="font-size: 90%; float: right; margin: 0 0 1em 1em;" ! colspan="6" | Lëdztwò Czeskô <small> (CSU, Praga) </small> |- ! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka ! Rok !! Lëdztwò !! Zjinaka |- ! [[1857]] | 7 016 531 | - ! [[1930]] | 10 674 386 | 6,6% |- ! [[1869]] | 7 617 230 | 8,6% ! [[1950]] | 8 896 133 | -16,7% |- ! [[1880]] | 8 222 013 | 7,9% ! [[1961]] | 9 571 531 | 7,6% |- ! [[1890]] | 8 665 421 | 5,4% ! [[1970]] | 9 807 697 | 2,5% |- ! [[1900]] | 9 372 214 | 8,2% ! [[1980]] | 10 291 927 | 4,9% |- ! [[1910]] | 10 078 637 | 7,5% ! [[1991]] | 10 302 215 | 0,1% |- ! [[1921]] | 10 009 587 | -0,7% ! [[2001]] | 10 230 060 | -0,7% |} [[Òbrôzk:Czech Republic demo.png|mały|330px|Djagrama pòkôzujący dinamikã zjinak (w tësącach) lëdztwa Czesczi òd [[1993]] do [[2003]] rokù.]] Tam je òdnotowiwóné ùjimné zwëczajné przërôstanié lëdztwa: -0,08% (òd [[2003]]). Rozcëga sã strzédna długòta żëca, chtërna je 75 lat (òd 2003). === Gardë Czech === Gardë Czech, chtërne mają wiãcy jak 50&nbsp;000 lëdzy. [[Òbrôzk:Prague Charles Bridge View-02.jpg|mały|Praga]] [[Òbrôzk:Brno View from Spilberk 131.JPG|mały|Brno]] {| {{prettytable}} ! &nbsp;&nbsp; ! miasto ! liczba mieszkańców (2025) |- | align="center" | 1 ||align="center" | [[Praga]] || align="center" | 1 397 880 |- | align="center" | 2 ||align="center" | [[Brno]] || align="center" | 402 739 |- | align="center" | 3 ||align="center" | [[Òstrawa]] || align="center" | 283 187 |- | align="center" | 4 ||align="center" | [[Pilzno]] || align="center" | 187 928 |- | align="center" | 5 ||align="center" | [[Olomouc|Liberec]] || align="center" | 108 090 |- | align="center" | 6 ||align="center" | [[Liberec|Olomouc]] || align="center" | 103 063 |- | align="center" | 7 ||align="center" | [[Czesczé Bùdziejowice]] || align="center" | 97 231 |- | align="center" | 8 ||align="center"| [[Hradec Králové]] || align="center" | 94 311 |- | align="center" | 9 ||align="center" | [[Ústí nad Labem|Pardubice]] || align="center" | 92 319 |- | align="center" | 10 ||align="center"| [[Pardubice|Ústí nad Labem]] || align="center" | 90 866 |- | align="center" | 11 ||align="center" | [[Zlín]]|| align="center" | 74 684 |- | align="center" | 12 ||align="center" | [[Kladno]]|| align="center" | 69 664 |- | align="center" | 13 ||align="center" | [[Kladno|Havířov]] || align="center" | 68 674 |- | align="center" | 14 ||align="center" | [[Most (gard w Czechach)|Most]] || align="center" | 63 474 |- | align="center" | 15 ||align="center" | [[Opava]]|| align="center" | 55 109 |- | align="center" | 16 ||align="center" | [[Frýdek-Místek|Jihlava]] || align="center" | 54 624 |- | align="center" | 17 ||align="center" | [[Frýdek-Místek]]|| align="center" | 53 590 |- | align="center" | 18 ||align="center" | [[Teplice]]|| align="center" | 50 912 |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.czech.cz Òficjalnô starna Czechów] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20060305125842/http://www.parlament.cz/ Parlament Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [http://www.hrad.cz Prezydent Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [http://www.vlada.cz Rząd Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20031009022647/http://portal.gov.cz/wps/portal Pòrtal Czesczi Repùbliczi] (w czesczim jãzëkù) * [https://web.archive.org/web/20150322210818/http://odroda.kaszubia.com/03-10/ps_kasz_czes.htm Czeszë ò Kaszëbach] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Czeskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] stxdc4buqgxp4kpzwc8kvit5lyogqby Luksembùrg 0 2453 217139 216696 2026-10-08T15:24:14Z Iketsi 3254 [[eùro]] 217139 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Grand-Duché de Luxembourg<br />Großherzogtum Luxemburg<br />Groussherzogtum Lëtzebuerg |miono = Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg |miono-genitiw = Luksembùrsczi |fana = Flag_of_Luxembourg.svg |herb = Coat_of_arms_of_Luxembourg.svg |na karce = EU-Luxembourg.svg |mòtto = Mir wëlle bleiwe wat mir sinn<br>(Chcemë òstac tëmi, chtërnimi jesmë) |jãzëk = [[Luksembùrsczi jãzëk|luksembùrsczi]]<br />[[Francësczi jãzëk|francësczi]]<br />[[Niemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] |fòrma państwa = kònstitucyjnô mònarchiô |wiéchrzëzna = 2.586 |lëdztwò = 594 130 | rok = 2017 |dëtk = [[eùro]] | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 |swiãto = [[23 czerwińca]] |himn = Ons Heemecht<br>(Nasza Tatczëzna) <center>[[Òbrôzk:Luxembourg National Anthem.ogg]]</center> |kòd = LUX |Internet = .lu |telefón = +352 |Mònarcha=Wilhelm V |Premiéra=Luc Frieden }} '''Luksembùrg''' ({{jãz.|lu}} ''Lëtzebuerg''); òficjalnô pòzwa '''Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg''' ({{jãz.|lu}} ''Groussherzogtum Lëtzebuerg'', {{jãz.|fr}} ''Grand-Duché de Luxembourg'', {{jãz.|de}} ''Großherzogtum Luxemburg'') – państwò w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]]. Òd nordë grańczi z [[Belgijskô|Belgiã]], òd zôpadu i pôłniégò – z [[Francjô|Francjã]], a òd pòrénkù – z [[Miemieckô |Miemcama]]. Ni mô przistãpù do mòrza. Pòzwa kraju pòchòdzy òd stôrowësokòniemiecczégò słowa «lucilinburch» – «môłi gard». Całownô wiéchrzëzna Luksembùrga to 2 586,4 km² i je to jedno òd nômiészich państw w Eùropie. Nôleżi do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] (òd 1957). Kùmbruż z [[Belgijskô|Belgią]] i [[Niderlandë|Niderlandama]] twòrzi [[Beneluks]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:LuxembourgOMCmap.png|mały|Kôrta Luksembùrga]] Leżi w zôpadny Eùropie, midzë [[Belgijskô|Belgiã]], [[Francjô|Francjã]] i [[Miemieckô |Miemcama]]. Òd pòrénkù grańcã Luksembùrga wëznôczô rzéka Mozela ({{jãz.|de}} ''Mosel'', {{jãz.|fr}} ''Moselle'', {{jãz.|lu}} ''Musel'') . === Wiéchrzëzna === * całownô: 2,586 km² * wiéchrzëzna lądu: 2,586 km² * wiéchrzëzna wòdów: o km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 179. === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 327 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Belgijskô]] 130 km, [[Miemieckô]] 128 km, [[Francjô]] 69 km === Brzegòwô liniô === ni mô brzegòwi linii (państwò strzódlądowé) === Klimat === Klimat ùmiarkòwóny, pòd wpłiwã [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczégò Òceanu]] (łagódné zëmë, chłodno òb lato). Wielëna òpadënków òd 800 mm na pôłnim do 1200 mm na nordze. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Lux_topo_en.jpg|mały|Fizycznô kôrta Luksembùrga]] Górzësti nordowi dzél państwa (tak pòzwóny ''Oesling'') nôleżi do terenu plaskati wëżawë Ardenów z wësokòscama do 560 m n.r.m. (czëp Kneiff). Reszta Luksembùrga (tak pòzwóny region ''Gutland'', jaczi zajimô 68% teritorium) je pòfałdowóną niżawą z szeroczima dolëznama. Stolëca państwa, [[Luksembùrg (gard)|gard Luksembùrg]], leżi w pôłniowim dzélu kraju. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 325 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 133 m. n.r.m. (rzéka Mozela) * nôwëższi czëp: 560 m. n.r.m. (Kneiff) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë: 50,7% (w tim 24% òrnëch gruńtów) * lasë: 33,5% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 594,130 (na lëpińc 2017) * môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 171. === Etniczné karna === Luksembùrczicë 52,3%, Portugalczicë 16,4%, Frańcuzë 7,5%, Italczicë 3,6% (wôrtoscë szacowóné na 2017)<ref>[https://web.archive.org/web/20170815105506/http://www.statistiques.public.lu/fr/publications/series/regards/2017/09-17-population-1er-janvier-2017/index.html ''Regards sur la population au 1er janvier 2017'']</ref> === Jãzëczi === luksembùrsczi 55.8%, portugalsczi 15.7%, francësczi 12.1%, niemiecczi 3.1%, italsczi 2.9% === Religijné karna === chrzescëjanie (w zacht wikszoscë [[Katolëcczi Kòscół|Kòscół Rzimskòkatolëcczi]]) 70.4%, mùzułmanie 2.3% === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 90,7% * wikszé miesczé westrzódczi: [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] (stolëca) – 114,303 mieszkańców (w 2017)<ref>[http://www.citypopulation.de/Luxemburg-Cities.html ''LUXEMBOURG – Major Communes'']</ref> == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Wiôldżé Ksãżstwò Luksembùrg * pòliticzny ùstôw: kònstitucyjnô mònarchiô * stolëca: [[Luksembùrg (gard)|Luksembùrg]] * czasowô cona: UTC+1 * państwowé swiãto: 23 czerwińca – Luksembùrsczé Nôrodné Swiãto ({{jãz.|lu}} ''Lëtzebuerger Nationalfeierdag'') * nôrodny himn: „Ons Heemecht” (''Nasza Tatczëzna'') === Wëkònôwczô władza === * wiôldżi ksążã [[Guillaume V]] (òd 3 rujana 2025) * premier: [[Luc Frieden]] (òd 17 lëstopadnika 2023) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament – Jizba Depùtowónëch ({{jãz.|lu}} ''Châmber vun Députéirten'', {{jãz.|fr}} ''Chambre des députés''; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20151117022402/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/lu.html Luksembùrg w „The World Factbook”] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Luksembùrg| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] px3wxinico2xmlw6ul8zcnkrjnvouah Wiki:Karczma 4 2499 217021 216931 2026-10-08T13:13:40Z Iketsi 3254 /* Proszę usunąć lokalą stronę MediaWiki:Aboutsite */ nowa sekcja 217021 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od nawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) f2nvkkxfrsjpwns9nnpnbzq7fg61k0k 217024 217021 2026-10-08T13:37:09Z Tsca 12 /* Proszę usunąć lokalą stronę MediaWiki:Aboutsite */ 217024 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od nawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) 6bm8dwe4dz4shp6d1xuhftshmndl9i7 217026 217024 2026-10-08T14:00:01Z Tsca 12 /* Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy */ 217026 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od nawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) Wygląda na to, że tylko wrzesień istniał lokalnie (już usunąłem), reszta została usunięta w 2017. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:59, 8 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) 41t82xaca8j44sp4w7ab11ohaix70py 217233 217026 2026-10-09T09:28:42Z MediaWiki message delivery 6827 /* Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist */ nowa sekcja 217233 wikitext text/x-wiki {{Archiwum-Karczma}} __NEWSECTIONLINK__ == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' 20:45, 16 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 14:20, 18 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Tiven2240@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 22:01, 19 stë 2026 (CET) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): # [[User:Kirsan]] (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Brëkòwnik:EPIC|EPIC]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:EPIC|diskùsëjô]]) 18:23, 14 gro 2026 (CET) == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? == [[Szari zelińt]] = [[Szarô foka]]? [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:17, 18 str 2026 (CET) :Jo, to je to samò, a miôłbë bëc le "Szari zélińt" (z'''é'''lińt, nié tak jak terô: z'''e'''lińt) [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:57, 15 cze 2026 (CEST) ::👍–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Wiadomość wysłana przez User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) == Hello everyone, This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as <code>Module:Itemgroup/list</code>). '''The Change:'''<br /> Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''. '''What You Need To Do:'''<br /> To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search. '''Deadline:'''<br /> We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles. Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 19:11, 3 łżë 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:ZI Jony@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29941252 --> :👍—[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 19:38, 3 łżë 2026 (CEST) == Jô jem Kaszëba z Warszawë. == [[Brëkòwnik:LuciusVarenus|LuciusVarenus]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:LuciusVarenus|diskùsëjô]]) 22:11, 24 łżë 2026 (CEST) :Witôj! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:39, 25 łżë 2026 (CEST) == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsëjô]]) 02:57, 26 łżë 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == Dolmaczënk interfejsu MediaWiki == Mòjn wszëtczich! Dzys wedle statisticzi [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:LanguageStats&suppresscomplete=1 TranslateWiki] jeno 4% cygów òstałë zdolmaczoné na kaszëbsczi, le wiãkszosc z nich są pò pòlskù. Wëdôwô mi sã, że nicht ni chcą zdolmaczëc wszëtczich cygów na kaszëbsczi, z przëczënã niaktiwnëch sprôwników/brëkòwników abò nicht ni chcą pòswiãcëc bëlno czasu na editowanié kaszëbsczich dolmaczënków w TranslateWiki. Czejbë chcesz stwòrzëc dolmaczënków w TranslateWiki, kliknij [https://translatewiki.net/ tuwò]! Dzãka za bôczënk. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 08:25, 1 môj 2026 (CEST) == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 19:14, 27 môj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Keegan (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == Z uwagi na [https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ uchwałę nr 3/2007 dn. 26-06-2007 r. Rady Języka Kaszubskiego w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego] zgłoszony został wniosek techniczny o zmianę nazwy projektu z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' (zob. [[phab:T429126]]). Aby zmiana doszła do skutku, wymagane jest poparcie społeczności – proszę o opinie poniżej. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 14:10, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''jem za tim'''; bë csbwiki bëła jak nôbarżi dostãpnô dlô lëdzy mùszi bëc pisónô w sztandardze // popieram; żeby csbwiki była jak najbardziej dostępna dla ludzi musi być pisana w standardzie. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 14:54, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_oppose_vote.svg|link=|15x15px]] '''Barżi procem jak za'''- Jô rzeknã wprost. Na nen sztót jô jem barżi procëm taczémù bédënkòwi, jak za nim. Mòjé stanowiszcze je pòdparté òbawą, eż mdze to dołożeniém cedżełczi do szkòdlëwégò zjawiszcza, jaczim je za wiôldżé zblëżanié Wikipedëjë do pòlaszëznë. Z ti lëżnoscë jô jem baro scepticzny do tégò a wielu jinszich BÉDËNKÓW RKJ. Jô jem dbë, eż abë naji jãzëk béł pòwôżno traktowóny, wôrt je òpasowac z pòdjimiznama mającyma zblëżëc gò do pòlsczégò, chòcbë nawetka wëchôdałë z RKJ. Òczëwidno jô jem òtëmkłi na diskùsëjã a jeżlë chtos mô bëlné argumeńtë za tim, eż taczé dzejania pòmògą kaszëbiznie, a nie mdą ze szkòdą dlô ji apartnotë, to jô jem fardich zmienic zdanié. Jô żëczã bëlnégò dnia. Òstanita z Bògã! :) [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:04, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' | CSB: Jô téż jem za! Dlôczegò? Bò przez 20 lat anonimòwi lëdze znikwilë encyklopedie kaszëbiznë z zmiłkòwyma articzlama z trzë zdań, co spòwòdowało spôdk kwalitetë. Dlôtegò mùszimë zlepszac i zbògacëc kaszëbską Wiczipediã! ::PL: Ja też jestem za! Dlaczego? Ponieważ przez 20 lat anonimowi ludzie zniszczyli encyklopedie kaszubszczyzny z błędnymi artykułami z trzech zdań, co spowodowało obniżenie jakości. Dlatego musimy ulepszyć i zbogacić kaszubską Wikipedię! Pòzdrówczi, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 15:24, 15 cze 2026 (CEST) :::Jô nié do kùńca rozmiejã. Të jes za, doch jo. Le za czim:za bédowóną pòzmianą, czë mòjim stanowiszczã w ti sprawie? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 15:35, 15 cze 2026 (CEST) ::Mòże sã persónalno nie zgadzac z bédënkama RKJ, mie téż sã wiele òd nich nie widzy – wôrt je ale dodac, że: ::a) nawetka najbarżi radzëznowô kaszëbizna je wcyg kaszëbską kaszëbizną, a nié pòlaszëzną, ::b) traktowanié apartnotë kaszëbsczégò òd pòlsczégò jakno przédną wôrtnotã to je szkòda dlô kaszëbiznë. ::Kaszëbizna ni mia bë sã zdrzec na pòlsczi, czasã mdze za nim szlachòwa (doch to są dwa lechicczé jãzëczi), czasã sã apartnia, a paranojidalné ùcékanié òd pòdobieństwów z pòlsczim nie prowadzy do wikszégò achtnieniô przez òsobë nastawioné procëm kaszëbstwù, za to czini z ne jãzëka jegò gwôsną, niepòwôżną a niezrozmiałą placama karikaturã. Wikipediô mô bëc przëstãpnym bezstronnym zdrzódłã, a nié pòkôzkã apartnëch persónalnëch jãzëkòwëch preferencjów. Stądka wëchôdô brëkòwnota, cobë bëła pisónô w sztandardze, jaczi doch jistnieje. Jak móm rzekłé, czasã ten sztandard je słabi, ale lepszi słabi sztandard jak niżóden – strach ó to, że zmiana -ijô w -jô pòprowadzy do zrównaniô kaszëbiznë z pòlaszëzną je nieracjonalny, tak jak strach pòlsczich nacjonalistów, że wëwiészanié kaszëbsczi fanë prowadzy do separatizmù i rozpadu państwa. ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Co do mie, pòpiéróm wniosk ò zmianã -ijô na -jô. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 15:47, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]'''Jem za zmianą pòzwë z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô''.''' Nót je, co bë Wikipediô bëła reprezentatiwnym przëmiarã jãzëka. W dzysdniowi kaszëbiznie kùnôszczi ''-ijô, -ëjô'' są ju archaiczné i nie są brëkòwóné w knéżkach, pismionach i szkólny didaktice. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 15:36, 15 cze 2026 (CEST) ::Òne nie tëli są archajiczné, co òbstawiónô bez derdistów RKJ ùdba so je remnąc, bò "më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama",a Zrzeszenié, jaczi wëdôwô wnetka wszëtczé ùczbòwniczi do kaszëbiznë a stolëmny dzél knéżków nie pòzwôlô wëdawac jinaczi, jak w spòlaszałim pisënkù. Taczé krótkòzdroczné pòstãpòwanié to Pùstô Noc spiéwónô naji lubòtni kaszëbiznie! Nôrôdnicë to w pòrã zrozmielë, a derdiscë dërch nie chcą. Biôtka ò jãzëk to téż biôtka ò jegò czëstotã a wòlnotã òd cësków, jaczi w za wiôldżi wielnocë mògą gò zabic. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :::Bédëjã równak brëkòwac meritoricznëch argùmentów, tikającëch sã lingwisticzi. [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:43, 15 cze 2026 (CEST) ::::A jaczé są meritoricznë argùmentë za decizëją, abë mòdło kònùszków i wiele jinszich zachów zmieniwôc na mòdło pòlaszëznë? [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::::[https://rjk.org.pl/resolutions/uchwaly-2007/ Uchwała nr 3 2007 z dn. 26-06-2007 r. w sprawie zakończeń typu –cjô || -cëjô, -fiô ||- fijô w wyrazach pochodzenia obcego]. To nie je pòlaszenié. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:16, 15 cze 2026 (CEST) :::::Prôwdą je, że ùchwôlenk RKJ je jedurnym spòdlim, jaczé mómë (i jesz ùzus, jaczi słëchô RKJ), a wszëskò co piszesz je priwatną òpinią, nié jãzëkòwim faktã. Diskùsjô ò sztandardze kaszëbsczégò jãzëka nie miałabë miec placu na csbwiki, bò to nie je jaczés lingwisticzné karno a starna, na jaczi mô bëc prosti dostãp do jinfòrmacjów pò kaszëbskù i mùszą bëc òne pisóné tak, bë bëłë dostãpné dlô kòżdégò – tej pòdług wërobionym przez wnetka 2 dekadë sztandardã w karnie ekspertów, dochtorów, profesorów i kògòlebądz. Twój strach przed znikwienim kaszëbiznë i jinô òpiniô òd RKJ nie je niżódnym spòdlim przë pisënkù. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:24, 15 cze 2026 (CEST) :::''më mùszimë òpasowac z apartnotą, bò jesz Warszawa pòmëszli, eż më jesmë separatistama'' – skądka je ten cytat? [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:00, 15 cze 2026 (CEST) ::::Hewò nie je bezpòstrzédny citat, le skòndensowanié mòtiwacëjë lëdzy, jaczi na mòc chcą rëmniwac apartnotë midzë kaszëbsczim a pòlsczim. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 17:13, 15 cze 2026 (CEST) :::::tej dlô jakòscë diskùsje jô bë prosył nie zapisëwac czegòs, co nie je cytatã, jakno cytat. bò to je Twòja òpiniô, a nié fakt. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 17:15, 15 cze 2026 (CEST) :::Wëbôczë, le mùszã so òdniesc: pëtającë ò meritoriczné argùmeńtë sóm nie argùmentëjesz meritoriczno. Jes procëm -- twòje prawò, ni móm z tim jiwrë, za tim doch diskùtëjemë. Równak Twòja cawnô argùmentacjô je òpiartô na emòcjach: môsz strach dolożëc ceglã do procesu jaczi môsz widzóné; bùdëjesz sztrómana -- kò tak mùszi nazwac ôrt argùmentacje, dze pòdôwôsz ''swòją òpiniã'' jakno cytat -- a téż brëkùjesz nieadekwatno wiéldżi metafòrë ze spiéwanim pùsti nocë, w òglim je widzec kòle Ce emocjowi ton (np. 'naji lubòtni kaszëbiznie'). Rozmiejã -- to je dlô Cë baro wôżné, a dôj wiarã, że dlô mie téż, leno mùszã rzec ôpen że to nie je meritoriczny ôrt argùmentacje, nie slëchô so tak pisac bãdącë wikipedistą. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:23, 15 cze 2026 (CEST) :wôrt téż dodac, że kùnôszczi ''-ijô -ëjô'' nie są ju brëkòwóné w dzysdniowi kaszëbiznie a jãzëkòwi ùzus je zgódny ze sztandardã. ni ma niżódnégò pòwòdu, bë bëłë òne na kaszëbsczi wikipedie // warto też dodać, że końcówki ''-ijô -ëjô'' nie są już używane w dzisiejszej kaszubszczyźnie, a uzus językowy jest zgodny ze standardem. nie ma żadnego powodu, by były one na kaszubskiej wikipedii. [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 15:42, 15 cze 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Jak nôbarżi ZA zmianą.''' Wikipediô, nie Wikipedijô, tak samò jak kategòriô nie kategòrëjô, diskùsjô nie diskùsëjô etc. Jãzëkòwi ùzus je klôr; móm swòje òpinie ò wiele ùdbach RKJ, jo, ale tuwò mómë zgòdã, ne kùnosczi nie są za baro notowóné a bëlë brëkòwóné przede wszëtczim dlô deje. Brëkòwanié jich nie pòmôgô na ergonomiã gôdaniégò, to je nôterné, że òdeszlë. Wikipediô mô téż bëc przëstãpnô dlô lëdzy, tak té chcemë téż tak pisac -- klôr a dlô lëdzy, a nie tak, jak më bë chcelë, cobë jãzëk wëzdrzôl a dzejôl. To nie je lëteracczi projecht le encyklopediô. :'''Jak najbardziej ZA zmianą.''' Wikipediô, kategòriô, diskùsjô etc, całościowo. Uzus językowy jest jasny; mogę mieć pewne opinie o wielu propozycjach RJK, ale tutaj się z nimi zgadzam, końcówki -ijô/-ëjô nie są za bardzo notowane w użyciu, zresztą korzystano z nich przede wszystkim dla idei. Pisanie w ten sposób nie pomaga na ergonomię języka, jest naturalnym, że odeszły. Wikipediô ma być dostępna dla ludzi, więc tak też powinniśmy pisać -- przystępnie i dla ludzi, nie tak jak chcielibyśmy, żeby język wyglądał i funkcjonował. To nie jest projekt literacki tylko encyklopedia. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:08, 15 cze 2026 (CEST) :Pitanié – cëż je czëc w sprawie? Kònsensus spòlëznë chëba ju je. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:05, 28 cze 2026 (CEST) :::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] '''Pòpiarcé''' [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 16:56, 1 lëp 2026 (CEST) === Przestrzenie nazw === Przy okazji pytanie: czy zmianie powinny też podlegać słowa ''diskùsëjô'' i ''kategòrëjô'' w przestrzeniach nazw: 'Diskùsëjô', 'Diskùsëjô_brëkòwnika', 'Diskùsëjô_Wiki', 'Diskùsëjô_òbrôzków', 'Diskùsëjô_MediaWiki', 'Diskùsëjô_Szablónë', 'Diskùsëjô_Pòmòcë', 'Kategòrëjô', 'Diskùsëjô_Kategòrëji'? [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 15:59, 15 cze 2026 (CEST) :Jo, doch, ta zmiana miałabë zańc wszãdze (òkróm ewentualnëch sytuacjów jak cytatë ze starszëch lëteracczich dokazów, dze sóm aùtór pisôł -ëjô, ale to, mëszlã, na naju Wikipedie bëłëbë marginalné przëtrôfczi), tak tej diskùsjô, kategòriô, encyklopediô ëtd. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:03, 15 cze 2026 (CEST) :Stanowiszcze jô môm taczé, jak wëżi.Le jak niestetë wszëtcë dobãdzë òpcëjô ùdżibniãcégò sã przed pòlaszącyma trendama, to je wiedzec, eż rëmë pòzwów mùszałë bë bëc zmiénióné, abë ni bëło disonansu. Pòsobicą je to pòstãpny argumeńt procëm pòzmianie, bò kòniecznota pòzmianë kònuszków w kôżdim rëmië pòzwów mòże sprawic niepòprôwné dzejanié dzélu dzélëczków kaszëbsczi Wikipedëjë. [[Brëkòwnik:RemusWej|RemusWej]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:RemusWej|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) :: W razie zmiany stare nazwy pozostaną jako aliasy, więc wszelkie dotychczasowe linki będą nadal działały. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:35, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]]Jeżlë kaszébskô Wikipediô mô ambicjã bëc aùtoritatiwnym ë pòwôżno traktowónym zdrojã (za czim jak nôbarżi jem), to '''òczëwidno, że jo.''' [[Brëkòwnik:Jakkonles12|Jakkonles12]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Jakkonles12|diskùsëjô]]) 16:08, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Pòwtórzã swòjã òpiniã, ale '''jo, jak nôbarżi më bë mielë zmienic téż te pòzwë'''. ::Powtórzę się, ale '''tak, jak najbardziej mielibyśmy zmienić też te pisownie'''. [[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Kriegsfrettchen|diskùsëjô]]) 18:10, 15 cze 2026 (CEST) ::[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jo, jak nôbarżi. Téż, File/Plik/Òbrôzk → Lopk. [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 17:00, 1 lëp 2026 (CEST) == Szëk CSS (ëtd) == Mòjn 😄 robiã i ùlepszóm szalbón Infobox mùzyk i jô bë chcôł żebë lepi wëzdrzôł (jak normalné infoboxë na Wikipedie). Tôkel je taczi, że bez CSS wszëtkò dzejô, ale wëzdrzi môło czëtelno i nie je responsywné na mòbilkach (nawetka to je widzec na mòji starnie ò Chino Moreno). Czë chtos z administracje mòze dodac ten kòd do MediaWiki:Common.css? ------------------------------------ .infobox.muzyk { width: 100%; max-width: 320px; float: right; margin: 10px; border: 1px solid #aaa; border-radius: 10px; background: #f9f9f9; font-size: 14px; box-shadow: 0 2px 8px rgba(0,0,0,0.1); } .infobox.muzyk th { background: #222; color: #ffd400; padding: 6px; } .infobox.muzyk td { padding: 6px; } @media (max-width: 600px) { .infobox.muzyk { float: none; width: 100%; } } ------------------------------------ To bë ùprawiło pòzdrzatk i szëk na starnie, a w tim sztóce to drobkã wëzdrzi lëchò. Dzãka! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:22, 22 cze 2026 (CEST) : Dodane na próbę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 21:52, 22 cze 2026 (CEST) ::Bóg zapłac i bëlnégò dnia :ppp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 22:09, 22 cze 2026 (CEST) == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|diskùsëjô]])</bdi> 19:11, 23 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Codename Noreste@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 15:29, 25 cze 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Sannita (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Serwer na Discordze == '''Witôjtaż!''' Czile dniów temù jem ùsadzył kaszëbsczi wikimedijny serwer na Discordze, chtëren miôłbë zgrawac do te, abë gromadzëc całą nają spòlëznã wikipedistów (a jinëch wiki-). Rôcził jem tam ne persónë, do jaczich móm kòntakt – te, z chtërnyma ni móm łączbë chcã raczëc z te hewò placu. Serwer mô słëżëc naji lepszi wespółrobòce, rozmòwóm a plestóm i kôrbiónkóm ;D Żdżemë tak „zwëczajnëch” brëkòwników, jak administracje csbwiki! Pòzdrówk – wej [https://discord.gg/fAVN7Zew4p '''pòwrózk''']. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 17:12, 7 lëp 2026 (CEST) :Rôczbã czerëjã òsoblëwie do barżi aktiwnëch brëkòwników, taczich jak @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]], @[[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]], @[[Brëkòwnik:Kama95|Kama95]] ;D [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:05, 8 lëp 2026 (CEST) == Bédënk òdswiéżeniô przédny starnë na kaszëbsczi Wikipedie == Mòjn! Jem bë chcôł pòddac pòd diskùsją spòlëznë bédënk òdswiéżeniô naji przédny starnë. Razã z Terrusã38 jesmë naszikòwalë projekt, jaczi mô na célu zmòdernizowanié ji wëzdrzatkù òrôz dodanié nowëch fùnkcje, taczich jak kalãndarium abò łôtwiszi przistãp do nowëch artiklów pò kaszëbskù. Projekt zmianów je na ti starnie: [[Brëkòwnik:Terrus38/Zapisownik]] Baro zależi mie na Waji òpinie. Mëslã, że tak jistotné zmianë pòwinnë bëc wënikã wespólni decyzje całi spòlëznë, dlôte rôczã do testowaniô i dzeleniô sã bôczënkama. Mdã rôd za kòżden kònstruktiwny głos w diskùsje. Proszã napiszta co mëslita ò taczi ùdbie. Pòzdrôwióm, [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:29, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Në jô, je wiedzec, jem za! Wikipediô zasłëgiwô na nową przédną starnã! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 19:33, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Richtich to wëzdrzi [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|link=|15x15px]] [[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rzadtymczasowy|diskùsëjô]]) 20:11, 13 lëp 2026 (CEST) :[[Òbrôzk:Symbol_support_vote.svg|link=|15x15px]] Jem za! Dzãka. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:49, 13 lëp 2026 (CEST) :Jem za! :DDDD [[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Rabùszniczka|diskùsëjô]]) 21:23, 14 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} – Dzięki Terrus38 i HaxelKaszëba! Strona podmieniona. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:48, 15 lëp 2026 (CEST) : {{Za}} Wedle mie, na zmiana òdswiéżeniô przédny starnë je to baro szëkòwnô udba [[Òbrôzk:Emoji-cool-thumbs-up-sunglasses.png|15x15px|bezramki]]. Dlôczegò? Bò stôri wëzdrzatk przédny starnë wëzérô jimrotno i niefarwno jak za zaczątkù [[Internet|jinternetu]], le na nowô przédnô starna - sto rôzë lepszi jeno, że wëzérô jistno jak w pòlsczim Wiczipedie. Pòlécóm. (Wëbaczëta, że òpòzdzył sã do bédënku, bò chcôł òdpòczic òd kaszëbsczi Wiczipedie pò czilu dni) [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsjô]]) 09:36, 15 lëp 2026 (CEST) == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 14:24, 24 lëp 2026 (CEST) </bdi> <!-- Wiadomość wysłana przez User:DreamRimmer@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Propòzycjô przëjãcô reglów doticzącëch niewòlnëch materiałów (EDP) == Jem bë chcôł zapropònowac diskùsjã nad wprowadzenim na kaszëbsczi Wikipedie gwôsny pòliticzi, jakô doticzi niewòlnëch materiałów (tpzw. Exemption Doctrine Policy – EDP). Òbecno kaszëbskô Wikipediô kòrzistô z Wikimedia Commons, dze mòżna ùsadzac leno materiałë, jaczé spełniają wëmaganiô doticzące wòlnëch licencje abò znajdujące sã w pùbliczny domenie. Òznôczô to m.jin., że ni mòżemë tam ùsadzac wielu materiałów chronionëch aùtorsczim prawã, taczich jak òbkłôdczi, mùzycznëch albùmów, filmòwëch plakatów abò niechtërnëch logotipów. Przëmiôrã je òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' karna Deftones. Na anielsczi Wikipedie òbkłôdka je wëkòrzistiwónô lokalno jakno niewòlny materiôł, równak nie znajduje sã na Wikimedia Commons, przez co ni mòżemë wëkòrzistac ji na kaszëbsczi Wikipedie. === Propòzycjô === Propònujã rozważëc przëjãce przez kaszëbską Wikipediã gwôsny pòliticzi EDP, jakô bë pòzwala na ògrańczoné a ùzasadnioné brëkòwanié niewòlnëch materiałów w artiklach, w jaczich są òne jistotné dlô identifikacje abò zrozmieniô òpisywany témie. Pòlitika bë òbjima np.: * òbkłôdczi mùzycznëch albùmów, * filmòwé plakatë, * òbkłôdczi kòmpùterowich grów, * logotipë òrganizacjów a pòdjimców, * jinszé niewòlné materiałë, jaczich wëkòrzistanié je ùzasadnioné encyklopediczno. Materiałë taczé bë bëłë dopùszczalné leno tedë, czej: * nie jistnieje òdpòwiedny wòlny òdpòwiednik, * materiôł je jawerno brëkòwny do przedstawieniô dany témiem, * je brëkòwóny w kònktretnym articzelu doticzącym danégò dokôzu, produktu, òsobë abò òrganizacje, * pòdané są infòrmacje ò zdroju a gwôscëcélu aùtorsczich prawów, * kòżdé ùżëcé mô indiwidualné ùzasadnienié, * materiôł nie je wëkòrzistiwóny wëparłãczno jakno dekoracjô. Przëmiôrowò òbkłôdka albùmù ''Adrenaline'' bë mògła bëc brëkòwónô leno w articzelu ò tim albùmie, kò bë służëła do jegò identifikacje a ni mòżna ji zastąpic wòlnym òdpòwiednikã. === Wôżné! === Nie jidze ò ùmòżebnienié swòbòdnégò przesëłaniô dowòlnëch òdjimków nalézonëch w internece. Nie wòlné materiałë bë bëłë wëjątkã òd spòdlowi reglë Wikimedie doticzący wòlny zamkłoscë a bë pòdlëgałë scysłim ògrańczenim. Na nen sztót jem bë chcôł pòznac przédno òpiniã kaszëbsczi administracje Wikipedie ò témie mòżebnotë wprowadzeniô taczi pòliticzi òrôz tegò, czë ji przëjãce je mòzebné a zgòdno z reglama Wikimedie. Żlë ùdba spòtkô sã z pòzytiwną òpinią, mòżna mdze pòstãpno wespólno ùstalëc maklëwno regle doticzące niewòlnëch materiałów òrôz spòsób jich òznaczeniô a kòntrolowaniô. Pòzdrówk!!! [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 00:36, 14 zél 2026 (CEST) :Je to dosc brëkòwné do pòniechtërnëch artiklów, a bédowónô zmiana pòliticzi zdôwô sã bëc zgòdą z pòlsczim prawã. Taczé cos fónksnérëje ju na jinëch Wiki, tej jô jem jak nôbarżi za. Nie wiém ale jak taczé rzeczë sã wprowôdzô, chòc to ju wierszta administracje. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:43, 14 zél 2026 (CEST) :{{Procëm}} Wikipediô muszi bëc baro wolnô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:04, 14 zél 2026 (CEST) ::Za czim procëm? 😅 Jô téż jem za tim, żebë Wikipediô bëła jak nôbarżi wòlnô. EDP nie bë mia òznaczac, że pòczinómë wrzëcac masowò materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. Chòdzëłobë leno ò baro ògrańczoné wëjątczi, np te òbkłôdczi albùmów, filmòwé plakatë abò logotipë, jaczich nie dô sã zastąpic òdpòwiednikã na wòlny licencje. ::Taczé materiałë bë bëłë brëkòwóné leno w kònkretnëch artiklach, w minimalny domenie a z dokładnym ùzasadnienim. Żlë bë sã pòjawił wòlny òdpòwiednik, niewòlny lópk bë béł rëmniãti. ::Mòjim zdaniã prawie temù je wôrt przënômni przediskùtowac EDP, miast z górë ją òdrzëcac. Mòżemë doch ùstalic baro restrikcyjné regle, żebë nie ùcerpia dba wòlny Wikipedie. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 16:23, 14 zél 2026 (CEST) :::Wedle mie to prawie zwikszëłobë wòlnotã, nie bëlëbësmë tak ògrańczony dobiérã témów ëtd. jak dzysdnia, a doch takô pòlitika ju dzejô na jinëch wiki i wcyg są wòlnyma encyklopediama. [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 16:39, 14 zél 2026 (CEST) ::::WP:NOTFREE – „Wikipedia's goal is to be a free content encyclopedia, with free content defined as content that does not bear copyright restrictions on the right to redistribute, study, modify and improve, or otherwise use works for any purpose in any medium, even commercially. Any content not satisfying these criteria is said to be non-free. […] The Wikimedia Foundation uses the definition of "free" described here:” https://freedomdefined.org/Definition/Pl –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 01:00, 15 zél 2026 (CEST) :::::Rozmiejã ten argument a zgadzóm sã, że spòdlim Wikipedie pòwinnë bëc wòlné materiałë. Nie bédëjã EDP pò to, żebë zmienic Wikipediã w plac, dze mòżna wrzëcac dowòlné materiałë òbjãté aùtorsczim prawã. :::::Taczi system dzejô ju na wielu projektach Wikipedie m.jin. na anielsczi, czesczi abò pòlsczi (Specjalna:Prześlij), a téż na mniszëch Wikipediach. Nie òznôczô to òdéńsce òd reglë wòlny Wikipedie, leno wprowadzenié baro ògrańczégò wëjątkù dlô kònkretnëch przëpôdków. :::::Żlë mómë ò tim diskùtowac na kaszëbsczi Wikipedie, to bëdéjã prowadzëc diskùsjã pò kaszëbskù, a jeżlë chtos nie rozmieje kaszëbsczégò jãzëka, to òczëwidno mòże pisac pò pòlskù. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:16, 15 zél 2026 (CEST) ::::::Hmm, cswp i plwp właśnie nie mają EDP i są więc jeszcze w pełni wolne, tak jak svwp, nlwp, eswp, nowp, euwp, dawp, skwp, i wiele innych. Ja też bardzo chciałabym wyświetlać zdjęcia okładek albumów, ale EDP to niestety kompromis i oddalanie się od ideałów. To, co robi enwp, to pragmatyczne udawanie i krok w stronę zapominania, za czym stoi ruch wolnego oprogramowania i dlaczego to ma znaczenie. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 03:58, 15 zél 2026 (CEST) :::::::Rozumiem i szanuję takie podejście. W takim razie może zamiast od razu wprowadzać EDP można by rozważyć rozwiązanie bardziej zachowawcze. Można np. włączyć lokalne przesyłanie plików przez `Specjalna:Prześlij`, ale wprowadzić zasadę, że każdy przesłany plik musi zostać zatwierdzony przez administratora albo innego uprawnionego użytkownika przed wykorzystaniem go w artykule. Można też ustalić bardzo restrykcyjne kryteria dotyczące tego, jakie pliki w ogóle mogą być przesyłane. Wtedy mielibyśmy większą kontrolę nad materiałami i nie byłoby sytuacji, że każdy może po prostu wrzucać dowolne zdjęcia czy okładki. Jeżeli jednak nawet takie rozwiązanie byłoby sprzeczne z założeniem pełnej wolności projektu, to jestem otwarty na inne propozycje. Chodzi mi przede wszystkim o znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby np. pokazywać okładki albumów, ale jednocześnie nie rozluźniało zasad dotyczących praw autorskich.[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 04:52, 15 zél 2026 (CEST) : {{Procëm}} – Te dyskusje mamy już za sobą we wszystkich europejskich wersjach Wikipedii, zawsze z tym samym wynikiem. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:59, 15 zél 2026 (CEST) ::Rozumiem, czyli masz na myśli, że w większości takich dyskusji społeczności ostatecznie odrzucały EDP. Tylko czy możemy wskazać konkretne przykłady tych europejskich Wikipedii i ich decyzje? Chciałbym po prostu zobaczyć, jakie argumenty przeważyły, zanim całkowicie zamkniemy temat na kaszubskiej Wikipedii. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:20, 15 zél 2026 (CEST) == Nowe przestrzenie nazw (krok 2) == W nawiązaniu do [[Special:Permalink/211232#Przestrzenie_nazw|poprzedniego wątku]] o aktualizacji ortografii przestrzeni nazw kaszubskiej Wikipedii, proszę o uwagi językowe na temat zaproponowanych w poniższej tabeli zmian (kolumny „Nowa nazwa” oraz „Aliasy”). Czy nowe wersje są poprawne? Czy czegoś brakuje? Powinno być inaczej, czy jest dobrze? Zwracam uwagę, że w „Aliasach” muszą znaleźć się stare nazwy, aby nie przestały działać wszystkie tworzone przez ostanie kilkanaście lat linki. {| class="wikitable" |+ !ID !Dotychczasowa nazwa<br>Current name !Nowa nazwa<br>New name !Aliasy<br>Aliases !Uwagi<br>Remarks |- |NS_MEDIA |Media | | |NO CHANGE |- |NS_SPECIAL |Specjalnô | | |NO CHANGE |- |NS_TALK |Diskùsëjô |Diskùsjô |Diskùsëjô | |- |NS_USER |Brëkòwnik |Brëkòwnik |Brëkòwniczka | |- |NS_USER_TALK |Diskùsëjô_brëkòwnika |Diskùsjô_brëkòwnika |Diskùsëjô_brëkòwnika<br>Diskùsjô_brëkòwniczczi | |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedjë |Diskùsëjô_$1 | |- |NS_FILE |Òbrôzk |Lopk |Òbrôzk | |- |NS_FILE_TALK |Diskùsëjô_òbrôzków |Diskùsjô_lopka |Diskùsëjô_òbrôzków | |- |NS_MEDIAWIKI |MediaWiki | | |NO CHANGE |- |NS_NS_MEDIAWIKI_TALK |Diskùsëjô_MediaWiki |Diskùsjô_MediaWiki |Diskùsëjô_MediaWiki | |- |NS_TEMPLATE |Szablóna | | |NO CHANGE |- |NS_TEMPLATE_TALK |Diskùsëjô_Szablónë |Diskùsjô_szablónë |Diskùsëjô_Szablónë | |- |NS_HELP |Pòmòc | | |NO CHANGE |- |NS_HELP_TALK |Diskùsëjô_Pòmòcë |Diskùsjô_pòmòcë |Diskùsëjô_Pòmòcë | |- |NS_CATEGORY |Kategòrëjô |Kategòriô |Kategòrëjô<br>Kat |"Kat:" is a very convenient shorthand (Wikimedia Commons uses "Cat:") |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrji |Diskùsëjô_Kategòrëji | |} [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:55, 15 zél 2026 (CEST) :NS_PROJECT_TALK powinno się nazywać Diskùsjô_Wikipedie, a NS_CATEGORY_TALK – Diskùsjô_kategòrie – reszta jest w porządku, no i oczywiście popieram zmianę. Tylko zdaje się, że przestrzeni nazw istnieje więcej, niż te wymienione (np. Moduł, który po kaszubsku powinien nazywać się Mòduł) – co z nimi? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 12:16, 15 zél 2026 (CEST) :: Dopisuj tu w dyskusji. Po zakończeniu dyskusji utworzymy ostateczną wersję tabeli ze zmianami do wdrożenia. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:20, 15 zél 2026 (CEST) :Jestem za zaproponowanymi zmianami i popieram je w takiej formie, podobnie jak użytkownik Terrus. Uważam, że aktualizacja nazw przestrzeni nazw jest potrzebna, a pozostawienie dotychczasowych nazw jako aliasów jest dobrym rozwiązaniem, dzięki któremu starsze linki nadal będą działać. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 13:24, 15 zél 2026 (CEST) ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesPl.php ::* https://gerrit.wikimedia.org/r/plugins/gitiles/mediawiki/core/+/3541e815e86d6b4e034b56d0f2fa923d9599c68e/languages/messages/MessagesCsb.php ::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:09, 5 Séw 2026 (CEST) :Zapomniałem, dzięki @[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] za przypomnienie, oto moje propozycje zmian inne niż w tabeli powyżej :{| class="wikitable" !ID !Stôré miono !Nowé miono !''Alias'' |- |NS_PROJECT_TALK |Diskùsëjô_$1 |Diskùsjô_Wikipedie |''Diskùsëjô_$1'' |- |NS_CATEGORY_TALK |Diskùsëjô_Kategòrëji |Diskùsjô_kategòrie |''Diskùsëjô_Kategòrëji'' |- |NS_MODULE |Moduł |Mòduł |''Moduł'' |- |NS_SPECIAL |Specjalnô |Specjalnô |''Szpecjalnô'' |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:59, 7 ruj 2026 (CEST) == Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi == Dobri dzéń môm prosbã do administratorów o ùsënãce starnë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Pòlsczi]], chtërną jô ùsdôzëł ni wiedząc że je już takô kategòrëjô jak [[:Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi|Włodarze Pòlsczi]]. Dzãka temu ùsënãcu mòżna przeniesc kategòrëjã Włodarzów pòd miono mònarchów abë zachowac jednotã z kategòrëjama taczima jak [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Norwesczi]] ë [[:Kategòrëjô:Mònarchòwie Wiôldżi Britanie|Wiôldżi Britanie]]. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 13:29, 29 zél 2026 (CEST) == Pòłączoné témë czë Sparłãczoné témë? == Jak lepiej? ([[Swiãtopôłk II Bëlny#Sparłãczoné témë|Swiãtopôłk II Bëlny]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 23:14, 4 Séw 2026 (CEST) :Wierã lepi sparłãczoné témë òd parłãczëc - łączyć je barżi brëkòwóny w kaszëbsczim. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 01:04, 7 Séw 2026 (CEST) :Jakno "powiązane tematy" lepi gwës "sparłãczoné témë" [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 08:27, 7 Séw 2026 (CEST) ::👍 [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 21:34, 9 Séw 2026 (CEST) == pòrénkòwi, pòrénczny, czë zawitrzny? == Jak lepiej? –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:04, 9 Séw 2026 (CEST) :Jakno "wschodni" to lepi wierã pòrénkòwi. [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 15:07, 13 Séw 2026 (CEST) == <span lang="pl" dir="ltr">Przełączenie serwerowni – Wasza wiki będzie niedługo w trybie tylko do odczytu</span> == <div lang="pl" dir="ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Przeczytaj w innym języku]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] [[foundation:|Wikimedia Foundation]] przełączy ruch na inną swoją serwerownię. Upewni to nas, że Wikipedia i inne strony Wikimedia będą zawsze online, nawet w przypadku kataklizmu. Cały ruch zostanie przełączony '''{{#time:j xg|2026-09-23|pl}}'''. Przełączanie rozpocznie się o '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-09-23T14:00|en}} {{#time:H:i e|2026-09-23T14:00}}]''' (17:00 CEST). Niestety, z powodu niektórych ograniczeń w [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], wszystkie operacje edycyjne muszą zostać przerwane podczas przełączenia. Przepraszamy za te utrudnienia. Będziemy pracować nad tym, aby je zminimalizować w przyszłości. Na wszystkich wiki na 30 minut przed zostanie wyświetlony banner, zanim ta operacja się zacznie. Będzie on widoczny aż do końca operacji przełączenia serwerowni. <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">You can contribute to the [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate translation or proofreading] of this banner text.</span> '''Każdą wiki przez krótki czas będzie można tylko czytać, ale nie edytować.''' * Edytowanie nie będzie możliwe {{#time:j xg Y (l)|2026-09-23|pl}} przez maksymalnie godzinę. * Jeżeli spróbujesz edytować lub zapisywać zmiany w tym czasie, zobaczysz komunikat o błędzie. Mamy nadzieję, że żadne edycje nie zostaną utracone podczas tego czasu, ale nie możemy tego zagwarantować. Jeżeli zauważysz komunikat o błędzie, poczekaj aż wszystko wróci do normy. Będzie wtedy możliwe zapisanie zmian. Zalecamy jednak zrobienie kopii swoich zmian, na wszelki wypadek. ''Inne skutki'': * Zadania w tle będą wolniejsze, a niektóre mogą być przerywane. Czerwone linki mogą nie być aktualizowane tak szybko, jak zwykle. Jeżeli utworzysz artykuł, do którego prowadzi jakiś link, to ten link będzie dłużej czerwony niż zwykle. Część skryptów, uruchamiających się na dłużej, zostanie zatrzymanych. * Oczekujemy, że wdrożenia kodu będą miały miejsce jak w każdym innym tygodniu. Jednakże poszczególne fragmenty kodu mogą się zawiesić, jeżeli dana operacja będzie ich później potrzebować. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] będzie niedostępny przez około 90 minut. W razie konieczności terminy testu mogą się przesunąć. Możesz [[wikitech:Switch_Datacenter|zapoznać się z harmonogramem na wikitech.wikimedia.org]]. Wszelkie zmiany będą ogłoszone w tymże harmonogramie. '''Prosimy, podziel się tą informacją ze swoją społecznością.'''</div><section end="server-switch"/> </div> [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] 14:58, 15 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Trizek (WMF)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 --> == Gąska = ''Amaranthus'' czë ''Tricholoma''? == ([[Gąska]] / [[Grzëbë#Galeriô]]) –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 18:18, 15 Séw 2026 (CEST) == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 12:20, 21 Séw 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31065812 --> == Szląsczi etnolekt (wcześniej) → [[Szląsczi jãzëk]] (teraz) → [[Szląsczi etnolekt]] (docelowo) == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:20, 24 Séw 2026 (CEST) : Załatwione // [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 16:03, 24 Séw 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]] Proszę ponownie usunąć artykuł [[Szląsczi etnolekt]], abyśmy mogli przenieść [[Szląsczi jãzëk]] z powrotem do [[Szląsczi etnolekt]], zachowując przy tym oryginalną historię edycji. Proponuję również zablokowanie przeniesień tej strony w celu ukrócenia bezcelowych sporów z użytkownikami niemającymi merytorycznego wkładu w rozwój projektu. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 15:48, 28 Séw 2026 (CEST) ::: Strona została zabezpieczona przed edycją i przenoszeniem przez nowych użytkowników. <br>Generalnie zachęcam do przedyskutowania kwestii spornej i uzgodnienie wspólnego stanowiska zamiast wikłania się w wojny edycyjne. <br>Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 02:00, 29 Séw 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalne nazwy miesięcy == @[[Brëkòwnik:Tsca|Tsca]]: Mianowicie [[MediaWiki:Jan]], [[MediaWiki:Feb]], [[MediaWiki:Mar]], [[MediaWiki:Apr]], [[MediaWiki:May]], [[MediaWiki:Jun]], [[MediaWiki:Jul]], [[MediaWiki:Aug]], [[MediaWiki:Sep]], [[MediaWiki:Oct]], [[MediaWiki:Nov]], [[MediaWiki:Dec]] – są już od nawna na translatewiki.net i dlatego widzimy '''Séw''' zamiast '''séw''': {{Translatewiki.net|Sep}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:52, 6 ruj 2026 (CEST) Wygląda na to, że tylko wrzesień istniał lokalnie (już usunąłem), reszta została usunięta w 2017. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:59, 8 ruj 2026 (CEST) == Proszę usunąć lokalą stronę [[MediaWiki:Aboutsite]] == Tłumaczenie powinno pochodzić z {{translatewiki.net|Aboutsite}} –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 15:13, 8 ruj 2026 (CEST) Po usunięciu jest to przekierowanie na hasło [[Wikipediô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 15:37, 8 ruj 2026 (CEST) == Wikidata Sitelink changes in Recent Changes and Watchlist == ''(Apologies for cross-posting in English, translating it will help spread the message)'' Earlier last month, all Wikis were contacted for feedback on our proposal to remove language link changes, this change has already been deployed to Wikisource, Wikibooks, Wikivoyage, Wikiquote, Wikiversity and Wiktionary. The same change is now being rolled out globally to all Wikipedias on '''October 13, 07:00 UTC'''. Editors will no longer see notifications after this time on their [[Special:RecentChanges|Recent Changes]] and [[Special:Watchlist|Watchlist]] when a link to ''another'' language version of a page is added, removed, or changed in its Wikidata item (it does not affect language link notifications to the home wiki). There will then be a two-week monitoring period to observe if a reduction of high-volume but low-value notifications takes place, or if higher-value changes become easier to identify. Editors who rely on these notifications should be aware of the change and can share feedback or concerns on the Wikidata For Wikimedia [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|Projects talk page]].<br/> Wikidata's own Recent Changes page is not affected as it serves as the repository for these changes. Please reach out if you have any questions, or if your wiki would like to opt-out, thank you! -- [[User:Danny_Benjafield_(WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[User_talk:Danny_Benjafield_(WMDE)|talk]]) sent via [[Brëkòwnik:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:MediaWiki message delivery|diskùsjô]]) 11:28, 9 ruj 2026 (CEST) <!-- Wiadomość wysłana przez User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki przy użyciu listy na https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=31142775 --> 10ic80j1ifdel469ovgnvbz4p5maz92 Dead Kennedys 0 2574 217067 216735 2026-10-08T14:51:06Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217067 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:2019 Dead Kennedys_-_by 2eight_-_ZSC5190.jpg|mały|Dead Kennedys (2019)]] '''Dead Kennedys''' ([[1978]]–[[1986]]) je [[Nordowô Amerika|nordowò-amerikańsczim]] [[Punk|punkòwim]] karnã z [[San Francisco]] w [[California|Kalifòrnijë]] w [[USA]]. Mùzyka jaką gralë bëła sparłączëniem klasycznégò [[Wiôlgô Britaniô|britijsczégò]] [[punk]]a z chùtkòscą ë energijã jegò amerikańsczégò zortu. Dôwny spiéwôrz karna [[Jello Biafra]], ze swòją platową wëdowizną [[Alternative Tentacles]], stôł sã téż wôżnim promòtorã jinszëch karnów. == Historiô == The '''Dead Kennedys''' pòwstało w [[czerwińc]]u [[1978]] rokù. Zakłôdôrzama bële w tim czasu [[Jello Biafra]] (spiéw), East Bay Ray (gitara), Klaus Flouride (basowô gitara) ë Bruce Schlesinger ''Ted'' (perkùsëjô). Karno wëstąpiwało wprzód blós le w [[San Francisco]] ë wëdało w [[czerwińc]]u [[1979]], w [[Alternative Tentacles]], pierszi singel ''California Über Alles''. Pò tim przëszed czas na tourne pò òstowim ùbrzégù [[USA]], jacze òżëwiło baro ji [[Punk|pùnkową]] spòlëznã. W jeseni [[1980]] rokù wëdôle swojã pierszą dołgogrającą platã ''Fresh Fruit for Rotting Vegetables''. Zarô pò tim zachòrzôł perkùsjownik ''Ted'' ë na jegò plac przëszed D.H. Peligro. Całi [[1980]] rok dôwało karno Dead Kennedys kòncertë w [[USA]] ë [[Eùropa|Eùropie]], bez co dobële swòjima sarkasticznima tekstama wiele lùbòtników westrzód undergroundowi scene. '''Dead Kennedys''' dôwôł bôczenié na spòlëczné jiwre ë prowòkòwôł nié le blós tekstama. W [[1981]] wëchôdô EP ''In God We Trust, Inc.'' z Jesësã przëbitim do krziżã z amerikansczich dëtków, rok pózdni LP ''Plastic Surgery Disasters'' z rãką wëgłodniałégò Afrikóna na tołsti ë biôłi rãce. W [[1985]] wëchôdô LP ''Frankenchrist'' jakô òsta òsądzonô ò demòralizacëjô młodzëzne – bëło to sparłączoné z òbrôzkã szwajcarczégò kùństôrza [[Hans Ruedi Giger|H.R. Gigera]] na jaczim bëło widzéc {{skr.|m.jin.}} pénisa. Domôgano sã 2000 dolarów ë rok sôdze sztrafë dlô kôżdegò nôlëżnika karna, do czégò równak nié bëłó doszłi. Pò wëdaniém ''Bedtime for Democracy'', kòl kùńca [[1986]] rokù, Dead Kennedys ògłoszëło swojé rozpùscëni. [[Jello Biafra]] òstôł dali aktiwni w [[Punk|pùnkòwi]] rësznoce, dozérôł dali wëdowizne [[Alternative Tentacles]] ë spiéwôł {{skr.|m.jin.}} z [[Hardcore punk|hardcorowima]] karnama jak [[D.O.A.]], czë [[No Means No]]. == Diskògrafiô == === Sztudijné platë === * [[1980]]: ''Fresh Fruit for Rotting Vegetables'' * [[1982]]: ''Plastic Surgery Disasters'' * [[1985]]: ''Frankenchrist'' * [[1986]]: ''Bedtime for Democracy'' === Platë live, zestôwczi, znowienia === * [[1987]]: ''Give Me Convenience or Give Me Death'' * [[2001]]: ''Mutiny on the Bay'' * [[2004]]: ''Live At The Deaf Club'' === EPs === * [[1981]]: ''In God We Trust, Inc.'' === Single === * [[1979]]: ''California Über Alles'' * [[1980]]: ''Holiday In Cambodia'' * [[1980]]: ''Kill The Poor'' * [[1981]]: ''Too Drunk To Fuck'' * [[1981]]: ''Nazi Punks Fuck Off!'' * [[1982]]: ''Bleed for Me'' * [[1982]]: ''Halloween'' === Bootledżi === * [[1983]]: ''A Skateboard Party'' == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20060426165530/http://www.alternativetentacles.com/bandinfo.php?band=deadkennedys Historiô Dead Kennedys na starnach Alternative Tentacles] * [http://www.alternativetentacles.com Wëdowizna Alternative Tentacles] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Amerikańsczé punkòwé karna]] mn1eym8zhb7krxe1nhxk80lkishtmfl Azjô 0 2939 217039 216069 2026-10-08T14:36:57Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217039 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Asia (orthographic projection).svg|mały|330px|Azjô]] '''Azjô''' – dzél swiata, razã z [[Eùropa|Eùropą]] robi [[Eùrazjô|Eùrazjã]], nôwikszi kòntinent na [[Zemia|Zemi]]. Rozcygô sã òd [[Eùropa|Eùropë]] na zôpadze do [[Spòkójny Òcean|Spòkójnégò Òceanu]] na pòrénkù. Òd pôłniowégò zôpadu graniczë z [[Afrika|Afriką]], òd pôłniô z [[Aùstraliô (kòntinent)|Aùstraliô]] ë [[Jindijsczi Òcean|Jindijsczim Òceanem]]. W Azji mieszkô 2/3 wszëtczich lëdzy Zemi. == Wiôldżé òbéńdë Azji == * [[Zôpadnô Azjô]] ** [[Blësczi Pòrénk]] ** [[Kaùkaz]] * [[Westrzédnô Azjô]] * [[Pôłniowô Azjô]] ([[indijsczi subkòntinent]]) * [[Pôłniowò-Pòrénkòwô Azjô]] * [[Pòréncznô Azjô]] ([[Pòréncznô Azjô|Daleczi Pòrénk]]) * [[Syberiô]] * [[Azjatëcczé Tigrë]] Na pòczątkù [[2006]] rokù w Azji bëłë państwa: * [[Afganistan]] * [[Saudijskô Arabiô]] * [[Armeniô]] * [[Aùstraliô]] ([[Gòdowi Òstrów]] ë [[Kòkòsowé Òstrowë]]) * [[Azerbejdżan]] * [[Bahrajn]] * [[Bangladesz]] * [[Bhutan]] * [[Brunejô]] * [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinë]] * [[Cyper]] * [[Nordowi Cyper]] * [[Egipt]] ([[Pòłòstrów Synaj]]) * [[Filipinë]] * [[Greckô]] (małô òbéńda na òstrowach [[Spòradë]], [[Chijos]] ë [[Lesbòs]]) * [[Grëzóńskô]] * [[Indie]] * [[Indonezjô]] * [[Irak]] * [[Iran]] * [[Izrael]] * [[Japóńskô]] * [[Jemen]] * [[Jordaniô]] * [[Kambòdżô]] * [[Katar]] * [[Kazachstan]] * [[Kirgistan]] * [[Repùblika Kòreji|Pôłniowô Kòreja]] * [[Kòrejańskô Lëdowò-Demokraticznô Repùblika|Nordowô Kòreja]] * [[Kùwejt]] * [[Laòs]] * [[Liban]] * [[Malediwë]] * [[Malezjô]] * [[Mòngòlskô]] * [[Mianma]] * [[Nepal]] * [[Òman]] * [[Pakistan]] * [[Ruskô]] * [[Syngapùr]] * [[Sri Lanka]] * [[Syriô]] * [[Tadżikistan]] * [[Tajlandiô]] * [[Tajwan]] * [[Pòrénczny Timór]] * [[Tëreckô]] * [[Turkmenistan]] * [[Ùzbekistan]] * [[Wietnam]] * [[Zjednóné Arabsczé Emiratë]] Nôwikszim państwã w Azji je [[Ruskô]] (téż z eùropejsczim dzélã), a nôlëdniészim – [[Indie]]. == Nôtërne leżnoscë == === Wëzdrzatk plónu === [[Òbrôzk:Asia_satellite_orthographic.jpg|mały|Azjô – satelitarni odjimk]] Azjô je – pò Eùropie – nôbarżi rozkawałkòwónim dzélã swiata. Strzédna dôlëzna òd [[mòrze|mòrza]] je 756&nbsp;km a nôwëżi kòl 2360&nbsp;km. Ne wôrtoscë są nôwiksze westrzód wszestczich dzélów swiata, a to dlôte, że Azjô je baro równoleżnikòwò ë pôłnikòwò rozcygniona. Dôlëzna strądu Azji razã je 70,6 tës. km ë je miészô blós òd nej w [[Nordowô Amerikô|Nordowi Americe]]. [[Pòłòstrów|Pòłòstrowë]] są na wnetka 1/5 (19,5%) wiéchrzëznie Azji. Nôwiksze to: [[Arabsczi Półòstrów]] (27&nbsp;330 tës. km²), [[Jindochińsczi Pòłòstrów]] (2174 tës. km²), [[Jindijsczi Półòstrów]] (2088 tës. km²), [[Miészô Azjô]] (501 tës. km²), [[Półòstrów Tajmyr]] (400 tës. km²), [[Kamczatka]] (370 tës. km²) ë [[Kòrejansczi Półòstrów]] (220 tës. km²). [[Òstrów|Òstrowë]] są na dosc môłim môlu Azji, bo na blós 6,17% wiéchrzëznie. Ròwnak je westrzód nich nôwikszô na swiece [[Malajskô Òstrowina]], chtërna je na 1,7 mln km² (z [[Bòrneò]] 735,9 tës. km², [[Sumatra|Sumatrą]] 433,8 tës. km², [[Celebes]]em 189 tës. km² ë [[Jawa|Jawą]] 126,7 tës. km²), òkòma te [[Filipinë]] (300 tës. km², z òstrowã [[Luzon]] 105,7 tës. km² ë [[Mindanaò]] 95,6 tës. km²), òstrowina [[Japòńsczie Òstrowë|Japòńsczich Òstrowów]] (369 tës. km², z [[Honshu]] 230,5 tës. km² ë [[Hokkaidō|Hokkaido]] 77,9 tës. km²), ë téż [[Sachalin]] (76,4 tës. km²), [[Cejlon]] (65,6 tës. km²), [[Tajwan (òstròw)|Tajwan]] (35,8 tës. km²), [[Hajnan]] (34,1 tës. km²), òstrowinë: [[Nordowô Zemia|Nordowi Zemi]] (37,9 tës. km²), [[Nowòsybirsczie Òstrowë|Nowòsybirsczich Òstrowów]] (38,5 tës. km²). Midzë półòstrowama ë òstrowama Azji je wiele mòcno wcãtich hôwingów ë przëstrądnich – òtemkłich, półzamkłich ë zamkłich – mòrsczich wlëgów. Nôwôżniészé z nich są na [[Atlantëcczi Òcean|Atlantëcczim Òceanie]]: [[Westrzódzemné Mòrze]], [[Czôrne Mòrze]], [[Karsczie Mòrze]], [[Mòrze Łaptiewów]], [[Pòrankòwòsybirsczie Mòrze]], [[Czukòcczie Mòrze]], [[Mòrze Beringa]], [[Òchòcczie Mòrze]], [[Japòńsczie Mòrze]], [[Żôłté Mòrze]], [[Pòrankòwòchińsczie Mòrze]], [[Pôłniowòchińsczie Mòrze]], [[Arabsczie Mòrze]], [[Czerwióne Mòrze]], [[Jindonezijsczie Westrzódzemne Mòrze]] (miôno dlô wszetczich mòrz wkòł Malajscziej Òstrowinë ë Filipinów) a téż Hôwindżi: [[Bengalskô Hôwinga|Benglaskô]] ë [[Perskô Hôwinga|Perskô]]. [[Òbrôzk:Himalaya annotated.jpg|330px|mały|Satelitarni odjimk Himalajów z miônoma niechtërnych gòr]] Azjô je – nie zdrzącë na [[Antarktida]] – dzélã swiata ò nôwiższi strzédny wëszawie, chtërna je 990 m [[n.r.m.]] Môlë niżi 300 m n.r.m. są na wiéchrzëwiznie blós 32,4%, môlë chtërne są wëszi 1000 m n.r.m. są na blós 30,4%. Nôwëszô wëszawa Azji – [[Mount Everest]] (8848 m n.r.m.) je téż nôwëszim szczitã swiata. Nôgłãbszô òbniżëna [[Ùmarłe Mòrze|Ùmartégò Mòrza]] (405 m p.r.m.) téż je nóniższim môlã na kòpniach zemsczi kùgli. Azjo pòdnôszë sã w wëstrzédnym dzélu ë pòstãpno òbniżô sã we wszëtczich czerënkach. Niżne môlë są w norodowo-zôpadnim dzélu: [[Tùranskô Niżawa]], [[Zôpadnosybirskô Niżawa]] ë [[Norodowòsybirskô Niżawa]], na pòrénkù je [[Norodowòchińskô Niżawa]], na pôłnim [[Niżawa Gangesu]], [[Niżawa Jindusu|Jindusu]] ë [[Niżawa Mezopòtamiji|Mezopòtamiji]]. Wiôldżie wëszawne môlë: na nordze [[Westrzódsybirskô Wëszawa]], na zôpadze [[Kazascze Pògòrze]] ë na pôłnim [[Wëszawa Dekan]] na [[Arabsczi Półòstrów|Arabsczim Pòłòstrowie]]. Wëszawa Dekan pòstãpô w pòrénk ë zôpôd rańtowama gòrama (Pòrénkòwe ë Zôpôdne Ghatë). Rańtowé gòrë są téż na zôpadnëch ë pôłniowëch strądach Arabsczégò Półòstrowa. Wësok pòłożoné wëszawë, òbeszłé gòrsczima pasmama, są całownim dzélã Zôpadny ë Centralny Azji. Na zôpadze są to Wëszawë: Anatolijskô, Armeńskô ë Jirańskô. Westrzód wielnych régów gór nôleżi wëmienic górë: [[Pòntijsczie Górë|Pòntijsczie]], [[Taurus]], [[Kaukaz]], [[Elburs]], [[Kopet-dag]], [[Zagros]] ë [[Mekran]]. Dali w pòrénk wiżô gòrsczich pasm rosce. Je tuwò nôwiôldżi na swiece wãzeł górów – [[Pamir]], chtëren je zwóny Dakã Swiata. Tam zbiegiwóją sã jedurne na swiece régë gòr wëższé òd 7000 m n.r.m.: [[Tien-szan]], [[Hindukusz]], [[Karakòrum]], [[Himalaje]] téż Kùnlun ë [[Sino-Tybeteńsczie Gòrë]]. Pôłniowim przëdłëżeniã Sino-Tibetańsczich Górów są gòrsczié pasma Jindochinsczégò Półòstrowa ë Malajsczej Òstrowine. Midzë Himalajama a Kunlunem je nôwëższô na swiece [[Tybetańskô Wëszawa]], a midzë Kunlunem a Tien-szanem wëszawô [[Kaszgarskô Wlëga]]. Barżi na nordowi pòrénk je [[Mòngòlskô Wëszawa]], chtërna je òkrążona pasmama: Ałtaju, Sajanów, Jabònowich Gór ë Wiôldżigô Chiganu. Pòrénkòwy dzél Syberëji to môl wëszawnô-gòrsczi. Szeroczi plaskatowëszańc ({{skr.|m.jin.}} Wëszawë: Ałdańskô, Zejsko-Burejskô, Anadirskô) òddzélone są górama, {{skr.|m.jin.}}: Czersczégo, Wierchojansczima, Kołymsczima, Kòriacczima ë Sichòte Aliń, ë téż górama Kamczatczi. Gòrsczie môlë przëwôżeją na Kòrejańsczim Pòłòstrowie, w pôłniowich Chinach, na Japòńsczich òstrowach, Tajwanie ë Filipinach. Na zacht òbéńdach (kòl 16,5 mln km²) Azeji są pùstinie, chtërne są w conach zwartnikòwej (Arabsczi Pòłòstrów, [[Hindustańskô Niżawa]]), pòdzwartnikòwej (pùstinie Jiranu) jakno téż w letnéj, kòntinentalnej ([[Turańskô Niżawa]], [[Kaszgarskô Wlëga]]. == Lëdztwò == W Azji mieszkô kòle 3,5 mld lëdzy, co je kòl 60% lëdzy na swiece (felëje pòdôwkòw ò azjëtycczim dzélu Ruskô). Òbénda ta cechùje sã wysoczim strzédnim wskôzywôczã zwëczajnégò przërôstaniô lëdztwa (17%), przë czim nôwëższi je w Syrëji (37,1%), Irakù (36,8%) ë Jemenie (36,7%) a nôniższi w Japòńsczi (3,2%). Strzédnô gãstwa zalëdzeniô je héwó 108 sztatùr/km². Rozkwatérowanié lëdzy je baro nierównomiarowé. Òbéńdë Hindujistańscziej Niżawë, Jawë ë Nordowochińsczi Niżawë są nôbarżi zalëdzone na swiece (wiãcy jakno 600 sztatùr/km²). Jinsze òbéńdë (jakno wësoczé górë, pùstinie Strzédny Azji, dalekô Norda) są z wiksza niezalëdzone. Nôwiksze gardë Azji to [[Seùl]] (11,6 mln), [[Mùmbaj|Mùmbaj (Bombaj)]] (9,9 mln), [[Szanghaj]] (9,1 mln), [[Dżakarta]] (9,2 mln), [[Tokijo]] (8,0 mln), [[Delhi]] (7,2 mln), [[Karaczi]] (6,7 mln), [[Pekin]] (7,0 mln), [[Teheran]] (6,8 mln), [[Stambùł]] (7,6 mln) ë [[Bangkòk]] (5,6 mln). Nôwiksze karna gardów to: Seul (16,3 mln), [[Chongqing]] (15,0 mln), [[Òsaka]] (13,8 mln), Szanghaj (13 mln), Bombaj (12,6 mln), Tokio (11,8 mln), [[Kalkùta]] (11,0 mln) ë Pekin (10,5 mln). W Azji je 48 państwów (z Ruską a bez Egiptu ë Grecczi) ë 2 zanôléżne òbéńdë – [[Palestinskô Aùtonomijô|Plestinską Aùtonomiją]] ë [[Makaù]] (do [[gòdnik]]a [[1999]] rokù). == Òbaczë téż == * [[Afrika]] * [[Eùropa]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjô| ]] [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] 8k07ndd1utsni8bdcs7sfgeszvqfnii Kaszëbsczi jãzëk 0 3013 217040 216065 2026-10-08T14:36:59Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217040 wikitext text/x-wiki {{Jãzëk |farwa=E3A329 |farba=ffffff |apartne miono=kaszëbsczi jãzëk |kraj, òbénda1= [[Pòlskô]], [[Kanada]] |lëczba=89198 (wedle nôrodnégò spisënkù 2021) |môl=- |rodzëzna=[[Indoeùropejsczé jãzëczi]]<br /> * [[Słowiańsczé jãzëczi]] ** [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] *** [[Lechicczé jãzëczi]] **** [[Pòmòrsczi jãzëk]] ***** Kaszëbsczi jãzëk |alfabét=[[łacyńsczi alfabét|łacyńsczi]] |kraj, òbénda2=Òd 2005 rokù w [[Pòlskô|Pòlsce]] [[regionalny jãzëk]], wprowadzony do 5 ùrzãdów gminë jakno [[pòmòcny jãzëk]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]] |agencëjô= [[Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka]][http://www.kaszubi.pl/o/rjk/] |iso1=- |iso2=[http://www.loc.gov/standards/iso639-2/php/langcodes-keyword.php?SearchTerm=csb&SearchType=ALL&Submit=Go] csb |iso3=[http://www.sil.org/iso639-3/codes.asp?order=639_3&letter=c csb] |sil=CSB [http://www.sil.org/iso639-3/documentation.asp?id=csb] |kòd=csb |znankównik=Kaszëbskô |jãzëk=kaszëbsczi |znankòwnik2=kaszëbsczégò }} '''Kaszëbsczi jãzëk''' – [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczi]], [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi]] jãzëk. Z prawnégò pòzdrzatkù je w Pòlsce òbéńdowim jãzëkã. Kaszëbsczi jãzëk brëkùje w domôcy kòmùnikacje 89,2 tës.<ref>[https://drive.google.com/file/d/1M3NBlre4iJs6NM3ff9_Y-y_j-b-aolwP/view Grafika Głównégò Sztatisticznégò Ùrzãdu we Gduńskù] na spòdlim Nôrodnégò Òglowégò Spisënkù z 2021 rokù, Google Disk, przëstãp z 18.07.2026 r.</ref> òsób. Je jedurną żëwą pòòstałoscą słowiańsczich pòmòrsczich dialektów. Słëchô karnu [[Lechicczé jãzëczi|lechicczich jãzëków]]; je blësczi pòlsczémù jãzëkòwi a widzec je w nim téż cësk [[Dólnomiemiecczi jãzëk|dólnomiemiecczégò]]. Nôstarszi kaszëbsczi zôpisk pòchôdô z 1304 r., przë czim je to blós kaszëbskô fraza bënë łacyńsczégò tekstu. Za nôstarszé kaszëbsczi drëczi trzimóné są ''Duchowne piesnie Dra Marcina Luthera i inszich naboznich męzow'' [[Szëmón Krofej|Szëmóna Krofeja]] z 1586 rokù a ''Mały Catechism Niemiecko Wándalski abo Slowięski'' [[Michôł Pontanus|Michała Pòntanusa]] z 1643 rokù, chòc wôrt je nadczidnąc, że są to pòlskòjãzëkòwé tekstë, jaczé zamikają w se [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]], a nié tekstë zapisóné dëcht pò kaszëbskù<ref name="ele">''Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;[http://www.google.com/books?id=CPX2xgmVe9IC&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_v2_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Encyclopedia of the languages of Europe.]&nbsp;Glanville Price (red.).&nbsp;Oksford&#x3A;Blackwell,&nbsp;1998,&nbsp;s.&nbsp;49–50.'' ISBN&nbsp;0-631-19286-7''.''</ref>. Prekùrsorã mòderny kaszëbsczi pismieniznë béł ale [[Florión Cenôwa]], aùtór wëdónégò w 1879 rokù w [[Pòznanié|Pòznanim]] dokazu pt. ''Zarés do Grammatikj Kašébsko-Słovjnskjè Mòvé''. Kaszëbsczi jãzëk fónksnérëje tak w fòrmie òdmianów ò nisczim prestiżu, włôscëwim dlô wiesczich òbéńdów, jak i w fòrmie [[Sztandardowi jãzëk|sztandardowégò jãzëka]], brëkòwónégò w lëteraturze, szkòłowi edukacji a akademicczim diskùrsu<ref>Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska'', [http://books.google.com/books?id=FKwlDwAAQBAJ&pg=PA133 „Nikt za nas tego nie zrobi”. Praktyki językowe i kulturowe młodych aktywistów mniejszości językowych Europy,] Torń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2017, s. 133,'' ISBN&nbsp;978-8-3231-3722-1'','' OCLC''&nbsp;''1003893171''.''</ref><ref name="d">''Nicole&nbsp;Dołowy-Rybińska, [http://books.google.com/books?id=lQ9UDgAAQBAJ&pg=PA188 The Kashubian language past and present: between compulsory assimilation and regional recognition], [w:] Delyn&nbsp;Day, Poia&nbsp;Rewi, Rawinia&nbsp;Higgins (red.), The Journeys of Besieged Languages, Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing, 2016, s. 179–194,'' ISBN&nbsp;978-1-4438-7087-0'','' ISBN&nbsp;978-1-4438-9943-7'','' OCLC''&nbsp;''965475918 ''({{jãz.|en}}), zdrzë s. 188.''</ref>. Kòdifikacjô kaszëbsczi lëteracczi normë wcyg warô, a wôżną ji cezurą bëło ùstalenié terôczasny òrtografie we wënikù kómpromisu z 1996 rokù. == Sztatus kaszëbsczégò jãzëka == === Prawny sztatus === Prawny sztatus kaszëbsczégò w Pòlsce regùlëje ùstôw z 6 stëcznika 2005 r. ò nôrodnëch a etnicznëch mniészëznach a òbéńdowim jãzëkù, òpisëjącë gò jakno [[òbéńdowi jãzëk]]<ref name="ustawa">Ustawa z dnia 6 stycznia 2005 r. o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym ({{Dziennik Ustaw|2026|75}}).</ref>. Zgòdą z ùstawã to dô mòżlëwòsc brëkòwaniô w gminnëch ùrzãdach, òkòma [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczégò jãzëka]], kaszëbsczégò jakno pòmòcniczégò jãzëka – pierszô dokòna te [[gmina Parchòwò]] leżącô w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]]. W 2003 rokù kaszëbsczémù jãzëkòwi òstôł nadóny trzëlëtrowi midzënôrodny kòd CSB wedle normë [[ISO 639]]-2. 1 czerwińca 2009 r. w Pòlsce zaczã dzejac [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejskô kôrta regionalnëch abò mniészëznowëch jãzëków]]<ref name="karta">Europejska Karta języków regionalnych lub mniejszościowych, sporządzona w Strasburgu dnia 5 listopada 1992 r. ({{Dziennik Ustaw|2009|137|1121}}).</ref>. Zgòdą z przëjimnionym w czerwińcu 2015 rokù ùstawã ò òbéńdowim jãzëkù to miało dac pòzwòlenié na brëkòwanié ne jãzëka nié le w gminnëch ùrzãdach, ale téż krézowëch. Prezydent RP [[Andrzéj Duda]] zawetowôł równak ùstôw [[27 pazdzérznika|27 pajicznika]] 2015 roku i nie wszedł òn w żëcé<ref>''Bogusław&nbsp;Wyderka, Joanna&nbsp;Dybowska, Kazimierz&nbsp;Szczygielski, Wiktor&nbsp;Krajniak, Maria&nbsp;Wagińska-Marzec, Rocznik Ziem Zachodnich: Tom 2, Ośrodek „Pamięć i Przyszłość” [przëstãp 2020-06-07] ({{jãz.|pl}}).''</ref>. === Kaszëbsczi jãzëk w edukacje === W szkòłowim rokù 2025-2026 to dało 374 szkòłë, w jaczich 25 252 szkòlôków ùczi sã kaszëbsczégò jãzëka<ref name="gkasz">https://dane.gov.pl/pl/dataset/276,nauka-jezykow-mniejszosci-narodowych-etnicznych-i-jezyka-regionalnego/resource/1593258/table?page=1&per_page=20&q=jezykmniejszo%C5%9Bci%20kaszubski&sort=col21</ref><ref>https://www.facebook.com/kaszubi/posts/pfbid02xq1U4JptnSyUXWDePncrpy3E4oerqoxiPBHDWxKCoTfrPrb9KDgoHe5yjKruhuL9l</ref>. Òd 2005 rokù jistnieje mòżebnosc zdôwaniô z niegò maturalnégò egzaminu<ref name="cke">''[http://www.cke.edu.pl/podstrony/inform_matur/kaszubski.pdf Informator maturalny od 2005 roku z języka kaszubskiego].&nbsp;Centralna komisja egzaminacyjna.''</ref>. Pò kaszëbskù wëdôwóné je zacht lëteraturë, cządniczi, emitowóné są regionalné radiowé a telewizyjné programë. W kaszëbsczim jãzëkù twòrzoné są rozmajité internetowé zamkłoscë na platfòrmach taczich jak [[YouTube]], [[Facebook]], [[Instagram]] czë [[TikTok]], kaszëbsczi brëkòwóny biwô téż w reklamach. Pò kaszëbskù òdprôwiónô je téż lëturgiô słowa w pòniechtërnëch kòscołach. Na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]] òd 2009 rokù na czerënkù pòlskô filologiô prowadzonô bëła szkólnô szpecjalnosc – naùczanié pòlsczégò jãzëka a wiedzë ò kaszëbsczim jãzëkù a kùlturze ([[kaszëbistika]])<ref name="ug">[https://web.archive.org/web/20130804202709/http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow/ Oferta studiów''.'']''&nbsp;Instytut Filologii Polskiej Uniwersytetu Gdańskiego.&nbsp;[przëstãp 2010-05-08].&nbsp;[[http://www.polonistyka.fil.ug.edu.pl/pl/oferta_studiow zarchiw]. &nbsp;2013-08-04].''</ref>. W 2014 roku pòwstôł równak apartny czerënk: [[kaszëbskô etnofilologiô]], czësto namieniony kaszëbiznie. Prowadzenié tegò zortu sztudiów je wëpôłnienim 8. artikla òbrzészny w Pòlsce [[Eùropejskô Kôrta Regionalnëch abò Miészëznowëch Jãzëków|Eùropejsczi kôrtë regionalnëch i mniészëznowëch jãzëków]], jaczi tikô sã mòżebnoscë nôùczi òbéńdowëch jãzëków na wszëtczich niwiznach – òd [[Dzecnica|przedszkólny]] do [[Ùniwersytet|ùniwersytecczi]]. === Klasyfikacyjné kòntrowersje === [[Òbrôzk:Polska-dialekty_wg_Urbańczyka.PNG|mały|300x300px|Kaszëbskô mòwa na kôrce pòlsczich dialektów wedle [[Stanisłôw Ùrbańczik|Stanisława Ùrbańczika]]]] W XIX w. zaczãłë pòjawiac sã pierszé głosë ò apartnoce kaszëbsczi mòwë jakno samòstójnégò słowiańsczégò jãzëka. W XX stalatim wikszosc pòlsczich [[Lingwistika|jãzëkòznajarzów]] bëło bòga, co kaszëbskô mòwa słëchô pòlsczémù jãzëkòwi na niwie dialektu. Dzysdnia w lingwistice kaszëbskô mòwa traktowónô je jakno samòstójny jãzëk<ref name="hall">''T.A.&nbsp;Hall.&nbsp;Typological generalizations concerning secondary palatalization.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;110&nbsp;(1),&nbsp;s.&nbsp;1–25,styczeń 2000.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(99)00017-0''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="rubach">Jerzy&nbsp;Rubach''.&nbsp;Polish palatalization in derivational optimality theory.&nbsp;„Lingua”.&nbsp;113&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;197–237,&nbsp;marzec 2003.&nbsp;Elsevier Science B.V.'' DOI'':'' 10.1016/S0024-3841(02)00054-2''.&nbsp;ISSN&nbsp;0024-3841.''</ref><ref name="zb">''Zofia&nbsp;Brzostek:&nbsp;Palatalizacja obstruentów w teorii optymalności z perspektywy języków angielskiego i kaszubskiego (doktorsczi dokôz).&nbsp;Warszawa&#x3A;Uniwersytet Warszawski,&nbsp;2007.''</ref><ref name="kk">''Kazutaka&nbsp;Kurisu.&nbsp;Palatalisability via feature compatibility.&nbsp;„Phonology”.&nbsp;26,&nbsp;s.&nbsp;437–475,&nbsp;2009.Cambridge University Press.'' DOI'':'' 10.1017/S0952675709990236''.&nbsp;ISSN&nbsp;0952-6757.''</ref>, tej-sej ze zastrzégą, co niechtërny badérowie klasyfikùją gò jakno pòlsczi dialekt<ref name="stone">Gerald Stone:&nbsp;Cassubian. W:&nbsp;''The Slavonic languages''.&nbsp;Bernard Comrie, Greville G. Corbett (red.).&nbsp;Londin/Nowi Jork&#x3A;&nbsp;Routledge,1993,&nbsp;s.&nbsp;759–794. ISBN&nbsp;0-415-04755-2.</ref>. To dô równak téż XXI-wieczné dokazë, w jaczich wësënionô je téza ò pòstrzédnym sztatusu kaszëbiznë midzë samòstójnym jãzëkã a pòlsczim dialektã<ref name="kash">''Kashubian and Slovincian. W:&nbsp;Roland Sussex, Paul V. Cubberley:&nbsp;The Slavic languages.&nbsp;Cambridge&#x3A;Cambridge University Press,&nbsp;2006,&nbsp;s.&nbsp;97–98.'' ISBN&nbsp;978-0-521-22315-7''.''</ref>. Sytuacjô kaszëbsczégò a pòlsczégò jãzëka biwô przërównywónô do sytuacje [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczégò]] a [[Rusczi jãzëk|rusczégò jãzëka]] w XX w. abò dólnomiemiecczégò a wësokòmiemiecczégò<ref name="kash" />. Czesczi lingwista Vít Dovalil pòdôwô kaszëbsczi jãzëk jakno eszczisz dialektizowóny (z dejologicznëch przëczënów), trzimiącë jegò sytuacjã za jistną jak relacjô midzë regionalnyma jãzëkama [[Francjô|Francje]] a [[Francësczi jãzëk|francësczim jãzëkã]] czë [[Sardińsczi jãzëk|sardińsczim]] a [[Italsczi jãzëk|włosczim jãzëkã]]<ref name="dovalil2017">Vít&nbsp;Dovalil'', Jazyk typu Ausbau – Jazyk typu Abstand, [w:] Petr&nbsp;Karlík,'' Marek&nbsp;Nekula'','' Jana&nbsp;Pleskalová ''(red.), Nový encyklopedický slovník češtiny, 2017 ({{jãz.|cs}}).''</ref>. To dô téż teòriã, wedle jaczi kaszëbsczi béł dôwni apartnym jãzëkã, ale òb czas swòjégò rozwiju pòlsczi jãzëk wëwiarł na nim tak wiôldżi cësk, że z synchroniczny perspektiwë mòże na niegò zdrzec jakno na pòlsczi dialekt. Sëlné zjinaczi pòd cëskã jãzëkòwégò kòntaktu drãgò je ùjic w ramë tradicyjny klasyfikacje, z czegò dzélã wënikają niechtërne wątplëwòtë co do sztatusu kaszëbsczégò jãzëka<ref>''Mariusz&nbsp;Filip, Od Kaszubów do Niemców: Tożsamość Słowińców z perspektywy antropologii historii, Poznań: Wydawnictwo Nauka i Innowacje, 2012, 125, przëp. 121,'' ISBN&nbsp;978-83-63795-09-2'','' OCLC''&nbsp;''855590144''.''</ref>. == Pisënk == {{Apartny artikel|Kaszëbsczi alfabét}} [[Florión Cenôwa]], badéra kaszëbiznë a pierszi mòderny kaszëbsczi dzejôrz ë aùtór, stwòrził do zapisënkù kaszëbsczégò jãzëka apartny alfabet, chtëren miôł bëc dopasowóny do jegò fòneticznëch znanków. Pisënk ten nie zwëskôł ale wikszi pòpùlarnotë i pózniészi aùtorzë, np. [[Hieronim Derdowsczi|Jarosz Derdowsczi]] zapisowelë kaszëbsczi jãzëk pòlsczim alfabetã, co miało bëc przëstãpniészé dlô czëtińców. W pózniészich latach fónksnérowałë pisënczi mdącé kòntinuacją Cenôwiny szkòłë pismieniznë (brëkòwóné {{skr.|m.jin.}} przez [[Friedrich Lorentz|Friedricha Lorentza]], [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]], [[Jan Rómpsczi|Jana Rómpsczégò]]) a téż pisënczi blëższé pòlsczi òrtografii (brëkòwóné {{skr.|m.jin.}} przez [[Jón Kôrnowsczi|Jana Kôrnowsczégò]], [[Sztefón Bieszk|Sztefana Bieszka]], [[Bernat Zëchta|Bernata Zëchtã]]). 13 maja 1996 rokù òstôł pòdpisóny ''Protokół uzgodnień co do zasad pisowni kaszubskiej –'' kómpromis, chtërnégò brzadã bëło pòwstanié dzysdniowi kaszëbsczi òrtografie<ref>Kożyczkowska A., Ellwart J., ''[https://przegladpedagogiczny.ukw.edu.pl/archive/article/88/1/article.pdf „Obowiązkiem każdego obywatela jest być najpierw dobrym państwowcem”<sup>1</sup>. Obywatelstwo i/a etniczność czytana w świetle koncepcji państwa i wychowania państwowego Kazimierza Sośnickiego (aspekty)]'' ({{jãz.|pl}}) [w:] Przegląd Pedagogiczny, 2018, numer 2; Bëdgòszcz, 2018</ref>. Łącził òn òba żochë i regùlowôł diskùsyjné kwestie jak: 1. zôpis nosowégò samòzwãkù jakno ''ã'' 2. zôpis ôrtu ''czedë, dżąc'' (nié: ''cziedë, dżiąc'' ani ''kjedë, gjąc'') ; 3. pisanié ''ł'' w fòrmach ùszłégò czasu ôrtu ''mógł, rzekł, piekł''; 4. całownô rezygnacjô ze znakù j w mitczący fónkcji; 5. pisanié samòzwãków u i o na zôczątkù słowa i pò spółzwãkach p, b, m, w, f k, g, ch (téż h) wedle ùznaniô: bez sztriszka abò ze sztriszkã (pòtemù RKJ zmienia pòdéńscé, dzysdnia zgòdą z ji doradama mùszi pisac sztriszk wiedno w taczich przëpôdkach)<ref>Pomierska, J., Pažđerski, D.V., Treder, J. ''Jãzëk kaszëbsczi'', str. 247 Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié. Gduńsk, 2015</ref>. [[Òbrôzk:Kashubian_keyboard_layout.png|mały|230x230px|Kaszëbsczi ùkłôd kluczplatë]] Kaszëbsczi alfabet skłôdô sã z 31 lëtrów a [[Digraf|digrafë]] ''ch'', ''cz'', ''dz'', ''dż'', ''rz'' i ''sz'': {| class="standard" cellpadding="5" style="font-size: 1.3em; line-height: 2.5em; text-align: center;" | style="«width:3em;»" |Aa | style="«width:3em;»" |[[Ą|Ąą]] | style="«width:3em;»" |[[Ã|Ãã]] | style="«width:3em;»" |Bb | style="«width:3em;»" |Cc | style="«width:3em;»" |Dd | style="«width:3em;»" |Ee | style="«width:3em;»" |[[É|Éé]] | style="«width:3em;»" |[[Ë|Ëë]] | style="«width:3em;»" |Ff |- | style="«width:3em;»" |Gg | style="«width:3em;»" |Hh | style="«width:3em;»" |Ii | style="«width:3em;»" |Jj | style="«width:3em;»" |Kk | style="«width:3em;»" |Ll | style="«width:3em;»" |[[Ł|Łł]] | style="«width:3em;»" |Mm | style="«width:3em;»" |Nn | style="«width:3em;»" |[[Ń|Ńń]] |- | style="«width:3em;»" |Oo | style="«width:3em;»" |[[Ò|Òò]] | style="«width:3em;»" |[[Ó|Óó]] | style="«width:3em;»" |[[Ô|Ôô]] | style="«width:3em;»" |Pp | style="«width:3em;»" |Rr | style="«width:3em;»" |Ss | style="«width:3em;»" |Tt | style="«width:3em;»" |Uu | style="«width:3em;»" |[[Ù|Ùù]] |- | style="«width:3em;»" |Ww | style="«width:3em;»" |Yy | style="«width:3em;»" |Zz | style="«width:3em;»" |[[Ż|Żż]] |} [[Òbrôzk:Plaque_with_Lord's_Prayer_in_Kashubian_language_in_Oliva_Cathedral_in_Gdańsk.jpg|mały|294x294px|Plata z mòdlëtwą Ò''jcze Nasz'' w [[Archikatédra gduńskô|Archikatedrze w Òlëwie]]]] === Zabëtczi kaszëbsczi pismieniznë === {{Apartny artikel|Kaszëbskô lëteratura}} [[Òbrôzk:638368_Wejherowo-pałac_02.jpg|mały|255x255px|[[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] òbsôdô jedne òd nôwikszich zbiérów zrzeszonëch z kaszëbizną]] * W akce przekôzaniégò wsë [[Bòrkòwò (sławieńsczi kréz)|Bòrkòwò]] klôsztorowi w [[Mòrsczé Bùkòwò|Bùkòwie]] z 1304 rokù pòjawiłë sã pierszé słowa zapisóné pò kaszëbskù: „Wenzeke '''''prawi curriwi sin''''' de Solkowe” (Wickò, prawi kùrwi syn ze [[Sëlëchòwò (sławieńsczi kréz)|Sëlëchòwa]]). To dô równak wątplëwòtë, czë kaszëbskô wstôwka do łacyńsczégò tekstu bëła tam òd wiedna, czë nie òsta dopisónô pózni w òdpisu aktu<ref>Bądkowski, L. (1976). ''Odwrócona kotwica''. ({{jãz.|pl}}) Zakład Narodowy Imienia Ossolińskich, Wrocłôw, Warszawa, Krakòwò, Gduńsk, 1976; str. 129</ref>. * 1586 – ''Duchowne piesnie D. Marcina Luthera y ynßich naboznich męzow. Zniemieckiego w Slawięsky ięzik wilozone Przes Szymana Krofea... w Gdainsku: przes Jacuba Rhode'', Tetzner 1896: z dolmaczeniô bëtowsczégò pòpa [[Szëmón Krofej|S. Krofeja]]. * Przechòwiwóny w Państwòwim Archiwùm we Szczecënie tekst lenny przësëdżi z 1618, skłôdóny przez szlachtã z pòréncznégò partu [[Pòmòrsczé Ksãżstwò|Pòmòrsczi]] biwô òpisowóny jakno pòlsczi<ref>''[https://web.archive.org/web/20161002044829/http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html Śladami książąt pomorskich – In den Fußstapfen der Pommerschen Herzöge] [online], zamek.szczecin.pl[przëstãp 2017-11-24] [[http://zamek.szczecin.pl/sladami/sladami/archiwalia/nowozytne.html zarchiw]. 2016-10-02].''</ref> abò kaszëbsczi<ref>''Jarosław&nbsp;Kociuba:&nbsp;Pomorze – Praktyczny przewodnik turystyczny po ziemiach Księstwa Pomorskiego.Szczecin&#x3A;&nbsp;Walkowska Wydawnictwo,&nbsp;2012,&nbsp;s.&nbsp;38.'' ISBN&nbsp;978-83-61805-49-6''.''</ref>. * 1643 – ''Mały Catechism D. Marciná Lutherá Niemiecko-Wándalski ábo Slowięski to jestá z Niemieckiego języká w Słowięski wystáwiony na jáwnosc wydan..., w Gdaińsku przes Jerzego Rhetá'', [[Gduńsk]] 1643. Napisóné przez smôłdzyńsczégò pòpa, [[Słëpsk|słëpczana]] [[Michôł Pontanus|Michała Pòntanusa]] (''Michał Pontanus''). * 1643 – ''TRAGEDİA O BOGACZV Ÿ ŁAZARZV z Pisma swiętego wÿięta ÿ Nowo wier∫zęm opisana Polskim'' – dzeło napisóné je pò pòlskù, równak wëstãpiwô tam pòstacjô Kaszëbë Sobieraja, w chtërnégò kwestiach to dô [[Kaszëbizm|kaszëbizmë]]<ref>Kaszëbsczi Institut, [https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/zabytki-jezyka-kaszubskiego/ Zabytki języka kaszubskiego], Kaszubopedia ({{jãz.|pl}}), przëstãp z 18.07.2026 r.</ref>. * Smôłdzyńsczé perikòpë, òbrobioné a wëdóné przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Stôrokaszëbsczi piesnik'', òbrobiony a wëdóny przez [[Friedhelm Hinze|Friedhelma Hinzã]], [[Berlëno]] (''pòrénczné'') 1967. * ''Przësëdżi słowińsczé z Wierzchòcëna,'' òbrobioné przez [[Hana Pòpòwskô-Tabòrskô|Hanã Pòpòwską-Tabòrską]] w 1961. == Znanczi kaszëbsczégò jãzëka == [[Òbrôzk:Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na pòżdôwkù w Pùckù.jpg|mały|Dëbeltjãzëkòwi nôdpis na aùtobùsowim pòżdôwkù w [[Pùck|Pùckù]]]] Kaszëbsczi jãzëk wëkazëje wiele pòspólnëch znanków z [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkã]] a jegò gwarama. Dlô pòniechtërnëch badérów je to dokôz na brak apartnotë tëch mòwów. Ne pòdobieństwa swiôdczą o blësczim skrewnienim jãzëków, pòchôdanié z [[Lechicczé jãzëczi|karna lechicczich jãzëków]] a cëskù pòlaszëznë, tak sztandardowi, jak nordowòpòlsczich gwarów. Dzél znanków, taczich jak afrikatizacjô mitczich welarnëch spółzwãków w kaszëbiznie doprzëszedł z [[Bòrowiackô gwara|bòrowiacczich gwarów]]<ref name="afr">''Halina&nbsp;Karaś, Afrykatyzacja spółgłosek tylnojęzykowych k’, g’, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131115005339/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 Leksykon], [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28][[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=289&Itemid=58 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>, a bëtny je téż w [[Krajeńskô gwara|krajeńsczi gwarze]]. To dô téż òdwrotné przëmiarë (np. [[kaszëbienié]] w lubawsczich gwarach<ref name="lub">''Agnieszka&nbsp;Kozłowska, Aleksandra&nbsp;Zimmer, Katarzyna&nbsp;Sucajtys, [https://web.archive.org/web/20131115005247/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 Gwara regionu,] [w:] Halina&nbsp;Karas, Opis dialektów polskich, [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=650&Itemid=16 zarchiw]. 2013-11-15].'' </ref>. Przejimanié pòlsczich znanków przez brëkòwników kaszëbsczégò jãzëka zwóné je [[Pòlaszenié|pòlaszenim]] a ùznôwóné je colemało za jãzëkòwą felã. Òb czas rozwiju [[Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich mòwów]], jedne znanczi mieniałë sã równoległo, a ewòlucjô drëdżich dąża jinszima stegnama. W przërównanim z rekònstruòwónyma [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczima]] a pralechicczima znankama, rozwij kaszëbsczégò jãzëka charakterizëje: * dzélowé ùtrzimanié fòrmë '''TarT''' z prasłowiańsczégò '''TorT''': np. ''gard, parmiéń, darga'' ({{jãz.|pl}} ''gród, promień, droga'', {{jãz.|cs}} ''hrad, pramen, dráha'', {{jãz.|uk}} ''го́род,'' ''по́ромінь, доро́га'' [horod, pòromiń, doroha]) * w nordowëch gwarach zmitczony spółzwãk przed '''ar''' pòchôdającym z szlabizotwórczégò r, np. ''cwiardi, czwiôrtk'', (pôłniowòkaszëbsczé ''twardi, czwôrtk'', {{jãz.|pl}} ''twardy, czwartek'', {{jãz.|sk}} ''tvrdý, štvrtok'') * felënk rësznégò '''e''' w nazéwôczu słowów kùńczącëch sã fòrmantama -k, -c, np. ''przódk, kùńc'' ({{jãz.|pl}} ''przodek, koniec'', {{jãz.|sk}} ''predok, koniec'', {{jãz.|hbs}} ''predak, konac'') * [[kaszëbienié]], czëlë przéńscé dôwnëch ''ć'', ''ś'', ''ź'', ''dź'' w ''c'', ''s'', ''z'', ''dz'', np. ''swiat, zëma, zemia, rodzëc'' ({{jãz.|pl}} ''świat, zima, ziemia, rodzić'') * dzélowé przemiészanié sã kòntinuantów grëpów '''TelT''' a '''TolT''' (w różnym stãpieniu zanôléżno òd gwarë), np.: młoc, płoc, ({{jãz.|pl}} ''mleć, pleć'') Nôszerzi wëstãpòwało w wëmiarłim [[Słowińsczi dialekt|słowińsczim dialekce]], np. ''młókò'' (‘mlékò’) * zachòwanié rësznégò akcentu w nordowëch gwarach (szlachòwno jak w [[Rusczi jãzëk|rusczim]]) * inicjalny akcent w pôłniowim dialekce (szlachòwno jak pò [[Stôropòlsczi jãzëk|stôropòlskù]] abò [[Czesczi jãzëk|czeskù]]) * przéńscé dôwnëch krótczich *i *u *y we szwã, zapisowóną jakno '''ë''', np. ''lëdze, rëba, zëma'' ({{jãz.|pl}} ''ludzie, ryba, zima'') * [[Afrykatizacjô|afrikatizacjô]] spółzwãków ''k’'' i ''g’'' do [ʧʲ] i [ʤʲ] we wikszoscë dialektów, np. ''dżibczi, czerowac'' ({{jãz.|pl}} ''gibki, kierować''). Nôgwësni zaszła w XIX w. w bòrowiackò-krajeńsczich gwarach pòlsczégò jãzëka, rozkòscérzającë sã na nordã do kaszëbsczégò jãzëka, nôsłabi doprzëchôdającë na Słowińszczëznã, dze zaszedł blós dzélã (afrikatizacjô zaszła do [c͡ç] a [ ɟ͡ʝ]) * [[bëlaczenié]] – wëmòwa ''l'' i ''ł'' ([w]) jakno [l] na nordowim pòrénkù<ref name="stone" /> * realizacjô ''sw'' jakno [sj] w òkòlim [[Kòscérzna|Kòscérznë]] i na pôłnié òd Bëtowa (np. ''sjinia'' ‘swinia’, ''Sjónowò'' ‘Swiónowò’)<ref name="stone" /> * proteza przed /ɔ/ a /u/ przez [w] na zôczątkù słowa abò pò lëpnëch a welarnëch spółzwãkach, sparłãczonô we wikszoscë gwarów z przësënienim wëmòwë samòzwãkù w przódk, np. [pwεlε] (ewentualnie [pwɔlε]), ‘pòle’, [mwʉxa] (abò [mwuxa], w pòniechtërnëch gwarach téż [mwyxa]) ‘mùcha’<ref name="stone" />. * samòzwãk ''ô'' ò rozmajiti wëmòwie zanôleżny òd gwarë w môlu prasłowiańsczégò dłudżégò ''a'', szlachòwné pòzmianë zachôdałë téż w pòlsczich dialektach * samòzwãk ''é'' jakno kòntinuant prasłowiańsczégò dłudżégò ''e'', bëtny téż we wielnëch pòlsczich gwarach * ''i'' niezmitczającé, szlachòwné, chòc nié juwerné pòzmianë zaszłë w [[Czesczi jãzëk|czesczim]] a [[Słowacczi jãzëk|słowacczim]] jãzëkù * we wikszoscë gwarów stôrolechicczi krótczi nosowi samòzwãk mô brzëmienié nosowégò a: ''ã'' * pòza pòzycją na kùńcu słowa prasłowiańsczé ''ę'', żlë nie bëło warënków do [[Lechicczi przegłos|lechicczégò przegłosu]], przeszło w ''i'' a ''ë'', np. ''jastrzib, jarzëbina, midzë, wzyc, trzëse''<ref name="Dubisz">''Kaszubskie dialekty. W:&nbsp;''Stanisław&nbsp;Dubisz'',&nbsp;HalinaKaraś,&nbsp;Nijola&nbsp;Kolis:&nbsp;Dialekty i gwary polskie.&nbsp;Wyd.&nbsp;I.Warszawa&#x3A;&nbsp;''Wiedza Powszechna'',&nbsp;1995,&nbsp;s.&nbsp;67–70.'' ISBN&nbsp;83-2140989-X''.''</ref> * ''ą'' wëmôwiô sã jakno nosowé ''ó'', co je gwës przéńscową fòrmą midzë fùl nosowòscą a denazalizacją, do jaczi doszło w niechtërnëch kaszëbsczich gwarach. * òdnosowienié ''ã'' do ''o'' we westrzédnëch gwarach, np. bodo, zobë, roka (bãdã, zãbë, rãka) * przéńscé ''ja-'' w je- i ''ra-'' w ''re-'' na zôczątkù słowa, mni prominentné na nordze Kaszëb; jistną znankã dô w gwarach nordowi Pòlsczi * zamiana spółzwãkòwi zbitczi ''kt'' w cht, np. chto ‘kto’, szlachòwno jak w gwarach [[Szląsczi etnolekt|szląsczégò etnolektu]] czë [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczim jãzëkù]]. * przéńscé ''ń'' w ''n'' w nordowëch gwarach * bëtnosc -ń- w pòchódnëch słowa ''jic'', np. ''przińdze'' ({{jãz.|pl}} ''przyjdzie''), tak jak w niechtërnëch pòlsczich gwarach * nieskródzony kùnôszk ternégò czasu (fòrmë zortu ''jô szukajã'') na nordã òd Rédë (na pôłnié fòrmë zortu ''jô szukóm'')<ref name="stone" /> * bëtnosc wielnëch germanizmów, òsoblëwie dólnomiemiecczich. Skłôdają sã na kòl 5% słowiznë, przë czim są to tak zapòżëczenia z prasłowiańsczich czasów, jak téż nowszé – bëtné téż w czile pòlsczich gwarach (np. ''draszowac'') a téż specyficzné blós dlô kaszëbsczégò jãzëka (np. ''halac'')<ref name="glisz">''Anna Gliszczyńska.&nbsp;Germanizmy leksykalne południowej kaszubszczyzny (Na materiale książki Bolesława Jażdżewskiego Wspomnienia kaszubskiego „gbura”).&nbsp;„LingVaria”.&nbsp;1&nbsp;(3),&nbsp;s.&nbsp;79–89,&nbsp;2007.&nbsp;Kraków:Uniwersytet Jagielloński.&nbsp;ISSN&nbsp;1896-2122.''</ref> == Fònetika == === Samòzwãczi === {| class="wikitable" |+Samòzwãczi<ref name="web">''Jerzy Treder&#x3A;&nbsp;''Fonetyka i fonologia''.&nbsp;Projekt Rastko Kaszuby.&nbsp;[zarchiwizowane z'' tego adresu''&nbsp;(2016-03-04)].''</ref><ref>Lechosław Jocz''&#x3A;&nbsp;''[http://www.academia.edu/34262515 „Gramatika kaszëbsczégò jãzëka” H. Makurat oczami fonetyka''.'']''&nbsp;[przëstãp 2019-07-21].''</ref> ! !Przédné !Centralné !Tilné |- !Wësoczé | align="center" |i | align="center" |ʉ | align="center" |u |- !Strzédnowësoczé | align="center" |e | | align="center" |o•õ |- !Strzédné | | align="center" |ə | |- !Strzédnonisczé | align="center" |ɛ | align="center" |ɞ | align="center" |ɔ |- !Nisczé | | align="center" |ä•ã | |} <div style="float:left;"> {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed" style="text-align:center;" ! colspan="8" |''Przëmiarë samòzwãków'' |- !Samòzwãk !Przëmiôr słowa |- |i |d'''i'''c |- |u |dł'''u'''dżi |- |(w)ʉ |k'''ù'''ńc |- |õ |b'''ą'''czk |- |e |dz'''é'''ń |- |o |l'''ó'''d |- |ə |ż'''ë'''c |- |ɛ |l'''e'''wi |- |ɞ |n'''ô'''deja |- |ɔ |j'''o''' |- |ä |m'''a'''dac |- |ã |s'''ã'''zabicé |} </div>Wëmòwa wielnëch samòzwãków je różnô zanôleżno òd gwarë i placu w słowie. === Spółzwãczi === {| class="wikitable" style="text-align:center;" |+Spółzwãczi ! rowspan="2" | ! colspan="2" |Dwalëpné ! colspan="2" |Lëpnozãbné ! colspan="2" |Zãbòwé ! colspan="2" |Dąsłowé ! colspan="2" |Zadąsłowé !Palatalné ! colspan="2" |Welarné !Gôrdzelné |- !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! !<span style="font-size: 70%;">Cwiardé</span> !<span style="font-size: 70%;">[[Palatalizacjô|Zmitczoné]]</span> ! |- !Zwiarté |p b |{{IPA|pʲ||}} {{IPA|bʲ||}} |  |  |t̪ d̪ |{{IPA|t̪ʲ||}} {{IPA|d̪ʲ||}} |  |  | | |  |k ɡ | | |- !'''Zwiarto-rësënowé''' |  |  |  |  |t̪͡s̪ d̪͡z̪ |  | |t͡ʃʲ d͡ʒʲ |  |  | | | | |- !Rësënowé |  |  |f v |{{IPA|fʲ||}} {{IPA|vʲ||}} |s̪ z̪ |  | | | |ʃʲ ʒʲ | |x |xʲ |ɦ |- !Nosowé |m |{{IPA|mʲ||}} |  |  |n̪ |  | | | |  |ɲ |[ŋ] | | |- !Półòdemkłé | |  |  |  | |  | | | | |j |w |  | |- !Rësënowò-drëżącé | | | | | | |r̝ | | | | | | | |- !Drëżącé | | | | | | |r |{{IPA|rʲ||}} | | | | | | |- !Bòczné | | | | | | |l |{{IPA|lʲ||}} | | | | | | |} === Akcent === Nordowi akcent je wòlny a dzélã rëszny. Badérowania lingwistów nad nordowim dialektã są wôżné dlô rekònstrukcje pierwòsznégò doraznika w [[Prasłowiańsczi jãzëk|prasłowiańsczim jãzëkù]]. Dlô westrzédnokaszëbsczich gwarów reprezentatiwny béł tpzw. kòlumnowi doraznik. Dzysdniowi westrzédny akcent różni sã równak òd ne kòlumnowégò mòdła. Pôłniowi dialekt charakterizëje sã stałim inicjalnym doraznikã (wëstãpiwającym téż w czesczim, słowacczim, stôropòlsczim jãzëkù czë pòdhalańsczi gwarze)<ref>[https://web.archive.org/web/20180717154256/http://skarbnicakaszubska.pl/akcent/ Ò kaszëbsczim akcence].</ref>. == Bënowô bòkadosc == [[Òbrôzk:Jerozolëma,_kòscel_Pater_noster,_"Òjcze_nasz"_pò_kaszëbskù.JPG|mały|332x332px|[[Jerozolëma]], „Òjcze Nasz” pò kaszëbskù w kòscele Pater Noster na Òliwny Górze]] Kaszëbsczi jãzëk, mimò fónksnérowaniégò na stosënkòwò môłim terenie, charakterizëje sã wiôlgą gwarową rozmajitoscą a apartnoscą. Gwarë ùjimóné są w dialektë, kąsk jinaczi grëpòwóné przez różnëch badérów. ujmowane przez różnych badaczy. Wedle [[Jerzi Tréder|Jerzégò Trédra]] w pòłowie XX w. dzelił sã na ne hewò gwarowé karna<ref name="tred">''Jerzy Treder:&nbsp;''Język, piśmiennictwo i kultura duchowa Kaszubów''. W:&nbsp;Historia, geografia i piśmiennictwo Kaszubów.&nbsp;Jan Mordawski (red.).&nbsp;Gdańsk&#x3A;Wydawnictwo M. Rożak,&nbsp;1999.''</ref>: * [[nordowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô]], [[Kabôtkòwie|kabackô]], òseckô, żarnowskô, gniewińskò-salińskô, bëlacczé (pùckô, chalëpskô, òksëwskô), lëzyńskò-wejrowskô, lesackô, czeleńskô; * [[westrzédnokaszëbsczi dialekt]] – gwarë: strzépskô, żukòwskô, kartëskò-gòrãczińskô, przëwidzkô, stãżëckô, serakòwskò-gòwidlińskô, sëlëczińskô, stëdzyńskô, bòrzëszkòwskô; * [[pôłniowòkaszëbsczi dialekt]] – gwarë: kòscerskô, lëpùskô, bruskò-wielewskô, kònarskô. W ''Dialektach i gwarach polskich'' wëmienioné są: * [[bëlacczé gwarë]] * [[Słowińsczi jãzëk|słowińskô gwara]] † * [[kabackô gwara]] (główczëckô) † * [[Pôłniowòkaszëbsczi dialekt|zôbòrsczé gwarë]] * [[Bòrowiackô gwara|tëcholsczé]] i [[Krajeńskô gwara|krajeńsczé gwarë]] jakno pòstrzédné midzë kaszëbsczim jãzëkã a wiôlgòpòlsczim dialektã pòlsczégò jãzëka, chtërne równak wic rechòwóné są do bezsprzéczno pòlsczich gwarów<ref name="przew">''Halina&nbsp;Karaś, Zakres Przewodnika, [w:] Halina&nbsp;Karas, [https://web.archive.org/web/20131114231902/http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 Wprowadzenie do przewodnika,] [w:] Gwary polskie [przëstãp 2010-04-28] [[http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=6&Itemid=52 zarchiw.] 2013-11-14].''</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] jjr46lodi6dyqe8kg64c3t2ztbvlsrd Gregòriańsczi kalãdôrz 0 3100 217114 216140 2026-10-08T14:52:30Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217114 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:DBP 1982 1155 400 Jahre Gregorianischer Kalender.jpg|mały|Niemieckô [[pòcztowô marka]] z 1982 rokù]] '''Gregòriańsczi kalãdôrz''' – słuńcowi kalãdôrz wprowadzony w 1582 przez papieża Grégòra XIII. Je zrefòrmòwanym [[juliańsczi kalãdôrz|juliańsczim kalãdarzã]], a ùsôdzcą jegò béł [[Luigi Lilio]]. Do juliańsczégò kalãdôrza dodano pòprôwczi, chtërne miały na ùdbie ùrównanié òpozdzenkù w òdnieseniu do zwrotnikòwégò rokù, narôstałégò òd 46 r. p.n.e. zôs zascyganie jegò pòstôwaniu w przińdnoce. Julijansczi kalãdôrz spózdzał sã 1 dzéń na 128 lat, a gregorijansczi 1 dzéń na kòl 3000 lat. Jinosc midze kalãdarzama juliańsczim a gregòriańsczim je w dwóch sprawach: * ùsënienié 10 dniów, òd [[5 rujana|5]] do [[14 rujana]] 1582 rokù co miało na ùdbie pòprôwczi òpozdzenkù, * wprowadzenié wskôzë, bë lata dzelne òb 100 nié bëłë [[Przestãpny rok|przestãpne]], króm tëch, chtërne dzelne są òb 400 (wic lata [[1600]] ë [[2000]] bëłë w gregoriańsczim przestãpne a [[1700]], [[1800]] ë [[1900]] nié) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kalãdôrze]] gepymad4ktvdypps4zj2r7lbx7iwfu9 Kategòrëjô:Spòlëzna 14 3162 217193 212980 2026-10-08T20:29:02Z Iketsi 3254 {{Commons}} 217193 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Artikle]] 3nbbxmudvlrwe8krp9dvhage7545yrc Francjô 0 3174 217136 216739 2026-10-08T15:21:22Z Iketsi 3254 drobnô 217136 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = République française |miono = Francëskô Repùblika |miono-genitiw = Francësczi |fana = Flag of France (1794–1815, 1830–1974, 2020–present).svg |herb = Armoiries_république_française.svg |na karce = EU-France (without inset).svg |mòtto = Liberté, Égalité, Fraternité<br>(Wòlnosc, Równosc, Braterstwò) |himn = La Marseillaise<br>(Marsëliankô) [[Òbrôzk:La Marseillaise.ogg|La Marseillaise]]</center> |jãzëk = [[Francësczi jãzëk|francësczi]] |stolëca = [[Pariz]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 547.026 |lëdztwò = 66,746,401<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/france-population/ France Population (LIVE)], worldometers.info.</ref> |rok = 2026 |dëtk = [[eùro]] |kòd dëtka = EUR, € |czasowô cona = +0 |swiãto = [[14 lëpińca]] |kòd = FR, FRA |Internet = .fr |telefón = +345 |Prezydeńt=Emmanuel Macron |Premiéra=Sébastien Lecornu |aùtowi kòd=F |kònstitucjô=Kònstitucjô Francësczi }} '''Francjô, Francëskô Repùblika''' ({{jãz.|fr}} ''France'', ''République française'') – państwò w zôpadny i pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], jaczé mô téż zamòrsczé teritoria na jinszëch kòntinentach. Grańczi z [[Belgijskô|Belgią]], [[Luksembùrg|Luksembùrgã]], [[Niemieckô|Niemiecką]], [[Szwajcariô|Szwajcarią]], [[Italskô|Italską]], [[Mònakò]], [[Andorra|Andorą]] i [[Szpańskô|Szpańską]]. Zamòrsczé teritoria grańczą z [[Brazylskô|Brazylią]], [[Surinam|Surinamã]] i [[Niderlandë|Néderlandzką]]. Kraj je sparłãczony z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]] Eùrotunelã, jaczi je pòd kanałã La Manche. Francëskô Repùblika je semiprezydencką repùbliką, w jaczi wôżną rolã mô prezydent. Je piątim z nôlepi rozwiniãtëch krajów swiata i dzewiątim ze wzglãdu na warënczi żëcégò. W swòji kònstytucje narzeszô do [[Deklaracjô Praw Człowieka i Òbëwatela|Deklaracje Praw Człowieka i Òbëwatela]] z 1789 rokù<ref>[https://biblioteka.sejm.gov.pl/wp-content/uploads/2015/10/Francja_pol_010711.pdf Konstytucja Republiki Francuskiej z dnia 4 października 1958 r.], biblioteka.sejm.gov.pl.</ref>. Francëskô je nôleżnikã i jednym z załóżców [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] i Òrganizacje Zjednónëch Narodów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:600x600 GMT France topo-R1.jpg|Topografiô Francji Òbrôzk:Carte de densité de population en France (2023).png|Gãstosc zalëdzeniô we Francji Òbrôzk:Cycling routes France 2019.png|Kòłowe turë we Francji Òbrôzk:Koppen-Geiger Map FRA present.svg|Klimat Francji w skalë Köppena </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francjô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] i7211mq0t478bs3q4b9fx9ic9zra98r P'yŏngyang 0 3604 217179 208706 2026-10-08T20:13:29Z Iketsi 3254 {{skr.|n.r.m.}} 217179 wikitext text/x-wiki '''Pyeongyang''' ({{jãz.|ko}} 평양; [[hanja]] 平壤, w kòrejańsczim miono to òznôczô ''plaskati môl'') – stolëca Nordowi Kòreji pòłożona w zôpadnym dzélu krôju, na nadmòrsczi niżawie, na wiże kòl 85 m {{skr.|n.r.m.}}, nad rzéką [[Tedong-gang]], kòle 50 km òd ji ùńdzeniô do [[Zôpadnokòrejańskô Hôwinga|Zôpadnokòrejańsczi Hôwindżi]] ([[Żółti Mòrze]]). Przédné gòspòdarczé ë ùczbòwò-kùlturowé centróm kraju. Gard je mni wicy jak 100 km òd greńcy z Pôłniową Kòreją (DMZ) == Miono == [[Òbrôzk:0322 Pyongyang Turm der Juche Idee Aussicht.jpg|mały|]] W [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] a za jegò pòstrzédnictwã téż w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]], ùmòcniło sã wzãté z [[rusczi jãzëk|rusczégò]] zmiłkòwé miono ''Phenian'' (''Пхеньян''), czëtóne z [[angelsczi jãzëk|anielska]] ''Feńjan''. Równak niżóden [[Kòrejancë|Kòrejanc]] nie je w sztądze wëmòwic zwãkù ''f''. Kòmisëjô Sztandarizacëji Geògrafnych Mionów pòza Greńcama Pòlsczi Repùbliczi mô ùdbóné, żebë przejic, jakno pòlsczi egzonim, miono Pjongjang, zabédowóny przez òrientalistów ë trzëmający sã òridżinalny kòrejańsczi wëmòwë. Jedno z historicznëch mionów to Ryugyŏng (류경; 柳京), czëlë "wierzbòwò stolëca", chtërnë to drzéwiãta bëłë na môlu przez całą historëjã gardu.Jine miona gardu to Kisŏng, Hwangsŏng, Rangrang, Sŏgyŏng, Sŏdo, Hogyŏng, Changan, ëtd. Òbczas japòńsczi òkùpacëji ë w japòńsczim jãzëkù stolëca Nordowi Kòreji znónô je jakno Heijō, co je japòńsczim ôrtã òdczëtaniô miona gardu w chińsczich znakach 平壌. == Historiô == P'yŏngyang to jedno z nôstarszëch kòrejańsczëch gardów. Ùsôdzoné w 1122 rokù p.n.e, na pòdstpòdlim niewiôldżégò szëdlëca (dzysô dzelnica Rangang). Wedle legeńdë gard òstôł założony w 2333 rokù p.n.e. jakno Wanggŏmsŏng (왕검성; 王儉城). W latach [[427]] – [[668]] stolëca państwa Goguryeo. Zôs òsta zniszczony przez Chinë ë Sillã. W [[676]] òstôł wzãti przez Silla, ale òstawiony bez znaczeniô na greńcy midze Sillą a Balhae do czasu panowaniô dinastëji Goryeo, czedë to gard òstôł nazwóny Sŏgyŏng (서경; 西京; "Zôpadnô Stolëca"), chòc fòrmalno stolëcą nie béł. Òbczas panowaniô dinastëji Joseon béł stolëcą prowincëji P'yŏngan, a òd 1896 przez całi cząd japòńsczi òkùpacëji stolëcą Pôłniowégò P'yŏngan. W [[1592]] – [[1593]] béł zajãti przez Japònów. Òd XVII s. P'yŏngyang to pòliticzné a kùlturowé centrum nordowò-zôpadni Kòreji. W rokù [[1627]] òstôł dobëti pòstãpny rôz ë spôlony przez chińską armijã. W cządze chińskò-japòńsczi wòjnë w latach [[1894]] – [[1895]] òstôł mòckò zniszczony. Òdbùdowóny òbczas japòńsczi òkùpacëji w latach [[1910]] – [[1945]]. W [[1945]] wëzwòlony przez Czerwioną Armijã. Òd [[1948]] rokù stolëca Nordowi Kòreji. Òbczas kòrejańsczi wòjnë ([[1950]] – [[1953]] gard przechòdôł òd jedny starnë kònflikta do drëdżi. Kù reszce, slédnô jinwazëjô Chińsczi Lëdowò-Wëzwòlenczi Armiji rozsądzëła ò przeznanim gardu Nordowi Kòreji. W [[1955]] òdkrëtô òstała dôwna wies w òbéńdze gardu zwónym Kǔmtan-ni. == Ùrzãdny pòdzélk == Pyeongyang [[Ùrzãdny pòdzélk Nordowi Kòreji|pòdzélony]] je na 19 dzielniców ("Kuyŏk") ë 4 krézë ("Kun"). * Chung-guyŏk (중구역; 中區域) * P'yŏngch'ŏn-guyŏk (평천구역; 平川區域) * Pot'onggang-guyŏk (보통강구역; 普通江區域) * Moranbong-guyŏk (모란봉구역; 牡丹峰區域) * Sŏsŏng-guyŏk (서성구역; 西城區域) * Sŏn'gyo-guyŏk (선교구역; 船橋區域) * Tongdaewŏn-guyŏk (동대원구역; 東大院區域) * Taedonggang-guyŏk (대동강구역; 大同江區域) * Sadong-guyŏk (사동구역; 寺洞區域) * Taesŏng-guyŏk (대성구역; 大城區域) * Man'gyŏngdae-guyŏk (만경대구역; 萬景臺區域 téż pisóné 萬景台區域) * Hyŏngjesan-guyŏk (형제산구역; 兄弟山區域) * Ryongsŏng-guyŏk (룡성구역; 龍城區域) * Samsŏk-guyŏk (삼석구역; 三石區域) * Sŭngho-guyŏk (승호구역; 勝湖區域) * Ryŏkp'o-guyŏk (력포구역; 力浦區域) * Rakrang-guyŏk (락랑구역; 樂浪區域) * Sunan-guyŏk (순안구역; 順安區域) * Ŭnjŏng-guyŏk (은정구역; 恩情區域) * Chunghwa-gun (중화군; 中和郡) * Kangnam-gun (강남군; 江南郡) * Kangdong-gun (강동군; 江東郡) * Sangwŏn-gun (상원군; 祥原郡) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Nordowô Kòreja}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Kòreja]] btgssgyxlpyne4k6jjuzqhl49j3f58h 217192 217179 2026-10-08T20:20:21Z Iketsi 3254 Òbaczë téż; kat. 217192 wikitext text/x-wiki '''Pyeongyang''' ({{jãz.|ko}} 평양; [[hanja]] 平壤, w kòrejańsczim miono to òznôczô ''plaskati môl'') – stolëca Nordowi Kòreji pòłożona w zôpadnym dzélu krôju, na nadmòrsczi niżawie, na wiże kòl 85 m {{skr.|n.r.m.}}, nad rzéką [[Tedong-gang]], kòle 50 km òd ji ùńdzeniô do [[Zôpadnokòrejańskô Hôwinga|Zôpadnokòrejańsczi Hôwindżi]] ([[Żółti Mòrze]]). Przédné gòspòdarczé ë ùczbòwò-kùlturowé centróm kraju. Gard je mni wicy jak 100 km òd greńcy z Pôłniową Kòreją (DMZ) == Miono == [[Òbrôzk:0322 Pyongyang Turm der Juche Idee Aussicht.jpg|mały|]] W [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]] a za jegò pòstrzédnictwã téż w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]], ùmòcniło sã wzãté z [[rusczi jãzëk|rusczégò]] zmiłkòwé miono ''Phenian'' (''Пхеньян''), czëtóne z [[angelsczi jãzëk|anielska]] ''Feńjan''. Równak niżóden [[Kòrejancë|Kòrejanc]] nie je w sztądze wëmòwic zwãkù ''f''. Kòmisëjô Sztandarizacëji Geògrafnych Mionów pòza Greńcama Pòlsczi Repùbliczi mô ùdbóné, żebë przejic, jakno pòlsczi egzonim, miono Pjongjang, zabédowóny przez òrientalistów ë trzëmający sã òridżinalny kòrejańsczi wëmòwë. Jedno z historicznëch mionów to Ryugyŏng (류경; 柳京), czëlë "wierzbòwò stolëca", chtërnë to drzéwiãta bëłë na môlu przez całą historëjã gardu.Jine miona gardu to Kisŏng, Hwangsŏng, Rangrang, Sŏgyŏng, Sŏdo, Hogyŏng, Changan, ëtd. Òbczas japòńsczi òkùpacëji ë w japòńsczim jãzëkù stolëca Nordowi Kòreji znónô je jakno Heijō, co je japòńsczim ôrtã òdczëtaniô miona gardu w chińsczich znakach 平壌. == Historiô == P'yŏngyang to jedno z nôstarszëch kòrejańsczëch gardów. Ùsôdzoné w 1122 rokù p.n.e, na pòdstpòdlim niewiôldżégò szëdlëca (dzysô dzelnica Rangang). Wedle legeńdë gard òstôł założony w 2333 rokù p.n.e. jakno Wanggŏmsŏng (왕검성; 王儉城). W latach [[427]] – [[668]] stolëca państwa Goguryeo. Zôs òsta zniszczony przez Chinë ë Sillã. W [[676]] òstôł wzãti przez Silla, ale òstawiony bez znaczeniô na greńcy midze Sillą a Balhae do czasu panowaniô dinastëji Goryeo, czedë to gard òstôł nazwóny Sŏgyŏng (서경; 西京; "Zôpadnô Stolëca"), chòc fòrmalno stolëcą nie béł. Òbczas panowaniô dinastëji Joseon béł stolëcą prowincëji P'yŏngan, a òd 1896 przez całi cząd japòńsczi òkùpacëji stolëcą Pôłniowégò P'yŏngan. W [[1592]] – [[1593]] béł zajãti przez Japònów. Òd XVII s. P'yŏngyang to pòliticzné a kùlturowé centrum nordowò-zôpadni Kòreji. W rokù [[1627]] òstôł dobëti pòstãpny rôz ë spôlony przez chińską armijã. W cządze chińskò-japòńsczi wòjnë w latach [[1894]] – [[1895]] òstôł mòckò zniszczony. Òdbùdowóny òbczas japòńsczi òkùpacëji w latach [[1910]] – [[1945]]. W [[1945]] wëzwòlony przez Czerwioną Armijã. Òd [[1948]] rokù stolëca Nordowi Kòreji. Òbczas kòrejańsczi wòjnë ([[1950]] – [[1953]] gard przechòdôł òd jedny starnë kònflikta do drëdżi. Kù reszce, slédnô jinwazëjô Chińsczi Lëdowò-Wëzwòlenczi Armiji rozsądzëła ò przeznanim gardu Nordowi Kòreji. W [[1955]] òdkrëtô òstała dôwna wies w òbéńdze gardu zwónym Kǔmtan-ni. == Ùrzãdny pòdzélk == Pyeongyang [[Ùrzãdny pòdzélk Nordowi Kòreji|pòdzélony]] je na 19 dzielniców ("Kuyŏk") ë 4 krézë ("Kun"). * Chung-guyŏk (중구역; 中區域) * P'yŏngch'ŏn-guyŏk (평천구역; 平川區域) * Pot'onggang-guyŏk (보통강구역; 普通江區域) * Moranbong-guyŏk (모란봉구역; 牡丹峰區域) * Sŏsŏng-guyŏk (서성구역; 西城區域) * Sŏn'gyo-guyŏk (선교구역; 船橋區域) * Tongdaewŏn-guyŏk (동대원구역; 東大院區域) * Taedonggang-guyŏk (대동강구역; 大同江區域) * Sadong-guyŏk (사동구역; 寺洞區域) * Taesŏng-guyŏk (대성구역; 大城區域) * Man'gyŏngdae-guyŏk (만경대구역; 萬景臺區域 téż pisóné 萬景台區域) * Hyŏngjesan-guyŏk (형제산구역; 兄弟山區域) * Ryongsŏng-guyŏk (룡성구역; 龍城區域) * Samsŏk-guyŏk (삼석구역; 三石區域) * Sŭngho-guyŏk (승호구역; 勝湖區域) * Ryŏkp'o-guyŏk (력포구역; 力浦區域) * Rakrang-guyŏk (락랑구역; 樂浪區域) * Sunan-guyŏk (순안구역; 順安區域) * Ŭnjŏng-guyŏk (은정구역; 恩情區域) * Chunghwa-gun (중화군; 中和郡) * Kangnam-gun (강남군; 江南郡) * Kangdong-gun (강동군; 江東郡) * Sangwŏn-gun (상원군; 祥原郡) == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Nordowô Kòreja]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Nordowô Kòreja}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Kòreja]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Azji]] ofnknzc1yy6vepn5fc1o0w3agq4mw3b Estoniô 0 3669 217015 216955 2026-10-08T12:27:29Z Iketsi 3254 drobnô 217015 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Eesti Vabariik |miono = Repùblika Estonie |miono-genitiw = Estonie |fana = Flag_of_Estonia.svg |herb = Coat of arms of Estonia.svg |na karce = EU-Estonia.svg |jãzëk = [[Estońsczi jãzëk|estońsczi]] |stolëca = Tallin |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 45 228 |procent-wòdë = 4,56 |lëdztwò = 1 251 581|rok = 2017 |dëtk = [[eùro]]|kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +2 |swiãto = [[24 gromicznika]] |himn = „Mu isamaa, mu õnn ja rõõm”<br>Mòja domôcëzna, mòje szczescé ë redota <center>[[Òbrôzk:US Navy band - National anthem of Estonia.ogg]] </center> |kòd = EE |Internet = .ee |telefón = +372 |Prezydeńt=Alar Karis |Premiéra=Kristen Michal |aùtowi kòd=EST }} '''Estoniô''' ([[estońsczi jãzëk|est.]] ''Eesti''; òficjalnô pòzwa: Repùblika Estonie, est. ''Eesti Vabariik'') – państwò w nordowi [[Eùropa|Eùropie]]. Òd zôpadu i nordë (przez Fińską Hôwingã) mô przistãp do [[Bôłt|Bôłtëcczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 3 794 km. Òd pôłniégò grańczi z [[Łotwa|Łotewską]], a ód pòrénkù – z [[Ruskô|Ruską]] (przez grańczné jezoro Pejpùs). Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Tallinn|Tallin]]. Na teritorium Estonie ò wiéchrzëznie 45 228 km² to dô 2 222 òstrowë<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/estonia/11830643/Estonia-discovers-800-new-islands.html ''Estonia discovers it's actually larger after finding 800 new islands'']</ref>. Etniczny Estończicë są lëdã ùgrofińsczégò pòchòdzeniô, kùlturowo blësczim do mieszkańców [[Fińskô|Finlandie]], z chtërną Estoniô grańczi przez [[Bôłt]]. Òd 2004 Estoniô nôleżi do NATO i [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === [[Òbrôzk:Estonia_1999_CIA_map.jpg|mały|Kôrta Estonie]] Leżi w nordowò-zôpadnym dzélu Eùropë. Òd zôpadu i nordë (przez Fińską Hôwingã) mô przistãp do [[Bôłt|Bôłtu]]. Grańczi z [[Łotwa|Łotewską]] òd pôłniégò i [[Ruskô|Ruską]] ód pòrénkù. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Luftbild Finnischer Meerbusen.jpg|mały|Satelitarny òdjimk Estonii]] * całownô: 45 228 km² * wiéchrzëzna lądu: 42 388 km² * wiéchrzëzna wòdów: 2,840 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 133. === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 657 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Łotewskô]] 333 km, [[Ruskô]] 324 km === Brzegòwô liniô === 3 794 km (przistãp do [[Bôłt|Bôłtu]]) === Klimat === [[Òbrôzk:Koppen-Geiger Map EST present.svg|mały|Klimat Estonie w skalë Köppena]] Klimat przechódny midzë ùmiarkòwónym kòntinentalnym i ùmiarkòwónym mòrsczim, z łagódną zëmą i chłodnym latã. Wiôldżi cësk na klimat mają atlanticczé cyklonë. Z przëczënë blëskòscë mòrza sërosc lëftu je wiedno wësokô. === Ùsztôłcenié terenu === Zdrzącë na ùsztôłcenié terenu, Estoniô je plaskatim krajã. Mô baro długą brzegòwą liniã wedle Bôłtu z wiãcy jak 2 tës. òstrowów. Nôwiãkszé z nich to [[Saaremaa]] ò wiéchrzëznie 2 673 km² i [[Hiiumaa]] (989 km²). === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Haanja_k%C3%BCla.jpg|mały|Widoczi z grzëpë Suur Munamägi]] * strzédnô wësokòsc: 61 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. ([[Bôłt]]) * nôwëższi czëp: 318 m. n.r.m. (Suur Munamägi) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 22,2% (w tim 14,9% òrnëch gruńtów) * lasë: 52,1% == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 1 251 581 (na lëpińc 2017) * môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 158. === Etniczné grëpë === [[Òbrôzk:Viljandi folkdanslag på Hedemora gammelgård 2014 01.jpg|mały|Estończicë]] [[Estończicë]] 68,7%, [[Ruskòwie]] 24,8%, [[Ùkrajińcë]] 1,7%, [[Biôłorusënowie]] 1%, [[Finowie]] 0,6%, (wôrtnoscë taksowóné na 2011) === Ùżiwóné jãzëczi === [[estońsczi jãzëk|estońsczi]] (òficjalny) 68,5%, [[rusczi jãzëk|rusczi]] 29,6%, [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]] 0,6% === Religijné grëpë === [[prawòsławié]] 16,2%, [[lëterstwò]] 9,9% (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2011) === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Vistas panorámicas desde la iglesia de San Olaf, Tallinn, Estonia, 2012-08-05, DD 31.JPG|mały|Panorama Tallëna]] * mieskô pòpùlacjô: 67,4% (w 2017) * wikszé miesczé òstrzódczi: Tallinn (stolëca) – 426 538 mieszkańców, Tartu – 93 124, Narwa – 57 130<ref>[https://web.archive.org/web/20191213223814/http://pub.stat.ee/px-web.2001/Dialog/varval.asp?ma=RV0241&ti=RAHVASTIK+SOO%2C+VANUSE+JA+HALDUS%DCKSUSE+V%D5I+ASUSTUS%DCKSUSE+LIIGI+J%C4RGI%2C+1.+JAANUAR&path=..%2FDatabase%2FRahvastik%2F01Rahvastikunaitajad_ja_koosseis%2F04Rahvaarv_ja_rahvastiku_koosseis%2F&lang=2 ''RV0241: rahvastik soo, vanuse ja haldusüksuse või asustusüksuse liigi järgi, 1. jaanuar'']</ref> == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Repùblika Estonie (est. ''Eesti Vabariik'') * pòliticzny system: parlamentarnô repùblika * stolëca: [[Tallinn|Tallin]] * czasowô cona: UTC +2 (òb zëmã), UTC+3 (òb lato) * państwowé swiãto: [[24 gromicznika]] – Dzéń Samòstójnotë * nôrodny himn: „Mu isamaa, mu õnn ja rõõm” (''Mòja domôcëzna, mòje szczescé ë redota'') === Wëkònôwczô władza === * prezydent Alar Karis (òd [[11 pajicznika]] [[2021]]) * premiéra Kristen Michal (òd [[23 lëpińca]] [[2024]]) === Ùstawòdôwczô władza === jednojizbòwi parlament ''Riigikogu'' (101 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20090412064347/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/en.html Estoniô w „The World Factbook”] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Estoniô| ]] b9j7wpu76eaz2maia2g5b0u6oo410df 14 lëpińca 0 3733 217115 208672 2026-10-08T14:52:32Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217115 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} <TABLE WIDTH="175" align=right bgcolor="#FDE456"> <caption>Lëpińc</caption> <TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[1 lëpińca|1]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[2 lëpińca|2]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[3 lëpińca|3]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[4 lëpińca|4]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[5 lëpińca|5]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[6 lëpińca|6]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[7 lëpińca|7]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[8 lëpińca|8]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[9 lëpińca|9]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[10 lëpińca|10]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[11 lëpińca|11]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[12 lëpińca|12]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[13 lëpińca|13]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[14 lëpińca|14]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[15 lëpińca|15]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[16 lëpińca|16]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[17 lëpińca|17]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[18 lëpińca|18]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[19 lëpińca|19]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[20 lëpińca|20]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[21 lëpińca|21]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[22 lëpińca|22]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[23 lëpińca|23]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[24 lëpińca|24]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[25 lëpińca|25]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[26 lëpińca|26]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[27 lëpińca|27]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[28 lëpińca|28]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR><TR VALIGN="TOP"> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[29 lëpińca|29]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[30 lëpińca|30]]</TD> <TD WIDTH="25"><P ALIGN="RIGHT">[[31 lëpińca|31]]</TD> <TD WIDTH="25"></TD> <TD WIDTH="25"></TD> <TD WIDTH="25"></TD> <TD WIDTH="25"></TD> </TR> </TABLE> == 14 Lëpińca == === Swiãta ë ùroczëznë === [[Òbrôzk:Prise_de_la_Bastille.jpg|mały|Dobëcé kluzë Bastilii w Parizu]] * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Andżelika, Bògdón, Bònaweńtura, Damión, Dawid, Dobrogòst, Donôld, Herkùles, Jiga, Jizabela, Jakùb, Kamil, Wincãt * [[Francëjô]]: Dzéń Bastilii === Wëdarzenia === * [[1789]] – Dobëcé i zniszczenié kluzë Bastilii przez lëdztwò [[Pariz]]a dało zôczątk [[Francëskô rewòlucëjô|Francësczi Rewòlucji]]. * [[1795]] – Piesniô „Marsylianka” òstała himnã Francji. === Ùrodzëlë sã === * [[1858]] – [[Emmeline Pankhurst]], anielskô sufrażistka, pòlitikôrka (ùm. 1928) * [[1862]] – [[Gùstôw Klimt]], aùstriacczi malôrz, céchùnkôrz (ùm. 1918) * [[1904]] – [[Izaak Baszewis Singer]], pòlsczi runita żëdowsczi, noblësta, pisôł w jãzëkù jidisz (ùm. 1991) * [[1918]] – [[Ingmar Bergman]], szwedzczi filmòwi reżiséra (ùm. 2007) === Ùmarlë === * [[1907]] – [[William Henry Perkin]], angelsczi chemik, ùsôdzca „mòweinë”, pierszi synteticzny farbinë (ùr. 1838) * [[1939]] – [[Alfons Mùcha]], stolëmny czesczi malôrz, céchùnkôrz, panslawisticzni dzejôrz (ùr. 1860) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} j590dsjo20l9gpgrvv32agb3b47f17m 16 lëpińca 0 3735 217116 207649 2026-10-08T14:52:34Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217116 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === Ùroczëzna katolëcczégo kòscoła: * Matczi Bòsczi Szkaplérzny * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Bartłomiéń, Mariô, Sztefón === Wëdarzenia === * === Ùrodzëlë sã === * === Ùmarlë === * == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} 7ae1wyhun1xe19x6nledsbqc66tn8x4 17 lëpińca 0 3736 217117 206583 2026-10-08T14:52:36Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217117 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Aleks, Anéta, Bògdón, Jadwiga, Kónstancja, Léón * [[Japóńskô]], [[Kyoto]] - festiwal Gion Matsuri * [[Repùblika Kòreji|Półniowô Kòrejô]] - Dzéń Kònstitùcji === Wëdarzenia === * [[1918]] - Radzeccë bolszewicë pòmòrdowelë slédnégò rusczégò cara Nikołaja z rodzëzną. === Ùrodzëlë sã === * [[1952]] - David Hasselhoff, amerikańsczi teatrownik telewizijni * [[1954]] - [[Angela Merkel]], kanclôrka Miemiec * [[1961]] - [[Zbigniew Zamachowski|Zbigniew Zamachowsczi]], pòlsczi teatrownik === Ùmarlë === * [[1918]] - [[Nikołaj II Romanow]], slédni rusczi car (ùr. 1868) i jigo rodzëzna Romanow. * [[1959]] - [[Billie Holiday]], amerikańskô spiewôrka w sztilù jazz i blues == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} bl4tjinj7ed0imh14z3438fgo1zxk2j 18 lëpińca 0 3737 217041 216107 2026-10-08T14:37:01Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217041 wikitext text/x-wiki {{Kalãdôrzk}} === Swiãta ë ùroczëznë === * [[Mionowi dzéń]] swiãtëją: Arnold, Bruno, Erwin, Fridrich, Fridrisza, Julión, Justin, Róbert, Róberta, Szëmón, Téòdozjô * Midzënôrodné: Midzënôrodni Dzéń Nelsona Mandeli (swiãto ONZ) * [[Urugwaj]]: Swiãto Pierwszi Kònstitucji === Wëdarzenia === * 586 p.n.e. – Król Babilonii [[Nabuchodonozôr II]] zdobëł i zniszczëł Jerozolimã. * [[64]] – Stolemny pòżar spôlił stôrożëtni [[Rzim]]. * [[1889]] – [[Maria Skłodowska-Curie]] ògłosyła ji odkrëce nowégò chemicznégò pierwiôstka pòlónù, chtërny mionowała "pòlonium" na czesc [[Pòlskô|Pòlski]]. * [[1993]] – [[Agathe Uwilingiyimana]] òstała pierszą białką-premierã Rwandy. === Ùrodzëlë sã === * [[1903]] – [[Janina Morgensztern]], pòlskô badérka historie (ùm. 1970) * [[1909]] – [[Bazyli Albiczuk]], pòlsczi malôrz kolorista, cechunkôrz, rzezôrz, mùzikant, pòeta w ùkrajińsczim jãzëku (ùm. 1995) * [[1918]] – [[Nelson Mandela]], pôłniowôafrikańsczi prezydent, pòkojowi noblësta, nôrodni dzejôrz, bojownik procëm [[aparthaid]]owi (ùm. 2013) * [[1982]] – [[Priyanka Chopra]], indejskô teatrownica, modelka, spiéwôrka, Miss World === Ùmarlë === * [[1610]] – [[Caravaggio]], italsczi malôrz (ùr. 1571) * [[1817]] – [[Jane Austen]], anielskô runitka, aùtorka {{skr.|m.jin.}} "Pëchy i ùprzedzena" (ùr. 1775) * [[1925]] – [[Maurycy Lilien]], pòlsczi cechunkôrz, malôrz, fòtograf (ùr. 1874) * [[1950]] – [[Mignon Talbot]], amerikańskô paleontolożka, geògrafka, geòlożka, badérka dinozaurów (ùr. 1869) * [[1978]] – [[Urszula Rzeczkowska]], pòlskô akòrdeónistka, kòmpòzytorka (ùr. 1934) * [[1980]] – [[Hanna Januszewska]], pòlskô runitka dla dzecy, pòetka, dolmaczka, aùtorka {{skr.|m.jin.}} "Pyzy na polsczich stegnach" (ùr. 1905) * [[2018]] – [[Danuta Urbanowicz]], pòlskô malarka, projektantka, pedagożka krakowsczi ASP (ùr. 1932) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}} gihw03cs4dnn81s9nz9gn2dopa78c7x Niderlandë 0 3905 217137 216534 2026-10-08T15:22:27Z Iketsi 3254 [[eùro]] 217137 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Nederland |miono = Niderlandë |miono-genitiw = Niderlandów |fana = Flag of the Netherlands.svg |herb = Royal coat of arms of the Netherlands.svg |na karce = LocationNetherlands.svg |mòtto = Je maintiendrai (Ùtrzëmam) |jãzëk = [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]], flemsczi |stolëca = Amsterdam |fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia |wiéchrzëzna = 41.543 |lëdztwò = 17.100.000 | rok = 2017 |dëtk = [[eùro]] | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = 27 łżëkwiata<ref>[https://www.amsterdamsights.com/events/koningsdag.html King's Day] amsterdamsights.com [2025-08-20]</ref> |himn = Wilhelmus van Nassouwe <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg]]</center> |kòd = NL |Internet = .nl |telefón = +31 |Premiéra = Rob Jetten |Mònarcha = [[Wilem-Aleksander]] |aùtowi kòd = NL }} '''Holandiô''', téż '''Niderlandë''' ({{jãz.|nl}} ''Nederland'') – państwò w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]] nôleżącé do [[Królestwò Niderlandów|Królestwa Niderlandów]] i do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Do Holandie nôleżą też zamòrsczé teritoria w Americe, chtërë są aùtonomicznyma krajama: Bonaire, Sint Eustatius i Saba. Niderlandë są kònstitucyjną mònarchią. Głową państwa òd 2013 je król [[Wilhelm-Aleksander]] z dinastie Òrańsczi-Nassaù. * stolëczny gard: [[Amsterdam]] (sedzba rządu je w [[Haga|Hadze]]). * lëdztwò: 17.100.475 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 41.543 km² * dëtk: euro * telefón: +31 * Internet: .nl == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="250"> Òbrôzk:Kingdom of the Netherlands location tree.svg|lang=pl| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Królestwò Niderlandów]] * [[Wilem-Aleksander]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Królestwò Niderlandów|Niderlandë]] [[Kategòrëjô:Niderlandë| ]] 8knrobyhmg597ph9uuz8ni5vdly2vjb Greckô 0 4326 217135 210618 2026-10-08T15:20:30Z Iketsi 3254 [[eùro]] 217135 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Ελληνική Δημοκρατία |miono = Greckô Repùblika |miono-genitiw = Grecczi |fana = Flag of Greece.svg |herb = Coat of arms of Greece.svg |na karce = EU_location_GRE.png |mòtto = Ελευθερία ή Θάνατος (Wòlnota abò smierc) |jãzëk = [[Grecczi jãzëk|grecczi]] |stolëca = Atenë |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 131.940 |lëdztwò = 10.816.286 |rok = 2011 |dëtk = [[eùro]] |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +2 |swiãto = [[25 strëmiannika]], [[28 pazdzérznika]] |himn = <center>[[Òbrôzk:Hymn to liberty instrumental.oga]]</center> Imnos is tin Eleftherian (Himn do Wòlnotë) |kòd = GR, GRC |Internet = .gr |telefón = +30 |Prezydeńt=Konstandinos Tasulas |Premiéra=Kiriakos Mitsotakis }} '''Greckô''' – państwò w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. * stoleczny gard: [[Atenë]] * lëdztwò: 10 816 286 mieszkańców ([[2011]]) * wiéchrzëzna: 13 940 km² == Historiô == === Stôrożëtnosc === Na terenie dzysdniowi Grecczi fónksnérowałë samòstójné gardë-państwa ([[Grecczi jãzëk|gr.]] ''polis''), z jaczich kòżdi miał swòje wëszëznë ë fòrmã rządów<ref>Martin T.R., 2022, s. 137.</ref>. Przédnyma pòlis bëłë [[Atenë]] a Sparta. Leżącé w Attice Atenë bëłë pierszim na swiece demokraticznym państwã<ref>Panegyres K., ''[https://theconversation.com/the-ancient-greeks-invented-democracy-and-warned-us-how-it-could-go-horribly-wrong-250058 The ancient Greeks invented democracy – and warned us how it could go horribly wrong]'' [online], The Conversation, 22 zélnika 2025 [dost. 2026-08-01] ([[Angelsczi jãzëk|ang]].).</ref>. To dało tam różné institucje: Areòpag, òb czas òligarchie, dze rządzëlë Archòntowie, lëdowô gromada a téż tłëczkòwi<ref>Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 447.</ref> ë lëdowi sąd<ref>Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', s. 290-291.</ref>. Ateńskô spòlëzna skłôda sã z trzech grëpów: òbëwatelów, metojków ë niewòlników. Stôrożëtnô [[Sparta]], w òdróżnienim òd Atenów, bëła mònarchią (pò richtoscë diarchią), dze włôdcama bëło dwùch królów. Jinszima institucjama bëłë: Radzëzna Starszich (Geruzjô), Efòrowie (5 urzãdników), Gromada (Apella)<ref>Martin T.R., 2022, s. 141-143</ref><ref name=":0">Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 424-425</ref>. Nôweższim karnã bëlë Spartiacë, strzédnym Periojkòwie, a niewòlnicë bëlë pòzéwóny Helotama<ref>Martin T.R., 2022, s. 142.</ref>. Nen krôj béł baro zmilitarizowóny, òbëwatelstwò mógł dostac za òdbëcé wòjskowi służbë<ref name=":0" />. W V stalatim p.n.e. gardë stôrôżëtny Grecczi prowadzëłë wòjnë z persczim imperium Achemenidów. Wôżné biôtczi dało pòd Maratonã<ref>Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 396</ref>, we zwãżënie Termopile, dze grecką starną dowòdzył spartańsczi król Leònidas<ref>Zbiérno prôca, Historia Powszechna 3 2007, s. 400-401</ref>, ë mòrską biôtkã pòd Salaminą<ref>Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński'', 2007, s. 402-403</ref>. W IV st. p.n.e. król [[Stôrożëtnô Macedoniô|Macedóńsczi]] Aleksander I rozpòczął pòdboje, twòrzącë stolemné imperium i dôwającë zôczątk hellenisticzny kùlturze<ref>Martin T.R., 2022, s. 307-309</ref>. W II stalatim p.n.e. Greckô òsta pòdbitô bez Rzim<ref>Zbiérnô prôca: ''Historia Powszechna – Konsolidacja hellenizmu. Początki Rzymu i przemiany świata klasycznego.'', 2007, s. 661-663</ref>. === Strzédné wieczi === Òb strzédné wieczi bëło tu [[Wschòdnorzimsczé cysarstwò]] (395–1453), chtërno òstało pòdbité bez Tërków w 1453<ref>Białek A., ''[https://www.national-geographic.pl/historia/rzymskie-dziedzictwo-uksztaltowalo-bizancjum-na-ponad-tysiac-lat-losy-imperium-pelne-byly-spektakularnych-triumfow-i-bolesnych-upadkow/ Rzymskie dziedzictwo ukształtowało Bizancjum. Losy imperium pełne były triumfów i upadków | National Geographic]'' [online], www.national-geographic.pl [dost. 2026-08-02].</ref>. === Nowòżëtnosc === W 1821 zaczã sã wòjna o samòstójnotã Grecczi òd Òsmańsczégò Imperium. Przëczëną bëła pòliticznô ùcemiãga. [[25 strëmiannika]] 1821 zaczã sã drëgô biôtka, chtërny dzéń je ùznôwóny za dzéń samòstójnotë. Òb czas biôtków interweniowałë [[Ruskô]] ë [[Wiôlgô Britaniô]], a jinszim zdrzódłã kònfliktu stałë sã religijne różnice midzë wëznôwcama [[Prawòsławié|prawòsławiégò]] a [[Islam|mùzelmanama]]. W gromiczniku 1830 na mòcë Londińsczégò Protokòłu greckô òsta ùznónô samòstójnym państwã, a ji królã òstôł Òtto I<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/greek-independence-ottoman-empire Greek Independence from the Ottoman Empire | History | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-08-02] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Greece_prefectures_map_dark.PNG|Prefekturë Grecczi Òbrôzk:Acropolis wide view.jpg| Òbrôzk:Beautiful Oia Sunset .jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Parnas]] == Przëpisë == {{Przëpisë }} == Bibliografiô == * Zbiérnô prôca, ''Historia Powszechna – Starożytny Egipt, Grecja i świat helleński''. Biblioteka Gazety Wyborczej, 2007, s. 290. ISBN 978-84-9819-810-2. ({{jãz.|pl}}) * Martin T.R., Szkudliński J., ''Starożytna Grecja: od prehistorii do czasów hellenistycznych'', Wydanie drugie, Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2022, ISBN 978-83-67324-15-1. ({{jãz.|pl}}) * Zbiérnô prôca: ''Historia Powszechna – Konsolidacja hellenizmu. Początki Rzymu i przemiany świata klasycznego.'' Biblioteka Gazety Wyborczej. ISBN 978-84-9819-811-9. ({{jãz.|pl}}) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Grecjô}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Greckô| ]] 85x1k2wj1vse008lbzshbacnn1adsx3 Aùstriô 0 4329 217138 213513 2026-10-08T15:23:22Z Iketsi 3254 (miem. →({{jãz.|de}} 217138 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republik Österreich |miono = Repùblika Aùstrie |miono-genitiw = Aùstrie |fana = Flag of Austria.svg |herb = Coat of arms of Austria.svg |na karce = EU-Austria.svg |jãzëk = [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = Widen |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 83.879 |lëdztwò = 8.783.198 | rok = 2017 |dëtk = [[eùro]] | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = [[26 pazdzérznika]] |himn = Land der Berge, Land am Strome<br>(Krôju gór, Krôju nad rzéką) <center>[[Òbrôzk:Land der Berge Land am Strome instrumental.ogg]]</center> |kòd = AT |Internet = .at |telefón = +43 |Prezydeńt = Alexander Van der Bellen |Premiéra = Christian Stocker |aùtowi kòd=A }} '''Aùstriô''' ({{jãz.|de}} ''Österreich''), '''Repùblika Aùstrie''' ({{jãz.|de}} ''Republik Österreich'') – strzódlądowe państwò pòłożoné w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], [[federacjô]], chtërną twòrzi dzewiãc stôwornëch krajów ({{jãz.|de}} ''Bundesländer'') ze stolëcą w gardze [[Widen]]. Òd 1995 nôleżi do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. W regione [[Karintia|Karintie]] mieszkô wiele lëdzy nôleżącëch do słoweńsczi miészëznë, nalezc mòże tam dwùjãzëkòwé niemieckò-słoweńsczé tôfle. W stôwornym kraju Burgenland mieszkają zôs przedstôwcowie chòrwacczi i wãgersczi miészëznë. Na ti òbéńdze téż stosowóné są dëbeltné zapisë nazw môlëznów<ref>[https://web.archive.org/web/20170120160956/http://www.efhr.eu/2015/04/29/dwujezyczne-tabliczki-w-unii-europejskiej-to-standard/ ''Dwujęzyczne tabliczki w Unii Europejskiej to standard'']</ref>. === Spòdlowé pòdôwczi === * stoleczny gard: [[Widen]] * lëdztwò: 8.783.198 mieszkańców ([[2017]]) * wiéchrzëzna: 83.879 km² == Sprôwné pòdzelenié == W Aùstrie je sprôwné pòdzelenié na związkowe kraje ({{jãz.|de}} Bundesländer). {| class="wikitable" |+ | ;1. Burgenland ;2. [[Karintia]] ;3. Dolnô Aùstriô ;4. Górnô Aùstriô ;5. Salzbùrg ;6. Styriô ;7. Tyrol ;8. Vorarlberg ;9. [[Widen]] |[[Òbrôzk:The States of Austria Numbered.svg|250px|Sprôwné pòdzelenié Aùstrie]] |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Aùstriô| ]] h9iex2ftwqm3jn3ynwqe8p0na4owbjw Pòlsczi jãzëk 0 4346 217118 214427 2026-10-08T14:52:37Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217118 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Język polski w Europie.png.jpg|mały|Òbsëga pòlsczégò jãzëka w [[Eùropa|Eùropie]]]] '''Pòlsczi jãzëk''', '''pòlaszëzna''' ({{jãz.|pl}} ''język polski'', ''polszczyzna'') – [[Lechicczé jãzëczi|lechicczi jãzëk]] z [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczégò]] (do chtërny nôléżą równak [[Czesczi jãzëk|czesczi]], [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]], [[Słowacczi jãzëk|słowacczi]], [[łużëcczé jãzëczi]] czë wëmarłi [[pòłabsczi jãzëk]]), stónowiący dzél [[Jindoeùropejsczé jãzëczi|jindoeùropejsczi familie]]. Je [[Ùrzãdowi jãzëk|ùrzãdowi]] [[Ùrzãdowi jãzëk|jãzëkã]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] a téż nôléżi do [[Jãzëczi Eùropejsczi Ùnie|òficjalnich jãzëków Eùropejsczi Ùnie]]. == Alfabét == {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; text-align:center;" | style="width:3.5em;" |A a | style="width:3.5em;" |[[Ą|Ą ą]] | style="width:3.5em;" |[[B|B b]] | style="width:3.5em;" |C c | style="width:3.5em;" |[[Ć|Ć ć]] | style="width:3.5em;" |D d | style="width:3.5em;" |E e |- |[[Ę|Ę ę]] |F f |G g |H h |I i |J j |K k |- |L l |[[Ł|Ł ł]] |M m |N n |[[Ń|Ń ń]] |O o |[[Ó|Ó ó]] |- |P p |Q q |R r |S s |[[Ś|Ś ś]] |T t |U u |- |V v |W w |X x |Y y |Z z |[[Ź|Ź ź]] |[[Ż|Ż ż]] |} == Lësta == * [[białka]] * [[larwa]] * [[Miesądz|miesąc/miesądz]] * [[sklep]] == Òbaczë téż == * [[Lechicczé jãzëczi]] * [[Kaszëbsczi jãzëk]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://kresy.pl/wydarzenia/regiony/polska-regiony/jezyk-polski-najlatwiejszy-dla-sztucznej-inteligencji-angielski-poza-czolowka/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczi jãzëk| ]] [[Kategòrëjô:Zôpadnosłowiańsczé jãzëczi]] ahftiak48n9ze6heeqrtrd0fzprd934 Ùkrajina 0 4449 217042 216074 2026-10-08T14:37:03Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217042 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Україна |miono = Ùkrajina |miono-genitiw =Ùkrajinë |fana = Flag of Ukraine.svg |herb = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg |na karce = Europe-Ukraine (disputed territory).svg |mòtto = Воля, Злагода, Добро |jãzëk = [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]] |stolëca = [[Czijew]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 603 700 |procent-wòdë = 12 |lëdztwò = 37 732 836 |rok = 2023 |dëtk = hriwna |kòd dëtka = UAH |czasowô cona = +2 |swiãto = [[24 zélnika]] |himn = Ще не вмерла України<br>(Jesz nie ùmarła Ùkrajina) <center>[[Òbrôzk:National anthem of Ukraine, instrumental.oga]] |kòd = UA |Internet = .ua |telefón = +380 |Prezydeńt=Wòłodimir Zełensczi |Premiéra=Serhij Kòrecczi |aùtowi kòd=UA |data ùsôdzenia=24 zélnika 1991 }} '''Ùkrajina''' ([[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkr]]. ''Україна'') – ùnitarné<ref name=":0">''[https://libr.sejm.gov.pl/tek01/txt/konst/ukraina.html Konstytucja Ukrainy],'' tłum. Ewa Toczek, Warszawa, Wydawnictwo Sejmowe, 1999.</ref> państwò, jaczé leżi w pòrénkòwi [[Eùropa|Eùropie]]. Na nordze grańczi z [[Biôłorus|Biôłorusą]], na zôpadze z [[Pòlskô|Pòlską]], [[Słowackô|Słowacką]] a [[Madżarskô|Madżarską]]. Na pôłnim Ùkrajina grańczi z [[Rumùńskô|Rumùńską]] a [[Mòłdawiô|Mòłdawią]], a pò pòrénkòwi stronie z [[Ruskô|Ruską Federacją]]. Ùkrajina mô przëstãp do mòrzów: [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò]] i [[Azowsczé Mòrze|Azowsczégò]]. W Ùkrajinie w 2023 rokù mieszkało 37 732 836 lëdzy<ref>[https://data.who.int/countries/804 Ukraine. Health data overview for Ukraine], data.who.int.</ref>, a wiérzchëzna kraju to 603 628 km². Stolëcą i nôwikszim gardã państwa je [[Czijew]]. Ùrzãdowim jãzëkã Ùkrajinë je jãzëk [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], co zagwësniwô Kònstitucjô<ref name=":0" />. Ùkrajina je repùbliką<ref name=":0" />; dzeli sã na 24 òbwodë, [[Aùtonomicznô Repùblika Krim|Aùtonomiczną Repùblikã Krimù]] i dwa gardë z òsoblëwim sztatusã: [[Czijew]] i [[Sewastopòl]]. Jedurnym ùstawòdôwczim òrganã państwa je Nôwëższô Radzëzna Ùkrajinë (ùkr. ''Верховна Рада України''). Głową państwa je prezydent, jaczim òd 2019 je Wòłodimir Zełensczi. 16 lëpińca 1990 rokù ùkrajińsczi parlament przëjął Deklaracjã Państwowi Suwerennotë Ùkrajinë, a 24 zélnika 1991 rokù deklaracjã samòstójnotë. 28 czerwińca 1996 rokù òsta przëjãtô nowô kònstitucjô. Ùkrajina je jednym z załóżców Òrganizacje Zjednónëch Narodów. Krôj òd 2014 wespółrobi z [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùnią]], a òd 2022 rokù je krajã kandidëjącym w Ùnie<ref>[https://enlargement.ec.europa.eu/countries/ukraine_en?prefLang=pl Ukraine. Membership status: candidate country], europa.eu.</ref>. Wedle òglowégò spisënkù z 2001 [[Ùkrajińcë]] stanowią 77,8% lëdztwa. Ùkrajinã zamieszkiwają téż {{skr.|m.jin.}} [[Ruskòwie]] (17,3% mieszkańców), [[Biôłorusënowie]] (0,6%), [[Mòłdawianie|Mòłdawiani]] (0,5%) a [[Pòlôszë]] (0,3%)<ref>[https://web.archive.org/web/20160102074706/http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/nationality/ ''Про кількість та склад населення України за підсумками Всеукраїнського перепису населення 2001 року.'']</ref>. Wikszosc lëdztwa słëchô do chrzescëjańsczich kòscołów [[Bizantińsczi òbrządk|wschódnégò òbrządkù]] – [[Prawòsławié|prawòsławiô]] i grekòkatolëcyzmù. == Geògrafiô == Ùkrajina to drëdżé nôwikszé państwò w [[Eùropa|Eùropie]] wedle nadwiérzchnie – 603 628 km², a téż nôwikszé państwò, chtërno całowno leżi w Eùropie. Na swiece Ùkrajina zajimô 45. plac wedle nadwiérzchnie. Całownô długòsc grańców Ùkrajinë to 6992 km. Nôwikszą górą Ùkrajinë je ''[[Howerła]]''. Krajné pónktë Ùkrajinë: * Północny – sedlëszcze Hremjacz w czernihowsczim òbwòdze. * Pôłniowi – gard Fòros na [[Aùtonomicznô Repùblika Krimù|Krimie]]. * Zôpadny – wies Sołomònowò w zakarpacczim òbwòdze. * Wschódny – wies Rannia Zoria w ługańsczim òbwòdze. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ukraine_topo_es.jpg|Topografiô Ùkrajinë Òbrôzk:Solar_Map_of_Ukraine.png| Òbrôzk:Koppen-Geiger_Map_UKR_present.svg|Klimat Ùkrajinë w skalë Köppena </gallery> == Òbaczë téż == * [[Biôłorus]] * [[Ruskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://commons.wikimedia.org/wiki/Atlas_of_Ukraine Atlas Ùkrajinë na Wikimedia Commons] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Ùkrajina| ]] lx2pnszw5x78jhkvv84vcj89f0jmg5p Madżarskô 0 4625 217043 216072 2026-10-08T14:37:05Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217043 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Magyarország |miono = Madżarskô |miono-genitiw = Madżarsczi |fana = Flag of Hungary.svg |herb = Coat of arms of Hungary.svg |na karce = EU_location_HUN.png |jãzëk = [[madżarsczi jãzëk|madżarsczi]] |stolëca = [[Bùdapeszt]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 93.030 |procent-wòdë = |lëdztwò = 9.996.000 |rok = 2010 |dëtk = forint |kòd dëtka = HUF |czasowô cona = +0 |swiãto = [[15 strëmiannika]] |himn = Isten áldd meg a magyart |kòd = HU |Internet = .hu |telefón = +36 |Prezydeńt=[[András Baka]] |Premiéra=[[Péter Magyar]] |aùtowi kòd=H |kònstitucjô=Kònstitucjô z 2011 }} '''Madżarskô''' je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]<ref name=":0">[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/hungary_pl Węgry – Informacje o kraju UE] Unia Europejska</ref>. Greńczë z [[Rumùńskô|Rumùńską]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Aùstriô|Aùstrią]], [[Słoweniô|Słowenią]], [[Chòrwackô|Chòrwacką]], ë [[Serbiô|Serbią]]. == Geògrafiô == * Pòłożenié: Leżë w w Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]]. * wiéchrzëzna: 93.030 km² * Grańce: ** òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,106 km ** państwa, z jaczima mô grańce: [[Aùstriô]] 321 km; [[Chòrwackô]] 348 km; [[Rumùńskô]] 424 km; [[Serbiô]] 164 km; [[Słowackô]] 627 km; [[Słoweniô]] 94 km; [[Ùkrajina]] 128 km, 2,106 == Demografiô == * Lëdztwò: 9,827,455 mieszkańców (2025)<ref name=":1">[https://web.archive.org/web/20210812150943/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/hungary/#people-and-society Hungary] The World Factbook</ref> * Religie: [[Katolëcczi Kòscół|Rzimsko-katolëcczi Kòscół]] 27.5%, Grecko-katolëcczi 1.7%, jinsze katolëcczé wëznania 0.9%, kalwinizm 9.8%, [[Lëterstwò]] 1.8%, jinsze [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] (w tim [[prawòsławié]]) 1.6%, jinsze 0.4%, bezbòżnictwò 16.1%, brak òdpòwiédzi w ankece 40.1%<ref name=":1" /> == Pòliticzny system == * pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika<ref name=":0" /> * Przédnik kraju: prezydent (András Baka), reprezentacëjnô fónkcjô<ref name=":0" /> * Wëkònôwczô władza: rząd z premierã (Péter Magyar) na przódku<ref>[https://2015-2019.kormany.hu/en/doc/the-hungarian-state/the-government-and-commissioners/the-government The Government] Hungarian Goverment</ref> * Ùstawòdôwczô władza: jednojizbowi parlament – Nôrôdnô Gromada (199 nôleżników, wëbieranëch na 4 lata<ref>[https://www.parlament.hu/en/web/house-of-the-national-assembly/election-of-the-members-of-parliament Electing Members of the National Assembly] Hungarian National Assembly</ref>) * dëtk: forint (HUF) == Historiô == [[25 gòdnika]] 1000 madżarsczi ksażã Sztefón I kòrónował sã na króla ë pòwstało [[Królestwò Madżarsczi]]. W 1526 Madżarze pòniesli klãska w bitwie pòd Mochaczem, z jej przëczënë pòrénk Madżarsczi dòstał sã pòd władzã jimperium òsmańsczégò, zôpôd pòd władzã [[Mònarchiô Habsburgów|mònarchii Habsburgów]]<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/history/battle-mohacs Battle of Mohács] EBSCO</ref>. Procëm Aùstrie mioły mol nôrôdne pòwstania: Rakoczego (1703–1711) ë Zymk Lëdów (1848–1849)<ref name=":2">[https://www.idegenvezetok-veszprem.org/en/history-of-hungary.html History of Hungary] Tour guides Veszprém Hungary</ref>, òstateczné w 1867 Madżarskô zwëskałô aùtonomiã ë pòwstałë [[Aùstro-Madżarskô]]<ref name=":3">[https://history.state.gov/countries/hungary A Guide to the United States’ History of Recognition, Diplomatic, and Consular Relations, by Country, since 1776: Hungary]</ref>. Po I swiatowi wòjnie (1918) wspólne państwò ùstało jistniec ë Madżarskô stałô sã repùblikã<ref>[https://theorangefiles.hu/the-first-hungarian-republic/ The First Hungarian Republic] The Orange Files</ref>. Samòstójnota òstała ùznana na mòcë traktatu z Saint-Germain-en-Laye w 1919<ref name=":3" />. W 1920 krôj znowù stał sã mònarchią, le sledny król (ë czezer Aùstrie) Karól IV nie òstał dopùszczony do władzë a państwã rządzëł regent Miklós Horthy<ref>[https://encyklopedia.interia.pl/geografia-nauki-pokrewne/panstwa/news-wegry,nId,2025161 Węgry] Encyklopedia Interia</ref>. W 1920 na mòcë traktatu z Trianon krôj stracëł òk. 2/3 teritorium<ref name=":2" />. Òbczas II swiatowy wòjnie państwò biotkowało po starnie [[III Rzesza|III Rzeszy]], w 1944 przeszłë na starnã Aliantów. Po II swiatowi wòjnie mioł mol okres kòmùnizmù ({{skr.|m.jin.}} w 1956 bëłô pòwstanié lëdowe, brutalnie stłumione przez czerwòną armiã), a pò 1989 rokù stały sã demòkraticznym państwã jako Repùblika Madżarsczi<ref name=":2" />. Òd 2004 Madżarsko je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]<ref name=":0" />. W 2011 przëjãto nową kònstitucëję, dze mionã państwa je Madżarskô<ref>[https://www.parlament.hu/documents/125505/138409/Fundamental+law/ Art. A kònstitucji]</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Euro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Madżarskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] g51jg5adxbh1tijioupe1br2xozj28t Irak 0 4634 217044 216077 2026-10-08T14:37:07Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217044 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |miono=Repùblika Iraku |gwôsné miono=‏جمهورية العراق‎ <center>Dżumhurijjat al-Irak</center> كۆماری عێراق <center>Komarî 'Êraq |fana=Flag of Iraq.svg |miono-genitiw=Iraku |herb=Coat of arms of Iraq.svg |mòtto=‏لله أكبر <center>Bóg je wiôldżi |himn=‏موطني <br> (Mòja òjczëzno) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Mawtini.ogg]]</center> |na karce=Iraq in its region.svg |jãzëk=arabsczi, kurdijsczi |stolëca=Bagdad |fòrma państwa=repùblika |kònstitucjô=Kònstitucjô Iraku |Prezydeńt=Abd al-Latif Raszid |Premiéra=Muhammad Szija as-Sudani |data ùsôdzenia=3 pazdzérznika 1932 |wiéchrzëzna=438 317 |lëdztwò=48,007,437<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/iraq-population/ Iraq Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-26] ({{jãz.|en}}).</ref> |rok=2026 |dëtk=iracczi dinar |kòd dëtka=IQD |telefón=+964 |aùtowi kòd=IRQ |Internet=.iq |kòd=IQ }} '''Irak''' ({{jãz.|ar}} ‏العراق‎, trb. ''Al-Irak''), '''Repùblika Iraku''' ({{jãz.|ar}} ‏جمهورية العراق‎, trb. ''Dżumhurijjat al-Irak'', [[Kurdijsczi jãzëk|kurd]]. كۆماری عێراق, trb. ''Komarî 'Êraq'') je państwã w Zôpadny [[Azjô|Azji]], na Blisczim Wschòdze nad Perską Roztoką. Stolecznym gardã je [[Bagdad]]. Greńczë z [[Syriô|Syrią]], [[Tëreckô|Tërecką]], [[Iran|Iranã]], [[Kùwejt|Kùwejtã]], [[Saudijskô Arabiô|Saudijską Arabią]] ë [[Jordaniô|Jordanią]]. Na terenie Iraku bëłë stôrożëtné cywilizacje Sumer, Babilon ë Asyriô<ref>Białek&nbsp;A., ''[https://www.national-geographic.pl/historia/starozytna-mezopotamia-jak-wygladalo-zycie-w-najstarszej-znanej-cywilizacji/ Starożytna Mezopotamia – jak wyglądało życie w najstarszej znanej cywilizacji? | National Geographic]'' [online], www.national-geographic.pl [dostęp 2026-04-26] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Nachôdô sã tam dwie rzeczi Tigris ë Eufrat, midzë jaczimi bëłë cywilizacëje Mezopotamie<ref>Zambrzycka-Kościelnicka&nbsp;E., ''[https://www.national-geographic.pl/historia/sumerowie-opracowali-wiele-wynalazkow-ich-slady-do-dzis-widzimy-w-rolnictwie-matematyce-i-astronomii/ Sumerowie opracowali wiele wynalazków. Ich ślady do dziś widzimy w rolnictwie, matematyce i astronomii | National Geographic]'' [online], www.national-geographic.pl [dost. 2026-04-26] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Òd 1979 do 2003 roku bëła tu òkrutnô diktatura Saddama Husajna, chtërni mimo modernizacje kraju zamòrdował tësące lëdzi ({{skr.|m.jin.}} òbczas inwazje na Kùwejt ë Iran<ref name=":0" />)<ref>''[https://www.iwm.org.uk/history/the-complex-legacy-of-saddam-hussein The Complex Legacy of Saddam Hussein]'' [online], Imperial War Museums [dost. 2026-04-26] ({{jãz.|en}}).</ref>. Òstał w 2006 skazany na karã smierci<ref name=":0">''[https://polskieradio24.pl/artykul/1000471,saddam-husajn-demon-naszych-czasow Saddam Husajn. Demon naszych czasów]'' [online], Polskie Radio 24 [dost. 2026-04-26] ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] dq2w1m4i85fbszwtb445k5qla16po5m Iran 0 4637 217048 216382 2026-10-08T14:50:25Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217048 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono=‏جمهوری اسلامی ایران‎ |miono=Islamskô Repùblika Iranu |fana=Flag of Iran.svg |miono-genitiw=Iranu |herb=Emblem of Iran.svg |mòtto=استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی<br /> Esteghlâl, âzâdi, dżomhuri-je eslâmi<br>(Samòstójnota, Wòlnosc, Islamskô Repùblika) |na karce=Iran in its region.svg |jãzëk=[[Persczi jãzëk|persczi]] |stolëca=Teheran |fòrma państwa=repùblika |wiéchrzëzna=1 628 771 |procent-wòdë=0,7 |rok=2015 |lëdztwò=81 423 000 |dëtk=Rial |kòd dëtka=IRR |czasowô cona= +3:30 |swiãto=1 łżëkwiata |himn=Sorud-e Melli-e Dżomhuri-je Eslāmi-je Irān <center>[[Òbrôzk:Sorud-e Mellí-e Yomhurí-e Eslamí-e Irán (instrumental).oga]]</center> |kòd=IR |Internet=.ir |telefón=+98 |Prezydeńt=Masud Pezeszkian |Mònarcha=Modżtaba Chamenei |aùtowi kòd=IR |kònstitucjô=Kònstitucjô Iranu z 3 gòdnika 1979 }} '''Iran''' ({{jãz.|fa}} ایران) je państwã w [[Azjô|Azji]], na Blësczim Wschòdze, midzë Kaspijsczim Mòrzã ë Perską, a téż Òmańską Hôwingą. Stolecznym gardã je [[Teheran]]. Państwòwą religią je [[islam]]. == Historiô == Perskô to jednô z nôstarszich cywilizacji na swiece. Stôrożëtnô Perskô bëłô rządzonô bez {{skr.|m.jin.}} dinastiã Achemenidów, z jaczi pòchòdzëlë Cërus II Wiôldżi ë Dark I Wiôldżi, chtërni stwòrzëlë stolëmné persczé państwò. Pò ti państwã włôdôlë Partë ë Sasónidë<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20250827224504/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Iran-Historia;4270155.html Iran. Historia] Encyklopedia PWN</ref>. Religią Stôrożëtny Persczi béł zaratùsztriónizm. W VII stalata zemie òstałë zdobëte przez [[Arabòwie|Arabów]], chtërni zapròwadzëlë w krôju [[islam]]<ref>[https://www.britannica.com/place/Iran/History History of Iran] Encyclopedia Britannica</ref>. Pònemù Perskô przechôdzëłô wszelejaczé dinastie, midzë jinszima: Safawidów (1501–1722)<ref>[https://www.iranicaonline.org/articles/safavids/ Safavids] Encyclopedia Iranica</ref>, chtërni ùcwiérdzëlë szyicczi islam, czedë ùczënëlë gò państwòwą religią<ref>[https://www.theguardian.com/world/2016/sep/29/iran-shia-islam-matter-of-state Removal of the heart: how Islam became a matter of state in Iran] The Guardian</ref>, a téż Afszaridów (1736–1796<ref>[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803095355440 Afsharid dynasty] Oxford Reference</ref>), Zandów (1750–1794<ref>[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/oi/authority.20110803133352463 Zand dynasty] Oxford Reference</ref>), Kadżarów (1794–1925), za jich rządów Iran przëjął swòją pierszą kònstitucjã ë wpròwôdzono parlamentarny system<ref>''[https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/459713-pl.pdf Protokoły pierwszego parlamentu Iranu 1906-1908. Tłumaczenie i analiza językowo-literacka i historyczna.]'' [online], Narodowe Centrum Nauki [dost. 2025-07-17] ({{jãz.|pl}}).</ref>, ë slédnô dinastiô Pahlawi (1925–1979)<ref name=":0" />. W 1935 Perskô zmieniłô miono na Iran<ref>[https://en.majalla.com/node/288096/documents-memoirs/day-history-persia-renamed-%E2%80%98iran%E2%80%99 This day in history: Persia renamed ‘Iran’] Al Majalla</ref>. W 1979 z przëczënë islamsczi rewòlucje dinastiô Pahlawi òstała òbôlonô ë 1 łżëkwiata Iran stôł sã islamską repùbliką<ref>[https://www.ebsco.com/research-starters/politics-and-government/iran-becomes-islamic-republic Iran Becomes an Islamic Republic] EBSCO</ref>. 3 gòdnika 1979 z przëczënë referendum przëjãto nową kònstitucjã<ref>''Historia Powszechna – Świat po upadku ZSRR. Czasy współczesne. Indeksy'', Biblioteka Gazety Wyborczej, 2008, s. 64, ISBN&#x20;978-84-9819-827-0 ({{jãz.|pl}}).</ref>. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi na Blësczim Pòrénkù ù brzégu Òmańsczi Roztoczi, Persczi Roztoczi (na pôłniu) ë [[Kaspijsczé Mòrzé|Kaspijsczégò Mòrza]] (na nordze). === Wiéchrzëzna === * całownô: 1,648,195 km² * wiéchrzëzna lądu: 1,531,595 km² * wiéchrzëzna wòdów: 116,600 km² * môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 19. === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 5,894 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Afganistan|Afganistan]] 921 km; [[Armeniô]] 44 km; [[Azerbejdżan]] 689 km; [[Irak]] 1,599 km; [[Pakistan]] 959 km; [[Tëreckô]] 534 km; [[Turkmenistan]] 1,148 km === Brzegòwô liniô === 12,440 km, grańca z Kaspijsczim Mòrzã (740 km) === Klimat === Klimat sëchi lub półsëchi, subtropikalny zdłuż ùbrzégù Kaspijsczégò Mòrza === Ùsztôłcenié terenu === Teren je nierówny, brzeg je wësoczi, centralny basén z piôszczëznami ë górama; môłé, nieprzeriwne równinë zdłuż òbù brzégów. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 1,305 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -28 m. n.r.m. (Kaspijsczé Mòrze) * nôwëższi czëp: 5,625 m. n.r.m. (Demawend) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 29% (w tim 9.7% òrnëch gruńtów) * lasë 6.6% (wôrtoscë szacowóné na 2023) == Sprôwné pòdzelenié == Iran dzeli sã na 31 prowincjów (''ostán''), jaczimi rządzą gùbernatorzë (استاندار, ''ostándár''). Prowincje dzelą sã na pòdprowincje (''šahrestán''), te zôs na gminë miesczé (''bachš'') i wiesczé (''dehestán''). [[Òbrôzk:IranNumbered.png|330px|center|Iransczé prowincje.]] {| style="background:transparent;" |- valign="top" | {| style="background:transparent; font-size:90%;" | 1. || Teheran (تهران Tehrān) |- | 2. || Kom (قم Qom) |- | 3. || Markazi (مرکزی Markazī) |- | 4. || Kazwin (قزوین Qazvīn) |- | 5. || Gilan (گیلان Gīlān) |- | 6. || Ardabil (اردبیل Ardabīl) |- | 7. || Zandżan (زنجان Zanjān) |- | 8. || Pòrénkòwi Azerbejdżan (آذربایجان شرقی Āzarbāījān-e Sharqī) |- | 9. || Zôpadny Azerbejdżan (آذربایجان غربی Āzarbāījān-e Gharbī) |- | 10. || Kùrdistan (کردستان Kordestān) |} | {| style="background:transparent; font-size:90%;" | 11. || Hamadan (همدان Hamadān) |- | 12. || Kermanszach (کرمانشاه Kermānshāh) |- | 13. || Ilam (ایلام Īlām) |- | 14. || Lorestan (لرستان Lorestān) |- | 15. || Chùzestan (خوزستان Khūzestān) |- | 16. || Czahar Mahal wa Bachtijari (چهارمحال و بختیاری Chahārmahāl va Bakhtiyārī) |- | 17. || Kohgiluje wa Bujerahmad (کهگیلویه و بویراحمد Kohgīluyeh va Bōyer-Ahmad) |- | 18. || Buszehr (بوشهر Būshehr) |- | 19. || Fars (فارس Fārs) |- | 20. || Hòrmozgan (هرمزگان Hormozgān) |} | {| style="background:transparent; font-size:90%;" | 21. || Sistan i Beludżistan (سیستان و بلوچستان Sīstān va Balūchestān) |- | 22. || Kerman (کرمان Kermān) |- | 23. || Jazd (یزد Yazd) |- | 24. || Isfahan (اصفهان Esfahān) |- | 25. || Semnan (سمنان Semnān) |- | 26. || Mazandaran (مازندران Māzandarān) |- | 27. || Gòlestan (گلستان Golestān) |- | 28. || Nordowi Chòrasan (خراسان شمالی Khorāsān Shamālī) |- | 29. || Chòrasan Razawi (خراسان رضوی Khorāsān Razavī) |- | 30. || Pôłniowi Chòrasan (خراسان جنوبی Khorāsān Janūbī) |- | 31. || Albòrz (استان البرز Alborz) |} | |} == Demografiô == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 92,417,681 (2025)<ref>[https://www.worldometers.info/world-population/iran-population/ Iran Population <small>(LIVE)</small>] Worldometer</ref> === Etniczné karna === Persowie, Azerowie, Kurdowie, Lurowie, Balochowie, Arabòwie, Turkmeni ë Tërkuci === Jãzëczi === Òglowò ùżiwónym jãzëkã je persczi, le brëkòwane sã też azersczi jinsze tërkuccze dialektë, kurdijsczi, gilaki, mazandarani, luri, balochi, arabsczi === Religijné karna === [[Islam|Mùzułmanie]] (państwòwô religiô) 98.5%, [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjani]] 0.7%, bahaici 0.3%, agnosticë 0.3%, jinszi (w tim zaratusztrianie, żëdzë, hinduiści) 0.2% (2020) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 77.3% == Pòliticzny system == Iran to [[teokracëjô]] ë islamskô repùblika z systemã prezydencczim. Przédnikã kraju je Nôweższi Wódca, wëbierany je przez Gromadã Ekspertów. Przédnikã rządu je prezydent, wëbierany na 4 lata. Parlament Islamskô Konsultatywnô Gromada je jednojizbowi ë mô 290 członków<ref>[https://www.asianparliament.org/parliament/information/majles-shoraye-eslami--islamic-parliament-of-iran-/3/1/view/ Majles Shoraye Eslami (Islamic Parliament of Iran)] Asian Parliamentary Assembly</ref>, wëbierany je na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://commonslibrary.parliament.uk/irans-2024-elections/ Iran’s 2024 elections] House of Commons Library</ref>. * Nôweższi Wódca: Modżtaba Chamenei * Prezydent: Masud Pezeszkian == Galeriô == <gallery> Òbrôzk:Gate of All Nations, Persepolis.jpg| Òbrôzk:Hafez 880714 095.jpg| Òbrôzk:981012-Damavand-South-IMG 9861-2.jpg| Òbrôzk:Kish beach 02.jpg| Òbrôzk:Naghshe Jahan Square Isfahan modified.jpg| Òbrôzk:Ferdowsi tomb4.jpg| Òbrôzk:Aerial View of Tehran 26.11.2008 04-35-03.JPG| Òbrôzk:Rasht Municipality Mansion in an Autumn night.jpg| Òbrôzk:Towers in Tehran City at night.jpg| Òbrôzk:RezaShrine.jpg| Òbrôzk:Mozaffariyeh, Grand Bazzar of Tabriz, IRAN.jpg| Òbrôzk:The misty mountains.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Nôweższi Wódca Iranu]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Iran| ]] 63nfzo1anxppbqzdm422d39qfr6p258 Mianma 0 4652 217049 216789 2026-10-08T14:50:28Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217049 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Związku Myanmaru|gwôsné miono=ပြည်ထောင်စု သမ္မတ မြန်မာနိုင်ငံတော်‌<br>Pyidaungzu Thammada Myanma Naingngandaw|fana=Flag of Myanmar.svg|miono-genitiw=Myanmaru|herb=Variant of the State seal of Myanmar (2011-2025).svg|himn=ကမ္ဘာမကျေ<br>(Do kùńca swiata) <center>[[Òbrôzk:U.S. Navy Band - Kaba Ma Kyei.oga]]</center>|na karce=Myanmar in its region.svg|jãzëk=birmańsczi|stolëca=Naypyidaw|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=(p.ò) Min Aung Hlaing|Premiéra=Nyo Saw|wiéchrzëzna=676 578|data ùsôdzenia=[[4 stëcznika]] 1948|procent-wòdë=|lëdztwò=55,184,819<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/myanmar-population/ Myanmar Population <small>(LIVE)</small>]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-22] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=kiat|kòd dëtka=MMK|czasowô cona=+6:30|kòd=MM|Internet=.mm|aùtowi kòd=MYA|telefón=+95}} '''Myanmar''', do 1989 '''Birma'''<ref>''[https://www.bbc.com/news/magazine-16000467 Who, What, Why: Should it be Burma or Myanmar?]'', „BBC News”, 2 gòdnika 2011 [dost. 2026-04-04] ({{jãz.|en}}).</ref> je państwã w pôłniowo-wschodny [[Azjô|Azji]]. Stolëcznëm gardã je Naypyidaw. Nôwikszą religią je bùddizm (wëznaje gò 88% lëdztwa)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/burma/ Burma]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-06-05] ({{jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten bëł stolemnëm jimperium {{skr.|m.jin.}} za dinastie Kònbaung (1752–1885), chtërë po trzëcy wòjnie z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]] stało sã ji kòlonią<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/military-history-and-science/anglo-burmese-wars Anglo-Burmese Wars | Military History and Science | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-05-30] ({{jãz.|en}}).</ref>. Myanmar zwëskał samòstójnotã 4 stëcznika 1948<ref>[https://presoffministry.gov.mm/en/article/21529 Myanmar's Independence Day: A Testament to National Resilience and Enduring Sovereignty.] [online]&#x20;Ministry of President's Office.&#x20;[dost. 2026-05-30].&#x20;({{jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] sjtov8wac2q5qwizqmbgc26agtz76h9 Bòsniô i Hercegòwina 0 4682 217050 216075 2026-10-08T14:50:30Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217050 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Bosna i Hercegovina <br> Босна и Херцеговина |miono = Bòsniô i Hercegòwina |miono-genitiw = Bòsnie i Hercegòwinë |fana = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg |herb = Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg |na karce = Map of Bosnia and Herzegovina in Europe.svg |jãzëk = [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]]<br>[[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]]<br>[[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] |stolëca = Sarajewò |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 51 197 |procent-wòdë = 0,8 |lëdztwò = 3.856.181 |rok = 2017 |dëtk = zamiennô marka |kòd dëtka = BAM |czasowô cona = +1 |swiãto = [[1 strëmiannika]] (leno w Federacje BiH) |himn = „Državna himna Bosne i Hercegovine” <br> "Државна химна Босне и Херцеговине" |kòd = BA |Internet = .ba |telefón = +387 |Prezydeńt=Željko Komšić (Chòrwat),<br> Željka Cvijanović (Serbkô),<br> Denis Bećirović (Bòszniak) |Premiéra=Borjana Krišto |data ùsôdzenia=14 gòdnika 1995 |aùtowi kòd=BIH }} '''Bòsniô i Hercegòwina''' – państwò w pôłniowò-pòrénkòwi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Sarajewò]]. Na zôpadze i òd pôłniégò grańczi z [[Chòrwackô|Chòrwacją]], òd pòrénkù z [[Serbskô|Serbią]], òd pôłniowégò pòrénkù z [[Czôrnogóra|Czôrnogórą]], na pôłnim mô przistãp do [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]] i brzegòwą liniã ò długòscë kòl 20 km. Je federacją, w skłôd chtërny wchôdają dwie aùtonomiczné jednostczi: Federacjô Bòsnie i Hercegòwinë i Repùblika Serbskô. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w pôłniowò-pòrénkòwi Eùropie, na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]]. === Wiéchrzëzna === [[Òbrôzk:Map_Bih_entities.png|mały|Kôrta Bòsnie i Hercegòwinë z pòdzelenim na aùtonomiczné jednostczi: Federacjã Bòsnie i Hercegòwinë i Repùblikã Serbskã]] *całownô: 51,197 km² *wiéchrzëzna lądu: 51,187 km² *wiéchrzëzna wòdów: 10 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 129. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,543 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Chòrwacjô]] 956 km, [[Serbiô]] 345 km, [[Czôrnogóra]] 242 km === Brzegòwô liniô === 20 km (przistãp do [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]] wkół gardu Neum) === Klimat === Pôłniowi krańc Bòsnie i Hercegòwinë leżi w conie strzódzemnomòrsczégò klimatu. Wiele wikszi bënowi dzél kraju mô klimat ùmiarkòwóny kòntinentalny, je tuwò gòrąco òb lato, a òb zëmã mrozno i sniéżno. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Bosnia_and_Herzegovina_topographic_map.svg|mały|Fizycznô kôrta Bòsnie i Hercegòwinë]] W westrzédnëch i nordowëch dzélach kraju górzësti krôjòbrôz, na nordowim pòrénkù grzëpòwati. Na nordowim zôpadze i pôłniowim krańcu spòtikómë wikszim dzélã równiznë. === Wësokòsc terenu === *strzédnô wësokòsc: 500 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Adriaticczé Mòrze) *nôwëższi czëp: 2,386 m. n.r.m. (Maglić) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 42,2% (w tim 19,7% òrnëch gruńtów) *lasë 42,8% (w 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 3,856,181 (wôrtosc szacowónô na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 128. === Etniczné karna === [[Òbrôzk:BiH_-_Etnicki_sastav_po_opstinama_2013_1.gif|mały|Etniczny skłôd Bòsnie i Hercegòwinë]] Bòsniacë 50,1%, Serbòwie 30,8%, Chòrwacë 15,4% (wôrtoscë szacowóné na 2013) === Jãzëczi === [[Bòsniacczi jãzëk|bòsniacczi]] (państwòwi) 52,9%, [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] (państwòwi) 30,8%, [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] (państwòwi) 14,6% (wôrtoscë szacowóné na 2013) === Religijné karna === [[Òbrôzk:Bosanska Krupa Churches.JPG|mały|Cerkwiô, katolëcczi kòscół i meczet w gardze Bosanska Krupa]] mùzułmanie 50.7%, [[prawòsławié]] 30.7%, [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 15.2%, === Ùrbanizacjô === [[Òbrôzk:Mostar_Old_Town_Panorama_2007.jpg|mały|Stôri Mòst w gardze Mostar – jeden òd symbòlów Bòsnie i Hercegòwinë]] *mieskô pòpùlacjô: 40,1% *wikszé miesczé westrzódczi: Sarajewò (stolëca) – 356,454 mieszkańców; Banja Luka – 185,042, Tuzla – 110,979, Zenica – 110,663, Bijeljina – 107,715, Mostar – 105,797 (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2013) == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Bòsniô i Hercegòwina *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *stolëca: Sarajewò *czasowô cona: UTC+1 *państwowé swiãto: brak na òglowòpaństwowi rówiznie; w Federacji Bòsnie i Hercegòwinë òbchòdzy sã Dzéń Samòstójnotë (1 strëmiannika) i Dzéń Państwòwòscë (25 lëstopadnika); w Repùbliczi Serbsczi òbchòdzy sã {{skr.|m.jin.}} Dzéń Respùbliczi (9 stëcznika) *nôrodny himn: „Državna himna Bosne i Hercegovine” (''Państwòwi Himn Bòsnie i Hercegòwinë'') === Wëkònôwczô władza === * Przédnictwò Bòsnie i Hercegòwinë (kòlektiwny òrgan władzë, skłôdô sã z trzech nôleżników – Serba, Chòrwata i Bòsniaka; wëbiérô sã jich równoczasowno na sztërëlatną kadencjã). === Ùstawòdôwczô władza === *Parlamentarné zéńdzenié Bòsnie i Hercegòwinë – dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô Jizba Przedstôwców (42 nôleżników na sztërëlatną kadencjã) i wëższô Jizba Nôrodów (15 nôleżników, jaczich zacwierdzëwają parlamentë aùtonomicznëch repùblik). == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180315193211/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/bk.html Bòsniô i Hercegòwina w „The World Factbook”] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] n0trcu6ikw7fzsna0tk0a3nfecgr1p6 Rodnô Mòwa (kònkùrs) 0 4852 217087 216060 2026-10-08T14:51:41Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217087 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} '''Rodnô Mòwa''' {{skr.|P.T.}} '''Recytatorsczi Kònkùrs Kaszëbsczi Lëteraturë „Rodnô Mòwa”'''<ref>[http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-chmielno/ Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”, Chmielno]</ref><ref>{{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa|k=Akademia Kaszubska}}</ref> ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”'') – coroczny recitatorsczi [[kònkùrs]] òrganizowóny od [[1971]], z finałã w [[Chmielno|Chmielnie]]. Bëtnicë recitëją pòeticczé ë prozatorsczé ùtwòrë w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzekù]]; wëstãpùją w 6 wiekòwëch karnach. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == {{Kòlumnë|em=20|1= # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1971)|Rodnô Mòwa 1971]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1972)|Rodnô Mòwa 1972]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1973)|Rodnô Mòwa 1973]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1974)|Rodnô Mòwa 1974]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1975)|Rodnô Mòwa 1975]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1976)|Rodnô Mòwa 1976]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1977)|Rodnô Mòwa 1977]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1978)|Rodnô Mòwa 1978]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1979)|Rodnô Mòwa 1979]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1980)|Rodnô Mòwa 1980]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1981)|Rodnô Mòwa 1981]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1982)|Rodnô Mòwa 1982]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1983)|Rodnô Mòwa 1983]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1984)|Rodnô Mòwa 1984]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1985)|Rodnô Mòwa 1985]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1986)|Rodnô Mòwa 1986]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1987)|Rodnô Mòwa 1987]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1988)|Rodnô Mòwa 1988]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1989)|Rodnô Mòwa 1989]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1990)|Rodnô Mòwa 1990]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1991)|Rodnô Mòwa 1991]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1992)|Rodnô Mòwa 1992]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1993)|Rodnô Mòwa 1993]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1994)|Rodnô Mòwa 1994]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1995)|Rodnô Mòwa 1995]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1996)|Rodnô Mòwa 1996]]<ref>https://bibliotekacyfrowa.eu/Content/51711/57210.pdf</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1997)|Rodnô Mòwa 1997]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1998)|Rodnô Mòwa 1998]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 1999)|Rodnô Mòwa 1999]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2000)|Rodnô Mòwa 2000]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2001)|Rodnô Mòwa 2001]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2002)|Rodnô Mòwa 2002]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2003)|Rodnô Mòwa 2003]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2004)|Rodnô Mòwa 2004]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2005)|Rodnô Mòwa 2005]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2006)|Rodnô Mòwa 2006]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2007)|Rodnô Mòwa 2007]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2008)|Rodnô Mòwa 2008]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2009)|Rodnô Mòwa 2009]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2010)|Rodnô Mòwa 2010]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2011)|Rodnô Mòwa 2011]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2012)|Rodnô Mòwa 2012]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2013)|Rodnô Mòwa 2013]]<ref>{{YouTube|v=vETQIST79W0|tit=Gminne eliminacje 54. konkursu "Rodno Mowa" Zuzanna Bruska, „Rodnô Mòwa", Chmielno 2013 r.|k=Kaszubi PL (ZKP)}}</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2014)|Rodnô Mòwa 2014]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2015)|Rodnô Mòwa 2015]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2016)|Rodnô Mòwa 2016]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2017)|Rodnô Mòwa 2017]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2018)|Rodnô Mòwa 2018]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2019)|Rodnô Mòwa 2019]] # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2021)|Rodnô Mòwa 2021]]<ref>https://bck-bytow.pl/rodna-mowa-2/</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2022)|Rodnô Mòwa 2022]]<ref>[https://sp4reda.pl/blog/2022/04/26/51-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-2022/ 51 KONKURS RECYTATORSKI LITERATURY KASZUBSKIEJ RODNÔ MÒWA 2022]</ref><ref>[https://wladyslawowo.pl/wiadomosci/1/wiadomosc/208414/konkurs_rodn_mwa Jest to już 51. edycja Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej. Celem jego jest poznawanie i popularyzacja literatury kaszubskiej]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2023)|Rodnô Mòwa 2023]]<ref>[https://www.zukowo.pl/Rodn_Mwa_w_Gminie_Zukowo,10,7612#sub_mid Rodnô Mòwa” w Gminie Żukowo 17 kwietnia 2023]</ref><ref>[https://www.mdk.rumia.pl/p/gminny-etap-konkursu-rodno-mowa Gminny etap konkursu Rodno Mowa]</ref><ref>[https://powiat.puck.pl/aktualnosci/52-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-eliminacje-powiatowe.html 52. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” - eliminacje powiatowe]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2024)|Rodnô Mòwa 2024]]<ref>https://www.goknwl.pl/aktualnosci-goknwl/konkurs-rodno-mowa/</ref><ref>[https://pomorskie.eu/mlodzi-mistrzowie-mowy-kaszubskiej-nagrodzeni-rodno-mowa-wybrzmiala-pieknie/ Młodzi mistrzowie mowy kaszubskiej nagrodzeni. Rodnô Mòwa wybrzmiała pięknie]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2025)|Rodnô Mòwa 2025]]<ref>[https://ck.sierakowice.pl/index.php/2025/03/27/rodno-mowa-sierakowice-2025/ Rodnô Mòwa – Sierakowice 2025]</ref><ref>[https://ckgminapuck.pl/kalendarz/rodno-mowa/ Jak co roku, bardzo serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w 54. Konkursie Recytatorskim „RODNÔ MÒWA”.]</ref><ref>[https://gck.cewice.pl/strona/54-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa 54. KONKURS RECYTATORSKI LITERATURY KASZUBSKIEJ „RODNÔ MÒWA”.]</ref><ref>[https://samorzad.gov.pl/web/szkola-nr1-rumia/etap-powiatowy-54-konkursu-literatury-kaszubskiej-rodn-mwa ETAP POWIATOWY 54. KONKURSU LITERATURY KASZUBSKIEJ ,,RODNÔ MÒWA"]</ref><ref>[https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura/3072-gminne-eliminacje-54-konkursu-rodno-mowa Gminne eliminacje 54. konkursu "Rodno Mowa"]</ref><ref>[https://zkiw.com.pl/eliminacje-powiatowe-54-konkursu-recytatorskiego-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-w-kartuzach/ Eliminacje Powiatowe 54 Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” w Kartuzach]</ref><ref>[https://www.facebook.com/reel/1243665173837179?locale=pl_PL Eliminacje Powiatowe 54 Konkursu Recytatorskiego Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa” w Kartuzach] na [[Facebook]]</ref><ref>[https://radiogdansk.pl/wiadomosci/region/kaszuby/2025/06/09/rodno-mowa-czyli-kaszubski-konkurs-recytatorski-z-tradycjami-znamy-wyniki-54-finalu/ Rodnô Mòwa, czyli kaszubski konkurs recytatorski z tradycjami. Znamy wyniki 54. finału] [[Radio Gdańsk]]</ref><ref>[https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20175,konkurs-recytatorski-rodno-mowa-w-chmielnie-recytatorzy-i-hold-dla-trojanowskiej Konkurs recytatorski „Rodnô Mòwa" w Chmielnie. Recytatorzy i hołd dla Trojanowskiej]</ref> # [[Rodnô Mòwa (kònkùrs, 2026)|Rodnô Mòwa 2026]] (LV)<ref>[https://spzalakowo.eu/rodno-mowa/ Melania Koszałka wzięła udział w Gminnym Konkursie Recytatorskim Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://gok.luzino.eu/relacja-z-55-edycji-konkursu-recytatorskiego-rodno-mowa-w-luzinie-%f0%9f%8e%ad/ Relacja z 55. Edycji Konkursu Recytatorskiego “Rodnô Mòwa” w Luzinie!]</ref><ref>[https://gok.luzino.eu/zgloszenia-i-regulamin-55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ Zgłoszenia i regulamin – 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://www.szkolagarczegorze.nwl.pl/aktualnosci-spgarczegorze/eliminacje-powiatowe-konkursu-rodno-mowa/ Eliminacje powiatowe konkursu „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://prk24.pl/92789845/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”] [[Polskie Radio Koszalin]]</ref><ref>[https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa.html 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://www.spstrzepcz.pl/o-szkole/kaszubski-w-naszej-szkole/kaszubski/uczniowie-naszej-szkoly-uczestniczyli-w-konkursie-rodno-mowa/ Uczniowie naszej szkoły uczestniczyli w konkursie „Rodnô Mòwa”]</ref><ref>[https://kartuzy.info/artykul/final-55-konkursu-rodn-n1825469 Finał 55. Konkursu „Rodnô Mòwa” - Chmielno stolicą kaszubskiego słowa]</ref><ref>[https://muzeum.wejherowo.pl/wydarzenie/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ 55 Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej ,,Rodnô Mòwa’’]</ref><ref>[https://dziennikpucki.pl/gmina-puck/55-edycja-konkursu-rodno-mowa-w-strzelnie-w-gminie-puck-poznaj-mistrzow-kaszubskiego-slowa/ 55. edycja konkursu Rodnô Mòwa w Strzelnie w gminie Puck: poznaj mistrzów kaszubskiego słowa] – dziennikpucki.pl</ref><ref>http://szwajcaria-kaszubska.pl/kaszuby/spolecznosc/item/3632-55-konkurs-rodno-mowa</ref><ref>https://dkwiele.pl/wiadomosci/33864/rodn-mwa---eliminacje-gminne-w-dk-wiele</ref> }} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Rodnô mòwa (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kònkùrs]] * [[Ida Czajinô]] * [[Zbigórz Jankòwsczi]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=wDze4Sc0xyY|tit=Rodnô Mòwa|k=Akademia Kaszubska}} * [http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa-chmielno/ Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”, Chmielno] ;2016 * {{YouTube|v=OsyMsYzVpL8|tit=rodnamowa|k=24 kaszuby|d=2016-10-02}} ;2019 * https://kartuzy.info/artykul/rodno-mowa-2019-w-chmielnie-n821113 ;2024 * [https://pomorskie.eu/mlodzi-mistrzowie-mowy-kaszubskiej-nagrodzeni-rodno-mowa-wybrzmiala-pieknie/ Młodzi mistrzowie mowy kaszubskiej nagrodzeni. Rodnô Mòwa wybrzmiała pięknie] ;2025 * [https://www.zawszepomorze.pl/artykul/20175,konkurs-recytatorski-rodno-mowa-w-chmielnie-recytatorzy-i-hold-dla-trojanowskiej Konkurs recytatorski „Rodnô Mòwa" w Chmielnie. Recytatorzy i hołd dla Trojanowskiej] ;2026 * [https://kartuskiecentrum.kultury.pl/aktualnosci-kck/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa.html 55. Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej „Rodnô Mòwa”] * [https://muzeum.wejherowo.pl/wydarzenie/55-konkurs-recytatorski-literatury-kaszubskiej-rodno-mowa/ 55 Konkurs Recytatorski Literatury Kaszubskiej ,,Rodnô Mòwa’’] * [https://dziennikpucki.pl/gmina-puck/55-edycja-konkursu-rodno-mowa-w-strzelnie-w-gminie-puck-poznaj-mistrzow-kaszubskiego-slowa/ 55. edycja konkursu Rodnô Mòwa w Strzelnie w gminie Puck: poznaj mistrzów kaszubskiego słowa] – dziennikpucki.pl * https://www.radiokaszebe.pl/news/final-rodno-mowa-w-chmielnie-kto-wygral-konkurs-1221 [https://web.archive.org/web/20260708042855/https://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/news_rodnomowa.mp3 .mp3] * {{YouTube|v=-s1M5xilZaI|tit=Relacjô z krézowëch eliminacjów Rodny Mòwë we Wejrowie|k=Kaszëbë i swiat}} * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/mlodzi-mistrzowie-slowa-z-koscierzyny-wybrani-rodno-mowa-wylonila-najlepszych-recytatorow-ktorzy-powalcza-dalej-na-szczeblu-powiatowym/ar/c1p2-28972949 === Szëkba === {{Szëkba|Rodnô Mòwa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] 5dww7v72bdl04ppq1rz332ip43c5idg Aleksander Majkòwsczi 0 4953 217051 216084 2026-10-08T14:50:32Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217051 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zdroje Raduni - Aleksander Majkowski - portret.jpg|mały|Aleksander Majkòwsczi]] '''Aleksander Majkòwsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Aleksander Majkowski''; ùr. [[17 lëpińca]] [[1876]] w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], zm. [[10 gromicznika]] [[1938]] w [[Gdiniô|Gdinie]]) – kaszëbsczi pisôrz, dzejôrz i wëdôwca, przédnik [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwa Młodokaszëbów]] a załóżca [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów|Regionalnégò Zrzeszeniô Kaszëbów]], aùtór kaszëbsczi epòpeje ''[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]'', doktór. == Żëcopis == [[Òbrôzk:Gdańsk tablica Gryfa 09.07.10 pl.jpg|mały|Tôblëca ò redakcëji "Gryfa" i A. Majkòwsczim na bùdinkù w [[Gduńsk|Gduńskù]] (pò pòlskù)]] Aleksander Majkòwsczi na swiat przëszedł [[17 lëpińca]] [[1876]] r. w [[Kòscérzëna|Kòscérznie]] w gbùrsczi familii Jana i Józefinë z Basków. Dzãka stipendium przëznónémù przez Towarzëstwò Nôùkòwi Pòmòcë mógł ùczëc sã w kòscérsczim progimnazjum i w chòjnicczim gimnazjum. Òb czas ùczbë w gimnazjum przënôlégôł do filomacczégò karna „[[Adam Mickiewicz|Mickiewicz]]”, gdze miôł leżnosc zapòznac sã z pòlską historią i pismienizną. W [[1895]] r. zdôł maturã, pò czim wrócył do swòji domôcy [[Kòscérzëna|Kòscérznë]]. W [[1897]] r. zaczął sztudérowac medicynã w [[Berlin]]ie. Jakno sztudéra w [[1899]] r. wëdôł we [[Gduńsk|Gduńskù]] szpòrtowną pòwiôstkã pòd titlã Jak w ''Koscérznie koscelnygo obrele abo Pięc kawalerów a jedna jedyno brutka''. Dokôz nen przerobiony òstôł pózni na òbrôzk na binã ''Strache i zrękovjine''. W rokù [[1900]] przeniósł sã do leżący na dôwnëch słowiańsczich zemiach [[Grifiô|Grifii]]. Òstôł òn równak z henëtnégò ùniwersytetu ùsëniãti w gromicznikù [[1901]] r. za to, że przenôlégôł do sztudérsczi òrganizacji „Adelphia”, co zachãcywa robiącëch tam pòlsczich cządowëch robòtników do biôtczi ò swòje prawa. Tedë Majkòwsczi przecygnął do [[Mònachium]], gdze téż włącził sã w spòleczné, sztudérsczé dzejanié. W [[1902]] r. stwòrził tam karno pòlsczich sztudérów ò mionie „Vistula”. W sztudérsczim cządze swòjegò żëwòta włącził sã w aktiwné spòleczné dzejanié. Pò skùńczenim sztudérowaniégò medicynë wëjachôł do [[Zurich|Zurichù]], gdze napisôł doktorską disertacjã, chtërny témą bëłë badérowania krëwi skażony òłowiã. W séwnikù [[1904]] r. òstôł doktórã medicynë. Lékarską praktikã òdbéł we [[Gduńsk|Gduńskù]] jakno asystent w szpitalu Nôswiãtszi Mariji Pannë. Òb czas swòji bëtnoscë we [[Gduńsk|Gduńskù]] òstôł redaktorã pismiona „Gazeta Gdańska” i dodôwku do ni, chtëren zwôł sã „Drużba. Pismo dlö polscich Kaszubów”. Ju w pierszim jegò numrze przedstawił ùdbã swòjegò dzejaniégò dlô [[Kaszëbë|Kaszëb]]. Robòta Majkòwsczégò w „Gazecie Gdańskiej” dérowa równak leno do kùńcowégò dzéla [[1905]] r. Rok [[1905]] to dlô Majkòwsczégò téż czas wëdaniô tomikù jegò wiérztów ''Spiewe i frantówci''. Na zaczątkù [[1906]] r. przecygnął Majkòwsczi nazôd do [[Kòscérzëna|Kòscérznë]], gdze òtemkł priwatną doktorską praktikã. W [[1908]] r. stwòrził jedno z nôwôżniészich pismionów w dzejach kaszëbsczi rësznotë, czëlë „[[Gryf (cządnik)|Gryfa]]”. Cządnik nen miôł wiôldżi cësk na przińdny rozwój kaszëbsczi lëteraturë i spopularizowanié kaszëbsczi dëchòwi i materialny kùlturë. W [[1909]] r. Majkòwsczi òpublikòwôł w „[[Gryf (cządnik)|Gryfie]]” articzel pòd titlã „Ruch młodokaszubski”, w chtërnym pisôł midzë jinszima, że młodô kaszëbskô jinteligencjô mô wprowôdzac swójsczé, kaszëbsczé elementë do òglowòpòlsczi kùlturë i miec starã ò nôrodną aktiwizacjã wszëtczich [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Równak w [[Kòscérzëna|Kòscérznie]] to nie szło i pò czile latach, pò dëtkòwëch jiwrach, czedë to òstałë mù wzãté i zlicytowóné zachë, òpùscył nen gard i pòd kùńc [[1911]] rokù zamieszkôł w [[Sopòt|Sopòce]]. Do pòwstaniô kaszëbsczi òrganizacji nazwóny [[Towarzëstwò Młodokaszëbów|Towarzëstwã Młodokaszëbów]] doszło w zélnikù [[1912]] r. we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Sekretarzã ji òstôł prawie doktór Majkòwsczi. Jesz jinszim gónã, na jaczim dzejôł, bëłô [[Kaszëbsko-Pòmòrsczé Muzeum]], chtërné pòwstało w [[Sopòt|Sopòce]] w [[1913]] r. i dzejało tam do [[1914]] r. Béł to bëlny ôrt rozkòscérzaniô kaszëbiznë midzë lëdzama z bùtna ti zemi. Òkróm tegò, w [[1913]] r. Majkòwsczi wëdôł „Zdroje [[Radunia|Raduni]]. Przewodnik po tak zw. Szwajcarii Kaszubskiej”. W [[1914]] rokù Majkòwsczi, jakno doktór, òstôł wzãti do niemiecczégò wòjska i nalôzł sã {{skr.|m.jin.}} na frontach we [[Francëjô|Francji]] i [[Rumùńskô|Rumunii]]. Po wòjnie òsta mù swòjégò zortu lëterackô pamiątka — napisóny pò pòlskù „Pamiętnik z wojny europejskiej roku [[1914]]”, wëdóny dopiérkù w [[2000]] r. Czej pierszô swiatowô wòjna mia sã ju niedługò skùńczëc, wrócył Majkòwsczi do [[Sopòt]]u. Zôs pò skùńczenim wòjnë włącził sã aktiwno w przëłączenié jak nôwikszégò dzéla kaszëbsczi zemi do [[Pòlskô|Pòlsczi]]. Rëchtowôł òn {{skr.|m.jin.}} próbã zbrojnégò pòwstaniégò, do jaczégò równak nie doszło. W [[1920]] r. jakno półkòwnik pòlsczégò wòjska béł nôleżnikã Graniczny Kòmisji, chtërna wëznôcza nową grańcã midzë [[Pòlskô|Pòlską]] a [[Miemieckô|Miemcama]]. Na zaczątkù lat 20-tëch béł przédnikã Radë Pòmòrsczi w [[Grëdządz]]u, dzãka chtërny pòwstałë tedë {{skr.|m.jin.}} Teatr Pòlsczi w [[Toruń|Toruniu]] i Towarzëstwò Pòmòrsczich Artistów. Z wiôlgą zmianą w żëcym A. Majkòwsczégò sparłãczony béł rok [[1921]]. Tej to prawie przecygnął òn do [[Kartuzë|Kartuz]] i òżenił sã. Białką jegò òsta Aleksandra z Kòmòrowsczich hrabinô Starzińskô. Dzecama jich bëlë: Damroka, Mestwin, Barbara i Witosława. Pò skùńczenim wòjnë Majkòwsczi wrócył do warkù doktóra. Òkróm tegò zaczął na nowò wëdôwac „Gryfa”. Pò jegò ùpôdkù òstôł redaktorã wëchôdającégò w [[Kòscérzëna|Kòscérzënie]] pismiona „[[Pomorzanin]]”. Zôs w [[1925]] r. jesz rôz wrócył do swòji deji, bë na nowò wëdôwac „[[Gryf (cządnik)|Gryfa]]”. Pismiono to (chtërné wëszło tedë blós w jednym numrze) ni mògło równak nalezc zrozmieniô westrzód spòlëznë, do jaczi bëło sczerowóné. Tedë Majkòwsczi barżi ògrańcziwôł swój ùdzél w spòleznowym a pòliticznym dzejanim, „zasziwôł sã” w swòjim kartësczim dodómie zwónym „Eremã” i zajimôł sã swòją lëteracką, kaszëbską robòtą. W [[1929]] r., czej pòwstało [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]], Majkòwsczi òstôł jegò przédnikã. Wespółdzejôł téż z czile cządnikama. Pisôł téż {{skr.|m.jin.}} do „[[Zrzesz Kaszëbskô|Zrzeszë Kaszëbsczi]]”. Pòd kùńc żëcégò skùńcził kùreszce Majkòwsczi pisac swój nôwikszi dokôz, chtëren na wiedno zagwësnił mù pòczestny môl w dzejach całi kaszëbsczi pismieniznë, czëlë „[[Żëcé i przigodë Remusa|Żëce i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji]]”. Nie dożdôł sã równak wëdaniô wszëtczich dzélów ny pòwiescë, chtërné òdbëło sã dopiérze pòd kùńc 1938 r. Tak samò wëzdrza sprawa z wëdanim jinszégò wôżnégò dokôzu A. Majkòwsczégò, czëlë ''Historii Kaszubów''. Ùkôza sã òna ju pò smiercë pisôrza, òb lato 1938 r. Z kaszëbsczégò "Żëcé i przigodë Remusa" przedolmacził na [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] [[Lech Bądkòwsczi]]. Niejedne jegò usôdzczi bëłë dolmaczoné na [[Czesczi jãzëk|czesczi]]. Jesz za żëcégò òdznaczony bëł Majkòwsczi Òficersczim Krziżã Òrdera Òdrodzeniegò Pòlsczi, Złotim Krziżã Zasłëdżi [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WMP19300330055] i Strzébrznym Wawrzinã Akademicczim Pòlsczi Akademii Lëteratùrë. Ale dopiérkù dosc długò pò jego smiercë ùkazałë sã pòstãpné dokôzë ùtwórcë. W [[1973]] r. wëszła napisónô pò pòlskù (i nie dokùńczonô) pòwiesc pòd titlã „[[Pomorzanie]]”, zôs trzë lata pózni ùkôzôł sã trzëaktowi òbrôz na binã „Strachë i zrękovjinë. Frantówka w trzech aktach”. == Kùńc żëcégò i pamiãc == [[Òbrôzk:HGW Bahnhofstrasse 57 Plaque Majkowski.JPG|mały|Tôblëca w Grifii]] A. Majkòwsczi ùmarł w szpitalu w [[Gdiniô|Gdini]] [[10 gromicznika]] [[1938]] r. Na jegò trëmie bëła pòłożonô kaszëbskô stanica (czôrny [[Grif]] na złotim spòdli). Chòc chcôł bëc pòchòwóny w [[Żukòwò|żukòwsczim]] kòscele, tej równak pògrzebóny òstôł na smãtôrzu w [[Kartuzë|Kartuzach]]. Pògrzéb jegò béł wiôlgą manifestacją i leżnoscą dlô òkôzaniô tczë dlô jegò dzejaniégò na kaszëbsczim gónie, jaczé wëpełniło mu wnetka całé żëcé. == Ùsôdztwò (wëjimczi) == [[Òbrôzk:Zdroje Raduni.djvu|mały|''Zdroje Raduni'']] * ''Pamiętnik z wojny europejskiej roku 1914'' (Tadeusz Linkner), Wejherowo : [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie]] ; Pelplin : Wydawn. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2000. * ''Żëcé i przigodë Remusa. Zvjercadło kaszubskji'', [[Torń]] [[1938]], [https://literat.ug.edu.pl/remus/index.htm#spis Pòwiesc w internece w kaszëbsczim pisenkù z lat 30. XX stalata] == Òbaczë téż == * [[Frãcëszka Majkòwskô]] * [[Wiłóz Rzéczi Redëni]] == Lëteratura == * [[Józef Bòrzëszkòwsczi]], ''Aleksander Majkowski ([[1876]]-[[1938]]). Biografia historyczna'', [[Gduńsk]]: [[Kaszëbsczi Institut]]; [[Wejrowò]]: [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi w Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Runitwë ë Mùzyczi]], [[2000]]. * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999. * G. Stone, Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 287. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20180920095330/http://www.kartuzy.pl/stolica_kaszub/pliki/obrazy/zakladki_obrazy/dod-atr-rozn-16.JPG grób] * https://radiokaszebe.pl/events/150-rocznica-urodzin-aleksandra-majkowskiego-wyjatkowa-wystawa-w-wejherowie-318 {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Majkòwsczi Aleksander}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô lëteratura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Medicyna]] f25k0z84fxwual4hdaegqw538tgyfyr Ida Czajinô 0 5031 217052 216253 2026-10-08T14:50:34Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217052 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Ida Czajinô''' ({{jãz.|pl}} '''Ida Czaja'''; ùr. 1968 w [[Kamiéńca Szlacheckô|Kamiéńcë Szlachecczi]]) – kaszëbskô pòétka i szkólnô. == Biografiô == Ùrodza sã w [[Kamiéńca Szlacheckô|Szlachecczi Kamiéńcë]] w [[Kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[Gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]]. Henë téż chòdzëła do spòdleczny szkòłë. Pòtemù ucziła sã w Òglowòsztôłcącym Liceùm miona H. Derdowsczégò w [[Kartuzë|Kartuzach]]. W 1998 skùńcziła pòlską filologiã na [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczim Ùniwersytece]]. Robiła jakò szkólnô pòlsczégò i kaszëbsczégò jãzeka. Mô diplóm ùkùńczeniô pòdiplomòwégò studium na [[Gduńsczi Ùniwersytet|UG]] (2001), jaczé dało ji fòrmalno prawò do ùczeniô kaszëbsczégò jãzëka w szkòłach. Ji debiut ukôzôł sã w „Tatczëznie” w 1990. Ji dokôzama zaczekawiła sã gazétniczka [[Izabella Trojanowskô]] i ùdba so wëdac w 1994 pierszi tómiczk pòezji Idë Czajinë ''Mòjim mùlkã je kam...''. W 1999 rokù béł pòstãpny tómiczk, „Przechlastłô idila". Dolmaczonô na [[fińsczi jãzëk]] przez Kirsti Siraste-Suda. == Recytacjô i pòezjô == [[Òbrôzk:Indeks_2.jpg|mały|Kropla Krëwi.Dërgnienié]] Òna dobiwa pierszé môle na recytatorsczim kònkùrsu [[Rodnô mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]] w [[Chmielno|Chmielnie]], {{skr.|m.jin.}} na 13. kònkùrsu w 1984. Próbë ji òsoblëwi na nen czas kaszëbsczi deklamacji mòże pòsłëchac i jã samą ùzdrzëc tańcëjącą w filmie-dokùmence pt. „Kaszubi” (reż. L. Niedbalskô, 1991),czej wëgłôszô wiérztã [[Jón Karnowsczi|Jana Karnowszczégò]] ''Jadamòwi rôj''. Niewiele pózni w antologii ''Domôcé słowo zwãczné'' (1994), adresowóny do recytatorów, nalazłë są ji dwie wiérztë ''Jak kam z bùrsztinu'' i ''Marija Magdaléna''. Jakno pòétka debiutowa w pismionie „[[Tatczëzna (cządnik, 1990–1991)|Tatczëzna]]” (1990), a samòstójnym tomikã z jaż 36 miłostnyma wiérztama pt. ''Mòjim mùlkã je kam'' (1994), gdze czëtómë m.jin.: „Nalazła jô kam ò lëdzczich sztôłtach / przëcësnã do piersë:/ naucza gò miłoë bò to je ksążã zarzekłi/ Kuszkama krësza dotkniącym ògrzéwa/Gdze je no serce kamianégò mùlka?” (1989). Tak ò miłoce – Bòsczi i lëdzczi, nôwicy ze sobą sparłãcznëch – dotądka mało chto pisôł pò kaszëbskù, a gwësno pierszi rôz pisa tak białka, Kaszëbka. Ne wiérztë na fińsczi jãzëk mô tołmaczoné Kirsti Siraste. Téż w wiérztach ji drëdżégò tomikù pt. ''Przechlastłô idila'' (1999) przewôżają ne miłotné czëca i colemało nen kam, czej zôs w trzecym pt. ''Kropla krëwi. Dërgnienié'' (2007) dochôdają dosc wòbòdné tolmaczenia blësczé ji pòétny wizje i formë wiérzté Bòlesława Lesmióna, na przëmiôr pt. ''Òblek'', ''Alcabón'', ''Smiercë''. W wiérzce ''Dërgnienié'' z delikatnyma aluzjama òpisywô czëcową miłotã : „…blôskã są twoje lëpë/ w ùsmiéchach/spiéwą wëtesknioną / czej wszepcą / kòchôj/ w mòje lëpë/lëtëpelką [=piesnią] mòją są /twòje pôlce /czej malëją / w mòje cało/szcescé”. == Mòtiwë i dolmaczenczi == Ida Czajinô w swòji pòezji wcyg próbùje òdpòwiedzec na drãdżé ùniwersalné problemë i narôzka codniowégò żëcô, na jawernotã miłotë z zdrzódłów niezgarë. Òdwòłiwô sã òna colemało do [[Biblëjô|Biblie]] (pò kasz. Knéga), jakno téż do kaszëbsczi rodë, mitologie, wierzeniów i zwëków, nadpòmikô téż znónëch lëdzy (np. [[Izabelô Trojanowskô]]) i kaszësczé lëteracczé dokazë {{skr.|m.jin.}} w wiérztach pt. ''[[Remùs]]'', ''Marta'', ''Królewiónkò'', ''Stôri zédżer zaczął bic gòdzënã''. Wszëtczé ji wiérztë, nierôzka sparłãczoné w wikszą całotã (np. ''Dialog I'' i ''Dialog II''), są czekawé, pòétno ùdałé i rozmajité, ale colemało tzw. wolne. Znankùje je nowi i bògati w metaforę jãzëk, w chtërnym widzec je zmiészanié żëwi i codniowé mòwë z lëteracką. Na nen ôrt swòjima dokazama ùrôbiô òglowi kaszëbsczi jãzëk, a jegò òna téż ùczi dzôtczi i młódzeznã, w szkole i doma. W jedny wiérzce napisa òna: „Jô cë dóm gôdkã/ò chtërny gôdają: skażonô/ bë jes jã wëmùjkôł/ jak mùjkô sã bùrsztin/ w pôlcach mòrza/ bë jes jã kòchôł” (Dôrënk, wiérzta dedikòwónô: Timòteùszowi). Napisa téż bôjkã ''Òpòwiôstczi mirochòwsczi pùszczë'' („Pòmerania” 2002) i pòwiôstczi, np. ''Szabelbónk'', ''Skòczk'' („Pòmerania” 2003), nadto prozã ò dëchòwi przejinace młodi białeczczi pt. ''Mija'' (2004); łôtwie mógłbë z ni zdzejac dokôz na binã. Prawie téż ùsôdzô òna widzawiszcza: Òbrôzczi na binã (2005), np. ''Drama ò Bòżim Narodzenim''; ''Jak mailinczi spiéwôk kaszëbsczi do nieba sã dostôł''; ''Za co bòcón béł ùkôrôny'', a w nym je adaptacja na binã H.Ch. Andersena ''Dzéwczã ze sztrëchôlcama'' (przër. „Pòmerania” 1996) i ''Brzëdczi kaczélc'', tołmaczenié na kaszëbsczi widzawiszcza A. Marianowicza wedle H.Ch. Andersena. Z pòzdrzatkù zamkłoscë, lëteracczi formë i jãzëka czekawé są ji familijné wspòminczi, pòwstałé na spòdlim gôdk ji tatka, szkólnégò, spisóné w proze pt. ''Òtroczëzna'' (2007, drëk 2008). Napisa téż tołmaczenié dokazu ''Rômeò i Julia'' [[William Szekspir|Williama Szekspira]] (2013). == Nôdgrodë == Wiele razy dobëła deklamatorsczé kònkùrsë „[[Rodnô mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]]" w Chmielnie. W 1992 dosta Nôdgrodã miona R. Wróblewsczégò w 1992, a téż òsta òdznaczónô Póòeticczim Laùrã miona I. Trojanowsczi (1996). W 2007 dosta I nôdgrodã w [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|Prozatorsczim Kònkòrsu miona Jana Drzéżdżona]] za òpòwiôstkã „Òtroczëzna". W 2009 wëprzédnionô [[Medal Stolema|Medalã Stolema]]. == Dokôzë == * ''Mòjim mùlkã je kam'' (1994) * ''Przechlastłô idila'' (1999) * ''Przechlastłô idila'' (1999) * ''Òpòwiôstczi mirochòwsczi pùszczë'' („ Pòmerania” 2002) * ''Òbrôzczi na binã'' (2005) * ''Òtroczëzna (2007'', drëk 2008). * ''Rômeò i Julia Williama Szekspira''. (2013) == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Zdroje == * Karolëna Serkòwskô, ''Z głową w blónach'', „Pomerania” 2009 nr 7-8, s. 35-36. * [[Jerzi Tréder|J. Tréder]], Pòsłowie do „Rómeò i Julia” w tołmaczenim I. Czajinë, Gduńsk 2013. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20260422144959/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/wbron-wirzt-n1254907 „Wëbróné wiérztë” dolmaczënk Idë Czajinë — Kurier Bytowski] * [https://kaszubi.pl/news/view/promocja-kaszubskojezycznego-tomiku-poezji-cypriana-kamila-norwida-pt-webrone-wierzte Promocja kaszubskojęzycznego tomiku poezji Norwida pt. “Wëbróné wierzte” — kaszubi.pl] * [https://web.archive.org/web/20260422145017/https://kurierbytowski.com.pl/galerie/wbron-wirzt-g328468 Zdjęcia „Wëbróné wiérztë” dolmaczënk Idë Czajinë – fotorelacja] * [https://web.archive.org/web/20260422145214/https://kurierbytowski.com.pl/artykul/trz-dekad-piknch/1236198 Trzë dekadë piãknëch strofów — Kurier Bytowski] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Czajinô Ida}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 6hmrrfs9e1yvdenkmrhcrpoybgmxe97 Róman Drzéżdżón 0 5052 217053 216051 2026-10-08T14:50:36Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217053 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Róman Drzéżdżón|fùl miono=Róman Drzéżdżón|pòlsczé miono=Roman Drzeżdżon|data narodzeniégò=1972|môl narodzeniégò=[[Starzëno]]|wark=satirik, pisôrz, pòeta, felietonista, mùzealnik, badôcz, spòlëznowi dzejôrz|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|starszi=[[Jón Drzéżdżón (rogôrz)|Jón Drzéżdżón]]|internetowô starna=https://mojestrone.com/belok}} '''Róman Drzéżdżón''' ({{skr.|ùr.}} 1972 w [[Starzëno|Starzënie]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòéta, felietonista, mùzealnik ë satirik. Wespółzakłôdôrz [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretu Fif]] ë kaszëbsczégò [[Kaszëbskô lëteratura|lëteracczégò]] karna [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK]]. Je absolwenta Gbùrsczégò Technikùm w [[Kłanino|Kłaninie]] a wëdzélu gazétnictwa i spòlëznowi kòmùnikacji na Gduńsczim Ùniwersytece. Òd 1996 robi w [[Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemi]] {{skr.|m.}} [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]], a òd 2012 w Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie. Wespółrobi z cządnikã „Pomerania”, piszącë felietonë a artiklë. == Ùsôdztwò == * ''@laże! @lano! : wiérztczi do smiéchù a ùsmiéchù'', [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2008]], ISBN 9788375910018 * ''Czile slów'', [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178478 * ''Dzëczé gãsë'' – Antalogijô kaszëbsczi pòezëji do 1990 rokù, przërëchtowelë: [[Róman Drzéżdżón]] i [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178559 * ''Klëka albo kaszubskie ABC'',[[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437568 * ''Pióro do gilgania'' / ''Pióro do gëldzëniô'', współùsôdzca: [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 83-89178-29-X * ''Puck – stolica Nordowych Kaszub'', wespółùsôdzcë: [[Joanna Grochowska]], [[Barbara Kos-Dąbrowska]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437698 * ''Słowniczek polsko-kaszubski'', wpsółautor: [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2006]], ISBN 8360437033 * ''Kaszubskie tabaka i rogarstwo'', [[Gdynia]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2009]], ISBN 9788375910308 * ''Kòmpùtrowé krôsniã. Pòwiôstczi i wiérztczi dlô dzecy'', Gduniô 2010 * ''Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë'', Kaszëbë 2010 * ''To je krótczé, to je dłudżé… Wędrówki szlakiem obrazkowych nut'', Gdańsk-Wejherowo 2014 (pòpùlarnonôùkòwi dokôz ò piesni ''[[Kaszëbsczé nótë]]'' i ''[[Schnitzelbank]]'') * ''Rómka & Tómka przecywiónka. Felietónë pòzebróné'', Gdańsk-Wejherowo-Chwaszczyno 2017 * ''Mariolka i ji przigòdë'', Gdańsk 2017 (bôjka dlô dzecy) * ''[[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]]'', Puck 2025 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090307021502/http://zymk.net/noleznice/roman-drzezdzon Róman Drzéżdżón – wëjimczi z ùsôdztwa] * [https://web.archive.org/web/20131208021800/http://belok.kaszubia.com/ Bëlôk – czôrno na biôłim] – blog R. Drzéżdżona * https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Drzéżdżón Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] n6bwxmt2gcwa7njkn98vm8m8fdul867 Bernat Zëchta 0 5084 217054 216068 2026-10-08T14:50:38Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217054 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ks. Bernard Sychta.jpg|mały|Szlachòta ks. Zëchtë]] '''Bernat Zëchta (Sëchta)''' ({{jãz.|pl}} ''Bernard Sychta''; ùr. [[21 strëmiannika]] [[1907]] w [[Pùzdrowò|Pùzdrowie]], ùm. [[25 lëstopadnika]] [[1982]] w [[Gduńsk]]ù) – ksądz, etnograf, słowôrznik, [[Kaszëbistika|kaszëbista]]. Ùsôdzca scenowich dokazów – historicznëch, np. ''[[Gwiôzdka ze Gduńska]]'' (1930, 1938) i ''[[Spiącé wòjskò]]'' (''Spiącé uejskue: dramat kaszubski w czterech odsłonach'', 1937), i òbëczajnëch: ''[[Hanka sã żeni]]'' (1937) ë ''[[Dzéwczã i miedza]]'' (1938). Wôżny je jegò ''[[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]]''<ref>[https://books.google.pl/books?q=editions:STANFORD36105015051605&id=mi1IAAAAIAAJ&hl=pl Bernard Sychta, ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', t. I-VII, Ossolineum, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk'' 1967-76.]</ref>. Ten słowôrz gwar kaszëbsczich òbjimô tekstë ò roscëznie i zwierzëznie czë demónach (np. [[Pólnica]]), czarzënowé, ò pòwstôwaniu swiata (ajtiologiczné) ë ò „swiece na òpak”. Są w nim téż pòdaniô historiczné (np. o spiącëch ricerzach), nôtërné (np. ò [[maniewid]]ach, krôsniãtach, mòrach, [[stolem]]ach), demónologòwé (np. ò diôbłach), ò czarownicach i farmazónach itd. Słowôrz Zëchtë òbjimô {{skr.|m.jin.}} 8 tës. gôdk i 4 tës. frazeologizmów, wiele tekstów piesni, òpòwiescy, anegdotów, a téż [[tãgódka|tãgódk]]. To béł ''doctor honoris causa'' [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]]. Òn ùmarł w [[1982]] rokù w [[Gduńsk]]ù, a pòchòwóny je w [[Pelplin|Pelplënie]]. W centrum [[Serakòjce|Serakójc]] je òd 2015 rokù jegò widzałô szlachòta. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pùzdrowò_-_dom ks. Sychty.JPG|Dodóm ks. Zëchtë Òbrôzk:Pùzdrowò_-_przed domem ks. Sychty.JPG|Pamiątkòwô tôfla przed dodómã ks. Zëchtë Òbrôzk:Pùzdrowò_-_tablica.JPG| Òbrôzk:Tablica pamiątkowa ks. B. Sychty w Pelplinie..jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Hanka sã żeni]] * [[Pùzdrowò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów; pòd red. Jana Mòrdawsczégò, tołmaczënk Jerzi Tréder, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, ISBN 83-86608-65-X. * F. Neureiter: Geschichte der kaschubischen Literatur : Versuch einer zusammenfassenden Darstellung, 2. verb. u. erw. Auflage, Sagner, München 1991, ISBN 3876904889. * F. Neureiter: Historia literatury kaszubskiej : próba zarysu, przełożyła Maria Boduszyńska-Borowikowa ; wstępem opatrzył Tadeusz Bolduan, Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, Oddział Miejski, 1982, ISBN 8300002561. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120309094637/http://www.ug.edu.pl/pl/o_ug/o_nas/?tpl=doktoraty_hc Doktorat h.c.] * [http://www.geni.com/people/Father-Bernard-Sychta/6000000024422331956 Geni] * [https://web.archive.org/web/20220816074158/https://www.nagrodakolberg.pl/laureaci-ks._dr_bernard_sychta nôdgroda m. Òskara Kòlberga] * [http://scholar.google.com/scholar?q=B+Sychta&btnG=&hl=pl&as_sdt=0 scholar.google] * [http://www.worldcat.org/search?q=au%3Asychta%2C+bernard&qt=results_page Pùblikacje w katalogù WorldCat] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Zëchta Bernat}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Etnografòwie]] [[Kategòrëjô:Ùmarłi w Gduńskù]] mrtao23quviaqsnskbe5284ygpv6lil Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park 0 5121 217055 216082 2026-10-08T14:50:40Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217055 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszubski Park Krajobrazowy-logo.svg|mały|120px|Logòtip]] '''Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park''' ({{jãz.|pl}} ''Kaszubski Park Krajobrazowy'') – [[park krôjmalënkòwi]] ò wiéchrzëznie 332.02 km² (założony w 1983 rokù) òbrëmiô wiele jezor ë lasów na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]]. W parkù są: Rëna Pòtãgòwskô, Rëna Brodnickò-Kartëskô, Rëna Redëni, Rëna Dąbrowskò-Òstrzëckô i jin. Tu jesz czasã rosce [[kaszëbskô wika]] i [[kąkel]]. Tu je dwanôsce rezerwatów i żëje wiele ptôchów, w tim [[Klatatô sowa|klataté sowë]], [[mùcnica|mùcnice]] i [[trulôcz|trulôcze]]. Reczi wëdżinãłë w nim wierã w latach 60. XX stalata. W tim parkù je {{skr.|m.jin.}} [[Wieżëca]] i wôżnô – òsoblëwie – dlô turistów [[Kaszëbskô Droga]]. Rezerwatë to {{skr.|m.jin.}}: * [[Rezerwat Kùrzé Grzãdë]] * [[Rezerwat przirodë Trulôczowé Błota]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Jezoro Òstrzëcczé (21).JPG|[[Òstrzëcczé Jezoro]] Òbrôzk:Cicha woda.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbë]] |col2= === Krôjmalënkòwé parczi === {{#categorytree:Krôjmalënkòwé parczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Czajkowski M.: Powiat Kartuski : Szwajcaria Kaszubska / Kaszëbskô Szwajcarëjô. Bydgoszcz 2003 * PRZEWOŹNIAK, M. (Red.): Materiały do monografii przyrodniczej regionu gdańskiego, T. 2, Kaszubski Park Krajobrazowy : walory – zagrożenia – ochrona : praca zbiorowa. Gdańsk : "Marpress", 2000 ISBN 83-87291-87-0. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20240808181416/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/download/pdf/PL.ZIPOP.1393.PK.10.pdf ''Kaszubski Park Krajobrazowy''] * [http://edziennik.gdansk.uw.gov.pl/WDU_G/2011/66/Nr_66_z_dnia_02.06.2011r..pdf poz. 1462] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] [[Kategòrëjô:Krôjmalënkòwé parczi]] dny6gqqp3vjm37i0268m6t9crk44k0y Gerat Labùda 0 5159 217056 216257 2026-10-08T14:50:42Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217056 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Prof. Gerard Labuda.jpg|mały|Gerard Labùda]] '''Gerard Labùda''' ({{jãz.|pl}} ''Gerard Labuda''; ùr. [[28 gòdnika]] [[1916]] w [[Nowô Hëta|Nowi Hëce]] kòl [[Kartuzë|Kartuz]], ùm. 1 [[rujan]]a 2010 w [[Pòznanié|Poznaniu]] – kaszëbsczi dzejownik, znajôrz [[strzédnowiek]]ù, profesor. Ùcził sã w [[Lëzëno|Lëzënie]], [[Wejrowò|Wejrowie]], a pòtemù w [[Pòznanié|Pòznaniu]]. Béł rektorã [[Pòznańsczi Ùniwersytet|Pòznańsczégò Ùniwersytetu]] w latach 1962–1965. Ten Ùniwersytet je wôżnym môlã {{skr.|m.jin.}} dlô kaszëbiznë. To béł {{skr.|m.jin.}} ''doctor honoris causa'' [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]] i [[Szczecëńsczi Ùniwersytet|Szczecëńsczégò Ùniwersytetu]]. Òd 1994 rokù béł czestnym mieszkańcem Gardu [[Gduńsk]]. Mieszkôł w [[Pòznanié|Pòznaniu]]. Aùtor dokôzów pòswiãconëch {{skr.|m.jin.}} [[Kaszëbi|Kaszëbóm]]. W 1996 rokù òn pisôł, że pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło 19 strëmiannika [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Gregòra IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''duce Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubie''. [[Barnim III]] (1320–1368) miôwôł w titlù ''dux Cassuborum'' (ksyzã Kaszëbów – lëdzy, chtërny gôdalë pò kaszëbskù). Za żëcégò béł òdznaczony Kòmańdérsczim Krziżã z Gwiôzdą Òrderu Òdrodzeniegò Pòlsczi i jinyma odznaczeniama. Òn béł wëprzédniony przëznôwónym przez [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]] [[Medal Stolema|Medalã Stolema]], a chcôł bëc pòchòwóny na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Jegò grób je w [[Lëzëno|Lëzënie]], téż tu je òd 2016 rokù jegò widzałô szlachòta. We Wejrowie je Ksążnica profesora Gerata Labùdë. == Pismiona (wëbiérk) == * ''Studia nad początkami państwa polskiego'', 1946. * ''Słowiańszczyzna pierwotna'', Warszawa 1954. * ''Fragment dziejów Słowiańszczyzny Zachodniej'', t. 1–3, Poznań 1960, 1964, 1975. * ''Dzieje Zakonu Krzyżackiego w Prusach. Gospodarka-Społeczeństwo-Państwo-Ideologia'' (wraz z [[Marian Biskup|Marianem Biskupem]]), [[Gduńsk]] 1986, * ''O Kaszubach'', Gdynia 1991, * ''[[iarchive:kaszubiiichdziej0000labu|Kaszubi i ich dzieje]]'', Gdańsk 1996. * ''Historia Kaszubów w dziejach Pomorza'' t.1 Czasy średniowieczne, [[Gduńsk]] 2006[https://web.archive.org/web/20230510040144/https://viaf.org/viaf/4384148209332800460008/] * ''Rozważania nad teorią i historią kultury i cywilizacji'' Wydawnictwo Poznańskie 2008. == Òbaczë téż == * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/2009 Ksążnica] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_85677 Watikan – Biblioteka] * [https://web.archive.org/web/20191206163052/https://ug.edu.pl/search/content/kaszubski Nôdgroda m. Gerarda Labùdë] * [http://www.keko.amu.edu.pl/sites/default/files/oikeios_logos_nr5.pdf téż G. Labùda] * [https://web.archive.org/web/20180211183749/http://www.wirtualnekaszuby.com/przegladaj-filmy2/171-prof-gerard-labuda film] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Labùda Gerard}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] p0w64otzfcqnp3ugsfavtmxlfr77da5 Zjednóné Kraje Americzi 0 5161 217057 216070 2026-10-08T14:50:44Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217057 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono=United States of America |miono=Zjednóné Kraje Americzi |fana=Flag of the United States.svg |miono-genitiw=Zjednónëch Krajów |herb=Greater coat of arms of the United States.svg |mòtto=In God we trust (Duchwômë Bògù) |na karce=LocationUSA.svg |jãzëk=Niżóden |stolëca=Waszington |wiéchrzëzna=9 831 214 |procent-wòdë=4,7 |lëdztwò=328 239 523 |rok=2019 |dëtk=Dolar |kòd dëtka = $ |swiãto=4 lëpińca |himn=[[Himn Zjednónëch Krajów|The Star-Spangled Banner]] (Gwiôzdzëstô Stanica)<center>[[Òbrôzk:Star Spangled Banner instrumental.ogg]]</center> |kòd=US |Internet=.us |telefón=1 |fòrma państwa=repùblika |czasowô cona = –5 do –11 – zëma [[UTC]] –4 do –10 – lato |Prezydeńt=Donôld Trump |aùtowi kòd=US |kònstitucjô=Kònstitucjô Zjednónëch Krajów |data ùsôdzenia=4 lëpińca 1776 (deklaracjô) }} '''Zjednóné Kraje Americzi''' (''United States, United States of America'') są państwã w Nordowi Americe. Dzysdniowò są skłôdają z 50 krôjów. Są trzecém co do wiôlgòscë państwã swiata. * stoleczny gard: Waszington (okrãżé Kòlumbii) * lëdztwò: 328 239 523 mieszkańców (2019) * wiéchrzëzna: 9 831 214 &nbsp;km² Dzél [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mieszkô w Zjednónëch Krajach Americzi na emigracëji {{skr.|m.jin.}} w gardze [[Chicagò]]. Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. Wiôldżi gard je tu [[Nowi Jork]]. W Waszingtonie je òd 1800 rokù Ksążnica Kòngresu, a òna mô wiele ksążków pò kaszëbskù. W tim państwie je stowôra ''Kashubian Association of North America'', chtërna zajimô sã kaszëbską kùlturą. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Golden Gate Bridge Clear.JPG|Mòst Golden Gate, [[San Francisco]] Òbrôzk:US Capitol west side.JPG|Kapitol Zjednónëch Krajów Òbrôzk:0326New York City Statue of Liberty.JPG|Sztatura Wòlnotë, [[Nowi Jork]] Òbrôzk:Castillo de Disneyland.jpg|Tématiczny park Disneyland Òbrôzk:LOC Main Reading Room Highsmith.jpg|[[Ksążnica Kòngresu]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Amerikańsczi aligator]] * [[Amerikańsczi krokòdil]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141020115225/http://polishmuseumwinona.org/w-jezyku-polskim/kaszubsko-amerykanska-spolecznosc-w-winonie-wstep/#comment-15343 (pl) pisze Józef Jan Hughes] * https://mojestrone.com/artykul/provo-kaszbsczim-n1287882 {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Zjednóné Kraje Americzi| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] tuhgre1zyuaboq73eam2pr24nhcn17a Kanada 0 5164 217058 216745 2026-10-08T14:50:46Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217058 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Canada |miono = Kanada |miono-genitiw = Kanadë |fana = Flag of Canada.svg |herb = Royal Coat of Arms of Canada.svg |na karce = CAN orthographic.svg |mòtto = A Mari Usque Ad Mare<br>(Òd mòrza do mòrza) |jãzëk = [[Angelsczi jãzëk|angelsczi]], [[Francësczi jãzëk|francësczi]] i môlowé jãzëczi<ref>[https://www.ece.gov.nt.ca/en/official-languages Official Languages], ece.gov.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref><ref>[https://wscc.nt.ca/about-wscc/official-languages Official Languages], wscc.nt.ca, dost. 21.05.2026.</ref> |stolëca = Òttawa |fòrma państwa = [[mònarchiô]] |Mònarcha = Karól III |Prezydeńt = Louise Arbour |Premiéra = Mark Carney |wiéchrzëzna = 9.976.140 |procent-wòdë = |lëdztwò = 35.151.728 |rok = 2016 |dëtk = Kanadejsczi dolar |kòd dëtka = CAD |czasowô cona = -3,5 do -8 |swiãto = [[1 lëpińca]] (Canada Day) |himn = O, Canada<br> (Kanado) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - O Canada.ogg]]</center> |kòd = CA |Internet = .ca |telefón = +1 |aùtowi kòd=CDN |kònstitucjô=[[Kònstitucjô Kanadë]] |data ùsôdzenia=1 lëpińca 1867 }} '''Kanada''' ({{jãz.|en}} i {{jãz.|fr}} ''Canada'') – państwò w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]]. Leżi nad Òceanã Atlanticczim, Pacyficznym i Arkticznym i je pòłożonym nôdali na nordã amerikańsczim państwã. Je drëdżim co do wiôlgòscë państwã na swiece; zamëkô cawny nordowi i pòlarny dzél kòntinentu. Stolëcą Kanadë je [[Òttawa]], a nôwikszima gardama są [[Toronto]], [[Montreal|Mòntreal]] i [[Vancouver]]. Krajówcowie mieszkalë na terenach dzysészi Kanadë przez tësące lat. Pierszé eùropejsczé kòlonie pòjawiłë sã w XVI stalacu, czej britijsczé i francësczé ekspedicje naczãłë òsedlac sã w òkòlim atlanticczégò sztrądu. Pò wielu zwadach, [[Francëjô|Francëskô]] òddała wikszosc swòjich kòloniów w [[Nordowô Amerika|Nordowi Americe]] w 1763{{Pòtrzébny przëpis}}. Samòstójnota Kanadë òd [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] naczãła sã w 1867 rokù, czej 1 czerwińca trzë britijsczé kòlonie òstałë sparłãczoné w kanadijską Kònfederacjã<ref>[https://laws-lois.justice.gc.ca/eng/const/page-1.html CONSTITUTION ACT, 1867], 29 strëmiannika 1867, dost. 21.05.2026.</ref>. 17 łżëkwiata Kanada zwëskała fùlną samòstójnotã, na spòdlim Ùstôwù ò Kanadze z 1982 rokù<ref>[https://www.legislation.gov.uk/ukpga/1982/11 Canada Act 1982], 29 strëmiannika 1982, dost. 21.05.2026.</ref>. Dzys je to dëbeltjãzëkòwi krôj. W Kanadze żëją téż òd tësąców lat dërżeniowé krajówcowie zwóni ''First Nations (Pirszé Nôrodë)'' tej Eskimosë-Jinuicë-Japikë na pòlarnim nordze i kanadejsczi Jindiónë. Òni gôdôją jãzëkama z 6 apartnéch grëpów jakò eskimò-aleucczich, na-dene, algicczich, irokijsczich, siouan-catawbansczich i saliszjônsczich. W Kanadze mieszkają téż [[Kaszëbi]]. W pińcdzesątich latach XIX stalaca wiele Kaszëbów wëwanożiło do Kanadë, dze zamieszkalë {{skr.|m.jin.}} kòloniã [[Wilno_(Ontario)|Wilno]] i miastkò [[Barry%27s_Bay,_Ontario|Barry's Bay]] w Ontario. Kanadejsczi Kaszëbi wiele razy przëjéżdżelë na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]]. == Galeriô == <gallery mode="packed" caption="Galeriô Kanadë"> Òbrôzk:Biodome_de_Montreal.jpg|Òlimpijsczi stadion w Montrealu Òbrôzk:Parliamenthill.jpg|Parliament Hill </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Niagara_Falls,_Canada,_Horseshoe_Fall_-_2014-10-09_-_image_1.jpg|Wòdospadë Niagara Òbrôzk:Bi-colored_Maple_Tree.jpg|Klón Òbrôzk:Femmes_Nain.jpg|Lëdze Nain </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Wilno_Ontario.JPG|Wilno, Ontario Òbrôzk:American_Beaver.jpg|Bòber Òbrôzk:Moraine_Lake_17092005.jpg|Jezoro Moraine </gallery> <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Niagara_Falls_USA_Canada_from_Skylon_Tower_on_2002-05-28.jpg|Wòdospadë Niagara – krãgòbrôzk; Kanada na prawò, USA na lewò </gallery> == Òbaczë téż == * [[Wilno (Ontario)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://madvalleycurrent.com/2020/01/13/set-the-table-kashubian-style/ Kaszëbsczé wësziwanié żukòwsczégò sztélu w Kanadze] {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kanada| ]] [[Kategòrëjô:Nordowô Amerika]] 330rcowv8uk6iph5dzr9ogcv2ja7orc Gduńsczi Ùniwersytet 0 5217 217059 216056 2026-10-08T14:50:49Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217059 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Uniwersytet Gdański logo.svg|mały|Logòtip]] '''Gduńsczi Ùniwersytet''' ({{jãz.|pl}} ''Uniwersytet Gdański''; {{jãz.|la}} ''Universitas Gedanensis''; {{jãz.|en}} ''University of Gdańsk'') – wëższô ùczbòwniô, założonô w [[1970]] rokù, z sedzbą rektora w [[Gduńsk|Gduńskù]]. Òd 2020 wchòdzy w skłôd [[Związk Ùczélń w Gduńskù miona Daniela Fahrenheita|Związku Ùczélń w Gduńskù miona Daniela Fahrenheita]]. W 2025 ùczélń òbcziwô jëbleùsz 55-leca pòwstaniégò. Ùniwersytet prowadzy wëdzélë: * Wëdzél Biologiji ([[Gdiniô]]) * Wëdzél Chemiji ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Ekònomiczny ([[Sopòt]]) * Wëdzél Historiczny ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Filologòwi ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Spòlëznowëch Nôùków ([[Gduńsk]]) * Wëdzél Prawa i Administracje ([[Gduńsk]], [[Kòszalëno]]) i jin. Na Wëdzélu Filologòwim tegò Ùniwersytetu są robioné {{skr.|m.jin.}} badérowania [[Kaszëbistika|kaszëbisticzné]]<ref>[https://web.archive.org/web/20140801160406/http://fil.ug.edu.pl//rekrutacja/studia/kierunki_studiow/20142015/etnofilologia_kaszubska-stacjonarne-stopnia</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mrongowiusz na tle Wydziału Biologii UG.JPG| Òbrôzk:Biblioteka Ekonomiczna UG-Sopot-150802.jpg| Òbrôzk:Rectorate of Gdańsk University, birds-eye - zoom.jpg|Budynek dawnego rektoratu Òbrôzk:Principal house of Faculty of Biology also principal house of Faculty of Oceanography and Geography of Gdańsk University 1.jpg|[[Wydział Oceanografii i Geografii Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Oceanografii i Geografii UG w Gdyni]] Òbrôzk:Gdańsk Oliwa – Uniwersytet Gdański Wydział Biologii.jpg|[[Wydział Biologii Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Biologii UG w Gdańsku-Oliwie]] Òbrôzk:UG Wydzial Ekonomiczny-150802.jpg|[[Wydział Ekonomiczny Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Ekonomiczny UG w Sopocie]] Òbrôzk:Wydział_filologozny.jpg|[[Wydział Filologiczny Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Filologiczny]] – budynek Neofilologii i rektorat UG Òbrôzk:UG - WPiA ubt.jpeg|[[Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Prawa i Administracji UG w Gdańsku-Oliwie]] Òbrôzk:Sopot (Polen), Fakultät für Management der Universität Danzig.jpg|[[Wydział Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego|Wydział Zarządzania UG w Sopocie]] Òbrôzk:Biblioteka UG 30-04-2007.jpg|[[Biblioteka]] Gduńsczégò Ùniwersytetu Òbrôzk:Lezno palac 1.jpg|Ośrodek Konferencyjno-szkoleniowy UG – Pałac w [[Leźno|Leźnie]] Òbrôzk:Hel fokarium.jpg|[[Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego|Stacja Morska Instytutu Oceanografii UG]] w [[Hel (miasto)|Helu]] Òbrôzk:Statek, Oceanograf.jpg|Statek badawczy UG, [[RV Oceanograf]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Gduńsk]] |col2= === Jiné ùniwersytetë w Pòlsce=== {{#categorytree:Ùniwersytetë w Pòlsce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20130812092047/http://katalog.bg.ug.edu.pl/ Biblioteka – Chamo BUG] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Ùniwersytetë w Pòlsce]] 1m8nm40g9lu3jqti8xpyoxm6dqulkyf Karol Linneùsz 0 5240 217060 216195 2026-10-08T14:50:51Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217060 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Carl von Linné.png|mały|Karol Linneùsz (1775)]] '''Karól Linneùsz''' (ùr. 1707 rokù – ùm. 1778 rokù) słôwny szwédzczi bòtanik. Òn pierszi dôł dëbeltną pòzwã chòcbë [[kaszëbsczi jastrownik|kaszëbsczimù jastrownikòwi]] (''Ranunculus cassubicus'' L.) czë [[kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] (''Vicia cassubica'' L.). Òn napisôł {{skr.|m. jin.}} ''Species plantarum''. Òn jinaczi dzelił òrganizmë – jegò klasyfikacjô òrganizmów bëła jinô jak dzysô je. Jegò dëbeltné pòzwë nie są równak do dzysô zmienioné i kòżdi nowòòdkrëti òrganizm taką dostôwô. W 1732 rokù òn béł dłëgszi czas w [[Lapòniô|Lapònii]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Carolus Linnaeus by Hendrik Hollander 1853.jpg|Karol Linneùsz w Lapònii Òbrôzk:Species plantarum 001.jpg|''Species plantarum'' (1753) Òbrôzk:Linne CoA.jpg| Òbrôzk:Karte Linne.png| Òbrôzk:CarlvonLinne house.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Jakùb Breyne]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358570 ''Ranunculus cassubicus'' (pò łacëznie)] * [http://www.biodiversitylibrary.org/page/358756#page/177/mode/1up ''Vicia cassubica'' (pò łacëznie)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Lëdzë]] q4no420ojnbwi6a0uspj3ictw56hqsh Stanisłôw Pestka 0 5250 217068 216209 2026-10-08T14:51:08Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217068 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grób Stanisława Pestki.jpg|mały|]] '''Stanisłôw Pestka''' ({{skr.|ps.}} '''J. Zbrzyca'''; ùr. [[8 łżëkwiata]] [[1929]] w Rolbikù, ùm. [[2 łżëkwiata]] [[2015]] w [[Gduńsk|Gduńskù]]) – piesniodzejôrz pôłniowich [[Kaszëbë|Kaszëb]], zaczął pisac pòd cëskã [[Jan Karnowsczi|Jana Karnowsczégò]]. Wëdôł zbiérczi ''Południca'' (1976), ''Wizrë ë duchë'' (1986) i jin., òbjimającé ùsôdzczi artisticzno nowé, intelektualné, grãdé jãzëkòwò i òriginalné, nafùlowóné mòwnyma swòjiznama z jinëch strón Kaszëb (np. ùmiarti, skarń), òdchôdającą w przeszłotã słowizną (np. ògnarëjô) czë neòlogizmama (np. zéwia, zéwiszcza), téż mëslowyma metafórama. Ta pòezja je òdwôżnym artisticznym eksperimeńtã. Zajimné są téż jegò felietónë (pòd ps. Krëban z Milachòwa). Òn béł swégò czasu przédnym redaktorem „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranii]]”. Dolmacził wiérztë G. Carducci'égò, I. Bunina i A. von Chamiso. Òd 1958 béł nôleżnikã [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], w latach 1976–1980 ë 1992–1994 przédnikã Przédnegò Zarządu<ref>[https://muzeum.wejherowo.pl/d/archiwum/arch_790_odszed-jan-zbrzyca-poegnanie/?cat=49 Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie] [online], www.museum.wejherowo.pl [przëstãp 2026-05-01] ({{jãz.|pl}}).</ref>. Należôł do nôleżników zakłôdôczów [[Kaszëbsczi Jinstitut|Kaszëbsczégò Jinstitutu]] (1996), wëlôzł w skłôd pierszégò zarządu Jinstitutu. Ùmiarł w Gduńskù, pòchòwóny na [[Smãtôrz Srebrzëskò|smãtôrzu]] [[Smãtôrz Srebrzëskò|Srebrzëskò]] (rejón IV, terasa I-1a-20). == Òbaczë téż == * [[Pomerania (cządnik)]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [http://pbl.ibl.poznan.pl/dostep/index.php?s=d_biezacy&f=zapisy&p_autorid=11812 Bibliografiô w serwisu „Polska Bibliografia Literacka”] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Pestka Stanisłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Gduńszczani]] 22vj6nc9d7h6bpxsft4zg1e97jm4vq8 Kôrtoszëno 0 5275 217181 214830 2026-10-08T20:13:42Z Terrus38 14026 217181 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Kôrtoszëno |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=pùcczi |gmina=Krokòwa |szôłtëstwò=Òdargòwò |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=44 |sekùndëN=17 |gradëE=18 |minutëE=05 |sekùndëE=49 |wiżô= |rok= |lëdztwò= |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=84-110 |reg_tôfla=GPU |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= | }} '''Kôrtoszëno''' ({{jãz.|pl}} ''Kartoszyno'') – starô kaszëbskô wies w [[Gmina Krokòwa|gminie Krokòwa]]. W 1284 rokù wòjewòda Dobiégniéw z [[Biôłogarda|Biôłogardë]] pòdarowôł tã wies klôsztorowi w [[Żarnówc|Żarnówcu]] jak jegò córka Dobiésława tam wstąpiła. Dzys je tu wiele firmów. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:W pobliżu elektrowni atomowej , której budowy nieukończono_-_panoramio.jpg| Òbrôzk:Gmina Krokowa, Poland_-_panoramio (4).jpg| Òbrôzk:Zarnowiec Nuclear Power Plant_-_2025_-_2.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_III/883 ''Kartoszyn'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] sykoidcfysun2fdm7hxwe70mygfd6qn Szablóna:Apartny artikel 10 5284 217160 211462 2026-10-08T19:55:38Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217160 wikitext text/x-wiki <includeonly>:[[Òbrôzk:Information_icon.svg|20px|link=]] ''Apartny articzel: [[{{{1}}}]]{{#if:{{{2|}}}|, [[{{{2}}}]]}}{{#if:{{{3|}}}|, [[{{{3}}}]]}}{{#if:{{{4|}}}|, [[{{{4}}}]]}}{{#if:{{{5|}}}|, [[{{{5}}}]]}}''</includeonly><noinclude> <code><nowiki>{{Apartny artikel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}}</nowiki></code> :{{Apartny artikel|Swiatowi Zjôzd Kaszëbów}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> j1zwuiy8jandvlzjrtupzeek6qpnvnu Towarzëstwò Młodokaszëbów 0 5305 217197 215190 2026-10-08T21:03:10Z Iketsi 3254 „dochtór” → „doktór”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217197 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Towarzëstwò Młodokaszëbów''' ({{jãz.|pl}} ''Towarzystwo Młodokaszubów'') – to bëła [[Kaszëbi|kaszëbskô]] òrganizacjô założónô w [[zélnik]]ù [[1912]] rokù we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Sekretarzã ji béł doktór [[Aleksander Majkòwsczi]]. Jakno spòdlowi cél Towarzëstwò miało òcucenié w Kaszëbach swòi nôrodowi swiądë ë podwëszënié wiedzë ò nich, jakno téż wrechowanié jich w strzôl òglowòpòlsczégò żëcô<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=108</ref>. Młodokaszëbi wëdôwali w cządnikù "[[Gryf (cządnik)|Gryf]]". Jich parola bëła ''Co kaszëbsczé, to pòlsczé'' – òddôwali przez to mëslã, że nimo jãzëkòwi jinoscë nié są òni apartnym dzélã òd [[Pòlôchë|Pòlôchów]] wedle parłãczni [[histrorëjô|historii]], [[kùltura|kùlturë]] ë wiarë<ref>http://www.naszekaszuby.pl/modules/artykuly/article.php?articleid=135</ref>. == Ùtwórstwò == Ùtwórstwò Młodokaszëbów òpirô sã nôbarżi na mòtiwach [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] [[Mitologiô|mitologii]] a tradicje. Kritikòwano dlôte rozszérzającé sã midzë Kaszëbama pieniastwo, babiewiérstwò, pijatëka i felënk ògładë. Trzëmają ò tim midzë jinszima epicczi pòemat Majkòwsczégò pòdtitel ''Jak w Kòscérznie kòscelnégò òbrelë abò piãc kawalerów a jednô jedinô brutka'' ([[1899]]) a tomik wiérzów Jana Karnowsczégò ''Nowòtné spiéwë''. == Òbaczë téż == * [[Gduńsczi Towarzëstwò Nôùkòwé]] * [[Zabòrsczé Nôùkòwé Towarzëstwò]] * [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”]] * [[Zrzeszińcë]] * [[ZYMKówcë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Karna młodëch Kaszëbów]] [[Kategòrëjô:Nôùkòwé towarzëstwa]] ozqcabvz3t2hsyrwdpqxqpd94ebpc1s Eùgeniusz Prëczkòwsczi 0 5313 217194 209361 2026-10-08T20:30:39Z Terrus38 14026 217194 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Biogram infobox|òbrôzk=Eùgeniusz Prëczkòwsczi 2025.jpg|miono=Eùgeniusz Prëczkòwsczi|data narodzeniégò=7 lëpińca 1969|môl narodzeniégò=Wejrowò|nôùkòwi titel=doktór humanisticznëch nôùk|òrganizacjô=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|małżeństwò=[[Elżbiéta Prëczkòwskô]]}} '''Eùgeniusz Prëczkòwsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Eugeniusz Pryczkowski''; ùr. [[7 lëpińca]] [[1969]] rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – doktór humanisticznëch nôùk, kaszëbsczi gazétnik, pòeta, pisôrz, tłómôcz, aùtór tekstów, wëdôwôrz i dzejôrz, nôleżnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], wiceprowadnik Radzëznë Kartësczégò Krézu, załóżca karna „Młodzëzna”. Ùkùńcził sztudia na Gduńsczi Pòlitechnice w 1994 rokù. Béł redaktorã telewizyjnégò magazynu “Rodnô Zemia”. Prowadzył téż pismiono “Norda” ë wëdowizna “Rost”. Lëteracczé dokazë wëdôwôł smarą midzë jinszima w “Tatczëznie”, “Gazéce Kartësczi”, “Zsziwkù”, “Pomeranii” ë “Nordze”. Przërëchtowôł antologiã prozë “Dërchôj królewiónkò” (1996). Je wespółautorã mòdlëtewnika “Më trzimómë z Bògã” (1998, wespół z [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniuszã Gòłąbkã]]), knédżi z kaszëbsczima wicama “Bëlny szport wiele wôrt” (2000) i jin. Je wespółautorã "Òratorium Swiónowsczégò" (2009). Napisôł téż "Leksykon Ziemi Żukowskiej" (2012). Je laureatã òglowòpòlsczich kònkùrsów: [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|miona Jana Drzéżdżona]] (1996) ë Mieczisława Strijewsczégò (1998, 2000). W 1998 dostôł midzënôrodné wëróżnienié Polcul Foundation, a w 1999 rokù [[Medal Stolema]]. Je nôleżnikã [[Radzëzna Kaszëbszégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]. == Ùsôdztwò (wëbiér) == * Anthony de Mello – ''Casnô aureola'', Gduńsk 1993 (tłómaczenié) * ''Dërchôj królewiónkò'', Gdynia 1996 (redakcjô) * ''Më trzimómë z Bògã'', Gdynia 1998 (przekłôdë, redakcjô; wespółrobòta: [[Eùgeniusz Gòłąbk]]) * ''Na jimiã Bòsczé'', Gduńsk 2000 * ''Bëlny szport wiele wôrt'', Gduńsk 2000, 2010 (redakcjô) * ''Mësla dzecka'', Gduńsk 2001 (redakcjô; wespółrobòta: Elżbiéta Prëczkòwskô) * ''Królowa Kaszub'', Banino-Pelplin 2002 * ''Piesnie Rodny Zemi'', Banino-Pelplin 2003 (plus płyta CD; wespółaùtorzë: [[Tomôsz Fópka]] i [[Jerzi Stachùrsczi]]) * ''Òjcze nasz'', Banino-Pelplin 2004 (redakcjô) * ''Bòże pòmagôj. Jan Paweł II do Kaszubów'', Banino-Pelplin 2005 * ''Ksążeczka do nôbòżéństwa'', Pelplin 2005 * ''Zrzeszeni w Baninie'', Banino-Pelplin 2006 * ''Dlô Was Panie'', Gdańsk 2006 (redakcjô) * ''Wspomnienia kaszubskich Sybiraków'', Banino-Pelplin 2006 (redakcjô) * ''Sól zemi'', Banino 2007 * ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prał. Franciszka Gruczy'', Banino 2008 * ''Nótë kaszëbsczé. Pòpùlarné piesnie'', Banino 2008 (redakcjô) * ''Siła Żukowa'', Banino-Żukòwò 2009 * ''Norbertańska siła Kaszub'', red. Andrzej Groth, Eugeniusz Pryczkowski, Banino-Żukòwò 2011 * ''Kùńczi sã mòja pielgrzimka. 100 lat Władysławy Gołąbek z Pryczkowskich'', Banino 2012 * ''Leksykon Ziemi Żukowskiej'', Żukowo 2012 * ''Dzecynny czas'', tomik poezji, Banino 2012 * ''Serce miec'', współautor Jerzy Stachurski, śpiewnik, Banino 2015 * ''Swiónowskô nasza Matinko. Dzieje parafii i sanktuarium oraz cuda Królowej Kaszub'', Banino 2016 * ''Król Kaszubów – Karol Krefft'', Banino 2016 * ''Kaszëbskô młodëch rewòlucjô'', współautor Katarzyna Kankowska–Filipiak, Banino 2017 * ''Sanktuarium sianowskie a tożsamość kaszubska'', praca zbiorowa, red., Swiónowò-Banino 2018 * ''Banino. Miszewo, Pępowo, Rębiechowo – dzieje dramatyczne i piękne'', Banino 2018 * ''Królowa Morza. Kaszubskie sanktuarium w Swarzewie, Banino-Swôrzewò, 2019'' * ''Z Bãdargòwa do Lëzëna. Paweł Miotk – dzejôrz, lëterat, wójt, współautor Gracjan Fopke, Banino 2020'' * ''Płomiéń miłotë. 51 sonetów na 51 lat'', Banino 2020 * ''X Festiwali Filmów Kaszubskich,'' Banino 2020. == Diskògrafiô (wëbiér) == * ''Jadą z kòlãdą'' (magn. kaseta, Serakòjce 1998) * ''Piesnie Rodny Zemi'' (2003) * ''Më jesmë młodi'' (Lëzëno 2004) * ''Le żecé biegô'' (Lëzëno 2006) * ''Òd se cos dac'' (Banino 2008) * ''Oratorium Sianowskie'' (Banino 2009) * ''Piãkné Kaszëbë'' (''Koleczkowianie'', Szëmôłd, 2010) * ''Cél daleczi'' (Banino 2010) * Wiedno Kaszëbë (Banino 2012) * Dwie stegnë (Banino 2017) * Mój tusk (Banino 2018) * Żegnôj swiat całi (2019) == Òbaczë téż == * [[Festiwal Kaszëbsczich Filmów]] * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=awIys6hHwZQ|tit=Z kaszubskim na ty – wywiad z Eugeniuszem Pryczkowskim|k=MDK Rumia|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Prëczkòwsczi Eugeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 0lyycs2gd8o3v5288imqm9bmfjoiqcm 217195 217194 2026-10-08T20:31:19Z Terrus38 14026 217195 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Biogram infobox|òbrôzk=Eùgeniusz Prëczkòwsczi 2025.jpg|miono=Eùgeniusz Prëczkòwsczi|data narodzeniégò=7 lëpińca 1969|môl narodzeniégò=Wejrowò|nôùkòwi titel=doktór humanisticznëch nôùk|òrganizacjô=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|małżeństwò=[[Elżbiéta Prëczkòwskô]]|plac zamieszkaniô=Banino}} '''Eùgeniusz Prëczkòwsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Eugeniusz Pryczkowski''; ùr. [[7 lëpińca]] [[1969]] rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – doktór humanisticznëch nôùk, kaszëbsczi gazétnik, pòeta, pisôrz, tłómôcz, aùtór tekstów, wëdôwôrz i dzejôrz, nôleżnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], wiceprowadnik Radzëznë Kartësczégò Krézu, załóżca karna „Młodzëzna”. Ùkùńcził sztudia na Gduńsczi Pòlitechnice w 1994 rokù. Béł redaktorã telewizyjnégò magazynu “Rodnô Zemia”. Prowadzył téż pismiono “Norda” ë wëdowizna “Rost”. Lëteracczé dokazë wëdôwôł smarą midzë jinszima w “Tatczëznie”, “Gazéce Kartësczi”, “Zsziwkù”, “Pomeranii” ë “Nordze”. Przërëchtowôł antologiã prozë “Dërchôj królewiónkò” (1996). Je wespółautorã mòdlëtewnika “Më trzimómë z Bògã” (1998, wespół z [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniuszã Gòłąbkã]]), knédżi z kaszëbsczima wicama “Bëlny szport wiele wôrt” (2000) i jin. Je wespółautorã "Òratorium Swiónowsczégò" (2009). Napisôł téż "Leksykon Ziemi Żukowskiej" (2012). Je laureatã òglowòpòlsczich kònkùrsów: [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|miona Jana Drzéżdżona]] (1996) ë Mieczisława Strijewsczégò (1998, 2000). W 1998 dostôł midzënôrodné wëróżnienié Polcul Foundation, a w 1999 rokù [[Medal Stolema]]. Je nôleżnikã [[Radzëzna Kaszëbszégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]. == Ùsôdztwò (wëbiér) == * Anthony de Mello – ''Casnô aureola'', Gduńsk 1993 (tłómaczenié) * ''Dërchôj królewiónkò'', Gdynia 1996 (redakcjô) * ''Më trzimómë z Bògã'', Gdynia 1998 (przekłôdë, redakcjô; wespółrobòta: [[Eùgeniusz Gòłąbk]]) * ''Na jimiã Bòsczé'', Gduńsk 2000 * ''Bëlny szport wiele wôrt'', Gduńsk 2000, 2010 (redakcjô) * ''Mësla dzecka'', Gduńsk 2001 (redakcjô; wespółrobòta: Elżbiéta Prëczkòwskô) * ''Królowa Kaszub'', Banino-Pelplin 2002 * ''Piesnie Rodny Zemi'', Banino-Pelplin 2003 (plus płyta CD; wespółaùtorzë: [[Tomôsz Fópka]] i [[Jerzi Stachùrsczi]]) * ''Òjcze nasz'', Banino-Pelplin 2004 (redakcjô) * ''Bòże pòmagôj. Jan Paweł II do Kaszubów'', Banino-Pelplin 2005 * ''Ksążeczka do nôbòżéństwa'', Pelplin 2005 * ''Zrzeszeni w Baninie'', Banino-Pelplin 2006 * ''Dlô Was Panie'', Gdańsk 2006 (redakcjô) * ''Wspomnienia kaszubskich Sybiraków'', Banino-Pelplin 2006 (redakcjô) * ''Sól zemi'', Banino 2007 * ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prał. Franciszka Gruczy'', Banino 2008 * ''Nótë kaszëbsczé. Pòpùlarné piesnie'', Banino 2008 (redakcjô) * ''Siła Żukowa'', Banino-Żukòwò 2009 * ''Norbertańska siła Kaszub'', red. Andrzej Groth, Eugeniusz Pryczkowski, Banino-Żukòwò 2011 * ''Kùńczi sã mòja pielgrzimka. 100 lat Władysławy Gołąbek z Pryczkowskich'', Banino 2012 * ''Leksykon Ziemi Żukowskiej'', Żukowo 2012 * ''Dzecynny czas'', tomik poezji, Banino 2012 * ''Serce miec'', współautor Jerzy Stachurski, śpiewnik, Banino 2015 * ''Swiónowskô nasza Matinko. Dzieje parafii i sanktuarium oraz cuda Królowej Kaszub'', Banino 2016 * ''Król Kaszubów – Karol Krefft'', Banino 2016 * ''Kaszëbskô młodëch rewòlucjô'', współautor Katarzyna Kankowska–Filipiak, Banino 2017 * ''Sanktuarium sianowskie a tożsamość kaszubska'', praca zbiorowa, red., Swiónowò-Banino 2018 * ''Banino. Miszewo, Pępowo, Rębiechowo – dzieje dramatyczne i piękne'', Banino 2018 * ''Królowa Morza. Kaszubskie sanktuarium w Swarzewie, Banino-Swôrzewò, 2019'' * ''Z Bãdargòwa do Lëzëna. Paweł Miotk – dzejôrz, lëterat, wójt, współautor Gracjan Fopke, Banino 2020'' * ''Płomiéń miłotë. 51 sonetów na 51 lat'', Banino 2020 * ''X Festiwali Filmów Kaszubskich,'' Banino 2020. == Diskògrafiô (wëbiér) == * ''Jadą z kòlãdą'' (magn. kaseta, Serakòjce 1998) * ''Piesnie Rodny Zemi'' (2003) * ''Më jesmë młodi'' (Lëzëno 2004) * ''Le żecé biegô'' (Lëzëno 2006) * ''Òd se cos dac'' (Banino 2008) * ''Oratorium Sianowskie'' (Banino 2009) * ''Piãkné Kaszëbë'' (''Koleczkowianie'', Szëmôłd, 2010) * ''Cél daleczi'' (Banino 2010) * Wiedno Kaszëbë (Banino 2012) * Dwie stegnë (Banino 2017) * Mój tusk (Banino 2018) * Żegnôj swiat całi (2019) == Òbaczë téż == * [[Festiwal Kaszëbsczich Filmów]] * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=awIys6hHwZQ|tit=Z kaszubskim na ty – wywiad z Eugeniuszem Pryczkowskim|k=MDK Rumia|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Prëczkòwsczi Eugeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] msedgefhognwd92ngtmjm45438ut7ia 217196 217195 2026-10-08T20:37:59Z Terrus38 14026 217196 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Biogram infobox|òbrôzk=Eùgeniusz Prëczkòwsczi 2025.jpg|miono=Eùgeniusz Prëczkòwsczi|data narodzeniégò=7 lëpińca 1969|môl narodzeniégò=Wejrowò|nôùkòwi titel=doktór humanisticznëch nôùk|òrganizacjô=Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié, Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka|małżeństwò=[[Elżbiéta Prëczkòwskô]]|plac zamieszkaniô=Banino|pòlsczé miono=Eugeniusz Pryczkowski}} '''Eùgeniusz Prëczkòwsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Eugeniusz Pryczkowski''; ùr. [[7 lëpińca]] [[1969]] rokù w [[Wejrowò|Wejrowie]]) – doktór humanisticznëch nôùk, kaszëbsczi gazétnik, pòeta, pisôrz, tłómôcz, aùtór tekstów, wëdôwôrz i dzejôrz, nôleżnik [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]], wiceprowadnik Radzëznë Kartësczégò Krézu, załóżca karna „Młodzëzna”. Ùkùńcził sztudia na Gduńsczi Pòlitechnice w 1994 rokù. Béł redaktorã telewizyjnégò magazynu “Rodnô Zemia”. Prowadzył téż pismiono “Norda” ë wëdowizna “Rost”. Lëteracczé dokazë wëdôwôł smarą midzë jinszima w “Tatczëznie”, “Gazéce Kartësczi”, “Zsziwkù”, “Pomeranii” ë “Nordze”. Przërëchtowôł antologiã prozë “Dërchôj królewiónkò” (1996). Je wespółautorã mòdlëtewnika “Më trzimómë z Bògã” (1998, wespół z [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eugeniuszã Gòłąbkã]]), knédżi z kaszëbsczima wicama “Bëlny szport wiele wôrt” (2000) i jin. Je wespółautorã "Òratorium Swiónowsczégò" (2009). Napisôł téż "Leksykon Ziemi Żukowskiej" (2012). Je laureatã òglowòpòlsczich kònkùrsów: [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona|miona Jana Drzéżdżona]] (1996) ë Mieczisława Strijewsczégò (1998, 2000). W 1998 dostôł midzënôrodné wëróżnienié Polcul Foundation, a w 1999 rokù [[Medal Stolema]]. Je nôleżnikã [[Radzëzna Kaszëbszégò Jãzëka|Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka]]. == Ùsôdztwò (wëbiér) == * Anthony de Mello – ''Casnô aureola'', Gduńsk 1993 (tłómaczenié) * ''Dërchôj królewiónkò'', Gdynia 1996 (redakcjô) * ''Më trzimómë z Bògã'', Gdynia 1998 (przekłôdë, redakcjô; wespółrobòta: [[Eùgeniusz Gòłąbk]]) * ''Na jimiã Bòsczé'', Gduńsk 2000 * ''Bëlny szport wiele wôrt'', Gduńsk 2000, 2010 (redakcjô) * ''Mësla dzecka'', Gduńsk 2001 (redakcjô; wespółrobòta: Elżbiéta Prëczkòwskô) * ''Królowa Kaszub'', Banino-Pelplin 2002 * ''Piesnie Rodny Zemi'', Banino-Pelplin 2003 (plus płyta CD; wespółaùtorzë: [[Tomôsz Fópka]] i [[Jerzi Stachùrsczi]]) * ''Òjcze nasz'', Banino-Pelplin 2004 (redakcjô) * ''Bòże pòmagôj. Jan Paweł II do Kaszubów'', Banino-Pelplin 2005 * ''Ksążeczka do nôbòżéństwa'', Pelplin 2005 * ''Zrzeszeni w Baninie'', Banino-Pelplin 2006 * ''Dlô Was Panie'', Gdańsk 2006 (redakcjô) * ''Wspomnienia kaszubskich Sybiraków'', Banino-Pelplin 2006 (redakcjô) * ''Sól zemi'', Banino 2007 * ''Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prał. Franciszka Gruczy'', Banino 2008 * ''Nótë kaszëbsczé. Pòpùlarné piesnie'', Banino 2008 (redakcjô) * ''Siła Żukowa'', Banino-Żukòwò 2009 * ''Norbertańska siła Kaszub'', red. Andrzej Groth, Eugeniusz Pryczkowski, Banino-Żukòwò 2011 * ''Kùńczi sã mòja pielgrzimka. 100 lat Władysławy Gołąbek z Pryczkowskich'', Banino 2012 * ''Leksykon Ziemi Żukowskiej'', Żukowo 2012 * ''Dzecynny czas'', tomik poezji, Banino 2012 * ''Serce miec'', współautor Jerzy Stachurski, śpiewnik, Banino 2015 * ''Swiónowskô nasza Matinko. Dzieje parafii i sanktuarium oraz cuda Królowej Kaszub'', Banino 2016 * ''Król Kaszubów – Karol Krefft'', Banino 2016 * ''Kaszëbskô młodëch rewòlucjô'', współautor Katarzyna Kankowska–Filipiak, Banino 2017 * ''Sanktuarium sianowskie a tożsamość kaszubska'', praca zbiorowa, red., Swiónowò-Banino 2018 * ''Banino. Miszewo, Pępowo, Rębiechowo – dzieje dramatyczne i piękne'', Banino 2018 * ''Królowa Morza. Kaszubskie sanktuarium w Swarzewie, Banino-Swôrzewò, 2019'' * ''Z Bãdargòwa do Lëzëna. Paweł Miotk – dzejôrz, lëterat, wójt, współautor Gracjan Fopke, Banino 2020'' * ''Płomiéń miłotë. 51 sonetów na 51 lat'', Banino 2020 * ''X Festiwali Filmów Kaszubskich,'' Banino 2020. == Diskògrafiô (wëbiér) == * ''Jadą z kòlãdą'' (magn. kaseta, Serakòjce 1998) * ''Piesnie Rodny Zemi'' (2003) * ''Më jesmë młodi'' (Lëzëno 2004) * ''Le żecé biegô'' (Lëzëno 2006) * ''Òd se cos dac'' (Banino 2008) * ''Oratorium Sianowskie'' (Banino 2009) * ''Piãkné Kaszëbë'' (''Koleczkowianie'', Szëmôłd, 2010) * ''Cél daleczi'' (Banino 2010) * Wiedno Kaszëbë (Banino 2012) * Dwie stegnë (Banino 2017) * Mój tusk (Banino 2018) * Żegnôj swiat całi (2019) == Òbaczë téż == * [[Festiwal Kaszëbsczich Filmów]] * [[Medal Stolema]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=awIys6hHwZQ|tit=Z kaszubskim na ty – wywiad z Eugeniuszem Pryczkowskim|k=MDK Rumia|jaz=csb}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Prëczkòwsczi Eugeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 1p93kniup8ugu9kcom4bpjjxnl125ii Eùgeniusz Gòłąbk 0 5314 217061 216255 2026-10-08T14:50:53Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217061 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Tata 083.JPG|Eugeniusz Gòłąbk|mały|Eùgeniusz Gòłąbk]] '''Eùgeniusz Gòłąbk''' (ùr. [[26 zélnika]] [[1949]] rokù w [[Gduńsk]]ù-Òsowi) – [[Kaszëbë|kaszëbsczi]] dzejôrz, [[pisôrz]], dolmaczéra [[Biblëjô|Biblie]], ùsôdzca "Słowarza pòlskò-kaszëbsczégò" i znôwca kaszëbiznë, z warkù technik i eletrik. Mô szeroczi kréz zajinteresowaniów, {{skr.|m.jin.}} historiô, lëteratura, mùzyka. Je autorã czile ksążków kaszëbsczich, {{skr.|m.jin.}} "Rozmówków pòlskò-kaszëbsczich" (wëdónëch w 1992 r.), „Wskôzów kaszëbsczégò pisënkù” (1997), "Kaszëbsczégò słowôrza normatiwnégò" (2005). Przetołmacził na [[kaszëbsczi jãzëk]] "Swiãté Pismiona Nowégò Testamentu" (wédóné w 1993r.), "Psalmë" (1999), a téż fragmentë ksãgów Stôrégò Testamentu, jaczé weszłë w skłôd lekcjónôrza "To je Słowò Bòżé" (2007), zbioru czëtaniów mszalnëch na niedzele i swiãta òbczas rokù, jaczégò E. Gòłąbk je autorã. Z lekcjónarza kòrzëstają ùczãstnicë corôz to barżi pòpùlarnëch Mszi swiãtich z liturgią w [[kaszëbsczi jãzëk|jãzëkù kaszëbsczim]]. E. Gòłąbk wespółrobił z E. Prëczkòwsczim w twòrzenim mòdlëtewnika "Më trzimómë z Bògã" (1998). Zajimôł sã téż redakcją ksążków kaszëbskòjãzëcznëch, {{skr.|m.jin.}} B. Jażdżewsczégò "Wspòmnienia kaszëbsczégò gbùra" (1999) i tegòż autora "Jôrmark w Bòrzeszkach" (2003), H. Derdowsczégò „Ò panu Czôrlińsczim, co do Pùcka pò séce jachôł (2007), H. Hewelta „Nie òdéńdã bez pòżegnaniô” (1996), J. Bertélczi „Pielgrzymki morskie” (1999), A. Chrabkòwsczégò „Jak jô bëł bògati” (2007). Przez wiele lat (w latach 1980.-90.) pisywôł pò kaszëbskù do czasopisma „Pomerania” (felietóne “Przëscyganié czasu”), redagòwôł téż biuletin ZG ZK-P “Wid”. Béł téż dzejôrzã Kaszëbskò – Pòmòrsczégò Zrzeszeniô. Je téż muzykańtã-amatorã, graje na czile jinstrumentach, {{skr.|m.jin.}} saksofonie, trąbie, gitarze basowi, a téż na jinstrumentach klawiszowich. W zélnikù 2010 r. ùkôzała sã òbszernô ksążka E. Gołąbka pt. ''Dzieje okolic Gdańska i Gdyni''. Jak wskôzywô titel, opisóné są w ni dzeje miescowòsców, jaczé leżą w pòbleżim Trójmiasta, na terenie òbjãtim szeroczim łãkã òd Chilonii, pò òkolé [[Kartuzë|Kartuz]] i jaż do Pruszcza Gduńsczégò – z pòminiãcym starszi, zwiarti zabùdowë Gduńska, Wrzeszcza, Òléwë, [[Sopòt]]u i Gdini. Jinfòrmacje, jaczé nalazłë sã w ti ksążce pòchòdzą w czãscë òd nôstarszich mieszkańców òpisywónëch miescowòsców, a téż z òprôcôwaniów historycznëch: W. Heidna (1965 r.) – kartësczi kréz, F. Schulza (1907 r.) – wejrowsczi kréz, J. Muhla (1938 r.) – dôwny kréz ''Wyżyny Gdański'' (autorów niemiecczich) i z mònumentalnégò ''Słownika geograficznego Królestwa Polskiego'' S. Arnolda i ks. Fankidejsczégò. Òd czile lat E. Gòłąbk robi nad wiôldżim słowôrzã pòlskò-kaszëbsczim (zawiérającym wiele przëkładów frazeòlogii), z jaczégò mdze wëdzélony mniészi, prakticzny słowôrz. Gòtowé fragmenté słowarza są ùdostãpnioné na stronie [http://www.kaszubi.pl/?p=page&page_id=1469 www.kaszubi.pl/]. Òd czilenôsce lat mieszkô we [[Chwaszczëno|Chwaszczënie]]. == Nôdgrodë ë wëapartnieniô == * II nôdgroda z priwatny fùńdacji przëznônô przez redakcjã „Pòmeranie” (1986)<ref>Miłosława Bùkòwskô-Schielmann. [https://web.archive.org/web/20240608072506/http://www.bibliotekacyfrowa.eu/dlibra/show-content/publication/60767/edition/54921/ ''Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1986. Życie literackie'']. ({{jãz.|pl}}) „Gduńskô Kùlturalnô Roczëzna”. Nr 11, s. 298, 1988. Gduńsk: Gduńsczé Towarzëstwò Drëszczi Kùńsztu. ISSN [https://search.worldcat.org/search?q=n2:0860-2492 0860-2492]. [przëstãp 2026-07-17].</ref> * [[Medal Stolema]] (1988)<ref>[https://web.archive.org/web/20210121193232/https://pomorania.com/projekty/medal-stolema/ ''Medal Stolema''] [online], [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”]], 16 strëmiannika 2017 [przëstãp 2026-07-17] [zarchiwizowóné z adresë 2021-01-21] ({{jãz.|pl}}).</ref> == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Podczas Targów Książki (10782459436).jpg|mały|"To je Słowò Bòżé" (2007)]] * == Òbaczë téż == * [[Adóm Riszard Sykòra]] * [[Frãcëszk Grëcza]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol?/aGo{u0142}{u0105}bek+Eugeniusz/agol~aa~abek+eugeniusz/1%2C2%2C18%2CB/exact&FF=agol~aa~abek+eugeniusz+++++1949&1%2C17%2C/indexsort=- Dokôzë E. Gòłąbk pg BN] * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [https://web.archive.org/web/20120911075218/http://www.rastko.net/rastko-ka/content/view/281/26/ (pl)] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Gòłąbk Eùgeniusz}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Tołmôcze Biblii]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] t2iib67n3qefurzhefcfqjuk6dbqxwf Friedrich Lorentz 0 5315 217198 202750 2026-10-08T21:03:11Z Iketsi 3254 „dochtór” → „doktór”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217198 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaszuby - dialekty wg F.Lorentza.png|mały|Kaszëbsczé dialektë pg Friedricha Lorentza (pòczątk XX w.)]] '''Friedrich Lorentz''' (ùr. [[18 gòdnika]] [[1870]] rokù w [[Güstrow]] w [[Meczelbòrskô|Meczelbòrsce]], ùm. [[29 strëmiannika]] [[1937]] rokù w [[Sopòt|Sopòce]]) – miemiecczi [[Slawistika|slawista]] i [[Historiô|dzejopisôrz]], wôżny badéra [[Kaszëbsczi jãzëk|jãzëka]], materialny kùlturë i historie [[Kaszëbi|Kaszëbów]] òrôz jich [[Lëterstwò|lëterańsczégò]] rozstajënkù z [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadnégò]] [[Zôpadnô Pòmòrskô|Pòmòrzô]] tzw. [[Słowińcë|Słowińców]]. == Żëcòrës == [[Òbrôzk:Grób Friedricha Lorentza.jpg|mały|Grób Friedricha Lorentza na Kòmùnalnym Smãtôrzu w Sopòce]] Ùrodzony w [[Güstrow]] w Meczelbòrsce. Gimnazjô dokùńczył w 1890 r. w Wismarze. [[Lingwistika|Mòwnoznajemnotë]] i slawistikã sztudérowôł w [[Heidelberg|Heidelbergù]] i w [[Lipskò|Lipskù]]. Doktorat zdobéł w 1894. Òd 1894 rokù doktór, chtëren kaszëbiznã rozdzelił wedle 21 dialektalnëch gromadów z 76 gwarama. Mieszkôł w: [[Gduńsk]]ù, [[Wejrowò|Wejrowie]], [[Kartuzë|Kartuzach]] i [[Sopòt|Sopòce]]. W 1907 rokù założëlë w Kartuzach, m.jin [[Izydor Gùlgòwsczi]] ë òn [[Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié]] ''Verein für kaschubische Volkskunde'', chtërno wëdôwało pismiono ''Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volkskunde''. Lorentz je ùsôdzcą: ''Die kaschubischen Ortsnamen nebst Ableitungen, Slovinizische Grammatik, Slovinizische Texte, Slovinizisches Wörterbuch, Teksty pomorskie, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej, Zarys etnografii kaszubskiej, Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskim, Kaschubische Grammatik, Gramatyka pomorska'' i jin., a wespółautorã ''Kaszubi : kultura ludowa i język''. Nôùkòwé dzejanié tegò meklembùrzczégò lingwistë miało znaczënk dlô szerszégò pòdjimniãcô przez młodą inteligencjã deji [[Florian Cenôwa|F. Cenôwë]]. Pòchòwóny na [[Kòmùnalny smãtôrz w Sopòce|Kòmùnalnym Smãtôrzu]] w Sopòce (kwatéra L2-7-2)<ref>[https://sopot.grobonet.com/grobonet/start.php?id=detale&idg=8092&inni=0&cinki=1 ''GROBONET 2.6 – wyszukiwarka osób pochowanych – Cmentarz komunalny w Sopocie''] (pòl.) [online], sopot.grobonet.com [przëstãp 2020-02-07].</ref>. W 1919 rokù jegò [[kaszëbsczi alfabét]] béł taczi: {| style="font-family:Microsoft Sans Serif; font-size:1.4em; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; text-align:center;" | style="width:3.5em;" |A a | style="width:3.5em;" |[[Ą|Ą ą]] | style="width:3.5em;" |B b | style="width:3.5em;" |C c | style="width:3.5em;" |[[Č|Č č]] | style="width:3.5em;" |D d | style="width:3.5em;" |E e |- |[[É|É é]] |[[Ë|Ë ë]] |F f |G g |H h |I i |J j |- |K k |L l |[[Ł|Ł ł]] |M m |N n |[[Ń|Ń ń]] |O o |- |[[Ó|Ó ó]] |[[Ô|Ô ô]] |[[Œ|Œ œ]] |[[Ǫ|Ǫ ǫ]] |P p |R r |[[Ř|Ř ř]] |- |S s |[[Š|Š š]] |T t |U u |V v |W w |Z z |- |[[Ž|Ž ž]] | | | | | | |} == Dzeła == * 1903, [[Slovinzische Grammatik]] (''Słowińskô òrtografiô'') * 1905, Slovinzische Texte (''Słowińsczé tekstë'') * 1908-12, Slovinzisches Wörterbuch (''Słowińsczi słowôrz'') * 1911, Zarys ogólnej pisowni i składni pomorsko-kaszubskiej (''Zôrzk òglowié pisënkù i karna kaszëbsczégò jãzëka'') * 1919, Kaschubische Grammatik (''Kaszëbskô'' ''òrtografiô'') * 1923, [https://polona.pl/item-view/65b44fc8-ee45-447a-a5e1-10d34c30b21c?page=4 Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem] (''Pòlsczé i kaszëbsczé miona môlëznów na Kaszëbsczi Pòmòrsce'') ({{ISBN|83-60437-22-X}}) ({{ISBN|978-83-60437-22-3}}) * 1924, Teksty pomorskie (''Pòmòrsczé'' ''tekstë'') * 1925, Geschichte der pomeranischen Sprache (''Historiô pòmòrsczégò jãzëka'') * 1926, Geschichte der Kaschuben (''Historiô Kaszëbów'') * 1934, Kaszubi – kultura ludowa i język (''Kaszëbi'' ''– lëdowô kùltura i jãzëk'') [z: [[Adam Fischer]], [[Tadeusz Lehr-Spławiński]] * Gramatyka pomorska, t. 1-3, [[Wrocław]] 1958-1962 == Lëteratura == * [[Jerzi Tréder]]: Spòdlowô wiédzô ò kaszëbiznie - [[Gduńsk]] 2014, s. 35 == Przëpisë == <references /> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.archive.org/stream/archivfrslavis20berluoft#page/556/mode/2up ''Archiv für slavische Philologie''] * [http://biblioteka.wejherowo.pl/dlibra/dlibra/docmetadata?id=2801 Kaszubi : kultura ludowa i język] * [https://archive.org/details/bub_gb_-ZEWAAAAYAAJ ''Mitteilungen des Vereins für Kaschubische Volkskunde'' 1908] * [http://pbc.gda.pl/dlibra/docmetadata?id=4791 Teksty pomorskie czyli słowińsko-kaszubskie. Z. 2, Pomorszczyzna południowa: A. Kaszubszczyzna Południowa, B. Dyalekty przejściowe kaszubsko-zaborskie / zebrał F. Lorentz, 1914] * https://archive.org/details/SlovinzischeGrammatik {{DEFAULTSORT:Lorentz Friedrich}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] 5guohxou4vwhf9t12nsw5iyrcym50a0 Jizydór Gùlgòwsczi 0 5378 217069 216202 2026-10-08T14:51:10Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217069 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Teodora Izydor Gulgowski.jpg|mały|Z slëbną – Tédorą]] '''Jizydór Gùlgòwsczi''', téż '''Érnest Seefried-Gùlgòwsczi''' (ùr. [[4 łżëkwiata]] [[1874]] w [[Iwiczno|Iwicznie]], ùm. [[22 séwnika]] [[1925]], pòchòwóny we [[Wdzydze|Wdzydzach]]) – szkólny, etnografa. Założëł, do grëpë z białką, we Wdzydzach pierszi na òdzwëskónëch pòlsczich zemiach, skansen. W 1907 rokù m.jin I. Gùlgòwsczi ë [[Friedrich Lorentz]] założëlë w [[Kartuzë|Kartuzach]] ''Verein für kaschubische Volkskunde'' ([[Kaszëbsczé Lëdoznawczé Zrzeszenié]]). Gùlgòwsczi napisôł {{skr.|m. jin.}} ksążeczkã ''Kaszubi'' (1924). == Ùsôdztwò (wëjimk) == [[Òbrôzk:Gulgowsczi grob.jpg|mały|Grób Jizydora Gùlgòwsczégò ë jegò białczi najdujący sã w [[Mùzeùm – Kaszëbsczi Etnograficzny Park m. Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach|skansenie]] we Wdzydzach]] * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei, Berlin 1911 == Òbaczë téż == * [[Tédora Gùlgòwskô]] * [[Mùzeùm – Kaszëbsczi Etnograficzny Park m. Téòdorë i Izydora Gùlgòwsczich we Wdzydzach]] == Lëteratura == * G. Stone, ''Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London'', UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 286. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Gùlgòwsczi Izydor}} [[Kategòrëjô:Etnografòwie]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] shqik0r8gujy7mnjew0k54z1fwwkf25 Wòlny Gard Gduńsk 0 5396 217070 216196 2026-10-08T14:51:12Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217070 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Wòlny Gard Gduńsk |miono = Freie Stadt Danzig |miono-genitiw = Gduńsczi |lata jistnienia=1918–1939 |fana = Flag of the Free City of Danzig.svg |herb = Wappen Freie Stadt Danzig.svg |na karce = Free City Danzig 1930.svg |mòtto = Nec Temere, Nec Timide |jãzëk = miemiecczi |stolëca = Gduńsk |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 1 966 |procent-wòdë = |lëdztwò = 415 000 |rok = 1939 |dëtk = Gduńsczi Gùlden |kòd dëtka = |czasowô cona = +1 |himn = [[Für Danzig]] '' (Dlô Gduńska) <center>[[Òbrôzk:Für Danzig.oga]]</center> |Prezydeńt=Albert Forster |aùtowi kòd=DA |data ùsôdzenia=15 lëstopadnika 1920 |data lëkwidacji=1 séwnika 1939 |kònstitucjô=Kònstitucëjô Wòlnégò Gardu Gduńska }} [[Òbrôzk:Wmgdansk.jpg|mały|Wòlny Gard Gduńsk]] [[Òbrôzk:20 gdanskich guldenow skan.jpeg|mały|20 gùldów]] [[Òbrôzk:1 Gulden (Freie Stadt Danzig 1923) aversum.jpg|mały|1 gùlda z 1923 rokù]] '''Wòlny Gard Gduńsk''' ({{jãz.|de}} ''Freie Stadt Danzig'', {{jãz.|pl}} ''Wolne Miasto Gdańsk'') bëł to w latach 1920-1939 samòstójny gard-państwò pòd òchroną [[Liga Nôrodów|Lidżi Nôrodów]]. We [[Gduńsk|Gduńskù]] pòstãpny rôz òdrodzył sã młodokaszëbsczi ''Gryf'' z dodôwkã béł ''Gryf Kaszubski'', chtërnégò redachtorzë w 1929 rokù ùrobilë [[Regionalné Zrzeszenié Kaszëbów]] w [[Kartuzë|Kartuzach]]. Do dzysdzéń ''de iure'' Wòlny Gard Gduńsk nie òstôł zakùńczony. == Ùsôdzenié państwa == Pò I swiatowéj wòjnié w Wersalsczim Traktace pòstanowiono, że Gduńsk ë òkòliczne zemie ùrobią samòstójny krôj pòd protektoratã Lidżi Nôrodów. Wòlny Gard Gduńsk pòstôł 15 smùtana 1920 wedle pòstanowień Wersalsczégò Traktu art. 100-108.<ref>https://www.dawnygdansk.pl/prawo/traktat_wersalski.html</ref> == Sprôwné pòdzelenie == Wedle art. 67 ë 68 [[Kòstitucjô Wòlnégò Gardù Gduńska|Kònstitucji WGG]]<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20070503022901/http://www.danzig-online.pl/grenze/konstytucja.html</ref> Wòlny Gard dzélił sã na 5 krézów ë 267 gmin. * Gardczi Krézë: ** Gduńsk ** Sopòt * Zemsczi Krézë: ** Gduńsczé Wëżawë ** Gduńsczé Niżawë ** Wiôldżé Żëławë (st. [[Nowi Dwór]]) == Lëdztwò == Pòd kùńc bëtnotë państwa w Wòlnym Gardze mieszkało 415 000. * Miemcë ~ 90% * [[Kaszëbi]] ~ 7% * Pòlochë ~ 3% Kaszëbi w wikszoscë mieszkali w zôpôdném parce krézu Wëżawë (np. [[Matarniô]], Klëkòwò) Pòlochë w wikszoscë mieszkali na pôłniu przë grańcë z Pòlską ë w dzélu Gdùńska ''Polenhof''<ref>https://muzeum1939.pl/polacy-w-wolnym-miescie-gdansku-m2wswirtualnie/aktualnosci/3318.html</ref>. == Jãzëczi == Òficjalnym jãzëkã bëł [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] ë dlô kontaktów z pòlskojãzëcznym lëdztwém (de facto téż z Kaszëbama) bëł [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] art. 4 Kònstiucji WGG.<ref name=":0" /> W Gduńskù ùżiwôny bëł téż dialekt dolnomiemiecczégò ''[[Danziger Missingsch]]'' bãdący miksã wielu jãzëków ùżiwanëch w Gduńsku {{skr.|m.jin.}} [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò]], miemiecczégò, [[Angelsczi jãzëk|angelsczégò]] ëtp. == Wësoczi przedstôwcowie Lidżi Nôrodów w Gduńskù == * 1920–1920 – Reginald Tower * 1920–1920 – Edward Lisle Strutt * 1920–1921 – Bernardo Attolico * 1921–1923 – Richard Haking * 1923–1926 – Mervyn MacDonnell * 1926–1929 – Joost Adriaan van Hamel * 1929–1932 – Manfredo Gravina * 1932–1934 – Helmer Rosting * 1934–1937 – Seán Lester * 1937–1939 – Carl Jakob Burckhardt == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * J. Borzyszkowski, J. Mordawski, J. Treder: Historia, geografia, język i piśmiennictwo Kaszubów; J. Bòrzëszkòwsczi, J. Mòrdawsczi, J. Tréder: Historia, geògrafia, jãzëk i pismienizna Kaszëbów, Wëdowizna M. Rôżok przë wespółrobòce z Institutã Kaszëbsczim, Gduńsk 1999, s. 59. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://pl.wikisource.org/wiki/Konstytucja_Wolnego_Miasta_Gda%C5%84ska Kònstitucëjô Wòlnégò Gardu Gduńska] * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19250320226 Art. 14] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Dôwné państwa w Eùropie]] plgi5c1tg338jsmqv1tih6frvoibhui Bagnowiczé 0 5596 217119 216926 2026-10-08T14:52:38Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217119 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ledum palustre - Skalee vel crensh.jpg|mały|Bagnowiczé]] '''Bagnowiczé''' abò '''mòtownik''' (''Rhododendron tomentosum'') – roscëna z rodzëznë wrzosowatëch (''Ericaceae''). Òno rosce {{skr.|m.jin.}} w błotach na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] np. w [[Stajszewsczé Błoto|Stajszewsczich Błotach]]. Np. z jegò lëstów wëdzélają sã eterowé òléjczi, co mòcno pôchną i òd nich mòże sã zakrącëc w głowie. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wrzosowaté]] tle791jfk141jjmq07gpg9i5omw8oq2 Szablóna:ADR 10 5618 217132 205654 2026-10-08T15:11:02Z Iketsi 3254 kat. 217132 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=4 cellspacing=4 style="border: 2px solid #FF0000; background-color: #FFFFCC" align="center" width="80%" |[[Òbrôzk:Vista-trashcan empty-alt.png|75px|Kòsz]] Nen articzel òstôł òznaczony do '''rëmniãcô'''. Abë pòznac pòwòdë ë pòdiskùtowac ò nich, biôj na starnã diskùsje artikla. '''Przëczëna rëmniãcô''': {{{1}}} |- |}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategòrëjô:Do rëmniãcô|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> pvqhih3eryp3kf7i4efmn61kkkdh6s3 217133 217132 2026-10-08T15:12:39Z Iketsi 3254 [[:Category:Do rëmniãcô|rëmniãcô]] 217133 wikitext text/x-wiki {| align=center border=0 cellpadding=4 cellspacing=4 style="border: 2px solid #FF0000; background-color: #FFFFCC" align="center" width="80%" |[[Òbrôzk:Vista-trashcan empty-alt.png|75px|Kòsz]] Nen articzel òstôł òznaczony do '''[[:Category:Do rëmniãcô|rëmniãcô]]'''. Abë pòznac pòwòdë ë pòdiskùtowac ò nich, biôj na starnã diskùsje artikla. '''Przëczëna rëmniãcô''': {{{1}}} |- |}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Kategòrëjô:Do rëmniãcô|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 7f07vq6swg92dibev2ga6wa47df18pu Kategòrëjô:Do rëmniãcô 14 5619 217130 216947 2026-10-08T15:10:05Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]] do [[Kategòrëjô:Do rëmniãcô]]: nie tylko Artikle 216947 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie|!]] 91hygrrjphuec7cs2vqq8hghyupiljb Òdargòwò 0 5786 217020 212581 2026-10-08T12:42:23Z Raraenzz 15985 Poprawienie linku :) 217020 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Òdargòwò''' – kaszëbskô wies w [[Gmina Krokòwa|gminie Krokòwa]]. Krótkò ti wsë je kam, a ò nim pisôł [[Agùstin Dominik]], że nôstarszi pùrtk (diôchôł) pòstanowił zniszczëc kòscół ë klôsztór w [[Żarnówc|Żarnówcu]], tak: "Ùdôł sã w nocë nad mòrze, dze na strądze niedalek Rozewiô leżałë ògromné kamienie. Wëbrôł ten nôwikszi, stãknął, dwignął gò ë wzął na pùczel. Òbłapił gò przë tim swòjima łapama ò dłudżich zakrzëwionëch pazurach, że jaż wlazłë głãbòk bënë[...] Lecôł z nim terô na Żarnówc, żebë gò rzëcëc na kòscoł ë w gruz gò pòtłuc. Kamiéń béł jednak za cãżczi nawet na jegò czartowską mòc ë mùszôł dwa razë òdpòczëwac. Noc timczasã mia sã pòmale do kùńca. Jak béł ju niedalek Òdargòwa ë w blôskù ksãżëca bëło widzec swiécący szpëc wieżë żarnowsczégò kòscoła, że pùrtk zaczął sã ju ceszëc swòją zemstą, te w Òdargòwie zaczãłë piôc kùrë. W tim mòmeńce skùńczëła sã jegò czartowskô mòc ë mùszôł rzëcëc swój cãżôr." W swòjim słowôrzu (1972) napisôł ksądz dr [[Bernat Zëchta]], że w dokùmence [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]] z 1277 rokù je napisóné ò kamie "Stójc" midzé Krokòwã a Òdargòwã. [[Kaszëbi]] gôdają "Kòle Stójca", a pò łacëznie bëło ''Stoyce". W swòjim słowôrzu (1973) napisôł ksądz dr [[Bernat Zëchta]], że kòle I swiatowi wòjnë przëszedł do Òdargòwa Wieczny Żid ë tu gò nawetka chcele scygnąc, równak òn pòwiedzôł, tak: "Dali, dali, Wieczny Żëdze i sã wzął i szedł." == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diabelski Kamień Odargowo.jpg|[[Diôbli kam]] Òbrôzk:Okolice Odargowa (1).jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140804080633/http://turystyka.org.pl/Odargowo-m20 Odargowo] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/374 ''Odargowo'' (pò kasz. Wódargowo) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]] ak08n6p6h8i1we97qbvjbt8geo78n7w 217187 217020 2026-10-08T20:14:37Z Terrus38 14026 217187 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Òdargòwò''' – kaszëbskô wies w [[Gmina Krokòwò|gminie Krokòwò]]. Krótkò ti wsë je kam, a ò nim pisôł [[Agùstin Dominik]], że nôstarszi pùrtk (diôchôł) pòstanowił zniszczëc kòscół ë klôsztór w [[Żarnówc|Żarnówcu]], tak: "Ùdôł sã w nocë nad mòrze, dze na strądze niedalek Rozewiô leżałë ògromné kamienie. Wëbrôł ten nôwikszi, stãknął, dwignął gò ë wzął na pùczel. Òbłapił gò przë tim swòjima łapama ò dłudżich zakrzëwionëch pazurach, że jaż wlazłë głãbòk bënë[...] Lecôł z nim terô na Żarnówc, żebë gò rzëcëc na kòscoł ë w gruz gò pòtłuc. Kamiéń béł jednak za cãżczi nawet na jegò czartowską mòc ë mùszôł dwa razë òdpòczëwac. Noc timczasã mia sã pòmale do kùńca. Jak béł ju niedalek Òdargòwa ë w blôskù ksãżëca bëło widzec swiécący szpëc wieżë żarnowsczégò kòscoła, że pùrtk zaczął sã ju ceszëc swòją zemstą, te w Òdargòwie zaczãłë piôc kùrë. W tim mòmeńce skùńczëła sã jegò czartowskô mòc ë mùszôł rzëcëc swój cãżôr." W swòjim słowôrzu (1972) napisôł ksądz dr [[Bernat Zëchta]], że w dokùmence [[Mscëwòj II|Mscëwòja II]] z 1277 rokù je napisóné ò kamie "Stójc" midzé Krokòwã a Òdargòwã. [[Kaszëbi]] gôdają "Kòle Stójca", a pò łacëznie bëło ''Stoyce". W swòjim słowôrzu (1973) napisôł ksądz dr [[Bernat Zëchta]], że kòle I swiatowi wòjnë przëszedł do Òdargòwa Wieczny Żid ë tu gò nawetka chcele scygnąc, równak òn pòwiedzôł, tak: "Dali, dali, Wieczny Żëdze i sã wzął i szedł." == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Diabelski Kamień Odargowo.jpg|[[Diôbli kam]] Òbrôzk:Okolice Odargowa (1).jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140804080633/http://turystyka.org.pl/Odargowo-m20 Odargowo] * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_VII/374 ''Odargowo'' (pò kasz. Wódargowo) w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] hjf8tbkl23nwn90rjfrejh3bf5e9s54 Kòstoba 0 5938 217088 216238 2026-10-08T14:51:43Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217088 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Neottia nidus-avis plants.jpg|mały|Kòstoba]] '''Kòstoba''' (''Neottia nidus-avis'') – wielelatnô roscëna z rodzëznë srokôczowatëch (''Orchidaceae''). Ona rosce {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140001409 2014r., s.31] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] orr9rsq99pve3srl20s03a7ud2sfot4 Zwëczajnô miewa 0 5956 217120 216413 2026-10-08T14:55:22Z Iketsi 3254 Galeriô 217120 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sturmmöwe - Auenlandschaft Hohenrode HA 222 Landkreis Schaumburg.jpg|mały|Zwëczajnô miewa]] '''Zwëczajnô miewa''' (''Larus canus'') – wiôldżi wòdny ptôch z rodzëznë miewów. Òna zëmùje {{skr.|m.jin.}} kòl [[Bôłt]]u. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Larus canus canus MHNT.ZOO.2010.11.125.9.jpg|''Larus canus canus'' Òbrôzk:Ecomare - stormmeeuw jong (stormmeeuw-jong-duinpark-019-sd).jpg| Òbrôzk:Larus canus 2004 K ubt.jpeg| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Miewë|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 322. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miewë]] cfpmqsk0lu01y0wd555ytj35luixp5k 217121 217120 2026-10-08T14:56:03Z Iketsi 3254 + Òbrôzk 217121 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sturmmöwe - Auenlandschaft Hohenrode HA 222 Landkreis Schaumburg.jpg|mały|Zwëczajnô miewa]] '''Zwëczajnô miewa''' (''Larus canus'') – wiôldżi wòdny ptôch z rodzëznë miewów. Òna zëmùje {{skr.|m.jin.}} kòl [[Bôłt]]u. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Larus canus canus MHNT.ZOO.2010.11.125.9.jpg|''Larus canus canus'' Òbrôzk:Ecomare - stormmeeuw jong (stormmeeuw-jong-duinpark-019-sd).jpg| Òbrôzk:Larus canus 2004 K ubt.jpeg| Òbrôzk:Larus canus-calling.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Miewë|hideroot=on|mode=pages}} == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 322. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miewë]] qhlw0vakkl57jttx7cud2l5wskwwii9 Wiôldżi smólsz 0 5989 217071 216230 2026-10-08T14:51:14Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217071 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Limax maximus MHNT.jpg|mały|Wiôldżi smólsz]] [[Òbrôzk:Limax maximus hunting 2010-2.jpg|mały|Wiôldżi smólsz na jachce]] '''Wiôldżi smólsz''' (''Limax maximus'') – [[smôrzcz]] z rodzëznë smólszowatëch. Òn żëje {{skr.|m. jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Wiôldżi smólsz je do 20 cm dłudżi, colemało dłëgszi jak [[szpańsczi slënik]] (''Arion vulgaris'') i [[luzytańsczi slënik]] (''Arion lusitanicus''). Ten smólsz mòże jesc grzëbë i żëc 2,5–3 lat, ale téż bëc szkódnikã. == Òbaczë téż == * [[Czôrnawi smólsz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Sychta B.: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej. Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk, t.V (1972), s. 100. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] qfqj4xe2xvvcl4x2gdgdzrhhj981nvl Jagódnik 0 6026 217089 216095 2026-10-08T14:51:45Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217089 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Turdus pilaris EM1B9020 (34450664312).jpg|mały|]] '''Jagódnik''' (''Turdus pilaris'') – ôrt ptôcha z rodzëznë drózdowatëch (''Turdidae''). Òn żëje {{skr.|m. jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]], téż òb zëmã mòże gò tu widzec. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Turdus pilaris MHNT.ZOO.2010.11.186.29.jpg|''Turdus pilaris'' Òbrôzk:Fieldfare B.JPG|Jagódnik òb [[Zëma|zëmã]] Òbrôzk:Turdus_pilaris.jpg|Jagódnik w [[Rëmiô|Rëmi]] òb [[Zëma|zëmã]] </gallery> == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 344. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ptôchë]] c4mzgdi5jfmim9rfxzsq2xxsshbnu1u Bògùsłôw X 0 6119 217072 216265 2026-10-08T14:51:16Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217072 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bogislaw X von Pommern.JPG|mały|Bògùsłôw X]] '''Bògùsłôw X''' (ùr. 28 abò 29 [[môj|maja]] 1454 rokù, ùm. 5 [[Rujan|rujana]] 1523 rokù w [[Sztetëno|Sztetënie]]) – ksyżã z dinastëji Grifitów. Òn béł ksyżëcem sztetëńsczim ë stôłpsczim òd [[1474]] rokù, a [[Wòłogòszcz|wòłogòsczim]] òd 1478 rokù – całi [[Zôpadnô Pòmòrskô|Zôpadné Pòmòrsczi]]. Òn 1515 rokù przëjął na swòjim zómkù szesc Kaszëbów: Szëmóna Jutrzenkã, Baltazara Zmudã, Jerzégò Malotkã, Szëmóna Reszkã, Wòjcecha Panka i Grzegòrza Chamiera – a dôł jima môl [[Trzebiatkòwò]]. Bògùsłôw X miôł w swòji òpiece pszczélków, a òni mù za to dôwelë [[miód]] abò [[wòsk]], a mògle téż płacëc. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:POL księstwo pomorskie COA.svg|Herb {{skr.|m.jin.}} [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]] Òbrôzk:Numbered points of a coat of arms.svg|Herb {{skr.|m.jin.}} [[Kaszëbë|Kaszëbsczi]] – wëżi w pòlu 3 Òbrôzk:Pommernwappen.jpg|Herb dinastëji Grifitów Òbrôzk:Bogusław X.jpg|Bògùsłôw X </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Pòmòrskô]] |col2= === Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi === {{#categorytree:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksyżëce Zôpadny Pòmòrsczi]] p5c89hyr2b3czn5xqxja63slsmagb73 Nordowô Macedoniô 0 6196 217062 216076 2026-10-08T14:50:55Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217062 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Република Северна Македонија |miono = Repùblika Nordowi Macedonie |miono-genitiw = Nordowi Macedonie |fana = Flag of Macedonia.svg |herb = Coat of arms of North Macedonia.svg |na karce = Europe-Macedonia.svg |mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc za Macedoniã) |jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] |stolëca = [[Skòpié]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 25 713 |procent-wòdë = 1,9 |lëdztwò = 2 103 721 |rok = 2017 |dëtk = macedońsczi denar |kòd dëtka = MKD |czasowô cona = +1 |swiãto = [[8 séwnika]] |himn = Денес Над Македонија<br>Dzysô nad Macedonią |kòd = MK |Internet = .mk |telefón = +389 |Prezydeńt=[[Gòrdana Syłjanowskô-Dawkòwô]] |Premiéra=[[Hristijan Mickòsczi]] }}'''Nordowô Macedoniô''' ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] Северна Македонија ''Sewerna Makedonija'', [[Albańsczi jãzëk|alb.]] Maqedonia e Veriut) – państwò w [[Pôłniowô Eùropa|Pôłniowi Eùropie]]<ref>{{Cytuj starnã|titel=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#europe|òpùblikòwóny=unstats.un.org|data przëstãpù=2016-02-28}}</ref> na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], pòwstałé na skùtk [[Rozpôd Jugòsławie|rozpadu Jugòsławie]], òbjimającé swòjim teritorium kòl 38% historiczno-geògraficzny òbéńdë [[Macedoniô (historicznô òbéńda)|Macedoniô]]. Òd 27 strëmiannika 2020 Nordowô Macedoniô je nôleżnikã [[NATO]].<ref>{{Cytuj starnã|url=https://forsal.pl/swiat/bezpieczenstwo/artykuly/1464553,macedonia-polnocna-przystapila-do-nato.html|titel=Macedonia Północna przystąpiła do NATO|òpùblikòwóny=www.forsal.pl|data przëstãpù=2020-03-27|jãzëk=pl}}</ref> == Miono == Pò rozpadze [[Socjalisticznô Federacyjnô Repùblika Jugòsławie|Jugòsławie]] w 1991 roku jedna òd ji repùblików ([[Socjalisticznô Repùblika Macedonie]]) ògłosëła samòstójnotã jakno '''Repùblika Macedonie'''. Przëczëniło sã to do rozgòrzeniô ze stronë [[Greckô|Grecczi]], jakô ùwôża sã za jedurną echt erbã stôrożëtny Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|titel=Feud Between Greece, Macedonia Continues Over Claim to Alexander the Great|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/07/27/AR2009072702653_2.html|òpùblikòwóny=washingtonpost.com|data przëstãpù=2026-08-17}}</ref> Z pòwòdu kònfliktu o miono, Greckô blokòwa nôleżnictwò Macedonie w midzënôrodnëch institucjach. Dlôte na fòrum [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|Òrganizacje Zjednónëch Nôrodów]] Repùblika Macedonie òficjalno òsta przëjimniãtô jakno '''Ùszłô Jugòsłowiańskô Repùblika Macedonie''' ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] Поранешна Југословенска Република Македонија ''Pòraneszna Jugòsłowenska Repùblika Makedonija''), znónô téż pòd angelsczim akronimã '''FYROM''' (''Former Yugoslav Republic of Macedonia'').<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190124153537/http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|òpùblikòwóny=un.org|titel=A/RES/47/225. Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations|url=http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|zarchiwizowóné=2019-01-24}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1946–1992).svg|lewo|mały|Pierszô fana samòstójny Macedonie z lat 1991–1992]] W 2008 r. to bëło negòcjowóné pòrozmienié, ale Grekòwie zablokòwelë jegò wéńscé w żëcé ë zawetowelë rôczbã Macedonie do [[NATO|Òrganizacje Nordowòatlanticczégò Traktatu]] (NATO) a téż integracje z [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùnią]]. W pòsobnëch latach sztrid sã pògòrsziwôł, {{skr.|m.jin.}} Macedończicë pòzwelë stolëczné latawiszcze i nôwôżniészą aùtostradã mionã [[Aleksander Macedońsczi|Aleksandra Wiôldżégò]] i zbùdowelë wiele jegò sztaturów. W 2018 r., pò òbjimniãcym stanowiszcza przez nowégò premiérã Macedonie [[Zoran Zaew|Zorana Zaewa]], {{skr.|m.jin.}} zmienioné òstało miono przédnégò fligerplacu i aùtostradë kraju i zasygnalizowanô òsta wòlô do ùstãpstwów taczich jak dodanié do miona kraju geògraficznégò òpisënkù (np. Nordowô Macedoniô, Nowô Macedoniô abò Górnô Macedoniô).<ref name="onet201802112">{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/macedonczycy-zmienia-nazwe-swojego-panstwa-marta-szpala-komentuje/s57q0gj|prôca=Onet Wiadomości|titel=Macedończycy zmienią nazwę swojego państwa?|aùtór=Piotr Gruszka|data=2018-02-11|data przëstãpù=2018-02-13|jãzëk=pl}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1992–1995).svg|lewo|mały|Drëgô fana Macedonie z lat 1992–1995, zmienionô pò grecczich protestach]] W maju 2018 r. premiéra Macedonie Zoran Zaew ògłosył, że doszło do pòrozmieniô z Grecką w sprawie miona państwa, jaczé miałobë zwac sã Repùbliką Ilindeńsczi Macedonie, jednak sprzecyw wedle dogôdënkù wërazëłë òpòzycyjné partie tak w Grecce, jak w Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://histmag.org/Macedonia-zmieni-nazwe-Jest-konkretna-propozycja-16892|titel=Macedonia zmieni nazwę? Jest konkretna propozycja|data=2018-05-23|data przëstãpù=2018-05-24|aùtór=Paweł Czechowski|òpùblikòwóny=Histmag.org|jãzëk=pl}}</ref> 12 czerwińca te samégò rokù premiérowie òbùch krajów – [[Aleksys Cypras]] i Zoran Zaew – pòcwierdzëlë òsygnienié pòrozmieniô w sprawie zmianë pòzwë Macedonie na '''Repùblika Nordowi Macedonie''' (Република Северна Македонија, ''Repùblika Sewerna Makedonija''), w skródzenim '''Nordowô Macedoniô''' (Северна Македонија, ''Sewerna Makedonija'').<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1451504,porozumienie-ateny-skopje-panstwo-macedonskie-przyjmie-nazwe-republika-macedonii-polnocnej-.html|data=2018-06-12|data przëstãpù=2018-06-13|òpùblikòwóny=PAP|titel=Porozumienie Ateny-Skopje: państwo macedońskie przyjmie nazwę Republika Macedonii Północnej|jãzëk=pl}}</ref> 11 stëcznika 2019 r. macedońsczi parlament ratifikòwôł dogôdënk z Prespë, zgôdzającë sã na ùprôwczi do kònstitucje, jaczé tikałë sã zmianë miona kraju na ''Nordowô Macedoniô''.<ref name="23amendment2">{{Cytuj knéżkã|url=https://leap.unep.org/countries/mk/national-legislation/amendments-xxxiii-xxxiv-xxxv-and-xxxvi-constitution-republic|titel=XXIII ùprôwka do Kònstitucje Repùbliczi Nordowi Macedonie|aùtór=Sobranie Repùbliczi Nordowi Macedonie|jãzëk=en|data=2019-01-19|wëdôwca=United Nations Environment Programme}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://apnews.com/a48fd2c756d34a979933729b8f8f4edd|titel=The Latest: Macedonia backs name change to North Macedonia|òpùblikòwóny=[[Associated Press]]|data=2019-01-11|data przëstãpù=2019-01-11|jãzëk=en}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.kathimerini.gr/1004275/article/epikairothta/politikh/yperyhfisthke-h-syntagmatikh-ana8ewrhsh-apo-th-voylh-ths-pgdm|data=2019-01-11|òpùblikòwóny=Kathimerini|jãzëk=gr|titel=Υπερψηφίστηκε η συνταγματική αναθέωρηση από τη Βουλή της ΠΓΔΜ}}</ref> Dwa tidzenie pózni, 25 stëcznika, pòrozmienié ratifikòwôł grecczi parlament.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/swiat/macedonia-zmieni-nazwe-parlament-grecji-zaglosowal/kqlv72d|titel=Macedonia zmieni nazwę? Parlament Grecji zagłosował|òpùblikòwóny=Onet Wiadomości|data=2019-01-25|data przëstãpù=2019-02-09|jãzëk=pl}}</ref> Nowé miono kraju, „'''Repùblika Nordowi Macedonie'''”, òficjalno weszło w żëcé 12 gromicznika 2019 rokù.<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|data=2019-02-12|data przëstãpù=2019-02-12|jãzëk=en|url=http://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|titel=Call me by my new name: Balkan nation is North Macedonia now|òpùblikòwóny=The Washington Post|zarchiwizowóné=2019-02-13}}</ref> == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Macedonia.svg|mały|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] * Całownô pòwiérzchniô: 25 713&nbsp;km² * Lądowô pòwiérzchniô: 24 856 [[Kilometr|km²]] * Pòwiérzchniô wòdów: 447&nbsp;km² * Całownô lądowô grańca: 748&nbsp;km * Dłużawa sztrądu: ni ma przëstãpù do mòrza * Dłużawa grańców z pòblësczima państwama: [[Albańskô|Albaniô]] 151&nbsp;km, [[Bùłgariô]] 148&nbsp;km, [[Greckô]] 228&nbsp;km, [[Kòsowò]] 159&nbsp;km, [[Serbiô]] 62&nbsp;km. * Nôwëższi pónkt: [[Gòlem Kòrab]], 2764 m n.n.m. * Nôniższi pónkt: rzéka [[Wardar]] na grańcë z Grecką, 50 m n.n.m. [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|mały|Fizycznô kôrta Macedonie]] === Klimat === Cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === Nordowô Macedoniô je przédno górsczim a wiżawnym krajã. Na terenie całégò kraju to dô górsczé rédżi. Nôwëższima òd nich są Kòrab i [[Szar Płanina]]. Midzë górama leżą kòtlënë – [[Priłepskò Pòłe]] w dolëznie [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crny Reczi]], [[Pòłog]] w dolëznie górnégò Wardaru, [[Òwcze Pòłe]] i [[Kòczansko Pòłe]] nad [[Bregałnica|Bregałnicą]] a dolëznë wikszich rzéków – [[Strumica (rzéka)|Strumicë]], [[Wardar|Wardaru]] i [[Drin|Drinu]]. Nôdłëgszą rzéką Nordowi Macedonie je [[Wardar]] (320&nbsp;km dłużawë), jaczégò nôwikszima dopłëwama są [[Treska]], [[Pczinia]], [[Bregałnica]] i [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crna Reka]]. Òkróm te na teritorium N. Macedonie to dô jesz [[Drin]] i [[Strumica (rzeka)|Strumicã]]. Wardar i Strumica słëchają zlewiszcza [[Egejsczé Mòrze|Egejsczégò Mòrza]], Drin – do zlewiszcza [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]]. == Demògrafiô == === Pòpùlacjô === [[Òbrôzk:Macedonia_ethnic2002_03.png|mały|Etniczné grëpë wedle nôrodnégò spisënkù z 2002 r. Żôłti – [[Macedończicë]] Apfelzynowi – [[Albańczicë]] Zelony – [[Tërkòwie]] Mòdri – mieszóné lëdztwò]] * jilosc lëdztwa: 2 103 721 (stón na lëpińc 2017 rokù) *môl na swiece wedle jiloscë lëdztwa: 145. === Etniczné grëpë === * [[Macedończicë]] 64,2% (zamieszkiwający wikszosc kraju); * [[Albańczicë]] 25,2% (zamieszkiwający zôpôd kòl grańcë z Albanią); * [[Tërkòwie]] 3,9% (w zacht mniészim stãpieniu jak Albańczicë na zôpadze); * [[Romòwie]] 2,7% (we westrzédnym i nordowim parce kraju); * [[Serbòwie|Serbowie]] 1,8%; * jiny 2,4%. === Jãzëczi === * [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] 66,5%; * [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%; * [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%; * [[Jãzëk romani|romani]] 1,9%; * [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2%. Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë.[[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|mały|Macedończicë]] === Religijné grëpë === * [[prawòsławié]] 61,6%; * [[islam]] 34,2% (przédno Albańczicë i Tërkòwie); * bezwëznaniowi 1,9%; * [[katolëcyzm]] 1,9%; * [[protestantizm]] 0,3%; * [[Swiôdkòwie Jehowë]] 0,06%. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpié]] (stolëca) – 611 107 mieszkańców (w 2021 r.) == Ekònomiô == W industrie dominëje przetwórczi [[Industrëjô|przemësł]]. To dô wielné hëtë, przédno skła a kòpru. [[Hańdel]] rozwijô sã z rostã majãtnoscë òbëwatelów. [[Krajewi produkt brutto|KPB]] na persónã w N. Macedonie wënôszô 8,5 tësąca dolarów (mierzoné paritetã nabiwczi sëłë). Ùdzél w KPB: * Rolnictwò: 11,9% * Industriô: 28,2% * Ùsłëdżi: 59,9%. === Rolnictwò === Rolné zemie w kraju (przédno górsczé [[Wéda|wédë]]) zajimają kòl 40% nadwiérzchnie państwa. W dolëznach [[Rzéka|rzéków]] i westrzódgórsczich [[Kòtlëna|kòtlënach]] uprawa zbòżô ([[pszénica]], [[Zwëczajnô kùkùridza|majs]]), [[Cëkrowô rąkla|cëkrowëch rąklów]], [[Zwëczajny słuńcownik|słuńcowników]], [[Bawôłna (roscëna)|bawôłnë]] i [[Tobaka|tobaczi]]. To dô rozwinioną hodowlã warzëwów ([[Pòmidór|pòmidorë]], [[paprika]], [[Arbùz|arbùzë]]) a wielné sadë ([[Jabłóń|jabłonie]] (przédno w òkòlim [[Prespa|Prespë]]), [[Zwëczajnô krëszka|krëszczi]], [[Zwëczajnô brzoskwiniô|brzoskwinie]], [[Slëwa|slëwë]]). Na pôłniowëch, fùl słuńca ùbiédrzach dolëznów to dô plantacje winogronów. W górach dô pasturską hodowlã òwców.[[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|mały|Góra Kòrab (2764 m n.n.m)]] === Industriô === Niewiôldżé wëdobëcé [[Bruny wãdżel|brunégò wãgla]] (blëzë [[Kùmanowò|Kùmanowa]]), czerwieniznë zleżënów [[Chróm|chromù]], [[Cynk|cynkù]] i [[Òłów|òłowiu]] a [[Antimón|antimònu]]. Produkcjô elektriczny energie przédno w môłëch [[Wòdnô sztrómòwniô|wòdnëch sztrómòwniach]]. Przetwórczi przemësł je skùpiony we wikszich gardach (jôdny, tekstilny, metalurgiczny, chemiczny ë drzewny), we [[Skòpié|Skòpim]] to dô hëtã [[Żelazło|żelazła]]. Jistnieje téż artisticzné rzemiãsło: wërobinë ze strzébra, złota czë drzewa, tëpichë. === Emisjô ceplarnianëch gazów === [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|mały|[[Prawòsławié|Prawòsłôwny]] mònastér swiãtégò Naùma]]Emisjô [[Ekwiwalent ditlenkù wãgla|ekwiwalentu ditlenkù wãgla]] z terenu Socjalisticzny Repùbliczi Macedonie wënisoła w 1990 rokù 14,173 Mt, z cze 11,202 Mt stanowił ditlenk wãgla. W przeliczenim na mieszkańca emisjô wëniosła tedë 5,611 t ditlenkù wãgla, a w przeliczenim na 1000 dolarów [[Krajewi produkt brutto|KPB]] 583 kg. Głównym zdrojã emisjów òb nen czas bëła energetika. Pò rozpadze Jugòsławie emisje w repùblice kąsk spadłë, a òd pòłowë lat 90. wichlałë sã, nie òsygającë ale niwiznë z 1990 rokù; mòcni spadłë dopiérze pò 2011. W 2018 emisjô ditlenkù wãgla kòpalnégò pòchôdaniô wëniosła 8,074 Mt, a w przeliczenim na mieszkańca 3,872 t i w przeliczenim na 1000 dolarów KPB 287 kg. Òb ten czas ùrósł ùdzél emisjów z transpòrtu, ale energetika òsta główną wietwią òdpòwiedzalną za emisje.<ref>{{Cytuj knéżkã|url=https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en|aùtór=F. Monforti-Ferrario, G. Oreggioni, E. Schaaf, D. Guizzardi, J.G.J. Olivier, E. Solazzo, E. Lo Vullo, M. Crippa, M. Muntean, E. Vignati|titel=Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study|stronë=175|plac=Luksembùrg|jãzëk=en|rozdzél=North Macedonia|rok=2019|doi=10.2760/687800|isbn=978-92-76-11100-9}}</ref> === Turistika === W 2016 rokù nen krôj òdwiedzëło 510 tës. turistów (5,1% wicy jak w pòprzédnym rokù), generëjącë dlô nie przëchòdë ò wôrtnoce 285 mln [[Amerikańsczi dolar|dolarów]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=UNWTO Tourism Highlights, 2017 Edition|òpùblikòwóny=[[Swiatowô Òrganizacjô Turisticzi|UNWTO]]|rok=2017|miesąc=lëpińc|stronë=8|url=https://www.e-unwto.org/doi/pdf/10.18111/9789284419029|jãzëk=en}}</ref> Nôwicy turistów przëjachało z [[Tëreckô|Tërecczi]], [[Serbiô|Serbie]], [[Greckô|Grecczi]], [[Holandiô|Holandie]] i [[Bùłgariô|Bùłgarie]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=Туризам во Република Македонија, 2011-2015/Tourism in the Republic of Macedonia, 2011-2015|jãzëk=mk|stronë=34-35|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.16.01.pdf|data=2016-05|data przëstãpù=2017-08-21|òpùblikòwóny=stat.gov.mk}}</ref> Turistowie nôczãscy òdwiédzają [[Òchrid]], [[Skòpié]] i [[Bitola|Bitolã]]. Nordowô Macedoniô mô téż wiele nôtërnëch atrakcjów. W kraju to dô trzë nôrodné parczi: [[Nôrodny Park Pelister|Pelister]], [[Nôrodny Park Galiczica|Galiczica]], [[Nôrodny Park Mawrowò|Mawrowò]]<ref>{{Cytuj starnã|aùtór=|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/MakBrojki2017_mk.pdf|jãzëk=mk|òpùblikòwóny=stat.gov.mk|data=|titel=Македонија во бройки 2017|stronë=11|data przëstãpù=2017-08-21}}</ref> i różné jinszé nôtërné atrakcje, np. [[Matka (kanión)|kanión Matka]], [[Prespa|jezoro Prespa]], czë [[jezoro Berowò]]. == Pòliticzny system == {{Apartny artikel|Pòliticzny system Nordowi Macedonie}} Nordowô Macedoniô je parlamentarną repùbliką z jednojizbòwim parlamentã – Zéńdzenim Repùbliczi Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Собрание на Република Македонија''). Krôj je pòdzelony na 80 gminów (општина – ''òpsztina''), z cze 10 gminów wchôdô w skłôd gardu Skòpié. == Główné gardë == [[Òbrôzk:Bitola Trst street.jpg|lewo|mały|Centrum [[Bitola|Bitolë]]]] {| class="wikitable" width="50%" !Kaszëbsczé miono !Macedońsczé miono |- |[[Bitola]] |Битола/Bitoła |- |[[Gòstiwar]] |Гостивар/Gòstiwar |- |[[Kiczewò]] |Кичево/Kiczewò |- |[[Kùmanowò]] |Куманово/Kùmanowò |- |[[Òchrid]] |Охрид/Òhrid |- |[[Prilep]] |Прилеп/Prilep |- |[[Skòpié]] |Скопје/Skòpje (stolëca) |- |[[Sztip]] |Штип/Sztip |- |[[Tetowò]] |Тетово/Tetowò |- |[[Wełes]] |Велес/Wełes |- |[[Radowisz]] |Радовиш/Radowisz |} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Nordowô Macedoniô w „The World Factbook”] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Macedoniô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] at8mwr0plf1tctfz5pkmvj453reu3aq 217146 217062 2026-10-08T17:16:35Z Iketsi 3254 + 217146 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Република Северна Македонија |miono = Repùblika Nordowi Macedonie |miono-genitiw = Nordowi Macedonie |fana = Flag of Macedonia.svg |herb = Coat of arms of North Macedonia.svg |na karce = Europe-Macedonia.svg |mòtto = Слобода или смрт за Македонија<br>(Wòlnosc lub smierc za Macedoniã) |jãzëk = [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] |stolëca = [[Skòpié]] |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 25 713 |procent-wòdë = 1,9 |lëdztwò = 2 103 721 |rok = 2017 |dëtk = macedońsczi denar |kòd dëtka = MKD |czasowô cona = +1 |swiãto = [[8 séwnika]] |himn = Денес Над Македонија<br>Dzysô nad Macedonią |kòd = MK |Internet = .mk |telefón = +389 |Prezydeńt=[[Gòrdana Syłjanowskô-Dawkòwô]] |Premiéra=[[Hristijan Mickòsczi]] }} '''Nordowô Macedoniô''' ({{jãz.|mk}} Северна Македонија ''Sewerna Makedonija'', {{jãz.|sq}} ''Maqedonia e Veriut'') – państwò w [[Pôłniowô Eùropa|Pôłniowi Eùropie]]<ref>{{Cytuj starnã|titel=United Nations Statistics Division- Standard Country and Area Codes Classifications (M49)|url=http://unstats.un.org/unsd/methods/m49/m49regin.htm#europe|òpùblikòwóny=unstats.un.org|data przëstãpù=2016-02-28}}</ref> na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], pòwstałé na skùtk [[Rozpôd Jugòsławie|rozpadu Jugòsławie]], òbjimającé swòjim teritorium kòl 38% historiczno-geògraficzny òbéńdë [[Macedoniô (historicznô òbéńda)|Macedoniô]]. Òd 27 strëmiannika 2020 Nordowô Macedoniô je nôleżnikã [[NATO]].<ref>{{Cytuj starnã|url=https://forsal.pl/swiat/bezpieczenstwo/artykuly/1464553,macedonia-polnocna-przystapila-do-nato.html|titel=Macedonia Północna przystąpiła do NATO|òpùblikòwóny=www.forsal.pl|data przëstãpù=2020-03-27|jãzëk=pl}}</ref> == Miono == Pò rozpadze [[Socjalisticznô Federacyjnô Repùblika Jugòsławie|Jugòsławie]] w 1991 roku jedna òd ji repùblików ([[Socjalisticznô Repùblika Macedonie]]) ògłosëła samòstójnotã jakno '''Repùblika Macedonie'''. Przëczëniło sã to do rozgòrzeniô ze stronë [[Greckô|Grecczi]], jakô ùwôża sã za jedurną echt erbã stôrożëtny Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|titel=Feud Between Greece, Macedonia Continues Over Claim to Alexander the Great|url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2009/07/27/AR2009072702653_2.html|òpùblikòwóny=washingtonpost.com|data przëstãpù=2026-08-17}}</ref> Z pòwòdu kònfliktu o miono, Greckô blokòwa nôleżnictwò Macedonie w midzënôrodnëch institucjach. Dlôte na fòrum [[Òrganizacjô Zjednónëch Nôrodów|Òrganizacje Zjednónëch Nôrodów]] Repùblika Macedonie òficjalno òsta przëjimniãtô jakno '''Ùszłô Jugòsłowiańskô Repùblika Macedonie''' ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] Поранешна Југословенска Република Македонија ''Pòraneszna Jugòsłowenska Repùblika Makedonija''), znónô téż pòd angelsczim akronimã '''FYROM''' (''Former Yugoslav Republic of Macedonia'').<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190124153537/http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|òpùblikòwóny=un.org|titel=A/RES/47/225. Admission of the former Yugoslav Republic of Macedonia to membership in the United Nations|url=http://www.un.org/documents/ga/res/47/a47r225.htm|zarchiwizowóné=2019-01-24}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1946–1992).svg|lewo|mały|Pierszô fana samòstójny Macedonie z lat 1991–1992]] W 2008 r. to bëło negòcjowóné pòrozmienié, ale Grekòwie zablokòwelë jegò wéńscé w żëcé ë zawetowelë rôczbã Macedonie do [[NATO|Òrganizacje Nordowòatlanticczégò Traktatu]] (NATO) a téż integracje z [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejską Ùnią]]. W pòsobnëch latach sztrid sã pògòrsziwôł, {{skr.|m.jin.}} Macedończicë pòzwelë stolëczné latawiszcze i nôwôżniészą aùtostradã mionã [[Aleksander Macedońsczi|Aleksandra Wiôldżégò]] i zbùdowelë wiele jegò sztaturów. W 2018 r., pò òbjimniãcym stanowiszcza przez nowégò premiérã Macedonie [[Zoran Zaew|Zorana Zaewa]], {{skr.|m.jin.}} zmienioné òstało miono przédnégò fligerplacu i aùtostradë kraju i zasygnalizowanô òsta wòlô do ùstãpstwów taczich jak dodanié do miona kraju geògraficznégò òpisënkù (np. Nordowô Macedoniô, Nowô Macedoniô abò Górnô Macedoniô).<ref name="onet201802112">{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/macedonczycy-zmienia-nazwe-swojego-panstwa-marta-szpala-komentuje/s57q0gj|prôca=Onet Wiadomości|titel=Macedończycy zmienią nazwę swojego państwa?|aùtór=Piotr Gruszka|data=2018-02-11|data przëstãpù=2018-02-13|jãzëk=pl}}</ref> [[Òbrôzk:Flag_of_North_Macedonia_(1992–1995).svg|lewo|mały|Drëgô fana Macedonie z lat 1992–1995, zmienionô pò grecczich protestach]] W maju 2018 r. premiéra Macedonie Zoran Zaew ògłosył, że doszło do pòrozmieniô z Grecką w sprawie miona państwa, jaczé miałobë zwac sã Repùbliką Ilindeńsczi Macedonie, jednak sprzecyw wedle dogôdënkù wërazëłë òpòzycyjné partie tak w Grecce, jak w Macedonie.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://histmag.org/Macedonia-zmieni-nazwe-Jest-konkretna-propozycja-16892|titel=Macedonia zmieni nazwę? Jest konkretna propozycja|data=2018-05-23|data przëstãpù=2018-05-24|aùtór=Paweł Czechowski|òpùblikòwóny=Histmag.org|jãzëk=pl}}</ref> 12 czerwińca te samégò rokù premiérowie òbùch krajów – [[Aleksys Cypras]] i Zoran Zaew – pòcwierdzëlë òsygnienié pòrozmieniô w sprawie zmianë pòzwë Macedonie na '''Repùblika Nordowi Macedonie''' (Република Северна Македонија, ''Repùblika Sewerna Makedonija''), w skródzenim '''Nordowô Macedoniô''' (Северна Македонија, ''Sewerna Makedonija'').<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.pap.pl/aktualnosci/news,1451504,porozumienie-ateny-skopje-panstwo-macedonskie-przyjmie-nazwe-republika-macedonii-polnocnej-.html|data=2018-06-12|data przëstãpù=2018-06-13|òpùblikòwóny=PAP|titel=Porozumienie Ateny-Skopje: państwo macedońskie przyjmie nazwę Republika Macedonii Północnej|jãzëk=pl}}</ref> 11 stëcznika 2019 r. macedońsczi parlament ratifikòwôł dogôdënk z Prespë, zgôdzającë sã na ùprôwczi do kònstitucje, jaczé tikałë sã zmianë miona kraju na ''Nordowô Macedoniô''.<ref name="23amendment2">{{Cytuj knéżkã|url=https://leap.unep.org/countries/mk/national-legislation/amendments-xxxiii-xxxiv-xxxv-and-xxxvi-constitution-republic|titel=XXIII ùprôwka do Kònstitucje Repùbliczi Nordowi Macedonie|aùtór=Sobranie Repùbliczi Nordowi Macedonie|jãzëk=en|data=2019-01-19|wëdôwca=United Nations Environment Programme}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://apnews.com/a48fd2c756d34a979933729b8f8f4edd|titel=The Latest: Macedonia backs name change to North Macedonia|òpùblikòwóny=[[Associated Press]]|data=2019-01-11|data przëstãpù=2019-01-11|jãzëk=en}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.kathimerini.gr/1004275/article/epikairothta/politikh/yperyhfisthke-h-syntagmatikh-ana8ewrhsh-apo-th-voylh-ths-pgdm|data=2019-01-11|òpùblikòwóny=Kathimerini|jãzëk=gr|titel=Υπερψηφίστηκε η συνταγματική αναθέωρηση από τη Βουλή της ΠΓΔΜ}}</ref> Dwa tidzenie pózni, 25 stëcznika, pòrozmienié ratifikòwôł grecczi parlament.<ref>{{Cytuj starnã|url=https://wiadomosci.onet.pl/swiat/macedonia-zmieni-nazwe-parlament-grecji-zaglosowal/kqlv72d|titel=Macedonia zmieni nazwę? Parlament Grecji zagłosował|òpùblikòwóny=Onet Wiadomości|data=2019-01-25|data przëstãpù=2019-02-09|jãzëk=pl}}</ref> Nowé miono kraju, „'''Repùblika Nordowi Macedonie'''”, òficjalno weszło w żëcé 12 gromicznika 2019 rokù.<ref>{{Cytuj starnã|archiwùm=https://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|data=2019-02-12|data przëstãpù=2019-02-12|jãzëk=en|url=http://web.archive.org/web/20190213123625/https://www.washingtonpost.com/world/europe/macedonia-is-officially-renamed-north-macedonia/2019/02/12/dfc82652-2ef7-11e9-8781-763619f12cb4_story.html?noredirect=on&utm_term=.b99f8adf2e6e|titel=Call me by my new name: Balkan nation is North Macedonia now|òpùblikòwóny=The Washington Post|zarchiwizowóné=2019-02-13}}</ref> == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Macedonia.svg|mały|Nordowô Macedoniô na tle szerszégò historiczno-geògraficznégò regionu Macedoniô]] * Całownô pòwiérzchniô: 25 713&nbsp;km² * Lądowô pòwiérzchniô: 24 856 [[Kilometr|km²]] * Pòwiérzchniô wòdów: 447&nbsp;km² * Całownô lądowô grańca: 748&nbsp;km * Dłużawa sztrądu: ni ma przëstãpù do mòrza * Dłużawa grańców z pòblësczima państwama: [[Albańskô|Albaniô]] 151&nbsp;km, [[Bùłgariô]] 148&nbsp;km, [[Greckô]] 228&nbsp;km, [[Kòsowò]] 159&nbsp;km, [[Serbiô]] 62&nbsp;km. * Nôwëższi pónkt: [[Gòlem Kòrab]], 2764 m n.n.m. * Nôniższi pónkt: rzéka [[Wardar]] na grańcë z Grecką, 50 m n.n.m. [[Òbrôzk:R.o.Macedonia topography.svg|mały|Fizycznô kôrta Macedonie]] === Klimat === Cepło i sëchò òb lato i jeséń, dosc chłodno i snieżësto òb zëmã. === Ùsztôłcenié terenu === Nordowô Macedoniô je przédno górsczim a wiżawnym krajã. Na terenie całégò kraju to dô górsczé rédżi. Nôwëższima òd nich są Kòrab i [[Szar Płanina]]. Midzë górama leżą kòtlënë – [[Priłepskò Pòłe]] w dolëznie [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crny Reczi]], [[Pòłog]] w dolëznie górnégò Wardaru, [[Òwcze Pòłe]] i [[Kòczansko Pòłe]] nad [[Bregałnica|Bregałnicą]] a dolëznë wikszich rzéków – [[Strumica (rzéka)|Strumicë]], [[Wardar|Wardaru]] i [[Drin|Drinu]]. Nôdłëgszą rzéką Nordowi Macedonie je [[Wardar]] (320&nbsp;km dłużawë), jaczégò nôwikszima dopłëwama są [[Treska]], [[Pczinia]], [[Bregałnica]] i [[Crna Reka (dopłiw Wardaru)|Crna Reka]]. Òkróm te na teritorium N. Macedonie to dô jesz [[Drin]] i [[Strumica (rzeka)|Strumicã]]. Wardar i Strumica słëchają zlewiszcza [[Egejsczé Mòrze|Egejsczégò Mòrza]], Drin – do zlewiszcza [[Adriaticczé Mòrze|Adriaticczégò Mòrza]]. == Demògrafiô == === Pòpùlacjô === [[Òbrôzk:Macedonia_ethnic2002_03.png|mały|Etniczné grëpë wedle nôrodnégò spisënkù z 2002 r. Żôłti – [[Macedończicë]] Apfelzynowi – [[Albańczicë]] Zelony – [[Tërkòwie]] Mòdri – mieszóné lëdztwò]] * jilosc lëdztwa: 2 103 721 (stón na lëpińc 2017 rokù) *môl na swiece wedle jiloscë lëdztwa: 145. === Etniczné grëpë === * [[Macedończicë]] 64,2% (zamieszkiwający wikszosc kraju); * [[Albańczicë]] 25,2% (zamieszkiwający zôpôd kòl grańcë z Albanią); * [[Tërkòwie]] 3,9% (w zacht mniészim stãpieniu jak Albańczicë na zôpadze); * [[Romòwie]] 2,7% (we westrzédnym i nordowim parce kraju); * [[Serbòwie|Serbowie]] 1,8%; * jiny 2,4%. === Jãzëczi === * [[Macedońsczi jãzëk|macedońsczi]] 66,5%; * [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]] 25,1%; * [[Tërecczi jãzëk|tërecczi]] 3,5%; * [[Jãzëk romani|romani]] 1,9%; * [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]] 1,2%. Miészëznowé jãzëczi są w òficjalnym (kòle macedońsczégò) ùżëcym w gminach, w jaczich co nômni 20% mieszkańców nôleżi do gwësny jãzëkòwi miészëznë.[[Òbrôzk:35_1_юные_македонцы.jpg|mały|Macedończicë]] === Religijné grëpë === * [[prawòsławié]] 61,6%; * [[islam]] 34,2% (przédno Albańczicë i Tërkòwie); * bezwëznaniowi 1,9%; * [[katolëcyzm]] 1,9%; * [[protestantizm]] 0,3%; * [[Swiôdkòwie Jehowë]] 0,06%. === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 57,3% (w 2017 r.) *wikszé miesczé westrzódczi: [[Skòpié]] (stolëca) – 611 107 mieszkańców (w 2021 r.) == Ekònomiô == W industrie dominëje przetwórczi [[Industrëjô|przemësł]]. To dô wielné hëtë, przédno skła a kòpru. [[Hańdel]] rozwijô sã z rostã majãtnoscë òbëwatelów. [[Krajewi produkt brutto|KPB]] na persónã w N. Macedonie wënôszô 8,5 tësąca dolarów (mierzoné paritetã nabiwczi sëłë). Ùdzél w KPB: * Rolnictwò: 11,9% * Industriô: 28,2% * Ùsłëdżi: 59,9%. === Rolnictwò === Rolné zemie w kraju (przédno górsczé [[Wéda|wédë]]) zajimają kòl 40% nadwiérzchnie państwa. W dolëznach [[Rzéka|rzéków]] i westrzódgórsczich [[Kòtlëna|kòtlënach]] uprawa zbòżô ([[pszénica]], [[Zwëczajnô kùkùridza|majs]]), [[Cëkrowô rąkla|cëkrowëch rąklów]], [[Zwëczajny słuńcownik|słuńcowników]], [[Bawôłna (roscëna)|bawôłnë]] i [[Tobaka|tobaczi]]. To dô rozwinioną hodowlã warzëwów ([[Pòmidór|pòmidorë]], [[paprika]], [[Arbùz|arbùzë]]) a wielné sadë ([[Jabłóń|jabłonie]] (przédno w òkòlim [[Prespa|Prespë]]), [[Zwëczajnô krëszka|krëszczi]], [[Zwëczajnô brzoskwiniô|brzoskwinie]], [[Slëwa|slëwë]]). Na pôłniowëch, fùl słuńca ùbiédrzach dolëznów to dô plantacje winogronów. W górach dô pasturską hodowlã òwców.[[Òbrôzk:Mount Korab, Republic of Macedonia.jpg|mały|Góra Kòrab (2764 m n.n.m)]] === Industriô === Niewiôldżé wëdobëcé [[Bruny wãdżel|brunégò wãgla]] (blëzë [[Kùmanowò|Kùmanowa]]), czerwieniznë zleżënów [[Chróm|chromù]], [[Cynk|cynkù]] i [[Òłów|òłowiu]] a [[Antimón|antimònu]]. Produkcjô elektriczny energie przédno w môłëch [[Wòdnô sztrómòwniô|wòdnëch sztrómòwniach]]. Przetwórczi przemësł je skùpiony we wikszich gardach (jôdny, tekstilny, metalurgiczny, chemiczny ë drzewny), we [[Skòpié|Skòpim]] to dô hëtã [[Żelazło|żelazła]]. Jistnieje téż artisticzné rzemiãsło: wërobinë ze strzébra, złota czë drzewa, tëpichë. === Emisjô ceplarnianëch gazów === [[Òbrôzk:Church_of_Saint_Naum.JPG|mały|[[Prawòsławié|Prawòsłôwny]] mònastér swiãtégò Naùma]]Emisjô [[Ekwiwalent ditlenkù wãgla|ekwiwalentu ditlenkù wãgla]] z terenu Socjalisticzny Repùbliczi Macedonie wënisoła w 1990 rokù 14,173 Mt, z cze 11,202 Mt stanowił ditlenk wãgla. W przeliczenim na mieszkańca emisjô wëniosła tedë 5,611 t ditlenkù wãgla, a w przeliczenim na 1000 dolarów [[Krajewi produkt brutto|KPB]] 583 kg. Głównym zdrojã emisjów òb nen czas bëła energetika. Pò rozpadze Jugòsławie emisje w repùblice kąsk spadłë, a òd pòłowë lat 90. wichlałë sã, nie òsygającë ale niwiznë z 1990 rokù; mòcni spadłë dopiérze pò 2011. W 2018 emisjô ditlenkù wãgla kòpalnégò pòchôdaniô wëniosła 8,074 Mt, a w przeliczenim na mieszkańca 3,872 t i w przeliczenim na 1000 dolarów KPB 287 kg. Òb ten czas ùrósł ùdzél emisjów z transpòrtu, ale energetika òsta główną wietwią òdpòwiedzalną za emisje.<ref>{{Cytuj knéżkã|url=https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/9d09ccd1-e0dd-11e9-9c4e-01aa75ed71a1/language-en|aùtór=F. Monforti-Ferrario, G. Oreggioni, E. Schaaf, D. Guizzardi, J.G.J. Olivier, E. Solazzo, E. Lo Vullo, M. Crippa, M. Muntean, E. Vignati|titel=Fossil CO2 and GHG emissions of all world countries. 2019 report – Study|stronë=175|plac=Luksembùrg|jãzëk=en|rozdzél=North Macedonia|rok=2019|doi=10.2760/687800|isbn=978-92-76-11100-9}}</ref> === Turistika === W 2016 rokù nen krôj òdwiedzëło 510 tës. turistów (5,1% wicy jak w pòprzédnym rokù), generëjącë dlô nie przëchòdë ò wôrtnoce 285 mln [[Amerikańsczi dolar|dolarów]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=UNWTO Tourism Highlights, 2017 Edition|òpùblikòwóny=[[Swiatowô Òrganizacjô Turisticzi|UNWTO]]|rok=2017|miesąc=lëpińc|stronë=8|url=https://www.e-unwto.org/doi/pdf/10.18111/9789284419029|jãzëk=en}}</ref> Nôwicy turistów przëjachało z [[Tëreckô|Tërecczi]], [[Serbiô|Serbie]], [[Greckô|Grecczi]], [[Holandiô|Holandie]] i [[Bùłgariô|Bùłgarie]].<ref>{{Cytuj starnã|titel=Туризам во Република Македонија, 2011-2015/Tourism in the Republic of Macedonia, 2011-2015|jãzëk=mk|stronë=34-35|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/8.4.16.01.pdf|data=2016-05|data przëstãpù=2017-08-21|òpùblikòwóny=stat.gov.mk}}</ref> Turistowie nôczãscy òdwiédzają [[Òchrid]], [[Skòpié]] i [[Bitola|Bitolã]]. Nordowô Macedoniô mô téż wiele nôtërnëch atrakcjów. W kraju to dô trzë nôrodné parczi: [[Nôrodny Park Pelister|Pelister]], [[Nôrodny Park Galiczica|Galiczica]], [[Nôrodny Park Mawrowò|Mawrowò]]<ref>{{Cytuj starnã|aùtór=|url=http://www.stat.gov.mk/Publikacii/MakBrojki2017_mk.pdf|jãzëk=mk|òpùblikòwóny=stat.gov.mk|data=|titel=Македонија во бройки 2017|stronë=11|data przëstãpù=2017-08-21}}</ref> i różné jinszé nôtërné atrakcje, np. [[Matka (kanión)|kanión Matka]], [[Prespa|jezoro Prespa]], czë [[jezoro Berowò]]. == Pòliticzny system == {{Apartny artikel|Pòliticzny system Nordowi Macedonie}} Nordowô Macedoniô je parlamentarną repùbliką z jednojizbòwim parlamentã – Zéńdzenim Repùbliczi Macedoniô ([[Macedońsczi jãzëk|mac.]] ''Собрание на Република Македонија''). Krôj je pòdzelony na 80 gminów (општина – ''òpsztina''), z cze 10 gminów wchôdô w skłôd gardu Skòpié. == Główné gardë == [[Òbrôzk:Bitola Trst street.jpg|lewo|mały|Centrum [[Bitola|Bitolë]]]] {| class="wikitable" width="50%" !Kaszëbsczé miono !Macedońsczé miono |- |[[Bitola]] |Битола/Bitoła |- |[[Gòstiwar]] |Гостивар/Gòstiwar |- |[[Kiczewò]] |Кичево/Kiczewò |- |[[Kùmanowò]] |Куманово/Kùmanowò |- |[[Òchrid]] |Охрид/Òhrid |- |[[Prilep]] |Прилеп/Prilep |- |[[Skòpié]] |Скопје/Skòpje (stolëca) |- |[[Sztip]] |Штип/Sztip |- |[[Tetowò]] |Тетово/Tetowò |- |[[Wełes]] |Велес/Wełes |- |[[Radowisz]] |Радовиш/Radowisz |} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20180128152123/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/mk.html Nordowô Macedoniô w „The World Factbook”] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Macedoniô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 80bqg9k7ux4cgvof11bri0cnc9mlppg Brazylskô 0 6201 217063 216078 2026-10-08T14:50:58Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217063 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = República Federativa do Brasil |miono = Federacëjnô Repùblika Brazylsczi |miono-genitiw = Brazylsczi |fana = Flag_of_Brazil.svg |herb = Coat_of_arms_of_Brazil.svg |na karce = LocationBrazil.svg |mòtto = Ordem e Progresso<br>(Łôd ë pòkrok) |jãzëk = [[pòrtugalsczi jãzëk|pòrtugalsczi]], guarani |stolëca = Brasilia |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 8.511.965 |procent-wòdë = |lëdztwò = 196.343.000 |rok = 2018 |dëtk = Brazilsczi real R$ |kòd dëtka = BRL |czasowô cona = -2 -5 |swiãto = |himn = Hino à Bandeira Nacional<br>(Nôrodny himn Brazylsczi) <center>[[Òbrôzk:Hino Nacional Brasileiro instrumental.ogg]]</center> |kòd = BR |Internet = .br |telefón = +55 |Mònarcha= |Premiéra= |Prezydeńt=Luiz Inácio Lula da Silva |aùtowi kòd=BR }} '''Brazylskô''' abò '''Brazylëjô''' ({{jãz.|pt}} ''Brasil, República Federativa do Brasil'') – je nôwikszim państwã w [[Pôłniowô Amerika|Pôłniowi Americe]]. Dzys stolëca to [[Brasilia]], a dôwndôw stolëca to [[Rio de Janeiro]]. Nôwikszi gard to [[São Paulo]]. Dzysdniowò Brazylskô skłôdô z wiele krôjów. Je piątim co do wiôlgòscë państwã swiata. Tu je stolemnô rzeka Amazonka i stolemnô Amazonskô Pùszczô, dze żëją jagùarë, papùgë, ocelotë, pancernikë, tapirë, zgniłozwiérzë, môłpczi, pirane i jine apartne zwiérzãta. * stoleczny gard: Brasilia * lëdztwò: 196.343.000 mieszkańców * wiéchrzëzna: 8.511.965 km² Dzél òtroków [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mieszkô w Brazylsczi na emigracëji {{skr.|m.jin.}} w gardze Kùritiba ([[Curitiba]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Lear's_Macaw_Anodorhynchus_leari_(cropped).jpg|Papùgë ara Òbrôzk:Abismo_Anhumas,_Bonito,_MS.JPG|Abismo Anhumas Òbrôzk:Vista_do_Morro_Dona_Marta.jpg|[[Rio de Janeiro]] Òbrôzk:Amanhecer_no_Hercules_--.jpg|Amanhecer no Hercules </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Amerika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Brazylskô| ]] [[Kategòrëjô:Pôłniowô Amerika]] lmr84eawnr6kau55yk6pg0tdidhe9ql Krokòwò 0 6417 217180 215687 2026-10-08T20:13:34Z Terrus38 14026 217180 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox|Wies=Krokòwò|rodzôcz_wsë=Krokòwa|wòjewództwò=pòmòrsczé|kréz=pùcczi|gmina=Krokòwò|lëdztwò=712|rok=2024| Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta|mapa=PL|rozmiar=250|rodzaj=inline|punkty mapy={{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|54°46'45"N 18°09'49"E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Krokòwò]]}}}}|galerëjô_commons=Category:Krokowa|nr_czér=58|reg_tôfla=GPU|SIMC=0165110}} '''Krokòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Krokowa'', {{jãz.|de}} ''Krockow'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], sedzba [[Gmina Krokòwò|gminë Krokòwò]], kòl rozdrodżi wòjewódzczich drogów nr 213 i nr 218. Krokòwò z òtôczającyma je [[Minkòjce|Minkòjcama]] a [[Gòszczëno|Gòszczënã]] twòrzi jedno zabùdowóné òbrëmié ò môłomiesczim charakterze. To dało tu kùńcowi pòżdôwk banowi linie Pùck – Krokòwò. W latach 1945–1975 wies administracyjno słëcha tpzw. wiôldżémù [[Gduńsczé wòjewództwò (1945–1975)|gduńsczémù wòjewództwù]], a w latach 1975–1998 tpzw. môłémù [[Gduńsczé wòjewództwò (1945–1975)|gduńsczémù wòjewództwù]]. == Historiô == [[Òbrôzk:Krokowa_-_Church_01.jpg|lewo|mały|[[Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi w Krokòwie|Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi]]]] [[Òbrôzk:Krockow-Sammlung_Duncker_(5365839).jpg|lewo|mały|[[Pałac w Krokòwie]], céch. Alexander Duncker (1860)]] Wies òd XII stalatégò do 1945 nôleża do rodu [[Krokòwscë|Krokòwsczich]]. Òd kùńca XVI w. do pòłowë XIX w. Krokòwò bëła centrum [[Kalwinizm|kalwinizmù]] na [[Gduńsczé Pòmòrzé|Gduńsczim Pòmòrzim]] i przënômni do pòłowë XIX w. òdbiwałë sã tuwò regùlarno ewanielëckò-refòrmòwóné nôbòżeństwa pò kaszëbskù. Pò wëgasnienim pòlsczi wietwie rodu pòd kùńc XVIII w., Krokòwò przeszło w rãce miemiecczi wietwie brëkùjący nôzwëska von Krockow. Nôbarżi dramaticzny mòment familie von Krockow przëpôdł na lato 1939. W rodowim majątkù, jakô leża na teritorium [[II Pòlskô Repùblika|II Pòlsczi Repùbliczi]], żëło sztërzech bracynów von Krockowów: [[Albrecht von Krockow|Albrecht]], Heinrich, Reinhold a Urlich, mającëch pòlsczé òbëwatelstwò. Reinhold òstôł zacygniony do pòlsczich ùlanów, a Heinrich i Urlich zwiornãlë na niemiecką stronã i dołączëlë do [[Wehrmacht|Wehrmachtu]]. Wszëtcë trzeji brelë ùdzél w biôtkach [[Séwnikòwô kampaniô|séwnika 1939]]. Albrecht, 26 lat stôri, cobë ùchilëc sã òd pòlétu mòbilizacje do [[Pòlsczé Wòjskò (II PR)|Pòlsczégò Wòjska]], dokònôł samòòkaleczeniégò: stracył pôlc ù nodżi. Béł gòspòdarzã majątkù do 1945. Ùlana Reinhold po czile tidzeniach wrócył z niemiecczi niewòli i pòtkôł sã z bracynama w Krokòwie. Reinhold wstąpił do [[Schutzstaffel|SS]] i z dwùma bracynama biôtkòwôł dlô [[III Rzesza|III Rzeszë]]. Wszëtcë trzeji zdżinãlë na fronce<ref name="Krockow">Roman Daszczyński, [http://wyborcza.pl/1,75478,14361451,Albrecht_von_Krockow___ludzki_pan__Historia_czlowieka_.html Albrecht von Krockow – ludzki pan? Historia człowieka, któremu chcą odebrać obywatelstwo''.'']''&nbsp;wyborcza.pl. ({{jãz.|pl}}) &nbsp;[przëstãp 2013-07-31].''</ref>. Z kwerendë, jaką òbsztëlowôł pòmòrsczi wòjewòda, a szlëgnął profesjonalny historik, wëchôdô, co nekrolodżi trzech padłëch bracynów von Krockow zamikałë w se scwierdzenié: ''Ò'' ''drãdżé czasë pòlsczich rządów òstôwelë wierny niemczëznie''<ref>Roman Daszczyński, [http://trojmiasto.wyborcza.pl/trojmiasto/1,35636,14362007,Pomorski_arystokrata__ktory_mial_byc_przyjacielem.html Pomorski arystokrata, który miał być przyjacielem Polski, zataił, że służył w SS''.''] ''wyborcza.pl. ({{jãz.|pl}}) [przëstãp 2013-07-31].''</ref>. == Zabëtczi == [[Òbrôzk:637089 Krokowa zespół pałacowy 02.JPG|mały|Pałac w Krokòwie]] * [[Kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi w Krokòwie|parafialny kòscół sw. Katarzënë Aleksandrijsczi]], [[Neògòtik|neògòticczi]], z pòłowë XIX w., do 1945 ewanielëcczi. Ceglany, bez òbrzëtu, ò apartnëch, òsmënórtnëch, plaskato ùwińcowónëch tormach z ceglaną balustradą. Główną patrónką krokòwsczégò kòscoła je [[Katarzëna Aleksandrijskô|sw. Katarzëna Aleksandrijskô]], a bòczné òbrazë przedstôwiają: [[Papiéż Pius X|sw. Piusa X]] ë [[Swiãti Wòjcech|sw. Wòjcecha]]. Kòscoła dozérają rezurekcjoniscë. * pałac – z dzélowò ùchòwóną fòsą béł bùdowóny òd XIV stalatégò, a terôczasny sztôłt zwëskôł w XVIII w.<ref name="pomorze2">Piotr&nbsp;Skurzyński'', Pomorze, Warszawa:'' Wëd. Muza S.A.'', 2007, str. 353,'' ISBN&nbsp;978-83-7495-133-3''.''</ref> W 1945, czej gwôscëcele òstelë zmùszony do wëjazdu do [[Niemieckô|Niemiecczi]], bùdink òstôł [[Nacjonalizacjô|znacjonalizowóny]]. W pałacu kòle direkcje Zakładu Hodowlë Roscënów fónksnérowôł Kaszëbsczi Dodóm Kùlturë. To tu sedzbã miało kòl 20-òsobòwé fòlkloristiczné karno ''Kaszëbë,'' założoné ë prowadzoné przez [[Jerzi Łisk|Jerzégò Łiska]] – czerownika Kaszëbsczégò Dodomù Kùlturë. Nen dodóm béł jedną z wiesczich placówków pùcczégò krézu. Pałac òbrócył sã w szmërglënë. W 1990 òstôł òdrestaùrowóny przez pòlskò-niemiecką fùndacjã, chtërny nôleżnikama są téż dôwny gwôscëcele. Dzysdnia pałac je za hotel i mùzeùm. == Ban == [[Òbrôzk:Krokowa-dworzec_kolejowy.jpg|mały|Dôwny krokòwsczi banóf]] We wiôldżim dzélu ùdëtkôwiónô przez familiã von Krockow, jednostrzekòwô banowô liniô (szérzô sztreczi 1435 mm) z Pùcka do Krokòwa o dłużawie 22,39 km, bùdowónô bëła przez kònsorcjum pòblësczich cukrowniów, brańtuzów i gbùrsczich òrganizacjów.<ref>''[https://www.bazakolejowa.pl/index.php?dzial=linie&id=126 Linia Swarzewo – Krokowa (236)], [w:] Ogólnopolska Baza Kolejowa –'' bazakolejowa.pl ''[online] ({{jãz.|pl}}) [przëstãp 2026-01-24].''</ref> Do wsë ban doprzëszedł òb jeséń 1903. Òdemkniãcé całi linie, jaczi wëkònôwcą bëła firma Lenz & Co., òdbëło sã 26 séwnika 1903. W latach 2001–2003 baza [[Drezynowi Ban|Drezynowégò Banu]]<ref>[http://www.drezyny.pl Kolej Drezynowa] ({{jãz.|pl}}), [online], [przëstãp 2026-08-08]</ref> (dzysdnia nie fónksnérëje). Banowô liniô Swôrzewò – Krokòwò òsta rozebrónô i zamiast ni to dzysdnia dô asfaltowi kòłowi tur ò jistnym przebiegù. == Roda == W òkòlim fónksnérëją rezerwatë rodë ''Zeloné'' a ''[[Rezerwat przirodë Biélawa|Biélawa]]''. == Zrzeszony z Krokòwã == * prof. [[Alfréd Czermińsczi]] – ùszłi prorektór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Ùniwersytetu]], załóżca i rektór [[Wëższô Szkòła Administracje i Biznesu m. Eùgeniusza Kwiatkòwsczégò w Gdinie|Wëższi Szkòłë Administracje i Biznesu m.]] [[Wëższô Szkòła Administracje i Biznesu m. Eùgeniusza Kwiatkòwsczégò w Gdinie|Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni]] * Albrecht von Krockow * Matthias von Krockow * Reinhold von Krockow * [[Kadzmiérz Plocka]] – ùszłi wójt gminë, pòsélc [[Òbëwatelskô Platfòrma|Òbëwatelsczi Platfòrmë]], wiceminyster Rolnictwa i Rozwiju Wsë. == Òbaczë téż == * [[Wiôlgô Piôsznica]] * [[Żarnówc]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=iTwCSlBbPUI|tit=Krokowa|k=krzasia|jaz=csb|dł=3:22}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] [[Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] 8e4pe42889mqqczyca1armte6dbov27 Kategòrëjô:Gmina Krokòwò 14 6421 217177 106538 2026-10-08T20:12:50Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwa]] do [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]]: pisënk 106538 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] 20zh59n25uxc485y7fioltn9ohwbhmi Tallin 0 6513 217007 216960 2026-10-08T12:04:27Z Iketsi 3254 Òbaczë téż; [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] 217007 wikitext text/x-wiki '''Tallin''' – nôwikszi gard a stolëca [[Estoniô|Estonie]]. Czedës tu mieszkało wiele [[Bôłtowi Miemcë|bôłtowëch Miemców]]. To bëła [[Eùropejskô Stolëca Kùlturë]] w 2011 rokù. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Bùkareszt]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Estoniô]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] 5nuaci7olwczyetf3fdx43wq12v219v 217008 217007 2026-10-08T12:04:43Z Iketsi 3254 * [[Estoniô]] 217008 wikitext text/x-wiki '''Tallin''' – nôwikszi gard a stolëca [[Estoniô|Estonie]]. Czedës tu mieszkało wiele [[Bôłtowi Miemcë|bôłtowëch Miemców]]. To bëła [[Eùropejskô Stolëca Kùlturë]] w 2011 rokù. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Estoniô]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Estoniô]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] h6ylf2pzxpcyg2lvivfyx9dpt0it4eu Jelgava 0 6548 217122 216652 2026-10-08T14:56:52Z Iketsi 3254 skr. 217122 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox|Gard=Jelgava|céch=Jelgava COA great.svg|rodzôcz=Jelgavë|fana=Jelgava flag.svg|państwò=[[Łotwa]]|stopniN=56|minutN=39|stopniE=23|minutE=43|lëdztwò=54 408|rok=2026|pòcztowi kòd=LV-300(1–9); LV-3024; LV-3035|czerënkòwi numer=+371 630|bùrméster=Mārtiņš Daģis}}[[Òbrôzk:Latvia-Jelgava city.png|mały|]] '''Jelgava''' abò '''Jełgawa''' ({{jãz.|ru}} ''Елгава'', dôwni ''Митава'', {{jãz.|de}} ''Mitau'', {{jãz.|pl}} ''Jełgawa'', dôwni ''Mitawa'') – gard we westrzédnym dzélu [[Łotwa|Łotwë]], kòl 45 km na pôłniowi zôpôd òd [[Riga|Ridżi]], przë ùscym rzéczi [[Driksa|Driksë]] do [[Lielupe]], wëdzeloné miasto, sedzba [[Novads|novadsu]] Jelgava (niewchòdzącô w jegò skłôd). == Historiô == W òbrëmim dzysdniowi Jelgavë w X wiekù pòwsta òsada [[Liwòwie|Liwów]]. W XIII stalatim, inflanckô wietew krzëżacczégò zôkònu, zarządzónô przez krajewégò méstra Kònrada von Mandera rozpòczã bùdacjã zómkù w nym môlu, pòzwónégò ''Mitau''. Mitau béł grańcznym zómkã, z jaczégò ricérzowie zôkònu colemało òrganizowelë wëprawë procëm Liwóm i [[Semigalowie|Semigalóm]] jaż do [[1290]]. Pózni znaczënk zómkù ùrósł jesz barżi z pòwòdu rozwiju lëtewsczégò państwa na pôłnim. Lëtwinóm ùdało sã splundrowac Mitau w 1345. Pò rozpadze zôkònu w [[1561]] Mitau przëpadło w ùdzélu [[Ksãstwò Kùrlandie i Semigalie|Ksãstwù Kùrlandie i Semigalie]]. W [[1573]] zwëska òna miesczé prawa. Òd [[1596]], pò pòdzélu ksãstwa, gard stôł sã stolëcą [[Semigalie]], rezydencją princa [[Fridrik Kettler|Fridrika Kettlera]]. W [[1617]] zôs òsta stolëcą zjednónégò ksãstwa Kùrlandie i Semigalie pòdległégò [[Repùblika Òbu Nôrodów|Repùblice Òbù Nôrodów]]. W [[1621]] rokù òb czas pòlskò-szwédzczi wòjnë òsta zajimnionô przez szwédzczé wòjska. W [[1622]] rokù òd stëcznika do lëpińca zajimniony przez [[Szwédzkô|Szwédów]] zómk w Mitau béł òbstãpiwóny przez pòlskò-lëtewsczé wòjska dowòdzoné przez pólnégò hetmana [[Krësztof II Radzëwiłł|Krësztofa II Radzëwiłła]]. Pózni do [[10 zélnika|10]] [[10 zélnika|zélnika]] to warałë biôtczi ze szwédzką armią [[Gùstôw II Adólf|Gùstawa II Adólfa]]. W lëstopadnikù 1622 òstôł pòdpisóny pòkój w Mitau midzë Pòlską a Szwédzką. Nimò wiele pòlskò-szwédzczich wòjnów Mitau sã dali rozwijało w czerënkù hańdlowégò a industriowégò miasta. Bëło ale widzec w gardze wiôldżi rusczi cësk prãdzy jak w jinëch miastach Kùrlandie i Semigalie. W [[1763]] princ Karól Kristión Wettin òstôł òtoczony przez rusczé wòjska i zmùszony do detronizacje. W II pòł. XVIII stalatégò przedslédny princ Kùrlandie Ernest Jón Biron wspiérôł kùlturalny rozwij gardu. Zbùrził stôri zómk i pòstawił na jegò placu spòsobny [[pałac]]. Princ Biron òdemknął téż pierszą w miesce pùbliczną bibliotekã i założił Akademiã Piotra (''Academia Petrina''), ùniwersytet i dëszné centrum kraju. Po wëbùchù [[Francëskô rewòlucjô|francësczi rewòlucje]] w [[1789]] mieszkańcowie Mitau zaczãlë domagac sã wikszich prawów. Miasto òstało zajimnioné przez Rusków na skùtk III rozbiéru Pòlsczi w 1795. Òb cząd napòléóńsczich wòjnów gard béł òkùpòwóny przez [[Królestwò Prësów|Prësë]] i òstôł dzélã znikwiony. W XIX wiekù Mitau rozwinãło sã z pòwòdu doprowadzeniô tuwò banu w 1868. Rozwij gardu zachãcył Łotiszów (mieszkańców wsów) do òsedlaniégò sã w miesce. Òb czas [[Rewòlucjô 1905 rokù|rewòlucji 1905 rokù]], jakô ògarnã téż łotewsczé zemie, zrewòltowóny łotewsczi kòmórnicë a gbùrzë pòdjimnãlë nieùdóną próbã zdobëcô Mitau, stolëcë kùrlandzczi gùbernie. W [[1914]] w Mitau mieszkało 45 tës. sztëk lëdzy. Gard òstôł wëniszczony przez miemiecką òkupacjã òb [[I swiatowô wòjna|I]] [[I swiatowô wòjna|swiatową wòjnã]]. [[13 stëcznika]] [[1919]] {{skr.|rokù}}, òb czas òfensywë [[Czerwionô Armiô|Czerwiony Armie]] na Łotwie, Mitau òstało zajimnioné przez òddzéle Sowiecczi Armie Łotwë i tak téż trôfia w grańce [[Łotewskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika (1918-1920)|Łotewsczi Socjalisticzny Sowiecczi Repùbliczi]]. Z rãk [[Bólszewicë|bólszewików]] gard òdbiłë miemiecczé diwizje biôtkùjącé pò stronie ùtwòrzonégò w lëstopadnikù [[1918]] rokù rządu samòstójny Łotwë – Bôłtowô Landeswehr a Żelaznô Diwizjô. Stało sã to [[18 strëmiannika|18]] [[18 strëmiannika|strëmiannika]] 1919 {{skr.|rokù}}, we wënikù szerszi antibólszewicczi kòntròfensywë. We łżëkwiace 1919 {{skr.|rokù}} w Mitau zgromadzoné òstałë òddzélë biôłëch Rusków zdrëszonëch z Miemcama, dowòdzoné przez Pawła Bermòndta-Awałowa. Z Mitau Bermòndt-Awałow wëprowadzył w pajicznikù ne rokù atakã na Rigã, chcącë zdobëc łotewsczé zemie dlô biôłi Rusczi. Ne dzejania zakùńczëłë sã bez zwënégów. W samòstójny łotewsczi repùblice Jelgava òsta jednym òd wôżniészich gardów. W [[1940]], pò aneksje kraju przez [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Sowiecczi Związk]], wiele mieszkańców Jelgavë, przédno [[Miemcowie|Miemców]], wëemigrowało z gardu. Pózni Jelgavã òkùpòwelë Miemcë, a òd 1944 Sowiecë. Òb czas II swiatowi wòjnë znikwionëch òstało wnet 90% bùdinków w gardze. Òb czas hitlerowsczi òkùpacje Miemcowie ùtwòrzëlë [[getto]] dlô żëdowsczich mieszkańców. Przebiwało w nim kòl 1550 òsobów. W zélnikù [[1941]] rokù Miemcowie òstateczno zlikwidowelë getto, a Żëdzë òstelë zamòrdowóny. Przesprôwcama bëło Einsatzkommando 2 pòd wództwã SS- Sturmscharführera Alfreda Becu a łotewskô pòlicjô. Òb czasë pòsobny sowiecczi òkùpacje to dało òdbùdowã gardu. Dzysdnia Jelgava je jednym òd wôżniészich miastów w kraju, turisticznym a edukacyjnym centrum. Òb sowiecczi cząd rozwinã sã tu téż industriô. Òb lato 1989 w gardze pòwstało mùzyczné karno [[Brainstorm (mùzyczné karno)|Prāta Vētra]]. == Geògrafiô == * wiéchrzëzna: 60 km² * lëdztwò: 54 408 mieszkańców ([[2026]]) == Òbaczë téż == {{#categorytree:Łotwa|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Łotwa]] ot7i84ktappulailhr3947449y249l9 Darżlëbié 0 6560 217017 199722 2026-10-08T12:33:59Z ~2026-54108-66 20089 Poprawa "sklep" na "króm" 217017 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Darżlubie - Cross 01.jpg|mały|Krziż w Darżlëbim]] [[Òbrôzk:Darżlëbie (szkòła).JPG|mały|Szkòła w Darżlëbim]] '''Darżlëbié''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Darzlubie'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]]. Tu przë dardze stoi króm groszek i [[kaplëczka]] sw. Rózelë z I pòłowë XIX stalata. Dlô turistów je tu plac "U Kaszuba" i fyrma Nordcomp. == Historëjô == Pierszé wiadło ò ti wsë je zapisóné w 1296 rokù - tëdë òna słëcha jakno "Darsolube" do ricerza Redosłôwa ze Strëdżi. Wies dłudżi lata słëcha do cëstersów. == Òbaczë téż == * [[Wiôlgô Piôsznica]] * [[Żarnówc]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszebskodzecnica.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=133 Legenda] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] kk37q61dmwfg389ad9liwrltnbd5d0u 217018 217017 2026-10-08T12:34:16Z Veritas Sapientiae 15753 Edicje brëkòwnika [[Special:Contributions/~2026-54108-66|~2026-54108-66]] ([[User talk:~2026-54108-66|diskùsjô]]) òstałë òdrzucóné. Aùtorã przëwrócóny wersji je [[User:Iketsi|Iketsi]]. 199722 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Darżlubie - Cross 01.jpg|mały|Krziż w Darżlëbim]] [[Òbrôzk:Darżlëbie (szkòła).JPG|mały|Szkòła w Darżlëbim]] '''Darżlëbié''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Darzlubie'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]]. Tu przë dardze stoi sklep groszek i [[kaplëczka]] sw. Rózelë z I pòłowë XIX stalata. Dlô turistów je tu plac "U Kaszuba". == Historëjô == Pierszé wiadło ò ti wsë je zapisóné w 1296 rokù - tëdë òna słëcha jakno "Darsolube" do ricerza Redosłôwa ze Strëdżi. Wies dłudżi lata słëcha do cëstersów. == Òbaczë téż == * [[Wiôlgô Piôsznica]] * [[Żarnówc]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszebskodzecnica.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=133 Legenda] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] hrb79mu2jw0o2neehwsh1tf4grykiny 217019 217018 2026-10-08T12:34:24Z Veritas Sapientiae 15753 Edicje brëkòwnika [[Special:Contributions/Veritas Sapientiae|Veritas Sapientiae]] ([[User talk:Veritas Sapientiae|diskùsjô]]) òstałë òdrzucóné. Aùtorã przëwrócóny wersji je [[User:~2026-54108-66|~2026-54108-66]]. 217017 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Darżlubie - Cross 01.jpg|mały|Krziż w Darżlëbim]] [[Òbrôzk:Darżlëbie (szkòła).JPG|mały|Szkòła w Darżlëbim]] '''Darżlëbié''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Darzlubie'') – to je [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]]. Tu przë dardze stoi króm groszek i [[kaplëczka]] sw. Rózelë z I pòłowë XIX stalata. Dlô turistów je tu plac "U Kaszuba" i fyrma Nordcomp. == Historëjô == Pierszé wiadło ò ti wsë je zapisóné w 1296 rokù - tëdë òna słëcha jakno "Darsolube" do ricerza Redosłôwa ze Strëdżi. Wies dłudżi lata słëcha do cëstersów. == Òbaczë téż == * [[Wiôlgô Piôsznica]] * [[Żarnówc]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://www.kaszebskodzecnica.eu/index.php?option=com_content&view=article&id=109&Itemid=133 Legenda] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] [[Kategòrëjô:Pùcczi kréz]] kk37q61dmwfg389ad9liwrltnbd5d0u Swiecëno 0 6562 217184 215337 2026-10-08T20:14:04Z Terrus38 14026 217184 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Świecino - Road 01.jpg|mały|Widzënk ze Swiecëna]] [[Òbrôzk:Świecino - Battle of Świecino monument 01.jpg|mały|]] '''Swiecëno''' to je starô kaszëbskô wies w [[Gmina Krokòwò|gminie Krokòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]]. W 1462 rokù kòl ti wsë bëła pòlskò-krzëżackô bitwa. Pòlôcë dobëlë, równak to bëłë cążczé czasë dlô [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Tu ùrodzył sã [[Alojzy Bùdzësz]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/665 ''Świecin'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] bg1orlecrhwip3matf2wly7roamm0lm Sëlëcëce 0 6876 217185 200588 2026-10-08T20:14:17Z Terrus38 14026 217185 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sulicice-z-szosy.jpg|mały|Sëlëcëce]] '''Sëlëcëce''' są [[Kaszëbë|kaszëbską]] wsą w òbéńdze [[Kaszëbsczi Ùbrzég|Kaszëbsczégò Ùbrzega]], w [[Gmina Krokòwò|gminie Krokòwò]], w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_XI/570 Sulice w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] 297w20p3kch9z6dnhb8vs1ye9q5hfv3 Jan Matejko 0 7031 217090 216219 2026-10-08T14:51:46Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217090 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Matejko_Self-portrait.jpg|mały|Matejko w 1892 rokù]] [[Òbrôzk:Jean Sobieski III repoussant les Turcs au siège de Venne (Jan Mateiuko) - Sala Sobieski.JPG|mały|Óbrôz ''Jana Matejki'' ò pòmòcë wiedeńsczi w [[Watikan]]ie]] '''Jan Alojzy Matejko''' (''Jón Matejkò'') – (ùrodzył sã 1838 rokù w Krakòwie – ùmarł 1893 rokù, [[Krakòwò]]), a béł pòlsczi malôrz (miemiecczégò ë czesczégò pòchòdzënkù). Òn sztôłcył sã {{skr.|m. jin.}} w [[Krakòwò|Krakòwie]]. Widzałosc dało Matejce malowanié òbrazów z historie [[Pòlskô|Pòlsczi]]. W jegò bògatim doróbkù są òbrôzë biôtków. Strzódë jegò òbrazów mòże nalezc wiele kòmpòzycëjów ò témie historiczny. Matejko twòrził wiele lat i miôł òb nen cząd wëstôwczi w rozmajitëch gardach {{skr.|m. jin.}} w gardze [[Berlëno]]. == Òbaczë téż == * [[Òlga Bòznańskô]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{culture.pl |pl=https://culture.pl/pl/tworca/jan-matejko|pl2=Jan Matejko |en=https://culture.pl/en/artist/jan-matejko|en2=Jan Matejko |ru=https://culture.pl/ru/artist/yan-mateyko|ru2=Ян Матейко |zhs=https://culture.pl/zhs/artist/8657|zhs2=扬·马泰伊科（Jan Matejko） |zht=https://culture.pl/zht/artist/8657|zht2=揚·馬泰伊科（Jan Matejko） }} * {{culture.pl|en=https://culture.pl/en/event/clothing-and-costumes|en2="Clothing and Costumes..."}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Matejko, Jan}} [[Kategòrëjô:Kùńsztôrze]] s39rfxiyctkadwts5hqjhdu9zz2rawd Bliza 0 7059 217183 216040 2026-10-08T20:13:54Z Iketsi 3254 {{skr.|n.r.m.}} 217183 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Faro_Les_Éclaireurs,_Ushuaia_11.JPG|mały|Bliza w Francji]] [[Òbrôzk:Crane lighthous model.jpg|mały|Stôrô bliza]] '''Bliza''' – nawigacjowi mërk ùsôdzony na sztrãdze abò wòdze sélający widné sygnalë. W stôrych czasach béł to òdżin rozpalony na kamiznach abò ùnôszony z pòmòcą dwiżnika. Bliza mòże téż sélac radiowé sygnalë. Czëdë je dôka mòże pòsélac zwãcznikòwi sygnalë. Blizã òbsłëgòwôł ''blizowi''. Bliza jistniała ju w stôrych czasach. Nóbarzi znóna bëła bliza na òtsrowie Faros ok. 280 p.n.e. W Pòlsce pierszi wzmianczi ò zaniécenim ògnia na sztrądze pòchòdzą z ok. 1070 rokù. Na pólsczim ùbrzegù je 16 blizów: [[Krynica Morska|Krënica Mòrskô]], [[Gduńsk]], [[Sopòt]], [[Hél]], [[Jastarniô]], [[Rozewié]], [[Òsetnik|Stilo]], [[Czôłpino]], [[Ùstka]], [[Jarosławc]], [[Dërłowò|Darłowò]], [[Gąsczi]], [[Kòlbrzég]], [[Niechòrzé]], [[Kikùt]], [[Swinoujsce]]. Wiele blizów mòżna òbzërac. Ni mòżna òbezdrzec w Gduńskù, Jastarné, Kikùce i pòmòcną bliza w Rozewiu. == Blizë w Pòlsce == === Krënica Mòrskô === Pierwszô bliza w Krënicë Mòrsczi bëłô zbudowónô 300 m ód wsë Krënica. Dzysô je w centrum gardu. Wësokòsc 26,5 m, szerokòsc pôdstawë 6 m, u górë 4,5 m. === Gduńsk === W Gduńskù są dwie blizë. Jedna zrobionô je na mòdło amerikańsczi blizë z Cleveland nad J. Erie. Òd 2004 rokù je òtemkłi dlô turistów. Mô òna swòją jinternetową starnã [https://web.archive.org/web/20110905151914/http://www.latarnia.gda.pl/] === Sopòt === Sopòcko bliza je na chłoscëwim placu, krótkò mòla. Bliza pòwsta z kòmina budinku, gdze je téż lékòwny ùstôw. Bliza ta je jinô, przez to, że ni mô wiôldżégò sygu. === Gdyniô === Krótkò wéńdzenié do gdyńsczégò swinga stoji stawa – bliza na nordowim falochronie. Ta téż przëjãła robòta wéńdzowégò widu. W 1933 roku wëgasła òksywskô bliza, a w 1939 òsta zniszczonô. Òd 2007 rokù stoji tam replika dôwny blizë. === Hél === Wid hélsczi blizë sprôwio wialgą robòta. Witô wszësczich wanożników, chtërny warcëwają z mòrza dodomù. Z òpisënkù w stôrich kronikach wiémë, że òdżin pôlono na wieżë kòscoła. Kòscół spôlëł sã, a na tim placu pòwsta kònstrukcëjôpòdobny do dwiżnika. Na jegò kòńcu był kòceł ze smòłą abò żelôzny kòsz z wãdżielem. Budowniô bëła zniszczonô przez wiôldżi sztorm. Dzysdniowô bliza mô 41,5 m, zrobionô je z cemnoczerwony cegłë. Pò 197 trapach mòżna wlesc na tôrasa. Stąd widzec je Cëpel Hélsczi i wòdë Hôwinga. === Jastarniô === [[Òbrôzk:Jastarnia Latarnia bliza 2013 MZW 06076.JPG|mały|]] Całô bliza mô 13,3 m, cokół 2,4 m., je òna nômiészô na naszim Ùbrzegù. Wieża je òkrągłô, pòmalowônô w biôło-czerwòné pasë. Bliza je automatowô òbsłëgowónô i nié mòżna ji òbzërac. === Rozewié === W Rozewiu są dwie blizë. W jedny je [[Mùzeùm Blizów]] – bezaktiwnô bliza. Drëgô mô 33 m w górã. Mô nômòcniéjszi wid z wszëtczich pòlsczich blizów. Òna mô miôno [[Stefan Żeromsczi|Stefana Żeromsczégò]]. === Stilo === Stilo je nôpiękniszą blizą pòlsczégò Ùbrzegù. Leżi na dunowi halmie 900 m òd mòrza. Wësokòsc wieżë wënoszô 34 m. Na swiece są 3 taczi konstrukcejô, dwie w Europie – w tim Stilo. === Czołpino === Bliza w Czołpinie pòwsta w 1874 rokù wedle spódlé E. Kummera. Przetrzima wòjnã, nie bëła za baro ùprôwianô, blós zdrój widu. Wieża blizë je òkrągłô, zbudowônô z czerwòny, licowóny cegłë. Ji strzédnica ù pòdstawë wënoszi 7 m, zato niżi galerëji 6,2 m. Wësokòsc òbiektu – 25,2 m. === Ùstka === W 1892 rokù wëbudowano nowi budink stacëjô pilotów, a w nim òbrëmiono blizã w òsmenórtowi wieżë z cegłów. Wòjna òmina ten plac. 15 lëstopadnika 1945 rokù, pò przechwycenim garda przez Pòlôków wid rozpôlôł sã w blizë. W latowi czas mòżna ją òbzërac. === Jarosławiec === Katastrofë bôtów midze Łebą a Darłowem bëłe przëczëną pòwstania blizë w Jarosławiu. Bùdink pòwstôł w latach 1829 – 1830. W pòłowie 70 latów ùnowiono ùszëkòwanié blizë. Ob lato mòżna pò ni wanożec. === Darłowò === Darłowskô bliza wëstawionô je na niéżëczny wiodrowé leżnosce. Òb czas sztormù wòda zaléwô prawie całą blizã. Nordowô scana mô 54 m. To nie pòmògło, mùrë są mòcno mòkrawi i domikłi solą. Bez to ni mòżna òbwanożëc. Potrzebny je gruńtowi remònt. === Gąsczi === Wkół blizë, gbùrzczich bùdinków i chëczë je pòstawiony mùr z cegłów. Ta zgrëpina bùdinków przedstôwiô dzejową, architektonową, krajowiédną i techniczną wôrtnotã. Nawkół są krómë, jôdnicë, plac dlô auta. === Kòlbrzég === Pierszô timczasnô bliza bëła ju w 1666 rokù – òdżinowô miska na dakù wësoczégò bùdinku. W 1945 rokù òdbudowôno blizã. Kòlbrzéskô bliza je wôrt òbezdrzeniô. W scanie je tôblëca, chtërna ùpamiãtniô biôtka z 1945 rokù. Czekawi je fakt, że kòlbrzéskô bliza je w herbie familie Kolbergów. === Niechòrzé === To je jedna z pësznych blizów na pòlsczim Ùbrzegù. 45 m – bùdink na wësoczim, klifòwim sztrądze. Je znanką Rewalsczégò Ùbrzegù. Z tegò tarasu mòżna ùzdrzëc Niechòrzé, Rewal, Jezoro Liwia Łuża i mòrsczi sztrąd. W gòdnikù 2000 rokù bëło ukończeni remontu budinków, pòmalowano na żôłto. === Kikùt === Dôwny pùnkt widzënkù na rzmie Strażnica – 74 m {{skr.|n.r.m.}}, niedalek [[Wòlin]]a, na terenie Wòlińsczégò Parkù Nôrodnégò. Z nóbliższégò môla – Wisełczi – nëkô czerwòny piechòtny szlach. Bliza je 12,8 m wësokô. Pò ni ni mòżna wanożec. Je zamkłô dlô turistów. === Swinoujsce === Ta bliza je nôwikszô na pòlsczim Ùbrzegù. Na górną galerëjô prowadzy 360 trapów. Leżi pò wschòdni starnie Swiny, przed przedostënkiem ferë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Latarnia.jpg|Krynica Mòrskô Òbrôzk:Latarnia morska w Sopocie 2012 11 07.jpg|[[Sopòt]] Òbrôzk:Latarnia Hel.jpg|[[Hél]] Òbrôzk:Latarnia Jastarnia.jpg|[[Jastarniô]] Òbrôzk:Rozewie latarnia morska.jpg|[[Rozewié]] Òbrôzk:Latarnia morska Stilo.jpg|[[Stilo]] Òbrôzk:Latarnia Czolpino 1.jpg|Czołpino Òbrôzk:Latarnia Ustka.jpg|[[Ùskô]] Òbrôzk:2007 jaroslawiec latarnia morska 03.JPG|Jarosławc Òbrôzk:Darlowko latarnia 02.jpg|Darłowò Òbrôzk:Latarnia Morska w Gąskach.JPG|Gąsczi Òbrôzk:Kolobrzeg_latarnia_w.jpg|Kòlobrzég Òbrôzk:Latarnia.morska.Niechorze.7.2007.jpg|Niechòrzé Òbrôzk:Jarosławiec latarnia 1.jpg|Kikùt Òbrôzk:Latarnia morska Świnoujście.jpg|Swinoujsce </gallery> == Lëteratura == * Kazimierz Bielicki, ''Latarnie polskiego wybrzeża'', Gdynia 2009–2010. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] 0mvi5k2x911yvg0h050vvqx0udavbo2 Kléd 0 7063 217230 192592 2026-10-08T23:38:03Z Iketsi 3254 Òbrôzk 217230 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:KLÄNNING. Två liv och kjol. Av kornblå silkessammet. Tillhört Wilhelmina von Hallwyl - Hallwylska museet - 89318 (cropped).tif|mały|]] '''Kléd, klédzek''' – wiérzchny jednodzylowi [[strój]] białogłowsczi, òbkrëwający srąb i nodzi, czãsto téż rãce. W dôwnocë bëło to òbleczenié, dlô chłopów i białków. Kléd pòchòdzy z strzédnowiecznëch mańtlów i pelerin na skùtk zmianë ich krojów i ùlepszeniô [[sztof|sztofów]]. Z ùbiwaniém lat klédowô móda sã zmieniwała, zanôlégało to òd, sztofù, módë, brëkòwnotë i wëgòdë. == Ôrtë klédów == * koktajlowi kléd * wieczorowi kléd * slëbny kléd * môłô czornô * dzénny kléd * karnawałowi kléd * mini,midi, maksi kléd == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Christian Dior Dress.jpg|wieczorowi kléd Òbrôzk:Fotothek df roe-neg 0006724 017 Eine Frau posiert in einem Hochzeitskleid.jpg|slëbny kléd Òbrôzk:Gotsiy3edit2.jpg|môłô czôrnô Òbrôzk:Sandra Shine 3.jpg|mini kléd Òbrôzk:Shirt dress.jpg|dzénny kléd Òbrôzk:MarieAntoinette by VigeeLeBrun.jpg| Òbrôzk:LevertugadinXVIe siecle.gif| </gallery> == Lëteratura == Miesãcznik ''Twój styl'' nr 1-5 2011 r. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ruchna]] 85w4w2xcuc66bz5orneypxcia5zctgc Kambòdżô 0 7364 217064 216083 2026-10-08T14:51:00Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217064 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono=ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា <br /> Preăh Réachéanachâkr Kâmpŭchéa |miono=Królestwò Kambòdże |fana=Flag of Cambodia.svg |mòtto=ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ<br />Cheate Sasanea Preahmhaksaat<br /> (Nôród, Religiô, Król) |herb=Royal arms of Cambodia.svg |miono-genitiw=Kambòdże |na karce=LocationCambodia.svg |jãzëk=khmersczi |stolëca=Phnom Penh |fòrma państwa=Kònstitucyjnô mònarchiô |wiéchrzëzna=181 040 |procent-wòdë=2,5 |rok=2026 |lëdztwò=18 051 219 |dëtk=riel |kòd dëtka=KHR |czasowô cona=7 |swiãto=9 smùtana |himn=បទនគររាជ<br>Nokoreach<br>(Majestaticzne Królestwò) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Nokoreach.ogg]]</center> |kòd=KH |Internet=.kh |telefón=+855 |Premiéra=Hun Manet |Mònarcha=Norodom Sihamoni |aùtowi kòd=K }} '''Kambòdżô''' – państwò w [[Azjô|Azje]]. Stolëcznym gardã je [[Phnom Penh]]. Grańczi z trzema państwama: [[Tajlandiô|Tajlandią]] (długòsc grańcë 803 km), [[Laòs|Laòsã]] (541 km) i [[Wietnam|Wietnamã]] (930 km). Państwòwą religią je [[bùddizm]]. == Historiô == [[Òbrôzk:20171126 Angkor Wat 4712 DxO.jpg|lewo|mały|Swiãtnica [[Angkor Wat]]]]Krôj ten przez wiele lat béł stolëmnym imperium znónym jakno [[Khmersczé Imperium]]. W 1863 rokù Kambòdżô òsta protektoratã [[Francjô|Francësczi]]<ref name=":0">''[https://www.mfaic.gov.kh/en/pages/about%20cambodia#59247 About Cambodia]'' [online], www.mfaic.gov.kh [dost. 2026-09-07] ({{jãz.|en}}).</ref>, a pòstãpno w 1884 rokù sta sã òficjalną kòlonią. Dopiérze 9 lëstopadnika 1953 rokù krôj zwëskôł samòstójnotã<ref>''[https://www.mfaic.gov.kh/en/media/view/2024-11-09-news-the-71st-anniversary-of-national-independence-day--9-november-1953---9-november-2024--19-20-46 The 71st Anniversary of National Independence Day (9 November 1953 – 9 November 2024)]'' [online], www.mfaic.gov.kh [dost. 2026-09-07] ({{jãz.|en}}).</ref>. W 1970 rokù Kambòdżô sta sã repùbliką, czedë premiéra [[Lon Nol]] przeprowadzył zôchwat na rząd. Òd 1975 do 1979 rokù panowa diktatura kòmunisticznëch [[Czerwiony Khmerowie|Czerwionëch Khmerów]] na przedze z [[Pòl Pòt|Pòl Pòtã]], jakô zamòrdowa kòl 2 milionów lëdzy<ref name=":1">''[https://www.bbc.com/news/world-asia-pacific-13006539 Cambodia country profile]'', „BBC News”, 7 łżëkwiata 2011 [dost. 2026-09-06] ({{jãz.|en}}).</ref>. Pò sztërzech latach rządów òstelë rëmniãti z rządów na skùtk pòwstaniô wspiérónégò przez wietnamsczé wòjska<ref name=":0" /><ref name=":1" />. W latach 1992-1993 w Kambòdże dérowa mirowô misjô [[ÒZN]], w jaczi brelë ùdzél żôłnérze z rozmajitëch krajów, {{skr.|m.jin.}} z [[Pòlskô|Pòlsczi]]<ref>''[https://untac.org/en/historia-stowarzyszenia/historia-untac/ Historia UNTAC – UNTAC Kambodża 1992-1993]'' [online] [dost. 2026-09-07] ({{jãz.|en}}).</ref>. W 1993 òsta òdrestaùrowanô [[mònarchiô]], królã òstôł Norodom Sihanouk. Abdikòwôł òn ale w 2004, a pòstãpnym królã òstôł jegò syn [[Norodom Sihamoni]]<ref name=":1" />. == Geògrafiô == Kambòdżô leżi w pôłniowò-pòrénkowi Azje, grańczi z Tajlandią na zôpadze ë nordze, a Wietnamã na pòrénku ë pôłniowim pòrénku. Grańczi téż lądowò z Laòsã na nordowim pòrénku. Kambòdżô pòsôdô mòrsczi sztrąd nad [[Tajskô Hôwinga|Tajską Hôwingą]]. Nôtërnyma grańcama są górsczé pasma Dangrek na nordze a Kardamònowé Górë na pôłniowim zôpôdze. Do przédnëch przirodniczich atrakcjów nôleżą jezoro Tonle Sap a téż rzéczi [[Mekòng]] i Bassac. Kambòdżô je jednym òd nôbarzi lesëstëch krajów w regionie, równak defòrestacjô narôstô w alarmùjącym tempie<ref name=":2">''[https://2001-2009.state.gov/r/pa/ei/bgn/2732.htm Cambodia (11/08)]'' [online], Department Of State. The Office of Electronic Information, Bureau of Public Affairs. [dost. 2026-09-24] ({{jãz.|en}}).</ref>. Wiéchrzëzna kraju wënosy 181 040 km². Brzegòwô liniô mô długòsc 440 km<ref>''[https://opendevelopmentcambodia.net/topics/marine-and-coastal-areas/ Marine and coastal areas]'' [online], Open Development Cambodia (ODC), 4 zélnika 2016 [dost. 2026-09-24] ({{jãz.|en}}).</ref>. W Kambòdże to dô tropikalny mónsunowi klimat. Deszczowi cząd dérëje òd czerwińca do rujana, a sëchi cząd òd smùtana do maja<ref name=":2" />. == Demògrafiô == [[Òbrôzk:Ołtarz buddyjski.JPG|lewo|mały|[[Bùddizm|Bùddijsczi]] wôłtôrz we swiãtnicë Wat Phnom w [[Phnom Penh]]]] W 2026 Kambòdżô mia 18 051 219 mieszkańców. Długòsc żëcégò kòl białków wënosy strzédno 73,7 rokù, dlô chłopów 68,4 – dlô òbù pëłców – 71,1. Mieskô pòpùlacjô Kambòdże to 4 862 929 òsób w 2026 (co je równé 26.9% całowny wielënë lëdztwa). Nôbarżi zalëdzonym gardã je Phnom Penh (2 261 055 lëdzy w 2025 rokù), na drëdżim placu je [[Siem Reap]] (352 948 mieszkańców). Gãstosc zalëdzeniégò kraju to 102 lëdzy na km²<ref>''[https://www.worldometers.info/demographics/cambodia-demographics/ Cambodia Demographics 2026 (Population, Age, Sex, Trends)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-09-21] ({{jãz.|en}}).</ref>. Nôwikszą religią je [[bùddizm]], w 2022 wëznôwało gò 93% lëdztwa, z czegò 95% bùddistów wëznôwô [[Therawada|bùddizm therawada]]. Wietnamsczi dzél pòpulacje w wikszoscë wëznôwô [[Mahajana|bùddizm Mahajanë]]. 7% lëdztwa wëznaje [[chrzescëjaństwò]], [[islam]], [[animizm]], [[bahajizm]], [[judajizm]], ë [[kaòdajizm]]<ref>U.S. Mission Cambodia, [https://web.archive.org/web/20260106205507/https://kh.usembassy.gov/2022-report-on-international-religious-freedom-cambodia/ ''2022 Report on International Religious Freedom: Cambodia – U.S. Embassy in Cambodia''], „U.S. Embassy in Cambodia”, 15 maja 2023 [dost. 2026-09-24] [zarchiwizowane z [https://kh.usembassy.gov/2022-report-on-international-religious-freedom-cambodia/ adresu] 2026-01-06] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Pòliticzny system == Kambòdżô je kònstitucyjną mònarchią, wódcą kraju òd 2004 je król Norodom Sihamoni<ref>''[https://recberlin.mfaic.gov.kh/en-us/his-majesty-king-norodom-sihamoni-king-of-cambodia His Majesty King Norodom Sihamoni, King of Cambodia]'' [online], Royal Embassy of Cambodia in Berlin [dost. 2026-09-26] ({{jãz.|en}}).</ref>. Szefã rządu je premiéra Hun Manet. W kraju je dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Nôrodnô Gromada ({{jãz.|km}} រដ្ឋសភា; 125 nôleżników welowónëch na piãclatną kadencjã<ref>[https://recberlin.mfaic.gov.kh/en-us/national-assembly-of-the-kingdom-of-cambodia ''The National Assembly of the Kingdom of Cambodia''] [online], Royal Embassy of Cambodia in Berlin [dost. 2026-09-26] ({{jãz.|en}}).</ref>) i Senat ({{jãz.|km}} ព្រឹទ្ធសភា; 62 nôleżników welowónëch na szesclatną kadencjã<ref>''[https://en.vietnamplus.vn/cambodia-announces-senate-elections-temporary-results-post280183.vnp Cambodia announces Senate election’s temporary results]'' [online], VietnamPlus, 29 gromicznika 2024 [dost. 2026-09-26] ({{jãz.|en}}).</ref>). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}}{{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] aeot2aecfu6f16opucykdwarjzxvka9 Belgrad 0 7369 217016 216954 2026-10-08T12:29:28Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 217016 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Belgrade_1684.jpg|mały|upright=1.5|Belgrad w 1684 rokù]] '''Belgrad''' ({{jãz.|sr}} Београд, Beograd, stôrożëtné ''[[Singidunum]]'') – stolëca i nôwikszé miasto [[Serbskô|Serbsczi]], pòłożoné na nordze kraju kòl ùscégò [[Sawa (rzéka)|Sawë]] do [[Dunaj|Dunaju]]; jugòsłowiańsczi [[gard-heroj]]<ref>''Narodowi Bohaterowie Jugosławii'', tóm I, Belgrad: „Narodowa Księga”, 1982, {{Jãz.|pl}}</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Sarajewò]] * [[Zagrzéb]] * [[Skòpié]] * [[Lublana]] * [[Prisztina]] * [[Pòdgòrica]] |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Serbskô]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] q3f3zph6kqiif1a0htjqrkkl7rpao3g Florión Cenôwa 0 7390 217065 216942 2026-10-08T14:51:02Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217065 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20260603.Ansichten von Gdansk.-072.jpg|mały|Tôblëca F. Cenôwë w [[Gduńsk]]ù]] '''Florión Cenôwa''' ({{jãz.|pl}} ''Florian Ceynowa''; ùr. [[4 maja]] [[1817]] r. – ùm. [[26 strëmiannika|26 str.]] [[1881]] r.) to béł [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] nôrodny dzejôrz, badéra fòlkloru ë [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], ùsôdzca pierszi kaszëbsczi gramaticzi ë wielu kaszëbskòjãzëkòwich lëteracczich dokôzów. Òn chcôł òbùdzëc kaszëbsczégò dëcha przez rechòwanié wësok kaszëbiznë i ùkôzanié historiczny przeszłotë Kaszëbów. Òsoblëwò szło jemù ò jãzëk, chtëren béł dlô niegò równo wôrtny, jak wszëtczé słowiańsczé jãzëczi. Kaszëbi równak mielë wnenczas swój jãzëk za cos lëchszégò. Òn ùsadzył gwôsny pisënk, a w nim kąsk lëterów jinëch òd pòlsczégò jãzëka. Flóriôn Stanisłôw Wenańti Cénôwa (pò swòjémù: Cenôva) òstawił nama blós jeden rãczno pisóny żëcopis ë dëcht pôrã lëstów, nawetka niewiada czë aùtenticznëch. Òstało pò nim wiele przekazów pòstrzédnëch, czasã procëmnëch, czasã diskùsëjnëch, jak słôwnô mòwa òbskôrżëcelskô na berlińsczim procesu. Cãżczé czasë ë dzeje jegò żëwòta nie zletczają dozéraniégò pamiãcë ò nim. Jak zôs przëznała jegò òtroczka, „wdôrë pò starkù znikłë razã z badérama jegò żëcégò”, co nawpół dolmaczi brak cénôwòwsczégò mùzeùmù. == Żëcopis == === Rodzëzna === Òkrëszënë jegò żëcopisù zebralë skrópùlatny badérowie ë wiémë dzys, że F. Cénôwa ùrodzył sã w niedzelã, 4 maja 1817 r. ò gòdz. 2 pòpôłnim w Słôwòszenie k. Krokòwi w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], niedalek òd nôbarżi na nordã wësëniãtégò skrôwka Pòlsczi. Jegò òjc Wòjcech béł pismiannym ë swiãdnym swòji pòlskòscë chłopã (wersjô, że béł kòwôlã, je terô zarzuconô), a mëma Magdaléna z d. Pienczen lubò Pienczyn – bëła domòwą gòspòdënią, dosc młodô wëdóną za chłopa. Cénowie mielë dzewiãc sztëk dzecy, a mòże ë òkróm tegò téż adoptowóną krewniôczkã Wòjcecha. Flóriôn béł przedslédnym z dzecy, z chtërnëch nie wszëtczé dożdelë dozdrzeniałégò wiekù. Dwaji jegò starszi bracynë, Józef ë Môrcën, òstalë ksydzama. Òbadwaji skùńczëlë młodo. Krótkò przed smiercą drëdżégò (1847) ùmarł jich òjc, a mëma w 1850 r. Tédë ju prawie nick nie parłãczëło młodégò Cénôwã z rodnym môlã. === Edukacjô === W Słôwòszënie chòdzył do spòdlëczny szkòłë òd 1824 (lubò 1825) do 1830 r., a téj trafił do Królewsczégò Katolëcczégò Gimnazjum w Chònicach. Dzewiãclatny program robił w roków jedenôscë (1830-41), co biograf „bùdzëcela” Jireneùsz Pieróg przëpisëje nôdmierno òbcãżónémù programòwi. Z trudã wic, le brzadowno, dôbiwôł Cénôwa rëmną wiédzã, {{skr.|m.jin.}} z òbjimù jãzëków stôro- ë nôwòżëtnëch. Ùczëlë gò òglowò Miemcë, a towarzëstwò ze szkòłowi ławë miôł mieszóné – miemieckò-pòlsczé. Mieszkôł na pôrã stancjach ë mòże téż w tzw. kònwikce. W szkòlë nôleżôł do krëjamnégò kòła filomacczégò „Polonia”. Na zôczątkù zélnika 1841 r. zdôł dwùdniowé egzaminë kùńcowé, a 21 zélnika dostôł swiôdectwò dozdrzałotë. Pò bòkadny miôrcë wiédzë Cénôwa dëcht nôterno rozwôżôł sztudia teòlogiczné ë kariérã ksydza. Miast tegò, 22 gòdnika 1841 r. zôpisôł sã na filozoficzny wëdzél Wrocłôwsczégò Ùniwersytetu. 7 stëcznika 1843 r., przeniósł sã na wëdzél mediczny, gdze sztudérowôł colemało rok. Bëłë to nôwôżniészé lata jegò jintelektualny edukacji. Dostôwôł sztipend Towarzëstwa Nôùkòwi Pòmòcë, dzejającégò w Pòznanim; në miéwôł dëtkòwé drãgòtë. Przënômni dwa razë mieniôł téż w nym gardze stancje. === Pierszô pùblikacjô o germanizacji Kaszëb i "przebùdzene" === We Wrocławiu zetkł sã z słowianofilsczima prądoma, jaczé rozséwalë tam {{skr.|m.jin.}} fizjologa prof. Jón Ewangelësta Pùrkyně (téż dzekón wëdzélu), ë slôwista Francëszk Ladisłôw Čélôkòwsczi. W môju 1842 r. Cénôwa òstôł nôleżnikã Lëterackò-Słowiańsczégò Towarzëstwa. Brôł ùdzél w jegò zëbranich ë na jednym z nich, 17 czerwińca 1843 r., przedstôwiôł (pò pòlskù) referat „Ò tërôzniészim stónie germanizacji Kaszëb”. W wersëji miemiecczi, jakno „Die Germanisiriung (sic!) der Kaschuben”, stôł sã òn pierszą pùblikacją Cénôwë, a pòdpisôł òn jã prosto: „Kaszëba”. Tekst òpùblikòwałë lipsczé „Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft” za rok 1843, z chtërnyma wespółrobòtã jesz pòzdze cygnął. Artikel dożdôł sã téż przedrëkù, a jegò ùsôdca – diplomù òd L-ST. Przińdny „bùdzëcél” béł ju tedë zycher „przebùdzony”. Zagrãdzył òn sã w kùlturã swòji rodny zemi ë w 1843 r. òpùblikòwôł w dwajãzëcznym warszawsczim pismie „Jutrzenka-Дънница. Przegląd słowiański” dwie jimpresje na temã kaszëbsczich zwëków: „Wiléjá Noweho Roku” ë „Szczōdráki”. Dóno je pò pòlskù, kaszëbskù ë ruskù, pòprzedzającë wstãpã (ë nôgłówkã) pò pòlskù ë ruskù. Nót je pòdsztrëchnąc no harmònijné jãzëkòwé współbëcé, jaczé zycher òdpòwiôdało tegòczasnym pòzdrzatkóm Flóriana Cénôwë. Ne tekstë téż òstałë pòzdze przedrëkòwóné. === Wòjskòwa służba i pòwstanié === 9 zélnika 1843 r. młodi sztudéra òstawił Ùniwersytet Wrocławsczi, a 31 rujana zapisôł sã na ùniwersytet w Króléwcù, tj. Albertinã. Przeszedł tam wòjskòwą służbã, do chtërny zgłôsył sã òchòtniczo ë chtërną òdbëł jakno chirurg w latach 1843-44, a téż skùńczył 5 semestrów medicynë. Mòżlëwie, ëże òtrzëmiwôł wòjskòwi sztipend, zycher zôs zdobëł kònkretną wiédzą z òbjimù wòjskòwòscë. Związôł sã z krãgama patrioticznëch kònspiratorów królewiecczëch. Bëc mòże zajimało gò to barżi niżlë nôùka, chtërny nie skùńczył. W stëcznikù 1846 r. przeprowadzonô òsta kòl niégò rewizjô ë wezwóno gò na przesłëchanié. W efekce Cénôwa dostôł zakôz wëjazdu z gardu. Nen zakôz wnetka narësził ë 19 gromicznika wëjachôł do Klonówczi k. Stôrogardù Gduńsczégò, cobë rëchtowac napôd na tamtészé prësczé kòszarë, co miało bëc partã pòwstaniégò gen. Lùdwika Mierosłôwsczégò. Zebrôł k. stoòsobòwi pòwstańczy òddzél ë òstôł jegò przédnikã. Napôd, przewidzóny na noc z 21-gò na 22 -gò gromicznika 1843 r., równak nie darził sã, bò sëłë prësczé zòrganizowałë zawczasu òbarnã, a òddzél pòlsczi – pòzbawiony elementu zaskòczeniégò – béł bez szansów. Cénôwa rozpùscył gromadã a sóm żił w krëjamnocë. Wëdóno na niégò lëst gòńbòwi, ë 6 strëmiannika Cénôwa òstôł pòjmóny na drodze ze Swiónowa do Stôjszewa. Sedzôł w Stôrogardze ë Grëdządzu, a òd lëstopadnika 1846 r. – w berlińsczim Mòabice. Pò rokù, òbczas chtërnégò ùmarlë jegò òjc ë brat, òstôł zaliczony do przédnëch prowôdników niédoszłégò pòwstaniô ë 17 lëstopadnika 1847 r., razã z 7 jinyma, òstôł skôzóny na smierc òbez scãcé topòrã. Równak flot, bò 6 strëmiannika 1848 r., karã nã òbmieniono na ògnariô, a 20 strëmiannika òbjãła gò amnestiô, a rzma ùwòlniła sôdzëwëch. === Dochtórat ò kaszëbsczich przesądach w mëdicznëch zachach === W gromicznikù tegò rokù Cénôwa nawiązôł kòrespòndencjã ze szczecëńsczim Towarzëstwã dlô Historie ë Stôrożëtnoscë Pòmòrsczich, chtërnémù przesłôł jinfòrmacje ò Kaszëbach ë jejich jãzëkù. Dostôł titel nôleżnika ë kòrespòndenta ti jinstitucji, chtërny pòzdze dedikòwôł swòjã dochtórską rozprawã. Na wespółrobòta natchnãła gò do czile dolmaczënków ë robòtë przë kaszëbskò-miemiecczim słowôrzu. W zélnikù 1850 r. naczął téż kòrespòndencją z badérama z Petersbùrga. Chòc blós lubòwnik, stôwôł sã znôczącą pòstacą słowiańsczégò nôùkòwégò swiata. Dwa miesące pò ùwòlnienim, Flóriôn Cénôwa dostôł paszpòrt ë wëbrôł sã bez Pùck do Pòznania, cobë wspòmóc tam biotkùjącëch pòwstôńców. Nié dostôł równak zgòdë na dłëgszi pòbët ë sczérowôł sã do Króléwca, żebë załatwic swòje sztudérsczé zachë. Równoczasno mëslôł ò pòwrócenim do wòjska ë krótkò służił jaknô wòjskòwi dochtór we Gduńskù (1850). Niewiada gdze skùńcził sztudia, le 11 gòdnika 1851 r. na Ùniwersytece m. Friderika Wilhelma w Berlinie òbarnił dochtórską robòtã z medicynë pt. „De Terrae Pucensis incolarum superstitione in re medica (Ò przesądach mieszkeńców Zemi Pùcczi w mëdicznëch zachach)”. Zafùlowôł jã wspòmniónym żëcopisã własnym, napisónym równak dosc pò wiérzchù ë placóma enigmaticzno, a do té, w zasadno wieloznacznym jãzëkù, jaczim je łacëzna. === Kaszëbsczé pùblikacje === Tedë ju miôł za sobą pierszé pùblikacje „bùdzëcélsczé”. We czwôrtk 7 strëmiannika 1850 r. w tigòdnikù „Szkòła Nôrodowô”, wëdôwónym w Chełmnie, òpùblikòwôł (z krótczim òdredaktorsczim wstãpã) swój słôwny artikel „Kaszebji do Pólochov”, pòdpisëjącë gò pseùdónimã „Wójkasin”, tj. „sin Wòjcecha”. Chcôł w nim parłãczëc dwa nôrodë: kaszëbsczi ë pòlsczi, w chtërnëch widzôł bracynów. Tekst nen pòtkôł sã flot z sërową pòlemiką, le Cénôwa, niezniechãcóny, jész w timże rokù napisôł ë własnym kòsztã wëdrëkòwôł sztërë kaszëbsczé pùblikacje, dôwszë zôczątk lëteraturë kaszëbsczi. Bëłë to: „Xążeczka dlo Kaszebov”, „Kile słov wó Kaszebach e jich zemi”, „Rozmowa Pólocha s Kaszebą” ë „Trze rosprave”. Dwie pierszé pòdpisôł „Wójkasen”, a òstatną swòjim drëdżim mionã „Stanjisław”. Rok pòzdze ògłosył pôrã etnografnëch szkiców. Przedrëkòwóné òstałë téż jegò tekstë z „Jutrzënczi”. W "Kaszëbi do Pòlôchów" òn {{skr.|m.jin.}} napisôł: "Wë jesce gwesno na nas përznã złi, że më sã nie jãlë do czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale ta rzecz sã tak ni mô. Më prôwdzëwi Kaszëbi nie rozmiejemë dobrze pò pòlsku; a wiãc më sã mùszimë przód waszi pëszny mòwë naùczëc. Ale co to za cãżkô rzecz, czej ni ma kòhù, co bë nas naùczëł. Ksäżô naszi są Miemcë, szkólny zôs mają strach przed przełożonemi. A wiãc më tak gôdómë, jak naszi przodkòwie gôdalë, to je pò kaszëbskù. Ale wë, bracô Pòlôsze, ni mùszice mëslëc, że më – wëjąwszë niechtërëch smitonków – sã ti naszi mòwë wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch przodków spisac, jak òni z dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë tej bë to bëła decht pësznô ksążka; abò jaczi to bë béł pëszny krajòbrôzk naszi całi niegdësz zemi òd Wisłë do Òdrë a òd mòrza jaż pò Notecã ë Wartã.(...) më jednak mómë w Bògù nadzejã, że më z czasã naszã mòwã wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen. Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850 r. w [[Zôpadné Prësë|Prësach zachòdnëch]] nad grańcą pòmòrską niedalek mòrza." Drãgò rzec jaczi efekt wëwôrłë ksążeczczi Cénôwë na Kaszëbach, jaczi béł jejich nôkłôd ë ôrt distribùcji. Równak, na gwës òne zajinteresowałë ùczałëch z Cysôrsczi Akademie Nôùk w Petersbùrgù, z chtërnyma w pòłowie 1850 r. naj bòjatéra nôwiązôł kòrespòndencją. Zabrzadowa òna dosc pòwôżnyma robòtama ë pùblikacjama, bò np. tekstë kaszëbsczé ju w 1852 r. nalôzłë sã w zbiérkù słowiańsczich przëmiarów jãzëkòwëch. Cénôwa zôs na pôrã lat zarazył sã słowianofilstwã na rusczi zort. === Robòta jakno lékôrz === W lëpińcu 1852 r. dochtór Cénôwa przëjął bédënk Francëszka Czapsczégò ë òstôł lékarzã w jegò miéwstwach w Bùkòwcu, pòłożonym czilkanôsce kilométrów na zôpôd òd Swiecégò, za to dokładno (chòc wiele barżi) na pôłnié òd Słôwòszëna. Chùtkò zdrësził sã ze swòjim principałã, a téj – téż flot – pòsztridowôł. Pòd kùńc 1854 r. Cénôwã, kritikòwónégò za niedbôłé mòdło bëcégò ë niedosztrëchòwanié jãzëkòwé, òbcãżónô w dodôwkù winą za smierc 18-latny córczi Czapsczich, Zofijë. Hrabia cygôł dochtora pò ùrzãdach ë sôdzach ë miôł starã ò òdebranié mù titla ë prawa do lékarsczi prakticzi. Le Cénôwa mùszôł bëc bëlnym lékôrzã, bò ùszpórowôł dëtków na zôkùp 20-hektôrowégò gòspòdarstwa w Bùkòwcu, chtërnégò miéwcą òstôł na zôczątkù 1855 r. Dali robił w warkù, prowadzył aptékã, a téż gòspòdarził. Nié òstawił swòjich kaszëbsczich pasjów ë np. w 1856 r. przëjął w dodomù rusczégò badérã Aleksandra Hilferdinga, z chtërnym òdbéł téż krótką rézã na Pòmòrską. Pisywôł z badérómama ë institutama, chtërne – prakticzno jakno jedurné – jinteresowałë sã jegò robòtama. Zachë nôùkòwé Cénôwa ùwôżôł sobie baro ë {{skr.|m.jin.}} òd 1853 r. do smiercë béł nôleżnikã Towarzëstwa Nôùkòwé Pòmòcë dlô Młodzëznë Zapôdnëch Prës, płacącë dosc wiôldżé dëtczi na sztipendë dlô biédnëch ùczniów ë sztudérów. === Białka i dzecë === Do pòmòcë w gòspòdarstwie Cénôwa najął Rózalijã Tarnowską, chtërna chùtkò òstała panią dodomù. Mielë sëna Wòjcecha (ùr. 1858) ë trzë córczi, òficjalno panieńsczé dzecë swòji mëmë. Kòl kùńca żëcégò Cénôwa prawno ùznôł je za swòje ë chòcô nié miałë pasownégò „papiórka”, mògłë ùżëwac nôzwëska òjca. Pierwòrodny ùmarł niesteti w dzecyństwie, jakno téż jegò nômłodszô sostra Marta. Latów dozdrzeniałich dożiłë Marija Magdaléna (ùr. 1861) ë Barnisłôwa (ùr. 1869). === Słowiónófil – lubownik Słowión === Mòże przëjąc, że w rokach 60-tëch Cénôwa ùsztabilizowôł swòje żëcé, równo na pòlu familijnym, jakno „kaszëbsczim”. Stôwôł sã téż figùrą w nôùkòwim swiece. W 1861 r. béł w Pradze ë na Łużëcach, a rok pózdni òbjachôł Kaszëbë. Òbczas stëcznikòwégò pòwstaniégò béł pòd nadzorã prësczi pòlicje. Na przełómanim 1865/66 r. zjawił sã w Òlëwie, a pòdobno biwôł téż {{skr.|m.jin.}} w Wejrowie ë Kartëzach, gdze miôł agitowac młodzëznã pro-ruskò. Parłãczëło sã to z jegò rusofilską fascynacją, ùfùndowóną na spòdlim kòntaktów nôùkòwëch. Zabrzadowałë òne pôra drobnyma pùblikacjoma ë wzmiónkama ò Cénôwie, a téż ksążką A. Hilferdinga „Nédżi Słowión na pôłniowim pòbrzeżim Bôłtu” (1862), w chtërny naj bòjatéra miôł stolemny ùdzél. Finałã zôs – ë niespòdzajnym kùńcã – ny „miełotë” bëło rôczenié Cénôwë na wiôldżi Zjôzd Słôwiańsczi w Mòskwie (môj-czerwińc 1867 r.), sparłãczony z Etnografnym Pòkôzkã, na chtërny „bùdzëcél” pòsłôł swòje materiałë. Òbczas rozegracji zmerkôł równak, że rusczé władze jinaczi widzą tegòczasné „drëszstwò” pòlskò-rusczé niżlë nôùkòwcë, ùtwórcë czë zwëczajny lubòtnicë. Òstałë pò nim ù Cénôwë drobné dolmaczënczi z Pùszkina ë kaszëbsczi przekłôd słowianofilsczé wiérztë Fijodóra Tiutczewa „Vječnje žéc nąm v rozłąčenju?” === Cządnik „Skôrb Kaszébsko-słovjnskjè mòvé" i zarés do gramatiki kaszëbsczej === Wnenczas Cénôwa próbòwôł sóm zakładac jaczés szerszé związczi czë òrganizacje, co równak nie zagrało. Wëdôł pôrã spiéwôrzów, katézmùs ë „Dorade lekarzkje”, wznowił téż niechtërné wczasniészé swòjé tekstë. Wspòmógł rusczé ë czesczé pùblikacje etnograficzné. Na kùńc pòstanowił wëdawac swój cządnik. Mòże bëc, ëże chcôł téż założëc drëkarniô, cobë dopilowac chòcle pisënkù swòjich dokazów.<br> Cządnikã nym béł „Skôrb Kaszébsko-słovjnskjè mòvé”, wëdôwóny w r. 1866-68 w Swiécim, a zafùlowóny trzënôstim numrã w 1879 r., nôpewni w Pòznaniu. Ne dwa roczniczi ùniesmiertniłë nôzwëskò Flóriana Cénôwë jakno ni blós jakno pierszégò pisôrza, pùblicësta czë dzejôrza, le téż wëdôwcã ë redachtora kaszëbsczégò. Zamikają w se bòkadné historiczné, lëteracczé, etnograficzné, a nawetka pòliticzné materiałë, ë są dogłãbno sztudérowóné bez pòkòlenia badérów kaszëbiznë. Równoczasno ze slédnym „Skôrbã” wëszedł w Pòznaniu „Zarés do Grammatikj Kaŝebsko-Słovjnskjé Mòvé”, napisóny pò miemieckù. Bëła to slednô pùblikacjô Cénôwë ë brzôd wielelatnëch robòtów, ceniony bez pôrã dzesãclatów. Tedë ju – chòc naprzék swòjim pierszim ùdbóm ë zgrôwóm – stolemny Flóriôn miôł gwësny plac ë nôzwëskò w swiece ùczonym ë kùlturalnym. W 1875 r. òdwiedzôł gò pòdobno Òskar Kòlberg, pisywôł z nim Sztefan Ramùłt, a pòd sóm kùńc żëcégò miôł leżnosc ùzdrzec gò krótkò Heronim Derdowsczi, chtëren przejął pò nim kaszëbską stanicã. === Kùńc żëcégò i pamiãc === F. Cénôwa ùmarł na zawôł serca pòpôłnim w sobòtã 26 strëmiannika 1881 r. w Bùkòwcu kòl Swieca, a spòczął na smãtôrzu w niedaleczim Przësérskù, gdze ju przed smiercą wëkùpił so plac na grób. Bez to naczãło sã jegò drëdżé żëcé, równo brzadowné jakno pierszé – ë wcyg dérëje. Òstałë pò nim pùblikacje ë deje, colemało òne bëłë niepòpùlarné i kritikòwóné. Równak wierã prawie ta kritika – co zmerkôł [[Jan Karnowsczi|Jón Karnowsczi]] – pòzwòla jima przedërchac. Ks. [[Gùstôw Pòbłocczi]] (1887) pòsobnik F. Cenôwë napisôł ò nim: ''był to dziwak, jakich mało.'' ale téż: ''mąż utalentowany i dobry znawca języków słowiańskich, a jednak cokolwiek napisał, jest do cna niedorzecznym;'' związany: ''z pansalwistami.'' Tu mùszi dodac, że Ks. G. Pòbłocczi kritikòwôł téż [[Aleksander Hilferding|A. Hilferdinga]]. F. Cenôwa trafił {{skr.|m.jin.}} do pùblikacji zatitlowóny ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' [[Stefan Ramułt|S. Ramùłta]] (1893), do czile encyklopedicznëch wëdôwiznów i do dokazów nôùkòwëch. Òstałë pò nim le dwa òdjimczi ë jeden pòrtrét, namalowóny za żëcégò, na chtërnym równak mało szlachùje za pòstacą z fòtografii. Są jegò pùblikacje, dosc wielné sztaturë, tôfle czë hònorowé patrónatë. Òkrëszënë jegò żëcopisù zebralë skrupùlatny badérowie. Ni ma mùzeùmù Cénôwë, równak są jizbë jegò pamiãcë. Je téj pamiãc. Òsobã ë dzejanié „bùdzëcela” przëpòminają regùlarno pòsobné roczëznë. == Ùsôdztwò == * ''Wiléjá Noveho Roku'', Jutrzenka. Przegląd słowiański, [[Warszawa]], [[1843]] * ''Szczōdráki'', Jutrzenka. Przegląd słowiański, [[Warszawa]], [[1843]] * ''Die Germanisierung der Kaschuben'' (Germanizacëjô Kaszëbów), Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft. I. Jahrg. [[1843]][https://web.archive.org/web/20070417072720/http://www.kaszubia.com/de/texte/mega/ceynowa_germa.htm] * ''Kaszebji do Pólochov. Njech mdze póchvoloni Jezus Christus'',Szkoła Narodowa, nr 1-11 [[1850]] [[Chełmno]] * ''Kile słov wó Kaszebach e jich zemi przez Wójkasena. Tudzież rzecz o języku kaszubskim ze zdania sprawy Prajsa. ''[[Krakòwò]], [[1850]] * ''Trze rosprave: przez Stanjisława ; wóros Kile słóv wó Kaszebach e jich zemji przez Wójkasena'', Kraków: Nak. Ksi. i Czcion. pod Sową, 1850 [http://ebooks.library.ualberta.ca/local/trzerospravecprz00ceynuoft] * ''Xążeczka dlo Kaszebov przez Wojkasena'', [[1850]] [[Gduńsk]] [https://web.archive.org/web/20140811094302/http://www.polona.pl/item/672376/2/] * ''Mały zbiór wyrazów kaszubskich, mających większe podobieństwo z językiem rosyjskim aniżeli polskim'', [[1850]] * ''Rozmowa Pôlocha z Kaszebą'', [[1850]] [[Gduńsk]] [http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=1202008] * ''Trze rozprave przez Stanjisława, wóras Kile słov wó Kaszebach e jich zemji przez Wojkasena'', [[1851]] [[Krakòwò]] * ''Pjnc głovnech wóddzałov evangjelickjeho katechizmu z njemjeckjeho na kaśebsko-słovjenskj jęzek'' przełożeł Wójkasin ze Sławóšena [pseud.] ... V dodatku: Spóvjedz e nobóżenstwo codzenne. V Svjecu, 1861 [http://books.google.pl/books?id=-Y4_AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false]. * ''Dorade lekarzkje v rożnech chórobach'', [[Swiece]], [[1862]] * ''Sto frantóvek z południovéj częścj Pomorza Kaszubskjego, osoblivje s zemj Śveckjej, Krajni, Koczevja i Boróv. S dodatkjem trzech prosb na vesele'', Swiecie 1865 [http://books.google.pl/books?id=IRlFAAAAYAAJ&hl=pl&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y] * ''Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové'', [[1866]]-[[1868]][https://web.archive.org/web/20200529235650/https://polona.pl/item/skorb-kaszebsko-slovjnskje-move-ks-1-z-1,NjczNzQ0/2/][[Swiece]], [[1879]] 1 – 13 numerów pierszegò kaszëbsczegò pismiona[https://books.google.cz/books?vid=NKP:3186219665&printsec=frontcover&hl=cs#v=onepage&q&f=false] * ''Sbjór pjesnj svjatovich, które naród słovjanjskj v krolestvje pruskjm spjevacj lubj'', v Gdanjsku [[1868]] [http://books.google.pl/books?id=hW1UAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Florjan+Can%C3%B4va%22&hl=pl&sa=X&ei=k0oDU6CMJ4jpywPn-IKIBw&ved=0CDMQuwUwAA#v=onepage&q&f=false] * ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', [[1879]] [[Pòznanié]][http://polona.pl/item/669687/2/] * ''Móje spóstrzeżenjo prze przezeranju wuvog Ismaela Sreznjevskjeho nad mówą kaszebską'',w: Gryf IV, [[1912]] * ''Kaszubskie teksty modlitewne'', 1992 Wejherowo == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Grób Floriana Ceynowy w Przysiersku.jpg|Grób F. Cenôwë ([[Przysiersk]]) Òbrôzk:Klonówka, tablica pamiątkowa (szymon nitka).jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Gerald Stone, Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, pp. 233–236. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/florian-cenowa/ Zbiérk kaszëbskòjãzëkòwich tekstów F. Cenôwë] * [https://web.archive.org/web/20131014020202/http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon-kaszubski&lid=1152 lëterackô kaszëbizna] * [https://web.archive.org/web/20080607210735/http://www.kaszubia.com/de/texte/mega/ceynowa_germa.htm Die Germanisierung der Kaschuben (Miemieckòjãzëkòwi tekst F. Cenôwë – Germanizacëjô Kaszëbów)] * [http://fbc.pionier.net.pl/owoc/results?action=DistributedSearchAction&QI=6218B33E5D7C1BC05030E5E2BA8972C4-1 Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_289747 Watikan – Biblioteka] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Cenôwa Florión}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Lékarze]] ij3kzuv7xbi1azzwpws0gibrne0siv6 217199 217065 2026-10-08T21:03:13Z Iketsi 3254 „dochtór” → „doktór”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217199 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20260603.Ansichten von Gdansk.-072.jpg|mały|Tôblëca F. Cenôwë w [[Gduńsk]]ù]] '''Florión Cenôwa''' ({{jãz.|pl}} ''Florian Ceynowa''; ùr. [[4 maja]] [[1817]] r. – ùm. [[26 strëmiannika|26 str.]] [[1881]] r.) to béł [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] nôrodny dzejôrz, badéra fòlkloru ë [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]], ùsôdzca pierszi kaszëbsczi gramaticzi ë wielu kaszëbskòjãzëkòwich lëteracczich dokôzów. Òn chcôł òbùdzëc kaszëbsczégò dëcha przez rechòwanié wësok kaszëbiznë i ùkôzanié historiczny przeszłotë Kaszëbów. Òsoblëwò szło jemù ò jãzëk, chtëren béł dlô niegò równo wôrtny, jak wszëtczé słowiańsczé jãzëczi. Kaszëbi równak mielë wnenczas swój jãzëk za cos lëchszégò. Òn ùsadzył gwôsny pisënk, a w nim kąsk lëterów jinëch òd pòlsczégò jãzëka. Flóriôn Stanisłôw Wenańti Cénôwa (pò swòjémù: Cenôva) òstawił nama blós jeden rãczno pisóny żëcopis ë dëcht pôrã lëstów, nawetka niewiada czë aùtenticznëch. Òstało pò nim wiele przekazów pòstrzédnëch, czasã procëmnëch, czasã diskùsëjnëch, jak słôwnô mòwa òbskôrżëcelskô na berlińsczim procesu. Cãżczé czasë ë dzeje jegò żëwòta nie zletczają dozéraniégò pamiãcë ò nim. Jak zôs przëznała jegò òtroczka, „wdôrë pò starkù znikłë razã z badérama jegò żëcégò”, co nawpół dolmaczi brak cénôwòwsczégò mùzeùmù. == Żëcopis == === Rodzëzna === Òkrëszënë jegò żëcopisù zebralë skrópùlatny badérowie ë wiémë dzys, że F. Cénôwa ùrodzył sã w niedzelã, 4 maja 1817 r. ò gòdz. 2 pòpôłnim w Słôwòszenie k. Krokòwi w [[Pùcczi kréz|pùcczim krézu]], niedalek òd nôbarżi na nordã wësëniãtégò skrôwka Pòlsczi. Jegò òjc Wòjcech béł pismiannym ë swiãdnym swòji pòlskòscë chłopã (wersjô, że béł kòwôlã, je terô zarzuconô), a mëma Magdaléna z d. Pienczen lubò Pienczyn – bëła domòwą gòspòdënią, dosc młodô wëdóną za chłopa. Cénowie mielë dzewiãc sztëk dzecy, a mòże ë òkróm tegò téż adoptowóną krewniôczkã Wòjcecha. Flóriôn béł przedslédnym z dzecy, z chtërnëch nie wszëtczé dożdelë dozdrzeniałégò wiekù. Dwaji jegò starszi bracynë, Józef ë Môrcën, òstalë ksydzama. Òbadwaji skùńczëlë młodo. Krótkò przed smiercą drëdżégò (1847) ùmarł jich òjc, a mëma w 1850 r. Tédë ju prawie nick nie parłãczëło młodégò Cénôwã z rodnym môlã. === Edukacjô === W Słôwòszënie chòdzył do spòdlëczny szkòłë òd 1824 (lubò 1825) do 1830 r., a téj trafił do Królewsczégò Katolëcczégò Gimnazjum w Chònicach. Dzewiãclatny program robił w roków jedenôscë (1830-41), co biograf „bùdzëcela” Jireneùsz Pieróg przëpisëje nôdmierno òbcãżónémù programòwi. Z trudã wic, le brzadowno, dôbiwôł Cénôwa rëmną wiédzã, {{skr.|m.jin.}} z òbjimù jãzëków stôro- ë nôwòżëtnëch. Ùczëlë gò òglowò Miemcë, a towarzëstwò ze szkòłowi ławë miôł mieszóné – miemieckò-pòlsczé. Mieszkôł na pôrã stancjach ë mòże téż w tzw. kònwikce. W szkòlë nôleżôł do krëjamnégò kòła filomacczégò „Polonia”. Na zôczątkù zélnika 1841 r. zdôł dwùdniowé egzaminë kùńcowé, a 21 zélnika dostôł swiôdectwò dozdrzałotë. Pò bòkadny miôrcë wiédzë Cénôwa dëcht nôterno rozwôżôł sztudia teòlogiczné ë kariérã ksydza. Miast tegò, 22 gòdnika 1841 r. zôpisôł sã na filozoficzny wëdzél Wrocłôwsczégò Ùniwersytetu. 7 stëcznika 1843 r., przeniósł sã na wëdzél mediczny, gdze sztudérowôł colemało rok. Bëłë to nôwôżniészé lata jegò jintelektualny edukacji. Dostôwôł sztipend Towarzëstwa Nôùkòwi Pòmòcë, dzejającégò w Pòznanim; në miéwôł dëtkòwé drãgòtë. Przënômni dwa razë mieniôł téż w nym gardze stancje. === Pierszô pùblikacjô o germanizacji Kaszëb i "przebùdzene" === We Wrocławiu zetkł sã z słowianofilsczima prądoma, jaczé rozséwalë tam {{skr.|m.jin.}} fizjologa prof. Jón Ewangelësta Pùrkyně (téż dzekón wëdzélu), ë slôwista Francëszk Ladisłôw Čélôkòwsczi. W môju 1842 r. Cénôwa òstôł nôleżnikã Lëterackò-Słowiańsczégò Towarzëstwa. Brôł ùdzél w jegò zëbranich ë na jednym z nich, 17 czerwińca 1843 r., przedstôwiôł (pò pòlskù) referat „Ò tërôzniészim stónie germanizacji Kaszëb”. W wersëji miemiecczi, jakno „Die Germanisiriung (sic!) der Kaschuben”, stôł sã òn pierszą pùblikacją Cénôwë, a pòdpisôł òn jã prosto: „Kaszëba”. Tekst òpùblikòwałë lipsczé „Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft” za rok 1843, z chtërnyma wespółrobòtã jesz pòzdze cygnął. Artikel dożdôł sã téż przedrëkù, a jegò ùsôdca – diplomù òd L-ST. Przińdny „bùdzëcél” béł ju tedë zycher „przebùdzony”. Zagrãdzył òn sã w kùlturã swòji rodny zemi ë w 1843 r. òpùblikòwôł w dwajãzëcznym warszawsczim pismie „Jutrzenka-Дънница. Przegląd słowiański” dwie jimpresje na temã kaszëbsczich zwëków: „Wiléjá Noweho Roku” ë „Szczōdráki”. Dóno je pò pòlskù, kaszëbskù ë ruskù, pòprzedzającë wstãpã (ë nôgłówkã) pò pòlskù ë ruskù. Nót je pòdsztrëchnąc no harmònijné jãzëkòwé współbëcé, jaczé zycher òdpòwiôdało tegòczasnym pòzdrzatkóm Flóriana Cénôwë. Ne tekstë téż òstałë pòzdze przedrëkòwóné. === Wòjskòwa służba i pòwstanié === 9 zélnika 1843 r. młodi sztudéra òstawił Ùniwersytet Wrocławsczi, a 31 rujana zapisôł sã na ùniwersytet w Króléwcù, tj. Albertinã. Przeszedł tam wòjskòwą służbã, do chtërny zgłôsył sã òchòtniczo ë chtërną òdbëł jakno chirurg w latach 1843-44, a téż skùńczył 5 semestrów medicynë. Mòżlëwie, ëże òtrzëmiwôł wòjskòwi sztipend, zycher zôs zdobëł kònkretną wiédzą z òbjimù wòjskòwòscë. Związôł sã z krãgama patrioticznëch kònspiratorów królewiecczëch. Bëc mòże zajimało gò to barżi niżlë nôùka, chtërny nie skùńczył. W stëcznikù 1846 r. przeprowadzonô òsta kòl niégò rewizjô ë wezwóno gò na przesłëchanié. W efekce Cénôwa dostôł zakôz wëjazdu z gardu. Nen zakôz wnetka narësził ë 19 gromicznika wëjachôł do Klonówczi k. Stôrogardù Gduńsczégò, cobë rëchtowac napôd na tamtészé prësczé kòszarë, co miało bëc partã pòwstaniégò gen. Lùdwika Mierosłôwsczégò. Zebrôł k. stoòsobòwi pòwstańczy òddzél ë òstôł jegò przédnikã. Napôd, przewidzóny na noc z 21-gò na 22 -gò gromicznika 1843 r., równak nie darził sã, bò sëłë prësczé zòrganizowałë zawczasu òbarnã, a òddzél pòlsczi – pòzbawiony elementu zaskòczeniégò – béł bez szansów. Cénôwa rozpùscył gromadã a sóm żił w krëjamnocë. Wëdóno na niégò lëst gòńbòwi, ë 6 strëmiannika Cénôwa òstôł pòjmóny na drodze ze Swiónowa do Stôjszewa. Sedzôł w Stôrogardze ë Grëdządzu, a òd lëstopadnika 1846 r. – w berlińsczim Mòabice. Pò rokù, òbczas chtërnégò ùmarlë jegò òjc ë brat, òstôł zaliczony do przédnëch prowôdników niédoszłégò pòwstaniô ë 17 lëstopadnika 1847 r., razã z 7 jinyma, òstôł skôzóny na smierc òbez scãcé topòrã. Równak flot, bò 6 strëmiannika 1848 r., karã nã òbmieniono na ògnariô, a 20 strëmiannika òbjãła gò amnestiô, a rzma ùwòlniła sôdzëwëch. === Doktórat ò kaszëbsczich przesądach w mëdicznëch zachach === W gromicznikù tegò rokù Cénôwa nawiązôł kòrespòndencjã ze szczecëńsczim Towarzëstwã dlô Historie ë Stôrożëtnoscë Pòmòrsczich, chtërnémù przesłôł jinfòrmacje ò Kaszëbach ë jejich jãzëkù. Dostôł titel nôleżnika ë kòrespòndenta ti jinstitucji, chtërny pòzdze dedikòwôł swòjã doktórską rozprawã. Na wespółrobòta natchnãła gò do czile dolmaczënków ë robòtë przë kaszëbskò-miemiecczim słowôrzu. W zélnikù 1850 r. naczął téż kòrespòndencją z badérama z Petersbùrga. Chòc blós lubòwnik, stôwôł sã znôczącą pòstacą słowiańsczégò nôùkòwégò swiata. Dwa miesące pò ùwòlnienim, Flóriôn Cénôwa dostôł paszpòrt ë wëbrôł sã bez Pùck do Pòznania, cobë wspòmóc tam biotkùjącëch pòwstôńców. Nié dostôł równak zgòdë na dłëgszi pòbët ë sczérowôł sã do Króléwca, żebë załatwic swòje sztudérsczé zachë. Równoczasno mëslôł ò pòwrócenim do wòjska ë krótkò służił jaknô wòjskòwi doktór we Gduńskù (1850). Niewiada gdze skùńcził sztudia, le 11 gòdnika 1851 r. na Ùniwersytece m. Friderika Wilhelma w Berlinie òbarnił doktórską robòtã z medicynë pt. „De Terrae Pucensis incolarum superstitione in re medica (Ò przesądach mieszkeńców Zemi Pùcczi w mëdicznëch zachach)”. Zafùlowôł jã wspòmniónym żëcopisã własnym, napisónym równak dosc pò wiérzchù ë placóma enigmaticzno, a do té, w zasadno wieloznacznym jãzëkù, jaczim je łacëzna. === Kaszëbsczé pùblikacje === Tedë ju miôł za sobą pierszé pùblikacje „bùdzëcélsczé”. We czwôrtk 7 strëmiannika 1850 r. w tigòdnikù „Szkòła Nôrodowô”, wëdôwónym w Chełmnie, òpùblikòwôł (z krótczim òdredaktorsczim wstãpã) swój słôwny artikel „Kaszebji do Pólochov”, pòdpisëjącë gò pseùdónimã „Wójkasin”, tj. „sin Wòjcecha”. Chcôł w nim parłãczëc dwa nôrodë: kaszëbsczi ë pòlsczi, w chtërnëch widzôł bracynów. Tekst nen pòtkôł sã flot z sërową pòlemiką, le Cénôwa, niezniechãcóny, jész w timże rokù napisôł ë własnym kòsztã wëdrëkòwôł sztërë kaszëbsczé pùblikacje, dôwszë zôczątk lëteraturë kaszëbsczi. Bëłë to: „Xążeczka dlo Kaszebov”, „Kile słov wó Kaszebach e jich zemi”, „Rozmowa Pólocha s Kaszebą” ë „Trze rosprave”. Dwie pierszé pòdpisôł „Wójkasen”, a òstatną swòjim drëdżim mionã „Stanjisław”. Rok pòzdze ògłosył pôrã etnografnëch szkiców. Przedrëkòwóné òstałë téż jegò tekstë z „Jutrzënczi”. W "Kaszëbi do Pòlôchów" òn {{skr.|m.jin.}} napisôł: "Wë jesce gwesno na nas përznã złi, że më sã nie jãlë do czëtaniô pòlsczich pism, a jesz mni do tehô pòlsczéhô bractwa, co to Ligą (Pòlską) zowią, bierzemë. Ale wcale ta rzecz sã tak ni mô. Më prôwdzëwi Kaszëbi nie rozmiejemë dobrze pò pòlsku; a wiãc më sã mùszimë przód waszi pëszny mòwë naùczëc. Ale co to za cãżkô rzecz, czej ni ma kòhù, co bë nas naùczëł. Ksäżô naszi są Miemcë, szkólny zôs mają strach przed przełożonemi. A wiãc më tak gôdómë, jak naszi przodkòwie gôdalë, to je pò kaszëbskù. Ale wë, bracô Pòlôsze, ni mùszice mëslëc, że më – wëjąwszë niechtërëch smitonków – sã ti naszi mòwë wstëdzymë. Òj brón Bòże! Czejbë te chto chcôl dzeje naszëch przodków spisac, jak òni z dôwnemi Prësôkami, Dunczekami, Szwedami, Miemcami wòjowalë tej bë to bëła decht pësznô ksążka; abò jaczi to bë béł pëszny krajòbrôzk naszi całi niegdësz zemi òd Wisłë do Òdrë a òd mòrza jaż pò Notecã ë Wartã.(...) më jednak mómë w Bògù nadzejã, że më z czasã naszã mòwã wëkształcymë. Co daj wnet Bòże. Amen. Pisôł jem dnia 20-hò gromnicznika 1850 r. w [[Zôpadné Prësë|Prësach zachòdnëch]] nad grańcą pòmòrską niedalek mòrza." Drãgò rzec jaczi efekt wëwôrłë ksążeczczi Cénôwë na Kaszëbach, jaczi béł jejich nôkłôd ë ôrt distribùcji. Równak, na gwës òne zajinteresowałë ùczałëch z Cysôrsczi Akademie Nôùk w Petersbùrgù, z chtërnyma w pòłowie 1850 r. naj bòjatéra nôwiązôł kòrespòndencją. Zabrzadowa òna dosc pòwôżnyma robòtama ë pùblikacjama, bò np. tekstë kaszëbsczé ju w 1852 r. nalôzłë sã w zbiérkù słowiańsczich przëmiarów jãzëkòwëch. Cénôwa zôs na pôrã lat zarazył sã słowianofilstwã na rusczi zort. === Robòta jakno lékôrz === W lëpińcu 1852 r. doktór Cénôwa przëjął bédënk Francëszka Czapsczégò ë òstôł lékarzã w jegò miéwstwach w Bùkòwcu, pòłożonym czilkanôsce kilométrów na zôpôd òd Swiecégò, za to dokładno (chòc wiele barżi) na pôłnié òd Słôwòszëna. Chùtkò zdrësził sã ze swòjim principałã, a téj – téż flot – pòsztridowôł. Pòd kùńc 1854 r. Cénôwã, kritikòwónégò za niedbôłé mòdło bëcégò ë niedosztrëchòwanié jãzëkòwé, òbcãżónô w dodôwkù winą za smierc 18-latny córczi Czapsczich, Zofijë. Hrabia cygôł dochtora pò ùrzãdach ë sôdzach ë miôł starã ò òdebranié mù titla ë prawa do lékarsczi prakticzi. Le Cénôwa mùszôł bëc bëlnym lékôrzã, bò ùszpórowôł dëtków na zôkùp 20-hektôrowégò gòspòdarstwa w Bùkòwcu, chtërnégò miéwcą òstôł na zôczątkù 1855 r. Dali robił w warkù, prowadzył aptékã, a téż gòspòdarził. Nié òstawił swòjich kaszëbsczich pasjów ë np. w 1856 r. przëjął w dodomù rusczégò badérã Aleksandra Hilferdinga, z chtërnym òdbéł téż krótką rézã na Pòmòrską. Pisywôł z badérómama ë institutama, chtërne – prakticzno jakno jedurné – jinteresowałë sã jegò robòtama. Zachë nôùkòwé Cénôwa ùwôżôł sobie baro ë {{skr.|m.jin.}} òd 1853 r. do smiercë béł nôleżnikã Towarzëstwa Nôùkòwé Pòmòcë dlô Młodzëznë Zapôdnëch Prës, płacącë dosc wiôldżé dëtczi na sztipendë dlô biédnëch ùczniów ë sztudérów. === Białka i dzecë === Do pòmòcë w gòspòdarstwie Cénôwa najął Rózalijã Tarnowską, chtërna chùtkò òstała panią dodomù. Mielë sëna Wòjcecha (ùr. 1858) ë trzë córczi, òficjalno panieńsczé dzecë swòji mëmë. Kòl kùńca żëcégò Cénôwa prawno ùznôł je za swòje ë chòcô nié miałë pasownégò „papiórka”, mògłë ùżëwac nôzwëska òjca. Pierwòrodny ùmarł niesteti w dzecyństwie, jakno téż jegò nômłodszô sostra Marta. Latów dozdrzeniałich dożiłë Marija Magdaléna (ùr. 1861) ë Barnisłôwa (ùr. 1869). === Słowiónófil – lubownik Słowión === Mòże przëjąc, że w rokach 60-tëch Cénôwa ùsztabilizowôł swòje żëcé, równo na pòlu familijnym, jakno „kaszëbsczim”. Stôwôł sã téż figùrą w nôùkòwim swiece. W 1861 r. béł w Pradze ë na Łużëcach, a rok pózdni òbjachôł Kaszëbë. Òbczas stëcznikòwégò pòwstaniégò béł pòd nadzorã prësczi pòlicje. Na przełómanim 1865/66 r. zjawił sã w Òlëwie, a pòdobno biwôł téż {{skr.|m.jin.}} w Wejrowie ë Kartëzach, gdze miôł agitowac młodzëznã pro-ruskò. Parłãczëło sã to z jegò rusofilską fascynacją, ùfùndowóną na spòdlim kòntaktów nôùkòwëch. Zabrzadowałë òne pôra drobnyma pùblikacjoma ë wzmiónkama ò Cénôwie, a téż ksążką A. Hilferdinga „Nédżi Słowión na pôłniowim pòbrzeżim Bôłtu” (1862), w chtërny naj bòjatéra miôł stolemny ùdzél. Finałã zôs – ë niespòdzajnym kùńcã – ny „miełotë” bëło rôczenié Cénôwë na wiôldżi Zjôzd Słôwiańsczi w Mòskwie (môj-czerwińc 1867 r.), sparłãczony z Etnografnym Pòkôzkã, na chtërny „bùdzëcél” pòsłôł swòje materiałë. Òbczas rozegracji zmerkôł równak, że rusczé władze jinaczi widzą tegòczasné „drëszstwò” pòlskò-rusczé niżlë nôùkòwcë, ùtwórcë czë zwëczajny lubòtnicë. Òstałë pò nim ù Cénôwë drobné dolmaczënczi z Pùszkina ë kaszëbsczi przekłôd słowianofilsczé wiérztë Fijodóra Tiutczewa „Vječnje žéc nąm v rozłąčenju?” === Cządnik „Skôrb Kaszébsko-słovjnskjè mòvé" i zarés do gramatiki kaszëbsczej === Wnenczas Cénôwa próbòwôł sóm zakładac jaczés szerszé związczi czë òrganizacje, co równak nie zagrało. Wëdôł pôrã spiéwôrzów, katézmùs ë „Dorade lekarzkje”, wznowił téż niechtërné wczasniészé swòjé tekstë. Wspòmógł rusczé ë czesczé pùblikacje etnograficzné. Na kùńc pòstanowił wëdawac swój cządnik. Mòże bëc, ëże chcôł téż założëc drëkarniô, cobë dopilowac chòcle pisënkù swòjich dokazów.<br> Cządnikã nym béł „Skôrb Kaszébsko-słovjnskjè mòvé”, wëdôwóny w r. 1866-68 w Swiécim, a zafùlowóny trzënôstim numrã w 1879 r., nôpewni w Pòznaniu. Ne dwa roczniczi ùniesmiertniłë nôzwëskò Flóriana Cénôwë jakno ni blós jakno pierszégò pisôrza, pùblicësta czë dzejôrza, le téż wëdôwcã ë redachtora kaszëbsczégò. Zamikają w se bòkadné historiczné, lëteracczé, etnograficzné, a nawetka pòliticzné materiałë, ë są dogłãbno sztudérowóné bez pòkòlenia badérów kaszëbiznë. Równoczasno ze slédnym „Skôrbã” wëszedł w Pòznaniu „Zarés do Grammatikj Kaŝebsko-Słovjnskjé Mòvé”, napisóny pò miemieckù. Bëła to slednô pùblikacjô Cénôwë ë brzôd wielelatnëch robòtów, ceniony bez pôrã dzesãclatów. Tedë ju – chòc naprzék swòjim pierszim ùdbóm ë zgrôwóm – stolemny Flóriôn miôł gwësny plac ë nôzwëskò w swiece ùczonym ë kùlturalnym. W 1875 r. òdwiedzôł gò pòdobno Òskar Kòlberg, pisywôł z nim Sztefan Ramùłt, a pòd sóm kùńc żëcégò miôł leżnosc ùzdrzec gò krótkò Heronim Derdowsczi, chtëren przejął pò nim kaszëbską stanicã. === Kùńc żëcégò i pamiãc === F. Cénôwa ùmarł na zawôł serca pòpôłnim w sobòtã 26 strëmiannika 1881 r. w Bùkòwcu kòl Swieca, a spòczął na smãtôrzu w niedaleczim Przësérskù, gdze ju przed smiercą wëkùpił so plac na grób. Bez to naczãło sã jegò drëdżé żëcé, równo brzadowné jakno pierszé – ë wcyg dérëje. Òstałë pò nim pùblikacje ë deje, colemało òne bëłë niepòpùlarné i kritikòwóné. Równak wierã prawie ta kritika – co zmerkôł [[Jan Karnowsczi|Jón Karnowsczi]] – pòzwòla jima przedërchac. Ks. [[Gùstôw Pòbłocczi]] (1887) pòsobnik F. Cenôwë napisôł ò nim: ''był to dziwak, jakich mało.'' ale téż: ''mąż utalentowany i dobry znawca języków słowiańskich, a jednak cokolwiek napisał, jest do cna niedorzecznym;'' związany: ''z pansalwistami.'' Tu mùszi dodac, że Ks. G. Pòbłocczi kritikòwôł téż [[Aleksander Hilferding|A. Hilferdinga]]. F. Cenôwa trafił {{skr.|m.jin.}} do pùblikacji zatitlowóny ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'' [[Stefan Ramułt|S. Ramùłta]] (1893), do czile encyklopedicznëch wëdôwiznów i do dokazów nôùkòwëch. Òstałë pò nim le dwa òdjimczi ë jeden pòrtrét, namalowóny za żëcégò, na chtërnym równak mało szlachùje za pòstacą z fòtografii. Są jegò pùblikacje, dosc wielné sztaturë, tôfle czë hònorowé patrónatë. Òkrëszënë jegò żëcopisù zebralë skrupùlatny badérowie. Ni ma mùzeùmù Cénôwë, równak są jizbë jegò pamiãcë. Je téj pamiãc. Òsobã ë dzejanié „bùdzëcela” przëpòminają regùlarno pòsobné roczëznë. == Ùsôdztwò == * ''Wiléjá Noveho Roku'', Jutrzenka. Przegląd słowiański, [[Warszawa]], [[1843]] * ''Szczōdráki'', Jutrzenka. Przegląd słowiański, [[Warszawa]], [[1843]] * ''Die Germanisierung der Kaschuben'' (Germanizacëjô Kaszëbów), Jahrbücher für slawische Literatur, Kunst und Wissenschaft. I. Jahrg. [[1843]][https://web.archive.org/web/20070417072720/http://www.kaszubia.com/de/texte/mega/ceynowa_germa.htm] * ''Kaszebji do Pólochov. Njech mdze póchvoloni Jezus Christus'',Szkoła Narodowa, nr 1-11 [[1850]] [[Chełmno]] * ''Kile słov wó Kaszebach e jich zemi przez Wójkasena. Tudzież rzecz o języku kaszubskim ze zdania sprawy Prajsa. ''[[Krakòwò]], [[1850]] * ''Trze rosprave: przez Stanjisława ; wóros Kile słóv wó Kaszebach e jich zemji przez Wójkasena'', Kraków: Nak. Ksi. i Czcion. pod Sową, 1850 [http://ebooks.library.ualberta.ca/local/trzerospravecprz00ceynuoft] * ''Xążeczka dlo Kaszebov przez Wojkasena'', [[1850]] [[Gduńsk]] [https://web.archive.org/web/20140811094302/http://www.polona.pl/item/672376/2/] * ''Mały zbiór wyrazów kaszubskich, mających większe podobieństwo z językiem rosyjskim aniżeli polskim'', [[1850]] * ''Rozmowa Pôlocha z Kaszebą'', [[1850]] [[Gduńsk]] [http://www.gutenberg.org/catalog/world/readfile?fk_files=1202008] * ''Trze rozprave przez Stanjisława, wóras Kile słov wó Kaszebach e jich zemji przez Wojkasena'', [[1851]] [[Krakòwò]] * ''Pjnc głovnech wóddzałov evangjelickjeho katechizmu z njemjeckjeho na kaśebsko-słovjenskj jęzek'' przełożeł Wójkasin ze Sławóšena [pseud.] ... V dodatku: Spóvjedz e nobóżenstwo codzenne. V Svjecu, 1861 [http://books.google.pl/books?id=-Y4_AAAAcAAJ&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_atb#v=onepage&q&f=false]. * ''Dorade lekarzkje v rożnech chórobach'', [[Swiece]], [[1862]] * ''Sto frantóvek z południovéj częścj Pomorza Kaszubskjego, osoblivje s zemj Śveckjej, Krajni, Koczevja i Boróv. S dodatkjem trzech prosb na vesele'', Swiecie 1865 [http://books.google.pl/books?id=IRlFAAAAYAAJ&hl=pl&source=gbs_ViewAPI&redir_esc=y] * ''Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové'', [[1866]]-[[1868]][https://web.archive.org/web/20200529235650/https://polona.pl/item/skorb-kaszebsko-slovjnskje-move-ks-1-z-1,NjczNzQ0/2/][[Swiece]], [[1879]] 1 – 13 numerów pierszegò kaszëbsczegò pismiona[https://books.google.cz/books?vid=NKP:3186219665&printsec=frontcover&hl=cs#v=onepage&q&f=false] * ''Sbjór pjesnj svjatovich, które naród słovjanjskj v krolestvje pruskjm spjevacj lubj'', v Gdanjsku [[1868]] [http://books.google.pl/books?id=hW1UAAAAcAAJ&printsec=frontcover&dq=inauthor:%22Florjan+Can%C3%B4va%22&hl=pl&sa=X&ei=k0oDU6CMJ4jpywPn-IKIBw&ved=0CDMQuwUwAA#v=onepage&q&f=false] * ''Zarés do grammatikj kasebsko-slovjnskjé mòvé'', [[1879]] [[Pòznanié]][http://polona.pl/item/669687/2/] * ''Móje spóstrzeżenjo prze przezeranju wuvog Ismaela Sreznjevskjeho nad mówą kaszebską'',w: Gryf IV, [[1912]] * ''Kaszubskie teksty modlitewne'', 1992 Wejherowo == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Grób Floriana Ceynowy w Przysiersku.jpg|Grób F. Cenôwë ([[Przysiersk]]) Òbrôzk:Klonówka, tablica pamiątkowa (szymon nitka).jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Gerald Stone, Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, pp. 233–236. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.czetnica.org/kaszebsko-leteratura/florian-cenowa/ Zbiérk kaszëbskòjãzëkòwich tekstów F. Cenôwë] * [https://web.archive.org/web/20131014020202/http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=leksykon-kaszubski&lid=1152 lëterackô kaszëbizna] * [https://web.archive.org/web/20080607210735/http://www.kaszubia.com/de/texte/mega/ceynowa_germa.htm Die Germanisierung der Kaschuben (Miemieckòjãzëkòwi tekst F. Cenôwë – Germanizacëjô Kaszëbów)] * [http://fbc.pionier.net.pl/owoc/results?action=DistributedSearchAction&QI=6218B33E5D7C1BC05030E5E2BA8972C4-1 Skôrb kaszébskosłovjnskjé mové] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_289747 Watikan – Biblioteka] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Cenôwa Florión}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi tołmôcze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Lékarze]] 5l34t44zpxhwjsfkzcnpurcxkgotqmn Wòdnô bróma 0 7489 217073 216105 2026-10-08T14:51:18Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217073 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sneek NL Waterpoort.jpg|mały|]] '''Wòdnô bróma''' – biwô {{skr.|np.}} w [[Gduńsk]]u, [[Bróma|brómny]] bùdink, chtëren tu zamikô drogã do rzéczi [[Mòtława|Mòtławë]]. Je nią {{skr.|np.}} [[Zelonô Bróma w Gduńsku]] — to je barżi [[pałac]], ale pòd nim dołã mòże przejachac. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Green Gate in Gdańsk.jpg|[[Zelonô Bróma w Gduńsku]] Òbrôzk:2010-07-09-gdansk-by-RalfR-152.jpg|Wòdné brómë kòl [[Mòtława|Mòtławë]] w [[Gduńsk|Gduńskù]] Òbrôzk:Antwerpen Stadhuis 2006-05-28.jpg| Òbrôzk:Tour des Arquets Cambrai 2.JPG| Òbrôzk:Wassertor am Bootshafen der Marineschule Flensburg-Mürwik (Flensborg-Mørvig 2010).jpg| Òbrôzk:Wismar Wassertor 2009-04-21 017.jpg| Òbrôzk:Amberg Stadtbrille.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Dwiżnik]] * [[Mòst]] * [[Architektura]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Architektura]] 0za7fl7w0am894t0ivt5v1a5ujifebv Riszôrd Kasyna 0 7640 217091 216240 2026-10-08T14:51:47Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217091 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ryszard Kasyna (biskup).JPG|mały|Riszôrd Kasyna]] '''Riszôrd Kasyna''' ({{jãz.|pl}} ''Ryszard Kasyna'') – ùr. [[28 séwnika]] [[1957]] w Nowim Stawie kòl [[Malbórg|Malbòrga]]. W młodich latach òn ùcził sã m. jin.. w Malbòrgù. Òn sztudérowôł w Dëchòwny Seminarëji w [[Gduńsk]]ù. Tuwò pò pôrã latach dożdôł sã ksãżich swiãceniów, chtërne przëjimnął w 1982 rokù w katédrze w [[Òlëwa|Òlëwie]]. [[Marijën Kòscół w Gduńsku]] to je kòscół, w chtërnim òn béł jakno ksądz. Òd 2005 rokù òn béł biskùpã sufraganã archidiecezji gduńsczi. Òn je doktorã cywilnégò i kanonycznégò prawa. Jakno swòje zawòłanié òn przëjimnął słowa “In veritate et caritate” (“W prôwdze i w miłoce”). Òd 2012 rokù òn je biskùpem òrdinariuszem w [[Pelplin|Pelplënie]]. Jakno biskùp òn biwôł w [[Żukòwò|Żukòwie]] ë tu je tôblëca {{skr.|m.jin.}} jemù na wdôr. == Òbaczë téż == * [[Kaszëbi]] * [[Katolëcczi Kòscół]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.youtube.com/watch?v=G5o3vBxlCBQ Swiónowò] * [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bkasyna.html Anielskòjãzëkòwi biogram] * [http://www.kkbids.episkopat.pl/uploaded/a41/Anamnesis41-4eAdaptacja.pdf kùltura] * [http://www.kaszubi.pl/aktualnosci/aktualnosc/id/331] * [http://ekai.pl/wydarzenia/polska/x61404/przychodze-by-byc-narzedziem-nowej-ewangelizacji/] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Kasyna Riszôrd}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] rzdat1fom58ojhl0bv1yj7wg23vxmdj Thomas Kantzow 0 7904 217092 216592 2026-10-08T14:51:48Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217092 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} '''Thomas Kantzow''' (ùr. kòl 1505 rokù, ùm. [[25 séwnika]] 1542 rokù w [[Szczëtno|Szczëcenie]]) − to béł pòmòrsczi kronikôrz. W jegò kronice stoji {{skr.|m.jin.}} ò kaszëbiznie. Òn napisôł {{skr.|m.jin.}} ''Pomerania. Oder Ursprunck, Altheit und Geschichte der Völcker und Lande Pomern, Caßuben, Wenden, Stettin, Rhügen. In vierzehn Büchern''. == Lëteratura == * Pomerania : kronika pomorska z XVI wieku. T. 2 (Księga 3 z fragmentami redakcji dolnoniemieckiej i księga 4) / Thomas Kantzow ; tł. Krzysztof Gołda ; przypisy i komentarze Tadeusz Białecki, Krzysztof Gołda, Edward Rymar ; [tł. tekstów {{jãz.|la}} Elwira Buszewicz] ; Uniwersytet Szczeciński. Instytut Historii, Archiwum Państwowe w Szczecinie. Szczecin : Uniwersytet Szczeciński : Archiwum Państwowe, 2005. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://books.google.de/books?id=rmcIAAAAQAAJ&printsec=frontcover&hl=de&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miemcë]] 0a8o1ft2px24p01pir98qrfjt307v7p Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach 0 8348 217093 216236 2026-10-08T14:51:49Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217093 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Brama Czluchowska w Chojnicach-przod.JPG|mały|Jedna z sedzbów Mùzeum]] '''Historëczno-Etnografné Mùzeum w Chònicach''' je jinstitucją kùlturë, chtërna pòwsta w 1932 rokù. Dlô realizacji sztatutowëch célów òni wespółrobią z wielnyma kùlturalnyma twórcama {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Tu są wërobinë lëdowëch artistów, a {{skr.|m.jin.}} [[kaszëbsczi wësziwk]]. Sedzbą Mùzeum są stôré bùdinczi. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Kaszëbsczé mùzea|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé mùzea]] [[Kategòrëjô:Chònicczi kréz]] frl4q4xywxes95v211rn5gaix11tmzn Krzëszlôk 0 8600 217123 216899 2026-10-08T14:57:07Z Iketsi 3254 skr. 217123 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Krzywulce w łodzi z Wyszogrodu.JPG|mały|Krzëszlôczi w bôce]] '''Krzëszlôk''' – drzewiany element {{skr.|np.}} w [[Bôt|bôce]], chtëren łączi [[spódk]] z [[bórta|bortą]]. Ón mòże bëc z krzëwi grëbi gałãzë [[Dąb|dãbù]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Technika]] q7jqmoefid4mdk4dxi1uv8fmixpb5vz Sąpólno 0 8924 217208 199610 2026-10-08T21:41:12Z Iketsi 3254 {{Wies infobox}} 217208 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Sąpólno''' – wies w [[Gmina Przechlewò|gminie Przechlewò]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu dlô turistów co płëną [[Brda|Brdą]] je snôzi plac na ji ùbrzegù. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/362 Sąpolna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Przechlewò]] 5as412c8ir1lyyj3flkjowel1hd57rs 217209 217208 2026-10-08T21:42:20Z Iketsi 3254 Galeriô 217209 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Sąpólno''' – wies w [[Gmina Przechlewò|gminie Przechlewò]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. Tu dlô turistów co płëną [[Brda|Brdą]] je snôzi plac na ji ùbrzegù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Most kolejowy w Sąpólnie.jpg| Òbrôzk:Zdrójki - panoramio.jpg| Òbrôzk:Przystanek kolejowy Sąpolno Człuchowskie.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/362 Sąpolna w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Przechlewò]] 40evgt1eba8rbs2sbjyfn5bixvaltul Zwëczajnô charztowina 0 9243 217074 216218 2026-10-08T14:51:19Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217074 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ammophila arenaria M1.jpg|mały|Zwëczajnô charztowina]] '''Zwëczajnô charztowina''' (''Ammophila arenaria'' (L.) Link.) – ôrt z rodzëznë ''Poaceae''. Òna rosce {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Poaceae|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://siedliska.gios.gov.pl/images/pliki_pdf/publikacje/pojedyncze_metodyki_dla_siedlisk/Nadmorskie-wrzosowiska-baynowe.pdf ''Ammophila arenaria'' s. 78 w Słowińsczim Nôrodnym Parkù] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Poaceae]] 24gcgzw7irq8r9jqlo1htu2qtc4d8j9 Warna 0 9326 217075 216207 2026-10-08T14:51:25Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217075 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Corvus cornix -Berlin, Germany-8.jpg|mały|Warna]] [[Òbrôzk:Clamator glandarius MHNT.ZOO.2010.11.152.2.jpg|mały|''Clamator glandarius'' + ''Corvus cornix'']] '''Warna''' abò '''gapa''' (''Corvus cornix'') – ôrt strzédnégò ptôcha z rodzëznë krëkòwatich (''Corvidae''). Òna mòże bëc wanożnô, a żëje {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. [[Kaszëbi]] kòl [[Bôłt|Bôłtë]] zakłôdalë [[klepce]] na warnë. == Przësłowié == * ''Gapa gapie òka nie wëdrapie.'' == Òbaczë téż == {{#categorytree:Krëkòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Krëkòwaté]] 3mevtrpdvupethubpitudio9ut270lk Baltexpo 0 9365 217124 216246 2026-10-08T14:57:24Z Iketsi 3254 skr. 217124 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdańsk ulica Żaglowa 11 (AMBEREXPO) Baltexpo 2013.JPG|mały|Baltexpo 2013 w Centróm AMBEREXPO w [[Gduńsk]]ù]] '''Baltexpo''' ({{skr.|P.T.}} {{Jãz.|pl}} ''Międzynarodowe Targi Morskie i Militarne BALTEXPO'') – pòzwa nôwikszëch w Pòlsce [[Tôrg|tôrgów]], chtërne tikają są mòrsczi branżë. * 2019 (XX) – [[9 séwnika|9]] do [[11 séwnika]]<ref>https://umg.edu.pl/kalendarz/2019/uniwersytet-morski-w-gdyni-na-baltexpo-2019</ref><ref>https://baltexpo.ztw.pl/uploads/PROGRAM%20BALTEXPO%206.09.2019.pdf</ref><ref>https://baltexpo.ztw.pl/index.php?page=tematyka-baltexpo</ref><ref>https://baltexpo.ztw.pl/uploads/lista%20wystawco%CC%81w%20do%20katalogu_nowe.pdf</ref><ref>https://baltexpo.ztw.pl/uploads/folder%20BALTEXPO%20pl.pdf</ref> * 2021 (XXI) – [[6 séwnika|6]] do [[8 séwnika]]<ref>https://www.portalmorski.pl/inne/49236-baltexpo-2021-wyjatkowe-targi-i-zlote-kotwice</ref> * 2023 (XXII) – [[10 pazdzérznika|10]] do [[12 pazdzérznika]]<ref>https://wimio.pg.edu.pl/aktualnosci/2023-10/wimio-i-pg-na-baltexpo-2023</ref> * 2025 (XXIII) – [[7 pazdzérznika|7]] do [[9 pazdzérznika]]<ref>https://baltexpo.eu/konferencja-2025/</ref><ref>https://baltexpo.eu/wystawcy-2025/</ref> * 2027 (XXIV) – [[5 pazdzérznika|5]] do [[7 pazdzérznika]]<ref>https://expo-24.pl/targi/baltexpo-24/</ref>. {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-10-10|Nastãpnô=+2 lata}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Tôrg]] * [[Gduńsk]] |col2= === Tôrdżi === {{#categorytree:Tôrdżi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Tôrdżi]] [[Kategòrëjô:Wëdarzenia w Gduńskù]] h92piuvaqmu2dm0799pjw06tddgxory Gduńsczi Jôrmark sw. Dominika 0 9373 217094 216351 2026-10-08T14:51:51Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217094 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BRAMA JARMARKU (2024).jpg|mały|Gduńsczi Jôrmark sw. Dominika w 2024 rokù]] '''Gduńsczi [[Jôrmark sw. Dominika]]''' ({{jãz.|pl}} ''Jarmark św. Dominika (w Gdańsku)'' abò ''Gdański Jarmark św. Dominika'') – cyklicznô hańdlowò-kùlturalnô rozegracjô, chtërna òdbiwô sã kòżdégò rokù w [[zélnik|zélnikù]] we [[Gduńsk|Gduńskù]]. Impreza historią sygô do 1260 rokù. Międzynarodowe Targi Gdańskie SA są òrganizatorã Jôrmarkù sw. Dominika òd 1996 rokù<ref>https://web.archive.org/web/20130115141402/http://www.mtgsa.com.pl/title,JARMARK_SW__DOMINIKA,pid,209.html</ref>. * 2024 (764.): [[27 lëpińca]] do [[18 zélnika]] * 2025 (765.): [[26 lëpińca]] do [[17 zélnika]] * 2026 (766.): [[25 lëpińca]] do [[16 zélnika]]<ref>https://www.gdansk.pl/wiadomosci/W-zwiazku-z-tragedia-Polakow-na-Wegrzech-odwolano-ceremonie-zamkniecia-766-Jarmarku-sw-Dominika-wypadek-autokar-pielgrzymi,a,316682</ref><ref>https://jarmarkswdominika.pl/aktualnosci/oglaszamy-daty-jarmarkow-do-2030-roku/</ref><ref>https://www.trojmiasto.pl/wiadomosci/Odwolania-ceremonia-zamkniecia-Jarmarku-sw-Dominika-n224281.html</ref><ref>https://dziennikbaltycki.pl/ostatni-dzien-na-jarmarku-sw-dominika-oficjalna-ceremonia-zostala-odwolana-z-powodu-tragedii-na-wegrzech/ar/c1p2-29270919</ref> * 2027 (767.): [[24 lëpińca]] do [[15 zélnika]]<ref name=":1" group="ùwôga">w przińdnotã</ref> * 2028 (768.): [[22 lëpińca]] do [[15 zélnika]]<ref name=":1" group="ùwôga" /> * 2029 (769.): [[28 lëpińca]] do [[19 zélnika]]<ref name=":1" group="ùwôga" /> * 2030 (770.): [[27 lëpińca]] do [[18 zélnika]]<ref name=":1" group="ùwôga" /> <references group="ùwôga"/> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2004 08 09 143727 Jarmark 1.jpeg|Krómë na rënkù w 2004 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Brosen jarmark dominikanski 2006.jpg|Krómë na rënkù w 2006 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Gdansk Ulica Swietego Ducha.jpg|Krómë na rënkù w 2008 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Dariusz Mikulski Piotr Michna.jpg|Kòscół w 2010 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Koguty - jarmark dominikański 2010.jpg|Kùrë w 2010 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Gdansk Jarmark Dominikanski 2019 P03 Wojciech Cejrowski.jpg|[[Wojciech Cejrowski]] w 2019 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:20230722MG 034.jpg|[[Parada]] òtwarca w 2023 {{skr.|rokù}} File:Grzegorz gajewski w królewnie śnieżce.jpg|Przedstôwk „Królewiónka Snieżónka” [[Teatr|teatru]] Qfer w 2023 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:02024 St. Dominic's Fair 2024.jpg|[[Syr|Sërë]] w 2024 {{skr.|rokù}} </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Gduńsk]] * [[I Pomorski Festiwal Zespołów Ludowych „Gdańsk Folklorem Malowany”]]<ref>{{YouTube|v=ROFyyS67YrI|tit=Pomorski Festiwal Zespołów Ludowych "Gdańsk Folklorem Malowany"|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=csb|dł=8:54}}</ref><ref>https://folk.pomorzekultury.pl/2026/08/07/8-9-08-pomorski-festiwal-zespolow-ludowych/</ref><ref>https://pulsgdanska.pl/kultura/gdansk-opanowal-folklor-takiego-wydarzenia-podczas-jarmarku-jeszcze-nie-bylo/sC9q6ys91nywlANaeMWu</ref><ref>https://pomorskie.eu/bogactwo-lokalnych-produktow-rekodziela-i-tradycji-odkryj-nasz-region-na-uliczce-pomorskiej/</ref><ref>https://kaszuby24.pl/pomorski-festiwal-zespolow-ludowych-w-gdansku-kaszubskie-zespoly-wystapia-przy-u/</ref><ref>https://expresskaszubski.pl/pl/14_kultura/85334_zespoly-z-pow-kartuskiego-powalcza-o-zwyciestwo-na-jarmarku-sw-dominika.html</ref> |col2= === Wëdarzenia === {{#categorytree:Wëdarzenia|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * http://www.mtgsa.com.pl/ – Międzynarodowe Targi Gdańskie SA {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Wëdarzenia w Gduńskù]] [[Kategòrëjô:Jôrmarczi]] qnsfitw6y65cyye6x080sc5rc04cto8 Glandirana 0 9393 217031 198864 2026-10-08T14:08:42Z Tsca 12 lnk fix 217031 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rana rugosa by OpenCage.jpg|mały|Glandirana rugosa]] '''''Glandirana''''' – ôrt [[Płazy bezogonowe|płazów bezògònowëch]] z rodzëznë [[Żabòwaté|żabòwatëch]], òbjimającé [[Gatunek (biologia)|gatënczi]] wëstãpùjącé w [[Azja|Azjë]]. Gatënk ''G. rugosa'' òstôł [[Introdukcja|introdukowóné]] na [[Hawaje|Hawajach]]. == Gatunczi == *''[[Glandirana emeljanovi]]'' *''[[Glandirana minima]]'' *''[[Glandirana rugosa]]'' *''[[Glandirana tientaiensis]]'' == Òbaczë téż == {{#categorytree:Żabòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * http://research.amnh.org/herpetology/amphibia/names.php?taxon=&family=&subfamily=&genus=Glandirana&commname=&authority=&year=&geo=0&dist=&comment= == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Żabòwaté]] d4czh2ujyecr31x9wimt6a6nne4j13q Żaba dalmatińskô 0 9397 217034 198867 2026-10-08T14:09:02Z Tsca 12 lnk fix 217034 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Rana dalmatina near Botevgrad, Bulgaria 06.jpg|mały|Rana dalmatina]] '''Żaba dalmatińskô, żaba zwinka''' (''Rana dalmatina'') – gatënk [[płazy|płaza]] z rodzëznë [[Żabòwaté|żabòwatëch]]. Mô szpicowati pësk, baro dłudżé kòńczënë tëlné, leżący w niwie zdrzelnice òczë, wiôldżé błonë bãbenkòwé. Skóra mô z wiérzchu bruną farwã, na łbie so cymné plamë skarniowé, za łbem na grzbiece plama kątowô w sztôłce lëtrë "V". Brzusznô starna je ùfarwionô biôło, bez plam. Na tëlnëch kòńczënach znajdują sã pòprzeczné plamë w cymny farwie. Wëstãpùje w Eùropie, a téż w Pòlsce, gdze przebiegô nordowo-wschòdniô grańca jegò [[zasięg (biogeografia)|òbjimaniô]], ale blós le na czilenastu stanowiskach w pôłniowi ji czãsce (przede wszëtczim na pôłniowi Kòtlinie Sandomiersczé i na Pògórzu Karpacczim). Żëwi sã òwadama. Nôleżi do grëpë [[Żaby brunatne|żab brunatnëch]]. Juwerno jak jinszi gatënczi żab òbjãta je w Pòlsce [[gatunkowa ochrona zwierząt|scësłą òchroną]]. Długòsc tegò płaza wënôszi kòl 9&nbsp;cm. Jasné, jednolité ùfarwienié. Mô cemną plamã skarniową. Samce mnijszi òd samic. Na zymkù pòjôwiô sã czãsto ju w strëmiannikù. Gòdë òdbiwają w niewiôldżich zbiornikach wòdnëch ò glëniastim dnie i z nié za baro bùjną roscënizną. Żaba ta lubi òkali pòdgórsczé i pagórkòwaté, żëje czãsto na skraju lasów lëscastëch westrzód wësoczich trôw. Pòluje ò zmiérzchù, wieczorama abò w pochmùrné dnie ale w miéjscach zacëmnionëch téż òb dziéń. Płaz ten doskònale skôcze, długòsc skòków tegò zwierzãca dochôdô do 2 metrów. {{Przëpisë|przëpisë= <ref name=herpnotes>{{Cytuj pismo |autor=Maciej Bonk, Stanisław Bury, Sebastian Hofman, Jacek M. Szymura, Maciej Pabijan |tytuł=A reassessment of the northeastern distribution of </em>Rana dalmatina<em> (Bonaparte, 1840) |czasopismo=Herpetology Notes |wolumin=5 |strony=345–354 |rok=2012 |url=http://www.herpetologynotes.seh-herpetology.org/Volume5_PDFs/Bonk_Herpetology_Notes_Volume5_pages345-354.pdf |język=en}}</ref> }} == Morfologiô i anatomiô == Òczë so złocësté abò miedziané i mają leżący w niwie zdrzelnice. Parotydë ni wëstãpiwają. Bëlno widoczné so wiôldżé błoné bãbenkòwé ò strzédnicë pòrównywalné ze strzédnicą òczu. Na spòdniéj strónie stopë wëstãpiwają wiôldżé mòdzele. Brak rezonatorów ù samców. Wzdłuż fałdów grzbietowëch mògą wëstãpiwac cymné linie. Samce òb czas gòdów mają cymné mòdzele gòdowé na palcach przédnich kòńczyn. == Rozrôdzanié == Òkres gòdowi rozpòczinô sã w łżëkwace. Żaba dalmatińskô rozmnôżô sã w zbiornikach stojący lub płënący wòdë. Samice skłôdają skrzek, chterën ma pòstacejô kùlistëch, galaretowatëch brił. Samica znôszi òd 400 do 1800 jaj ò strzednicë 1,5-2 mm, z galaretowatą òsłonką 9-12 mm. Po 3 tédzeniach wëkluwają sã czijanczi. Czijanczi dorôstają do 6 cm długòscë, a òsobniczi pò przeòbrażeniu mają kòl 2 cm. Czijanczi so bruné, mają cało wëdłużoné, ògòn je smùkłi. == Òchrona i zagrożenia == W Pòlsce żaba dalmatińskô je pòd całkowitą òchroną. W Pòlsce je baro rzôdka i wëstãpùje na môłim òbszarze. Ni je rôwnak zarëchòwônô do zwierząt zagrożonëch wëmarcym. == Òsoblewòscë == Żaba dalmatińskô pòtrafi skôkac na òdległosc 2 m i wësokòsc 1 m. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Żabòwaté|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == # Marian Młynarski, ''Płazy i Gady Polski'', Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, Warszawa 1966 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * http://www.herpetologia.waw.pl/herpetologia/plazy/gatunki/Rana%20dalmatina.htm|tytuł=żaba dalmatyńska ''Rana dalmatina'' Bonaparte, 1840|opublikowany=Płazy i Gady Europy|autor=Joanna Mazgajska|data dostępu=17 września 2010 * http://www.medianauka.pl/zaba-dalmatynska {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Żabòwaté]] [[Kategòrëjô:Płazë Eùropë]] dnwtkncoffkjdbnr9i7tu9wlts8r1tm Zwònica 0 9461 217076 216086 2026-10-08T14:51:27Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217076 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kościół Chrystusa Króla w Toruniu1.jpg|mały|]] '''Zwònica''' – bùdowniô abò ji dzél, w chtërny są zawieszoné [[zwón|zwònë]]. Òna mòże miec kòscelny (np. zwònicë przë kòscołach) abò swiecczi charakter ({{skr.|np.}} rôtëszowi wieżë). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Sianowo - dzwonnica.JPG|Zwònica przë kòscele w [[Swiónowò|Swiónowie]] Òbrôzk:Muzeum dřevěného porculánu v Držkové - kopie zvonice z Vlčkové.JPG| Òbrôzk:Tarnowskie Góry Dzwonnica Gwarków 02.jpg| Òbrôzk:Alpuyeca.jpg| Òbrôzk:Leaning Tower of Pisa.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Architektura]] nzzzuvawe4zon2o18hiuamizmxnxsh8 Pòdkòmòrzëjce 0 9613 217010 217002 2026-10-08T12:08:07Z Iketsi 3254 {{Wies infobox}} 217010 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Pòdkòmòrzëjce''' ({{jãz.|pl}} ''Podkomorzyce'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[òsada]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]], w [[gmina Czôrnô Dąbrówka|gminie Czôrnô Dąbrówka]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Czôrnô Dąbrówka]] d9h1746kpy6pghkwzz1nfgppfgm62vl Łąckô Góra 0 9634 217125 216945 2026-10-08T14:57:37Z Iketsi 3254 skr. 217125 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Slowinski National Park.jpg|mały|Łąckô Góra]] '''Łąckô Góra''' ({{jãz.|pl}} ''Łączka'', ''Łącka Góra'' abò ''Łącka Wydma'') – [[rësznô duna]] w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], w [[stôłpsczi kréz|stôłpsczim krézu]] ò wësokòscë 30 m {{skr.|nad rówizną mòrza}}. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dune Slowinski National Park.jpg| Òbrôzk:Słowiński National Park2012 29.JPG| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://contentdm.lib.byu.edu/digital/collection/GermanyMaps/id/1918 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowińsczé Ùbrzeżé]] [[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]] orj6397i64kq8fweqdsdhlgvfe9sqfb Gryfice 0 9967 217012 216974 2026-10-08T12:19:18Z Iketsi 3254 miem. →{{jãz.|de}}; Bùtnowé pòwrózczi 217012 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard= Gryfice |gwôsné miono= |céch= POL Gryfice COA.svg |rodzôcz= Gryfic |fana= POL Gryfice flag.svg |Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta |mapa= PL |rozmiar= 250 |rodzaj= inline |punkty mapy= {{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt |53° 54' 54″ N 15° 11′ 53″ E |pòzycjô=right |merk=Red pog.svg |rozmiôr merka=8 |òpisënk=[[Gryfice]] }} }} |państwò= [[Pòlskô]] |wòjewództwò= [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczé]] |Kréz= gryficczi |wiéchrzëzna= 12,4<ref>[https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2013-r-,7,10.html Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.], stat.gov.pl, 26 lëpińca 2013.</ref> |stopniN=53 |minutN=54 |stopniE=15 |minutE=11 |lëdztwò= 15 728<ref>[https://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5515/3/16/1/polski_rocznik_demograficzny_2022.pdf Rocznik Demograczny 2022], stat.gov.pl.</ref> |rok= 2021 |czerënkòwi numer= (+48) 91 |pòcztowi kòd= 72-300 |registracëjné tôfle= ZGY |bùrméster= Tomôsz Aniuksztys |adres_um= Pl. Zwycięstwa 37 |kod_poczt_um= 72-300 |www= https://gryfice.eu |commons= Gryfice }} '''Gryfice''' – gard w nordowò-zôpôdny Pòlsce, w zôpôdnopòmòrsczim wòjewództwie. Leżi nad rzéką Régą. Sedzba gminë Gryfice i gryficczégò krézu. Pòdług pòdôwków GUS, w 2021 rokù w gardze żëło 15 728 mieszkańców. Gryfice są môlowim kòmùnikacjowim wãzłã, gdze pòtikają sã 3 wòjewódzczé sztrasë i banowô tura nr 402. W gardze je banowiszcze ò jistny pòzwie, na jaczim pasażerskô wëmiana w 2025 bëła na rówiznie 1000 òsób – je to banóf ò jedny z nômniészëch wëmianów, jaczi nalôzł sã w przërównanim Ùrzãdu Banowégò Transpòrtu<ref>[https://dane.utk.gov.pl/download/7/128626/Wymianapasazerska2025rok-informacjenastrone.xlsx Wymiana pasażerska – Dane o stacjach 2025], utk.gov.pl [dost. 8 rujana 2026].</ref>. Pòzwa gardu we zdrojach: ''civitatis nostre Griphemberch super Regam'' 1264, ''Gryphenberge'' 1277, ''Grifenberg'' 1302, ''de Griphenberch'' 1331, ''Grifenberch'' 1538, ''Griphenberch'' 1535, ''stat Griphenberge'' 1535, ''Grifenberg'' 1535, ''Griffenberg'' 1539, ''Griffenberch'' 1539, 1540, ''Grifenberge'' 1540, ''Greiffenberge'' 1618, ''Greiffenberg'' 1789, ''Greifenberg'' 1834, {{jãz.|de}} ''Greifenberg in Pommern''; òdtwòrzóné mòżebné [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczé]] pòzwë: ''Gripiewô Góra'', ''Grifiô Góra''{{Zdrzódło}}). == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] 4updmhtizk1hd6u4fbm2c045pq7jo8x Szaré gòjidło 0 10165 217095 216585 2026-10-08T14:51:53Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217095 wikitext text/x-wiki '''Szaré gòjidło''' ({{jãz.|la}} ''Unguentum Hydrargyri cinereum'' FP IV) – to bëło gòjidło, a w nim {{skr.|m.jin.}} tãż (Hg). Òno mògło bëc np. procem wszóm. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Historiô medicynë]] 91com29mk8chwticg0pvy32xkhoff5u Strzédnowiek 0 10224 217077 216259 2026-10-08T14:51:28Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217077 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Riches Heures Berry-Septembre.jpg|mały|]] '''Strzédnowiek''' – w [[Eùropa|Eùropie]] dzél czasë òd V do XV stalata. W strzédnëch stalatach bëło pisóné {{skr.|m.jin.}} ò [[Kaszëbi|Kaszëbach]]. Nie bëło tegò równak wiele, a pierszi rôz miono kaszëbsczégò ôrtu wëstąpiło [[19 strëmiannika]] [[1238]] ròku w dokùmeńce wëstawionym przez papieża [[Papiéż Grégòr IX|Grzegòrza IX]], gdze je nazwóné ksyżã Kaszëb [[Bògùsłôw I|Bògùsłôw]] ''duce Cassubie''. Pòtemù w titlu zôpadno-pòmòrsczich ksyżãtów bëło ''dux Slavorum et Cassubie''. [[Barnim III]] (1320–1368) miôwôł w titlù ''dux Cassuborum'' (ksyzã Kaszëbów – lëdzy, chtërny gôdelë [[Kaszëbsczi jãzëk|pò kaszëbskù]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Cleric, Knight, and Workman representing the Three Classes.jpg|Òbrôzk z XIII stalata Òbrôzk:Kościół pw. WNMP Żukowo.jpg|[[Krziż]] z kùńca XIV stalata na [[Kaszëbi|Kaszëbach]] Òbrôzk:Kyrill&Method.jpg| Òbrôzk:Rein3.jpg| Òbrôzk:Canterbury Cathedral, window nXV detail (46220634195).jpg|mały|[[Witrôż]] Òbrôzk:Mont St Michel 3, Brittany, France - July 2011.jpg| </gallery> == Lëteratura == * ''Historia Kaszubów w dziejach Pomorza'' t.1 Czasy średniowieczne, Gdańsk 2006. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropa]] [[Kategòrëjô:Czas]] 3i9gsw1j30vdfp1edcls4jeu5n6fqis Słuńce 0 10312 217066 216256 2026-10-08T14:51:04Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217066 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:The Sun by the Atmospheric Imaging Assembly of NASA's Solar Dynamics Observatory - 20100819-02.jpg|mały|Słuńce]] '''Słuńce''' ({{jãz.|la}} ''Sol'', ''Helius'', {{jãz.|gr}} ''Ἥλιος'', symbòl: [[Òbrôzk:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]) – centralnô gwiôzda [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùstawù]], wkół jaczi krążi [[Zemia]], jinszé planetë tegò ùkładu, karzełkòwi planetë, a téż môłi cała Słuńcowégò Ùstawù. Słuńce skłôdô sã z gòrący plazmë, jaką ùtrzëmiwô grawitacjô i jaką sztôłtëje magneticzné òkrãżé. Słuńce je zwiãksza jidealnie kùlësté<ref>[https://web.archive.org/web/20180917185431/https://science.nasa.gov/science-news/science-at-nasa/2008/02oct_oblatesun/ ''How Round is the Sun?'']</ref>, mô strzédnicã kòl 1 392 684 km (kòl 109 razy wikszą jak Zemia). Masa słuńca (1,989 ×10<sup>30</sup> kg) je kòl 333 tësący razy wikszô niżlë masa Zemi i to je kòl 99,86% całowny masë Słuńcowégò Ùstawù. Kòle trzë czwiôrté masë Słuńca twòrzi wòdzëk, resztã zôs przede wszëtczim hél. Pòòstałi dzél (1,69%, co òdpòwiôdô kòl 5600 masóm Zemi) twòrzą cãższi pierwiôstczi, w tim {{skr.|m.jin.}} [[krziseń]], [[wãdżel]], [[néón]] i [[żelazło]]. Do Zemi dochôdô słuńcowô energiô baro wôżnô dlô żëcégò na ni. Pòzwë Słuńca w [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]], w tim w [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczim]] i [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim]], wëwòdzą sã òd prasłowiańsczégò słowa *slnъce<ref>Izabela Malmor, ''Słownik etymologiczny języka polskiego'', Warszawa–Bielsko-Biała 2009, s. 376, ISBN 978-83-262-0146-2.</ref>. Słowa krewny kaszëbsczémù „słuńcu” to {{skr.|m.jin.}} [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczé]] ''сонца'' (sonca), [[Czesczi jãzëk|czesczé]] ''slunce'', [[Rusczi jãzëk|rusczé]] ''солнце'' (sołnce), [[Słowacczi jãzëk|słowaccze]] ''slnko'' i [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczé]] ''сонце'' (sonce). Astronomicznym symbòlã Słuńca jawi sã òkrąg z pùnktã we westrzódkù: ☉ (Unicode: 2609). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Planets and sun size comparison (cropped).jpg| Òbrôzk:2017 Total Solar Eclipse (35909952653).jpg|[[Zacmienié Słuńca]] Òbrôzk:Eruptive prominence animation.gif| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Miesądz]] * [[Zemia]] * [[Gwiôzdka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] 8whunah8cktc9qs3edb2u5kjm7860sm Mòdlëtwa 0 10435 217096 216779 2026-10-08T14:51:54Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217096 wikitext text/x-wiki ‎{{Do werifikacje}} [[Òbrôzk:Albrecht Dürer - Praying Hands, 1508 - Google Art Project (cropped 4x5).jpg|mały|[[Albrecht Dürer]], 1508 {{skr.|rok}}]] '''Mòdlëtwa''' – czinnosc kùltowô, wystãpującô w wielu religijach. Pòlegô na sczerowaniu swòjich mësli do istotë abò istot, mògącëch bëc abò bãdącëch przedmiotem kùltu ([[Bóg|bògòwie]], [[Swiãti|swiãté]], [[Janiół|janiołë]]). == Charakteristika mòdlëtwë == Mòdlëtwa je czinnoscią kùltową, charakteristiczną dlô wiele religijów, pòlegającą na wëznôwanié do bóstwa. Pòchòdzącô z praktik magicznëch i pòczątkòwò miała fòrmã zôklãcia, chtërne wedle wiérzeń pòsiadało mòc òddziałiwaniégò na rzeczëwistosc za pòmòcą słów. Za skùteczny dzél zaklãcia-mòdlëtwë ùchòdzëłò wëmawianié miona wzëwanégò bóstwa. Pòtemù pòwstałë jinszi ôrtë mòdlëtwë (np. dziãkczënné). Dzysô nôczãsczi mòdlëtwa łączy w sobie wszelejaczi cechë wezwanégò: prosbã, podziãkòwanié, hołd itd. == Mòdlëtwa w pòszczególnych religijach == [[Òbrôzk:Zukowo Kosciol Norbertanek 032.jpg|mały|Dzel wôłtôrza w pòklôsztornym kòscele w [[Żukòwò|Żukòwie]]]] Aktë mòdlëtewne są pòwszechné we wszëtczich religijach. Chòc mòdlëtwa mòże przëjmòwac fòrmã personowé gôdczi z istotą bòską, to w wiele religjiach ùształtowôł sã pewien kanón mòdlëtw, chtërnëch spisënk je dokładné òpisónô i przekazywónô w taczé fòrmie wëznôwcóm. W chrzescëjaństwie mòdlëtwa je kôrbiónką z Bògiem personowim, przez zwróceni sã do niégò w prosbie, dzãkòwnoce czë adoracëje. Chrzescëjónie ùczą sã mòdlëtwë ód proroków, swiãtëch, a przede wszëtczim òd Jezusa, chtërne wg Ewanielie za żëcé wiele razy zwrôcôł sã do Bòga i przekazywôł słowa mòdlëtwë swòjim ùcznióm. Mòdlëtwa je rozmòwą duchòwą, w chtërné chrzescëjónie mòdlą sã téż ( w kòscele rzymskòkatolëcczim) do swiãtëch ò wstawiennictwò ù Bòga. == Definicjô mòdlëtwë == * [[Swiãtô Teresa]] z Lisieux: Mòdlëtwa je dlô mnie wznieseniém serca, prostim spòjrzenim kù Niebù, òkrzëkiem wdziãcznoscë i miłotë zarówno w cierpieni, jak i rôdoscë. * [[Swiãti Jan Damasceńsczi]]: "Mòdlëtwa je wzniesieniém dëszë do Bòga abò prosbą sczerowóną do Niegò ò stosowné dobra. * Chto sã nie mòdli, òtrzimuje mało łask. Mòdlëtwa uspòsabia rozum i wòlã, abë żëc bliskò Bòga. == W Pismie Swiãtim == W [[Pismo Swiãti|Pismie Swiãtim]] je wpisónëch baro wiele wëjimków, gdze lëdze zwrôcalë sã na mòdlëtwie do Bòga. Nôwôżnieszy dlô chrześcëjón je przikład Jezësa, chtëren sã nie mòdlił blós mòdlrtwama liturgicznyma Sënagòdzi; Ewanielie ùkazują nôm, jak wëpòwiadôł głośno swòją mòdlëtwã òsobistą, òd wzniosłégò błogòsławieństwa Òjca (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Mateùsza|Mt]] 11, 25-26) aż do trwodzi w Getsemani (Por. [[Ewanieliô Swiãtégò Marka|Mk]] 14, 36). == Ôrtë mòdlëtwë == Mòdlëtwa wespólnô Mòdlëtwa personowô Mòdlëtwa, w chtërné dzãkùjemë Mòdlëtwa, w chtërné przeprôszómë Mòdlëtwa, w chtërné proszimë ò wëbaczenié Mòdlëtwa, w chtërné tcëmë Bòga '''Rozważanie''' Meditacjô, zwónô téż rozważiwaniém czë rozmëslaniém, to ôrt mòdlëtwë pòlegający na czerowaniu do Bòga swòich mësli, zwrôcani sã do Niegò w cëszi, bez użëwóni wëùczonëch fòrmùł. Różańc cëkl mòdlëtw òdmôwianëch w òkresloné kòlejnoscë, nabòżeństwò, òdprawioné nôczãsci w rujanie, òbczas chtërnégò òdmôwiô sã wspólnie różańc. Je to sznur z pôcórkama, do rechòwaniô òdmawiónëch mòdlëtw. '''Mòdlëtwë gãbnë''' Nôbarzi znóné to: ''[[Òjcze nasz]]'', ''[[Zdrowas Mario]]'', ''[[Chwała Òjcu]]'', ''[[Pòd Twòjã òbronã]]'', ''Wierzã w Bòga Òjca]]'', ''[[Loretańskô lëtaniô]]'', ''[[Liturgiô gòdzënów]]'', ''[[Akt wiarë]]'', ''[[Janiół Pańsczi]]'', ''[[Kòrunka do Bòżégò Miłoserdza]]'', ''Mòdlëtwë do swiãtëch np. [[Swiãtô Katarzëna|do swiãté Katarzënë]]'', ''[[Różańc]]''. == Cechë dobré mòdlëtwë == Abë mòdlëtwa bëła skùtecznô i miłô Bògù, pòwinna zdaniem wielu swiãtëch spełniać pewné spodleczné cechë: * Pòwinna bëc czerowonô "w miono Jezësa". * Pòwinna bëc pełnô skrëchë. * Pòwinna bëc pełnô pòkòrë. * Pòwinna bëc pełnô szacënkù do Bòga. * Pòwinna bëc pełnô ufnoscë. * Pòwinna bëc nôbòżnô. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Nicolaus Haberschrack - Prayer in Gethsemane - MNK I-595 (432952).jpg|Mòdlëtwa w Ògrójcu Òbrôzk:Tadeusz_Ajdukiewicz_Modlitwa_na_pustyni.jpg|Mòdlëtwa na pùstini Òbrôzk:Ramsowo, kościół, modlitwa.jpg|Mòdlëtwa w kòscele </gallery> == Bibliografijô == * Zarys dziejów religii, red. J. Keller, Warszawa 1986. ISBN 83-207-0849-4. * Św. Teresa od Dzieciątka Jezus, Rękopisy autobiograficzne, C 25 r. cyt. za: KKK, 2558 * Św. Jan Damasceński, De fide orthodoxa, 3, 24: PG 94, 1089 D. cyt. za: KKK, 2559 * KKK, 2701 * Józef Sebastian Pelczar, Życie duchowe czyli doskonałość chrześcijańska, tom 1. Wydawnictwo św. Stanisława BM, Kraków 2003. s. 82–98 * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. * http://adonai.pl/modlitwy/?id=209 * https://web.archive.org/web/20130819210041/http://bosi.org.pl/Modlitwa,13,0.html * http://adonai.pl/modlitwy/?id=208 * Jacques Gauthier * https://web.archive.org/web/20130511203819/http://dominikanie.pl/polecamy_x/polecamy/news_id,2734,gdzie_sie_modlic.html * Jacques Philippe, Czas dla Boga. Wydawnictwo M, 1993. s. 58 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Religiô|Mòdlëtwë chrzescëjónsczé]] [[Kategòrëjô:Mòdlëtwë| ]] bwnxrpxla5annlcybwrakz14wutnacl Nazéwôcz 0 10552 217078 216587 2026-10-08T14:51:30Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217078 wikitext text/x-wiki '''Nazéwôcz''' (abò '''nominatiw'''<ref>'''Ùchwôlënk nr 7/RJK/2012 z dnia 29.06.2012 r. w sprawie stosowaniô słowiznë sparłãczony z gramaticzną terminologią – fleksjô'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2012, s. 38.</ref>; {{jãz.|la}} ''casus nominativus'') – jeden òd pòdstawòwëch [[przëpôdk|przëpôdków]] w [[Nominatiwné jãzëczi|nominatiwnëch jãzëkach]]. Na ògle [[przëpôdk]] ten òznôczô [[agens]]a, chtëren òd stronë [[syntaksa|syntaksë]] czãsto je [[pòdmiotã]]. Nazéwôcz je {{skr.|m.jin.}} jednym òd sétmë przëpôdków [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Gramaticzné przëpôdczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gramaticzné przëpôdczi]] pxgqxh4yp58k2hjm0vunyghb0vhcmkh Rodzôcz 0 10554 217079 216567 2026-10-08T14:51:31Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217079 wikitext text/x-wiki '''Rodzôcz''' (abò '''genetiw'''<ref>{{RKJ|2012|38}}</ref>; {{jãz.|la}} ''genitivus'', ''genetivus'') – jeden òd zanôleżnëch [[przëpôdk]]ów, chtëren w jãzëkach swiata òznôczô na ògle stósënczi przënôleżnoscë. Òprócz tegò zjiscywô téż régã jinëch fùnkcji, co òdróżniô gò òd [[possessivus]]a (jinégò pòdóbnégò przëpôdkù, chtëren wërôżô równak leno przënôleżnosc). W [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich]] i bôłtëcczich jãzëkach rodzôcz pòjawił sã w rezultace sparłãczeniô indoeùropejsczégò genetiwa i [[ablatiw]]a i zachòwôł tak jegò [[Fleksyjny kùnôszk|kùnôszk]], jak i fùnkcjã (brëkòwóny je w znaczeniu pòczątkòwégò pùnktu ruchù, z taczima [[Przëmiónk|przëmiónkama]], jak „z” abò „òd”). Rodzôcz je {{skr.|m.jin.}} jednym òd sétmë przëpôdków [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Gramaticzné przëpôdczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gramaticzné przëpôdczi]] p1uzo1ykctpsvplnwuc9c90rvp3u6r8 Dôwôcz 0 10555 217080 216569 2026-10-08T14:51:32Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217080 wikitext text/x-wiki '''Dôwôcz''' (abò '''datiw'''<ref>''Ùchwôlënk nr 7/RJK/2012 z dnia 29.06.2012 r. w sprawie stosowaniô słowiznë sparłãczony z gramaticzną terminologią – fleksjô'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2012, s. 36.</ref>; {{jãz.|la}} ''casus dativus'') – jeden òd zanôleżnëch [[przëpôdk]]ów, nôpierszą fùnkcją chtërnégò je wërażenié dalszégò [[Dopełnienié|dopełnieniô]]. Przëpôdk ten brëkòwóny je do òpisaniô òsobë, chtërna dostôwô cos w rezultace dzejaniów [[agens]]a. Jistnieje we wnetka wszëtczich [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]], a téż {{skr.|m.jin.}} w stôrogrecczim, [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczim]], [[Jislandzczi jãzëk|jislandzczim]]. Dôwôcz je {{skr.|m.jin.}} jednym òd sétmë przëpôdków [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Gramaticzné przëpôdczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gramaticzné przëpôdczi]] 6iiq62d9mrpdn3qt7v25ckhoh6p75kl Nôrzãdzôcz 0 10557 217081 216574 2026-10-08T14:51:33Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217081 wikitext text/x-wiki '''Nôrzãdzôcz''' (abò '''jinstrumental'''<ref>''Ùchwôlënk nr 7/RJK/2012 z dnia 29.06.2012 r. w sprawie stosowaniô słowiznë sparłãczony z gramaticzną terminologią – fleksjô'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2012, s. 38.</ref>; {{jãz.|la}} ''casus instrumentalis'') – jeden òd zanôleżnëch [[przëpôdk]]ów, nôpierszą fùnkcją chtërnégò je wërażenié nôrzãdza, jinstrumentu, chtërnym [[agens]] wpłiwô na jinszé òbiektë. Czasã nôrzãdzôcz mòże wërażac rolã [[Agens|agensa]] w pasywnëch kònstrukcjach. Ùżëcé nôrzãdzôcza z [[przëmiónk]]ama taczima jak „nad”, „pòd”, „midzë” służi pòkôzaniu jaczégòs placu dzejaniô. Nôrzãdzôcz je {{skr.|m.jin.}} jednym òd sétmë przëpôdków [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. We wespółczasny lëteracczi kaszëbiznë w nôrzãdzôczu [[Pòjedinczô lëczba|pòjedińczi lëczbë]] jistników chłopsczégò i dzecnégò ôrtu brëkòwóny je kùnôszk -''ã''. W nôrzãdzôczu [[Wielnô lëczba|wielny lëczbë]] jistników wszëtczich [[Deklinacjô|deklinacji]] przewôżô [[Dualnô lëczba|dualny]] kùnôszk – ''ama''. == Òbaczë téż == {{#categorytree:Gramaticzné przëpôdczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gramaticzné przëpôdczi]] 3qfm7zcj42r5gf4v6wjbrro25y7m91c Môlnik 0 10558 217082 216572 2026-10-08T14:51:34Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217082 wikitext text/x-wiki '''Môlnik''' (abò '''lokatiw'''<ref>''Ùchwôlënk nr 7/RJK/2012 z dnia 29.06.2012 r. w sprawie stosowaniô słowiznë sparłãczony z gramaticzną terminologią – fleksjô'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2012, s. 37.</ref>; {{jãz.|la}} ''locativus'') – jeden òd zanôleżnëch [[przëpôdk]]ów, nôpierszą fùnkcją chtërnégò je wërażenié znaczeniô jaczégòs placu dzejaniégò. Môlnik pòkazywô przede wszëtczim, gdze je (miescy sã, mô swój plac) jaczis przedmiot, wësłowiony z pòmòcą [[jistnik]]a. Môlnik mòże pòkazywac plac przedmiotu równo w przestrzeni, jak i w czasu. Môlnik je {{skr.|m.jin.}} jednym òd sétmë przëpôdków [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Wëstãpùje òn nie samòbëtno, a w składze [[Przëmiónkòwé wërażenié|przëmiónkòwëch wërażeniów]] (na przëmiôr: „''na'' pòlu”, „''we'' Gduńskù”). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Gramaticzné przëpôdczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gramaticzné przëpôdczi]] gy84uw9snztefmjqulpcpotikwxahnf Wòłiwôcz 0 10559 217083 216573 2026-10-08T14:51:36Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217083 wikitext text/x-wiki '''Wòłôcz''' (abò '''wòkatiw''', '''krzikôcz'''<ref>''Ùchwôlënk nr 7/RJK/2012 z dnia 29.06.2012 r. w sprawie stosowaniô słowiznë sparłãczony z gramaticzną terminologią – fleksjô'', „Biuletin Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2012, s. 42.</ref>; {{jãz.|la}} ''vocativus'') – òsoblëwô fòrma [[Miono (lingwistika)|miona]] (na ògle [[jistnik]]a), ùżiwónô do identifikacje òbiektu, do jaczégò nastãpùje zwrot. Wòłôcz je {{skr.|m.jin.}} jednym òd sétmë przëpôdków [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Fòrma wòłôcza jistniała w indoeùropejsczi systemie [[Przëpôdk|przëpôdków]]. Do dzysô ùchowała sã {{skr.|m.jin.}} w [[Grecczi jãzëk|grecczim jãzëkù]], w wiele [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich jãzëkach]] (na przëmiôr [[Ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]], [[Serbsczi jãzëk|serbsczi]]), a téż w bôłtëcczich jãzëkach ([[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]], [[Łotewsczi jãzëk|łotewsczi]]) i niechtërnëch celticczich (na przëmiôr [[Jirlandzczi jãzëk|jirlandzczi]]). == Òbaczë téż == {{#categorytree:Gramaticzné przëpôdczi|hideroot=on|mode=pages}} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gramaticzné przëpôdczi]] 0jwb03ptgrwtozcbcjgv2tkllqfoia2 Plurale tantum 0 10601 217084 216598 2026-10-08T14:51:37Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217084 wikitext text/x-wiki '''Plurale tantum''' (z {{jãz.|la}} „leno wielné”) – [[jistnik]] fòrmalno wëstãpùjący blós w fòrmie [[Wielnô lëczba|wielny lëczbë]], chòc pò richtoscë mô znaczenié [[Pòjedinczô lëczba|lëczbë pòjedinczi]]. We słowarzach taczé jistniczi są òpatrziwóné pòspólnym symbòlã „pl”. Przëtrôfkama jistników ''plurale tantum'' w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbiznie]] są {{skr.|m.jin.}} taczé słowa, jak: ''bùksë'', ''dwiérze'', ''grable'', ''lëpë'', ''sanie'', ''skrzëpice'', ''widłë''. == Òbaczë téż == * [[Singulare tantum]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Lingwistika]] cvwneoypnbeuas8pzwn0gwony6fap7n Adóm Hébel 0 10603 217085 216721 2026-10-08T14:51:38Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217085 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Adóm Hébel|fùl miono=Adóm Hébel|data narodzeniégò=1 pajicznika 1992|môl narodzeniégò=[[Wejrowò]]|nôrodnosc=kaszëbskô|òrganizacjô=[[Kaszëbskô Jednota]]|wëznanié=[[katolëcyzm]]|małżeństwò=Ana Hébel|pòlsczé miono=Adam Hebel}} {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Adóm Hébel''' ({{jãz.|pl}} ''Adam Hebel''; ùr. 1 pajicznika 1992 rokù we [[Wejrowò|Wejrowie]]) – kaszëbsczi pisôrz, gazétnik, youtubéra i satirik. Wespółrobił z niejistniejącą ju telewizją [[CSB TV]] jakno aùtór kaszëbsczégò tłómaczeniô bôjczi ''Krôsniã Dawid'' i lektór (razã z Magdą Kropidłowską) kaszëbsczi głosowi stegnë serialu ''Skazani na miłość''<ref>[https://web.archive.org/web/20151231173743/http://www.fopke.pl/pl/aktualnosci/news,1005/dubbing-nagrany-serial-po-kaszubsku ''Dubbing nagrany. Serial po kaszubsku'']</ref>. Przez piãc lat béł redaktorã programù „[[Gôdómë pò kaszëbskù]]” na karnôlu [[TTM|Twòja Telewizjô Mòrskô]], w jaczim w hùmòristiczny spòsób przëblëżiwôł krëjamnotë kaszëbsczégò jãzëka. Jakno „doktór Jeżik Trëker” prowadzëł tuwò téż specjalny nórcëk, w chtërnym ùcził, jak czëtac i pisac pò kaszëbskù, a téż kaszëbsczi gramaticzi<ref>M. Bùlmann, [[Róman Drzéżdżón|R. Drzéżdżón]], ''Nôùka kaszëbsczégò w XXI stalatim'', „Pomerania” 2013, nr 1, s. 10-11.</ref>. Òkróm tegò w TTM prowadzył program „Kaszuby Dotąd Nieznane”, w chtërnym prezentowôł cekawé place na [[Norda|nordowëch Kaszëbach]]<ref name="nadmorski24">[https://web.archive.org/web/20160409162446/http://www.nadmorski24.pl/aktualnosci/12995-adam-hebel-zdobyl-stypendium-im-izabeli-trojanowskiej.html ''Adam Hebel zdobył stypendium im. Izabeli Trojanowskiej'']</ref>. Prowadzył audicje w [[Radio Kaszëbë]], òsoblëwie „Na widnikù Kaszëbë” i „Lëteracką Aùdicjã Radia Kaszëbë” (drëdżi prowadzący – [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùsz Meyer]])<ref>[https://web.archive.org/web/20160409160756/http://radiokaszebe.pl/lark-to-je-nowo-leteracko-audicjo-radia-kaszebe/ ''LARK – nowô Lëterackô Aùdicjô Radia Kaszëbë'']</ref>. Je jednym z nôleżników [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzeniô Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich]]. Jegò wiérztë drëkòwóné bëłë {{skr.|m.jin.}} w „[[Pomerania (cządnik)|Pomeranii]]”. Je autorã felietónów w „Nordze” (rubrika „Kaszebsczi felietón”). W 2013 zdobéł stipendium miona Izabellë Trojanowsczi<ref name="nadmorski24"></ref>. W 2015 wëgrôł plebiscët na òsobòwòsc rokù [[Wejrowsczi kréz|wejrowsczégò krezu]], òrganizatorã chtërnégò béł „Dziennik Bałtycki”<ref>[https://web.archive.org/web/20160213092356/http://www.dziennikbaltycki.pl/aktualnosci/a/plebiscyt-osobowosc-roku-2015-zwyciezcy-nagrodzeni,9394099/ ''Plebiscyt Osobowość Roku 2015: zwycięzcy nagrodzeni'']</ref>. Adóm Hébel je nôleżnikã Teatru ZYMK i wespółtwórcą Kabaretu Kùńda (òkróm Adama Hébla tworzi gò téż Patrik Mùdlôw). Je téż wespółòrganizatorã przezérkù stand up comedy „Szpòrt na żokach”<ref>[https://web.archive.org/web/20160409194422/http://radiokaszebe.pl/skarpeta-z-pieniedzmi-dla-zwyciezcy-szportu-na-zokach/ ''Skarpeta z pieniędzmi dla zwycięzcy „Szpòrtu na żokach”'']</ref>. Béł nôleżnikã zarządu [[Klub Młodëch Kaszëbów „Òska”|Klubù Młodëch Kaszëbów „Òska”]]<ref>[https://web.archive.org/web/20170130125807/http://www.kaszubi.pl/o/luzino/artykulmenu?id=704 ''Klub Młodëch Kaszëbów „Òska” z Lëzëna'']</ref>. W 2021 wëdôł ksążkã fantasy „Droga wòlnëch lëdzy”, jakô òpòwiôdô ò ''swiece bòrówców, dãplach zamieszkónëch przez trzãsëwidów i biôtkach procëm władzë czarzbónów Gòrzana''<ref>[https://web.archive.org/web/20210827215008/https://biersztuba.com/leteratura/ ''Droga Wòlnëch Lëdzy'']</ref>. W 2022 zdobéł za nią wëapartnienié na [[Costerina (tôrdżi)|Targach Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Ksążczi Costerina]] 2022 w [[Kòscérzna|Kòscérznie]], w kategòrie piãkny [[lëteratura|lëteraturë]]<ref>https://www.bibliotekakoscierzyna.pl/xxii-targi-ksiazki-aktualizacja/</ref>. [[4 séwnika]] 2024 stwòrził na platfòrmie [[YouTube]] karnôl „[[Kaszëbë i swiat]]” pòrëszającé témë bieżącëch wëdarzeniów na Kaszëbach i w swiece a téż wëdowiédze z rozmajitima persónama. Dzys ''Kaszëbë i swiat'' mô pònad 1080 subskribòwónëch (stón w 16.07.2026 r.), ë òstôł nôlepszim subskribòwónym kaszëbskojãzëkòwim YouTuberã zarô przed [[Mateùsz Titës Meyer|Mateùszã Titësã Meyrã]], jaczi miôł pònad 775 subskribòwónëch. Żeniałi. Mieszkô w [[Lëzëno|Lëzënie]]. == Òbaczë téż == * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{YouTube|typ=c|id=@Kaszebeiswiat|tituł=Òficjalny karnôl z wiadłama}} * {{YouTube|typ=c|id=@procsbadamhebel5378|tituł=Stôri karnôl}} * https://biersztuba.wordpress.com/2021/01/18/droga-wolnech-ledzy-wejimk/ {{SORTUJ:Hebel, Adom}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] rv35esobdzu0joie7c7v2mfhzhyfv7r Kòwôl 0 10677 217097 216221 2026-10-08T14:51:56Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217097 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:A blacksmith at work.jpg|mały|Kòwôl]] '''Kòwôl''' – zajimô sã robieniém rzeczi z metalu np. seczerów. == Rozmajitoscë == Czedës {{skr.|m. jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] òni bëlë achtniony. Dzysô kòwôl je tu dosc zabôczonym warkã. [[Kaszëbi]] gôdelë: ”Kòwôl kładze na noc dwa [[Żelazło|żelazła]] na krziż, żebë [[diôbeł]] nie wlôzł do kùzni.” == Lëteratura == * [[Agùstin Chrabkòwsczi]]: Jak jô béł bògati. Banino 2007, s. 115. * [[Bernat Zëchta]]: Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej, Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1968, tom II, s. 221. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warczi]] b7cpdow5tygcyug5zr86sb2m2f1tb7g Kaùkaz (réga gór) 0 10730 217186 212158 2026-10-08T20:14:18Z Iketsi 3254 {{skr.|n.r.m.}} 217186 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kaukasus.jpg|mały|Kaùkaz]] '''Kaùkaz''' – réga gór kòl 1500 km długô, chtërna zaczinô sã kòl [[Czôrné Mòrze|Czôrnégò Mòrza]]. Nôwôższi czëp mô tu 5642 m {{skr.|n.r.m.}}. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjô]] [[Kategòrëjô:Rédżi górów]] 0n3p7vgb6fxfp1hvqa6zra7rbqe97i6 Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej 0 11384 217029 213947 2026-10-08T14:04:00Z Tsca 12 /* Òbaczë téż */ lnk fix 217029 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Tablica na pomniku ks. Bernarda Sychty w Sierakowicach.jpg|mały|Tôblëca na pòmnikù Bernata Sëchtë w [[Serakòjce|Serakòjcach]] z nadczidką ò „Słowarzu kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë” ]] '''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej''' ([[Kaszëbsczi jãzëk|kasz.]] ''Słowôrz kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë''<ref>Róża Wòszôk-Slëwa, ''Ò czim gôdają kaszëbsczé słowarzowé zéwiszcza tikającé sã pòzwów alkòhòlowégò wëpitkù?'' [w:] „Biuletyn Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2009, s. 217.</ref>) – sétmëtomòwi [[słowôrz]] ksãdza [[Bernat Sëchta|Bernata Sëchtë]], jaczi wëdôwóny béł w latach 1967–1976. Je to zbiérk lëdowi słowiznë, a téż kaszëbsczich rzeklënów, òpòwiôstków, pòdaniów, bôjków, anegdotów i rozmajitëch pòzwów (miast i wsy, pòlów i łąk, gór, jezór i stawów itd.). Gromadzy bògatą słowiznã z całëch Kaszëb (kòl 61 tës. leksemów, w tim 8 tës. frazeòlogiznów i 4 tës. przësłow), chtërną Sëchta spisywôł razã z [[Fòlklor|fòlklorã]]. Słowôrz pòwstôwôł na spòdlim materiału zebrónégò przez aùtora prosto òd Kaszëbów przë leżnoscë wielënë swòjich rézów i gôdków z mieszkańcama kaszëbsczich môlëznów. Zapisywô słowarzowé i etnograficzné zbiéżnotë Kaszëb z [[Kòcéwskô|Kòcewim]], rzôdzy z [[Tëchòlsczé Bòrë|Bòrama]]. Wedle [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eùgeniusza Gòłąbka]] słownik Bernarda Zëchtë zawiérô przede wszëtczim aùtenticzną mòwã Kaszëbów z terenów, na jaczich przetrwelë w XX wiekù. Gòłąbk pòdkresliwô, że nie je to kaszëbizna tipù „zrzeszińsczégò”, znónô ze słownika [[Jón Trepczik|Jana Trepczika]], a to temù, że ksądz Zëchta dosc kriticzno zdrzôł na słowòtwórstwò tzw. [[Zrzeszińcë|Zrzeszińców]] (przede wszëtczim [[Aleksander Labùda|A. Labùdë]], J. Trepczika), tim barżi, że jich [[neòlogiz|neòlogizmë]] bëłë czãsto òdpòwiednikama słów jistniejącëch w kaszëbiznie ju òd dôwna<ref>Eùgeniusz Gòłąbk, ''Mòje zastrzedżi do kaszëbsczi słowiznë ùżiwóny w „Pòmeranii”'' [w:] „Pomerania” 2022 nr 12, s. 54.</ref>. Ùwôżóny je za jeden z nôlepszich słowarzów westrzód [[Słowiańsczé jãzëczi|słowiańsczich]] prôc leksykograficznëch. Òd samégò zôczątkù mô stolemné znaczenié dlô baderowaniô kaszëbsczi słowiznë i kùlturë i zwóny je czãsto „encyklopedią lëdowi kùlturë Kaszëb”. Donenczas pòwstałé pòstãpné słowarze i òpracowania òpiérają sã wnetk wiedno na bòkadnym zdrójnym materiale zebrónym i òpùblikòwónym bez Sëchtã. „Słowôrz kaszëbsczich gwarów na tle lëdowi kùlturë” stał sã spòdlim wiele pòdrobnëch prôc jinëch aùtorów i òstôł zwëskòny m.jin. w AJK („Atlas Językowy Kaszubszczyzny”)<ref>[[Jerzi Tréder]], ''Spòdlowô wiédza ò kaszëbiznie'', Gduńsk 2009, s. 18.</ref>. Zebrónyma w słowarzu przësłowiama zajął sã w òsóbny ksążce prof. [[Jerzi Tréder]]<ref>J. Treder, ''Kaszubi. Wierzenia i twórczość. Ze słownika Sychty'', Gdańsk 2002.</ref>. Słowôrz Sëchtë béł téż wôżnym zdrojã wiédzë ò frazeologiznach w przëtrôfkù jiny nôùkòwi prôcë Trédra „Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje (na tle porównawczym)<ref>J. Treder, ''Frazeologia kaszubska a wierzenia i zwyczaje (na tle porównawczym)'', Wejherowo 1989.</ref>. [[Grégòr Schramke]] zajął sã zredagòwanim we współczasnym pisënkù kaszëbsczim i adaptacją w [[pòlsczi jãzëk|jãzëkù pòlsczim]] wëzwëskónëch ze Słowarza òpòwiôstków, pòdaniów, bôjków i anegdotów<ref>[[Bòżena Ùgòwskô]], ''Tłómaczenia na kaszëbsczi jãzëk i z jãzëka kaszëbsczégò'' [w:] „Biuletyn Radzëznë Kaszëbsczégò Jãzëka” 2o16, s. 187.</ref><ref>G. J. Schramke, ''W wieczornej mgle. Niesamowite opowieści z Kaszub ze Słownika Sychty'' // ''W wieczórny dôce. Niestwòrzoné pòwiôstczi z Kaszëbsczi ze Słowôrza Zëchtë'', Gdynia – Pelplin 2004; G. J. Schramke, ''W świetle dnia. Anegdoty i bajki z Kaszub ze Słownika Sychty'' // ''W widze dnia. Gôdczi i bôjczi z Kaszëbsczi ze Słowôrza Zëchtë'', Gdynia – Pelplin 2006.</ref>. == Òbaczë téż == * [[Wikisłowôrz|Słowôrz Wikipediji (Wikisłowôrz)]] * [[Słowôrz]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20071104134906/http://www.dziedzictwo.ekai.pl/text.show?id=1827 {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowôrze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùltura]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi jãzëk]] bek90p1et37db3lhcf686m9kv0da1mc Kaszëbë (cządnik, 1957–1961) 0 11588 217098 216556 2026-10-08T14:51:57Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217098 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Infobox cządnik}} {{Jiné znaczënczi}} '''"Kaszëbë"''' – to w latach 1957–1961 béł cządnik [[Kaszëbsczé Zrzeszenié|Kaszëbsczégò Zrzeszeniô]]. Òn ùpòwszédniwôł wiédzã ò historii i dzysdniowòscë Kaszëb i regiònalëznã w nowòczasnym ôrce, chtërna bëła òpiartô na intelektualnym rozwiju spòlëznë i kaszëbiznë. W tim cządnikù pisôł {{skr.|m.jin.}} [[Stanisłôw Pestka]]. Pisóné w nim bëło pò pòlskù i pò kaszëbskù. Intelektualné òżëwinié w Eùropie socjalisticznëch państwów nie bawiało równak długò, a òd dnia [[31 gòdnika]] 1961 rokù nie bëło dali cządnika "Kaszëbë".<ref>https://web.archive.org/web/20251008042529/https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=KASZ%C3%8BBE,_pismo</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kaszëbë (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbsczé Zrzeszenié]] === Jiné dôwné kaszëbsczé cządniczi === {{#categorytree:Dôwné kaszëbsczé cządniczi|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Róża Ostrowska]], [[Izabella Trojanowskô|Izabella Trojanowska]]: Bedeker kaszubski, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1974, ss. 72–73 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20190507081720/https://www.gedanopedia.pl/gdansk/?title=KASZ%C3%8BBE "Kaszëbë" (2015–2021)] * [https://web.archive.org/web/20251008042529/https://gdansk.gedanopedia.pl/gdansk/?title=KASZ%C3%8BBE,_pismo KASZËBE, pismo (2024–)] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné kaszëbsczé cządniczi]] [[Kategòrëjô:Kaszëbsczé Zrzeszenié]] 2rqsjb0iabo64h51w81h3iedxot2owb Madagaskar 0 11651 217206 209224 2026-10-08T21:36:02Z Iketsi 3254 <gallery mode="packed"> 217206 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repoblikan'i Madagasikara <br>République de Madagascar |miono = Repùblika Madagaskaru |miono-genitiw = Madagaskaru |fana = Flag of Madagascar.svg |herb = Seal_of_Madagascar.svg |na karce = Madagascar_in_Africa_(-mini_map_-rivers).svg |mòtto = Fitiavana, Tanindrazana, Fandrosoana / Amour, Patrie, Progrès |jãzëk = Malgasczi, francesczi |stolëca = Antananarivo |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 587 041 |procent-wòdë = |lëdztwò = | rok = 2018 |dëtk = Malagasczi ariary | kòd dëtka = MGA |czasowô cona = +3 |swiãto = 26 lepinca |himn = Ry Tanindrazanay malala ô! |kòd = MG |Internet = .mg |telefón = +261 |Prezydeńt=Michael Randrianirina |Premiéra=Herintsalama Rajaonarivelo }} '''Madagaskar''' – [[Afrika|afrikańscze]] państwò na stolemnim òstrowie na Jindijsczim Òceanie, na pòrénk kòl pôłniowégò ùbrzéża [[Afrika|Africzi]], ze stolecznym gardã [[Antananarivo]]. Tu roscą stolemne drzéwiãta [[baobab|baobabë]] i ôrt palmów ''ravinala''; żëją tu téż apartne zwiérze [[Kaméléónn|kaméléónë]], rabusznik ''fossa'' i 103 ôrtë [[Lemùr|lemùrów]], chtërne żëją leno tu na swece. Lëdzë, chtërni są z Madagaskaru, mają miono Malgasë i brëkùją malgasczi jãzëk. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:OaklandZooLemurs.jpg|Lemur Katta Òbrôzk:Allée_des_Baobabs_near_Morondava,_Madagascar.jpg|Baobabe kòl Morondava, na Madagaskarze Òbrôzk:Maki_vari_roux_Amiens.jpg|Czerwiony lemur Wari Òbrôzk:Black_and_white_ruffed_lemur.jpg|Biôłi lemur Wari Òbrôzk:Wild_aye_aye.jpg|Lemurk Aj-Aj Òbrôzk:Microcebus_myoxinus.jpg|Maléńczi lemurk Òbrôzk:Indri_indri_001.jpg|Lemur Indri Òbrôzk:Phaner_pallescens_1985.JPG|Ticzogłowi lemur Òbrôzk:Diademed_sifaka_(Propithecus_diadema).jpg|Lemur "Diademowô Sifaka" Òbrôzk:Malagasy_girls_Madagascar_Merina.jpg|Malgscze dzewusë Òbrôzk:Pielgrzan.jpg|Ravinala – madagarsczi pielgrzan Òbrôzk:Madagascar_-_Location_Map_(2013)_-_MDG_-_UNOCHA.svg|Karta Madagaskaru </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] qbhonj5n0f56pojwx6s39z31dj8wa65 Marokò 0 11652 217207 209223 2026-10-08T21:37:24Z Iketsi 3254 drobnô 217207 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = المملكة المغربية <br> ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ |miono = Królestwò Marokańsczé |miono-genitiw = Maroka |fana = Flag of Morocco.svg |herb = Coat_of_arms_of_Morocco.svg |na karce = LocationMorocco striped2.png |jãzëk = arabsczi, berbersczi, francësczi |stolëca = Rabat |fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô |wiéchrzëzna = 716,550 |procent-wòdë = |lëdztwò = 37 387 585 | rok = 2018 |dëtk = Marokańsczi dirham | kòd dëtka = MAD |czasowô cona = +1 |swiãto =18 lëstopadnika |himn =‏النشيد الشريف (al-Nashid al-Sharif) |kòd = MA |Internet = .ma |telefón = +212 |Mònarcha=Muhammad VI |Premiéra=Aziz Achannusz }} '''Marokò''' – państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Rabat]]. * Ledztwò: 37,387,585 mieszkańców (2024)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ Morocco] The World Factbook [2025-08-31]</ref> * Wiéchrzëzna: 716,550 km²<ref name=":0" /> * Nôrodné swiãto: 18 lëstopadnika (swiãto samòstójnoty)<ref>[https://www.morocco.com/about-morocco/public-holidays/ Morocco Official, Public and National Holidays] Morocco.com [2025-08-31]</ref>, 30 lëpińca (swiãto króla)<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Maroko;4169097.html Maroko] Encyklopedia PWN [2025-08-31]</ref>. Greńcze z [[Algeriô|Algerią]], [[Szpańskô|Szpańską]], [[Zôpadnô Sahara|Zôpadny Saharą]]<ref name=":1" /> (nëuznoném państwã, chtëre greńczë z [[Maùretaniô|Maùretanią]]).[[Òbrôzk:Map_of_Morocco_from_CIA_World_Factbook.png|mały|left|Karta Maroka]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] igao3h7qbnkacdy01kjj6b68xoltr5f Szpańsczi slënik 0 11720 217086 216316 2026-10-08T14:51:39Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217086 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:20200712 Babosa española (Arion Vulgaris) marrón.jpg|mały|]] '''Szpańsczi slënik''' (''Arion vulgaris'') – [[smôrzcz]] z rodzëznë ''Arionidae''. Òn mòże żëc {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. Szpańsczi slënik je do 120 mm dłudżi i ni mô bùdinôszka. Òn mòże bëc np. całi bruny, ale tak wiedno nie je.  Szpańsczi slënik je òd spòdkù biôławi. Òn baro z wiérzchù szlachùje za ''Arion rufus'' (Linnaeus, 1758).  Szpańsczi slënik je wiôldżim szkódnikã np. [[Zwëczajnô bania|zwëczajny banii]], bónka (''Phaseolus''), trëje gò w swòjim czasu [[stolemnô pùrchawica]]. Òn zjôdô je nôbarżi òb noc i pò deszczu. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Eating Spanish Slug.ogv|mały|Szpańsczi slënik sã żewi Òbrôzk:Arion vulgaris pneumostome opening.ogv| Òbrôzk:Reproduction de limaces.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Recowati slënik]] * [[Wiôldżi slënik]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20200704171048/http://projekty.gdos.gov.pl/files/artykuly/126847/Arion-lusitanicus_slinik-luzytanski_KG_WWW_icon.pdf ''Arion vulgaris''] * [https://web.archive.org/web/20211109025657/http://www.animalbase.uni-goettingen.de/zooweb/servlet/AnimalBase/home/species?id=4250 ''Arion vulgaris'' Moquin-Tandon, 1855] * [https://www.iop.krakow.pl/gatunkiobce/default84a5.html?nazwa=opis&id=3&je=pl ''Spanish Slug''] * [http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,411037,inwazyjne-w-polsce-gatunki-slimakow-moga-byc-drapieznikami-pisklat.html ''Inwazyjne w Polsce gatunki ślimaków ...''] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] ojrgrd3700exgc1teb8vb80wknd4a2k Adriaan van Royen 0 11723 217099 216543 2026-10-08T14:51:59Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217099 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Adriaan-van-Royen.jpg|mały|Adriaan van Royen]] '''Adriaan van Royen''' (ùr. [[11 lëstopadnika]] 1704 rokù – ùm. [[28 gromicznika]] 1779 rokù) – to béł lékôrz i bòtanik na Leideńsczim Uniwersytece w [[Niderlandë|Niderlandach]]. Adriaan van Royen pisôł ò [[Kaszëbskô wika|kaszëbsczi wice]] – w swòji pùblikacji i cytowôł pùblikacjã [[Jakùb Breyne|Jakùba Breyne]] – "Prodromus fasciculi rariorum plantarum ..". Òn napisôł {{skr.|m.jin.}} ò ti wice (''Vicia cassubica'') – ''Vicia multiflora cassubica ...'', a wespółrobił z [[Karol Linneùsz|Karolã Linneùszã]] – i ten cytowôł m.in. pùblikacjã A. van Royen. Szlach ''Royena'' L. miôł pòzwã òd jegò [[Nôzwëskò|nôzwëska]], dzysô gò zwią ''Diospyros''. == Wëbróné dokôzë == * [https://web.archive.org/web/20210719021137/http://www.botanicus.org/page/405470 ''Florae leydensis prodromus''] (1740, s. 364). * ''Carmen elegiacum de amoribus et connubiis plantarum'' (1732). == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:van Royen, Adriaan}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] [[Kategòrëjô:Niderlandë]] 9fqdfzv39k9jser1xrcerp77jy4br4g Józef Bòrzëszkòwsczi 0 11895 217202 209369 2026-10-08T21:08:26Z Iketsi 3254 „hùmanisticznëch” → „humanisticznëch”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217202 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Józef Borzyszkowski.JPG|mały|Józef Bòrzëszkòwsczi]] '''Józef Bòrzëszkòwsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Józef Borzyszkowski''; ùr. 6 gromicznika [[1946]] rokù w [[Kôrsëno|Kôrsënie]]) - historik, profesór humanisticznëch nôùk, w latach 1986–1992 przédnik Òglowégò Zarządu [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]]. Profesór [[Gduńsczi Ùniwersytet|Gduńsczégò Uniwersytetu]], do 2016 sparłãczony z Historicznym Fakùltetã UG. Ùsôdzca wiele ùczbòwëch robòtów, tikającëch sã przede wszëtczim historie Kaszëbów i Pòmòrzô, m.jin. ''Z dziejów pracy organicznej na Pomorzu'' (1979), ''Inteligencja polska Prus Zachodnich 1848–1920'' (1986), ''Aleksander Majkowski 1876–1938. Biografia historyczna'' (2002). Dzejôrz [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié|Kaszëbskò-Pòmòrsczégò Zrzeszeniô]] (béł przédnikã [[Karno Sztudérów „Pòmòraniô”|Karna Sztudérów „Pòmòraniô”]], przédnikã gduńsczégò partu K-PZ, a téż w latach 1986–1992 przédnikã Òglowégò Zarządu K-PZ). Je wespółzałóżcą i przédnikã nôùkòwi stowôrë [[Kaszëbsczi Institut]], a téż redaktorã rocznika „Acta Cassubiana”. W latach 90. dzejôł w pòliticzi jakò gduńsczi wicewòjewoda (1990–1996), w latach 1991–1993 béł senatorã Rzeczpòspòliti Pòlsczi (òtrzimôł 155 694 głosë). W 1978 wëprzédniony [[Medal Stolema|Medalã Stolema]] (1978). == Òbaczë téż == * [[Kaszëbòpediô]] * [[Medal Stolema]] == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20211022132627/https://historia.ug.edu.pl/search/content/prof.%20dr%20%20hab.%20J%C3%B3zef%20Borzyszkowski ''Prof. Borzyszkowski, prof. Kaleciński i dr Kulczykowski nominowani w plebiscycie Osobowość Roku 2020''] * [https://web.archive.org/web/20211024132644/https://www.gedanopedia.pl/gdansk/?title=BORZYSZKOWSKI_J%C3%93ZEF Biografiô w encyklopedie Gedanopedia] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=ZyaTcBWj2FM|tit=Wzorce osobowe inteligencji a mentalność Pomorzan... - prof. Józef Borzyszkowski|k=Kaszubi PL (ZKP)|jaz=pl}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Bòrzëszkòwsczi Józef}} [[Kategòrëjô:Laùreacë Medalu Stolema]] 8ba9ybwvgn4wt4ef5mjpi8e9szhrxlf Szablóna:Państwò II 10 12028 217161 187876 2026-10-08T19:57:03Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 217161 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{gwôsné miono}}}</big><br>''{{{miono}}}'' |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br />[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|75px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br />[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Mòtto]]:{{{mòtto}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Himn]]:{{{himn}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Panëjącô religiô |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{panëjącô religiô}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Przédnô religiô |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{przédnô religiô}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Kònstitùcjô]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{kònstitùcjô}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{jãzëk}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{stolëca}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Pòliticzni ùstôw]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{pòliticzni ùstôw}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{fòrma państwa}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pierszi {{#if:{{{panôwnik òpisënk1<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{panôwnik òpisënk1}}}|panôwnik}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{pierszi panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Głowa państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{głowa_państwa_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{głowa państwa}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Nastãpnik tronu]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{nastãpnik_tronu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{nastãpnik tronu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Przédnik rządu]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{przédnik_rządu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik rządu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{w_miono_tekst2}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{w_miono_ùrzãd2<includeonly>|</includeonly>}}} {{{panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{przédnik_parlameńtu_tekst}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{przédnik_parlameńtu_tekst<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik parlameńtu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Wiéchrzëzna<br>% wòdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{wiéchrzëzna}}} km&sup2;<br> {{{procent-wòdë}}}% |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Lëczba&nbsp;lëdztwa{{#if:{{{lëdztwò_rok}}}|&nbsp;({{{lëdztwò_rok}}})}}<br>&nbsp;•&nbsp;całownô&nbsp;{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Gãstosc zaludnieniégò|gãstosc&nbsp;zaludnieniégò]] }}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Nôrôd|nôrôdë]]&nbsp;i&nbsp;[[Etniczné karno|etniczné&nbsp;karna]]}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<br />{{{lëdztwò}}}{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>{{{gãstosc}}} òsobów/km² }}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>{{{nôrôdnôscë}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ({{#if:{{{pkb_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_rok}}}}})<br>&nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<br>{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb}}}}}{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_òsoba}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ([[Paritet kùpiszowi mòcë|PKM]])&nbsp;({{#if:{{{pkb_ppp_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp_rok}}}}})<br>&nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"| |<br>{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp}}}}}{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_ppp_òsoba}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Dëtk]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{dëtk}}} ({{{kòd dëtka}}}) |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{ùsôdzenié_spòsób<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{ùsôdzenié_spòsób}}}|Data ùsôdzeniégò}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{òd_kògò<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{òd_kògò}}}<br>}}{{{ùsôdzenié_data}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Czasowô cona]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[UTC]] {{{czasowô cona}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Nôrodné swiãto]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{swiãto}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Kòd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{kòd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[TLD|Internet]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{Internet}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Telefón |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|+{{{telefón}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Fligrowi kòd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{fligrowi kòd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Zanôlëżné òbéńdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{zanôlëżné òbéńdë}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Aùtonomiczné òbéńdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{aùtonomiczné òbéńdë}}} |} |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> c000lkogd2dt7j2v5dlexxpfcd96qsa 217173 217161 2026-10-08T20:03:20Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Infoboxë|Infoboxë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217173 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{gwôsné miono}}}</big><br>''{{{miono}}}'' |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br />[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|75px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br />[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Mòtto]]:{{{mòtto}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Himn]]:{{{himn}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Panëjącô religiô |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{panëjącô religiô}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Przédnô religiô |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{przédnô religiô}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Kònstitùcjô]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{kònstitùcjô}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{jãzëk}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{stolëca}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Pòliticzni ùstôw]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{pòliticzni ùstôw}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{fòrma państwa}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pierszi {{#if:{{{panôwnik òpisënk1<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{panôwnik òpisënk1}}}|panôwnik}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{pierszi panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Głowa państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{głowa_państwa_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{głowa państwa}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Nastãpnik tronu]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{nastãpnik_tronu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{nastãpnik tronu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Przédnik rządu]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{przédnik_rządu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik rządu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{w_miono_tekst2}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{w_miono_ùrzãd2<includeonly>|</includeonly>}}} {{{panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{przédnik_parlameńtu_tekst}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{przédnik_parlameńtu_tekst<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik parlameńtu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Wiéchrzëzna<br>% wòdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{wiéchrzëzna}}} km&sup2;<br> {{{procent-wòdë}}}% |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Lëczba&nbsp;lëdztwa{{#if:{{{lëdztwò_rok}}}|&nbsp;({{{lëdztwò_rok}}})}}<br>&nbsp;•&nbsp;całownô&nbsp;{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Gãstosc zaludnieniégò|gãstosc&nbsp;zaludnieniégò]] }}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Nôrôd|nôrôdë]]&nbsp;i&nbsp;[[Etniczné karno|etniczné&nbsp;karna]]}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<br />{{{lëdztwò}}}{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>{{{gãstosc}}} òsobów/km² }}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>{{{nôrôdnôscë}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ({{#if:{{{pkb_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_rok}}}}})<br>&nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<br>{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb}}}}}{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_òsoba}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ([[Paritet kùpiszowi mòcë|PKM]])&nbsp;({{#if:{{{pkb_ppp_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp_rok}}}}})<br>&nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"| |<br>{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp}}}}}{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_ppp_òsoba}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Dëtk]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{dëtk}}} ({{{kòd dëtka}}}) |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{ùsôdzenié_spòsób<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{ùsôdzenié_spòsób}}}|Data ùsôdzeniégò}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{òd_kògò<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{òd_kògò}}}<br>}}{{{ùsôdzenié_data}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Czasowô cona]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[UTC]] {{{czasowô cona}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Nôrodné swiãto]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{swiãto}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Kòd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{kòd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[TLD|Internet]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{Internet}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Telefón |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|+{{{telefón}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Fligrowi kòd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{fligrowi kòd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Zanôlëżné òbéńdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{zanôlëżné òbéńdë}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Aùtonomiczné òbéńdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{aùtonomiczné òbéńdë}}} |} |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]] </noinclude> spj70wox4mnd1hvbbc4zg2a0i3xvgg7 Szablóna:Dôwné państwò I 10 12046 217150 187872 2026-10-08T19:49:27Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 217150 wikitext text/x-wiki {| align="right" | {| style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" width="300" cellspacing="0" cellpadding="4" border="1" align="right" ! colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<big>{{{gwôsné miono}}}</big><br>''{{{miono}}}'' |- style="background:#efefef;" align="center" | colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>{{{lata_dérowanégó}}}</small> |- style="background:#efefef;" align="center" | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{fana}}}<nowiki>|border|125px|Fana </nowiki>{{{miono-genitiw}}}]] [[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{herb}}}<nowiki>|75px|Herb </nowiki>{{{miono-genitiw}}}]] [[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]] |- style="background:#efefef;" align="center" | colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Mòtto]]:{{{mòtto}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" | colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Himn]]:{{{himn}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" | colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}<nowiki>|250px|</nowiki>{{{miono}}} na karce]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Panëjącô religiô | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{panëjącô religiô}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Przédnô religiô | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{przédnô religiô}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Kònstitùcjô]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{kònstitùcjô}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{jãzëk}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Stolëca]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{stolëca}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Pòliticzni ùstôw]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{pòliticzni ùstôw}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Fòrma państwa]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{fòrma państwa}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Pierszi {{#if:{{{panôwnik òpisënk1<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{panôwnik òpisënk1}}}|panôwnik}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{pierszi panôwnik}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Òstôtni {{#if:{{{panôwnik òpisënk2<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{panôwnik òpisënk2}}}|panôwnik}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{òśtôtni panôwnik}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Głowa państwa]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{głowa_państwa_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{głowa państwa}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Nastãpnik tronu]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{nastãpnik_tronu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{nastãpnik tronu}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Przédnik rządu]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{przédnik_rządu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik rządu}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{w_miono_tekst2}}}]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{w_miono_ùrzãd2<includeonly>|</includeonly>}}} {{{panôwnik}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{przédnik_parlameńtu_tekst}}}]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{przédnik_parlameńtu_tekst<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik parlameńtu}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Wiéchrzëzna % wòdë | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{wiéchrzëzna}}} km&#xB2; {{{procent-wòdë}}}% |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Lëczba&nbsp;lëdztwa{{#if:{{{lëdztwò_rok}}}|&nbsp;({{{lëdztwò_rok}}})}} &nbsp;•&nbsp;całownô&nbsp;{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Gãstosc zaludnieniégò|gãstosc&nbsp;zaludnieniégò]]}}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Nôrôd|nôrôdë]]&nbsp;i&nbsp;[[Etniczné karno|etniczné&nbsp;karna]]}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{lëdztwò}}}{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>{{{gãstosc}}} òsobów/km²}}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>{{{nôrôdnôscë}}}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ({{#if:{{{pkb_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_rok}}}}}) &nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb}}}}}{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_òsoba}}}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ([[Paritet kùpiszowi mòcë|PKM]])&nbsp;({{#if:{{{pkb_ppp_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp_rok}}}}}) &nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<nowiki>|</nowiki> {{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp}}}}}{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_ppp_òsoba}}}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Dëtk]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{dëtk}}} ({{{kòd dëtka}}}) |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{#if:{{{ùsôdzenié_spòsób<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{ùsôdzenié_spòsób}}}|Data ùsôdzeniégò}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{#if:{{{òd_kògò<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{òd_kògò}}}<br>}}{{{ùsôdzenié_data}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{#if:{{{lëkwidacjô_spòsób<includeonly>|</includeonly>}}}|{{ucfirst:{{{lëkwidacjô_spòsób}}}}}|Data lëkwidacjë}} | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{#if:{{{przez_kògò<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{przez_kògò}}}<br>}}{{{lëkwidacjô_data}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Czasowô cona]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[UTC]] {{{czasowô cona}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Nôrodné swiãto]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{swiãto}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Kòd | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{kòd}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[TLD|Internet]] | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[{{{Internet}}}]] |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Telefón | style="border: 1px #aaaaaa solid;" | +{{{telefón}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Fligrowi kòd | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{fligrowi kòd}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Zanôlëżné òbéńdë | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{zanôlëżné òbéńdë}}} |- | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |Aùtonomiczné òbéńdë | style="border: 1px #aaaaaa solid;" |{{{aùtonomiczné òbéńdë}}} |} |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> ih3jfj7dftd5ypqxxa7g6v4h7ojnyop Szablóna:Dôwnô òbéńda I 10 12048 217151 187874 2026-10-08T19:49:36Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 217151 wikitext text/x-wiki {| align=right | {| border="1" align=right padding="2" cellpadding="4" cellspacing="0" width="300" style="background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" !colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<big>{{{gwôsné miono}}}</big><br>''{{{miono}}}'' |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>{{{lata_dérowanégó}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|125px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br />[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|75px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br />[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]] |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Mòtto]]:{{{mòtto}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |<small>''[[Himn]]:{{{himn}}}''</small> |- style="background:#efefef;" align="center" |colspan="2" style="border: 1px #aaaaaa solid;" |[[Òbrôzk:{{{na karce}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Panëjącô religiô |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{panëjącô religiô}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Przédnô religiô |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{przédnô religiô}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Kònstitùcjô]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{kònstitùcjô}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{jãzëk}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Stolëca]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{stolëca}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Pòliticzni ùstôw]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{pòliticzni ùstôw}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Fòrma państwa]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{fòrma państwa}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Pierszi {{#if:{{{panôwnik òpisënk1<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{panôwnik òpisënk1}}}|panôwnik}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{pierszi panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Òstôtni {{#if:{{{panôwnik òpisënk2<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{panôwnik òpisënk2}}}|panôwnik}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{òśtôtni panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Status òbéńdë]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{status òbéńdë}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Zanôlëżné òd]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{zanôlëżné òd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Głowa òbéńdë]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{głowa_òbéńdë_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{głowa òbéńdë}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{w_miono_tekst}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{w_miono_ùrzãd<includeonly>|</includeonly>}}} {{{panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Przédnik rządu]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{przédnik_rządu_òpisënk<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik rządu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{w_miono_tekst2}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{w_miono_ùrzãd2<includeonly>|</includeonly>}}} {{{panôwnik}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{przédnik_parlameńtu_tekst}}}]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{przédnik_parlameńtu_tekst<includeonly>|</includeonly>}}} {{{przédnik parlameńtu}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Wiéchrzëzna<br>% wòdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{wiéchrzëzna}}} km&sup2;<br> {{{procent-wòdë}}}% |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Lëczba&nbsp;lëdztwa{{#if:{{{lëdztwò_rok}}}|&nbsp;({{{lëdztwò_rok}}})}}<br>&nbsp;•&nbsp;całownô&nbsp;{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Gãstosc zaludnieniégò|gãstosc&nbsp;zaludnieniégò]] }}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;[[Nôrôd|nôrôdë]]&nbsp;i&nbsp;[[Etniczné karno|etniczné&nbsp;karna]]}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<br />{{{lëdztwò}}}{{#if:{{{gãstosc}}}|<br>{{{gãstosc}}} òsobów/km² }}{{#if:{{{nôrôdnôscë<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>{{{nôrôdnôscë}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ({{#if:{{{pkb_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_rok}}}}})<br>&nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|<br>{{#if:{{{pkb<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb}}}}}{{#if:{{{pkb_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_òsoba}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Produkt krajowi brutto|PKB]] ([[Paritet kùpiszowi mòcë|PKM]])&nbsp;({{#if:{{{pkb_ppp_rok<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp_rok}}}}})<br>&nbsp;•&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|całowné}}&nbsp;{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br>&nbsp;•&nbsp;na òsobã}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"| |<br>{{#if:{{{pkb_ppp<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{pkb_ppp}}}}}{{#if:{{{pkb_ppp_òsoba<includeonly>|</includeonly>}}}|<br />{{{pkb_ppp_òsoba}}}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Dëtk]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{dëtk}}} ({{{kòd dëtka}}}) |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{ùsôdzenié_spòsób<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{ùsôdzenié_spòsób}}}|Data ùsôdzeniégò}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{òd_kògò<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{òd_kògò}}}<br>}}{{{ùsôdzenié_data}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{lëkwidacjô_spòsób<includeonly>|</includeonly>}}}|{{ucfirst:{{{lëkwidacjô_spòsób}}}}}|Data lëkwidacjë}} |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{#if:{{{przez_kògò<includeonly>|</includeonly>}}}|{{{przez_kògò}}}<br>}}{{{lëkwidacjô_data}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Czasowô cona]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[UTC]] {{{czasowô cona}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[Nôrodné swiãto]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{swiãto}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Kòd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{kòd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[TLD|Internet]] |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|[[{{{Internet}}}]] |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Telefón |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|+{{{telefón}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Fligrowi kòd |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{fligrowi kòd}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Zanôlëżné òbéńdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{zanôlëżné òbéńdë}}} |- |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|Aùtonomiczné òbéńdë |style="border: 1px #aaaaaa solid;"|{{{aùtonomiczné òbéńdë}}} |} |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> odefm76meh8f2opseigqdwoebrvh047 Szablóna:Archiwum-Karczma 10 12266 217143 202159 2026-10-08T15:35:45Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]<noinclude> 217143 wikitext text/x-wiki '''ARCHIWÙM: [[Wiki:Karczma/2005-2013|2005–2013]] • [[Wiki:Karczma/2014|2014]] • [[Wiki:Karczma/2015|2015]] • [[Wiki:Karczma/2016|2016]] • [[Wiki:Karczma/2017|2017]] • [[Wiki:Karczma/2018|2018]] • [[Wiki:Karczma/2019|2019]] • [[Wiki:Karczma/2020|2020]] • [[Wiki:Karczma/2021|2021]] • [[Wiki:Karczma/2022|2022]] • [[Wiki:Karczma/2023|2023]] • [[Wiki:Karczma/2024|2024]] • [[Wiki:Karczma/2025|2025]]'''<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]<noinclude> 6db0w1zpgumabd6hjk3pjrnk313qar7 Wiki:Statistika 4 12528 217046 216538 2026-10-08T14:48:52Z Iketsi 3254 + 217046 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ {| class="wikitable" style="font-size: 85%;" |+ !Bùtnowé<br>pòwrózczi<ref group="uwaga">„Bùtnowé lënczi” do 2026-10-08</ref> |[https://csb.wikipedia.org/w/index.php?sort=create_timestamp_desc&search=insource%3A%2F%3D%5Cs*B%C3%B9tnow%C3%A9+l%C3%ABnczi%5Cs*%3D%2F+-hastemplate%3ACommons&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 ?] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/0|0]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]] |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/9+|9+]] |- |{{Stat/12|data=2026-05-12|na=5566|N=3648|0=1171|1=478|2=151|3=53|4=26|5=15|6=9|7=6|8=1|9=8}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-13|na=5571|N=3533|0=1185|1=546|2=170|3=66|4=28|5=16|6=9|7=6|8=2|9=10}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-14|na=5572|N=3451|0=1205|1=592|2=187|3=65|4=27|5=16|6=10|7=7|8=2|9=10}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-15|na=5572|N=3287|0=1267|1=665|2=207|3=69|4=30|5=17|6=10|7=7|8=2|9=11}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-16|na=5574|N=3173|0=1282|1=752|2=214|3=69|4=35|5=17|6=10|7=7|8=2|9=12}} |- |{{Stat/12|data=2026-05-21|na=5579|N=2717|0=1517|1=929|2=244|3=81|4=37|5=21|6=10|7=6|8=5|9=12}} |- |{{Stat/12|data=2026-06-01|na=5590|N=2288|0=1688|1=1105|2=279|3=81|4=39|5=22|6=11|7=55|8=5|9=17}} |- |{{Stat/12|data=2026-06-04|na=5601|N=2138|0=1820|1=1120|2=285|3=83|4=39|5=24|6=11|7=57|8=5|9=18}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-01|na=5629|N=1779|0=2170|1=1131|2=290|3=89|4=41|5=23|6=14|7=66|8=5|9=21}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-06|na=5645|N=1631|0=2313|1=1135|2=292|3=90|4=43|5=26|6=15|7=73|8=5|9=22}} |- |{{Stat/12|data=2026-07-10|na=5655|N=1543|0=2379|1=1145|2=306|3=88|4=41|5=27|6=17|7=77|8=8|9=24}} |- |2026-XX-XX<br>(dôwnô) |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}}<br>({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9+|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/0}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/1}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/2}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/3}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/4}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/5}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/6}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/7}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/8}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé lënczi/9+}})|sep=<br>}} |- |2026-XX-XX |{{%T|{{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}})) / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}}<br>({{#expr: (({{NUMBEROFARTICLES:R}} - ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/10|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/11|R}}+{{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/12+|R}})))}}) |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/0}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/1}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/2}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/3}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/4}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/5}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/6}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/7}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/8}})|sep=<br>}} |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}| ({{PAGESINCATEGORY:Bùtnowé pòwrózczi/9+}})|sep=<br>}} |} <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-03</h3> <div class="mw-collapsible-content"> *2026-03-27 <code>pl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|pl|N}}; {{/S+|Galeria|34138|pl}}; {{/S+|Zobacz też|213589|pl}}; {{/S+|Przypisy|1161185|pl}}; {{/S+|Linki zewnętrzne|2438|pl}}; {{/S+|\{\{Commons|12760|pl}}; *2026-03-27 <code>szl</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|szl|N}}; {{/S+|Galeryjŏ|322|szl}}; ; {{/S+|Przipisy|1400|szl}}; {{/S+|Linki zewnyntrzne|126|szl}}; {{/S+|\{\{Commons|362|szl}}; *2026-03-27 <code>hsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|hsb|N}}; {{/S+|Galerija|66|hsb}}; ; {{/S+|Nóžki|3191|hsb}}; {{/S+|Žórła|6156|hsb}}; {{/S+|Wotkazaj|2297|hsb}}; {{/S+|\{\{Commons|5798|hsb}}; *2026-03-27 <code>dsb</code> '''Art:''' {{NUMBEROF|ARTICLES|dsb|N}}; {{/S+|Galerija|428|dsb}}; ; {{/S+|Žrědła|538|dsb}}; {{/S+|Wótkaze|387|dsb}}; {{/S+|\{\{Commons|1362|dsb}}; ---- * 2026-03-27 pl Art: 1 690 890; Galeria: 31162 (1.84%); Zobacz też: 213589 (12.63%); Przypisy: 1161185 (68.67%); Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%); \{\{Commons: 12760 (0.75%); * 2026-03-27 szl Art: 60 103; Galeryjŏ: 322 (0.54%); ; Przipisy: 1400 (2.33%); Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%); \{\{Commons: 362 (0.6%); * 2026-03-27 hsb Art: 14 238; Galerija: 66 (0.46%); ; Nóžki: 3191 (22.41%); Žórła: 6156 (43.24%); Wotkazaj: 2297 (16.13%); \{\{Commons: 5798 (40.72%); * 2026-03-27 dsb Art: 3444; Galerija: 428 (12.43%); ; Žrědła: 538 (15.62%); Wótkaze: 387 (11.24%); \{\{Commons: 1362 (39.55%); ---- {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! ! ! ! ! |- |2026-03-27 |pl |1 690 890 |Galeria: 31162 (1.84%); |Zobacz też: 213589 (12.63%); |Przypisy: 1161185 (68.67%) |Linki zewnętrzne: 2438 (0.14%) |\{\{Commons: 12760 (0.75%) |- |2026-03-27 |szl |60 103 |Galeryjŏ: 322 (0.54%) | |Przipisy: 1400 (2.33%) |Linki zewnyntrzne: 126 (0.21%) |\{\{Commons: 362 (0.6%) |- |2026-03-27 |hsb |14 238 |Galerija: 66 (0.46%) |Nóžki: 3191 (22.41%) |Žórła: 6156 (43.24%) |Wotkazaj: 2297 (16.13%) | \{\{Commons: 5798 (40.72%) |- |2026-03-27 |dsb |3444 |Galerija: 428 (12.43%) | |Žrědła: 538 (15.62%) |Wótkaze: 387 (11.24%) |\{\{Commons: 1362 (39.55%) |} </div> </div> ---- <div class="mw-collapsible"> <h3 class="mw-collapsible-heading">2026-04</h3> <div class="mw-collapsible-content"> {| class="wikitable sortable" |+ ! !K. !A. !<s>Galerëjô</s> !Òbaczë téż !\{\{Przëpisë !Bùtnowé lënczi !\{\{Commons |- |2026-03-29 ||csb ||5536 ||0.78% (43) ||2.31% (128) ||2.17% (120) ||26.61% (1473) ||4.03% (223) |- |2026-03-30 ||csb ||5536 ||0.81% (45) ||2.49% (138) ||2.64% (146) ||27.87% (1543)||4.68% (259) |- |2026-03-31 ||csb ||5538 ||0.83% (46) ||2.53% (140) ||2.71% (150) ||29.25% (1620) ||5.4% (299) |- ! ! K. !! A. !!\&lt;gallery ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Zobacz też"|pl}} "Zobacz też"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Zobŏcz tyż\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Zobŏcz tyż\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Hlej tež\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Hlej tež\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Glědaj teke\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Glědaj teke\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Související články"|cs}} "Související články"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"See also"|en}} "See also"]'' * de:''[{{/S|insource:"Siehe auch"|de}} "Siehe auch"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Vidu ankaŭ"|eo}} "Vidu ankaŭ"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * <nowiki><references></nowiki> * pl:''[{{/S|insource:"Przypisy"|pl}} "Przypisy"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Przipisy\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Przipisy\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nóžki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Nožki\s*=/] ** +[{{/S|insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Žrědła\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Reference"|cs}} "Reference"]'' * sk: ''[{{/S|insource:"Referencie"|sk}} "Referencie"]'' * en:''[{{/S|insource:"References"|en}} "References"]'' * de:''[{{/S|insource:"Einzelnachweise"|de}} "Einzelnachweise"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Referencoj"|eo}} "Referencoj"]'' ! style="text-align:left; font-size: 85%;" | * pl:''[{{/S|insource:"Linki zewnętrzne"|pl}} "Linki zewnętrzne"]'' * szl:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Linki zewnyntrzne\s*{{=}}/|szl}} /=\s*Linki zewnyntrzne\s*=/] * hsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wotkazaj\s*{{=}}/|hsb}} /=\s*Wotkazaj\s*=/] * dsb:[{{/S|insource:/{{=}}\s*Wótkaze\s*{{=}}/|dsb}} /=\s*Wótkaze\s*=/] * cs:''[{{/S|insource:"Externí odkazy"|cs}} "Externí odkazy"]'' * sk:''[{{/S|insource:"Pozri aj"|sk}} "Pozri aj"]'' * en:''[{{/S|insource:"External links"|en}} "External links"]'' * de:''[{{/S|insource:"Weblinks"|de}} "Weblinks"]'' * eo:''[{{/S|insource:"Eksteraj ligiloj"|eo}} "Eksteraj ligiloj"]'' !!\{\{Commons |- |2026-04-09 ||pl ||1 691 002||{{%t|2.34|3=(39487)}} ||{{%t|12.63|3=(213648)}} ||{{%t|68.71|3=(1161912)}} ||{{%t|25.54|3=(431956)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||szl||60 103||{{%t|1.52|3=(915)}} ||{{%t|0.16|3=(95)}} ||{{%t|0.15|3=(90)}} ||{{%t|0.21|3=(126)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||hsb||14 238||{{%t|4.75|3=(676)}} ||{{%t|1.21|3=(172)}} ||{{%t|22.41|3=(3191)}} ||{{%t|16.13|3=(2297)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||dsb||3444||{{%t|16.58|3=(571)}} ||{{%t|1.98|3=(68)}} ||{{%t|37.47|3=({{#expr: 108+648+534}})}} ||{{%t|11.24|3=(387)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||cs ||589 694||{{%t|7.83|3=(46147)}} ||{{%t|18.62|3=(109816)}} ||{{%t|74.07|3=(436853)}} ||{{%t|77.32|3=(456023)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||sk ||259 208||{{%t|3.67|3=(9507)}} ||{{%t|26.31|3=(68190)}} ||{{%t|50.55|3=(131036)}} ||{{%t|31.3|3=(81140)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||en ||7 166 313||{{%t|2.63|3=(188533)}} ||{{%t|25.35|3=(1816956)}} ||{{%t|89.05|3=(6382097)}} ||{{%t|43.67|3=(3130035)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||de ||3 111 906||{{%t|4.46|3=(138754)}} ||{{%t|15.11|3=(470345)}} ||{{%t|60.26|3=(1875287)}} ||{{%t|67.67|3=(2106192)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- |2026-04-09 ||eo ||384 071||{{%t|7.84|3=(30122)}} ||{{%t|27.85|3=(106970)}} ||{{%t|32.36|3=(124279)}} ||{{%t|49.81|3=(191292)}} ||{{%t|0|3=(0)}} |- ! !K. !! A. !![{{/S|insource:/\<gallery/|csb}} /=\s*\&lt;gallery\s*=/]!! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Òbaczë téż\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Òbaczë téż\s*=/] !! [{{/S|hastemplate:Przëpisë}} hastemplate:<br>Przëpisë] !! [{{/S|insource:/{{=}}\s*Bùtnowé lënczi\s*{{=}}/|csb}} /=\s*Bùtnowé lënczi\s*=/]!! [{{/S|hastemplate:Commons}} hastemplate:<br>Commons] |- |2026-04-01 ||csb ||5538 ||{{%t|1.01|3=(56)}} ||{{%t|2.53|3=(140)}} ||{{%t|2.89|3=(160)}} ||{{%t|29.23|3=(1619)}} ||{{%t|6.16|3=(341)}} |- |2026-04-02 ||csb ||5538 ||{{%t|1.07|3=(59)}} ||{{%t|2.58|3=(143)}} ||{{%t|3.03|3=(168)}} ||{{%t|29.94|3=(1658)}} ||{{%t|7.1|3=(393)}} |- |2026-04-03 ||csb ||5539 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.14|3=(174)}} ||{{%t|32.17|3=(1782)}} ||{{%t|8.9|3=(493)}} |- |2026-04-04 ||csb ||5541 ||{{%t|1.1|3=(61)}} ||{{%t|3.83|3=(212)}} ||{{%t|3.18|3=(176)}} ||{{%t|32.38|3=(1794)}} ||{{%t|9.11|3=(505)}} |- |2026-04-05 ||csb ||5541 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.51|3=(250)}} ||{{%t|3.63|3=(201)}} ||{{%t|33.55|3=(1859)}} ||{{%t|10.54|3=(584)}} |- |2026-04-06 ||csb ||5543 ||{{%t|1.17|3=(65)}} ||{{%t|4.73|3=(262)}} ||{{%t|3.66|3=(203)}} ||{{%t|33.81|3=(1874)}} ||{{%t|10.81|3=(599)}} |- |[https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-04/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-04-07] ||csb ||5543 ||{{%t|1.32|3=(73)}} ||{{%t|5.21|3=(289)}} ||{{%t|4.8|3=(266)}} ||{{%t|35.06|3=(1944)}} ||{{%t|12.17|3=(675)}} |- |2026-04-08 ||csb ||5546 ||{{%t|2.33|3=(129)}} ||{{%t|5.97|3=(331)}} ||{{%t|7.99|3=(443)}} ||{{%t|36.12|3=(2003)}} ||{{%t|17.6|3=(976)}} |- |2026-04-09 ||csb ||5549 ||{{%t|2.49|3=(138)}} ||{{%t|6.67|3=(370)}} ||{{%t|8.38|3=(465)}} ||{{%t|36.53|3=(2027)}} ||{{%t|18.31|3=(1016)}} |- |2026-04-10 ||csb ||5549 ||{{%t|2.5|3=(139)}} ||{{%t|7.75|3=(430)}} ||{{%t|8.69|3=(482)}} ||{{%t|36.84|3=(2044)}} ||{{%t|18.83|3=(1045)}} |- |2026-04-12 ||csb ||5550 ||{{%t|2.45|3=(141)}} ||{{%t|7.98|3=(443)}} ||{{%t|8.79|3=(488)}} ||{{%t|36.76|3=(2041)}} ||{{%t|19.2|3=(1066)}} |- |2026-04-13 ||csb ||5552 ||{{%t|2.61|3=(145)}} ||{{%t|8.45|3=(469)}} ||{{%t|8.95|3=(497)}} ||{{%t|37.27|3=(2069)}} ||{{%t|19.88|3=(1104)}} || {{%t|{{#expr: (5552-1250)/5552*100 round 2}}|3=({{#expr: (5552-1250)}})}} |- |2026-04-14 ||csb ||5553 ||{{%t|2.65|3=(147)}} ||{{%t|8.93|3=(496)}} ||{{%t|9.08|3=(504)}} ||{{%t|38.25|3=(2124)}} ||{{%t|21.16|3=(1175)}} || {{%t|{{#expr: (5553-1249)/5553*100 round 2}}|3=({{#expr: (5553-1249)}})}} |- |2026-04-15 ||csb ||5554 ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}} |- |2026-04-16 ||csb ||5559 ||{{%t|2.73|3=(152)}} ||{{%t|10.97|3=(610)}} ||{{%t|9.39|3=(522)}} ||{{%t|39.74|3=(2209)}} ||{{%t|23.1|3=(1284)}} || {{%t|{{#expr: (5559-1262)/5559*100 round 2}}|3=({{#expr: (5559-1262)}})}} |} * 2026-04-24 5561 <gallery\s: 2.86% (159) Òbaczë téż: 12.16% (676) Przëpisë: 9.66% (537) Bùtnowé: 40.77% (2267) Commons: 24.89% (1384) * 2026-04-28 5563 <gallery\s: 2.89% (161) Òbaczë téż: 13.27% (738) Przëpisë: 10.08% (561) Bùtnowé: 42.01% (2337) Commons: 26.5% (1474) * 2026-04-29 5564 <gallery\s: 2.93% (163) Òbaczë téż: 14.07% (783) Przëpisë: 10.15% (565) Bùtnowé: 42.94% (2389) Commons: 27.57% (1534) * 2026-04-30 5564 <gallery\s: 2.97% (165) Òbaczë téż: 14.47% (805) Przëpisë: 10.23% (569) Bùtnowé: 43.17% (2402) Commons: 28.09% (1563) * 2026-05-04 5566 <gallery\s: 2.98% (166) Òbaczë téż: 15.56% (866) Przëpisë: 10.33% (575) Bùtnowé: 44.34% (2468) Commons: 29.28% (1630) * 2026-05-06 5567 <gallery\s: 3% (167) Òbaczë téż: 16.56% (922) Przëpisë: 10.44% (581) Bùtnowé: 45.18% (2515) Commons: 30.48% (1697) * 2026-05-07 5567 <gallery\s: 3.02% (168) Òbaczë téż: 18.27% (1017) Przëpisë: 10.45% (582) Bùtnowé: 46.33% (2579) Commons: 31.88% (1775) * 2026-05-11 5566 <gallery\s: 3.04% (169) Òbaczë téż: 18.88% (1051) Przëpisë: 10.49% (584) Bùtnowé: 46.89% (2610) Commons: 32.99% (1836) * 2026-05-15 5572 <gallery\s: 3.1% (173) Òbaczë téż: 19.94% (1111) Przëpisë: 11.16% (622) Bùtnowé: 49.5% (2758) Commons: 42.77% (2383) * 2026-05-21 5579 <gallery\s: 3.19% (178) Òbaczë téż: 21.38% (1193) Przëpisë: 11.63% (649) Bùtnowé: 54.94% (3065) Commons: 51.3% (2862) * 2026-05-26 5583 <gallery\s: 3.22% (180) Òbaczë téż: 21.44% (1197) Przëpisë: 11.73% (655) Bùtnowé: 57.03% (3184) Commons: 54.88% (3064) * 2026-06-01 5590 <gallery\s: 3.43% (192) Òbaczë téż: 21.88% (1223) Przëpisë: 11.99% (670) Bùtnowé: 59.25% (3312) Commons: 59.03% (3300) * 2026-06-04 5601 <gallery\s: 3.46% (194) Òbaczë téż: 22.51% (1261) Przëpisë: 12.34% (691) Bùtnowé: 61.83% (3463) Commons: 61.81% (3462) * 2026-06-30 5627 <gallery\s: 3.98% (224) Òbaczë téż: 23.62% (1329) Przëpisë: 13.22% (744) Bùtnowé: 67.87% (3819) Commons: 67.89% (3820) * [https://browse.library.kiwix.org/viewer#wikipedia_csb_all_maxi_2026-07/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna 2026-07-06] 5645 <gallery\s: 4.25% (240) Òbaczë téż: 24.2% (1366) Przëpisë: 13.82% (780) Bùtnowé: 71.05% (4011) Commons: 71.11% (4014) * 2026-07-10 5655 <gallery\s: 4.69% (265) Òbaczë téż: 24.9% (1408) Przëpisë: 14.36% (812) Bùtnowé: 72.63% (4107) Commons: 72.71% (4112) * 2026-08-31 5769 <gallery\s: 5.96% (344) Òbaczë téż: 26.52% (1530) Przëpisë: 16.83% (971) Bùtnowé: 77.26% (4457) Commons: 77.38% (4464) * 2026-09-04 5777 <gallery\s: 7.74% (447) Òbaczë téż: 27% (1560) Przëpisë: 17.03% (984) Bùtnowé: 78% (4506) Commons: 78.12% (4513) * 2026-09-15 5785 <gallery\s: 8.26% (478) Òbaczë téż: 28.07% (1624) Przëpisë: 17.3% (1001) Bùtnowé: 80.71% (4669) Commons: 80.81% (4675) * 2026-09-18 5793 <gallery\s: 8.65% (501) Òbaczë téż: 28.36% (1643) Przëpisë: 17.43% (1010) Bùtnowé: 81.06% (4696) Commons: 81.17% (4702) * 2026-09-22 5801 <gallery\s: 8.9% (516) Òbaczë téż: 28.62% (1660) Przëpisë: 17.5% (1015) Bùtnowé: 81.62% (4735) Commons: 81.73% (4741) <gallery\s: {{/S+|\<gallery|516|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Òbaczë téż: {{/S+|Òbaczë téż|1660|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Przëpisë: {{/S+|Przëpisë|1015|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Bùtnowé: {{/S+|Bùtnowé|4735|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> Commons: {{/S+|Commons|4741|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> ---- <nowiki>|2026-04-XX ||csb ||</nowiki>{{NUMBEROFARTICLES:R}}<nowiki> ||{{%t|2.72|3=(151)}} ||{{%t|9.77|3=(543)}} ||{{%t|9.25|3=(514)}} ||{{%t|39.01|3=(2167)}} ||{{%t|22.18|3=(1232)}} || {{%t|{{#expr: (5554-1246)/5554*100 round 2}}|3=({{#expr: (5554-1246)}})}}</nowiki> ---- ---- * {{/S+|\<gallery|1280|csb|raw=1}} <!-- KALKULATOR --> * {{NUMBEROFARTICLES:R}}-NNN * csb: [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=-insource%3A%2FImage%3A%2F+-insource%3A%2F%C3%92br%C3%B4zk%3A%2F+-deepcat%3AKal%C3%A3darium+-insource%3A%2F.svg%2Fi+-insource%3A%2F.png%2Fi+-insource%3A%2F.jpg%2Fi+-insource%3A%2F.jpeg%2Fi+-insource%3A%2F.gif%2Fi&title=Specjaln%C3%B4%3ASzukaj&profile=advanced&fulltext=1&ns0=1 bez obrazka] * bez obrazka: ** csb: 39.89% (2216); -Kalãdarium: 23.04% (1280) [https://petscan.wmcloud.org/?ores_type=any&referrer_name=&links_to_all=&talk_page_exists=both&active_tab=tab_templates_n_links&negcats=Kal%C3%A3darium&ns%5B0%5D=1&before=&larger=&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&interface_language=en&show_soft_redirects=both&max_statements=&cb_labels_yes_l=1&edits%5Bbots%5D=both&manual_list_wiki=&project=wikipedia&links_to_any=&templates_any=&manual_list=&sparql=&depth=18&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&edits%5Banons%5D=both&show_redirects=both&cb_labels_any_l=1&since_rev0=&search_max_results=500&langs_labels_yes=&output_compatability=catscan&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&rxp_filter=&smaller=&templates_yes=&search_filter=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&sitelinks_no=&page_image=no&outlinks_yes=&cb_labels_no_l=1&min_sitelink_count=&after=&ores_prob_from=&min_redlink_count=1&doit=][https://petscan.wmcloud.org/?page_image=no&links_to_no=&sitelinks_any=&langs_labels_no=&sparql=&interface_language=en&ns%5B0%5D=1&sparql_server=wikidata&output_limit=&langs_labels_yes=&depth=18&min_statements=&since_rev0=&subpage_filter=either&project=wikipedia&templates_no=Bez+%C3%B2br%C3%B4zka&common_wiki=auto&search_query=&minlinks=&sortorder=ascending&rxp_filter=&wikidata_item=no&cb_labels_any_l=1&before=&after=&labels_no=&min_redlink_count=1&max_age=&language=csb&show_disambiguation_pages=both&categories=F%C3%B9%C5%84damentn%C3%A9+kateg%C3%B2r%C3%ABje&search_max_results=500&min_sitelink_count=&max_sitelink_count=&smaller=&active_tab=tab_templates_n_links&cb_labels_no_l=1&outlinks_any=&outlinks_yes=&show_soft_redirects=both&ores_prob_to=&cb_labels_yes_l=1&search_filter=&namespace_conversion=keep&doit=] ** csb: 2026-04-15 1264/5555; 2200/5555 ** pl: 29.21% (494098) [https://petscan.wmcloud.org/?cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_no_l=1&talk_page_exists=both&search_max_results=500&common_wiki=auto&before=&search_wiki=&language=pl&show_redirects=both&minlinks=&output_compatability=catscan&max_age=&referrer_name=&categories=Kategorie&project=wikipedia&max_identifiers=&active_tab=tab_categories&outlinks_any=&sparql_server=wikidata&labels_yes=&depth=18&wpiu=any&min_redlink_count=1&output_limit=&max_statements=&wikidata_label_language=&labels_no=&ores_prob_to=&show_soft_redirects=both&negcats=&rxp_filter=&outlinks_no=&templates_yes=&page_image=no&edits%5Bbots%5D=both&since_rev0=&sitelinks_no=&search_filter=&cb_labels_yes_l=1&manual_list=&source_combination=&sitelinks_yes=&ores_type=any&ns%5B0%5D=1] ** szl: 77.73% (46774) [https://petscan.wmcloud.org/?sitelinks_yes=&min_identifiers=&sortby=none&rxp_filter=&search_max_results=500&links_to_no=&labels_no=&subpage_filter=either&cb_labels_any_l=1&templates_yes=&sitelinks_no=&langs_labels_no=&links_to_any=&namespace_conversion=keep&categories=Przod%C5%84o+zajta&max_statements=&outlinks_yes=&templates_no=&labels_any=&ores_prob_to=&referrer_url=&cb_labels_yes_l=1&minlinks=&ns%5B0%5D=1&page_image=no&edits%5Banons%5D=both&max_sitelink_count=&show_redirects=both&language=szl&links_to_all=&sitelinks_any=&langs_labels_any=&interface_language=en&min_redlink_count=1&max_identifiers=&cb_labels_no_l=1&project=wikipedia&larger=&manual_list_wiki=&depth=18&outlinks_any=&common_wiki=auto&min_sitelink_count=&maxlinks=&doit=] ** hsb: 29.77% (4238) [https://petscan.wmcloud.org/?interface_language=en&min_sitelink_count=&maxlinks=&project=wikipedia&depth=18&pagepile=&wpiu=any&wikidata_source_sites=&language=hsb&page_image=no&cb_labels_no_l=1&min_redlink_count=1&after=&show_disambiguation_pages=both&outlinks_no=&max_identifiers=&max_age=&max_statements=&langs_labels_no=&output_limit=&outlinks_yes=&min_statements=&wikidata_label_language=&templates_no=&show_soft_redirects=both&talk_page_exists=both&cb_labels_any_l=1&subpage_filter=either&wikidata_item=no&ns%5B0%5D=1&ores_prob_from=&sparql_server=wikidata&sitelinks_yes=&search_max_results=500&common_wiki_other=&search_query=&namespace_conversion=keep&categories=%21H%C5%82owna+kategorija&common_wiki=auto&templates_yes=&cb_labels_yes_l=1&before=&wikidata_prop_item_use=&format=html&search_wiki=&doit=] ** dsb: 22.83% (786) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&outlinks_yes=&categories=%21G%C5%82owna+kategorija&project=wikipedia&referrer_name=&search_filter=&langs_labels_any=&referrer_url=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&maxlinks=&templates_no=&min_sitelink_count=&links_to_no=&pagepile=&max_statements=&subpage_filter=either&active_tab=tab_categories&max_sitelink_count=&wikidata_item=no&wikidata_label_language=&cb_labels_no_l=1&ns%5B0%5D=1&sitelinks_no=&sparql=&talk_page_exists=both&page_image=no&outlinks_any=&edits%5Bflagged%5D=both&common_wiki=auto&links_to_all=&min_statements=&depth=18&minlinks=&wikidata_prop_item_use=&language=dsb&cb_labels_any_l=1&interface_language=en&cb_labels_yes_l=1&larger=&labels_no=&sortby=none&common_wiki_other=&smaller=&doit=] ** cs: 42.18% (248854) [https://petscan.wmcloud.org/?manual_list_wiki=&langs_labels_any=&cb_labels_yes_l=1&pagepile=&source_combination=&search_wiki=&wikidata_prop_item_use=&search_max_results=500&outlinks_yes=&langs_labels_no=&after=&search_filter=&depth=18&show_soft_redirects=both&search_query=&sortorder=ascending&edits%5Bflagged%5D=both&language=cs&active_tab=tab_categories&wikidata_item=no&output_limit=&categories=Hlavn%C3%AD+kategorie&referrer_name=&ns%5B0%5D=1&templates_yes=&common_wiki=auto&cb_labels_no_l=1&page_image=no&minlinks=&max_statements=&project=wikipedia&wpiu=any&namespace_conversion=keep&sitelinks_yes=&sparql_server=wikidata&min_redlink_count=1&subpage_filter=either&maxlinks=&cb_labels_any_l=1&ores_prediction=any&outlinks_no=&sitelinks_no=&interface_language=en&max_age=&referrer_url=&templates_no=] ** sk: 39.48% (102371) [https://petscan.wmcloud.org/?min_redlink_count=1&interface_language=en&talk_page_exists=both&langs_labels_yes=&project=wikipedia&langs_labels_no=&search_filter=&language=sk&max_identifiers=&depth=18&ores_prediction=any&cb_labels_yes_l=1&sortby=none&source_combination=&templates_yes=&page_image=no&after=&wikidata_source_sites=&ores_prob_from=&cb_labels_any_l=1&edits%5Bflagged%5D=both&smaller=&show_disambiguation_pages=both&wikidata_item=no&sitelinks_any=&templates_no=&negcats=&sortorder=ascending&manual_list=&cb_labels_no_l=1&search_max_results=500&outlinks_yes=&templates_any=&sparql_server=wikidata&ns%5B0%5D=1&edits%5Bbots%5D=both&categories=Z%C3%A1kladn%C3%A9+kateg%C3%B3rie&common_wiki=auto&outlinks_any=&outlinks_no=&subpage_filter=either&links_to_all=&minlinks=&labels_no=] ** en: >500000 [] ** de: >500000 [] ** eo: 33.82% (129952) [https://petscan.wmcloud.org/?search_max_results=500&ores_prediction=any&interface_language=en&search_wiki=&depth=18&sitelinks_yes=&show_soft_redirects=both&labels_any=&edits%5Bflagged%5D=both&templates_any=&cb_labels_any_l=1&page_image=no&maxlinks=&cb_labels_no_l=1&outlinks_no=&links_to_all=&links_to_any=&categories=%C4%88io&sparql=&ns%5B0%5D=1&outlinks_yes=&language=eo&search_filter=&wikidata_source_sites=&min_identifiers=&sortby=none&cb_labels_yes_l=1&referrer_name=&langs_labels_any=&show_disambiguation_pages=both&langs_labels_no=&output_compatability=catscan&minlinks=&min_statements=&sitelinks_any=&subpage_filter=either&since_rev0=&show_redirects=both&edits%5Banons%5D=both&max_identifiers=&langs_labels_yes=&labels_no=&project=wikipedia&doit=] * dsb: [{{/S|-insource:/{{=}} Žrědła {{=}}/ insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/|dsb}} -insource:/= Žrědła =/ insource:/=\s*Žrědła\s*=/] * dsb: [{{/S|insource:/\<ref/ -insource:/{{=}}\s*Nóžki\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Žrědła\s*{{=}}/ -insource:/{{=}}\s*Nožki\s*{{=}}/|dsb}} insource:/\<ref/ -insource:/=\s*Nóžki\s*=/ -insource:/=\s*Žrědła\s*=/ -insource:/=\s*Nožki\s*=/] == <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> == {| class="wikitable" |+ |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}}} ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) <code><nowiki>{{</nowiki>[[:Category:Nôpiérwi pò kaszëbskù|Nôpiérwi pò kaszëbskù]]<nowiki>}}</nowiki></code> |} * 2026-04-09 — 0.29% (16) * 2026-04-12 — 0.45% (25) * 2026-04-15 — 0.63% (35) * 2026-04-16 — 0.81% (45) * 2026-04-23 — 1.17% (65) * 2026-04-29 — 1.71% (95) * 2026-05-01 — 1.89% (105) * 2026-05-04 — 2.07% (115) * 2026-05-11 — 2.25% (125) * 2026-05-16 — 2.42% (135) * 2026-05-21 — 2.60% (145) * 2026-06-01 — 2.77% (155) * 2026-06-04 – 2.95% (165) * 2026-06-30 — 3.11% (175) * 2026-07-06 — 3.37% (190) * 2026-07-10 — 3.54% (200) * 2026-07-14 — 3.7% (210) * 2026-08-31 — 4.33% (250) * {{CURRENTYEAR}}-{{CURRENTMONTH2}}-{{CURRENTDAY2}} — {{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}% ({{PAGESINCATEGORY:Nôpiérwi pò kaszëbskù}}) ---- </div><!-- 2026-04--> </div><!-- 2026-04--> ---- <div class="mw-collapsible mw-collapsed"> <h3 class="mw-collapsible-heading">+</h3> <div class="mw-collapsible-content"> <code>+<br> |-<br> |2026-04-08<br> |'''csb'''<br> |{{NUMBEROF|ARTICLES|csb|N}}<br> |{{/S+|\<gallery|139|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|Òbaczë téż|430|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Przëpisë|482|csb|raw=1|flag=i}}<br> |{{/S+|Bùtnowé lënczi|2044|csb|raw=1}}<br> |{{/S+|\{\{Commons|1045|csb|raw=1|flag=i}} </code> ---- * 2026-04-02 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Dopisënczi|39|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Słôwny lëdze|20|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpisënczi|4|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Òbôczë téż|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Zdrzë téż|12|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Przëpise|8|csb}} * 2026-04-02 {{/S+|Bùtnowé pòwrózczi|6|csb}} * <s>2026-04-03 {{/S+|Bùtnowë lënczi|61|csb}}</s> → 0 (2026-04-03) * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowié|123|csb}} * 2026-04-03 {{/S+|Przësłowia|6|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Biografiô|18|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Lëteratura|741|csb}} * 2026-04-05 {{/S+|Rozmajitoscë|37|csb}} * 2026-04-07 {{/S+|Przëpisczi|169|csb}} * <s>2026-04-15 {{/S+|Czëtôj téż|1|csb}}</s> → 0 (2026-04-15) * 2026-04-15 {{/S+|\{\{msg|12|csb}} * 2026-04-16 {{/S+|Zdroje|35|csb}} * <s>2026-05-01 {{/S+|Bùtnowé lënczie|13|csb}}</s> → 0 (2026-05-01) * 2026-05-01 {{/S+|Spisënk zamkłoscë|1|csb}} (Spis treści) * <s>2026-05-18 {{/S+|Pismienizna|1|csb}}</s> → 0 (2026-05-18) * <s>2026-07-07 {{/S+|Dopisë|1|csb}}</s> → 0 (2026-07-07) * 2026-07-16 {{/S+|Bôczënczi|2|csb}} ---- * [[Brëkòwnik:Iketsi/2]] * [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?search=miono-genitiw%3F&title=Specjaln%C3%B4:Szukaj&go=Bi%C3%A9j%21&ns0=1 miono-genitiw?] </div><!-- + --> </div><!-- + --> == [[:Kategòrëjô:Òbrôzk w nôgłówkù|Òbrôzczi w nôgłówkach]] == <timeline> ImageSize = width:460 height:320 PlotArea = left:50 right:20 top:25 bottom:30 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late Colors = id:linegrey2 value:gray(0.9) id:linegrey value:gray(0.7) id:cobar value:rgb(0.2,0.7,0.8) id:cobar2 value:rgb(0.6,0.9,0.6) DateFormat = yyyy Period = from:0 till:5772 ScaleMajor = unit:year increment:250 start:0 gridcolor:linegrey ScaleMinor = unit:year increment:500 start:0 gridcolor:linegrey2 PlotData = color:cobar width:20 align:center bar:2026-07-28 from:368 till:1584 bar:2026-07-29 from:367 till:1587 bar:2026-07-30 from:372 till:1595 bar:2026-07-31 from:378 till:1626 bar:2026-08-04 from:385 till:1696 bar:2026-08-05 from:391 till:1763 bar:2026-09-02 from:807 till:3126 bar:2026-09-04 from:846 till:3551 bar:2026-09-15 from:839 till:3731 bar:2026-09-18 from:827 till:3886 bar:2026-09-22 from:807 till:3940 PlotData= textcolor:black fontsize:S bar:2026-07-28 at:1584 text: 23.23% shift:(0) bar:2026-07-29 at:1587 text: 23.13% shift:(0) bar:2026-07-30 at:1595 text: 23.32% shift:(0) bar:2026-07-31 at:1626 text: 23.25% shift:(0) bar:2026-08-04 at:1696 text: 22.70% shift:(0) bar:2026-08-05 at:1763 text: 22.18% shift:(0) bar:2026-09-02 at:3126 text: 25.81% shift:(0) bar:2026-09-04 at:3551 text: 23.82% shift:(0) bar:2026-09-15 at:3731 text: 22.48% shift:(0) bar:2026-09-18 at:3886 text: 21.28% shift:(0) bar:2026-09-22 at:3940 text: 20.48% shift:(0) </timeline> == Uwagi == <references group="uwaga" /> mctuhryxs764b4hnj8akv8tbsomzx7t Szablóna:Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl 10 12645 217169 197597 2026-10-08T19:59:00Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217169 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://mojhistorycznyblog.pl/kartka-z-kalendarza-{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}-{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = stycznia | gromicznika = lutego | strëmiannika = marca | łżëkwiata = kwietnia | maja = maja | czerwińca = czerwca | lëpińca = lipca | zélnika = sierpnia | séwnika = wrzesnia | pazdzérznika = pazdziernika | lëstopadnika = listopada | gòdnika = grudnia | #default = !!! }}/ ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 8ajoafiwgrue9jtmhal1nijvia0yvyr Szablóna:Roczëzna 10 12646 217163 207405 2026-10-08T19:58:23Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217163 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|{{pùnkt}} {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|}} * {{Roczëzna/vatican.va|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/FilmPolski.pl|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/BBC|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/NYT|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} </includeonly><noinclude>{{Special:Prefixindex/Szablóna:Roczëzna/}} ---- * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna}}</nowiki></code> → {{Roczëzna|31 stëcznika}} ---- * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna}}</nowiki></code> → {{Roczëzna|2 gromicznika}} ---- * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna}}</nowiki></code> → {{Roczëzna|24 gòdnika}} ---- [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> berh5jb5eaauf3ljov0we7oopdbe39a Szablóna:Roczëzna/BBC 10 12647 217164 197603 2026-10-08T19:58:29Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217164 wikitext text/x-wiki <includeonly>http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = january | gromicznika = february | strëmiannika = march | łżëkwiata = april | maja = may | czerwińca = june | lëpińca = july | zélnika = august | séwnika = september | pazdzérznika = october | lëstopadnika = november | gòdnika = december | #default = !!! }}/{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}/ ({{Jãz.|en}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/BBC}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/BBC|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/BBC}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/BBC|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/BBC}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/BBC|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 0tgncxvwur16jpp3m6vmzy7q25fjgms Szablóna:Roczëzna/NYT 10 12648 217167 197602 2026-10-08T19:58:50Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217167 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://archive.nytimes.com/learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = january | gromicznika = february | strëmiannika = march | łżëkwiata = april | maja = may | czerwińca = june | lëpińca = july | zélnika = august | séwnika = september | pazdzérznika = october | lëstopadnika = november | gòdnika = december | #default = !!! }}-{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}/index.html ({{Jãz.|en}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/NYT}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/NYT|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/NYT}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/NYT|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/NYT}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/NYT|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> eqhdam22fq06j0gio8qbpo7t6bc2f90 Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi 3 12678 217203 206968 2026-10-08T21:11:47Z Terrus38 14026 /* hùmanisticznëch */ nowa sekcja 217203 wikitext text/x-wiki == Artykuły == Witam, panie Iketsi! Dziękujemy za ogromne wkłady i edycje w kaszubskiej Wikipedii! Tak ogromne, że aktualnie stałeś się największym edytorem w naszej kaszubskiej Wikipedii po dwóch administratorów [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsanie]]. Dzięki tobie, ilość artykułów w kaszubskiej Wikipedii dynamicznie urosła przez 30 dni. I oczywiście to będzie pierwsza dyskusja z tobą. Mimo tego wszystkiego, nadal widać, że tworzysz artykuły z małą ilością informacji po kaszubsku, to oznacza, że masz małą znajomość języka kaszubskiego, dlatego rozbudowałem i edytowałem twoje artykuły jak [[Òpłôtk]] i [[Papiéż]] z poprawną pisownią i ostatnio dodałem szablon [[Szablóna:ADR|ADR]] za brak informacji. Aby stworzyć pełny i rozbudowany artykuł, musisz mieć przynajmniej podstawową, bądź także zaawansowaną znajomość kaszubskiego lub polecam Cię naukę w języku kaszubskim z filmikami wideo np. Warsztaty języka kaszubskiego, lub Kaszëbsczi dlô dozdrzeniałëch i słownikami internetowymi, lub prawdziwymi np. [[Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]], [[Glosbe]], [[Tatoeba]] i [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], ale także stron internetowych, np. Rastko. Ale to nie będzie trwać krótko. Życzę miłej nauki :) Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 12:54, 17 łżë 2026 (CEST) :Bóg zapłac! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 13:45, 22 łżë 2026 (CEST) ::Ni mô sprawë, panie Iketsi! [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:06, 22 łżë 2026 (CEST) == Kaszëbsczi == Witaj. Znasz kaszubski? Czy pomógłbyś przetłumaczyć kilka opisów na Wikidanych? [[Brëkòwnik:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Eurohunter|diskùsëjô]]) 20:34, 7 môj 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Eurohunter|Eurohunter]] Trochę, ale chętnie pomogę. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:37, 7 môj 2026 (CEST) :: Szukam tłumaczenia dla "album studyjny Basshuntera", "album kompilacyjny Basshuntera" ("kompilacja Basshuntera"?), "piosenka Basshuntera", "singel Basshuntera", "singel Kääriji i Basshuntera" (nie wiem czy po kaszubsku będzie się odmieniać jak po polsku "Kääriji" od "Käärijä", czy inaczej), "singel promocyjny Basshuntera", "teledysk Basshuntera", "teledysk tekstowy Basshuntera". Nie wiem czy w muzyce po kaszubsku mówicie podobnie bardziej do polskiego, czy może używacie bardziej niemieckiego nazewnictwa. [[Brëkòwnik:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Eurohunter|diskùsëjô]]) 20:45, 7 môj 2026 (CEST) == Spis treści / Spisënk zamkłoscë == Cześć, zauważyłem, że ostatnio z niektórych stron (przynajmniej u mnie) znikają spisy treści a przy jeszcze innych wcale się nie pojawiają. Spis zniknął na stronie ''[[Iran]]'', a nie pojawił się na stronie ''[[Belgijskô]]'' po znaczącym uzupełnieniu artykułu. Czy wiesz może dlaczego tak jest i jak temu zapobiec? Będę wdzięczny za odpowiedź, pozdrawiam. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 20:06, 10 môj 2026 (CEST) :Cześć! Artykuły w których jest szablon '''Ùzémk artikla''' nie mają spisu treści. —[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:31, 10 môj 2026 (CEST) == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == (Pozwoliłem sobie przenieść wątek tutaj, aby nie prowadzić dyskusji na tablicy ogłoszeń.) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Oj, stara nazwa wróciła? Od kilku dni pod logo widzę -ijô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:01, 11 lëp 2026 (CEST) :: Nie widzę, aby wróciła – na trzech różnych przeglądarkach, zarówno po zalogowaniu się, jak i po wylogowaniu się, widzę poprawne Wikipediô/encyklopediô. Może spróbuj wyczyścić pamięć podręczną (np. przez Ctrl+F5)? :: Przy okazji, wspomnieć użytkownika można prościej za pomocą szablonu „re” np. <nowiki>{{re|tsca}}</nowiki> → {{re|tsca}}. :: [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:40, 12 lëp 2026 (CEST) :::👍 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 00:50, 12 lëp 2026 (CEST) == hùmanisticznëch == Widzã, że zmieniwôsz ''hùmanisticznëch'' na ''humanisticznëch'' – i òbie fòrmë (''hù/hò'' i ''hu/ho'') we wikszoscë słów (w tim tu) są prawidłowé, prosto jô wòlã bez sztriszków, tej jakbë co, ni mùszisz szëkac za tim, bë to zmieniac! To ju jak cë sã widzy, edicyjnëch wòjnów gwës ò to nie mdze, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 23:11, 8 ruj 2026 (CEST) 3vp6h9mi3gay9pjk83igoekj8fy1vda 217204 217203 2026-10-08T21:14:16Z Iketsi 3254 /* hùmanisticznëch */ Òdpòwiésc 217204 wikitext text/x-wiki == Artykuły == Witam, panie Iketsi! Dziękujemy za ogromne wkłady i edycje w kaszubskiej Wikipedii! Tak ogromne, że aktualnie stałeś się największym edytorem w naszej kaszubskiej Wikipedii po dwóch administratorów [[Brëkòwnik:Kaszeba|Kaszeba]] i [[Brëkòwnik:Kirsan|Kirsanie]]. Dzięki tobie, ilość artykułów w kaszubskiej Wikipedii dynamicznie urosła przez 30 dni. I oczywiście to będzie pierwsza dyskusja z tobą. Mimo tego wszystkiego, nadal widać, że tworzysz artykuły z małą ilością informacji po kaszubsku, to oznacza, że masz małą znajomość języka kaszubskiego, dlatego rozbudowałem i edytowałem twoje artykuły jak [[Òpłôtk]] i [[Papiéż]] z poprawną pisownią i ostatnio dodałem szablon [[Szablóna:ADR|ADR]] za brak informacji. Aby stworzyć pełny i rozbudowany artykuł, musisz mieć przynajmniej podstawową, bądź także zaawansowaną znajomość kaszubskiego lub polecam Cię naukę w języku kaszubskim z filmikami wideo np. Warsztaty języka kaszubskiego, lub Kaszëbsczi dlô dozdrzeniałëch i słownikami internetowymi, lub prawdziwymi np. [[Internetowi Słowôrz Kaszëbsczégò Jãzëka]], [[Glosbe]], [[Tatoeba]] i [[Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej]], ale także stron internetowych, np. Rastko. Ale to nie będzie trwać krótko. Życzę miłej nauki :) Pozdrawiam, [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 12:54, 17 łżë 2026 (CEST) :Bóg zapłac! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 13:45, 22 łżë 2026 (CEST) ::Ni mô sprawë, panie Iketsi! [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Orbitminis|diskùsëjô]]) 18:06, 22 łżë 2026 (CEST) == Kaszëbsczi == Witaj. Znasz kaszubski? Czy pomógłbyś przetłumaczyć kilka opisów na Wikidanych? [[Brëkòwnik:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Eurohunter|diskùsëjô]]) 20:34, 7 môj 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Eurohunter|Eurohunter]] Trochę, ale chętnie pomogę. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:37, 7 môj 2026 (CEST) :: Szukam tłumaczenia dla "album studyjny Basshuntera", "album kompilacyjny Basshuntera" ("kompilacja Basshuntera"?), "piosenka Basshuntera", "singel Basshuntera", "singel Kääriji i Basshuntera" (nie wiem czy po kaszubsku będzie się odmieniać jak po polsku "Kääriji" od "Käärijä", czy inaczej), "singel promocyjny Basshuntera", "teledysk Basshuntera", "teledysk tekstowy Basshuntera". Nie wiem czy w muzyce po kaszubsku mówicie podobnie bardziej do polskiego, czy może używacie bardziej niemieckiego nazewnictwa. [[Brëkòwnik:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Eurohunter|diskùsëjô]]) 20:45, 7 môj 2026 (CEST) == Spis treści / Spisënk zamkłoscë == Cześć, zauważyłem, że ostatnio z niektórych stron (przynajmniej u mnie) znikają spisy treści a przy jeszcze innych wcale się nie pojawiają. Spis zniknął na stronie ''[[Iran]]'', a nie pojawił się na stronie ''[[Belgijskô]]'' po znaczącym uzupełnieniu artykułu. Czy wiesz może dlaczego tak jest i jak temu zapobiec? Będę wdzięczny za odpowiedź, pozdrawiam. [[Brëkòwnik:DawnyTest|DawnyTest]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:DawnyTest|diskùsëjô]]) 20:06, 10 môj 2026 (CEST) :Cześć! Artykuły w których jest szablon '''Ùzémk artikla''' nie mają spisu treści. —[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 20:31, 10 môj 2026 (CEST) == Zmiana nazwy z ''Wikipedijô'' na ''Wikipediô'' == (Pozwoliłem sobie przenieść wątek tutaj, aby nie prowadzić dyskusji na tablicy ogłoszeń.) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Oj, stara nazwa wróciła? Od kilku dni pod logo widzę -ijô. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 14:01, 11 lëp 2026 (CEST) :: Nie widzę, aby wróciła – na trzech różnych przeglądarkach, zarówno po zalogowaniu się, jak i po wylogowaniu się, widzę poprawne Wikipediô/encyklopediô. Może spróbuj wyczyścić pamięć podręczną (np. przez Ctrl+F5)? :: Przy okazji, wspomnieć użytkownika można prościej za pomocą szablonu „re” np. <nowiki>{{re|tsca}}</nowiki> → {{re|tsca}}. :: [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 00:40, 12 lëp 2026 (CEST) :::👍 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 00:50, 12 lëp 2026 (CEST) == hùmanisticznëch == Widzã, że zmieniwôsz ''hùmanisticznëch'' na ''humanisticznëch'' – i òbie fòrmë (''hù/hò'' i ''hu/ho'') we wikszoscë słów (w tim tu) są prawidłowé, prosto jô wòlã bez sztriszków, tej jakbë co, ni mùszisz szëkac za tim, bë to zmieniac! To ju jak cë sã widzy, edicyjnëch wòjnów gwës ò to nie mdze, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 23:11, 8 ruj 2026 (CEST) :Dzãka! –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 23:14, 8 ruj 2026 (CEST) s3aawlg2m5rhyt88kkp40thp9c36ui0 Szablóna:Roczëzna/imperiumromanum.pl 10 12801 217168 197595 2026-10-08T19:58:57Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217168 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/amp/#{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}-{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 1 | gromicznika = 2 | strëmiannika = 3 | łżëkwiata = 4 | maja = 5 | czerwińca = 6 | lëpińca = 7 | zélnika = 8 | séwnika = 9 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }} ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/imperiumromanum.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/imperiumromanum.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/imperiumromanum.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> bzguw0anjv24jo4l17vqdnsjjj4sb4t Szablóna:Roczëzna/FilmPolski.pl 10 12876 217165 197599 2026-10-08T19:58:33Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217165 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://filmpolski.pl/fp/index.php?kalendarium={{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 01 | gromicznika = 02 | strëmiannika = 03 | łżëkwiata = 04 | maja = 05 | czerwińca = 06 | lëpińca = 07 | zélnika = 08 | séwnika = 09 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}.{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}} ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/FilmPolski.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/FilmPolski.pl|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/FilmPolski.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/FilmPolski.pl|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/FilmPolski.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/FilmPolski.pl|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> ng5ihi77ub96finuum6vqcdp3cy7cdz Szablóna:Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô 10 12881 217166 209568 2026-10-08T19:58:44Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217166 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 01 | gromicznika = 02 | strëmiannika = 03 | łżëkwiata = 04 | maja = 05 | czerwińca = 06 | lëpińca = 07 | zélnika = 08 | séwnika = 09 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}} |0101|0102|0103|0104|0105|0106|0107 = {{YouTube|v=_yLZt9bTEnk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=10gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek pierwszy #1|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-1-n1480049 Kalendarium nr 1] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek pierwszy #1--> | 0110|0111|0112|0113|0114 = {{YouTube|v=13dBD_HT_2w|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=2|tit=Kalãdarium – Odcinek drugi #2|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek drugi #2--> |0115|0116|0117|0118|0119|0120|0121 = {{YouTube|v=rSnhXcSUHdI|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=3|tit=Kalãdarium – Odcinek trzeci #3|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-2-i-3-n1483188 Kalendarium nr 3] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzeci #3--> | 0122|0123|0124|0125 = {{YouTube|v=sGQrfiBnKAQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=4|tit=Kalãdarium – Odcinek czwarty #4|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-4-22-2801-n1499830 Kalendarium nr 4] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM Odcinek czwarty #4--> |0129|0130|0131|0201|0202|0203|0204 = {{YouTube|v=Y_b01aqQ7GM|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=5|tit=Kalãdarium – Odcinek piąty #5|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-5-2901-402-n1502393 Kalendarium nr 5] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piąty #5--> |0205|0206|0207|0208|0209|0210|0211 = {{YouTube|v=HyFbUU2_igE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=6|tit=Kalãdarium – Odcinek Szósty #6|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-6-n1505283 Kalendarium nr 6] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek Szósty #6--> | 0212|0213|0214|0215 = {{YouTube|v=BI3alFHRvT4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=7|tit=Kalãdarium – Odcinek siódmy #7|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-7-n1508897 Kalendarium nr 7] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siódmy #7--> | |0220|0221|0222|0223|0224 = {{YouTube|v=yNF84QOArt4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=8|tit=Kalãdarium – Odcinek ósmy #8|jaz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-8-19-2502-n1510215 Kalendarium nr 8] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek ósmy #8--> |0227|0228| |0301| |0303|0304 = {{YouTube|v=qOCQtJQlnGk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=90gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiąty #9|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiąty #9--> |0305|0306|0307|0308| |0310|0311 = {{YouTube|v=S4SNXcw_bUY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=100gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziesiąty #10|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziesiąty #10--> |0312|0313|0314|0315|0316|0317|0318 = {{YouTube|v=ACba7ENSfn0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=11|tit=Kalãdarium – Odcinek jedenasty #11|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek jedenasty #11--> |0319|0320|0321|0322|0323|0324|0325 = {{YouTube|v=K3PDYI9I0r0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=12|tit=Kalãdarium – Odcinek dwunasty #12|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwunasty #12--> | 0327|0328|0329|0330|0401 = {{YouTube|v=6vnj5iKXRnw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=13|tit=Kalãdarium – Odcinek trzynasty #13|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzynasty #13--> | 0402|0403|0404|0405|0406|0407 = {{YouTube|v=JmC5gmsuIfQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=14|tit=Kalãdarium – Odcinek czternasty #14|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek czternasty #14--> | 0409|0410|0411 |0414|0415 = {{YouTube|v=jnG3MaRtLLw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=15|tit=Kalãdarium – Odcinek piętnasty #15|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piętnasty #15--> |0416|0417|0418 = {{YouTube|v=aOt62YK5G_A|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=16|tit=Kalãdarium – Odcinek szesnasty #16|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek szesnasty #16--> |0423| |0426|0427| |0429 = {{YouTube|v=K02SGnpvQ1s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=17|tit=Kalãdarium – Odcinek siedemnasty #17|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siedemnasty #17--> | |0501| |0503|0504|0505|0506 = {{YouTube|v=J70esEu-Hzw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=18|tit=Kalãdarium – Odcinek osiemnasty #18|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek osiemnasty #18--> |0507| |0509|0510| | |0513 = {{YouTube|v=l887ZfoSJgE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=19|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiętnasty #19|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiętnasty #19--> | |0515|0516| |0518|0519|0520 = {{YouTube|v=lugWR0nGL9I|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=20|tit=Kalãdarium – Odcinek dwudziesty #20|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwudziesty #20--> |0521|0522|0523|0524| | |0527 = {{YouTube|v=Pe0PHQmRFjc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=21|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce jeden #21|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce jeden #21--> |0528| |0531|0601| |0603 = {{YouTube|v=YLtDMW-nqTY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=22|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dwa #22|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce dwa #22--> | |0605|0606| |0610 = {{YouTube|v=CT5SzZRuSm8|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=23|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce trzë #23|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce trzë #23--> |0611|0612|0613| |0615 = {{YouTube|v=NJg9Nhh4B3s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=24|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sztërë #24|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce sztërë #24--> | | |0622| |0624 = {{YouTube|v=ADRz_UMUtKg|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=25|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce piãc #25|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce piãc #25--> | |0626| |0629|0630 = {{YouTube|v=pLf7acamJZE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=26|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce szesc #26|jaz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce szesc #26--> |0702| |0704| |0706|0707|0708 = {{YouTube|v=cO9R4S0ea5E|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=27|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sédmë #27|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce sédmë #27--> | |0710| |0714|0715 = {{YouTube|v=KgQOvl97fFk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=28|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce òsmë #28|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce òsmë #28--> |0716|0717| |0719|0720|0721|0722 = {{YouTube|v=FBKRHLIgrXQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=29|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dzewiãc #29|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce dzewiãc #29--> | |0724|0725|0726|0727 = {{YouTube|v=Z94n0G_v-u4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=30|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë #30|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë #30--> |0730|0731|0801|0802|0803|0804|0805 = <!-- Dzél #31 nie istnieje --> |0806|0807|0808|0809| |0811 = {{YouTube|v=qnHR_uat8Qs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=31|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dwa #32|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë dwa #32--> |0813|0814|0815|0816|0817|0818|0819 = <!-- Dzél #33 nie istnieje --> | |0821|0822| |0824|0825|0826 = {{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sztërë #34|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34--> |0827|0828|0829|0830|0831|0901|0902 = {{YouTube|v=qaPklQip9Sc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=33|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë piãc #35|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë piãc #35--> |0903|0904|0905|0906|0907|0908|0909 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |0911| |0913|0914| = {{YouTube|v=KrThPc81Mkw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=34|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë szesc #36|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë szesc #36--> | |0919|0920|0921|0922|0923 = {{YouTube|v=zIiIeLXa96o|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=35|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sétmë #37|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë sétmë #37--> |0924| |0926|0927|0928| |0930 = {{YouTube|v=jSV7xsKOK7c|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=36|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë òsmë #38|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë òsmë #38--> |1001|1002|1003|1004|1005|1006 = {{YouTube|v=jgSCMxNnB4s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=37|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dzewiãc #39|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë dzewiãc #39--> |1007|1008|1009|1010|1011|1012|1013 = {{YouTube|v=pM8tPGIRPyY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=38|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë #40|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë #40--> |1014|1015|1016|1017|1018|1019|1020 = {{YouTube|v=LzR1MYUcbEQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=39|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë jeden #41|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë jeden#41 --> |1022|1023|1024|1025|1026|1027|1028 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |1030|1031|1101|1102|1103 = {{YouTube|v=qgp6Y2a2AAs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=40|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë dwa #42|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë dwa #42--> |1104| |1106|1107|1108| |1110 = {{YouTube|v=U5zY_botYXY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=41|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë trzë #43|jaz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë trzë #43--> |1112|1113|1114|1115|1116|1117|1118 = <!-- Koniec. 43/43 --> |1119|1120|1121|1122|1123|1124|1125 = |1126|1127|1128|1129|1130|1201|1202 = |1203|1204|1205|1206|1207|1208|1209 = |1210|1211|1212|1213|1214|1215|1216 = |1217|1218|1219|1220|1221|1222|1223 = |1224|1225|1226|1227|1228|1229|1230 = |1231| | | | | | = | #default = }}</includeonly><!-- --><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|31 stëcznika}} * [[3 strëmiannika|03-03]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|3 strëmiannika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> tgpo9r8v60bdiw6gs75s16hh8414lcm 217171 217166 2026-10-08T20:00:23Z Iketsi 3254 jaz → jãz 217171 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 01 | gromicznika = 02 | strëmiannika = 03 | łżëkwiata = 04 | maja = 05 | czerwińca = 06 | lëpińca = 07 | zélnika = 08 | séwnika = 09 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}} |0101|0102|0103|0104|0105|0106|0107 = {{YouTube|v=_yLZt9bTEnk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=10gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek pierwszy #1|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-1-n1480049 Kalendarium nr 1] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek pierwszy #1--> | 0110|0111|0112|0113|0114 = {{YouTube|v=13dBD_HT_2w|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=2|tit=Kalãdarium – Odcinek drugi #2|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek drugi #2--> |0115|0116|0117|0118|0119|0120|0121 = {{YouTube|v=rSnhXcSUHdI|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=3|tit=Kalãdarium – Odcinek trzeci #3|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-2-i-3-n1483188 Kalendarium nr 3] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzeci #3--> | 0122|0123|0124|0125 = {{YouTube|v=sGQrfiBnKAQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=4|tit=Kalãdarium – Odcinek czwarty #4|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-4-22-2801-n1499830 Kalendarium nr 4] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM Odcinek czwarty #4--> |0129|0130|0131|0201|0202|0203|0204 = {{YouTube|v=Y_b01aqQ7GM|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=5|tit=Kalãdarium – Odcinek piąty #5|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-5-2901-402-n1502393 Kalendarium nr 5] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piąty #5--> |0205|0206|0207|0208|0209|0210|0211 = {{YouTube|v=HyFbUU2_igE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=6|tit=Kalãdarium – Odcinek Szósty #6|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-6-n1505283 Kalendarium nr 6] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek Szósty #6--> | 0212|0213|0214|0215 = {{YouTube|v=BI3alFHRvT4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=7|tit=Kalãdarium – Odcinek siódmy #7|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-7-n1508897 Kalendarium nr 7] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siódmy #7--> | |0220|0221|0222|0223|0224 = {{YouTube|v=yNF84QOArt4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=8|tit=Kalãdarium – Odcinek ósmy #8|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-8-19-2502-n1510215 Kalendarium nr 8] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek ósmy #8--> |0227|0228| |0301| |0303|0304 = {{YouTube|v=qOCQtJQlnGk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=90gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiąty #9|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiąty #9--> |0305|0306|0307|0308| |0310|0311 = {{YouTube|v=S4SNXcw_bUY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=100gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziesiąty #10|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziesiąty #10--> |0312|0313|0314|0315|0316|0317|0318 = {{YouTube|v=ACba7ENSfn0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=11|tit=Kalãdarium – Odcinek jedenasty #11|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek jedenasty #11--> |0319|0320|0321|0322|0323|0324|0325 = {{YouTube|v=K3PDYI9I0r0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=12|tit=Kalãdarium – Odcinek dwunasty #12|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwunasty #12--> | 0327|0328|0329|0330|0401 = {{YouTube|v=6vnj5iKXRnw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=13|tit=Kalãdarium – Odcinek trzynasty #13|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzynasty #13--> | 0402|0403|0404|0405|0406|0407 = {{YouTube|v=JmC5gmsuIfQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=14|tit=Kalãdarium – Odcinek czternasty #14|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek czternasty #14--> | 0409|0410|0411 |0414|0415 = {{YouTube|v=jnG3MaRtLLw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=15|tit=Kalãdarium – Odcinek piętnasty #15|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piętnasty #15--> |0416|0417|0418 = {{YouTube|v=aOt62YK5G_A|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=16|tit=Kalãdarium – Odcinek szesnasty #16|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek szesnasty #16--> |0423| |0426|0427| |0429 = {{YouTube|v=K02SGnpvQ1s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=17|tit=Kalãdarium – Odcinek siedemnasty #17|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siedemnasty #17--> | |0501| |0503|0504|0505|0506 = {{YouTube|v=J70esEu-Hzw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=18|tit=Kalãdarium – Odcinek osiemnasty #18|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek osiemnasty #18--> |0507| |0509|0510| | |0513 = {{YouTube|v=l887ZfoSJgE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=19|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiętnasty #19|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiętnasty #19--> | |0515|0516| |0518|0519|0520 = {{YouTube|v=lugWR0nGL9I|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=20|tit=Kalãdarium – Odcinek dwudziesty #20|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwudziesty #20--> |0521|0522|0523|0524| | |0527 = {{YouTube|v=Pe0PHQmRFjc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=21|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce jeden #21|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce jeden #21--> |0528| |0531|0601| |0603 = {{YouTube|v=YLtDMW-nqTY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=22|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dwa #22|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce dwa #22--> | |0605|0606| |0610 = {{YouTube|v=CT5SzZRuSm8|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=23|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce trzë #23|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce trzë #23--> |0611|0612|0613| |0615 = {{YouTube|v=NJg9Nhh4B3s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=24|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sztërë #24|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce sztërë #24--> | | |0622| |0624 = {{YouTube|v=ADRz_UMUtKg|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=25|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce piãc #25|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce piãc #25--> | |0626| |0629|0630 = {{YouTube|v=pLf7acamJZE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=26|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce szesc #26|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce szesc #26--> |0702| |0704| |0706|0707|0708 = {{YouTube|v=cO9R4S0ea5E|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=27|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sédmë #27|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce sédmë #27--> | |0710| |0714|0715 = {{YouTube|v=KgQOvl97fFk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=28|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce òsmë #28|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce òsmë #28--> |0716|0717| |0719|0720|0721|0722 = {{YouTube|v=FBKRHLIgrXQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=29|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dzewiãc #29|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce dzewiãc #29--> | |0724|0725|0726|0727 = {{YouTube|v=Z94n0G_v-u4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=30|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë #30|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë #30--> |0730|0731|0801|0802|0803|0804|0805 = <!-- Dzél #31 nie istnieje --> |0806|0807|0808|0809| |0811 = {{YouTube|v=qnHR_uat8Qs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=31|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dwa #32|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë dwa #32--> |0813|0814|0815|0816|0817|0818|0819 = <!-- Dzél #33 nie istnieje --> | |0821|0822| |0824|0825|0826 = {{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sztërë #34|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34--> |0827|0828|0829|0830|0831|0901|0902 = {{YouTube|v=qaPklQip9Sc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=33|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë piãc #35|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë piãc #35--> |0903|0904|0905|0906|0907|0908|0909 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |0911| |0913|0914| = {{YouTube|v=KrThPc81Mkw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=34|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë szesc #36|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë szesc #36--> | |0919|0920|0921|0922|0923 = {{YouTube|v=zIiIeLXa96o|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=35|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sétmë #37|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë sétmë #37--> |0924| |0926|0927|0928| |0930 = {{YouTube|v=jSV7xsKOK7c|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=36|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë òsmë #38|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë òsmë #38--> |1001|1002|1003|1004|1005|1006 = {{YouTube|v=jgSCMxNnB4s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=37|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dzewiãc #39|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë dzewiãc #39--> |1007|1008|1009|1010|1011|1012|1013 = {{YouTube|v=pM8tPGIRPyY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=38|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë #40|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë #40--> |1014|1015|1016|1017|1018|1019|1020 = {{YouTube|v=LzR1MYUcbEQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=39|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë jeden #41|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë jeden#41 --> |1022|1023|1024|1025|1026|1027|1028 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |1030|1031|1101|1102|1103 = {{YouTube|v=qgp6Y2a2AAs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=40|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë dwa #42|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë dwa #42--> |1104| |1106|1107|1108| |1110 = {{YouTube|v=U5zY_botYXY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=41|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë trzë #43|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë trzë #43--> |1112|1113|1114|1115|1116|1117|1118 = <!-- Koniec. 43/43 --> |1119|1120|1121|1122|1123|1124|1125 = |1126|1127|1128|1129|1130|1201|1202 = |1203|1204|1205|1206|1207|1208|1209 = |1210|1211|1212|1213|1214|1215|1216 = |1217|1218|1219|1220|1221|1222|1223 = |1224|1225|1226|1227|1228|1229|1230 = |1231| | | | | | = | #default = }}</includeonly><!-- --><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|31 stëcznika}} * [[3 strëmiannika|03-03]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|3 strëmiannika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> s1d55j4c7y7iayv8op5hv7aw4tywtk9 Szablóna:Kòntrola 10 12931 217217 216404 2026-10-08T23:02:57Z Iketsi 3254 CountGallery 217217 wikitext text/x-wiki <templatestyles src="Kòntrola/style.css"/>{{#invoke:CountGallery|main}}{{CountExtLinks}} {{#invoke:Kòntrola|Pokaż}}<includeonly>{{#if:{{NAMESPACE}} |{{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë|=problemy-w-ka|1=^Q[0-9]+$}} |{{#invoke:Sprôwdzë|Paramétrë|=problemy-w-ka [[Kategoria:Kòntrola z Paramétrama]]}} }}</includeonly><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> h88cavmw3tyqaypmnpofrhvhwtm94x3 Szablóna:Roczëzna/vatican.va 10 13009 217170 200718 2026-10-08T19:59:04Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217170 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://www.vatican.va/content/vatican/pl/events/month.dir.html/2026/{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 1 | gromicznika = 2 | strëmiannika = 3 | łżëkwiata = 4 | maja = 5 | czerwińca = 6 | lëpińca = 7 | zélnika = 8 | séwnika = 9 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}.html ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/vatican.va}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/vatican.va|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/vatican.va}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/vatican.va|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/vatican.va}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/vatican.va|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 93371gyc2bwcuk87m9hn070rtvn1do2 Kaszëbsczi Institut 0 13020 217100 216061 2026-10-08T14:52:01Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217100 wikitext text/x-wiki '''Kaszëbsczi Institut''' ({{jãz.|pl}} ''Instytut Kaszubski'', {{skr.|P.T.}} ''Instytut Kaszubski w Gdańsku'') – je stowôrą lëdzy nôùczi, dzejającą we Gduńskù òd 1996 r.<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/instytut-kaszubski/?lang=kk</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Pòłączoné témë === * [[Acta Cassubiana]] * [[Kaszëbòpediô]] |col2= === Jiné wëdôwiznë === {{#categorytree:Wëdôwiznë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] [[Kategòrëjô:Wëdôwiznë ksążkòwé]] njhvu9vh2j73r8pajv9w0nv0n4w04e1 Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs) 0 13023 217101 216557 2026-10-08T14:52:03Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217101 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[Òbrôzk:Diplóm Bëtnika Méster Bëlnégò Czëtaniô.jpg|mały|Diplóm Bëtnika (2025)]] '''Méster Bëlnégò Czëtaniô''' {{skr.|P.T.}} '''Regionalny Kònkùrs dlô Czëtińców „Méster Bëlnégò Czëtaniô”''' – kòżdoroczny [[kònkùrs]] czëtaniô pò [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbskù]] przédno dlô dzecë<ref name=":0">https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio</ref>. Jégò célã je promòcjô kaszëbsczi lëteraturë i kùlturë. Kònkùrs pò rôz òdbëł sã w 2014 rokù. Òrganizatórã kònkùrsù je [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]. == Kònkùrsë w rozmajitëch lat == === 2014–2022 === * 2014<ref>https://www.szkolalesnice.nwl.pl/szkola-szkolalesnice/galeria-szkolalesnice/koza-magda-i-bardzo-ciekawa-lekcja-jezyka-kaszubskiego-2/</ref> * 2015<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/konkurs-czytania-po-kaszubsku-w-bibliotece-w-bolszewie/ar/c8-3578239</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/25676-oczytani-kaszubi-spotkali-sie-w-bolszewie</ref> * 2016<ref>https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/ar/c8-3939511</ref> * 2017-12-16<ref>https://pomorzeczyta.pl/konkursy/16-12-znamy-juz-mestrow-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/34206-szukali-mistrza-jezyka-kaszubskiego</ref> ** Ùczãstnicë z 11 kaszëbsczich pòwiatów szlë na miónczi w piãc wiekòwëch kategòriach. * 2018<ref>https://gowidlino.edu.pl/2018/11/mester-belnego-czetanio-2018/</ref> * 2019<ref>https://gok.luzino.eu/mester-belnego-czetanio-2019/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/G-2019/E-M%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94;]</ref> * 2020<ref>https://www.expresskaszebe.pl/artykul/3688,czytanie-po-kaszubsku-mester-belnego-czetanio-wejrowo-2020</ref><ref>https://www.youtube.com/watch?v=yckd26rzYjY</ref> (VII) * 2021-12-10<ref>https://koscierski.info/artykul/znamy-laureatow-konkursu/1130917</ref><ref>http://kurierkaszubski.eu/wejherowo-final-regionalnego-konkursu-mester-belnego-czetanio-oni-najpiekniej-czytaja-po-kaszubsku/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52165-blisko-tysiac-uczestnikow-czytalo-po-kaszubsku-w-mester-belnego-czetanio</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/52015-czytali-po-kaszubsku-w-powiatowym-konkursie</ref><ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio/</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/C-2021/L-%E2%80%9EM%C3%89STER%20B%C3%8BLN%C3%89G%C3%92%20CZ%C3%8BTANI%C3%94%E2%80%9D;]</ref> (VIII)<ref>https://gok.luzino.eu/viii-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref> * 2022<ref>https://web.archive.org/web/20221017091125/http://radiokaszebe.pl/rozpoczal-sie-konkurs-dla-mistrzow-pieknego-czytania-po-kaszubsku/</ref> (IV) === 2023 (X) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20260602204352/https://www.spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2024/04/REGULAMIN-X-KONKURSU-MESTER-BELNEGO-CZETANIO-2023r.pdf</ref> * + 2023<ref>https://spgrzybno.pl/szkola/667-mester-belnego-czetanio-2023</ref><ref>https://zkaszub.info/x-regionalny-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/61048-w-rumi-promowali-czytanie-w-jezyku-kaszubskim-za-nami-powiatowy-etap-konkursu-mester-belnego-czetanio-wyniki-zdjecia</ref><ref>https://sp4reda.pl/blog/2023/12/17/mester-belnego-czetanio-final-wojewodzki/</ref><ref>https://sp1.sierakowice.pl/2023/12/08/mester-belnego-czetanio/</ref> (X)<ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja/2266-gminne-eliminacje-x-konkurs-dlo-czetincow-mester-belnego</ref><ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/sygnie-blno-cztac-n1496333</ref> * '''Gminné eliminacje:'''<ref>https://luzino.info/mester-belnego-czetanio-2/</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:'''<ref>https://kaszubi.pl/part/bytow/messages/view/powiatowy_konkurs_mbc</ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Stanisłôw Janka|S. Janke]], ''Alfabet dlô dzôtków'', Gduńsk 2021 (Celąteczkò, Farwë, Łżëkwiat, Tãga) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – A. Majkòwskô, D. Majkòwsczi, ''Mòja pierszô Bibliô. Nowi Testament w òbrôzkach'' (tekstë: Marija; Dzéwczątkò wrôcô do żëcô; Bóg, chtëren szukô grzészników; Pioter w sôdzë) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – T. Słomczyński, ''Zajcowô górka'', Gduńsk 2019 (dzél 7, dzél 13, dzél 16) * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – A. Majkowski, ''Żëcé i przigòdë Remùsa'', wëd. 2019 i nowszé, Rozdz. XL, XLI i XLV) * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Stanisłôw Janka|S. Janke]], ''Łiskawica'' (w: [[Stanisłôw Janka|S. Janke]], Łiskawica, Psë, Gduńsk 2015, str. 28–37 i 55–64) * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – J. Kroplewsczi, ''Jak Walerémù pòłowa żëcégò zeszła na to, że zagarinôł òn swòje dzecë do grëpë, czejbë kluka kùrczãta do czipë, a òne i tak rozbiegłë pò swiece i pò zaswiatach, ale jemù w te zaswiatë przëszło sómno jic'' (w: Chceta wiãcy krwie? Dzysdniowô kaszëbskô proza, Gdiniô 2015, str. 121–136) === 2024 (XI) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20241213172523/https://muzeumpuck.pl/wp-content/uploads/2024/10/REGULAMIN-MBC-2024.pdf</ref> ** Wôżną zmianą w przërównanim z ùszłima edicjama béł nowi pòdzél na kategórie: kl. 1–2 spòdleczny szkòłë, kl. 3–4 spòdleczny szkòłë, kl. 5–6 spòdleczny szkòłë, kl. 7–8 spòdleczny szkòłë i wëżispòdleczné szkòłë, jak przedtim, plus, zamiast „dozdrzeniałi”: warkòwò niesparłãczony z [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkã]] i warkòwnicë (szkólny kaszëbsczégò jãzëka, gazétnicë i jinszi)'''<ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/10/14/mester-belnego-czetanio-2024/</ref>'''. * '''Gminné eliminacje:'''<ref>https://radioglos.pl/wiadomosci/regionalne/12419-rekord-frekwencji-w-rywalizacji-o-tytul-mestra-belnego-czetanio-w-mojuszu</ref><ref>https://radioglos.pl/fotogaleria/event/2024.11.22Mojusz_konkurs</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/2024/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' ** [[Gdiniô]] – [[29 lëstopadnika|29 listopada]]<ref name=":5">https://kaszubskieforumkultury.pl/2024/12/04/wyniki-powiatowych-eliminacji-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' *** '''Kòmisjô:''' Judyta Śliwińska (przewodnicząca), Andrzej Busler, Dariusz Majkowski i Franciszek Gurski<ref name=":5" /> *** '''Galeriô:'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/powiatowe-eliminacje-w-konkursie-mester-belnego-czetanio-fot-beata-klimkiewicz/</ref> ** [[Lãbòrsczi kréz]]<ref>https://web.archive.org/web/20260602210829/https://www.biblioteka.lebork.pl/archiwum/mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' [[Part Labòrg]] i Miejska Biblioteka Publiczna w Lęborku im. Jarosława Iwaszkiewicza *** '''Kòmisjô:''' Ryszard Wenta, Regina Szczupaczyńska, Aleksandra Majkowska *** '''Frekwencjô:''' 28<ref name=":2" /> * '''Wiôldżi finał:''' 2024-12-13 – [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]'''<ref name=":2">https://www.powiat-lebork.com/aktualnosci-3/mester-belnego-czetanio-2024/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://www.szkolawesiory.pl/gminny-konkurs-mester-belnego-czetanio-22-11-2024-r/</ref><ref>https://pomorskie.eu/czytaja-pieknie-po-kaszubsku-za-nami-final-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/kultura-oswiata-i-edukacja/2747-gminne-eliminacje-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-sp</ref><ref>https://www.szkolalebien.nwl.pl/aktualnosci-szkolalebien/wojewodzki-konkurs-mester-belnego-czetanio/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20241207053941/https://radiokaszebe.pl/mester-belnego-czetanio-w-gminie-suleczyno/</ref><ref>https://nadmorski24.pl/aktualnosci/69085-to-wielkie-swieto-kaszubskiego-slowa-za-nami-final-mester-belnego-czetanio</ref>''' ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – Aleksandra Kurowska-Susdorf, ''Żëcé jak nudle'' (przédny tekst, bez wstãpù i dodôtkù), Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Anna Gliszczyńska, ''Bëtk za Wiôlgą Wòdą'', (starnë: 4, 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18) Bëtowò 2022 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Karolina Serkowska-Sieciechowska, ''Scygnąc miesądz'', (opowiadania: Rozbrôjanié, Bëc dzeckã, Taro, Frazeòwirus, Gniôzdo), Gduńsk 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle I–IX), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch''' '''szkòł''' – [[Antoine de Saint-Exupéry]], ''[[Môłi Ksążã]]'' (rozdzéle X–XXI), tłóm. [[Zbigórz Jankòwsczi|Z. Jankòwsczi]], Gduńsk 2022 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – [[Jón Drzéżdżón]], Gwiôzdny knôp i jinszé brawãdë (Gwiezdny knôp, Nôcëdowniészé słowa na swiece, Niemi kôłp, Piesniô żëcô, Skôrb, Skòwrónk, Smãtk, Strôszk, Tuńc trulaczów), Gduńsk 2023 * '''Dlô fachówców''' – Òchlëca: Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu mn. Jana Drzéżdżona w latach 2017–2019, redakcjô [[Róman Drzéżdżón]], Wejrowò 2020 === 2025 (XII) === * Regùlamin: <ref>https://web.archive.org/web/20260602144019/https://www.mdk.rumia.pl/upload/files/Mester%20belnego%20czetanio/Regulamin%20MBC%2025.docx</ref><ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/regulamin-mbc-25/</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260602204216/https://spgoreczyno.pl/wp-content/uploads/2025/10/REGULAMIN-XII-KONKURSU-%E2%80%9EMESTER-BELNEGO-CZETANIO-2025-etap-gminny.pdf</ref> * +<ref>https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251022001500/https://radiokaszebe.pl/wystartowala-xii-edycja-konkursu-mester-belnego-czetanio/</ref> * '''Gardowé eliminacje:''' 2025-11-14<ref name=":1">https://www.mdk.rumia.pl/p/mester-belnego-czetanio-xii-regionalny-konkurs</ref> * '''Gminné eliminacje:''' 2025-11-24–2025-11-26<ref name=":1" /><ref>https://www.kartuzy.pl/aktualnosc/oswiata-i-edukacja-kultura/3441-gminne-eliminacje-xii-regionalnego-konkursu-dlo</ref><ref>[https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!; https://luzino.info/galeria/#(wydarzenia|album)=/1AA-2025/M%C3%A9ster%20B%C3%ABln%C3%A9g%C3%B2%20Cz%C3%ABtani%C3%B4!;]</ref> * '''Pòwiatowé eliminacje:''' ** [[Gdiniô]] – [[3 gòdnika]] ò gòdz. 17.00 w [[Kaszëbsczé Fòrum Kùlturë|Kaszëbsczim Fòrum Kùlturë]] (al. Piłsudsczégò 18 w [[Gdiniô|Gdinie]])<ref>https://web.archive.org/web/20260601172540/https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/10/14/mester-belnego-czetanio-2025/</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji:''' Kaszëbsczé Fòrum Kùlturë i [[Part Gdiniô]]<ref name=":3">https://kaszubskieforumkultury.pl/2025/12/10/eliminacje-powiatowe-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> *** '''Kòmisjô:''' Judyta Śliwińska (przewodnicząca), Andrzej Busler, Dariusz Majkowski i Franciszek Gurski<ref name=":3" /> *** '''Galeriô:'''<ref>https://kaszubskieforumkultury.pl/galeriaaa/eliminacje-powiatowe-w-konkursie-mester-belnego-czetanio/</ref> ** [[Wejrowsczi kréz]] – 2025-11-26 – [[Rëmiô]] (III)<ref name=":4">https://kaszubi.pl/part/rumia/messages/view/powiatowy-konkurs-mester-belnego-czetanio-w-rumi</ref> *** '''Òrganizatorzë pòwiatowej eliminacji''': [[Part Rëmiô]] i MDK Rumia<ref name=":4" /> *** '''Kòmisjô:''' Elżbieta Pryczkowska, Tatiana Słowi i ks. Krzysztof Tusk SDB oraz [[Róman Drzéżdżón]], Joanna Ginter i Gracjana Pòtrëkùs<ref name=":4" /> *** '''Frekwencjô:''' 72<ref name=":4" /> * '''Wiôldżi finał:'''<ref>https://zkiw.com.pl/wp-content/gallery/final-belnego25/20251212_105347.jpg</ref> 2025-12-12 – [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]]<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>https://zkiw.com.pl/final-xii-regionalnego-konkursu-dlo-czetincow-mester-belnego-czetanio-w-wejherowie/ </ref> ==== Lekturë ==== * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. I–II.''' – [[Jón Trepczik]], ''Wiérztë starka dlô dzôtk'' (wiérztë: „Hej, wstanita dzecë”, „Kwiôtk i knôpik”, „Stark”, „Zymk”, „Òb drogã”, „Jeséń”), Gduńsk 2018 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. III–IV.''' – Danuta Stanulewicz, ''Zelony pùjk (całkòsc)'', Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. V–VI.''' – Anna Gliszczyńska, Aleksandra Gliszczyńska, ''Bycio herbu Kasztan w dawnym Bytowie.'' ''Bëtk w dôwnym Bëtowie'', (s. 4, 14, 16, 18, 24, 28, 30, 32), Bëtowò 2023 * '''Dlô ùczniów spòdlecznëch szkòł, kl. VII–VIII.''' – Aleksandra Majkowska, Dariusz Majkowski, ''Przigòdë Remùsa. Na pustkowiu,'' (s. 5–34), Gduńsk 2020 * '''Dlô ùczniów pònadspòdlecznëch szkòł''' – Dark Majkòwsczi, ''Pòd òkã Jastrë,'' (Rozdzél 5, 6, 7, 8, 10, 11), Gduńsk 2020 * '''Dlô dozdrzeniałëch''' – ''Jak planétë wkół Słuńca. Antologiô dokazów nôdgrodzonëch w Òglowòpòlsczim Lëteracczim Kònkùrsu miona Jana Drzéżdżona w latach 2020–2023'', (s. 17–80; 128–179), Wejrowò 2024 * '''Dlô fachówców''' – Sławomir Formella, ''Wunderwaffe i jinszé Fef-Lotë,'' (s. 147–239), Gduńsk 2017 ==== Laùreacë ==== * '''Dorosłi''': Krzysztof Radtke ([[Pùcczi kréz]])<ref name=":0" /> * '''Fachówcë''': Karolina Serkowska-Sieciechowska ([[Kartësczi kréz]])<ref name=":0" /> {{Aktualizacjô|Òstatnô=2025-12-13|Nastãpnô=+1 rok}} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie]] |col2= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.expresskaszebe.pl/artykul/14487,wejherowo-stolica-kaszubskiego-slowa-znamy-laureatow-konkursu-mester-belnego-czetanio [https://web.archive.org/web/20260529185127/https://media.expresskaszebe.pl/avdata/video/2025/12/16/12-konkurs-mester-belnego-czetanio.mp4 .mp4] * {{YouTube|yckd26rzYjY|Ògłoszenié wëników VII Regionalnégò Kònkùrsu Méster Bëlnégò Czëtaniô Wejrowò 2020 — Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej}} * {{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv — Telewizja Kaszuby}} * Galeriô: https://wejherowo.naszemiasto.pl/final-konkursu-mester-belnego-czetanio-w-bolszewie/gh/c8-3939511 * {{YouTube|2hv4NNgkTnA|Finał Méstra Bëlnégò Czëtaniô 2024}} === Szëkba === {{Szëkba|Méster Bëlnégò Czëtaniô}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] 4rtbnkbhsx221tw9a6x6hro64bn4nxb Szablóna:Administracëjno jednostka infobox 10 13076 217172 210467 2026-10-08T20:02:46Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 217172 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 280px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; box-shadow: 0 2px 4px rgba(0,0,0,0.05); font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 140%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" | {{{miono}}}<br /><span style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; color: #54595d;">{{{gwôsné miono}}}</span> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{lata jistnienia<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{lata jistnienia}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{zort<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>{{{zort}}}</small></center> |pole=style="background:#eaecf0; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="background: #f8f9fa; border: 1px solid #a2a9b1; padding: 5px 2px;" | <div style="display: flex; justify-content: space-around; align-items: center; text-align: center; margin: 2px 0;"> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{fana|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{fana}}}|border|120px|Fana {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Fana {{{miono-genitiw}}}|Fana]]</div>|miono-genitiw?}}|🏁}} </div> <div style="width: 48%;"> {{#if:{{{herb|}}}|{{#if:{{{miono-genitiw|}}}|[[Òbrôzk:{{{herb}}}|90px|Herb {{{miono-genitiw}}}]]<br /><div style="margin-top:2px; color: #202122;">[[Herb {{{miono-genitiw}}}|Herb]]</div>|miono-genitiw?}}|🛡️}} </div> </div> |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{mòtto<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Mòtto]]: ''{{{mòtto}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{himn<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center><small>[[Himn]]: ''{{{himn}}}''</small></center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |- | colspan="2" style="border: 1px solid #a2a9b1; text-align: center; padding: 6px; background: #ffffff; color: #202122;" | [[Òbrôzk:{{{karta}}}|250px|{{{miono}}} na karce]] {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|państwò|[[Państwò]]|{{{państwò|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Stolëca|[[Stolëca]]|{{{Stolëca|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Gùwernator|[[Gùwernator]]|{{{Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|2. Gùwernator|2. [[Gùwernator]]|{{{2. Gùwernator|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data ùsôdzenia|Data ùsadzeniô|{{{data ùsôdzenia|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|data lëkwidacji|Data lëkwidacji|{{{data lëkwidacji|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|wiéchrzëzna|Wiéchrzëzna|{{{wiéchrzëzna|}}} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}|km²}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|jãzëk|[[Jãzëk|Òficjalny jãzëk]]|{{{jãzëk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|Merk|[[Merk]]|{{{Merk|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|ISO|[[ISO 3166]]|{{{ISO|}}}}} {{#invoke:infobox państwò|generujWiersz|lëdztwò|[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|({{{rok}}})}}|{{{lëdztwò|}}}}} |- {{Szablóna:Infobox nagłówk dodôj|{{{www<includeonly>||sugerowany</includeonly>}}} |<center>[{{{www}}} Domôcô starna]</center> |pole=style="background:#f8f9fa; text-align:center; border:1px solid #aaa;" }} |}<noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 23kkas7fqdnya4fdmv5kkh6wqsevyfx Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38 3 13128 217212 216930 2026-10-08T22:08:39Z Tsca 12 /* Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? */ 217212 wikitext text/x-wiki == Rozbùdowanié artikla ò Deftones == Mòjn Terrus :) Piszã, bò jem zmerkôł, że jes aktiwnym redaktorã na kaszëbsczi Wikipedie i môsz baro wiôldżi wkłôd w rozwij projechtu. Òd gwësnégò czasu robiã artikelë zrzeszoné z karnã Deftones. Jem zrobił ju artikle ò [[Chino Moreno|Chino Moreno]], [[Stephen Carpenter|Stephenie Carpenterze]] i [[Abe Cunningham|Abe Cunninghamie]]. Jô bë chcôł téż rozbùdowac artikel ò Deftones, kò na terny czas felëje tam wiele jinfòrmacje. Jem jesz zôczątkòwi w sprawach editowaniô Wikipedie a czãsto robiã w editorze zdrojowégò kòdu, przez co zdôrzô mie sã ùrobic wiele drobnëch edicje. Jem òtrzimôł téż czëdes bôczënk, że niejaczé mòje artikle bëłë zbët chaoticzné, dlôte jem bë chcôł lepi naszëkòwac pòstãpné projechtë. Jem pòmëslôł, że mòże bë sã ùdôło razã ùsadzëc, jak nôlepi zòrganizowac, bëlno napisóny a zgòdny z kaszëbsczim sztandarã. Żlë jes bë miôł òskòmã cos droadzëc abò pòmóc przë planowaniu taczégò artikla, jô bë béł baro rôd. 😄 Pòzdrôwióm ;pp [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:10, 25 cze 2026 (CEST) :*jak nôlepi zòrganizowac artikel ò Deftones, żebë béł rzetelny, bëlno napisóny... :(jem zabéł dopisac tej wëbaczë :pp) [[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:HaxelKaszëba|diskùsëjô]]) 19:14, 25 cze 2026 (CEST) ::Mòjn! Na kòdze sã za baro nie znajã, równak jak jidze ò sprawë pisënkù czë taczé barżi redakcyjné, rôd pòmògã – pitanié je ale, jak to widzysz, jak to bë miało wëzdrzec? ::Pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 00:51, 29 cze 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô == Hej. '''Przed skierowaniem do usunięcia danego przekierowania lub hasła należy sprawdzić, czy nic do niego nie linkuje, a jeśli tak – poprawić odpowiednie linki'''. Np. do hasła [[11 lëpinca]] odwołuje się treść hasła [[Suzanne Vega]] (można to sprawdzić w [[Specjalnô:Linkujące/11 lëpinca]]). Jeśli link nie zostanie poprawiony, to po usunięciu hasła zmieni się na czerwony – będzie wówczas po pierwsze kierował w pustkę, a po drugie zachęcał do utworzenia hasła od nowa (pod starą, błędną nazwą). Przejrzyj proszę [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô|zgłoszone przez siebie hasła]] pod tym kątem. Dziękuję, [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:07, 9 lëp 2026 (CEST) :Dzięki za informację, przejrzę w takim razie [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 23:12, 9 lëp 2026 (CEST) :: Daj mi znać, proszę, kiedy już wszystkie będą sprawdzone, wtedy je hurtem usunę. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 11:18, 10 lëp 2026 (CEST) :::Wszystkie, które są w tej chwili w [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], można usuwać [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 11:34, 10 lëp 2026 (CEST) == Artikle do rëmniãcô (2) == Uwaga! Nie przenosimy artykułów ani kategorii poprzez usuwanie treści. Spróbuj '''Wicy > Przeniesë''', bo inaczej tracimy historię edycji, a Wikidane zostają połączone ze starą nazwą. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:17, 11 lëp 2026 (CEST) :@[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] Trzeba by cofnąć ostatnie edycje przed usuwaniem. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 12:28, 11 lëp 2026 (CEST) ::@[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] Na razie nic nie usuwam z [[:Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]], zanim [[user:Terrus38|Terrus38]] nie da znać, że hasła są przejrzane pod kątem linkujących (z obietnicą na przyszłość, że w tej kategorii będą umieszczane <u>wyłącznie hasła już gotowe do usunięcia</u> – to standard na wszystkich wiki, inaczej kategoria ta przestałaby mieć sens). [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 12:34, 11 lëp 2026 (CEST) :::Jasne, przepraszam, nie wiedziałem tego wcześniej, ale wszystkie artykuły dodane przeze mnie do tej kategorii już są przejrzane – na przyszłość będę to robił w poprawnej kolejności [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsëjô]]) 21:32, 12 lëp 2026 (CEST) :::: No nie, nie są przejrzane, np. do [[Syrëjô]] wciąż linkują: [[Irak]], [[Izrael]], [[Liban]] i [[Jordaniô]]. [[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsëjô]]) 22:15, 12 lëp 2026 (CEST) == >DLÔCZE TA STARNA JE PÒ PÒLSKÙ? == Trzeba przetłumaczyć na platformie Translatewiki.net. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsëjô]]) 11:23, 15 zél 2026 (CEST): == 1 zmiana; 2 zmiany; 5 zmian == Mòjn! Przetłumaczyłbyś <code><nowiki>$1 {{PLURAL:$1|zmiana|zmiany|zmian}}</nowiki></code> na kaszubski? Otóż linki: –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) {{Translatewiki.net|MediaWiki:Nchanges}} [[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:00, 6 ruj 2026 (CEST) :Hej! Jasne, nie ma sprawy, już przetłumaczone, zresztą widziałem, że to już było poprawnie przetłumaczone, ale zmieniłem "zjinaka" na "zmiana" by było konsekwentniej względem reszty tłumaczeń na translatewiki, pòzdrówk! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 20:20, 6 ruj 2026 (CEST) ::😎 –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 20:27, 6 ruj 2026 (CEST) == Bùtnowé (lënczi|pòwrózczi)? == Na link lepiej mówić [[lënk]] czy [[pòwrózk]]? Jakby co, to nazwę sekcji <code><nowiki>== Bùtnowé lënczi ==</nowiki></code> też możemy poprawić. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:23, 6 ruj 2026 (CEST) :ja tak używam formy "pòwrózk", bo zaleca ją Rada Języka Kaszubskiego i rzeczywiście bywa używana (w przeciwieństwie do niektórych zaleceń RJK), "lënk" to chyba słowo powstałe na gruncie kaszubskiej wikipedii, osobiście preferowałbym pòwrózk, a lënk zostawił jako synonim, też np. nie zmieniam "lënkòwóné" i temu pokrewnych, bo nie widziałem nigdy "pòwrózkòwóné", dziwnie to brzmi i wygląda; to jednak tylko moje preferencje, w końcu w tak małej społeczności ciężko o jakiś uzus oparty na tym, jakie słowo jest częściej używane wśród ludzi. @[[Brëkòwnik:HaxelKaszëba|HaxelKaszëba]] @[[Brëkòwnik:Rzadtymczasowy|Rzadtymczasowy]] @[[Brëkòwnik:Aleksoniec|Aleksoniec]] @[[Brëkòwnik:Rabùszniczka|Rabùszniczka]] @[[Brëkòwnik:Kriegsfrettchen|Kriegsfrettchen]] fajnie by było jakbyście też wyrazili swoją opinię o pòwrózkù, lënkù i lënkòwanim [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:58, 6 ruj 2026 (CEST) ::Jô tam brëkùjã zarówno "pòwrózk" jak i "lënk" [[Specjalnô:Wkład/~2026-53982-70|~2026-53982-70]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:~2026-53982-70|dyskusja]]) 18:52, 7 ruj 2026 (CEST) ::jô brëkùjã "pòwrózk" ale mëszlã że òbie fòrmë są òk [[Brëkòwnik:Aleksoniec|Aleksoniec]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Aleksoniec|diskùsjô]]) 18:54, 7 ruj 2026 (CEST) ::: {{re|Iketsi}} – Masowe zmiany warto zgłaszać w mojej dyskusji; wykonam je wówczas botem. Szkoda czasu na robienie tego ręcznie. <br>Nie wiem, czy w tym przypadku nie pospieszyłeś się z tak szeroko zakrojonymi zmianami – nie uzyskałeś konsensusu, nikt nie potwierdził konieczności tak dużej zmiany (dotyczącej potencjalnie <u>wszystkich</u> haseł), a sama – bardzo pospieszna – dyskusja nie odbywa się w publicznej przestrzeni, jak Karczma, tylko w dyskusji użytkownika… <br>[[Brëkòwnik:Tsca|tsca]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Tsca|diskùsjô]]) 00:08, 9 ruj 2026 (CEST) == Do przetłumaczenia w wolnej chwili – [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]] == Cześć! Śmiało możesz nadpisać obecny tekst: [[:c:User:Iketsi/MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot/csb.js]] ([[:c:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/pl|/pl]]·[[:c:Help:Gadget-Cat-a-lot/translating|/en]]). –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 07:48, 7 ruj 2026 (CEST) :Hej, niestety nie mam permisji by edytować ci tamten tekst, ale załączam poniżej tłumaczenie: {| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed collapsible collapsed" style="width:80%;" |- ! colspan="5" align="center" style="background-color:#DFDFDF"| <span style="color:#000">Gadget-Cat-a-lot/csb.js</span> |- |:<code> //<nowiki> :// DO NOT CHANGE THE NEXT LINE :if (mw.config.get('wgUserLanguage') !== 'en') { :// DO NOT CHANGE THE PREVIOUS LINE : mw.messages.set({ : // Preferences : // new added: 2026-05-17. Dolmaczenié: 2026-10-?? : // Use user language for i18n : 'cat-a-lot-label' : 'Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watchlistpref' : 'Preferencje lëstë szlachòwónëch tikającé sã starnów editowónëch przez gadżet Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watch_pref' : ‚Wedle twòjich òglowëch preferencjów’, : 'cat-a-lot-watch_nochange' : 'Nie mieniôj sztatusu starnë', : 'cat-a-lot-watch_watch' : 'Dodawôj do lëstë szlachòwónëch starnë editowóné przez Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-watch_unwatch' : 'Usuwaj z listy szlachòwónëch starnë editowóné przez Cat-a-lot', : 'cat-a-lot-minorpref' : ‚Òznaczë edicje jakno drobné', : 'cat-a-lot-editpagespref' : ‚Zezwòlë na kategòrizacjã starnów (w nym téż kategòriów), jaczé nie są lopkama', : 'cat-a-lot-docleanuppref' : ‚Rëmni {{Check categories}} i wëkònôj jiné drobné ùprôwczi', : 'cat-a-lot-uncatpref' : ‚Rëmni {{Uncategorized}}', : 'cat-a-lot-subcatcountpref' : 'Maksymalnô lëczba pòkazowónëch pòdkategòriów', : 'cat-a-lot-config-settings' : 'Preferencje', : 'cat-a-lot-buttonpref' : 'Brëkùj knąpków miast pòwrózków', : 'cat-a-lot-comment-label' : 'Dodôwkòwi kòmentôrz do òpisënkù zmianów', : 'cat-a-lot-remember-size' : 'Zapamiãtôj wëmiarë', : 'cat-a-lot-remember-state' : 'Zapamiãtôj kategòriã', : 'cat-a-lot-session-timeout' : 'Lëczba minutów, òb jaczé Cat-a-lot zachòwùje swój stón pò wëbranim òpcje „Zapamiãtôj kategòriã”', : 'cat-a-lot-missingcatalertpref': 'Pòkazuj blokùjący alert, czej docelowa kategòriô nie jistnieje; w procëmnym razu pòkazuj blós òdkôz toast', : // Progress : 'cat-a-lot-loading' : ‚Ladowanié…', : 'cat-a-lot-editing' : ‚Edicjô starnë', : 'cat-a-lot-of' : ‚òd ', : 'cat-a-lot-skipped-already' : '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò {{PLURAL:$1|1=bëła|bëłë|bëłë}} ju w kategòrie:', : 'cat-a-lot-skipped-not-found': '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò donëchczasnô kategòriô nie òsta nalazłô:', : 'cat-a-lot-skipped-server' : '{{PLURAL:$1|1=Na hewò starna òsta pòminionô|Ne hewò $1 starnë òstałë pòminioné|Nëch hewò $1 starnów òstało pòminioné}}, bò to dało felã sparłãczeniégò ze serwerã:', : 'cat-a-lot-all-done' : ‚Zmianë òstałë wprowadzoné.', : 'cat-a-lot-done' : 'Parôt!', : 'cat-a-lot-added-cat' : 'Kategòriô $1 òsta dodónô', : 'cat-a-lot-copied-cat' : 'To òstało skòpiowóné do kategòrie $1', : 'cat-a-lot-moved-cat' : 'To òstało przeniosłé do kategòrie $1', : 'cat-a-lot-removed-cat' : 'To òstało rëmnioné z kategòrie $1', : // 'cat-a-lot-return-to-page': 'Pòwrót do starnë', : // 'cat-a-lot-cat-not-found' : 'Kategòriô nie òsta nalazłô.', : // as in 17 files selected : 'cat-a-lot-files-selected' : '{{PLURAL:$1|1=Zaznaczony òstôł 1 lopk|Zaznaczoné òstałë $1 lopczi|Zaznaczonëch òstało $1 lopków}}.’, : 'cat-a-lot-pe_file' : 'Tikô sã $1 {{PLURAL:$1|1=starnë|starnów|starnów}} z $2.', : 'cat-a-lot-parent-cat' : 'Mô nadrzãdną kategòriã: ', : 'cat-a-lot-sub-cat' : 'Mô pòdkategòriã: ', : // Actions : 'cat-a-lot-copy' : 'Kòpiuj', : 'cat-a-lot-move' : 'Przeniesë', : 'cat-a-lot-add' : 'Dodôj', : // 'cat-a-lot-remove-from-cat': 'Rëmni z ny kategòrie', : 'cat-a-lot-overcat' : 'Sprawdź nôdmiarową kategòrizacjã', : 'cat-a-lot-enter-name' : 'Wpiszë miono kategòrie', : 'cat-a-lot-select' : 'Zaznaczë', : 'cat-a-lot-all' : 'wszëtkò', : 'cat-a-lot-none' : 'nick', : // 'cat-a-lot-none-selected': 'Niżóden lopk nie òstôł zaznaczony!' : 'cat-a-lot-search' : 'Szëkôj' : }); :} :// DO NOT CHANGE THE NEXT LINE :if (mw.config.get('wgContentLanguage') !== 'en') { :// DO NOT CHANGE THE PREVIOUS LINE : mw.messages.set({ : // Summaries (project language): : 'cat-a-lot-pref-save-summary': 'Preferencje brëkòwnika òstałë zaktualizowóné', : 'cat-a-lot-summary-add' : '[[Kategòrëjô:$1]] òsta dodónô', : 'cat-a-lot-summary-copy' : 'To òstało skòpiowóné z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]] do kategòrie [[Kategòrëjô:$2|$2]]', : 'cat-a-lot-summary-move' : 'To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]] do kategòrie [[Kategòrëjô:$2|$2]]', : 'cat-a-lot-summary-remove' : 'To òstało rëmnioné z kategòrie [[Kategòrëjô:$1|$1]]', : 'cat-a-lot-prefix-summary' : '', // Text to prepend to the edit summary. Set this to an empty string if you use 'using'. : 'cat-a-lot-using-summary' : ' za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Cat-a-lot|Cat-a-lot]]', // Text to append to the edit summary. Set this to an empty string if you use 'prefix'. : // Error dialog: : 'cat-a-lot-error-title' : 'To dało felã òb czas edicje', : 'cat-a-lot-error' : 'To dało felã òb czas edicje $1', : 'cat-a-lot-ignore-error' : 'Zignoruj i kòntinuùj', : 'cat-a-lot-stop-editing' : 'Scygni wszetczé edicje', : //Self-categorization: : 'cat-a-lot-skip-self-cat-confirm': '„$1” nie òstónie skòpiowónô ani przeniosłô do se sami. Kontinuòwac z pòòstałima?', : 'cat-a-lot-no-valid-cats-after-filter': 'Ni ma kategòriów do przenieseniégò abò skòpiowaniégò pò pòminienim samòkategòrizacje.' : }); :} ://</nowiki> :</code> |} :[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 12:21, 7 ruj 2026 (CEST) ::Super! Dzięki. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 13:44, 7 ruj 2026 (CEST) :::No i teraz czekamy: [[c:Help_talk:Gadget-Cat-a-lot/translating#Kashubian_translation_(csb)]] –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 16:29, 7 ruj 2026 (CEST) ::::Super, fajnie, dzięki za inicjatywę! [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 18:04, 7 ruj 2026 (CEST) :::::Możemy również [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=page-Help%3AGadget-Cat-a-lot&action=page&filter=&language=csb przetłumaczyć dokumentację]. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 18:15, 7 ruj 2026 (CEST) ::::Działa! Musimy jeszcze poprawić [[Wiki:Karczma#Nowe_przestrzenie_nazw_(krok_2)|przestrzenie nazw]] aby linki „Kategòriô” nie były czerwone. –[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 19:23, 7 ruj 2026 (CEST) :::::Wydaje mi się, że trzeba będzie napisać to inaczej. Jak myślisz? :::::* „<bdi>[[Bòrówka]]</bdi> ''(To òstało rëmnioné z kategòrie [[:Category:Bòtanika|Bòtanika]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]])''” – [https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=B%C3%B2rownik&diff=216919 diff=216919] :::::–[[Brëkòwnik:Iketsi|Iketsi]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Iketsi|diskùsjô]]) 21:25, 7 ruj 2026 (CEST) ::::::rzeczywiście, może krócej i chyba odpowiedniej „<bdi>[[Bòrówka]]</bdi> ''(rëmnioné z kategòrie [[:Kategòrëjô:Bòtanika|Bòtanika]] za pòmòcą [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]])''”? [[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] ([[Diskùsëjô brëkòwnika:Terrus38|diskùsjô]]) 21:49, 7 ruj 2026 (CEST) oxk86wg32bgwakj0fztb5vtee21muja Szablóna:Fùsbalowi mecz 10 13219 217152 210146 2026-10-08T19:50:09Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 217152 wikitext text/x-wiki <div style=" width:100%; max-width:700px; margin:auto; border:1px solid var(--border-color-base, #aaa); border-radius:8px; overflow:hidden; font-family:Arial; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122); "> {| class="fùsbalowi mecz" style="width:100%; border-collapse:collapse; text-align:center;" |- | colspan="3" style="font-size:85%; text-align:left; padding:6px; background-color: var(--background-color-neutral, #f2f2f2); color: var(--color-base, #202122);" | '''{{{etap|}}}''' {{!}} {{{data|}}} {{!}} {{{stadión|}}} |- | style="width:40%; text-align:right; padding:8px;" | [[File:Flag of {{{fana1|}}}.svg|20px]] {{{druzyna1|}}} <br> <span style="font-size:70%; line-height:1.2;"> {{{gòle1|}}} </span> | style="width:20%; font-size:130%; font-weight:bold;" | {{{wënik1|–}}} : {{{wënik2|–}}} {{#if:{{{karné|}}}|<br /><small>k. {{{karné}}}</small>|}} | style="width:40%; text-align:left; padding:8px;" | [[File:Flag of {{{fana2|}}}.svg|20px]] {{{druzyna2|}}} <br> <span style="font-size:70%; line-height:1.2;"> {{{gòle2|}}} </span> |- | colspan="3" style="font-size:80%; text-align:left; padding:6px;" | Òbzérôcze: {{{òbzérôcze|–}}} {{!}} Sãdza: {{{sãdza|–}}} |} </div><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> nl6y7d04sqc5q88u5zbecan3rb25djj Dinozaùrë 0 13396 217200 212940 2026-10-08T21:03:14Z Iketsi 3254 „dochtór” → „doktór”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217200 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Palais de la Decouverte Tyrannosaurus rex p1050042.jpg|mały|]] '''Dinozaùrë''' (Dinosauria) – klad [[Zaùropsydë|zaùropsydów]], chtëren wëapartnił sã òkòło 233–231 milionów lat temù w [[Karnik|Karnikù]] (Górny [[Trias]])<ref>Langer, M. C., Ezcurra, M. D., Bittencourt, J. S., Novas, F. E., ''The origin and early evolution of dinosaurs'' w: ''Biological Reviews'', 85(1), 2010, s. 55-110. DOI: 10.1111/j.1469-185X.2009.00094.x</ref>. W erze [[Mezozoik|Mezozoikù]] bëłë przédną grëpą lądowëch [[Krzélôczi|krzélôków]] ë dominowałë [[Ekòsystema|ekòsystemë]] wszëtczich [[Kòntinent|kòntinentów]]<ref>Weishampel, D. B., Dodson, P., Osmólska, H., ''The Dinosauria (2nd ed.)'', University of California Press, 2004. ISBN 978-0-520-24209-8</ref>. Pò [[Krédowé wëmiéranié|krédowim wëmiéranim]] (greńca Kréda-Paleògen), chtërno nastąpiło òk. 66 milionów lat temù<ref>Gradstein, F. M., Ogg, J. G., Schmitz, M. D., ''The Geologic Time Scale 2012'', Elsevier, 2012. ISBN 978-0-444-59425-9</ref>, jedurną ewòlucyjną wietwią dinozaùrów, jakô przedërchała do dzysdnia, są [[Ptôchë|ptôchë]] (wietew teropòdów)<ref>Padian, K., Chiappe, L. M., ''The origin of birds and their flight'' w: ''Scientific American'', 278(2), 1998, s. 38–47. DOI: 10.1038/scientificamerican0298-38</ref>. Wëkazëją baro wiôldżé zróżnicowanié pòd wzglãdã ôrtów òdżëwianiô, pòrëszaniô sã, wiôlgòscë ë bùdowë cała. == Etimòlogiô ë historiô badérowań nad dinozaùrama == [[Òbrôzk:Dinosaur coining of the word in 1841.jpg|mały|Wprowadzenié terminu ''Dinosauria'' przez Richarda Owena (1842)]] Pòzwa ''Dinozaùrë'' pòchôdô z [[Grecczi jãzëk|gréczi]], òd sparłączëniô słów ''δεινός'' (straszny) ë ''σαῦρος'' ([[wieszczórka]]) ë òstała òna zabédowónô przez britijsczégò [[Anatomijô|anatoma]] [[Richard Owen|Richarda Owena]] w dokazu opùblikowónym w 1842 rokù (a przedstôwiónym w 1841)<ref>Owen, R., ''Report on British Fossil Reptiles. Part II'' w: ''Report of the British Association for the Advancement of Science'', 11, 1842, s. 60–204.</ref>. Nimò tegò badérowania nad nańdowanyma [[Skamieniałoscë|skamieniałima kòscama]] zaczãłë sã rëchli – za jich zôczątk ùchòdzy òpisanié fragmentu kòscë [[Megalozaùr|Megalozaùra]] w rokù 1677 przez profesora [[Chemijô|chemii]] [[Robert Plot|Roberta Plota]] w dokazu ''The Natural History of Oxford-shire'', chòc òstała òna na zaczątku zaklasyfikòwónô jakno kòsc [[Słoń|słonia]]<ref>Plot, R., ''The Natural History of Oxford-shire, Being an Essay toward the Natural History of England'', Oxford, 1677.</ref>. Dopiérze w 1824 britijsczi [[Geòlogijô|geòlog]] ë [[Anglikanizm|anglikańsczi]] dëchòwny [[William Buckland]] òpisôł ë pòzwôł Megalozaùra na spòdlim skamieniałosców z [[Oxfordshire]]<ref>Buckland, W., ''Notice on the Megalosaurus or great Fossil Lizard of Stonesfield'' w: ''Transactions of the Geological Society of London'', 2(1), 1824, s. 390–396. DOI: 10.1144/transgslb.1.2.390</ref>. Rok pózdni britijsczi doktór ë geòlog [[Gideon Mantell]] razã z [[Mary Ann Mantell|białką]] òpùblikòwalë swój dokôz na témã [[Igùanodon|Igùanodona]]<ref>Mantell, G., ''Notice on the Iguanodon, a newly discovered fossil reptile, from the sandstone of Tilgate forest, in Sussex'' w: ''Philosophical Transactions of the Royal Society'', 115, 1825, s. 179–186. DOI: 10.1098/rstl.1825.0010</ref>. Dokazë Bucklanda ë Mantellów zwëskałë zainteresowanié francësczégò biologa i badorza [[Georges Cuvier|Georges'a Cuviera]], chtëren ùchòdzy za òjca [[Paleòntologiô|paleòntologii]]. W tim czasu paleòntologòwie wëzwëskiwalë robòtã [[Mary Anning]], chtërna nańdowała skamieniałoscë jakno stałi zdrój dochòdu. Paleòntologiô zaczãła sã rozkòscérzac na cawny swiat w 1858, czedë to [[William Parker Foulke]] nalôzł w [[Zjednóné Kraje Americzi|Sztécach]] prawie kòmpletny szkelet [[Hadrozaùr|Hadrozaùra]]<ref>Foulke, W. P., ''Statement concerning fossils from Haddonfield'' w: ''Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia'', 10, 1858, s. 213–215.</ref>. Tedë téż témą zainteresowalë sã amerikańsczi paleòntologòwie [[Edward Drinker Cope]] ë [[Othniel Charles Marsh]], co dało pòczątk tpzw. wòjnie ò kòscë (ang. ''Bone Wars'') – wëscygòwi ò nalézenié jak nôwikszi lëczbë skamieniałosców. W 1861 w miemiecczim [[Langenaltheim]] òstôł òdrkrëti [[Archeòpteriks]], dinozaùr z pózdny [[Jura|Jurë]], chtëren je dosc bliskò sparłãczóny z ptôchama, co rozrzeszëło wëzgôdkã pòchôdaniô ptôchów. W òkòlim òbadwùch swiatowëch wòjnów béł felënk zainteresowaniô dinozaùrama. Impas przëłómôł amerikańsczi ùczałi [[John Ostrom]], chtëren w 1969 rokù òpisôł [[Deinonych|Deinonycha]], przedstôwiającë gò jakno cepłokrëwisté, chùtczé zwiérzã z wësoczim [[Mëtabòlizm|mëtabòlizmã]]<ref>Ostrom, J. H., ''Osteology of Deinonychus antirrhopus, an unusual theropod from the Lower Cretaceous of Montana'' w: ''Peabody Museum of Natural History Bulletin'', 30, 1969, s. 1–165.</ref>. To òdkrëcé dało pòczątk tpzw. renesansowi dinozaùrów (ang. ''Dinosaur renaissance''), zwiãkszająco ùdzél nôùczi ò dinozaùrach w akademicczim swiece ë w [[Pòp-kùltura|pòp-kùlturze]]<ref>Bakker, R. T., ''Dinosaur renaissance'' w: ''Scientific American'', 232(4), 1975, s. 58–78. DOI: 10.1038/scientificamerican0475-58</ref>. == Klasyfikacjô == [[Òbrôzk:Evolution of dinosaurs EN.svg|mały|Spòdlowô klasyfikacjô dinozaùrów wedle tradicyjnégò pòdzélu Seeleya (1887)]] Tradycyjny pòdzél dinozaùrów je òpiarti sã na bùdowie rosochë (badérowania Harry'ego Seeleya z 1887 rokù)<ref>Seeley, H. G., ''On the classification of the fossil animals commonly named Dinosauria'' w: ''Proceedings of the Royal Society of London'', 43, 1888, s. 165–171. DOI: 10.1098/rspl.1887.0117</ref>: * rząd [[Saurischia]] (Gadzorososzné) ** pòdrząd [[Sauropodomorpha]] (Zaùropòdomòrfë) ** pòdrząd [[Theropoda]] (Teropòdë – w tim wëspółczasné ptôchë) * rząd [[Ornithischia]] (Ptôszorososzné) ** pòdrząd [[Thyreophora]] (Tireòpòdë) ** klad [[Cerapoda]] (Cerapòdë) *** infrarząd [[Ornithopoda]] (Òrnitopòdë) *** infrarząd [[Marginocephalia]] (Marginocefale) W mòderny paleòntologii òd 2017 rokù biwô diskùtowónô alternatiwnô hipòteza ''Ornithoscelida'', jakô parłãczy teropòdë i ptôszorososzné w jeden klad, òstawiającë zaùropòdomòrfë w bòczny lënie<ref>Baron, M. G., Norman, D. B., Barrett, P. M., ''A new hypothesis of dinosaur relationships and early dinosaur evolution'' w: ''Nature'', 543, 2017, s. 501–506. DOI: 10.1038/nature21700</ref>. {| class="wikitable graytable" style="text-align:center" |+'''Różnica w bùdowie kòscë miednicë midzë Gadzorososznyma a Ptôszorososznyma''' |[[òbrôzk:Ornithischia.png|center|250px]] |[[òbrôzk:Saurischia.png|center|250px]] |- |'''Rososzné kòscë ptôszorososznëch dinozaùrów''' |'''Rososzné kòscë gadzorososznëch dinozaùrów''' |- |} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dôwné rzeczë]] [[Kategòrëjô:Archeòlogiô]] [[Kategòrëjô:Gadzënë]] 7unc811fboqyvzxsx6k1d25tt018s9y Szablóna:Historicznô pòstac 10 13458 217155 210384 2026-10-08T19:53:07Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 217155 wikitext text/x-wiki <table class="infobox biography vcard" style="width:22em; font-size:90%; background:#fff; border:1px solid #a2a9b1; border-collapse:collapse; float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em;"> <tr> <th colspan="2" style="background:#cedff2; font-size:125%; text-align:center; padding:0.5em; border-bottom:1px solid #a2a9b1;"> {{{miono|}}} </th> </tr> {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;"> [[File:{{{òbrôzk}}}|250px]] </td> </tr> }} {{#if:{{{òpisënk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center; font-size:88%; color:#54595d; padding:0 0.5em 0.5em;"> {{{òpisënk}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{titel1|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel1}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié1|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca1|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik1|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik1}}}</td> </tr> }} }} {{#if:{{{titel2|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel2}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié2|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca2|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik2|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik2}}}</td> </tr> }} }} {{#if:{{{titel3|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel3}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié3|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca3|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik3|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik3}}}</td> </tr> }} }} {{#if:{{{titel4|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel4}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié4|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié4}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca4|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca4}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik4|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik4}}}</td></tr> }} }} {{#if:{{{titel5|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel5}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié5|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié5}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca5|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca5}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik5|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik5}}}</td> </tr> }} }} <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> Infòrmacje </th> </tr> {{#if:{{{data ùrodzeniô|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Data ùrodzeniô</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{data ùrodzeniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{data smiercë|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Data smiercë</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{data smiercë}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> Familiô </th> </tr> {{#if:{{{dinastiô|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Dinastiô</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{dinastiô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{òjc|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Òjc</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{òjc}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{matka|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Matka</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{matka}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{dzecë|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Dzecë</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{dzecë}}}</td> </tr> }} </table><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> skmwtaysixw89uhcc7qmkzhvvkomh0q 217159 217155 2026-10-08T19:54:14Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 217159 wikitext text/x-wiki <table class="infobox biography vcard" style="width:22em; font-size:90%; background:#fff; border:1px solid #a2a9b1; border-collapse:collapse; float:right; clear:right; margin:0 0 1em 1em;"> <tr> <th colspan="2" style="background:#cedff2; font-size:125%; text-align:center; padding:0.5em; border-bottom:1px solid #a2a9b1;"> {{{miono|}}} </th> </tr> {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center; padding:0.5em;"> [[File:{{{òbrôzk}}}|250px]] </td> </tr> }} {{#if:{{{òpisënk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align:center; font-size:88%; color:#54595d; padding:0 0.5em 0.5em;"> {{{òpisënk}}} </td> </tr> }} {{#if:{{{titel1|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel1}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié1|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca1|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca1}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik1|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik1}}}</td> </tr> }} }} {{#if:{{{titel2|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel2}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié2|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca2|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca2}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik2|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik2}}}</td> </tr> }} }} {{#if:{{{titel3|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel3}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié3|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca3|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca3}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik3|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik3}}}</td> </tr> }} }} {{#if:{{{titel4|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel4}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié4|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié4}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca4|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca4}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik4|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik4}}}</td></tr> }} }} {{#if:{{{titel5|}}}| <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> {{{titel5}}} </th> </tr> {{#if:{{{panowanié5|}}}| <tr> <th style="width:35%; text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Panowanié</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{panowanié5}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{pòprzédca5|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Pòprzédca</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{pòprzédca5}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{nastãpnik5|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Nastãpnik</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{nastãpnik5}}}</td> </tr> }} }} <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> Infòrmacje </th> </tr> {{#if:{{{data ùrodzeniô|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Data ùrodzeniô</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{data ùrodzeniô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{data smiercë|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Data smiercë</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{data smiercë}}}</td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center; padding:0.4em; border-top:1px solid #a2a9b1;"> Familiô </th> </tr> {{#if:{{{dinastiô|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Dinastiô</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{dinastiô}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{òjc|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Òjc</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{òjc}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{matka|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Matka</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{matka}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{dzecë|}}}| <tr> <th style="text-align:left; padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">Dzecë</th> <td style="padding:0.4em; border-top:1px solid #eaecf0;">{{{dzecë}}}</td> </tr> }} </table><noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> eglrfwmv06lllgsm49itih1mmzxicf8 Bë nie zabëc mòwë starków 0 13653 217102 216059 2026-10-08T14:52:06Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217102 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kònkùrs „Bë nie zabëc mòwë starków”'''<ref>https://muzeumpuck.pl/xix-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref>, {{skr.|P.T.}} '''Òglowòpòlsczi kònkùrs kaszëbsczi gôdczi "Bë nie zabëc mòwë starków" miona Jana Drzéżdżona'''<ref>https://muzeumpuck.pl/relacja-z-xx-konkursu-kaszebsczi-godczi-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref> ({{jãz.|pl}} Ogólnopolski konkurs recytatorski "Bë nie zabëc mòwë starków" imienia Jana Drzeżdżona<ref>https://muzeumpuck.pl/informacja-o-xxiv-konkursie-be-nie-zabec-mowe-starkow/</ref>) – òglowòpòlsczi kònkùrs [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] gôdczi<ref>https://muzeumpuck.pl/2024/11/13/konkurs-mowy-kaszubskiej-be-nie-zabec-mowe-starkow-im-jana-drzezdzona/</ref> òrganizowóny przez [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]]. == Gala „Biélawa” m. Jana Drzéżdżona == <ref>https://kaszuby24.pl/gala-bi-lawa-2026-w-strzelnie-wreczono-nagrody-za-mowe-kaszubska/</ref><ref>https://powiat.puck.pl/aktualnosci/gala-bielawa-2026-w-strzelnie-wreczono-nagrody-w-ogolnopolskim-konkursie-mowy-kaszubskiej-be-nie-zabec-mowe-starkow.html</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/co-dze-czed-204-5042025-n1522655</ref> {{Szëkba|Biélawa}} == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Kònkùrs miona Jana Drzéżdżona (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Jón Drzéżdżón]] * [[Mùzeùm Pùcczi Zemi miona Floriana Cenôwë]] |col3= === Jiné kònkùrsë na Kaszëbach === {{#categorytree:Kònkùrsë na Kaszëbach|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach]] 4l86pzy95la68vajfm63u3jh4ia2nq0 Szablóna:Historiczné Wëdarzenié 10 13658 217157 210094 2026-10-08T19:54:03Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 217157 wikitext text/x-wiki <div class="infobox" style="width: 22em; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa; margin: 0 0 1em 1em; float: right; clear: right; font-size: 90%; line-height: 1.5; padding: 0;"> <div style="background-color: #ccf; text-align: center; font-size: 125%; font-weight: bold; padding: 0.4em 0.2em; color: #000;">{{{miono}}}</div> {{#if:{{{miono_orig|}}}| <div style="text-align: center; font-style: italic; background-color: #efefff; padding: 0.2em; border-top: 1px solid #a2a9b1;">{{{miono_orig}}}</div> }} {{#if:{{{òbrôzk|}}}| <div style="text-align: center; padding: 0.4em 0; background-color: #ffffff; border-top: 1px solid #a2a9b1;"> [[File:{{{òbrôzk}}}|{{{grafika_szerokòsc|200px}}}|center|class=mw-file-description|style=max-width: 100%; height: auto;]] {{#if:{{{pòdpis|}}}|<div style="font-size: 92%; padding-top: 0.2em; line-height: 1.2; padding-left: 0.4em; padding-right: 0.4em; text-align: center;">{{{pòdpis}}}</div>}} </div> }} <div style="display: table; width: 100%; border-top: 1px solid #a2a9b1;"> <div style="display: table-row;"> <div style="display: table-cell; width: 35%; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Data:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{data|}}}</div> </div> {{#if:{{{plac|}}}| <div style="display: table-row; border-top: 1px solid #eaecf0;"> <div style="display: table-cell; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Plac:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{plac}}}</div> </div> }} {{#if:{{{zort|}}}| <div style="display: table-row; border-top: 1px solid #eaecf0;"> <div style="display: table-cell; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Zort wëdarzenia:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{zort}}}</div> </div> }} {{#if:{{{przëczëna|}}}| <div style="display: table-row; border-top: 1px solid #eaecf0;"> <div style="display: table-cell; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Przëczëna:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{przëczëna}}}</div> </div> }} {{#if:{{{skùtczi|}}}| <div style="display: table-row; border-top: 1px solid #eaecf0;"> <div style="display: table-cell; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Skùtczi:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{skùtczi}}}</div> </div> }} {{#if:{{{przédnicë|}}}| <div style="display: table-row; border-top: 1px solid #eaecf0;"> <div style="display: table-cell; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Przédnicë:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{przédnicë}}}</div> </div> }} {{#if:{{{bëtnicë|}}}| <div style="display: table-row; border-top: 1px solid #eaecf0;"> <div style="display: table-cell; text-align: left; padding: 0.2em 0.4em; font-weight: bold;">Bëtnicë:</div> <div style="display: table-cell; padding: 0.2em 0.4em;">{{{bëtnicë}}}</div> </div> }} </div> </div><noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> qyifuzp2a5vhnqfncdk4ok5i071qser Restaùracjô Meiji 0 13664 217126 216697 2026-10-08T14:57:52Z Iketsi 3254 skr. 217126 wikitext text/x-wiki {{Historiczné Wëdarzenié |miono = Restaùracjô Meiji |miono_orig = {{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin |òbrôzk = Meiji tenno1.jpg |pòdpis = Césôrz Meiji ([[Mutsuhito]]) w młodoscë. |grafika_szerokòsc = 250px |data = [[1868]] – [[1912]] |plac = [[Japóńskô]] |zort = Rewòlucjô / Transfòrmacjô kraju |przëczëna = Krizys szogùnatu, nôcësk zôpadnëch krajów |skùtczi = Mòdernizacjô Japóńsczi, rozwij na wiôlgą pòtãgã |przédnicë = [[Mutsuhito|Césôrz Meiji]], [[Takamori Saigō]], [[Ōkubo Toshimichi]] |bëtnicë = Rząd Japóńsczi, samùrajowie, samòrządzëna }} '''Restaùracjô Meiji''' ({{jãz.|ja}} 明治維新 Meiji Ishin, {{skr.|dosł.}} „Òdnowa Meiji”) – cząd głãbòczich pòliticznëch, spòlëznowëch a wòjskòwëch zmianów w [[Japóńskô|Japóńsce]], jaczi rozpòczął sã w 1868 wëcmanim z òbaleniã [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a przëwróceniã realny wëszëznë césarzowi [[Mutsuhito]] (Meiji).<ref name="Jansen2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=The Making of Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=2000 |isbn=9780674003347}}</ref><ref name="Gordon2020">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Andrew Gordon |titel=A Modern History of Japan: From Tokugawa Times to the Present |wëdôwca=Oxford University Press |rok=2020 |isbn=9780190920555}}</ref> Ne wëdarzenia zakùńczëłë pònad 260-latny cząd rządów szogùnów ë rozpòczãłë proces chùtczi mòdernizacje a téż westernizacje kraju.<ref name="Beasley1972">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Meiji Restoration |wëdôwca=Stanford University Press |rok=1972 |isbn=9780804708159}}</ref><ref name="Henshall2012">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Kenneth G. Henshall |titel=A History of Japan: From Stone Age to Superpower |wëdôwca=Palgrave Macmillan |rok=2012 |isbn=9780230346628}}</ref> Przez czile lat [[Japóńskô]] przesztôłcëła sã z feùdalnégò kraju w mòderné industriowé państwò a jednã z nôwikszich militarnëch a gòspòdarczich pòtãgów [[Azjô|Azje]].<ref name="McClain2002">{{Cytuj knéżkã |aùtór=James L. McClain |titel=Japan: A Modern History |wëdôwca=W. W. Norton & Company |rok=2002 |isbn=9780393041569}}</ref> Restaùracjô bëła òdpòwiedzą na roscący bënowi krizys a nôcësk zôpadnëch mòcarstwów, jaczé sã domôgałë òdemkniãcô [[Japóńskô|Japóńsczi]] na midzënôrodny biznes.<ref name="Storry1990">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Richard Storry |titel=A History of Modern Japan |wëdôwca=Penguin Books |rok=1990 |isbn=9780140137026}}</ref> Refòrmë òbjimałë wnetka wszëtczé wietwie żëcégò – administracjã, wòjskò, gòspòdarkã, edukacjã, prawò a téż spòlëznową strukturã.<ref name="Jansen2000"/> == Kòntekst == [[Òbrôzk:Island of Deshima, Dutch East India Company Wellcome L0035084.jpg|mały|Òstrów Dejima ù ùbrzegù Nagasaki, dze Japóńczicë hańdlowelë z Holendrama.]] Òd zôczątkù XVII stalatégò [[Japóńskô]] prowadzëła pòlitikã izolacje òd bùtnowégò swiata, pòzéwóną jakno [[sakoku]] ({{jãz.|ja}} 鎖国 – „zamkłi kraj”).<ref name="Toby1984">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ronald P. Toby |titel=State and Diplomacy in Early Modern Japan |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1984 |isbn=9780691054063}}</ref><ref name="Totman1993">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=Early Modern Japan |wëdôwca=University of California Press |rok=1993 |isbn=9780520061859}}</ref> Òsta òna wprowadzona przez [[szogùnat Tokugawów]] pò serie kòntaktów z [[Eùropa|eùropejsczima]] hańdlarzama a misjónarzama, przédno Pòrtugalczikama a Szpanama.<ref name="Elison1973">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Elison |titel=Deus Destroyed: The Image of Christianity in Early Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1973 |isbn=9780674198258}}</ref> Włôdze sã òbawiałë roscącëch cësków chrzescëjaństwa a mòżebnotë zanôleżnoscë Japóńsczi òd [[Eùropa|eùropejsczich]] kòlonialnëch mòcarstwów, czegò przëmiarë mógł ùzdrzec w jinszich partach [[Azjô|Azje]].<ref name="Jansen2000"/> Na mòcë pòstãpnëch ediktów zakôzóné òstało misyjné dzejanié, wikszosc cëzozemczików òsta wënëkónô a Japóńczikóm zabarnioné òstało òpùszczanié kraju pòd zagrôżbą sztrôfë smiercë.<ref name="Elison1973"/> [[Chrzescëjaństwò]] òstało zdelegalizowóné ë jegò wëznôwcë bëlë ùstëgòwóny.<ref name="Turnbull1998">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Kakure Kirishitan of Japan |wëdôwca=Routledge |rok=1998}}</ref> Nimò prowadzony pòliticzi izolacje, [[Japóńskô]] nie bëła czësto òdcãtô òd swiata. Jedurnym [[Eùropa|eùropejsczim]] krajã, chtërny mielë pòzwòlenié na prowadzenié ògrańczonégò hańdlu, bëła [[Zjednónô Repùblika Prowincjów]] (Niderlandë).<ref name="Goodman2000">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Grant K. Goodman |titel=Japan and the Dutch 1600–1853 |wëdôwca=Routledge |rok=2000 |isbn=9781873410707}}</ref> Niderlandzczi hańdlarze mòglë prowadzëc dzejanié blós na niewiôldżim, sztëcznym òstrowie [[Dejima]] w pòrce [[Nagasaki]], pòd scësłą kòntrolą wëszëznë szogùnatu.<ref name="Goodman2000"/> Òkrom Holendrów ògrańczoné hańdlowé kòntaktë trzimóné bëłë téż z [[Chińskô Lëdowô Repùblika|Chinama]], [[Królestwò Riukiu|Królestwã Riukiu]] a z Kòrejańczikama za pòmòcą domenë [[Tsushima]].<ref name="Toby1984"/> Izolacjô pòmôga ùchòwac pòliticzną samòstójnotã a zakùńczëc wielewiekòwé domôcé wòjnë, równak z czasã doprowadzëła téż do technologicznégò a militarnégò zacopaniô [[Japóńskô|Japóńsczi]] wzglãdã chùtkò industrializëjącëch sã krajów Zôpadu.<ref name="Gordon2020"/> W pòłowie XIX stalatégò czile razy pòjôwiôł sã nakôz òdemkniãcô pòrtów dlô zagrańcowëch òkrãtów, co wëstawiło pòlitikã [[sakoku]] na pòwôżną próbã.<ref name="Beasley1972"/> Kùlminacją nëch wëdarzeniów bëło przërézowanié w 1853 rokù [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] eskadrë dowòdzony przez kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Matthew C. Perry |titel=Narrative of the Expedition of an American Squadron to the China Seas and Japan |wëdôwca=U.S. Government Printing Office |rok=1856}}</ref><ref name="Feifer2006">{{Cytuj knéżkã |aùtór=George Feifer |titel=Breaking Open Japan: Commodore Perry, Lord Abe, and American Imperialism in 1853 |wëdôwca=HarperCollins |rok=2006 |isbn=9780060573621}}</ref> Brëkùjącë mòderné ropné òkrãtë, [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednóné Kraje]] wëmùszëłë pòczãcé negòcjacjów z włôdzama [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Dower2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=John W. Dower |titel=Black Ships & Samurai: Commodore Perry and the Opening of Japan |wëdôwca=MIT Visualizing Cultures |rok=2008}}</ref> Rok pózdni pòdpisónô òsta [[kònwencjô z Kanagawë]], òdmikającô pierszé pòrtë dlô amerikańsczich bôtów.<ref name="Beasley1995">{{Cytuj knéżkã |aùtór=W. G. Beasley |titel=The Rise of Modern Japan |wëdôwca=St. Martin's Press |rok=1995 |isbn=9780312128005}}</ref> W pòstãpnëch latach szlachòwné traktatë òstałë zawiarté z jinszima zôpadnyma krajama.<ref name="McClain2002"/> Nierównoprawné ùmòwë a niemòżebnosc skùtecznégò procëmstawieniégò sã zagrańcznym nôcëskóm znacząco òsłabiłë aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] ë doprowadzëłë do rostu pòliticznégò kònfliktu, jaczi kùreszce zakùńcził sã Restaùracją Meiji w 1868 rokù.<ref name="Craig1961">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Albert M. Craig |titel=Chōshū in the Meiji Restoration |wëdôwca=Harvard University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Jansen2000"/> == Przërézowanié Matthew Perry'égò == [[Òbrôzk:Commodore Matthew C. Perry.jpg|mały|Òdjimk kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]]]] 8 lëpińca 1853 rokù do [[Hôwinga Edo|Hôwindżi Edo]] przërézowa [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańskô]] eskadra marénë pòd dowództwã kòmòdora [[Matthew Perry|Matthew Perry'égò]].<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> W ji skłôd wchòdzëłë szterë mòderné òkrãtë, w tim dwa nanëkóné ropnyma maszinama.<ref name="Dower2008"/> Ze wzglãdu na wëdobiwający sã z kòminów dim Japóńczicë pòzéwelë jã ''kurofune'' ({{jãz.|ja}} 黒船), czëlë "Czôrnyma Òkrãtama".<ref name="Jansen2000"/> Jichné doprzińdzenié wëwòłało wiôldżé zadzëwòwanié westrzód włôdzów szogùnatu a mieszkańców kraju, jaczi pierszi rôz zetkelë sã z tak mòderną wòjskòwą technologią.<ref name="Beasley1972"/> Perry doturził do [[Japóńskô|Japóńsczi]] z lëstã prezydeńta [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów]] [[Millard Fillmore|Millarda Fillmore'a]], domôgającë sã narzeszeniô diplomaticznëch stosënków, òdemkniãcô japóńsczich pòrtów dlô amerikańsczich òkrãtów a zagwësnieniô pòmòcë rozbitkóm.<ref name="Perry1856"/><ref name="Feifer2006"/> Jednoczasno [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] kòmòdór dôł do zrozmieniô, że òdmòwa mòze doprowadzëc do ùżëcô sëłë.<ref name="Dower2008"/> Swiądny technologiczny dominacje swòji flotë, òdmówił pòddaniégò sã reglóm narzëconëch przez szogùnat a domôgôł sã bezpòstrzédnëch negòcjacjów z nôwëższima wëszëznama .<ref name="Gordon2020"/> Pò przekôzaniu lëstu [[Matthew Perry|Perry]] òpùscył [[Japóńskô|Japóńskã]], zapòwiôdającë swój pòwart w pòstãpnym rokù.<ref name="Perry1856"/> W gromicznikù 1854 rokù pònowno pòjawił sã ù ùbrzégù kraju z jesz wikszą flotą.<ref name="Feifer2006"/> Szogùnat, zdającë so sprawã z gwôsny militarny słabòscë ë niechcącë réskòwac wòjskòwim kònfliktã, zgòdzył sã na zaczãce rozmòwów.<ref name="Beasley1972"/> [[Òbrôzk:Japanese 1854 print Commodore Perry.jpg|mały|left|Japóńsczi drzewòrit, jaczi przedstôwiô doturzenié flotë [[Matthew Perry|Perry'égò]] (1854)]] 31 stremiannika 1854 rokù pòdpisónô òsta kònwencjô z [[Kanagawa|Kanagawë]].<ref name="Beasley1995"/> Na ji mòcë odemkłé òstałë dlô [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczich]] òkrãtów pòrtë [[Shimoda]] a [[Hakodate]], rozbitkóm zagwarantowónô òsta òpieka a ùsadzony ùrząd [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczégò]] kònsula.<ref name="McClain2002"/> Chòc traktat nie zakłôdôł jesz fùlny hańdlowi wëmianë, to béł pierszim krokã do zakùńczeniô pònad dwastalatny pòliticzi izolacje.<ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach [[Japóńskô]] òsta zmùszonô do pòdpisaniô szlachòwnëch ùmów z [[Wiôlgô Britaniô|Wiôlgą Britanią]], [[Ruskô|Ruską]], [[Francjô|Francëską]] a [[Niderlandë|Niderlandama]].<ref name="Jansen2000"/> Òsoblëwie wôżny béł traktat Harrisa z 1858 rokù, jaczi òdemknął pòstãpné pòrtë dlô zagrańcowégò hańdlu a przëznôwôł cëzozemczikóm wielné przëwileje, w tim eksteritorialnosc a nisczé cła.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Townsend Harris |titel=Complete Journal of Townsend Harris |wëdôwca=Charles E. Tuttle Company |rok=1959}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Ze wzglãdu na nierówny charakter ùgòdzeniów òstałë òne pózdni pòzwóné mionã "nierównoprawnëch traktatów".<ref name="Henshall2012"/> Pòdpisanié ùmów z zôpadnyma krajama wëwòłało pòwôżny pòliticzny krizys.<ref name="Craig1961"/> Wiele [[Samùraj|Samùrajów]], [[daimyō]] a przédników césarzowégò dwòra ùznało, że szogùnat ùtracył mòc do òbarnë samòstójnoscë kraju.<ref name="Jansen2000"/> Corôz wikszą pòpùlarnotã zdobiwało zéwiszcze ''sonnō jōi'' („Tcë césarza, wënëkôj barbarzińców”), jaczé stało sã symbòlã òprzéczczi procëm rządóm [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]] a cëzym cëskóm.<ref name="Craig1961"/><ref name="Beasley1972"/> == Ùpôdk Szogùnatu == [[Òbrôzk:Yokohama-Sumo-Wrestler-Defeating-a-Foreigner-1861-Ipposai-Yoshifuji.png|mały|120px|Drzewòrit z 1861. Miónkôrz [[sumò]] rzucô cëzyńca, co ilustrëje antizôpadné nôstroje w cządze òdmikaniô sã [[Japóńskô|Japóńsczi]].]] Pò pòdpisaniu nierównoprawnëch traktatów aùtoritet [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] pòczął chiże słabnąc.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> We wiele feùdalnëch domenach rosło przekònanié, że donëchczasowi system rządów nie je w sztãdze procëmstawic sã presje zôpadnëch mòcarstwów ani przëprowadzëc kòniecznëch refòrmów.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Totman1993"/> Òsoblëwie mòcnô òpòzycjô ùsztôłtowa sã w pôłniowò-zôpadnëch domenach [[Satsuma]] a [[Chōshū]], jaczich przédnicë pòmale zmòcniwelë wespółrobòtã procëm szogùnatowi.<ref name="Craig1961"/><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Conrad Totman |titel=The Collapse of the Tokugawa Bakufu, 1862–1868 |wëdôwca=University of Hawaiʻi Press |rok=1980 |isbn=9780824806149}}</ref> Zôczątkòwò przëstójnicë zéwiszcza ''sonnō jōi'' òpòwiôdelë sã za wënëkaniã cëzozemczików z [[Japóńskô|Japóńsczi]].<ref name="Craig1961"/><ref name="Jansen2000"/> Z czasã równak wiele z nich ùznało, że skùtecznô òbarna kraju wëmôgô przejãcô zôpôdny technologie, wòjskòwi mòdernizacje a centralizacje kraju pòd przédnictwã césôrza.<ref name="Gordon2020"/><ref name="Beasley1972"/> W efekce rëch pòmale przesztôłcył sã z antizôpadnégò w refòrmisticzny.<ref name="Henshall2012"/> W 1866 rokù dzãka staróm [[Sakamoto Ryōma|Sakamoto Ryōmë]] zawiartô òsta zdrëszëna pòmidzë domenama [[Satsuma]] a [[Chōshū]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Ravina Mark |titel=The Last Samurai: The Life and Battles of Saigō Takamori |wëdôwca=John Wiley & Sons |rok=2004 |isbn=9780471089704}}</ref><ref name="Craig1961"/> Nen dogôdënk òdegrôł kluczową rolã w naszëkòwaniu dzejaniô procëm szogùnatowi.<ref name="Jansen2000"/> Jednoczasno pògôrszająca sã gòspòdarczô sytuacjô, inflacjô a spòlëznowé niezadowòlnienié dodatkòwò òsłôbiałë włôdzã [[Szogùnat Tokugawów|Tokugawów]].<ref name="Totman1993"/><ref name="Gordon2020"/> [[Òbrôzk:MeijiJoukyou.jpg|mały|left|Césôrz [[Mutsuhito]] ò drogã z [[Kioto]] do [[Tokio]] („Le Monde Illustre”, 1869)]] W smùtanie 1867 rokù slédny szogùn [[Tokugawa Yoshinobu]] zrzekł sã wikszoscë swòjich pòliticznëch ùprawnieniów ë fòrmalno zwrócył włôdzã césarzowi w wëdarzenim znónym jakno ''taisei hōkan'' („zwrot włôdzë césarzowi”).<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Marius B. Jansen |titel=Sakamoto Ryōma and the Meiji Restoration |wëdôwca=Princeton University Press |rok=1961}}</ref><ref name="Beasley1972"/> Nie zakùńczëło to równak kònfliktu. Przëstójnicë szogùnatu nie zamierzelë pògòdzëc sã z ùtratą cëskù, za to césarsczé stronnictwò prowadzëło do całownégò rëmniãcô [[Ród Tokugawa|rodu Tokugawa]] z pòliticznégò żëcégò.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Gordon2020"/> 3 strëmiannika 1868 rokù ògłoszonô òsta restaùracjô bezpòstrzédny césarsczi włôdzë.<ref name="Beasley1972"/><ref name="Jansen2000"/> Czile tidzeniów pózdni wëbùchła [[wòjna Boshin]], jakô dérowa do 1869 rokù.<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Michael Wert |titel=Meiji Restoration Losers: Memory and Tokugawa Supporters in Modern Japan |wëdôwca=Harvard University Asia Center |rok=2022 |isbn=9780674275928}}</ref><ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref> Wòjska wiérné césarzowi dobëłë w [[Biôtka pòd Toba–Fushimi|biôtce pòd Toba–Fushimi]], a pònemù zajãłë [[Edo]], jaczégò miono pózdni òstało zmienioné na [[Tokio]].<ref name="TurnbullBoshin2008">{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=The Boshin War 1868–69 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2008 |isbn=9781846032462}}</ref><ref name="Jansen2000"/> Slédnô òprzéczka przëstójników szogùnatu òsta zdëszonô na òstrowie [[Hokkaido]], dze òsta ùsadzonô [[Repùblika Ezo]].<ref>{{Cytuj knéżkã |aùtór=Stephen Turnbull |titel=War in Japan 1467–1615 |wëdôwca=Osprey Publishing |rok=2002 |isbn=9781841764801}}</ref><ref name="TurnbullBoshin2008"/> Ji kapitulacjô w maju 1869 rokù òznôcza definitiwny kùńc [[Szogùnat Tokugawów|szogùnatu Tokugawów]] a zakùńczenié jistniejącégò pònad dwa a pół stalata systemù bakufu (szogùnatu).<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/> Ùpôdk szogùnatu òdemknął drogã przeprowadzeniô szerok naszëkòwónëch refòrmów, jaczé przesztôłcëłë [[Japóńskô|Japóńskã]] z feùdalnégò kraju w mòderné scentralizowóné césarstwò.<ref name="McClain2002"/><ref name="Gordon2020"/> W pòstãpnëch latach nowé włôdze pòczãłë lëkwidacjã systemù han ([[Feùdalizm|feùdalizmu]]), refòrmã administracje, mòdernizacjã wòjska, rozwij industrie a bùdowã mòdernégò systemù edukacje, co zaczãło richtich cząd Restaùracje Meiji.<ref name="Jansen2000"/><ref name="Beasley1972"/><ref name="Henshall2012"/> == Òbaczë téż == * [[Japóńskô]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.photosofjapan.com/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Japóńskô]] rs9dybya9jadcnxp9qxchjbn5qpqkyi Rezerwat przirodë Biélawa 0 13678 217182 215396 2026-10-08T20:13:52Z Terrus38 14026 217182 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dystrophic lake in Bielawa nature reserve in Poland.JPG|mały|Rezerwat przirodë Biélawa]] {{Jiné znaczënczi}} '''Rezerwat przirodë Biélawa''' ({{jãz.|pl}} ''Rezerwat przyrody Bielawa'') – rezerwat ò wiéchrzëznie 721,41 ha założonym w 1999 rokù na [[Słowińsczé Ùbrzeżé|Słowińsczim Ùbrzegù]]<ref>https://web.archive.org/web/20250529034956/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.1201</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251118184107/https://npk.org.pl/files/site-npk/download/187/ROZPORZ%C4%84DZENIE%20NR%208.pdf</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bielawskie Błota. Jeziorko dystroficzne.jpg| Òbrôzk:Bielawskie Błota. Zanikające jeziorko.jpg| Òbrôzk:Bielawskie Błota..jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Biélawa (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Słowińsczé Ùbrzeżé]] |col3= === Rezerwatë przirodë === {{#categorytree:Rezerwatë przirodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=yDJOPgTRU_o|tit=Ochrona przyrody w Rezerwacie Bielawa|k=PolnocnaTV|jaz=pl}} * https://magazynkaszuby.pl/atrakcje/rezerwat-przyrody-bielawa-mieszkanie-zurawi-kaszubach/ * https://www.gazetakaszubska.org/69822/rezerwaty-przyrody-szansa-rozwoju-wojewodztwa-pomorskiego * https://telewizjabaltycka.pl/nowy-oddzial-muzeum-ziemi-puckiej-powstanie-w-ostrowie/ * https://www.telewizjattm.pl/dzien/2016-11-21/40659-rezerwaty-otwarte-dla-zwiedzajacych.html?play=on [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] [[Kategòrëjô:Słowińsczé Ùbrzeżé]] erhuiu207hgsmixn9c4dj1npb6vzpdh Chata Kaszubska im. Józefa Chełmowskiego w Brusach-Jagliach 0 13685 217103 216062 2026-10-08T14:52:08Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217103 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Jiné znaczënczi}} '''Kaszëbskô chëcz w Brusach Jaglach''' {{skr.|P.T.}} '''Kaszëbskô chëcz miona Józefa Chełmòwsczégo w Brusach Jaglach''' ({{jãz.|pl}} Chata Kaszubska im. Józefa Chełmowskiego w Brusach-Jagliach) – [[dodóm kùlturë]] i [[skansen]] w [[Brusë-Jagle|Brusach-Jaglach]]<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/bruse/?lang=kk</ref>. == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Chëcz (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Brusë-Jagle]] * [[Józef Chełmòwsczi]] * [[Miodnô pszczoła]] |col3= === Jiné dodomë kùlturë === {{#categorytree:Dodomë kùlturë|hideroot=on|mode=pages}} === Jiné skansenë === {{#categorytree:Skansenë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://brusy.pl/turysta/atrakcje-turystyczne/chata-kaszubska-im-jozefa-chelmowskiego * https://www.ckibbrusy.pl/chata-kaszubska/historia * https://radiokaszebe.pl/news/chata-kaszubska-w-brusach-w-renowacji-prace-potrwaja-do-konca-wakacji-1622 * https://www.gokchojnice.pl/ogorzeliny/aktualnosci/13205/skansen-i-chata-kaszubska-w-brusy-jaglie/ * https://styl.interia.pl/podroze/news-nieoczywiste-oblicze-pomorza-tu-mieszkal-kaszubski-leonardo,nId,23520765 * https://magazynkaszuby.pl/atrakcje/brusy-jaglie-galeria-jozefa-chelmowskiego-skansen-pszczelarstwa-chata-kaszubska/ * https://web.archive.org/web/20160304185857/http://www.kaszubybezbarier.pl/Baza-atrakcji/BRUSY-Chata-kaszubska * https://web.archive.org/web/20121215060755/http://www.ckibbrusy.pl/info/historia-chata-kaszubska.html {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Brusë]] [[Kategòrëjô:Skansenë]] [[Kategòrëjô:Dodomë kùlturë]] 8u0ipe61qrk2ir9kclef2xlzmximllj Rekòrd 0 13713 217013 216962 2026-10-08T12:21:00Z Iketsi 3254 [[dél]]; m. jin. → {{s|m.jin.}} 217013 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Guinness World Records Day 2013.jpg|mały|Rekòrdzysta]] '''Rekòrd''' – superlatiwny wënik. Nôwôżniészą pùblikacją je Knéga rekòrdów Guinnessa<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20260804193900/https://radiokaszebe.pl/news/maciek-rutkowski-z-rekordem-guinnessa-za-przeplyniecie-baltyku-1619 [https://web.archive.org/web/20260804193904im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_rutkowski_guiness.mp3 .mp3] [https://web.archive.org/web/20260804193905im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/ddk_rozmowa_maciek_rutkowski.mp3 .mp3]</ref>. Na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] bëło {{s|m.jin.}} bicé rekòrdu w lëczbie lëdzy równoczasno grającëch na [[Akòrdeón|akòrdionie]]<ref name=":1">https://mojestrone.com/artykul/zapis-na-bic-rekrdu-n1503057</ref> i rekòrdu graniô na [[Diôbelsczé skrzëpce|diôbelsczich skrzëpcach]]<ref name=":2">https://100.gdynia.pl/pl/aktualnosci/xxvii-swiatowy-zjazd-kaszubow-bogactwo-kaszubskiej-kultury-i-rekord-gry-na-diabelskich-skrzypcach</ref>. Swiatowô Letkòatletika ({{jãz.|en}} ''World Athletics'', przódë ''International Association of Athletics Federations'', ''IAAF'') mô lëstã nôwôżniészich rekòrdów w letkòatletice<ref>https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/</ref>. == Galeriô == === Rekòrdë swiata na Kaszëbach === <gallery mode="packed" caption="w [[Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù|Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù]]"> Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 014.JPG|Nôdłëgszi [[dél]] Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 004.JPG|Nôdłëgszi [[dél]] Òbrôzk:Szymbark najdłuższa deska - panoramio.jpg|Nôdłëgszi [[stół]] Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 050.JPG|Nôwiãkszi [[klawir]] Òbrôzk:Gmina Stężyca, Poland - panoramio (46).jpg|Nôdłëgszô [[ława]] </gallery> === Jiné rekòrdë === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:SnowWomanBethelMaine.jpg|Nôwiãkszi [[snieżélc]] swiata (Maine, USA) Òbrôzk:Twierdza Modlin (cropped 2).jpg|Nôdłëgszi bùdink w Eùropie ([[Nowy Dwór Mazowiecki]])<ref>https://turystyka.wp.pl/najdluzszy-budynek-europy-jest-w-polsce-powstaje-tam-hotel-7307034980776384a</ref> </gallery> == Ôrtë rekòrdów == * Rekòrdë òb czas<ref name=":0" /><ref>https://mojestrone.com/artykul/rekrd-rusczich-astronatow-n1291449</ref> * Rekòrdë graniô na instrumence<ref name=":1" /><ref name=":2" /> * Rekòrdë spòrtowé * Rekòrdë szëkòwné == Òbaczë téż == * [[Spòrt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.guinnessworldrecords.pl/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Artikle]] fechwr6em7ibh7bzxt15ikkwupcebja 217127 217013 2026-10-08T14:58:08Z Iketsi 3254 skr. 217127 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Guinness World Records Day 2013.jpg|mały|Rekòrdzysta]] '''Rekòrd''' – superlatiwny wënik. Nôwôżniészą pùblikacją je Knéga rekòrdów Guinnessa<ref name=":0">https://web.archive.org/web/20260804193900/https://radiokaszebe.pl/news/maciek-rutkowski-z-rekordem-guinnessa-za-przeplyniecie-baltyku-1619 [https://web.archive.org/web/20260804193904im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/kleka_news_rutkowski_guiness.mp3 .mp3] [https://web.archive.org/web/20260804193905im_/http://media.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/ddk_rozmowa_maciek_rutkowski.mp3 .mp3]</ref>. Na [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów|Swiatowim Zjezdze Kaszëbów]] bëło {{skr.|m.jin.}} bicé rekòrdu w lëczbie lëdzy równoczasno grającëch na [[Akòrdeón|akòrdionie]]<ref name=":1">https://mojestrone.com/artykul/zapis-na-bic-rekrdu-n1503057</ref> i rekòrdu graniô na [[Diôbelsczé skrzëpce|diôbelsczich skrzëpcach]]<ref name=":2">https://100.gdynia.pl/pl/aktualnosci/xxvii-swiatowy-zjazd-kaszubow-bogactwo-kaszubskiej-kultury-i-rekord-gry-na-diabelskich-skrzypcach</ref>. Swiatowô Letkòatletika ({{jãz.|en}} ''World Athletics'', przódë ''International Association of Athletics Federations'', ''IAAF'') mô lëstã nôwôżniészich rekòrdów w letkòatletice<ref>https://worldathletics.org/records/all-time-toplists/</ref>. == Galeriô == === Rekòrdë swiata na Kaszëbach === <gallery mode="packed" caption="w [[Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù|Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù]]"> Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 014.JPG|Nôdłëgszi [[dél]] Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 004.JPG|Nôdłëgszi [[dél]] Òbrôzk:Szymbark najdłuższa deska - panoramio.jpg|Nôdłëgszi [[stół]] Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 050.JPG|Nôwiãkszi [[klawir]] Òbrôzk:Gmina Stężyca, Poland - panoramio (46).jpg|Nôdłëgszô [[ława]] </gallery> === Jiné rekòrdë === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:SnowWomanBethelMaine.jpg|Nôwiãkszi [[snieżélc]] swiata (Maine, USA) Òbrôzk:Twierdza Modlin (cropped 2).jpg|Nôdłëgszi bùdink w Eùropie ([[Nowy Dwór Mazowiecki]])<ref>https://turystyka.wp.pl/najdluzszy-budynek-europy-jest-w-polsce-powstaje-tam-hotel-7307034980776384a</ref> </gallery> == Ôrtë rekòrdów == * Rekòrdë òb czas<ref name=":0" /><ref>https://mojestrone.com/artykul/rekrd-rusczich-astronatow-n1291449</ref> * Rekòrdë graniô na instrumence<ref name=":1" /><ref name=":2" /> * Rekòrdë spòrtowé * Rekòrdë szëkòwné == Òbaczë téż == * [[Spòrt]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.guinnessworldrecords.pl/ {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Artikle]] hjv9d8p18gfaqb8blg6yieth463o5d8 Szablóna:Infobox cządnik 10 13736 217153 210838 2026-10-08T19:51:31Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 217153 wikitext text/x-wiki <includeonly>{| align="right" | {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 100%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" |<big>{{#invoke:Wikidane|P|P1476|id={{{id|}}}|P1476|ranga=preferowana lub zwykła}}</big>{{#if:{{#invoke:Wikidane|P|P1680|id={{{id|}}}|P1680|ranga=preferowana lub zwykła}}|<br>''{{#invoke:Wikidane|P|P1680|id={{{id|}}}|P1680|ranga=preferowana lub zwykła}}''|}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |[[Państwò]] | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{państwò|{{#invoke:Wikidane|P|P495|id={{{id|}}}|P495|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Môl pùblikacji | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{môl_pùblikacji|{{#invoke:Wikidane|P|P291|id={{{id|}}}|P291|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |[[Jãzëk]] | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{jãzëk|{{#invoke:Wikidane|P|P407|id={{{id|}}}|P407|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Òd | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{òd|{{#invoke:Wikidane|P|P571|id={{{id|}}}|P571|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Do | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{Do|{{#invoke:Wikidane|P|P576|id={{{id|}}}|P576|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |ISSN | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{ISSN|{{#invoke:Wikidane|P|P236|id={{{id|}}}|P236|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |OCLC | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{OCLC|{{#invoke:Wikidane|P|P243|id={{{id|}}}|P243|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | colspan="2" | {{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}} | [[Òbrôzk:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|250px|center]] |}} |} |}</includeonly><noinclude>{{Infobox cządnik}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> o1ezji3up3mnud8in9pb5kjtf4cefph 217154 217153 2026-10-08T19:51:50Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Infoboxë|Infoboxë]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217154 wikitext text/x-wiki <includeonly>{| align="right" | {| class="infobox" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; background: #fdfdfd; border: 1px solid #a2a9b1; border-radius: 4px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; font-family: sans-serif;" |+ style="font-size: 100%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background: #eaecf0; border: 1px solid #a2a9b1; border-bottom: none; border-top-left-radius: 4px; border-top-right-radius: 4px; color: #202122;" |<big>{{#invoke:Wikidane|P|P1476|id={{{id|}}}|P1476|ranga=preferowana lub zwykła}}</big>{{#if:{{#invoke:Wikidane|P|P1680|id={{{id|}}}|P1680|ranga=preferowana lub zwykła}}|<br>''{{#invoke:Wikidane|P|P1680|id={{{id|}}}|P1680|ranga=preferowana lub zwykła}}''|}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |[[Państwò]] | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{państwò|{{#invoke:Wikidane|P|P495|id={{{id|}}}|P495|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Môl pùblikacji | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{môl_pùblikacji|{{#invoke:Wikidane|P|P291|id={{{id|}}}|P291|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |[[Jãzëk]] | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{jãzëk|{{#invoke:Wikidane|P|P407|id={{{id|}}}|P407|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Òd | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{òd|{{#invoke:Wikidane|P|P571|id={{{id|}}}|P571|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |Do | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{Do|{{#invoke:Wikidane|P|P576|id={{{id|}}}|P576|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |ISSN | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{ISSN|{{#invoke:Wikidane|P|P236|id={{{id|}}}|P236|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | style="border: 1px #ccc solid;" |OCLC | style="border: 1px #ccc solid;" |{{{OCLC|{{#invoke:Wikidane|P|P243|id={{{id|}}}|P243|ranga=preferowana lub zwykła}}}}} |- | colspan="2" | {{#if:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}} | [[Òbrôzk:{{#invoke:Wikidane|V|id={{{id|}}}|bestclaims|P18|1|mainsnak|datavalue|value}}|250px|center]] |}} |} |}</includeonly><noinclude>{{Infobox cządnik}} [[Kategòrëjô:Infoboxë]] </noinclude> 0rhu45dkkrhi3tt5eegqqrx0raepmnu Szablóna:Historiczny región infobox 10 13754 217156 210843 2026-10-08T19:53:53Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 217156 wikitext text/x-wiki <table class="infobox geography vcard" style="float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; width: 260px; border-collapse: collapse; font-size: 88%; line-height: 1.5em; background-color: var(--background-color-neutral-subtle, #f8f9fa); color: var(--color-base, #202122); border: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); box-shadow: 0 1px 3px rgba(0,0,0,0.1);"> <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; font-size: 130%; font-weight: bold; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{{Región}}}</div> <div style="font-size: 75%; font-weight: normal; font-style: italic; text-align: center; width: 100%; color: inherit;">{{#if:{{{gwôsné miono|}}}|{{{gwôsné miono}}} }}</div> </th> </tr> {{#if:{{{herb|}}}{{{fana|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.8em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); color: var(--color-base, #202122);"> <table style="width: 100%; background: transparent; text-align: center; margin: 0; border-collapse: collapse; border: none;"> <tr> {{#if:{{{herb|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{herb}}}|center|{{{rozmiôr_herbù|90px}}}|Herb {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Herb</span>]]</span></div> </td> }} {{#if:{{{fana|}}}| <td style="width: 50%; vertical-align: middle; padding: 0.2em; border: none; text-align: center !important;"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{fana}}}|center|border|{{{rozmiôr_fanë|120px}}}|Fana {{{rodzôcz|regionu}}}]]</div> <div class="mw-parser-output" style="font-size: 85%; margin-top: 4px; text-align: center;"><span style="font-weight: bold;">[[{{{Región}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Fana</span>]]</span></div> </td> }} </tr> </table> </td> </tr> }} {{#if:{{{òdjimk|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.6em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{òdjimk}}}|center|240px|Òdjimk]]</div> {{#if:{{{opisënk_òdjimka|}}}|<div style="font-size: 85%; color: var(--color-subtle, #54595d); margin-top: 4px; text-align: center;">{{{opisënk_òdjimka}}}</div>}} </td> </tr> }} {{#if:{{{kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="display: block; margin: 0 auto; text-align: center;">[[Òbrôzk:{{{kôrta}}}|center|250px|{{{Región}}} na kôrce]]</div> </td> </tr> }} <tr> <th colspan="2" style="text-align: center !important; background-color: var(--background-color-neutral, #eaecf0); color: var(--color-base, #202122); padding: 0.4em; font-weight: bold; border-top: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: inherit;">Spòdlowé pòdôwczi</div> </th> </tr> {{#if:{{{państwa|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; width: 40%; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Państwò|Państwa]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{państwa}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{stolëca|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Stolëca]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">[[{{{stolëca}}}]]</td> </tr> }} {{#if:{{{wôż_môl|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">Wôżniészé môlëznë</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wôż_môl}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{wiéchrzëzna|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Wiéchrzëzna]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{wiéchrzëzna}}} km²</td> </tr> }} {{#if:{{{lëdztwò|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Lëdztwò]] {{#if:{{{rok|}}}|<small>({{{rok}}})</small>}}</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{lëdztwò}}} {{#if:{{{gãstosc|}}}|<br />{{{gãstosc}}} òs./km²}}</td> </tr> }} {{#if:{{{czer_nr|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Czerënkòwi numer]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{czer_nr}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{domena|}}}| <tr> <td style="padding: 0.4em 0.6em; font-weight: bold; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); color: var(--color-base, #202122); text-align: left;">[[Internetowô domena]]</td> <td style="padding: 0.4em 0.6em 0.4em 1.5em; border-bottom: 1px solid var(--border-color-neutral, #c8ccd1); text-align: left; color: var(--color-base, #202122);">{{{domena}}}</td> </tr> }} {{#if:{{{Kôrta|}}}| <tr> <td colspan="2" style="border-top: 2px solid var(--border-color-base, #a2a9b1); padding: 0;"></td> </tr> <tr> <td colspan="2" style="text-align: center !important; padding: 0.5em; background-color: var(--background-color-base, #ffffff); border-bottom: 1px solid var(--border-color-base, #a2a9b1);"> <div style="text-align: center; width: 100%; color: #000000 !important;"> {{{Kôrta}}} </div> </td> </tr> }} {{#if:{{{galeriô_commons|}}}| <tr> <td colspan="2" style="padding: 0.4em; text-align: center !important; font-size: 90%; color: var(--color-base, #202122);"> <div style="text-align: center; width: 100%;"><span style="font-weight: bold;">[[commons:{{{galeriô_commons}}}|<span style="color: var(--color-progressive, #36c);">Galeriô òdjimków w Wikimedia Commons</span>]]</span></div> </td> </tr> }} </table><noinclude>[[Kategòrëjô:Infoboxë]]</noinclude> 0gbvhbbomrapifp6xeo0xtn3nk5q269 Pòcztowô marka 0 13942 217104 216781 2026-10-08T14:52:10Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217104 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Nicaragua1 1913.jpg|mały|1. Òbrôzk<br>2. Dzurkòwanié<br>3. Dëtk<br>4. Państwo]] '''Pòcztowô marka''' abò '''pòcztówka'''<ref>{{sloworz.org|10722|12271}}</ref> – môłô nalepka do kartów i lëstów jaczô służi jakno dowód òpłatë. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Penny black.jpg|[[Wiôlgô Britaniô]]:<br>[[Penny Black]]<br>1840 Òbrôzk:1912 krakow uk glumarko.jpg|[[Aùstro-Madżarskô]]:<br>[[Esperanto]]<br>1912 Òbrôzk:Bern Kantonswappen, R. Münger, Pro Juventute 1921.jpg|[[Szwajcariô]]:<br>[[Herb Berna]]<br>1921 Òbrôzk:2 zloty-Liga Morska.jpg|[[Pòlskô]]:<br>[[Liga Morska]]<br>1945 Òbrôzk:Saar 1955 366 Albrecht Dürer - Betende Hände.jpg|[[Saar]]:<br>''[[Volkshilfe]]''<br>([[Albrecht Dürer]], 1508 {{skr.|rok}})<br>1945 Òbrôzk:DBP 1961 365 Brief im Wandel.jpg|[[Niemieckô]]:<br>[[Brifa]]<br>1961 Òbrôzk:KOR-KP 1964 MiNr0542 pm B002.jpg|[[Nordowô Kòreja]]:<br>[[Òlimpiadë]]<br>1964 Òbrôzk:SMR 1964 MiNr0805 mt B002.jpg|[[San Marino]]:<br>[[Òlimpiadë]]<br>1964 Òbrôzk:Leif Erikson 6c 1968 issue.JPG|[[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]:<br>[[Leif Erikson]]<br>1968 Òbrôzk:LIE 1974 MiNr0615 mt B002.jpg|[[Liechtenstein]]:<br>[[Hans Adóm II]]<br>1974 Òbrôzk:19930828 15sant Latvia Postage Stamp.jpg|[[Łotwa]]:<br>[[Jón Paweł II]]<br>1993 Òbrôzk:Inkwell stamp from Ukraine.jpg|[[Ùkrajina]]:<br>[[Tintownik]]<br>2008 Òbrôzk:RUSMARKA-3622.jpg|[[Ruskô]]:<br>[[Rodzëzna]]<br>2026 </gallery> == Òbaczë téż == * [[Lëst (pismò)]] * [[Pòcztowi kòd]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòczta]] [[Kategòrëjô:Ekònomiô]] ljzogxzu4b48f09dmlrk4b6dxnilenx Toše Proeski 0 13952 217144 213637 2026-10-08T15:46:55Z Iketsi 3254 /mk 217144 wikitext text/x-wiki #TAM [[Tosze Proesczi]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/mk]] 0zzam9nbxhrllcnqndyzaslma8pc7u6 Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù 0 14138 217014 216244 2026-10-08T12:23:44Z Iketsi 3254 Nôdłëgszi dél 217014 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Szymbark hotel - panoramio.jpg|mały|Hòtel]] '''Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/stzca-palac-krolewionczi-n2181834</ref> (w skrodzëni '''CEPR''', {{jãz.|pl}} ''Centrum Edukacji i Promocji Regionu w Szymbarku'') – priwatny [[skansen]] w [[Szimbark|Szimbarkù]]. == Stałë ekspòzycje == === Téma: [[Kaszëbë]] === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Szymbark dom szlachecki 07.07.10 p.jpg|Dwór Salino (replika)<ref>https://cepr.pl/obiekty</ref> Òbrôzk:Szymbark (Szimbark), Kościół św. Rafała Kalinowskiego - fotopolska.eu (160705).jpg|Kòscół św. Rafała Kalinowskiego (replika) Òbrôzk:Szymbark chata traperów 31.12.09 p.jpg|Chëcz Kaszëbów z Kanadë w Szimbarkù<ref>https://polska-na-jednej-nodze.pl/centrum-edukacji-i-promocji-regionu-w-szymbarku/</ref> Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 067.JPG|Piec chlebowy – miejsce wypieku tradycyjnego chleba kaszubskiego Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 079.JPG|Wystawa osprzętu życia codziennego regionu Òbrôzk:Szymbark (Szimbark), Statua Świętowida Kaszuba - fotopolska.eu (180814).jpg|Statua „Świętowida Kaszubskiego” </gallery> === Téma: [[Sybiriô]] === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dom sybiraka.jpg|({{jãz.|pl}} Dom sybiraka) Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 086.JPG|Sónczi </gallery> === Téma: [[Pòmòrsczi Grif]] === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ptasia Wola.jpg|Bunker – rekonstrukcëjô </gallery> === Téma: [[Ceselstwò]] === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Kaszubska deska.jpg|Nôdłëgszi [[dél]] Òbrôzk:CEPR Szymbark stół noblisty.jpg|Stół noblisty dlô 230 osób </gallery> === Jiné ekspòzycje === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dom do góry nogami 2013.jpg| Òbrôzk:SZYMBARK (woj.pomorskie), AB - 050.JPG|Stolëmòwi Klawér </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Kaszëbsczé Pòjezerzé]] * [[Szimbark]] |col2= === Skansenë === {{#categorytree:Skansenë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * https://www.youtube.com/watch?v=pCgKSV_1w-Q {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Skansenë]] [[Kategòrëjô:Firmë]] 3v6bdebl4ntgdy5iod70dbgoqtr0jla Mòje Stronë (mojestrone.pl) 0 14155 217105 216063 2026-10-08T14:52:12Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217105 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} [[File:Mòje Stronë.svg|thumb|Mòje Stronë]] {{Jiné znaczënczi}} '''Mojestrone.pl''' ({{jãz.|pl}} ''Stowarzyszenie Mòje Stronë'', {{skr.|P.T.}} ''Stowarzyszenie Promocji Kultury Kaszubskiej, Aktywizacji Obywatelskiej i Ekologicznej Mòje Stronë'') – stowôra<ref>https://www.mojestrone.pl/start/</ref>. == Projektë == * ({{jãz.|pl}} ''„Poznajmy i chrońmy swoje zwierzęta i rośliny – filmy z animacjami, gawędy i kolorowanka o ochronie przyrody w gminach Gniewino i Wejherowo”'')<ref>https://www.mojestrone.pl/o-przyrodzie-wokol-nas-2/</ref> * Projekt „Kaszëbsczé nótë” ({{jãz.|pl}} ''„Kaszubskie nuty”,'')<ref>https://www.mojestrone.pl/kaszubskie-nuty/</ref> * ({{jãz.|pl}} ''Kaszuby w pigułce'')<ref>https://www.mojestrone.pl/kaszuby-w-pigulce/</ref> * Wëstôwk „[[Wyjątkowy obiekt na mapie Europy (wëstôwk)|Wyjątkowy obiekt na mapie Europy]]” == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Mòje Stronë}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Kaszëbë]] * [[Gniéwino]] * [[Dariusz Majkowski]] |col3= === Internetowé starnë === {{#categorytree:Internetowé starnë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} * [https://www.mojestrone.pl/wp-content/uploads/2023/07/Ksiazka_Obraza-i-slowa_Obrazem-i-slowem.pdf Òbrazã i słowã. Kaszebskô we wierzeniach, òpòwiôdaniach, reportażach i malënkach.] ({{jãz.|csb}}) {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Internetowé starnë]] [[Kategòrëjô:Mòje Stronë (mojestrone.pl)| ]] hx0f523jwuthhl9aw1h438gzu32uq17 Szablóna:Skr. 10 14169 217030 216943 2026-10-08T14:08:19Z Iketsi 3254 s → skr. 217030 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | n. r. m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n. r. m.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – rok czë rokù?]] !!! | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n. r. m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n. r. m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] </noinclude> d6siz8xju52bes8o6i7lous0n6uyu7o 217032 217030 2026-10-08T14:08:44Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablóna:S]] do [[Szablóna:Skr.]]: S → skr. 217030 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | n. r. m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n. r. m.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – rok czë rokù?]] !!! | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n. r. m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n. r. m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] </noinclude> d6siz8xju52bes8o6i7lous0n6uyu7o 217174 217032 2026-10-08T20:06:50Z Iketsi 3254 n.p.m. 217174 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | n. r. m. | n.p.m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n.r.m.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – rok czë rokù?]] !!! | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n. r. m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n. r. m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] </noinclude> n8iicbz9eqlij126641xq1r5984ohj2 217189 217174 2026-10-08T20:15:38Z Iketsi 3254 + 217189 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | n.r.m. | n. r. m. | n.p.m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n.r.m.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – rok czë rokù?]] !!! | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n. r. m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n. r. m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] </noinclude> 5g05zifyc1p6eevaoxac5gdto3lz6a9 217191 217189 2026-10-08T20:17:31Z Iketsi 3254 n.r.m. 217191 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | n.r.m. | n. r. m. | n.p.m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n.r.m.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – rok czë rokù?]] !!! | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n.r.m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n.r.m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] </noinclude> j1nuzfxhi4x2wds7ozq88va2azq6z9c Jôrmark sw. Dominika 0 14173 217106 216368 2026-10-08T14:52:14Z Iketsi 3254 „{{s|” → „{{skr.|”; „Bùtnowé lënczi” → „Bùtnowé pòwrózczi” 217106 wikitext text/x-wiki <mapframe width="330" height="330" text="Jôrmarczi sw. Dominika w Pòlsczi"> [ { "type": "ExternalData", "service": "geopoint", "properties": { "marker-symbol": "building", "marker-color": "FFD700" }, "query": "SELECT ?id ?geo ?idLabel (?idLabel as ?title) WHERE { ?id wdt:P31 wd:Q7587758; wdt:P625 ?geo . SERVICE wikibase:label { bd:serviceParam wikibase:language 'csb,mul,pl'. } }" } ] </mapframe> '''Jôrmark sw. Dominika''' – cyklicznô hańdlowò-kùlturalnô rozegracjô. == Jôrmarczi sw. Dominika w Pòlsczi == * [[Gduńsczi Jôrmark sw. Dominika]] – [[Gduńsk]] (1260–) * Sandomiersczi Jôrmark sw. Dominika – [[Sandomierz]] (2010)<ref>https://dzieje.pl/aktualnosci/w-sandomierzu-obchody-750-rocznicy-najazdu-tatarskiego</ref> * Tarnobrzesczi Jôrmark sw. Dominika – [[Tarnobrzeg]] (1999–) * Warszawsczi Nowòmiesczi Jôrmark sw. Dominika – [[Warszawa]], {{skr.|sz.}} Freta (2000–) → w 2026 r. ({{jãz.|pl}} ''Charytatywny Jarmark św. Jacka'')<ref>https://freta.dominikanie.pl/2026/08/10/charytatywny-jarmark-sw-jacka-2026/</ref> * Jôrmark sw. Dominika na Służewie – [[Warszawa-Służew]] (1999–) * Wrocławsczi Jôrmark sw. Dominika – [[Wrocłôw]] (2000–2016)<ref>https://jarmarkwroclaw.weebly.com/lokalizacja.html</ref><ref>https://jarmarkwroclaw.weebly.com/historia.html</ref> * Dominikańsczi Jôrmark w Chòroszczë – Chòroszcz (1990–)<ref>https://kultura.choroszcz.pl/37-jarmark-dominikanski-zapisy-wystawcow/</ref> == Jiné jôrmarczi == * Krakòwsczi Gòdny Jôrmark – [[Krakòwò]] (~1993/1994–) == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="200"> Òbrôzk:Plakat-A3-Jarmark św. Jacka - Warszawa 15-16 sierpnia 2026.jpg|{{jãz.|pl}} ''Jarmark św. Jacka – Warszawa 15-16 sierpnia 2026'' </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mowianamiescie.pl/artykuly/4021-jarmarki-w-polsce-gdzie-sie-wybrac {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jôrmarczi| ]] 3l5nqex8cuonzlu4dgac4iobls42y6e Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi 14 14175 217227 216889 2026-10-08T23:07:04Z Iketsi 3254 <includeonly> 217227 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ * [[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi]] * [[Wiki:Statistika]] {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/}} <includeonly>[[Kategòrëjô:Statistika]]</includeonly> rcpi8xmv2nmsoseq8deqije5qk1yt7o 217228 217227 2026-10-08T23:07:39Z Iketsi 3254 noinclude 217228 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ * [[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi]] * [[Wiki:Statistika]] {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks|CountExtLinks]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/}} <noinclude>[[Kategòrëjô:Statistika]]</noinclude> ktg65lyn6xo64jkic3k70h6hkt8ja18 Wilem-Aleksander 0 14187 217009 216661 2026-10-08T12:05:52Z Iketsi 3254 Bùtnowé pòwrózczi 217009 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander met koningsmantel april 2013 (cropped 2).jpeg|mały|Wilem-Aleksander w 2013 {{s|rokù}}]] '''Wilem-Aleksander''' ({{jãz.|nl}} ''Willem-Alexander Claus George Ferdinand''; ùr. [[27 łżëkwiata]] [[1967]] w [[Ùtrecht|Ùtrechce]]) – król [[Niderlandë|Niderlandów]] òd [[30 łżëkwiata]] [[2013]]. Je synã królewi Beatriczë ë ksãca Clausa von Amsberga<ref>''[https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander King Willem-Alexander]'' [online], Royal House of the Netherlands, 13 stëcznika 2026 [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Sztudérowôł historiã na Ùniwersytece w Leiden<ref>''King Willem-Alexander'', [w:] [https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander/education ''Education''], Royal House of the Netherlands, 8 séwnika 2025 [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Prôcowôł jakno wòlontariusz w [[Keniô|Kenie]], dze jakno pilot robił przë transpòrce lékarsczi pòmocë ë przë òchronie strzodowiszcza<ref>King Willem-Alexander, [w:] ''[https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander/flying Flying, Royal House of the Netherlands]'', 26 séwnika 2025 [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Je pierszim òficérą (F/O) w lotniczi linie KLM<ref>''[https://www.wprost.pl/swiat/10055207/krol-holandii-przez-lata-ukrywal-swoja-tajemnice-w-koncu-ujawnil-sekret.html Król Holandii przez lata ukrywał, że jest pilotem]'' [online], wprost.pl [dostęp 2017-11-27] ({{jãz.|pl}}).</ref>. W [[2002]] òżenił sã z [[Argentina|argentińską]] ekònomistką Maximą Zorreguietą Cerruti. Pôra mô trzë córczi, [[Katarzëna Amaliô|Katarzënã Amaliã]] (ùr. [[2003]]), Aleksjã (ùr. [[2005]]) ë Arianã (ùr. [[2007]])<ref>''King Willem-Alexander'', [w:] [https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander/marriage-and-family ''Marriage and family''], Royal House of the Netherlands, [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. 30 łżëkwiata 2013 òstôł królã Holandie pò abdikacje swòji matczi. W [[2014]] òb czas gòscënë w [[Pòlskô|Pòlsce]] prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Barnisłôw Kòmòrowsczi]] wëapartnił gò [[Òrder Biôłégò Òrzła|Òrderã Biôłégò Òrzła]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20140625010424/http://www.telegraaf.nl/binnenland/22779386/___Vrijheid_dankzij_Polen___.html Koning: vrijheid mede te danken aan Polen]''. telegraaf.nl, 24 czerwińca 2014. [dost. 2014-06-26]. ({{jãz.|nl}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Koninklijk huis, prinsen, kleuters, Willem-Alexander, Prins van Oranje, Bestanddeelnr 018-0384.jpg|1968 {{s|rokù}} Òbrôzk:Prins Willem-Alexander, Bestanddeelnr 932-6738.jpg|1983 {{s|rokù}} Òbrôzk:Prins Willem-Alexander als LTZ3.jpg|1986 {{s|rokù}} Òbrôzk:Prins Willem-Alexander in zijn huis Noordeinde 66 te Den Haag, 1995.jpg|1995 {{s|rokù}} Òbrôzk:Willem-Alexander (Royal Wedding in Stockholm, 2010) cropped.jpg|2010 {{s|rokù}} Òbrôzk:King Willem-Alexander June 2015 (1).JPG|2015 {{s|rokù }} Òbrôzk:Koning Willem-Alexander (2026).jpg|2026 {{s|rokù }} </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Królestwò Niderlandów]] * [[Niderlandë]] |col2= === Mònarchòwie === {{#categorytree:Mònarchòwie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Niderlandów]] [[Kategòrëjô:Królestwò Niderlandów]] c3cpueeo5y3l21lgbjzfr0633htwrr5 217128 217009 2026-10-08T14:58:49Z Iketsi 3254 skr. 217128 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander met koningsmantel april 2013 (cropped 2).jpeg|mały|Wilem-Aleksander w 2013 {{skr.|rokù}}]] '''Wilem-Aleksander''' ({{jãz.|nl}} ''Willem-Alexander Claus George Ferdinand''; ùr. [[27 łżëkwiata]] [[1967]] w [[Ùtrecht|Ùtrechce]]) – król [[Niderlandë|Niderlandów]] òd [[30 łżëkwiata]] [[2013]]. Je synã królewi Beatriczë ë ksãca Clausa von Amsberga<ref>''[https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander King Willem-Alexander]'' [online], Royal House of the Netherlands, 13 stëcznika 2026 [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Sztudérowôł historiã na Ùniwersytece w Leiden<ref>''King Willem-Alexander'', [w:] [https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander/education ''Education''], Royal House of the Netherlands, 8 séwnika 2025 [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Prôcowôł jakno wòlontariusz w [[Keniô|Kenie]], dze jakno pilot robił przë transpòrce lékarsczi pòmocë ë przë òchronie strzodowiszcza<ref>King Willem-Alexander, [w:] ''[https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander/flying Flying, Royal House of the Netherlands]'', 26 séwnika 2025 [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. Je pierszim òficérą (F/O) w lotniczi linie KLM<ref>''[https://www.wprost.pl/swiat/10055207/krol-holandii-przez-lata-ukrywal-swoja-tajemnice-w-koncu-ujawnil-sekret.html Król Holandii przez lata ukrywał, że jest pilotem]'' [online], wprost.pl [dostęp 2017-11-27] ({{jãz.|pl}}).</ref>. W [[2002]] òżenił sã z [[Argentina|argentińską]] ekònomistką Maximą Zorreguietą Cerruti. Pôra mô trzë córczi, [[Katarzëna Amaliô|Katarzënã Amaliã]] (ùr. [[2003]]), Aleksjã (ùr. [[2005]]) ë Arianã (ùr. [[2007]])<ref>''King Willem-Alexander'', [w:] [https://www.royal-house.nl/members-royal-house/king-willem-alexander/marriage-and-family ''Marriage and family''], Royal House of the Netherlands, [dost. 2026-10-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. 30 łżëkwiata 2013 òstôł królã Holandie pò abdikacje swòji matczi. W [[2014]] òb czas gòscënë w [[Pòlskô|Pòlsce]] prezydeńt [[Barnisłôw Komorowsczi|Barnisłôw Kòmòrowsczi]] wëapartnił gò [[Òrder Biôłégò Òrzła|Òrderã Biôłégò Òrzła]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20140625010424/http://www.telegraaf.nl/binnenland/22779386/___Vrijheid_dankzij_Polen___.html Koning: vrijheid mede te danken aan Polen]''. telegraaf.nl, 24 czerwińca 2014. [dost. 2014-06-26]. ({{jãz.|nl}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Koninklijk huis, prinsen, kleuters, Willem-Alexander, Prins van Oranje, Bestanddeelnr 018-0384.jpg|1968 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Prins Willem-Alexander, Bestanddeelnr 932-6738.jpg|1983 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Prins Willem-Alexander als LTZ3.jpg|1986 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Prins Willem-Alexander in zijn huis Noordeinde 66 te Den Haag, 1995.jpg|1995 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:Willem-Alexander (Royal Wedding in Stockholm, 2010) cropped.jpg|2010 {{skr.|rokù}} Òbrôzk:King Willem-Alexander June 2015 (1).JPG|2015 {{skr.|rokù }} Òbrôzk:Koning Willem-Alexander (2026).jpg|2026 {{skr.|rokù }} </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Królestwò Niderlandów]] * [[Niderlandë]] |col2= === Mònarchòwie === {{#categorytree:Mònarchòwie|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mònarchòwie Niderlandów]] [[Kategòrëjô:Królestwò Niderlandów]] 0vyfaa0a4dluhgl304ctno6zim2w49q Wiki:1000 4 14191 217231 216527 2026-10-09T02:16:25Z Iketsi 3254 217231 wikitext text/x-wiki {{shortcut|[[1000]]|[[1000 articles]]}} There are a growing number of Wikipedia projects, some very active and others quite stagnant. This list is intended as a guideline for those projects so that they will contain a minimum amount of basic, useful information. This way, people will be encouraged to use these projects and help in their growth. The articles should contain at least basic information on the topics they describe, thus providing a starting point for growth besides being a useful reference for the readers. This list provides links to corresponding [[Wikidata]] objects, containing links to articles in various Wikipedias which can be used as a translatable resource. {{PagePile|id=116678 |revision=30544298 |date=2026-09-17}} There is a related list of articles tailored to the English Wikipedia called [[:en:Wikipedia:Vital articles|Vital articles]]. This list is limited to 1000 articles, but a larger list of 10,000 articles is available below. {{center|{{Clickable button 2|List of articles every Wikipedia should have/Expanded|Expanded list}}}} {{Top1000 recent changes}} {| class="wikitable" |+ |- !Section!!Current Number!!Target Number (Consensus TBD) |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5640343}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5640343}}]]||204||''200''<!--Biography--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983674}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983674}}]]||13||''15''<!--Philosophy--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457903}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457903}}]]||22||''25''<!--Religion--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6577596}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6577596}}]]||77||''75''<!--Social sciences--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458484}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8259}}}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458484}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8259}}}}]]||46||''45''<!--Language and literature--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4104783}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}}}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4104783}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}}}}]]||75||''75''<!--Arts and recreation--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8840652}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8840652}}]]||12||''10''<!--Measurements--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458083}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458083}}]]||258||''255''<!--Science--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6508}}||22||''20''<!--Astronomy--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457402}}||84||''85''<!--Biology--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7486603}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095812}}}}||38||''40''<!--Health and medicine--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457474}}||26||''25''<!--Chemistry--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457551}}||21||''20''<!--Earth science--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457258}}||39||''40''<!--Physics--> |- |* {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4619}}||26||''25''<!--Mathematics--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}}}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}}}}]]||34||''35''<!--Food and agriculture--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4884546}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4884546}}]]||67||''70''<!--Technology--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457595}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457595}}]]||46||''45''<!--History--> |- |[[#{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457673}}|{{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457673}}]]||146||''150''<!--Geography--> |- |'''Total'''||'''1000'''||'''1000''' |}<small>Count checked: 16:20, 7 July 2025 (UTC)</small> {{TOCright}} == How to use this list == There are several different ways to use this list. The first is to translate it into the language of your Wikipedia and see whether you have articles on all of these topics. The topics here are linked to corresponding items in the Wikidata project. If your Wikipedia is missing an article, or if you are starting out with a new language, you may want to translate these basic articles from a different language that you are familiar with (for example, English). Language links to Wikipedias in which the topic is covered are provided at the bottom of each Wikidata item page. In addition to simply listing the articles, this project hopes to eventually create easily translatable versions of these articles, possibly containing core information at [[simple:Wikipedia:List of articles all languages should have]]. This list is also used to obtain the [[List of Wikipedias by sample of articles]]. Articles which are absent from one wikipedia are shown in [[List of Wikipedias by sample of articles/Absent Articles]]. It's possible to list the top 1000 most translated (linked) pages in some languages, at [[toollabs:wikidata-terminator|Wikidata Terminator]]; or even compare any two wikis, with [[toollabs:not-in-the-other-language/|Not in the other language]]. Since this list is full, it is important that you '''discuss any changes''' (adds or deletes) on the [[Talk:List of articles every Wikipedia should have|discussion for this list]] first. If you add an entry at this point, it will be necessary to justify deleting something else. Six versions from the history of this page can be found at [[List of articles every Wikipedia should have/Version 1.0|Version 1.0]] (14 August 2006), [[/Version 1.1|Version 1.1]] (15 November 2008), [[/Version 1.2|Version 1.2]] (3 February 2010), [[/Version 1.3|Version 1.3]] (24 June 2012), [[/Version 1.4|Version 1.4]] (1 June 2014), and [[/Version 1.5|Version 1.5]] (6 February 2022). == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5640343}} == <!-- Biography --> === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4266974}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6460970}}}} === <!-- Philosophers and social scientists --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7197}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9045}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4604}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9191}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9215}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9235}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q48301}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9312}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9317}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9333}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9353}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1399}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9061}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9358}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q859}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6527}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9364}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9372}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9381}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q913}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9068}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9387}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9391}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9397}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7582881}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6997334}}}} === <!--Religious figures and theologians--> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9181}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9438}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8018}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q302}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9554}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9077}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q171195}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5753390}} === <!-- Politicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8597}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8409}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8589}}<!-- Great Indian monarch of antiquity; spread Buddhism --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5152}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1405}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8442}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8605}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1048}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3044}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8016}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8423}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2042}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7207}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1001}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q720}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5809}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q352}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7226}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8027}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1394}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q91}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7742}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7231}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q517}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8023}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5816}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1047}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8620}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8479}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7192}}<!-- Created first Chinese state and dynasty --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8007}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8581}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q855}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8474}}<!-- Greatest Ottoman sultan --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8462}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8467}}<!-- Conquered Persia, Syria, Palestine, and Egypt for Islam --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q23}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6528885}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7043111}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217485}}}} === <!-- Inventors, scientists and mathematicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8739}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8011}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q80}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q202943}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q619}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7186}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1035}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8743}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q937}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8747}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7604}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8750}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8753}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8778}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q307}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6722}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8958}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q41585}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8962}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8963}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9038}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9047}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1043}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9095}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9106}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q935}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q529}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9021}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9123}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9130}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9036}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7251}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9041}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6442246}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6875304}}}} === <!-- Artists and architects --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4724}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5577}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5580}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5582}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5432}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5586}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5588}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q762}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5589}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5592}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5593}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5597}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5598}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5599}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5600}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q297}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5603}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5604}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8008937}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6606401}}}} === <!-- Composers and musicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1779}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1339}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1299}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q255}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1268}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7298}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7302}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7349}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2831}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1110560}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7304}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q254}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q179277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7311}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7312}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7314}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7315}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7317}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1340}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1511}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q3919997}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q3920019}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q3919792}}}} === <!-- Film directors, screenwriters and actors --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4605}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q882}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4612}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8704}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8003}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7371}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7374}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2001}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8006}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4616}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8873}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5849863}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q9702405}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6487149}}}} === <!-- Authors, playwrights and poets --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5670}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5673}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q36322}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5676}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q909}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5679}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5682}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5683}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5685}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1067}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5686}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q991}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5878}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5879}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6240}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6691}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q535}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6882}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q905}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7011}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7071}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7176}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q687}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7198}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7199}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7200}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q692}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7235}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7241}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7243}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7245}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1398}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7043334}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7074786}}}} === <!-- Explorers and travellers --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q926}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1615}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7321}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7322}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7324}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7326}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7327}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7328}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7331}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1496}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6101}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7333}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983674}} == <!-- Philosophy --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7066}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7242}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9581}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9453}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9465}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9471}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9476}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5891}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9510}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7949}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457903}} == <!-- Religion --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9149}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q190}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9159}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9163}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9134}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q128593}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9174}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9165}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5881075}} <!-- Specific religions --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q748}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5043}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9592}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q23540}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9089}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q432}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9585}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q483654}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9232}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9268}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q812767}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9316}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9598}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9601}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6577596}} == <!-- Social sciences --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8425}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8432}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8434}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983760}} === <!-- Psychology --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9332}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9415}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q316}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q450}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9418}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9420}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7216461}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7237794}}}} === <!-- Family and relationships --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8436}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7569}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8445}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q467}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4103183}} === <!-- Politics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7163}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7167}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7174}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q317}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7269}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7270}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7257}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6199}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6206}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6186}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7169}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6223}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6216}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7264}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6235}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7272}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7260}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7275}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7278}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7281}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6353120}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026633}}}} === <!-- Business and economics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8134}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8137}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8142}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4916}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4917}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8148}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1368}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8161}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q601401}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026563}} === <!-- Law --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7748}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7755}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6528085}} === <!-- International organizations --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7159}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7172}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7785}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7178}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7184}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7191}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7795}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1065}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7801}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7804}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7809}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7817}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7164}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7825}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8394144}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5850187}}}} === <!-- War and military --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8473}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q454}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7283}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q198}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8465}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7090668}} === <!-- Social issues --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8452}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8454}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q169207}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8461}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7252}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7181}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8463}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458484}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8259}}}} == <!-- Language and literature --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q315}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4960490}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q13955}} <!-- Technically, not a single language. --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9610}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7850}} <!-- Technically, not a single language. --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1860}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q150}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9129}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9288}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11051}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9176}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5287}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q397}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9168}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5146}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7737}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11059}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1321}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7838}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q256}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8162}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8091}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8171}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8183}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8188}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8192}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1828555}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8201}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8209}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8216}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8229}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8236}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7553}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8242}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q676}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8251}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8253}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8258}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8261}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8269}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q482}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8272}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8275}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8279}}'' ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9232453}} <!-- Religious texts --> ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q1845}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8276}}'' }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8840652}} == <!-- Measurements --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12453}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12457}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5828462}} ({{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q105592638}}}}; {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8175902}}}}; {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q9648275}}}}) === <!-- Weight, volume and distance --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11570}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11582}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11573}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4049213}} === <!-- Time --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12132}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12138}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q376}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11574}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q577}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12143}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458083}} == <!-- Science --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q336}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7860}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6508}} === <!-- Astronomy --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q333}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3863}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q323}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q589}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3559}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q318}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q321}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q405}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q634}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q308}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q313}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q2}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q111}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q319}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q193}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q324}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q332}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q544}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5916}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q523}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q525}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457402}} === <!-- Biology --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q420}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6807119}} <!-- Organic compounds --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7430}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8047}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11364}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8054}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10737}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7150}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11394}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11398}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7432}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6226217}} ==== <!-- Biological processes --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1057}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11978}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11982}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q472287}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1063}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11990}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11995}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q290}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5626060}} ==== <!-- Organisms --> {{div col|1}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q729}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5185}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q25326}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1360}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1390}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7386}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7391}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7367}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1357}} ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8734609}} <!-- Chordates --> ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10908}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5113}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q780}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10856}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q152}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7372}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7377}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7375}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q146}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q830}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q160}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q144}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q726}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7368}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10850}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q787}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7380}} ##### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10811}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q430}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q2102}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q37868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10872}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10876}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q764}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q756}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q506}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1364}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10884}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10892}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095469}} ==== <!-- Anatomy --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11068}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7873}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1072}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9649}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11083}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9368}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7365}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9404}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1073}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9620}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11101}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7362}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7363}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7364}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q124794}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7895}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7891}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7881}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1074}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7486603}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095812}}}} === <!-- Health and medicine --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11190}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12128}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12136}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12140}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12187}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12147}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1059}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12171}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12184}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q134808}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q808}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7215431}} ==== <!-- Diseases/disorders --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12029}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q153}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1566}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q199804}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12125}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12131}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10874}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12133}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12135}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q41571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q156103}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q86}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12152}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2840}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12156}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12167}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12174}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12192}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12195}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12198}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12199}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12214}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12202}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12204}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12206}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457474}} === <!-- Chemistry --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2329}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11165}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7094}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11173}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11158}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11193}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12370}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11344}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10693}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q663}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q623}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q753}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q897}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q556}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q677}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q627}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q629}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1096}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11351}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q156}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11358}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11367}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11369}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2346}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11372}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457551}} === <!-- Earth science --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7937}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q81041}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7939}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7942}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7944}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1069}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7946}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5283}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7950}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8063}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8065}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8068}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8070}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8072}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11663}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8074}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7925}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7561}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8081}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8092}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8094}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457258}} === <!-- Physics --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11376}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9121}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11379}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11382}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12969754}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11388}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11391}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9128}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1075}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11397}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11402}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q849919}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q11408}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11412}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11415}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11418}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11421}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11423}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11426}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11427}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11429}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11430}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11432}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11435}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10251}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11438}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q944}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11448}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11452}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11455}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11456}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11461}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11465}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q2111}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11466}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11471}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11473}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11475}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4619}} === <!-- Mathematics --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q395}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11205}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11197}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11563}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12479}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3968}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11567}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11345}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q82571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8087}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11352}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11500}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11210}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q167}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11518}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12485}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8084}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7754}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11214}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11216}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7066183}} <!-- Probability and statistics --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9492}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12483}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217201}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7145042}}}} <!-- Logic and foundations --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11348}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q205}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11538}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12482}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}}}} == <!-- Food and agriculture --> === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}} === <!-- Agriculture --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11451}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11453}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11464}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11395}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} === <!-- Food --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2095}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7802}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12117}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11577}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11575}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q332062}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q15645384}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10943}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q195}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10987}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q89}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q503}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q81513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10978}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11009}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11006}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10990}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11002}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q42527}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11254}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11004}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10998}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6543743}} === <!-- Beverages --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q44}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8486}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8492}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8495}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6097}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q283}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q282}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4884546}} == <!-- Technology --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11016}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7108}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11460}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11457}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11023}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11019}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11012}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11022}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q446}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11467}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11468}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458498}} === <!-- Communication --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11024}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11028}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5292}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11030}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11032}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7075}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11034}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11035}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5460952}} === <!-- Electronics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11650}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11651}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11652}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7493787}} <!-- Components --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5322}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5325}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5339}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11656}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5321}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11658}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6517860}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4049595}}}} ==== <!-- Computer science and Internet --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q68}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4439}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5300}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11661}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8366}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q75}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9158}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q466}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9135}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9143}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7397}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8413436}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7214212}}}} === <!-- Energy and fuels --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12705}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12725}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12739}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12748}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8414840}} <!-- Engine --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12757}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12760}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3196}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4057308}} === <!-- Materials --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11469}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11472}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11474}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q287}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7216108}} === <!-- Transportation --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7590}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11436}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11442}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1420}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2811}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11446}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q870}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7166566}} === <!-- Weapons --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q728}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12791}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12796}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q12800}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12802}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12876}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12870}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12861}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4104783}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}}}} == <!-- Arts and recreation --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11042}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q735}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1004}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11629}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11633}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11634}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11642}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11639}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12684}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11635}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12681}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6204331}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6135934}}}} === <!-- Architecture and civil engineering --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12271}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12280}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12284}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12323}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12493}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3947}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458429}} <!-- Buildings and structures --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q43473}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10285}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12501}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q243}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12506}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10288}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q13217298}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12512}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9202}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9141}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12516}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12518}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458269}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7153700}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7018418}}}} === <!-- Film, radio and television --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11424}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11425}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q872}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q289}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8255}} === <!-- Music --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q638}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7366}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6134246}} <!-- Music genres --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9759}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9730}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1344}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9734}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9778}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9764}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11401}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8341}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9794}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11399}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11403}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7212463}}<!-- Musical instruments --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11404}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11405}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6607}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5994}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8338}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8355}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}} === <!-- Recreation --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11410}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11411}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q718}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11413}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11416}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11417}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11420}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5389}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q349}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q542}} ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7379346}} <!-- Ball games --> ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5369}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5372}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5375}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q2736}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5377}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5378}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q847}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6388}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11422}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457595}} == <!-- History --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q309}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9084370}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6499653}}}} ==== <!-- Prehistoric and ancient history --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11772}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11761}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11774}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7209}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11764}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q28567}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11767}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11756}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q35355}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11759}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9683}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7461740}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8651924}}}} ==== <!-- Medieval and Renaissance periods --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12536}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12542}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12544}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12548}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q28573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q184536}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12554}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9903}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12557}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12560}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4692}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12567}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7473369}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6115583}}}} ==== <!-- Early modern and modern periods --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12539}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8676}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8669}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11409}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8680}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8683}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6534}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8698}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2763}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2269}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7318}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8707}} <!-- most significant event in Japanese history --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12562}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8729}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8733}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q15180}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8740}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q361}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q362}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457673}} == <!-- Geography --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1071}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q515}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5107}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4421}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8502}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q934}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9430}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4022}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q165}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q933}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q2945667}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6581383}}}} === <!-- Continents and major regions --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q15}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q51}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q48}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q46}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7204}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q49}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q55643}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q18}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026570}} === <!-- Countries --> {{Kòlumnë|em=16|1= Eventually, there should be articles on most or all of the countries listed at [[:w:en:List of sovereign states|List of countries]]. However, for the smaller Wikipedias, some of the more high-priority countries to have articles on are: ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6581695}} ==== <!-- Africa --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q262}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q974}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q79}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q115}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1033}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q258}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1049}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q924}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8055354}} ==== <!-- Asia --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q902}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q148}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q668}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q252}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q794}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q796}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q801}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q17}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q843}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q928}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q851}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q884}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q869}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q43}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q881}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4587626}} ==== <!-- Europe --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q40}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q142}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q183}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q38}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q55}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q36}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q45}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q159}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q29}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q39}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q212}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q145}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q237}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7131138}} ==== <!-- North America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q16}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q241}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q96}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q30}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7185534}} ==== <!-- South America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q414}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q155}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q739}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7130988}} ==== <!-- Oceania --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q408}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9126476}} === <!-- Cities --> {{Kòlumnë|em=16|1= ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7230788}} ==== <!-- Africa --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q85}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5465}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3838}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8673}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3870}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7229671}} ==== <!-- Asia --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1530}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1861}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q956}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3766}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1353}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1354}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q612}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8646}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3630}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1218}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1348}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5806}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1156}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8684}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8686}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q334}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3616}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1490}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4992948}} ==== <!-- Europe --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q727}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1524}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q64}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q406}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q84}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2807}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q649}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q90}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q220}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q656}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1741}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7150911}} ==== <!-- North America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q65}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1489}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q60}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q61}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7228572}} ==== <!-- South America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2841}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1486}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8678}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q174}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9055844}} ==== <!-- Oceania --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3130}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5933994}} === <!-- Bodies of water --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3783}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q788}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q97}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q545}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q166}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1247}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5484}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3503}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1653}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5089}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7343}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7347}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7348}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5505}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4918}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1497}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3542}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3392}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1693}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q98}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7350}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q584}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q37660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q899}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7354}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q626}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7355}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5741923}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217334}}}} === <!-- Mountains and deserts --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1286}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5456}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5451}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7296}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5463}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6583}} [[Category:Proposals]] [[Category:Multilingualism]] tptkruzbbgnit6jrrjt2fmeb46fgaug 217232 217231 2026-10-09T02:20:53Z Iketsi 3254 217232 wikitext text/x-wiki Wiki:1000 – tësąc nôwôżniészich artiklów: == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5640343}} == <!-- Biography --> === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4266974}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6460970}}}} === <!-- Philosophers and social scientists --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7197}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9045}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4604}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9191}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9215}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9235}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q48301}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9312}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9317}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9333}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9353}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1399}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9061}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9358}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q859}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6527}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9364}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9372}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9381}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q913}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9068}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9387}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9391}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9397}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7582881}} a {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6997334}}}} === <!--Religious figures and theologians--> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9181}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9438}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8018}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q302}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9554}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9077}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q171195}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5753390}} === <!-- Politicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8597}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8409}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8589}}<!-- Great Indian monarch of antiquity; spread Buddhism --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5152}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1405}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8442}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8605}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1048}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3044}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8016}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8423}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2042}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7207}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1001}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q720}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5809}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q352}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7226}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8027}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1394}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q91}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7742}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7231}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q517}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8023}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5816}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1047}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8620}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8479}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7192}}<!-- Created first Chinese state and dynasty --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8007}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8581}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q855}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8474}}<!-- Greatest Ottoman sultan --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8462}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8467}}<!-- Conquered Persia, Syria, Palestine, and Egypt for Islam --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q23}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6528885}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7043111}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217485}}}} === <!-- Inventors, scientists and mathematicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8739}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8011}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q80}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q202943}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q619}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7186}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1035}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8743}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q937}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8747}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7604}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8750}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8753}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8778}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q307}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6722}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8958}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q41585}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8962}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8963}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9038}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9047}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1043}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9095}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9106}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q935}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q529}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9021}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9123}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9130}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9036}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7251}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9041}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6442246}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6875304}}}} === <!-- Artists and architects --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4724}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5577}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5580}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5582}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5432}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5586}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5588}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q762}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5589}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5592}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5593}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5597}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5598}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5599}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5600}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q297}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5603}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5604}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8008937}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6606401}}}} === <!-- Composers and musicians --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1779}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1339}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1299}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q255}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1268}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7298}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7302}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7349}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2831}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1110560}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7304}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q254}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q179277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7311}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7312}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7314}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7315}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7317}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1340}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1511}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q3919997}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q3920019}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q3919792}}}} === <!-- Film directors, screenwriters and actors --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4605}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q882}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4612}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8704}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8003}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7371}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7374}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2001}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8006}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4616}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8873}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5849863}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q9702405}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6487149}}}} === <!-- Authors, playwrights and poets --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5670}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5673}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q36322}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5676}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q909}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5679}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5682}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5683}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5685}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1067}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5686}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q991}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5878}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5879}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6240}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6691}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q535}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6882}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q905}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7011}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7071}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7176}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q687}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7198}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7199}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7200}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q692}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7235}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7241}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7243}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7245}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1398}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7043334}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7074786}}}} === <!-- Explorers and travellers --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q926}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1615}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7321}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7322}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7324}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7326}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7327}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7328}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7331}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1496}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6101}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7333}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983674}} == <!-- Philosophy --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7066}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7242}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9581}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9453}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9465}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9471}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9476}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5891}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9510}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7949}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457903}} == <!-- Religion --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9149}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q190}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9159}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9163}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9134}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q128593}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9174}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9165}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5881075}} <!-- Specific religions --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q748}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5043}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9592}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q23540}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9089}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q432}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9585}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q483654}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9232}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9268}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q812767}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9316}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9598}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9601}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6577596}} == <!-- Social sciences --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8425}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8432}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8434}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1983760}} === <!-- Psychology --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9332}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9415}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q316}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q450}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9418}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9420}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7216461}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7237794}}}} === <!-- Family and relationships --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8436}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7569}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8445}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q467}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4103183}} === <!-- Politics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7163}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7167}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7174}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q317}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7269}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7270}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7257}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6199}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6206}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6186}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7169}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6223}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6216}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7264}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6235}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7272}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7260}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7275}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7278}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7281}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6353120}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026633}}}} === <!-- Business and economics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8134}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8137}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8142}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4916}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4917}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8148}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1368}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8161}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q601401}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026563}} === <!-- Law --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7748}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7755}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6528085}} === <!-- International organizations --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7159}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7172}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7785}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7178}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7184}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7191}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7795}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1065}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7801}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7804}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7809}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7817}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7164}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7825}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8394144}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5850187}}}} === <!-- War and military --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8473}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q454}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7283}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q198}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8465}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7090668}} === <!-- Social issues --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8452}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8454}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q169207}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8461}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7252}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7181}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8458}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10294}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8463}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458484}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8259}}}} == <!-- Language and literature --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q315}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4960490}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q13955}} <!-- Technically, not a single language. --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9610}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7850}} <!-- Technically, not a single language. --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1860}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q150}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9129}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9288}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11051}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9176}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5287}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q397}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9168}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5146}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7737}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11059}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1321}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7838}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q256}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8162}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8091}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8171}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8183}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8188}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8192}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1828555}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8201}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8209}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8216}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8229}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8236}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7553}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8242}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q676}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8251}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8253}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8258}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8261}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8269}}'' ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q482}} ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8272}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8275}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8279}}'' ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9232453}} <!-- Religious texts --> ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q1845}}'' ### ''{{Etikéta|preset=1k|item=Q8276}}'' }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8840652}} == <!-- Measurements --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12453}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12457}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5828462}} ({{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q105592638}}}}; {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8175902}}}}; {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q9648275}}}}) === <!-- Weight, volume and distance --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11570}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11582}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11573}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4049213}} === <!-- Time --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12132}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12138}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q376}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11574}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q577}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12143}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458083}} == <!-- Science --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q336}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7860}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6508}} === <!-- Astronomy --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q333}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3863}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q323}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q589}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3559}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q318}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q321}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q405}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q634}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q308}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q313}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q2}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q111}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q319}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q193}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q324}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q332}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q544}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5916}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q523}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q525}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457402}} === <!-- Biology --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q420}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6807119}} <!-- Organic compounds --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7430}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8047}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11364}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8054}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q441}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10737}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7150}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11394}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11398}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7432}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6226217}} ==== <!-- Biological processes --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1057}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11978}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11982}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q472287}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1063}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11990}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11995}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q290}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5626060}} ==== <!-- Organisms --> {{Kòlumnë|number=1|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q729}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5185}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q25326}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1360}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1390}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7386}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7391}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7367}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1357}} ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8734609}} <!-- Chordates --> ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10908}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5113}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q780}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10856}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q152}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7372}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7377}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7375}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q146}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q830}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q160}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q144}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q726}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7368}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10850}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q787}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7380}} ##### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q10811}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q430}} #### {{Etikéta|preset=1k|item=Q2102}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q37868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10872}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10876}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q764}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q756}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q506}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1364}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10884}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10892}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095469}} ==== <!-- Anatomy --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7868}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11068}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7873}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1072}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9649}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11083}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9368}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7365}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9404}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1073}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9620}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11101}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7362}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7363}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q7364}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q124794}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7895}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7891}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7881}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1074}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7486603}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4095812}}}} === <!-- Health and medicine --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11190}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12128}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12136}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12140}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12187}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12147}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1059}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12171}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12184}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q134808}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q808}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7215431}} ==== <!-- Diseases/disorders --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12029}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q153}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1566}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11081}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12078}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q199804}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12125}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12131}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10874}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12133}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12135}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q41571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q156103}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q86}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12152}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2840}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12156}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12167}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12174}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12192}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12195}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12198}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12199}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12214}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12202}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12204}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12206}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457474}} === <!-- Chemistry --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2329}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11165}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7094}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11173}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11158}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11193}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12370}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11344}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10693}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q663}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q623}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q753}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q897}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q556}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q677}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q627}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q629}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1096}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11351}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q156}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11358}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11367}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11369}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2346}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11372}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457551}} === <!-- Earth science --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7937}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q81041}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7939}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7942}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7944}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1069}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7946}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5283}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7950}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8063}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8065}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8068}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8070}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8072}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11663}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8074}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7925}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7561}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8081}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8092}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8094}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457258}} === <!-- Physics --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11376}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9121}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11379}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11382}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12969754}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11388}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11391}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9128}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1075}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11397}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11402}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q849919}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q11408}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11412}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11415}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11418}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11421}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11423}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11426}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11427}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11429}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11430}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11432}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11435}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10251}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11438}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q944}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11448}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11452}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11455}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11456}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11461}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11465}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q2111}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11466}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11471}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11473}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11475}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4619}} === <!-- Mathematics --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q395}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11205}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11197}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11563}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12479}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3968}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11567}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11345}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q82571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8087}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11352}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11500}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11210}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q167}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11518}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12485}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8084}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7754}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11214}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11216}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7066183}} <!-- Probability and statistics --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9492}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12483}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217201}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7145042}}}} <!-- Logic and foundations --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11348}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q205}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11538}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12482}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}}}} == <!-- Food and agriculture --> === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5658978}} === <!-- Agriculture --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11451}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11453}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11464}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11395}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5611149}} === <!-- Food --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2095}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7802}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12117}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11577}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11575}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5090}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q332062}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q15645384}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10943}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q195}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10987}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q89}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q503}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q81513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10978}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11009}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11006}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q10990}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11002}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q42527}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11254}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11004}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10998}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6543743}} === <!-- Beverages --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q44}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8486}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8492}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8495}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6097}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q283}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q282}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4884546}} == <!-- Technology --> {{Kòlumnë|number=2|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11016}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7108}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11460}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11457}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11023}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11019}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11012}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11022}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q446}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11467}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11468}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458498}} === <!-- Communication --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11024}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11028}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5292}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11030}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11032}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7075}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q571}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11034}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11035}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5460952}} === <!-- Electronics --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11650}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11651}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11652}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7493787}} <!-- Components --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5322}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5325}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5339}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11656}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5321}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11658}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6517860}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q4049595}}}} ==== <!-- Computer science and Internet --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q68}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q4439}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5300}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11661}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8366}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q75}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9158}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q466}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9135}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9143}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7397}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8413436}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7214212}}}} === <!-- Energy and fuels --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12705}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12725}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12739}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12748}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8414840}} <!-- Engine --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12757}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12760}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3196}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4057308}} === <!-- Materials --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11469}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11472}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11474}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q287}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7216108}} === <!-- Transportation --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7590}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11436}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11442}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1420}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2811}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11446}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q870}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7166566}} === <!-- Weapons --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q728}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12791}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12796}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q12800}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12802}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12876}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12870}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12861}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4104783}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}}}} == <!-- Arts and recreation --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11042}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q735}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q1004}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11629}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11633}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11634}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11642}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11639}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12684}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11635}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12681}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6204331}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6135934}}}} === <!-- Architecture and civil engineering --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12271}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12280}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12284}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12323}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12493}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3947}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458429}} <!-- Buildings and structures --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q43473}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10285}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12501}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q243}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9188}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12506}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q10288}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q13217298}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12512}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9202}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9141}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q12514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12516}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12518}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1458269}}, {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7153700}}}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7018418}}}} === <!-- Film, radio and television --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11424}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11425}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q872}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q289}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8255}} === <!-- Music --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q638}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7366}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6134246}} <!-- Music genres --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9759}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9730}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q1344}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q9734}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9778}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9764}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11401}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8341}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q9794}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11399}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11403}} # {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7212463}}<!-- Musical instruments --> ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11404}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11405}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6607}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q5994}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8338}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q8355}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7045033}} === <!-- Recreation --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11410}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11411}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q718}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11413}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q7889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11416}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11417}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q11420}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5389}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q349}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q542}} ## {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7379346}} <!-- Ball games --> ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5369}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5372}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5375}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q2736}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5377}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q5378}} ### {{Etikéta|preset=1k|item=Q847}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q6388}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11422}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457595}} == <!-- History --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q309}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9084370}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6499653}}}} ==== <!-- Prehistoric and ancient history --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11768}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11772}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11761}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11774}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7209}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11764}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q28567}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11767}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11756}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2277}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q35355}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11759}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9683}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7461740}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q8651924}}}} ==== <!-- Medieval and Renaissance periods --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12536}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12542}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12544}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12546}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12548}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q28573}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q184536}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12554}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9903}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12557}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12560}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4692}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12567}} }} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7473369}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6115583}}}} ==== <!-- Early modern and modern periods --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12539}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8676}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8669}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q11409}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8680}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8683}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6534}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8698}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2763}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2269}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7318}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8707}} <!-- most significant event in Japanese history --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q12562}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8729}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8733}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q15180}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8740}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q361}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q362}} }} == {{Etikéta|preset=1kat|item=Q1457673}} == <!-- Geography --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1071}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q515}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5107}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4421}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8502}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8514}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q934}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q9430}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4022}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q165}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q933}} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q2945667}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q6581383}}}} === <!-- Continents and major regions --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q15}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q51}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q48}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q46}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7204}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q49}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q55643}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q18}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4026570}} === <!-- Countries --> {{Kòlumnë|em=16|1= Eventually, there should be articles on most or all of the countries listed at [[:w:en:List of sovereign states|List of countries]]. However, for the smaller Wikipedias, some of the more high-priority countries to have articles on are: ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q6581695}} ==== <!-- Africa --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q262}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q974}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q79}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q115}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1033}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q258}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1049}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q924}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q8055354}} ==== <!-- Asia --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q889}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q902}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q148}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q668}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q252}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q794}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q796}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q801}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q17}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q843}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q928}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q851}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q884}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q869}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q43}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q881}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4587626}} ==== <!-- Europe --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q40}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q142}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q183}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q38}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q55}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q36}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q45}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q159}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q29}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q39}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q212}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q145}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q237}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7131138}} ==== <!-- North America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q16}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q241}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q96}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q30}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7185534}} ==== <!-- South America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q414}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q155}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q739}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7130988}} ==== <!-- Oceania --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q408}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9126476}} === <!-- Cities --> {{Kòlumnë|em=16|1= ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7230788}} ==== <!-- Africa --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q85}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5465}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3838}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8673}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3870}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7229671}} ==== <!-- Asia --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1530}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1861}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q956}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3766}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1353}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1354}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q612}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8646}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3630}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1218}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1348}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5806}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1156}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8684}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8686}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q334}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3616}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1490}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q4992948}} ==== <!-- Europe --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q727}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1524}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q64}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q406}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q84}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2807}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q649}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q90}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q220}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q656}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1741}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7150911}} ==== <!-- North America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q65}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1489}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q60}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q61}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q7228572}} ==== <!-- South America --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q2841}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1486}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q8678}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q174}} ==== {{Etikéta|preset=1kat|item=Q9055844}} ==== <!-- Oceania --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3130}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5933994}} === <!-- Bodies of water --> {{Kòlumnë|em=16|1= # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3783}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q788}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q97}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q545}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q166}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1247}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5484}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3503}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1653}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5089}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7343}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7347}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1239}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7348}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5505}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q4918}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1497}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3542}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q3392}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1693}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q98}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7350}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q584}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q37660}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q899}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7354}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q626}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5413}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7355}} }} === {{Etikéta|preset=1kat|item=Q5741923}} {{int:And}} {{lcfirst:{{Etikéta|preset=1kat|item=Q7217334}}}} === <!-- Mountains and deserts --> # {{Etikéta|preset=1k|item=Q1286}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5456}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5451}} ## {{Etikéta|preset=1k|item=Q513}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q7296}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q5463}} # {{Etikéta|preset=1k|item=Q6583}} [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] e6wxflm4eg980e4bgehm1cqx4dthitf Królestwò Niderlandów 0 14195 217025 216533 2026-10-08T13:48:32Z DawnyTest 14843 Dofùlowanié 217025 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Koninkrijk der Nederlanden |miono = Królestwò Niderlandów |miono-genitiw = Niderlandów |fana = Flag of the Netherlands.svg |herb = Royal coat of arms of the Netherlands.svg |na karce = Kingdom of the Netherlands (orthographic projection).svg |mòtto = Je maintiendrai (Ùtrzëmam) |jãzëk = [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]] |stolëca = Amsterdam |fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia |wiéchrzëzna = |lëdztwò = |rok = |dëtk = [[Eùro]] |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = 27 łżëkwiata<ref>[https://www.amsterdamsights.com/events/koningsdag.html King's Day] amsterdamsights.com [2025-08-20]</ref> |himn = Wilhelmus van Nassouwe <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg]]</center> |kòd = NL |Internet = .nl |telefón = +31 |Premiéra=Rob Jetten |Mònarcha=[[Wilem-Aleksander]] |aùtowi kòd=NL }} '''Królestwò Niderlandów''' – dzélã Królestwa są [[Niderlandë]]. Do Królestwa nôleżą też zamòrsczé teritoria w Americe, chtërë są aùtonomicznyma krajama: Aruba, Curaçao i Sint Maarten. == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="250"> Òbrôzk:Kingdom of the Netherlands location tree.svg|lang=pl| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Niderlandë]] * [[Wilem-Aleksander]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Królestwò Niderlandów| ]] [[Kategòrëjô:Eùropa]] ji4rnj7bd7ghpsxhqx7nxgmf0rz7uka 217140 217025 2026-10-08T15:24:30Z Iketsi 3254 [[eùro]] 217140 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Koninkrijk der Nederlanden |miono = Królestwò Niderlandów |miono-genitiw = Niderlandów |fana = Flag of the Netherlands.svg |herb = Royal coat of arms of the Netherlands.svg |na karce = Kingdom of the Netherlands (orthographic projection).svg |mòtto = Je maintiendrai (Ùtrzëmam) |jãzëk = [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]] |stolëca = Amsterdam |fòrma państwa = kònstitucyjna mònarchia |wiéchrzëzna = |lëdztwò = | rok = |dëtk = [[eùro]] | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = 27 łżëkwiata<ref>[https://www.amsterdamsights.com/events/koningsdag.html King's Day] amsterdamsights.com [2025-08-20]</ref> |himn = Wilhelmus van Nassouwe <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Het Wilhelmus (tempo corrected).ogg]]</center> |kòd = NL |Internet = .nl |telefón = +31 |Premiéra=Rob Jetten |Mònarcha=[[Wilem-Aleksander]] |aùtowi kòd=NL }} '''Królestwò Niderlandów''' – dzélã Królestwa są [[Niderlandë]]. Do Królestwa nôleżą też zamòrsczé teritoria w Americe, chtërë są aùtonomicznyma krajama: Aruba, Curaçao i Sint Maarten. == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="250"> Òbrôzk:Kingdom of the Netherlands location tree.svg|lang=pl| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Niderlandë]] * [[Wilem-Aleksander]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Królestwò Niderlandów| ]] [[Kategòrëjô:Eùropa]] 6izxvciuq5icbmep3xnr8m22oswaajg Tallinn 0 14220 217005 216959 2026-10-08T12:00:58Z Iketsi 3254 ISO 639 217005 wikitext text/x-wiki #TAM [[Tallin]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/et]] eogo42mnsu1uujoszaaqzcv8r28mhip Òsada 0 14223 217011 217003 2026-10-08T12:08:59Z Iketsi 3254 {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] 217011 wikitext text/x-wiki '''Osada''' – terminologiczné òznaczenié òsadniczi jednostczi na wiesczim terenie. Wedle ùstawù ò ùrzãdowëch mionach môlëznów i fizjograficznëch òbiektów òsada to môłô òsadniczô jednostka na wiesczim terenie ò òsoblëwim charakterze zabùdowë abò zamieszkónô przez lëdztwò zrzeszoné z kònkretnym placã czë zortã robòtë, np. młińskô òsada, lasnô òsada, rëbackô òsada, banowô òsada, òsada pò ùszłim [[PGR|państwòwim rólnym gòspòdarstwie]]. Òsada mòże bëc samòstójnô abò mòże bëc partã jiny òsadniczi jednostczi<ref>Ustawa z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych ([http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2019/1443 Dz. Ù. z 2019 r., pòz 1443] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20190001443 ISAP])), {{Jãz.|pl}}</ref>. Zgòdą z [[Aplikacyjnô schema|aplikacyjną schemą]] załączoną do rozpòrządzeniégò z dnia 9 stëcznika 2012 r. w sprawie [[Ewidencjô môlëznów, sztrasów i adresów|ewidencje môlëznów, sztrasów i adresów]], mòże bëc rechòwónô jakno ôrt [[Môlëzna|môlëznë]]<ref>Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów ([http://www.dziennikustaw.gov.pl/du/2021/1368 Dz. Ù. z 2021 r., pòz. 1368] ([https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20210001368 ISAP])).</ref>. Wedle etnograficznëch definicjów òsada je placã dłëgszégò pòbëtu grëpë lëdzy wëcmanim ze sprzãtã wëkònónym przez nich dlô zagwësnieniégò so warënków pòtrzébnëch do prowadzeniô przëjimnionégò przez nã lëdzką grëpã tribù i rówiznë żëcégò<ref>Zenon Woźniak, ''Uwagi o problematyce badawczej starożytnego osadnictwa'' – Sprawozdania Archeologiczne, tóm IX, 1960, {{Jãz.|pl}}</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] 3vhtc17goq76idljuk3h8ocssohuxbv Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/et 14 14224 217006 2026-10-08T12:01:24Z Iketsi 3254 N 217006 wikitext text/x-wiki {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|et]] ocw26u0zm51p7rv32aqdlzq1rx3m20y Szablóna:S 10 14225 217033 2026-10-08T14:08:44Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Szablóna:S]] do [[Szablóna:Skr.]]: S → skr. 217033 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[Szablóna:Skr.]] dl68r7uryuztpqrelv2tf1smm2i2giz Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô 14 14226 217131 2026-10-08T15:10:05Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[Kategòrëjô:Artikle do rëmniãcô]] do [[Kategòrëjô:Do rëmniãcô]]: nie tylko Artikle 217131 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[:Kategòrëjô:Do rëmniãcô]] 8910wu9hjx22wirhg2skur67ewxyai8 Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/mk 14 14227 217145 2026-10-08T15:47:28Z Iketsi 3254 N 217145 wikitext text/x-wiki {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|mk]] jfdhz56aqd7q3072fyqvartz2s6va9k Sewerna Makedonija 0 14228 217147 2026-10-08T17:18:55Z Iketsi 3254 N 217147 wikitext text/x-wiki #TAM [[Nordowô Macedoniô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/mk]] b2rilhcsndv2w9tthxo2a0ws1psevuw Maqedonia e Veriut 0 14229 217148 2026-10-08T17:18:58Z Iketsi 3254 N 217148 wikitext text/x-wiki #TAM [[Nordowô Macedoniô]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/sq]] ftwvugrutym5dfd0c3qmwbjq6rwznw1 Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/sq 14 14230 217149 2026-10-08T17:19:12Z Iketsi 3254 N 217149 wikitext text/x-wiki {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka/}} [[Kategòrëjô:Przeczerowania z jinégò jãzëka|sq]] 4cjeky2lgmrbm1siza11wdrw6fk69uv Transpëłcowòsc 0 14231 217158 2026-10-08T19:54:12Z Terrus38 14026 Utworzono przez tłumaczenie strony „[[:en:Special:Redirect/revision/1376803214|Transgender]]” 217158 wikitext text/x-wiki '''Transpëłcowòsc''' ({{Jãz.|en}} ''transgender'', òd {{Jãz.|la}} ''trans-'' „przez, pòza” ë {{Jãz.|en}} ''-gender'' „ôrt, pëłc”) – zbiérczi pòchwôt òpisëjący persónë, chtërnëch pëłcowô juwernota i/abò ekspresjô, zachòwania apartnią sã òd nëch zrzeszonëch z pëłcą przëpisóną przë narodzenim<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/transgender|titel=Definition of TRANSGENDER|òpùblikòwóny=www.merriam-webster.com|data przëstãpù=2026-01-06|data=2025-12-24|jãzëk=en}}</ref>. Procëmnoscą transpëłcowòscë je [[cyspëłcowòsc]] – słowò òpisëjącé òsobë, jaczich pëłcowô juwernota je jistnô jak jich biologicznô pëłc<ref>{{Cytuj starnã|titel=Will the Word "Cisgender" Ever Go Mainstream?|aùtór=Paula Blank|data=2014-09-24|data przëstãpù=2021-08-14|òpùblikòwóny=The Atlantic.|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180513081542/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/09/cisgenders-linguistic-uphill-battle/380342/|zarchiwizowóné=2018-05-13|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/09/cisgenders-linguistic-uphill-battle/380342/|jãzëk=en}}</ref>. Transpëłcowòsc ni ma jedny ùniwersalno ùznóny definicje nawetka westrzód badérów<ref name="Collin2016">{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Collin, Lindsay; Reisner, Sari L.; Tangpricha, Vin; Goodman, Michael|rok=2016|titel=The Journal of Sexual Medicine|rozdzél=Prevalence of Transgender Depends on the "Case" Definition: A Systematic Review|tom=13 (4)|stronë=613–626|doi=10.1016/j.jsxm.2016.02.001|jãzëk=en|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4823815}}</ref>. Definicjô pòdónô wëżi òbjimô binarnëch [[Trans chłop|trans chłopów]] ë [[Trans białka|trans białczi]] ale mòże téż òbjimac niebinarné persónë<ref name="Franklin-2014">{{Cytuj knéżkã|titel=Encyclopedia of Social Deviance|rozdzél=Transgender Lifestyles|aùtór r=Franklin, Kolbe|rok=2014|stronë=704|aùtór=Forsyth, Craig J.|aùtór2=Copes, Heith|isbn=978-1-4833-6469-8|wëdôwca=SAGE Publications|jãzëk=en}} </ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://glaad.org/reference/trans-terms|titel=Glossary of Terms: Transgender|òpùblikòwóny=GLAAD|data przëstãpù=2026-10-08|jãzëk=en}} </ref>. Transpëłcowòsc różni sã òd [[Seksualnô òrientacjô|seksualny òrientacje]] ë transpëłcowé òsobë mògą sã identifikòwac jakno [[Heteroseksualnosc|heteroseksualné]], [[Homoseksualnosc|homoseksualné]] (gejów abò lesbijczi), [[Biseksualnosc|biseksualné]], [[Aseksualnosc|aseksualné]], a mògą téż nijak nie pòzewac swòji òrientacje<ref>{{Cytuj starnã|titel=Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Health: Transgender Persons|aùtór=CDC. U.S. Department of Health and Human Services|data=2020-09-29|zarchiwizowóné=2021-02-18|data przëstãpù=2020-11-21|jãzëk=en|url=https://www.cdc.gov/lgbthealth/transgender.htm|archiwùm=https://web.archive.org/web/20210218143833/https://www.cdc.gov/lgbthealth/transgender.htm}}</ref>. Dokładné statisticzi na témã jiloscë transpëłcowëch òsób sã mòckò wichlają, dzélã przez różné definicje sami transpëłcowòscë<ref name="Collin2016" />. Niechtërne kraje zbiérają pòdôwczi ò transpëłcowëch persónach w spisënkach. [[Kanada]] bëła pierszim państwã, jaczé zaczãło w spisënkach infòrmòwac ò transpëłcowi i niebinarny pòpùlacje w 2021 rokù<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220427/dq220427b-eng.htm|titel=The Daily — Canada is the first country to provide census data on transgender and non-binary people|data=2022-04-27|aùtór=Government of Canada, Statistics Canada|òpùblikòwóny=Statistics Canada|zarchiwizowóné=2022-06-20|data przëstãpù=2024-12-19|archiwùm=https://web.archive.org/web/20220620215331/https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220427/dq220427b-eng.htm}}</ref>. Òglowò mni jak 1% lëdztwa na swiece je transpëłcowô – taksënczi wichlają sã òd <0,1% do 0,6%<ref>{{Cytuj starnã|titel=Why transgender people are being sterilised in some European countries|aùtór=M.H.|data=2017-09-01|òpùblikòwóny=The Economist.|zarchiwizowóné=2018-03-22|data przëstãpù=2022-05-22|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/09/01/why-transgender-people-are-being-sterilised-in-some-european-countries|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180322125936/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/09/economist-explains}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Counting Trans Populations|aùtór=Division of Prevention Science|òpùblikòwóny=University of California, San Francisco|zarchiwizowóné=2022-05-13|data przëstãpù=2022-05-22|url=https://prevention.ucsf.edu/transhealth/education/data-recs-summary|archiwùm=https://web.archive.org/web/20220513105623/https://prevention.ucsf.edu/transhealth/education/data-recs-summary}}</ref>. Wiele transpëłcowëch òsób doswiôdczô [[Pëłcowô disfòriô|pëłcowi disfòrie]] i szukô za ji lékarzenim w fòrmie [[Zastãpczô hormònalnô terapiô|zastãpczi hormònalny terapie]], [[Òperacjô kòrektë pëłcë|òperacje kòrektë pëłcë]], czë [[Psychòterapiô|psychòterapie]]. Nié wszëtczé transpëłcowé òsobë chcą pòddawac sã tim zabiegóm,<ref>{{Cytuj knéżkã|rozdzél=Lesbian, Bisexual, and Transgender Health|aùtór r=Lamm, Marnie|aùtór2 r=Eckstein, Barbara|data=2015-11-19|aùtór=Maizes, Victoria|aùtór2=Low Dog, Tieraona|titel=Integrative Women's Health|wëdôwca=Oxford University Press|jãzëk=en|isbn=978-0-19-021480-7}} </ref> a niechtërne ni mògą z prôwnëch, financowëch czë medicznëch pòwòdów. Prôwny sztatus transpëłcowëch òsób zanôlégô òd kraju. Wielné transpëłcowé òsobë doswiôdczają [[Transfòbiô|transfòbie]] (przemòga abò diskriminacjô wedle transpëłcowëch persónów) na zacht rówiznach codniowégò żëcégò. We wiele placach nie są legalno chrónioné przed taką diskriminacją<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Respect and Equality: Transsexual and Transgender Rights|aùtór=Whittle, Stephen|rok=2002|plac=London Portland|wëdôwca=OR: Cavendish Pub|isbn=978-1-85941-743-0|oclc=810082841|jãzëk=en}}</ref>. [[Pòlskô]] zezwôlô na zmianã metrikalny pëłcë a kòl ùstnëch na òperacje zmianë mòrfòlogiczny pëłcë<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Małgorzata Urban|rozdzél=Transseksualizm czy urojenia zmiany płci? Uniknąć błędnej diagnozy.|titel=Psychiatria Polska|tom=6|stronë=719–728|rok=2009|jãzëk=pl}}</ref>. 0exvzuz5a9zf7oohwgiog2ci8rsgr02 217162 217158 2026-10-08T19:57:53Z Terrus38 14026 217162 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Transgender Pride flag.svg|mały|Fana transpëłcowëch persónów]] '''Transpëłcowòsc''' ({{Jãz.|en}} ''transgender'', òd {{Jãz.|la}} ''trans-'' „przez, pòza” ë {{Jãz.|en}} ''-gender'' „ôrt, pëłc”) – zbiérczi pòchwôt òpisëjący persónë, chtërnëch pëłcowô juwernota i/abò ekspresjô, zachòwania apartnią sã òd nëch zrzeszonëch z pëłcą przëpisóną przë narodzenim<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/transgender|titel=Definition of TRANSGENDER|òpùblikòwóny=www.merriam-webster.com|data przëstãpù=2026-01-06|data=2025-12-24|jãzëk=en}}</ref>. Procëmnoscą transpëłcowòscë je [[cyspëłcowòsc]] – słowò òpisëjącé òsobë, jaczich pëłcowô juwernota je jistnô jak jich biologicznô pëłc<ref>{{Cytuj starnã|titel=Will the Word "Cisgender" Ever Go Mainstream?|aùtór=Paula Blank|data=2014-09-24|data przëstãpù=2021-08-14|òpùblikòwóny=The Atlantic.|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180513081542/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/09/cisgenders-linguistic-uphill-battle/380342/|zarchiwizowóné=2018-05-13|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/09/cisgenders-linguistic-uphill-battle/380342/|jãzëk=en}}</ref>. Transpëłcowòsc ni ma jedny ùniwersalno ùznóny definicje nawetka westrzód badérów<ref name="Collin2016">{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Collin, Lindsay; Reisner, Sari L.; Tangpricha, Vin; Goodman, Michael|rok=2016|titel=The Journal of Sexual Medicine|rozdzél=Prevalence of Transgender Depends on the "Case" Definition: A Systematic Review|tom=13 (4)|stronë=613–626|doi=10.1016/j.jsxm.2016.02.001|jãzëk=en|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4823815}}</ref>. Definicjô pòdónô wëżi òbjimô binarnëch [[Trans chłop|trans chłopów]] ë [[Trans białka|trans białczi]] ale mòże téż òbjimac niebinarné persónë<ref name="Franklin-2014">{{Cytuj knéżkã|titel=Encyclopedia of Social Deviance|rozdzél=Transgender Lifestyles|aùtór r=Franklin, Kolbe|rok=2014|stronë=704|aùtór=Forsyth, Craig J.|aùtór2=Copes, Heith|isbn=978-1-4833-6469-8|wëdôwca=SAGE Publications|jãzëk=en}} </ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://glaad.org/reference/trans-terms|titel=Glossary of Terms: Transgender|òpùblikòwóny=GLAAD|data przëstãpù=2026-10-08|jãzëk=en}} </ref>. Transpëłcowòsc różni sã òd [[Seksualnô òrientacjô|seksualny òrientacje]] ë transpëłcowé òsobë mògą sã identifikòwac jakno [[Heteroseksualnosc|heteroseksualné]], [[Homoseksualnosc|homoseksualné]] (gejów abò lesbijczi), [[Biseksualnosc|biseksualné]], [[Aseksualnosc|aseksualné]], a mògą téż nijak nie pòzewac swòji òrientacje<ref>{{Cytuj starnã|titel=Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Health: Transgender Persons|aùtór=CDC. U.S. Department of Health and Human Services|data=2020-09-29|zarchiwizowóné=2021-02-18|data przëstãpù=2020-11-21|jãzëk=en|url=https://www.cdc.gov/lgbthealth/transgender.htm|archiwùm=https://web.archive.org/web/20210218143833/https://www.cdc.gov/lgbthealth/transgender.htm}}</ref>. Dokładné statisticzi na témã jiloscë transpëłcowëch òsób sã mòckò wichlają, dzélã przez różné definicje sami transpëłcowòscë<ref name="Collin2016" />. Niechtërne kraje zbiérają pòdôwczi ò transpëłcowëch persónach w spisënkach. [[Kanada]] bëła pierszim państwã, jaczé zaczãło w spisënkach infòrmòwac ò transpëłcowi i niebinarny pòpùlacje w 2021 rokù<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220427/dq220427b-eng.htm|titel=The Daily — Canada is the first country to provide census data on transgender and non-binary people|data=2022-04-27|aùtór=Government of Canada, Statistics Canada|òpùblikòwóny=Statistics Canada|zarchiwizowóné=2022-06-20|data przëstãpù=2024-12-19|archiwùm=https://web.archive.org/web/20220620215331/https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220427/dq220427b-eng.htm}}</ref>. Òglowò mni jak 1% lëdztwa na swiece je transpëłcowô – taksënczi wichlają sã òd <0,1% do 0,6%<ref>{{Cytuj starnã|titel=Why transgender people are being sterilised in some European countries|aùtór=M.H.|data=2017-09-01|òpùblikòwóny=The Economist.|zarchiwizowóné=2018-03-22|data przëstãpù=2022-05-22|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/09/01/why-transgender-people-are-being-sterilised-in-some-european-countries|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180322125936/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/09/economist-explains}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Counting Trans Populations|aùtór=Division of Prevention Science|òpùblikòwóny=University of California, San Francisco|zarchiwizowóné=2022-05-13|data przëstãpù=2022-05-22|url=https://prevention.ucsf.edu/transhealth/education/data-recs-summary|archiwùm=https://web.archive.org/web/20220513105623/https://prevention.ucsf.edu/transhealth/education/data-recs-summary}}</ref>. Wiele transpëłcowëch òsób doswiôdczô [[Pëłcowô disfòriô|pëłcowi disfòrie]] i szukô za ji lékarzenim w fòrmie [[Zastãpczô hormònalnô terapiô|zastãpczi hormònalny terapie]], [[Òperacjô kòrektë pëłcë|òperacje kòrektë pëłcë]], czë [[Psychòterapiô|psychòterapie]]. Nié wszëtczé transpëłcowé òsobë chcą pòddawac sã tim zabiegóm,<ref>{{Cytuj knéżkã|rozdzél=Lesbian, Bisexual, and Transgender Health|aùtór r=Lamm, Marnie|aùtór2 r=Eckstein, Barbara|data=2015-11-19|aùtór=Maizes, Victoria|aùtór2=Low Dog, Tieraona|titel=Integrative Women's Health|wëdôwca=Oxford University Press|jãzëk=en|isbn=978-0-19-021480-7}} </ref> a niechtërne ni mògą z prôwnëch, financowëch czë medicznëch pòwòdów. Prôwny sztatus transpëłcowëch òsób zanôlégô òd kraju. Wielné transpëłcowé òsobë doswiôdczają [[Transfòbiô|transfòbie]] (przemòga abò diskriminacjô wedle transpëłcowëch persónów) na zacht rówiznach codniowégò żëcégò. We wiele placach nie są legalno chrónioné przed taką diskriminacją<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Respect and Equality: Transsexual and Transgender Rights|aùtór=Whittle, Stephen|rok=2002|plac=London Portland|wëdôwca=OR: Cavendish Pub|isbn=978-1-85941-743-0|oclc=810082841|jãzëk=en}}</ref>. [[Pòlskô]] zezwôlô na zmianã metrikalny pëłcë a kòl ùstnëch na òperacje zmianë mòrfòlogiczny pëłcë<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Małgorzata Urban|rozdzél=Transseksualizm czy urojenia zmiany płci? Uniknąć błędnej diagnozy.|titel=Psychiatria Polska|tom=6|stronë=719–728|rok=2009|jãzëk=pl}}</ref>. == Przëpisë == anme7noery93ngmaohnmfolzfx6ck2z 217176 217162 2026-10-08T20:11:04Z Terrus38 14026 217176 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Transgender Pride flag.svg|mały|Fana transpëłcowëch persónów]] '''Transpëłcowòsc''' ({{Jãz.|en}} ''transgender'', òd {{Jãz.|la}} ''trans-'' „przez, pòza” ë {{Jãz.|en}} ''-gender'' „ôrt, pëłc”) – zbiérczi pòchwôt òpisëjący persónë, chtërnëch pëłcowô juwernota i/abò ekspresjô, zachòwania apartnią sã òd nëch zrzeszonëch z pëłcą przëpisóną przë narodzenim<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/transgender|titel=Definition of TRANSGENDER|òpùblikòwóny=www.merriam-webster.com|data przëstãpù=2026-01-06|data=2025-12-24|jãzëk=en}}</ref>. Procëmnoscą transpëłcowòscë je [[cyspëłcowòsc]] – słowò òpisëjącé òsobë, jaczich pëłcowô juwernota je jistnô jak jich biologicznô pëłc<ref>{{Cytuj starnã|titel=Will the Word "Cisgender" Ever Go Mainstream?|aùtór=Paula Blank|data=2014-09-24|data przëstãpù=2021-08-14|òpùblikòwóny=The Atlantic.|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180513081542/https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/09/cisgenders-linguistic-uphill-battle/380342/|zarchiwizowóné=2018-05-13|url=https://www.theatlantic.com/entertainment/archive/2014/09/cisgenders-linguistic-uphill-battle/380342/|jãzëk=en}}</ref>. Transpëłcowòsc ni ma jedny ùniwersalno ùznóny definicje nawetka westrzód badérów<ref name="Collin2016">{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Collin, Lindsay; Reisner, Sari L.; Tangpricha, Vin; Goodman, Michael|rok=2016|titel=The Journal of Sexual Medicine|rozdzél=Prevalence of Transgender Depends on the "Case" Definition: A Systematic Review|tom=13 (4)|stronë=613–626|doi=10.1016/j.jsxm.2016.02.001|jãzëk=en|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4823815}}</ref>. Definicjô pòdónô wëżi òbjimô binarnëch [[Trans chłop|trans chłopów]] ë [[Trans białka|trans białczi]] ale mòże téż òbjimac niebinarné persónë<ref name="Franklin-2014">{{Cytuj knéżkã|titel=Encyclopedia of Social Deviance|rozdzél=Transgender Lifestyles|aùtór r=Franklin, Kolbe|rok=2014|stronë=704|aùtór=Forsyth, Craig J.|aùtór2=Copes, Heith|isbn=978-1-4833-6469-8|wëdôwca=SAGE Publications|jãzëk=en}} </ref><ref>{{Cytuj starnã|url=https://glaad.org/reference/trans-terms|titel=Glossary of Terms: Transgender|òpùblikòwóny=GLAAD|data przëstãpù=2026-10-08|jãzëk=en}} </ref>. Transpëłcowòsc różni sã òd [[Seksualnô òrientacjô|seksualny òrientacje]] ë transpëłcowé òsobë mògą sã identifikòwac jakno [[Heteroseksualnosc|heteroseksualné]], [[Homoseksualnosc|homoseksualné]] (gejów abò lesbijczi), [[Biseksualnosc|biseksualné]], [[Aseksualnosc|aseksualné]], a mògą téż nijak nie pòzewac swòji òrientacje<ref>{{Cytuj starnã|titel=Lesbian, Gay, Bisexual, and Transgender Health: Transgender Persons|aùtór=CDC. U.S. Department of Health and Human Services|data=2020-09-29|zarchiwizowóné=2021-02-18|data przëstãpù=2020-11-21|jãzëk=en|url=https://www.cdc.gov/lgbthealth/transgender.htm|archiwùm=https://web.archive.org/web/20210218143833/https://www.cdc.gov/lgbthealth/transgender.htm}}</ref>. Dokładné statisticzi na témã jiloscë transpëłcowëch òsób sã mòckò wichlają, dzélã przez różné definicje sami transpëłcowòscë<ref name="Collin2016" />. Niechtërne kraje zbiérają pòdôwczi ò transpëłcowëch persónach w spisënkach. [[Kanada]] bëła pierszim państwã, jaczé zaczãło w spisënkach infòrmòwac ò transpëłcowi i niebinarny pòpùlacje w 2021 rokù<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220427/dq220427b-eng.htm|titel=The Daily — Canada is the first country to provide census data on transgender and non-binary people|data=2022-04-27|aùtór=Government of Canada, Statistics Canada|òpùblikòwóny=Statistics Canada|zarchiwizowóné=2022-06-20|data przëstãpù=2024-12-19|archiwùm=https://web.archive.org/web/20220620215331/https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220427/dq220427b-eng.htm}}</ref>. Òglowò mni jak 1% lëdztwa na swiece je transpëłcowô – taksënczi wichlają sã òd <0,1% do 0,6%<ref>{{Cytuj starnã|titel=Why transgender people are being sterilised in some European countries|aùtór=M.H.|data=2017-09-01|òpùblikòwóny=The Economist.|zarchiwizowóné=2018-03-22|data przëstãpù=2022-05-22|url=https://www.economist.com/the-economist-explains/2017/09/01/why-transgender-people-are-being-sterilised-in-some-european-countries|archiwùm=https://web.archive.org/web/20180322125936/https://www.economist.com/blogs/economist-explains/2017/09/economist-explains}}</ref><ref>{{Cytuj starnã|titel=Counting Trans Populations|aùtór=Division of Prevention Science|òpùblikòwóny=University of California, San Francisco|zarchiwizowóné=2022-05-13|data przëstãpù=2022-05-22|url=https://prevention.ucsf.edu/transhealth/education/data-recs-summary|archiwùm=https://web.archive.org/web/20220513105623/https://prevention.ucsf.edu/transhealth/education/data-recs-summary}}</ref>. Wiele transpëłcowëch òsób doswiôdczô [[Pëłcowô disfòriô|pëłcowi disfòrie]] i szukô za ji lékarzenim w fòrmie [[Zastãpczô hormònalnô terapiô|zastãpczi hormònalny terapie]], [[Òperacjô kòrektë pëłcë|òperacje kòrektë pëłcë]], czë [[Psychòterapiô|psychòterapie]]. Nié wszëtczé transpëłcowé òsobë chcą pòddawac sã tim zabiegóm,<ref>{{Cytuj knéżkã|rozdzél=Lesbian, Bisexual, and Transgender Health|aùtór r=Lamm, Marnie|aùtór2 r=Eckstein, Barbara|data=2015-11-19|aùtór=Maizes, Victoria|aùtór2=Low Dog, Tieraona|titel=Integrative Women's Health|wëdôwca=Oxford University Press|jãzëk=en|isbn=978-0-19-021480-7}} </ref> a niechtërne ni mògą z prôwnëch, financowëch czë medicznëch pòwòdów. Prôwny sztatus transpëłcowëch òsób zanôlégô òd kraju. Wielné transpëłcowé òsobë doswiôdczają [[Transfòbiô|transfòbie]] (przemòga abò diskriminacjô wedle transpëłcowëch persónów) na zacht rówiznach codniowégò żëcégò. We wiele placach nie są legalno chrónioné przed taką diskriminacją<ref>{{Cytuj knéżkã|titel=Respect and Equality: Transsexual and Transgender Rights|aùtór=Whittle, Stephen|rok=2002|plac=London Portland|wëdôwca=OR: Cavendish Pub|isbn=978-1-85941-743-0|oclc=810082841|jãzëk=en}}</ref>. [[Pòlskô]] zezwôlô na zmianã metrikalny pëłcë a kòl ùstnëch na òperacje zmianë mòrfòlogiczny pëłcë<ref>{{Cytuj knéżkã|aùtór r=Małgorzata Urban|rozdzél=Transseksualizm czy urojenia zmiany płci? Uniknąć błędnej diagnozy.|titel=Psychiatria Polska|tom=6|stronë=719–728|rok=2009|jãzëk=pl}}</ref>. == Przëpisë == <references /> [[Kategòrëjô:LGBT]] o5zewr0shm8mdx2y37x44uuc56per6v Kategòrëjô:LGBT 14 14232 217175 2026-10-08T20:10:35Z Terrus38 14026 Ùsôdzonô nowô starna "[[Kategòrëjô:Spòlëzna]]" 217175 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Spòlëzna]] 8irea0myzcc1guarklvgjh154vbzxf0 Medal Stolëma 0 14234 217201 2026-10-08T21:06:56Z Terrus38 14026 Przeczérowanié do [[Medal Stolema]] 217201 wikitext text/x-wiki #TAM [[Medal Stolema]] 3i8jjaepbkixkh03aukgaugq45drxc6 217205 217201 2026-10-08T21:16:28Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë kaszëbsczi]] 217205 wikitext text/x-wiki #TAM [[Medal Stolema]] [[Kategòrëjô:Przeczerowania z alternatiwny pòzwë kaszëbsczi]] q288dctylzk7zslfnvd89skpm9mwuqm Moduł:CountGallery 828 14235 217213 2026-10-08T22:58:43Z Iketsi 3254 N 217213 Scribunto text/plain local p={} function p.main() local t=mw.title.getCurrentTitle() if t.namespace~=0 then return"" end local s=t:getContent() if not s then return"" end local g,n=0,0 for x in s:gmatch("<[Gg][Aa][Ll][Ee][Rr][Ii][Ôô][^>]*>(.-)</[Gg][Aa][Ll][Ee][Rr][Ii][Ôô]%s*>") do g=g+1 for l in x:gmatch("[^\r\n]+") do l=mw.text.trim(l) if l~="" and not l:match("^<") and not l:match("^%-%-") then n=n+1 end end end if g==0 then return"[[Category:Galeriô/0]]" end if n==0 then return"[[Category:Galeriô/?]]" end if g==1 then return"[[Category:Galeriô/"..n.."]]" end return"[[Category:Galeriô/"..n.."("..g..")]]" end return p m2myhmfcnwtvcwvbe1fiadtnvfc4owk 217214 217213 2026-10-08T23:00:26Z Iketsi 3254 Gg 217214 Scribunto text/plain local p={} function p.main() local t=mw.title.getCurrentTitle() if t.namespace~=0 then return"" end local s=t:getContent() if not s then return"" end local g,n=0,0 for x in s:gmatch("<[Gg][Aa][Ll][Ll][Ee][Rr][Yy][^>]*>(.-)</[Gg][Aa][Ll][Ll][Ee][Rr][Yy]%s*>") do g=g+1 for l in x:gmatch("[^\r\n]+") do l=mw.text.trim(l) if l~="" and not l:match("^<") and not l:match("^%-%-") then n=n+1 end end end if g==0 then return"[[Category:Galeriô/0]]" end if n==0 then return"[[Category:Galeriô/?]]" end if g==1 then return"[[Category:Galeriô/"..n.."]]" end return"[[Category:Galeriô/"..n.."("..g..")]]" end return p 4gkvyi1xx177y8najhluo0rmauiat51 Kategòrëjô:Galeriô/1 14 14236 217215 2026-10-08T23:01:20Z Iketsi 3254 N 217215 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô 14 14237 217216 2026-10-08T23:02:04Z Iketsi 3254 N 217216 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ * [[:Kategòrëjô:Galeriô]] * [[Wiki:Statistika]] {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountGallery|CountGallery]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Galeriô/}} [[Kategòrëjô:Statistika]] t4c3gvf49gbaye41v0em12epsbv9khb 217229 217216 2026-10-08T23:09:04Z Iketsi 3254 noinclude 217229 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ * [[:Kategòrëjô:Galeriô]] * [[Wiki:Statistika]] {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountGallery|CountGallery]]}} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:Galeriô/}} <noinclude>[[Kategòrëjô:Statistika]]</noinclude> 053307bfp9g6e1pq80nxs6u191wn9wo Kategòrëjô:Galeriô/2 14 14238 217218 2026-10-08T23:03:36Z Iketsi 3254 N 217218 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/3 14 14239 217219 2026-10-08T23:03:39Z Iketsi 3254 N 217219 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/0 14 14240 217220 2026-10-08T23:04:24Z Iketsi 3254 N 217220 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/4 14 14241 217221 2026-10-08T23:04:34Z Iketsi 3254 N 217221 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/5 14 14242 217222 2026-10-08T23:04:42Z Iketsi 3254 N 217222 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/6 14 14243 217223 2026-10-08T23:04:50Z Iketsi 3254 N 217223 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/7 14 14244 217224 2026-10-08T23:04:59Z Iketsi 3254 N 217224 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/8 14 14245 217225 2026-10-08T23:05:05Z Iketsi 3254 N 217225 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp Kategòrëjô:Galeriô/9+ 14 14246 217226 2026-10-08T23:05:14Z Iketsi 3254 N 217226 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:Galeriô}} [[Kategòrëjô:Galeriô]] occz8fhcghgejycvatcz2oj1fgtm2wp