Wikipedia csbwiki https://csb.wikipedia.org/wiki/Prz%C3%A9dn%C3%B4_starna MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Media Specjalnô Diskùsëjô Brëkòwnik Diskùsëjô brëkòwnika Wiki Diskùsëjô Wiki Òbrôzk Diskùsëjô òbrôzków MediaWiki Diskùsëjô MediaWiki Szablóna Diskùsëjô Szablónë Pòmòc Diskùsëjô Pòmòcë Kategòrëjô Diskùsëjô Kategòrëji TimedText TimedText talk Moduł Dyskusja modułu Wydarzenie Dyskusja wydarzenia 0 49 217333 215094 2026-10-09T19:03:44Z Terrus38 14026 217333 wikitext text/x-wiki Niżi najdiwô sã lësta [[Pòmòrskô|pòmòrzczich]] gardów wedle jich aktualny administracëjny przënôleżnoscë. === [[Pòmòrzczé Wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL_Bytów_COA.svg|24px]] [[Bëtowò]] * [[Òbrôzk:POL Brusy COA.svg|24px]] [[Brusë]] * [[Òbrôzk:POL Chojnice COA.svg|24px]] [[Chònice]] * [[Òbrôzk:POL Czersk COA.svg|24px]] [[Czersk]] * [[Òbrôzk:POL Człuchów COA.svg|24px]] [[Człuchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Czarne COA.svg|24px]] [[Czôrné]] * [[Òbrôzk:POL Czarna Woda COA.svg|24px]] [[Czôrnô Wòda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tczew COA 1.svg|24px]] [[Dërszewò]] * [[Òbrôzk:POL Debrzno COA.svg|24px]] [[Frédląd]] * [[Òbrôzk:POL Gdynia COA.svg|24px]] [[Gdiniô]] * [[Òbrôzk:POL Gdańsk COA.svg|40px]] [[Gduńsk]] * [[Òbrôzk:POL Gniew COA.svg|24px]] [[Gméw]] * [[Òbrôzk:POL Hel COA.svg|24px]] [[Hél]] * [[Òbrôzk:POL Kępice COA.svg|24px]] [[Hąmer]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastarnia COA.svg|24px]] [[Jastarniô]] * [[Òbrôzk:POL Kartuzy COA.svg|24px]] [[Kartuzë]] * [[Òbrôzk:POL Kościerzyna COA.svg|24px]] [[Kòscérzna]] * [[Òbrôzk:POL Kwidzyn COA.svg|24px]] [[Kwidzëno]] * [[Òbrôzk:POL Lębork COA.svg|24px]] [[Lãbórg]] * [[Òbrôzk:POL Krynica Morska COA.svg|24px]] [[Krynica Morska]] * [[Òbrôzk:POL Łeba COA 1.svg|24px]] [[Łeba]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Malbork COA.svg|24px]] [[Malbórg]] * [[Òbrôzk:POL Miastko COA 1.svg|24px]] [[Miastkò]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Dwór Gdański COA.svg|24px]] [[Nowi Dwór]] * [[Òbrôzk:POL Nowy Staw COA.svg|24px]] [[Nitëch]] * [[Òbrôzk:POL Pelplin COA.svg|24px]] [[Pelplëno]] * [[Òbrôzk:POL Prabuty COA.svg|24px]] [[Prabùtë]] * [[Òbrôzk:POL Pruszcz Gdański COA.svg|24px]] [[Pruszcz]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Puck COA.svg|32px]] [[Pùck]] * [[Òbrôzk:POL Reda COA.svg|24px]] [[Réda]] * [[Òbrôzk:POL Rumia COA.svg|24px]] [[Rëmiô]] * [[Òbrôzk:POL Skarszewy COA.svg|24px]] [[Skarszewë]] * [[Òbrôzk:POL Skórcz COA.svg|24px]] [[Skórcz]] * [[Òbrôzk:POL Sopot COA.svg|24px]] [[Sopòt]] * [[Òbrôzk:POL Starogard Gdański COA.svg|24px]] [[Starogarda]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Słupsk COA 1.svg|24px]] [[Stôłpsk]] * [[Òbrôzk:POL Sztum COA.svg|24px]] [[Sztëm]] * [[Òbrôzk:POL Ustka COA 1.svg|24px]] [[Ùskô]] * [[Òbrôzk:POL Wejherowo COA.svg|24px]] [[Wejrowò]] * [[Òbrôzk:POL Władysławowo COA.svg|32px]] [[Wiôlgô Wies]] * [[Òbrôzk:POL Żukowo COA.svg|24px]] [[Żukòwò]] * [[Òbrôzk:POL Dzierzgoń COA.svg|24px]] [[Dzërzgóń]] </td></tr></table> === [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Barwice COA.svg|24px]] [[Bôrwica]] * [[Òbrôzk:POL Barlinek COA.svg|24px]] [[Berlënkò]] * [[Òbrôzk:POL Pełczyce COA.svg|24px]] [[Bersztén]] * [[Òbrôzk:POL Mieszkowice COA.svg|24px]] [[Berwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Biały Bór COA.svg|24px]] [[Biôłô]] * [[Òbrôzk:POL Białogard COA 1.svg|24px]] [[Biôłogarda (gard)|Biôłogarda]] * [[Òbrôzk:POL Bobolice COA.svg|24px]] [[Bóbòlëce]] * [[Òbrôzk:POL Cedynia COA 1 (before 2004).svg|24px]] [[Cedzëniô]] * [[Òbrôzk:POL Karlino COA.svg|24px]] [[Chòrzelëno]] * [[Òbrôzk:POL Choszczno COA (by Shazz).svg|24px]] [[Chòszczno]] * [[Òbrôzk:POL Chojna COA.svg|24px]] [[Czińsbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Człopa COA.svg|24px]] [[Człopa]] * [[Òbrôzk:POL Czaplinek COA old.svg|24px]] [[Czôplënkò]] * [[Òbrôzk:POL Darłowo COA 1.svg|24px]] [[Dërłowò]] * [[Òbrôzk:POL_Dobra_(powiat_łobeski)_COA.svg|24px]] [[Dobrô]] * [[Òbrôzk:POL Drawsko Pomorskie COA.svg|24px]] [[Drôwa]] * [[Òbrôzk:POL Dziwnów COA 1.svg|24px]] [[Dzywnowò]] * [[Òbrôzk:POL Mirosławiec COA.svg|24px]] [[Frédlądk]] * [[Òbrôzk:POL Chociwel COA.svg|24px]] [[Friwôłd]] * [[Òbrôzk:POL Golczewo 1 COA.svg|24px]] [[Gòlëszewò]] * [[Òbrôzk:POL Goleniów COA 1.svg|24px]] [[Gòłonóg]] * [[Òbrôzk:POL Gościno COA.svg|24px]] [[Gòscëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gryfino COA 2.svg|24px]] [[Gripiewò]] * [[Òbrôzk:POL Gryfice COA 1.svg|24px]] [[Gripiewô Góra]] * [[Òbrôzk:POL Dobrzany COA (by Shazz).svg|24px]] [[Jakùbòwò]] * [[Òbrôzk:POL Kalisz Pomorski COA.svg|24px]] [[Kalisz (pòm.)|Kalisz]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Pomorski COA.svg|24px]] [[Kamiéń]] * [[Òbrôzk:Herb_Kolobrzegu.svg|24px]] [[Kòlbrzég]] * [[Òbrôzk:POL Koszalin COA.svg|24px]] [[Kòszalëno]] * [[Òbrôzk:POL Borne Sulinowo COA.svg|24px]] [[Lëpa (gard)|Lëpa]] * [[Òbrôzk:POL Lipiany COA.svg|24px]] [[Lëpienié]] * [[Òbrôzk:POL Łobez COA.svg|24px]] [[Łobez]] * [[Òbrôzk:POL Maszewo COA.svg|24px]] [[Maszewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Międzyzdroje COA.svg|24px]] [[Mizëzdroje]] * [[Òbrôzk:POL Moryń COA.svg|24px]] [[Mòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Ińsko COA.svg|24px]] [[Nierbarg]] * [[Òbrôzk:POL Dębno COA 1.svg|24px]] [[Nowé Dãbé]] * [[Òbrôzk:POL Nowe Warpno COA 1.svg|24px]] [[Nowô Wôrpinô]] * [[Òbrôzk:POL Drawno COA.svg|24px]] [[Nowi Wedel]] * [[Òbrôzk:POL Nowogard COA.svg|24px]] [[Nowògard]] * [[Òbrôzk:POL Pyrzyce COA 1.svg|24px]] [[Përzëca]] * [[Òbrôzk:POL Płoty COA.svg|24px]] [[Płota]] * [[Òbrôzk:POL_Polanow_COA.svg|24px]] [[Pòlanowò]] * [[Òbrôzk:Police herb.svg|24px]] [[Pòlëca]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Połczyn-Zdrój COA.svg|24px]] [[Pôłczëno]] * [[Òbrôzk:POL Recz COA.svg|24px]] [[Rezecz]] * [[Òbrôzk:POL Resko COA.svg|24px]] [[Réga]] * [[Òbrôzk:POL Sianów COA.svg|24px]] [[Sanowò]] * [[Òbrôzk:POL Suchań COA.svg|24px]] [[Sëchąń]] * [[Òbrôzk:POL Świdwin COA.svg|24px]] [[Skwilbëno]] * [[Òbrôzk:POL Sławno COA 1.svg|24px]] [[Słôwno]] * [[Òbrôzk:POL gmina Stepnica COA.svg|24px]] [[Stobnica]] * [[Òbrôzk:POL Stargard COA.svg|24px]] [[Stôrgard]] * [[Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|24px]] [[Swina]] * [[Òbrôzk:POL Szczecinek COA.svg|24px]] [[Szczecënkò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Szczecin COA.svg|24px]] [[Szczecëno]] * [[Òbrôzk:POL Trzcińsko-Zdrój COA.svg|24px]] [[Szémflét]] * [[Òbrôzk:POL gmina Tychowo COA.svg|24px]] [[Tëchòwò]] * [[Òbrôzk:POL Tuczno COA.svg|24px]] [[Tëczno]] * [[Òbrôzk:POL Trzebiatów COA 1.svg|24px]] [[Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:POL Złocieniec COA new.svg|24px]] [[Walczembórg]] * [[Òbrôzk:POL Węgorzyno COA.svg|24px]] [[Wãgòrzëno]] * [[Òbrôzk:POL Wolin COA.svg|24px]] [[Wòlëń]] * [[Òbrôzk:POL Wałcz COA.svg|24px]] [[Wôłcz]] * [[Òbrôzk:POL Myślibórz 1 COA.svg|24px]] [[Żôłdzëno]] </td></tr></table> === [[Meczelbòrzkô-Przédné Pòmrë]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Barth COA.svg|24px]] [[Biardo]] * [[Òbrôzk:DEU Eggesin COA.svg|24px]][[Chëczëno]] * [[Òbrôzk:DEU Gützkow COA.svg|24px]][[Chòckòwò]] * [[Òbrôzk:DEU Demmin COA.svg|24px]] [[Dëmino]] * [[Òbrôzk:DEU Garz (Rügen) COA.png|24px]] [[Garc (rujańsczi)|Garc]] * [[Òbrôzk:DEU Bergen auf Ruegen COA.svg|29x29px]] [[Góra (rujańskô)|Góra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Greifswald.svg|24px]][[Gripiew Las]] * [[Òbrôzk:DEU Grimmen COA.png|24px]][[Grzëmié]] * [[Òbrôzk:DEU Jarmen COA.svg|24px]][[Jeromino]] * [[Òbrôzk:Wappen Lassan.svg|24px]][[Leszónë]] * [[Òbrôzk:Wappen Loitz.svg|24px]][[Łosëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen_Franzburg.PNG|24px]][[Nowòpòle]] * [[Òbrôzk:Wappen Penkun.png|24px]][[Piéńkùń]] * [[Òbrôzk:Wappen Putbus.svg|24px]][[Pòdbądz]] * [[Òbrôzk:Wappen_Pasewalk.svg|24px]][[Pòzdzewôłk]] * [[Òbrôzk:Wappen Ribnitz-Damgarten.svg|24px]] [[Rëbnica-Dãbògóra]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:DE-MV 13-0-73-076 Richtenberg COA.svg|24px]] [[Richbarg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Sassnitz.svg|24px]][[Sosnica]] * [[Òbrôzk:DEU Altentreptow COA.png|24px]][[Stôré Trzébiatowò|Stôré Trzébiatowò]] * [[Òbrôzk:Wappen Strasburg (Uckermark).svg|24px]] [[Sztrôcbórg]] * [[Òbrôzk:Wappen_Stralsund.svg|24px]][[Strzałowò]] * [[Òbrôzk:DEU Hansestadt Anklam COA.svg|24px]][[Tãglim]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen Tribsees.svg|24px]][[Trzebùza]] * [[Òbrôzk:DEU Torgelow COA.svg|24px]][[Turzogłowë]] * [[Òbrôzk:DEU Usedom COA.svg|24px]][[Ùznojmie]] * [[Òbrôzk:DEU Ueckermünde COA.svg|24px]][[Wkra]] * [[Òbrôzk:DEU Wolgast COA.svg|24px]][[Wòlëgòszcza]] </td></tr></table> === [[Kùjawskò-pòmòrsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Bydgoszcz COA.svg|24px]] [[Bëdgòszcz]] * [[Òbrôzk:POL Brodnica COA.svg|24px]] [[Brodnica]] * [[Òbrôzk:POL Chełmno COA.svg|24px]] [[Chôłmno]] * [[Òbrôzk:POL Chełmża COA.svg|24px]] [[Chôłmżô]] * [[Òbrôzk:POL Golub-Dobrzyń COA.svg|24px]] [[Gòlëb-Dobrziń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Grudziądz COA.svg|24px]] [[Grëdządz]] * [[Òbrôzk:POL Jabłonowo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Jabłónowò]] * [[Òbrôzk:POL Kamień Krajeński COA.svg|24px]] [[Kamiéń (krôjińsczi)|Kamiéń]] * [[Òbrôzk:POL Koronowo COA.svg|24px]] [[Kòrónowò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kowalewo Pomorskie COA.svg|24px]] [[Kòwôlewò (gard)|Kòwôlewò]] * [[Òbrôzk:POL Łasin COA.svg|24px]] [[Łôsëno]] * [[Òbrôzk:POL Mrocza COA.svg|24px]] [[Mrocza]] * [[Òbrôzk:POL Nakło nad Notecią COA.svg|24px]] [[Nakło]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Nowe COA.svg|24px]] [[Nowé]] * [[Òbrôzk:POL Radzyń Chełmiński COA.svg|24px]] [[Rôdzëno]] * [[Òbrôzk:POL Sępólno Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Sãpólno]] * [[Òbrôzk:Świecie herb.svg|24px]] [[Swiecé]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Tuchola COA.svg|24px]] [[Tëchòlô]] * [[Òbrôzk:POL Toruń COA.svg|24px]] [[Torëń]] * [[Òbrôzk:POL Wąbrzeźno COA.svg|24px]] [[Wąbrzézno]] * [[Òbrôzk:POL Więcbork COA.svg|24px]] [[Wiãcbórg]] </td></tr></table> === [[Wiôlgòpòlsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Jastrowie COA.svg|24px]] [[Jastrowié]] * [[Òbrôzk:Krajenka herb.svg|24px]] [[Krajenka]] * [[Òbrôzk:POL Krzyż Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Krziż]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Łobżenica COA.svg|24px]] [[Łobżenica]] * [[Òbrôzk:POL Okonek COA 1.svg|24px]] [[Òkónk]] * [[Òbrôzk:POL Piła COA 1.svg|24px]] [[Piła]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Trzcianka COA.svg|24px]] [[Trzcónka]] * [[Òbrôzk:POL Ujście COA 1.svg|24px]] [[Ùscé]] * [[Òbrôzk:POL Wyrzysk COA 1.svg|24px]] [[Wërzëskò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Wysoka COA.svg|24px]] [[Wësokô]] * [[Òbrôzk:POL Wieleń COA.svg|24px]] [[Wieléń]] * [[Òbrôzk:POL Złotów COA old.svg|24px]] [[Złotowò]] </td></tr></table> === [[Lubùsczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Drezdenko COA.svg|24px]] [[Dërżéń]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Dobiegniew COA.svg|24px]] [[Dobiegniewò]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kostrzyn nad Odrą COA.svg|24px]] [[Kòscérzëno]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Gorzów Wielkopolski COA.svg|24px]] [[Lãdzbarg]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Strzelce Krajeńskie COA.svg|24px]] [[Krajeńsczé Strzélce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Witnica COA.svg|24px]] [[Wicno]] </td></tr></table> === [[Brandenbùrgiô]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:DEU Gartz (Oder) COA.svg|24px]] [[Garc (nad Òdrą)|Garc]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:Wappen der Stadt Schwedt.svg|24px]] [[Swiecé (nad Òdrą)|Swiecé]] </td></tr></table> === [[Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] === <table><tr><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Kisielice COA.svg|24px]] [[Cziselëce]] </td><td valign=top> * [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|24px]] [[Sësz]] </td></tr></table> == Òbaczë téż == * [[Pòmòrsczé wsë]] * [[Gardë_w_Pòlsce|Pòlsczé gardë]] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrzczé gardë| ]] phslboevbpx10xanpiu1545m3346iix 0 1393 217334 217035 2026-10-09T19:04:02Z Terrus38 14026 217334 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Rzeczpospolita Polska |miono = Pòlskô Repùblika |miono-genitiw = Pòlsczi |fana = Flag of Poland.svg |herb = Herb Polski.svg |na karce = LocationPoland.svg |jãzëk = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] |stolëca = Warszawa |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 312&nbsp;696<ref>Główny Urząd Statystyczny, dane za rok 2018, stan na 01.01.2018. [https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html]</ref><ref>Bankier.pl, Powierzchnia Polski wzrosła o 1643 ha [https://m.bankier.pl/wiadomosc/Powierzchnia-Polski-wzrosla-o-1643-ha-7603883.html]</ref> |procent-wòdë = 3.07 |lëdztwò = 38&nbsp;483&nbsp;957 | rok = 2014 |dëtk = [[pòlsczi złoti]] | kòd dëtka = PLN |czasowô cona = +1 |swiãto = [[3 maja]], [[11 lëstopadnika]] |himn = Mazurek Dąbrowskiego (Mazurk Dąbrowsczégò) <center>[[Òbrôzk:Mazurek Dąbrowskiego (official instrumental).oga]]</center> |kòd = PL |Internet = .pl |telefón = +48|Mònarcha=|Prezydeńt=[[Karól Nawrocczi]]|Premiéra=[[Donôld Tusk]]|kònstitucjô=Kònstitucjô Pòlsczi Repùbliczi z 3 łżëkwiata 1997|aùtowi kòd=PL|lata jistnienia=}} '''Pòlskô Repùblika''' ({{jãz.|pl}} ''Rzeczpospolita Polska'') – państwò we Westrzédny [[Eùropa|Eùropie]], nad [[Bôłt|Bôłtã]]. Je nôleżnikã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] ë [[NATO]]. Grańczi z [[Miemieckô|Miemiecką]], [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]], [[Słowackô|Słowacką]], [[Ùkrajina|Ùkrajiną]], [[Biôłorëskô|Biôłorëską]], [[Lëtewskô|Lëtewską]] ë [[Ruskô|Ruską]]. Stolëcznym gardã Pòlsczi Repùbliczi je [[Warszawa]]. == Miono państwa == === Etimologiô === Miono ''Pòlskô'' (''Polska'') wëprowôdzô sã òd [[plemiã|plemienia]] [[Pòlanie|Pòlanów]], chtërno mieszkało w dzysdniowi [[Wiôlgòpòlskô|Wiôlgòpòlsce]]. Słowò ''Pòlanie'' mòże dolmaczëc jakno „ti, co mieszkają na pòlach”. Mòże sã docëgac, że przédnym zajãcym Pòlanów béł òbróbk rolë, w rozróżnienim do jinszich plemionów, np. [[Wislanie|Wislanów]] ë [[Mazowszanie|Mazowszanów]], jaczi zamieszkiwelë lasowaté òbéńdë. Miono kraju pierszi rôz òstało òdnotowóné na przełómanim X i XI wiekù (lata 997–1003) w ''Pierszim żëwòce sw. Wòjcecha'' Jana Kanapariusza: „cum Bolizlauo Palaniorum duce” ({{jãz.|csb}} „z Bòlesławã pòlsczim ksyżëcã”). Jinszé miona Pòlsczi (''Lechia'', {{jãz.|fa}} ''Lahestân'', {{jãz.|lt}} ''Lenkija'') ë Pòlôchów ({{jãz.|ru}} ''lach'', {{jãz.|hu}} ''Lengyel'') pòchôdają òd plemienia Lãdzanów ({{jãz.|pl}} ''Lędzianie''), chtërny, jak sã ùznôwô, zamieszkiwelë dzysdniowi pôłniowò-pòrénkòwi dzél Pòlsczi. Słowò ''Rzeczpospolita'' je dosłowną kalką z łacyńsczégò ''res publica''. == Nôrodné symbòle == Zgòdą z Kònstitucją Pòlsczi Repùbliczi z [[3 łżëkwiata]] [[1997]] rokù nôrodnyma symbòlama Pòlsczi Repùbliczi są: * Herb Pòlsczi Repùbliczi – biôłi òrzeł w kòrónie w czerwionym pòlu. * Fana Pòlsczi Repùbliczi – farwë biôłô ë czerwionô * Himn Pòlsczi Repùbliczi – [[Mazurk Dąbrowsczegò]] == Religiô == Dominującą religią w Pòlsczi Repùblice je [[Katolëcyzm|rzimskòkatolëckô]] wiara. Kòl 95% lëdztwa je [[Rëchcënë|òrëchconëch]] w òbrządkù [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]]. Òkróm tégò w Pòlsczi Repùblice żëją {{skr.|m.jin.}}: [[Grekòkatolëcczi Kòscół|grekòkatolëcë]], [[Prawòsławié|prawòsłôwny]], [[Lëterstwò|lëtrowie (ewanielëcë)]], [[Islam|mùzelmanie]], [[Agnosticyzm|agnosticë]] ë [[Atejizm|atejiscë]]. == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Pòlscziegrańce.png|mały|330px|Długòta grańców Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Wisla-kolo-Torunia.jpg|mały|330px|Dolëzna nôdłëgszi rzeczi Pòlsczi (Wisła), kòle [[Toruń|Torunia]]]] [[Òbrôzk:Poland-satellite.jpeg|mały|Pòlskô na satelitarnim òdjimkù.]] [[Òbrôzk:Szczecin Zamek Ksiazat Pomorskich (od pln-wsch).jpg|mały|[[Szczecëno]], zómk ksążëcy]] === Administracyjny pòdzél / Sprôwné pòdzelenié === Òd [[1 stëcznika]] [[1999]] rokù w Pòlsce fónsknérëje trzëstãpieniowi administracyjny pòdzél na [[wòjewództwò|wòjewództwa]], [[kréz|krézë]] ë [[gmina|gminë]]. {| |- | {{Imagemap |image=Poland, administrative divisions_-_pl_-_colored.svg |size=500px |icon=Mouse-cursor-hand-pointer.svg |icon-link=Òbrôzk:Poland, administrative divisions_-_pl_-_colored.svg |icon-alt=Information about this map |map= poly 64 4 65 28 107 31 116 8 96 2 74 1 [[Duńskô]] poly 486 29 487 65 477 89 484 97 600 107 714 105 714 71 730 54 704 14 664 24 625 0 594 2 594 28 570 32 551 24 575 0 542 23 [[Ruskô]] poly 636 0 857 3 858 161 788 161 779 126 723 100 717 56 740 46 706 15 667 17 [[Lëtwa]] poly 786 165 801 248 809 260 816 322 775 340 757 377 791 405 785 461 792 476 797 457 811 456 817 468 850 453 852 420 858 420 859 162 [[Biôłorus]] poly 795 461 792 504 830 558 826 584 827 612 802 620 712 726 722 780 728 792 711 790 690 834 856 832 858 422 851 423 845 453 821 465 799 455 [[Ùkrajina]] poly 80 833 88 826 101 797 155 818 200 828 236 832 267 828 270 816 302 815 361 757 397 734 414 737 414 748 442 744 457 725 470 742 479 753 478 778 504 774 527 752 555 745 573 760 605 742 632 742 658 759 688 777 705 790 686 835 88 835 [[Słowackô]] poly 1 579 42 552 35 535 56 537 63 559 86 564 100 559 119 563 132 574 178 589 200 589 203 592 194 608 197 624 223 653 229 665 256 640 247 616 283 630 300 643 312 639 304 653 322 665 339 678 352 670 371 686 384 697 395 711 400 718 398 732 378 733 369 749 351 758 339 778 336 797 319 808 311 819 288 820 271 815 258 820 251 831 231 830 226 821 213 829 202 833 167 818 155 811 129 799 113 798 103 793 91 813 89 825 77 825 73 833 9 833 2 812 [[Czeskô]] poly 1 125 37 158 33 186 39 209 46 250 46 270 28 293 29 307 56 333 60 362 62 377 68 382 70 399 70 423 66 430 66 446 82 470 90 491 93 501 92 523 81 558 70 560 65 546 52 537 37 536 41 552 28 557 2 574 [[Niemieckô]] poly 36 161 36 198 51 254 28 291 29 305 66 334 85 308 113 299 162 276 171 265 179 280 203 277 233 244 215 220 254 196 240 120 246 117 237 78 200 109 193 118 113 137 [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|zôpadnopòmòrsczé]] poly 233 82 240 98 247 113 234 124 251 164 254 196 254 211 281 218 291 214 294 201 311 205 328 189 350 185 391 193 409 207 430 207 444 180 457 179 466 158 451 162 438 148 438 121 437 107 386 99 380 65 401 82 403 67 389 47 362 41 329 43 274 59 [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczé]] poly 446 128 482 98 514 102 562 108 600 111 643 113 722 107 708 119 698 125 712 157 718 179 711 190 685 201 666 213 635 219 613 224 594 230 533 257 524 266 480 259 473 240 460 235 447 228 436 216 434 199 444 178 459 182 466 160 448 159 443 144 [[warmińskò-mazursczé wòjewództwò|warmińskò-mazursczé]] poly 632 219 637 264 658 279 681 304 702 327 704 366 751 378 775 331 812 321 808 258 783 134 727 102 699 127 725 176 663 218 [[pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczé wòjewództwò]] poly 648 566 642 458 656 419 718 405 748 382 764 385 792 407 777 452 790 500 804 524 827 557 820 568 825 592 820 612 796 613 790 635 768 628 759 619 746 624 715 624 700 614 704 593 676 582 [[lubelsczé wòjewództwò|lubelsczé]] poly 611 743 589 627 652 572 668 570 673 586 697 598 695 612 697 629 729 632 752 623 771 621 779 631 772 650 712 726 720 777 732 792 726 795 708 789 666 766 641 743 [[pòdkarpacczé wòjewództwò|pòdkarpacczé]] poly 68 328 57 362 67 383 71 409 65 435 74 462 90 490 104 492 123 477 145 480 161 478 168 450 176 441 193 455 211 453 217 435 200 421 167 390 164 325 169 317 176 268 150 284 123 293 109 307 95 301 [[lubùsczé wòjewództwò|lubùsczé]] poly 83 555 102 502 98 490 126 484 139 473 151 481 171 456 182 435 199 460 223 438 241 459 265 469 295 453 306 475 321 503 318 521 305 522 295 556 261 609 247 612 254 632 239 652 196 617 212 591 197 579 176 583 151 568 125 564 116 541 101 541 98 557 [[dólnoszląsczé wòjewództwò|dólnoszląsczé]] poly 255 613 307 519 322 516 323 532 355 521 391 538 377 581 385 603 375 609 370 622 370 639 347 644 342 661 326 675 309 649 320 646 315 632 299 638 [[òpòlsczé wòjewództwò|òpòlsczé]] poly 341 666 341 649 373 640 375 609 382 595 378 579 388 557 395 534 420 534 444 544 473 555 482 562 484 578 492 597 493 609 463 616 447 633 443 657 428 673 443 695 455 715 449 727 435 735 428 749 418 745 414 733 402 727 398 707 389 702 389 682 [[szląsczé wòjewództwò|szląsczé]] poly 455 720 430 670 463 613 501 606 525 614 527 641 543 648 580 630 593 632 589 666 599 690 606 717 606 745 585 748 571 759 554 747 523 748 504 759 497 773 480 773 480 750 [[małopòlsczé wòjewództwò|małopòlsczé]] poly 212 221 232 243 226 255 202 274 182 278 173 291 166 335 170 368 171 399 181 414 204 433 219 445 231 455 247 467 269 471 278 462 304 461 305 472 309 485 319 492 321 505 319 520 326 526 350 526 347 511 345 494 363 478 371 485 371 451 377 430 393 434 397 421 400 398 416 397 419 385 424 377 415 361 406 364 383 353 361 343 347 343 316 326 294 316 299 305 297 290 286 282 280 258 287 249 284 238 284 222 271 214 258 213 247 199 236 212 [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò|wiôlgôpòlsczé]] poly 294 207 282 231 295 243 289 258 288 279 300 291 301 310 298 323 327 332 344 345 370 347 404 360 406 371 418 366 444 370 447 351 451 317 462 303 461 289 475 283 476 262 481 252 468 240 451 232 437 228 428 207 410 206 398 200 395 192 374 193 359 194 349 182 336 187 316 200 313 208 [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò|kùjawskô-pòmòrsczé]] poly 356 520 351 488 366 482 369 459 375 430 397 428 398 407 417 403 421 388 433 367 463 371 488 380 503 376 512 395 517 413 538 421 550 434 549 449 533 450 539 467 530 497 526 510 502 517 502 538 502 543 489 534 481 553 476 563 465 554 444 539 432 529 430 541 414 529 398 535 [[łódzczé wòjewództwò|łódzczé]] poly 493 606 486 593 483 571 480 559 484 537 498 543 503 532 502 519 536 507 546 510 559 519 575 518 592 521 598 534 611 537 635 531 648 531 647 569 645 578 625 604 593 622 581 627 545 639 534 641 523 612 [[swiãtokrzësczé wòjewództwò|swiãtokrzësczé]] poly 475 266 473 286 463 296 457 329 451 347 449 369 464 373 474 377 490 371 514 385 519 402 531 424 549 426 550 440 551 453 533 455 537 488 542 510 566 519 590 515 598 526 616 534 639 534 642 521 643 481 633 468 629 455 642 453 652 434 649 414 659 409 694 408 717 401 734 398 748 383 749 370 728 362 710 363 699 352 693 324 693 313 684 312 679 308 672 300 660 296 652 274 638 265 632 236 627 221 580 240 543 253 519 268 [[mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczé]] }} | ==== Wòjewództwa ==== * [[dólnoszląsczé wòjewództwò]] * [[kùjawskô-pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[lubelsczé wòjewództwò]] * [[lubùsczé wòjewództwò]] * [[łódzczé wòjewództwò]] * [[małopòlsczé wòjewództwò]] * [[mazowiecczé wòjewództwò]] * [[òpòlsczé wòjewództwò]] * [[pòdkarpacczé wòjewództwò]] * [[pòdlasczé wòjewództwò]] * [[pòmòrsczé wòjewództwò]] * [[szląsczé wòjewództwò]] * [[swiãtokrzësczé wòjewództwò]] * [[warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] * [[wiôlgôpòlsczé wòjewództwò]] * [[zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò]] |} Grańce dzysdniowi Pòlsczi ùsztôłconé òstałë w [[1945]] r., pò [[Drëgô swiatowô wòjna|drëdżi swiatòwi wòjnie]]. W przërównanim do [[1939]] rokù, grańcë òstałe przesënioné na zôpôd, kòsztã pòrénkòwich zemiów. Pò 1945 to dało dwie teritorialné kòrektë: * [[15 gromicznika]] [[1951]] – z [[Ùkrajińskô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Ùkrajińską SSR]] 480&nbsp;km². Za gardë: [[Bełz]], [[Krystynopol|Kristinopòl]] ë [[Sokal]] ze zleżënama wãgla, Pòlskô dosta [[Ustrzyki Dolne|Dólné Ùstrzëczi]] ë [[Lutowiska]]<ref>Dz. U. 52.11.63 – [https://pl.wikisource.org/wiki/Umowa_o_zmianie_granic Tekst ùgodë ò zjinaczenim greńców z 1951] ''w pòlsczim jãzëkù''</ref> * [[1 stëcznika]] [[1959]] – z [[Czechòsłowackô|Czechòsłowacką]]. Za môlëznã [[Tkacze]] kòl [[Szklarska Poręba|Szklarsczi Pòrãbë]], banowiszcze ë sztrekã, Pòlskô dosta ùriwk lasnëch terenów. Długòta greńców Pòlsczi wënosy 3582&nbsp;km, z cze 528&nbsp;km to sztrąd Bôłtu. Pòlskô grańczi: * òd zôpadu z [[Miemieckô|Miemiecką]] (467&nbsp;km), * òd pôłniégò z [[Czeskô Repùblika|Czeską Repùbliką]] (790&nbsp;km) ë [[Słowackô|Słowacką]] (539&nbsp;km), * òd pòrénkù z [[Ùkrajina|Ùkrajiną]] (529&nbsp;km) ë [[Biôłorus|Biôłorusą]] (416&nbsp;km), * òd nordë z [[Lëtewskô|Lëtewską]] (103&nbsp;km) ë [[Ruskô|Ruską]] ([[Kaliningradzkô Òbéńda]]) (210&nbsp;km). Pòlskô je 9. nôwikszim krajã Eùropë wedle wiéchrzëznë ë 8. wedle lëdztwa. Z nordë na pôłnié Pòlskô rozcygô sã na długòtã 649&nbsp;km, a tej 5° ë 50'. Je to przëczëną nierównoscë długòtë dnia midze nordową ë pôłniową Pòlską. Òb lato na nordze dzéń je długszi ò wicy jak gòdzënã niż na pôłnim, òb zëmã na òdmianë. Z zôpadu na pòrénk Pòlskô rozcygô sã na 689&nbsp;km, a tej 10° 01'. Pòlskô je w conie westrzédnoeùropejsczégò czasu, je to słuńcowi czas pôłnika 15°. Geògrafné kòordinatë skrôwnëch môlów Pòlsczi: * 49°00' [[geògrafnô szérzô|N]] – Wëszińc [[Opołonek|Òpòłonek]], * 54°50' N – [[Rozëft]], * 14°07' [[geògrafnô długòtô|E]] – łãk [[Ódra|Ódrë]] kòle Dólnégò Òsënowa, * 24°08' E – kòlano [[Bùg|Bùga]] kòle Zosëna. Geòmétriczny westrzódk Pòlsczi je we wsë Balkòwò kòle gardu [[Łęczyca|Łãczëca]]. Nôstarszi ([[1775]]) òbrechowóny geòmétriczny westrzódk Eùropy je w Suchòwòlë kòl gardu [[Sokółka]], w [[Pòdlasczé wòjewództwò|pòdlasczim wòjewództwie]]. Nôdłëgszé rzeczi w Pòlsce to: * [[Wisła]] (1047&nbsp;km) * [[Ódra]] (854&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 742&nbsp;km) * [[Warta]] (808&nbsp;km) * [[Bùg]] (772&nbsp;km, w Pòlsczim dzélu 587&nbsp;km) === Geòlogicznô bùdacjô === W Pòlsce schòdzą sã 3 wiôldżé tektoniczné platfòrmë: # [[prekambrijskô platfòrma]] pòrénkòwi Eùropë (pòrénkòwô ë nordowò-pòrénkòwô Pòlskô), tak tej [[Pòrénkòwoeùropejskô Niżawa]]. # [[paleòzojicznô platfòrma]] westrzédny ë zôpadny Eùropë ([[Pòzaalpejskô Westrzédnô Eùropa]]). Spòd zwelë ny platfòrmë pòkazywają sã dzéle hercyńsczich ë kaledońsczich górotwòrów (Zôpadné ë Pòrénkòwé Sudetë, Swiãtokrzësczé Górë). # [[alpidë]] ([[Karpatë]] z Pòdkarpacym). === Klimat === <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Temperatura-roczna-Polski.png|1991–2020 Òbrôzk:1-Temperatura roczna 2001-2025.png|2001–2025 Òbrôzk:Roczna suma opadów.png|1991–2020 Òbrôzk:Okres wegetacyjny w Polsce.png|1991–2020 </gallery> === Wëdrzatk plonu === Wiôldżi dzél Pòlsczi zajimają niżawë pòrénkòwégò dzélu Westrzédnoeùropejsczi Niżawë, a strzédnô wiżawa wënosy 173&nbsp;m [[n.r.m.]] Nôwëższim môlã w Pòlsce są [[Rysy|Rësë]] w [[Tatrë|Tatrach]] (2499&nbsp;m n.r.m.), nôniższim je depresjô w Marzãcënie na Żëławach (2,2 m&nbsp;p.r.m.). == Lëdztwò == [[Òbrôzk:Poland-demography.png|330px|mały|Lëdztwò Pòlsczi w latach [[1961]]-[[2014]] (w tësącach)]] Pòlskô je zamieszkiwónô w zacht wikszoscë przez [[Pòlôsze|Pòlôchów]]. Są òni [[Słowiani|słowiańsczim lëdã]] ë mówią w [[pòlsczi jãzëk|pòlsczim jãzëkù]], jaczi słëchô do [[zôpadnosłowiańsczé jãzëczi|zôpadnosłowiańsczich]] jãzëkòw. Dlô dzéla òbëwatelów Pòlsczi rodną mòwą je krewny z nim [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] a jiné mniészëznowé mòwë. Pòlsczi je ùrzãdowim jãzëkã państwa, le prawò dôwô [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnym, etnicznym mniészëznóm]] a spòlëznie pòsłëgiwający sã regionalnym jãzëkã mòżlëwòtã ògrańczonégò brëkòwaniô swòjëch jãzëków w ùrzãdach gminów, dze stanowią wicy jak 20% pòpùlacji. Wedle Nôrodnégò Òglowégò Spisënkù ([[2002]]), 97,8% mieszkańców Pòlsczi mówi na co dzéń w pòlsczim jãzëkù. Nôczãstszé jãzëczi miészëznów to: [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]], [[ùkrajińsczi jãzëk|ùkrajińsczi]], [[Biôłorusczi jãzëk|biôłorusczi]], [[Romsczi jãzëk|cëgańsczi]], [[rusczi jãzëk|rusczi]], [[lëtewsczi jãzëk|lëtewsczi]] ë [[rusynsczi jãzëk|łemkòwsczi]]. Do ùznónëch w Pòlsce [[Nôrodné i etniczné miészëznë w Pòlsce|nôrodnëch i etnicznëch mniészëznów]] nôleżą ne hewò miészëznë: [[Armeńskô mniészëznã w Pòlsce|armeńskô]], [[Biôłoruskô mniészëzna w Pòlsce|biôłoruskô]], [[Czeskô mniészëzna w Pòlsce|czeskô]], [[Karajimskô mniészëzna w Pòlsce|karajimskô]], [[Lëtewskô mniészëzna w Pòlsce|lëtewskô]], [[Łemkòwskô mniészëzna w Pòlsce|łemkòwskô]], [[Miemieckô mniészëzna w Pòlsce|miemieckô]], [[Ruskô mniészëzna w Pòlsce|ruskô]], [[Romskô mniészëzna w Pòlsce|romskô]], [[Słowackô mniészëzna w Pòlsce|słowackô]], [[Tatarskô mniészëzna w Pòlsce|tatarskô]], [[Ùkrajińskô mniészëzna w Pòlsce|ùkrajińskô]] ë [[Żëdowskô mniészëzna w Pòlsce|żëdowskô]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Gdansk Glowne Miasto.jpg|[[Gduńsk]] Òbrôzk:Muelle de Sopot, Polonia, 2013-05-22, DD 18.jpg|[[Sopòt]] Òbrôzk:Castillo de Malbork, Polonia, 2013-05-19, DD 04.jpg|[[Malbórg]] Òbrôzk:Wilanów Palace.jpg|[[Wilanowò]] Òbrôzk:Wawel_(4).jpg|[[Krakòwò]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Kaszëbë]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://www.polska.pl/ Polska.pl] * [https://web.archive.org/web/20180717145713/http://www.prezydent.pl/ Prezydent PR] {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] 57sdv63nmr5dzf66f3tm0vdgfrg7dh9 0 1468 217279 203198 2026-10-09T14:52:26Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217279 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Santiago cathedral 2021.jpg|mały|Katédra w Santiago de Compostela]] '''Santiago de Compostela''' je stolecznym gardã [[Galicia|Galicëji]], aùtonomiczny prowincëji w ([[Szpańskô|Szpańsce]]). * Lëdztwò gardu: 93 000 mieszkańców ([[2004]]) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * ''Vouage 10 (135)'', Warszawa 2009 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Szpańsce]] hj3w869qzi37ndu0cz3bnrs13ufacpi 10 1487 217258 216399 2026-10-09T14:26:21Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217258 wikitext text/x-wiki ---- <center>{{#invoke: Namespace detect | main | category = '''[[:Kategòrëjô:Kalãdarium]]''': <br>[[:Kategòrëjô:Stëcznik|Stëcznik]] - [[:Kategòrëjô:Gromicznik|Gromicznik]] - [[:Kategòrëjô:Strëmiannik|Strëmiannik]] - [[:Kategòrëjô:Łżëkwiat|Łżëkwiat]] - [[:Kategòrëjô:Môj|Môj]] - [[:Kategòrëjô:Czerwińc|Czerwińc]] <br/> [[:Kategòrëjô:Lëpińc|Lëpińc]] - [[:Kategòrëjô:Zélnik|Zélnik]] - [[:Kategòrëjô:Séwnik|Séwnik]] - [[:Kategòrëjô:Pazdzérznik|Pazdzérznik]] - [[:Kategòrëjô:Lëstopadnik|Lëstopadnik]] - [[:Kategòrëjô:Gòdnik|Gòdnik]] | other = '''[[Kalãdarium]]''': <br>[[Stëcznik]] - [[Gromicznik]] - [[Strëmiannik]] - [[Łżëkwiat]] - [[Môj]] - [[Czerwińc]] <br/> [[Lëpińc]] - [[Zélnik]] - [[Séwnik]] - [[Pazdzérznik]] - [[Lëstopadnik]] - [[Gòdnik]] }}<noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 0h5jxjkrt6b7v3a3svaehtm7v744y6m 0 1894 217268 214940 2026-10-09T14:37:19Z Iketsi 3254 Galeriô 217268 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Mòskwa |gwôsné miono=Москва |céch=Coat of arms of Moscow.svg |fana=Flag of Moscow, Russia.svg |rodzôcz=Mòskwë |państwò=[[Ruskô]] |wiéchrzëzna=2 511 |stopniN=55 |minutN=45 |stopniE=37 |minutE=37 |lëdztwò=13,010,112 |rok=2021 |bùrméster=Sergej Sobianin |www=https://www.mos.ru/ |adres_um=Ùrząd Mera Mòskwë |kod_poczt_um=Twerskô sz. 13, Mòskwa |Kôrta={{Lokalizacyjnô kôrta |mapa=RU |rozmiar=250 |rodzaj=inline |punkty mapy={{Lokalizacyjnô kôrta/pónkt|55°45′07″N 37°37′03″E|pòzycjô=right|merk=Red pog.svg|rozmiôr merka=8|òpisënk=[[Mòskwa]]}} }} }} '''Mòskwa''' ({{jãz.|ru}} Москва) je [[stolëca|stolëcą]] a nôwikszim gardã [[Ruskô|Rusczi]]. Leżi nad rzéką [[Mòskwa (rzéka)|Mòskwą]] we westrzédno-zôpadny Rusce. Ji pòpùlacjã taksëje sã na 13 milionów òsób w samëch grańcach miasta<ref name="2021Census">Rosstat, [https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/tab-5_VPN-2020.xlsx ''Оценка численности постоянного населения по субъектам Российской Федерации''] ({{jãz.|ru}})</ref>, a wicy jak 21,5 milionów lëdzy mieszkô w òbrëmim mòsczewsczi metropòlie<ref name="Megapolis">citypopulation.de, [https://www.citypopulation.de/en/world/agglomerations/ ''MAJOR AGGLOMERATIONS OF THE WORLD''] ({{jãz.|en}}), przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>. Sóm gard mô pòwiérzchniã 2 511 km², a wiéchrzëzna cawny metropòlitalny conë wënôszô wicy jak 26 000 km²<ref name="Megapolis" />. Mòskwa słëchô nôwikszim gardóm swiata: je nôwikszim miastã pòłożonym całowno w Eùropie<ref name="Planète Énergies">Planete Energies, [https://www.planete-energies.com/en/medias/close/moscow-city-undergoing-transformation ''Moscow, a City Undergoing Transformation''] ({{jãz.|en}}), 9.11.2017 r., przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>. Pierszô nadczidka ò Mòskwie pòchôdô z 1147 rokù, czej òsta stolëcą [[Wiôldżé Mòsczewsczé Ksãstwò|Wiôldżégò Mòsczewsczégò Ksãstwa]], chtërno doprowadzëło do zjednaniégò rusczich zemiów w XV stalatim a stało sã centrum ne zjednónégò państwa<ref>"Moscow, Grand Duchy of". ''[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199546091.001.0001/acref-9780199546091-e-7792 World Encyclopedia] ({{jãz.|en}}),'' Philip's. 2004. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-19-954609-1</bdi>. Zarchiwizowóné z [https://web.archive.org/web/20250601225153/https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780199546091.001.0001/acref-9780199546091-e-7792 òriginału] 1.06.2025 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>. Pò pòwstanim Rusczégò Carstwa w 1547 rokù, Mòskwa dërch bëła pòliticznym a ekònomicznym òstrzódkã przez wikszosc swòji historie. Za czasów [[Pioter Wiôldżi|Piotra Wiôldżégò]], w 1712 rokù, ruskô stolëca òsta przecygnionô do nowò pòwstałégò [[Piotrogard|Piotrogardu]], co òbniżëło status Mòskwë òb czas imperialnégò cządu<ref name="Weeks">Weeks, Theodore R. (1 January 2008). "Moscow". ''[https://www.oxfordreference.com/display/10.1093/acref/9780195176322.001.0001/acref-9780195176322-e-1053 The Oxford Encyclopedia of the Modern World] ({{jãz.|en}})'' Oxford University Press. ISBN <bdi>978-0-19-517632-2</bdi>.</ref>. Z [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwą rewòlucją]] a pòwstanim [[Ruskô Federacyjnô Socjalisticznô Sowieckô Repùblika|Rusczi FSSR]] mët, w 1918 rokù stolëca òsta przecygnionô nazôd do Mòskwë<ref name="Weeks" />. Miasto pózni òstało przédnym pòliticznym òstrzódkã [[Związk Socjalisticznëch Sowiecczich Repùblików|Sowiecczi Zrzeszë]] ë doswiôdczëło òb nen czas wiôldżégò wzrostu lëczbë mieszkańców<ref name="Weeks" />. Pò rozpadze Sowiecczi Zrzeszë Mòskwa òsta stolëcą nowò ùstanowiony Rusczi Federacje<ref name="Weeks" />. Mòskwa je nôbarżi wesënionym na nordã a nôzëmniészim megagardã na swiece. Zarządzónô je jakno federalné miasto<ref>[https://web.archive.org/web/20211007105652/https://www.mos.ru/en/city/about/ "A glimpse into history"] ({{jãz.|en}}), ''mos.ru''. Zarchiwizowóné z [https://www.mos.ru/en/city/about/ òriginału] 7.10.2021 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> i je za pòliticzné, kùlturalné a nôùkòwé centrum Rusczi. Mòsczewsczé Midzënôrodné Centrum Biznesu je jednym òd nôwikszich tegò zortu òstrzódków na swiece a stoji tam wikszosc òd nôwëższich chmùrników w Eùropie. Mòskwa bëła gòspòdarzã [[Latné Òlimpijsczé Miónczi 1980|Latnëch Òlimpijsczich Miónków w 1980 rokù]] a jednym òd miastów-gòspòdarzów [[Mésterstwò Swiata w Fùsbalë 2018|Mésterstwów Swiata w Fùsbalë 2018 rokù]]<ref>[https://web.archive.org/web/20210802231006/https://www.newindianexpress.com/sport/football/fifa-world-cup-2018/fifa-worldcup-2018-news/2018/jun/14/fifa-world-cup-kicks-off-in-russia-1828219.html "FIFA World Cup kicks off in Russia"] ({{jãz.|en}}), ''The New Indian Express''. Zarchiwizowóné z [https://www.newindianexpress.com/sport/football/fifa-world-cup-2018/fifa-worldcup-2018-news/2018/jun/14/fifa-world-cup-kicks-off-in-russia-1828219.html òriginału] 2.08.2021 r. Przëstãp z 9.07.2026 r. </ref>. W gardze to dô pôrã òbiektów ze swiatowi lëstë spôdkòwiznë UNESCO. Mòskwa je znónô z architekturë, òsoblëwie z òbéńdë [[Czerwiony Plac|Czerwionégò Placu]] a bùdinków taczich jak [[Sobór Błogòsławionégò Wasyla]] a [[Kreml]], chtëren je òstrzódkã włôdzë w kraju. W Mòskwie wielné rusczé firmë mają swòje sedzbë. Miasto mô bògati system pùblicznégò transpòrtu: sztërë midzënôrodné fligerplace, dzesãc banófów, elektriszowi system, system jednoszinowégò banu a [[Metro w Mòskwie|mòsczewsczé metro]] – jeden òd nôwikszich tegò zortu systemów na swiece. Wicy jak 40% teritorium miasta stanowi zelonosc, co czini Mòskwã jednym òd nôbarżi zelonëch gardów na swiece<ref>[https://web.archive.org/web/20200625002804/https://bridgetomoscow.com/curious-fact-moscow-parks ''"Moscow parks"''] ({{jãz.|en}}), ''Bridge To Moscow''. Zarchiwizowóné z [https://bridgetomoscow.com/curious-fact-moscow-parks òriginału] 25.06.2020 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref>. == Etimòlogiô == Ùwôżô sã, że miono gardu pòchôdô òd rzéczi [[Mòskwa (rzéka)|Mòskwë]].<ref name="Vasmer">Vasmer, Max (1986–1987) [1950–1958]. "Москва". [w:] Trubaczow, O. N.; Larin, B. O. (editorzë). ''Этимологический словарь русского языка'' ({{jãz.|ru}}) (2 wëdanié.). Mòskwa Progress.</ref><ref name="Smol">Smòlickaja, G.P. (2002). ''Topònimiczeskij słowar Centralnoj Rossyji'' <bdi>Топонимический словарь Центральной России</bdi> ({{jãz.|ru}}). str. 211–2017.</ref> To dô rozmajité teòrie tikającé sã pòchòdzeniô pòzwë rzéczi. Nôlepi jãzëkòznajarskò ùgruntowóną a szerok akceptowóną je na ò pòchòdzenim z [[Prabôłtosłowiańsczi jãzëk|prabôłtosłowiańsczégò]] dërżenia *''mŭzg''-/''muzg''- z [[Praindoeùropejsczi jãzëk|praindoeùropejsczégò]] *meu- „mòkri”,<ref name="Smol"/><ref name="Trubach">Trubaczow, O.N., ed. (1994). ''Etimòlogiczeskij słowar sławjanskich jazykòw'' <bdi>Этимологический словарь славянских языков</bdi> ({{jãz.|ru}}). V. 20: str. 19–20, 197, 202–203; V. 21: str. 12, 19–20, 76–79.</ref><ref>Pokorny, Julius. [https://web.archive.org/web/20160310064838/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/ielex/U/P1312.html "meu"]. ''Indogermanisches etymologisches Wörterbuch,'' ({{jãz.|de}}) Zarchiwizowóné z [http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/ielex/U/P1312.html òriginału] 10.03.2016 r. </ref> tak tej ''Mòskwa'' mògłabë òznaczac rzékã pòłożoną na sapach czë błotach. Skrewnionym słowóm słëchają: [[Rusczi jãzëk|rusczé]] музга, ''mùzga'' „plëta”, [[Lëtewsczi jãzëk|lëtewsczé]] ''mazgoti'' a [[Łotewsczi jãzëk|łotewsczé]] ''mazgāt'' „mëc”, [[Łacyńsczi jãzëk|łacyńsczé]] ''mergō'' „zanurzac”,<ref name="Vasmer" /><ref name="Trubach" /> [[Prekmùrsczi jãzëk|prekmùrsczé]] ''müzga'' „trzãsawiszcze”<ref>Greenberg, Marc L. (2020). Fortuin, Egbert; Houtzagers, Peter; Kalsbeek, Janneke (editorzë). ''Prekmurje Slovene Grammar: Avgust Pavel's Vend nyelvtan (1942). Critical edition and translation from Hungarian by Marc L. Greenberg''. ({{jãz.|en}}), Leiden, Boston: Brill Rodopi. str.&nbsp;176. ISBN&nbsp;<bdi>978-9004419117</bdi>.</ref>. We wiele słowiańsczich krajach jistnieje nôzwëskò ''Mòskòw'', nôpòpùlarniészé je w Rusce, [[Bùłgariô|Bùłgarie]], [[Ùkrajina|Ùkrajińsce]] a [[Nordowô Macedoniô|Nordowi Macedonie]].<ref>[https://forebears.io/surnames/moskov "Moskov Surname Meaning, Origins & Distribution"]. ''forebears.io''. Zarchiwizowóné z [https://web.archive.org/web/20181211010136/https://forebears.io/surnames/moskov òriginału] 11.12.2018 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> W dodôwkù, w Pòlsce jistnieją szlachòwno pòzwóné môlëznë jak Mozgawa.<ref name="Vasmer" /><ref name="Smol" /><ref name="Trubach" /> Wedle ùgrofińsczi hipòtezë, [[wòłżańskò-fińsczé lëdë]], jaczé słëchałë do przedsłowiańsczich plemión a chtërne mieszkałë na nym terenie, zwałë rzékã ''Mustajoki –'' „czôrnô rzéka” ë pòzwa rzéczi miabë pòchadac z te terminu.<ref>Tarkiainen, Kari (2010). ''Ruotsin itämaa''. Helsinki: Svenska litteratursällskapet i Finland. (szw.), str.&nbsp;19. ISBN&nbsp;<bdi>978-951-583-212-2</bdi>.</ref> Jiné teòrie są òdrzucóné przez jãzëkòznajarzów jakno słabò pòpiarté nôùkòwò.<ref name="Vasmer" /><ref name="Smol" /> Stôroruską fòrmã pòzwë rekònstruùje sã jakno *Москы, ''*Mosky'', ale pierszé pisóné nadczidczi z XII stalatégò zapisóné są w zanôléżnëch [[Przëpôdk|przëpôdkach]]: Московь, ''Moskovĭ'' ([[winowôcz]]), Москви, ''Moskvi'' ([[môlnik]]), Москвe/Москвѣ, ''Moskve/Moskvě'' ([[rodzôcz]]).<ref name="Vasmer" /><ref name="Smol" /> Z nëch fòrmów pòchôdô terôczasnô ruskô fòrma Москва, ''Mòskwa'', mdącô wënikã ùproszczeniô deklinacje (szlachòwno stało sã w kaszëbiznie np. z prasłowiańsczim *kry, chtërno przeszło w krew/krëwiô).<ref>Lorentz, F. (1925). ''Geschichte der Pomoranischen Sprache''. ({{jãz.|de}}), De Gruyter, str. 153</ref> == Historiô == <big>'''Prehistoriô'''</big> Terenë dzysdniowi Mòskwë bëłë zamieszkałé òd prehistoricznëch czasów. Do nôwczasniészich znalezëszczów słëchają zaòstałoscë pò lałowsczi kùlturze, chtërnã ekspercë przëpisëją do cządu [[Neòlit|neòlitu]].<ref>[https://web.archive.org/web/20201030183623/https://www.mos.ru/en/news/item/22507073/ "The origins of Moscow: What archaeological finds, chronicles and urban legends tell us"]. ''Mos.ru''. 5 April 2017. Zarchiwizowóné z [https://www.mos.ru/en/news/item/22507073/ òriginału] 30.10.2020 r. Przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> Pierszima mieszkańcama òbéńdë bëlë jachtarze a zbiérôcze. Kòl 950 r. òsedlëłë sã tu dwa słowiańsczé plemiona, [[Wiaticze]] a [[Kriwicze]]. Wiaticze mòglë sã składac na wikszosc domôcy pòpùlacje Mòskwë.<ref>[https://web.archive.org/web/20120524051043/http://www.moskau.ru/moskau/lexikon/geschichte_moskaus_vom_dorf_zur_metropole_3.html "History of Moscow – from village to metropolis"] ({{jãz.|en}}) ''moskau.ru''. Zarchwizowóné z [http://www.moskau.ru/moskau/lexikon/geschichte_moskaus_vom_dorf_zur_metropole_3.html òriginału] 24.05.2012 r., przëstãp z 9.07.2026 r.</ref> === Wczasnô historiô (1147–1263) === Mòskwa òsta nadczidłô w kronikach pierszi raz przë rokù 1147 jakno dzél rostowskò-suzdalsczégò ksãstwa, jakô pòwsta pò rozpadze [[Czijewskô Rus|Czijewsczi Rusë]].<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 45</bdi></ref> Bëła tedë môłim miastkã przë zôpadny grańcë ksãstwa.<ref>[https://www.bbc.com/russian/features-39352451 "Начало Москвы: пир после убийства"] ({{jãz.|ru}}) ''BBC News Russian''. 11.04.2017 r. Zarchiw. z [https://web.archive.org/web/20210710045539/https://www.bbc.com/russian/features-39352451 òriginału] 10.07.2021 r. </ref> Wôżnosc Mòskwë mòckò ùrosła w drëdżi pòłowie XII wiekù, czej stała sã festingą, tej téż pòwstałë pierszé mùrë [[Kreml|Kremla]].<ref name=":0">Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 46</bdi></ref> Òb czas mòngòlsczich inwazjów z lat 1237–1238, Mòskwa òsta splądrowónô pò zniszczenim [[Riazań|Riazania]].<ref name=":0" /> Pierszim ksyżëcã Mòskwë béł [[Daniél Aleksandrowicz|Daniél]], nôstarszi syn [[Aleksander Newsczi|Aleksandra Newsczégò]], jaczi erbòwôł w 1263 rokù gard.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 47</bdi></ref> Do 1271 rokù, ksãstwò bëło rządzoné przez ùja Daniela, Jarosława, chtëren dostôł Twer jakno apanaż.<ref>Kuczkin, V. A. (2013). "Московское великое княжество" [w:] Krawiec, S. L. (editór.). ''Большая Российская энциклопедия. Том 21: Монголы — Наноматериалы'' ({{jãz.|ru}}) Большая Российская энциклопедия. str.&nbsp;308–310. ISBN&nbsp;<bdi>978-5-85270-355-2</bdi>.</ref> Sóm Daniél je nadczidłi w kronikach dopiérze przë rokù 1282, czej miôł brac ùdzél w feùdalny wòjnie jegò dwùch starszich bracynów.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 47</bdi></ref> === Wiôldżé Ksãstwò (1263–1547) === [[Òbrôzk:Facial_Chronicle_-_b.10,_p.049_-_Tokhtamysh_at_Moscow.jpg|mały|Dobëcé Mòskwë przez [[Złotô Horda|Złotą Hordã]] w 1382 rokù]] [[Òbrôzk:Вид_на_Спасскую_башню_от_Исторического_музея.jpg|alt=|mały|Spasskô Bôszta, zbùdowónô w 1491]] [[Òbrôzk:Polish_plan_of_Moscow_1610.PNG|mały|Plan Mòskwë z 1610, przed znikwienim gardu w 1612 a zmianą ùkładu sztrasów. Norda je pò prawi.]] Na prawim sztrądze rzéczi Mòskwë, òsmë kilométrów òd Kremla, Daniél ùsadzył nowi mònastér z drzewianą cerkwią Daniela Słëpnika mët – dzysdnia je to [[Danielów Mònastér]]. Pò smiercë Daniela w 1303 r., teritorium ksãstwa sã wnet pòtrojiło, zamikającë w se cawną rzékã Mòskwã kùmbruż z ji dopłëwama, co zagwësniło państwù samòòbstójnotã.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 50-51</bdi></ref> Bëlnô rzecznô séc pòmôga ksãstwù w rozwiju hańdlu.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 55</bdi></ref> Òtrocë Daniela sztridowelë sã z [[Twer|twersczima]] ksãcama ò sukcesjã.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 60</bdi></ref> [[Jerzi Mòsczewsczi|Jerzi]] òstôł ùznóny za wiôldżégò ksãca przez mòngòlsczégò [[Chan|chana]] w 1318, ale stracył titel sztërë lata pózni.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 87</bdi></ref> [[Iwan I Mòsczewsczi|Iwan I]] òdzwëskôł trón wiôldżegò ksãstwa òd Tweru pò dokôzanim lojalnoscë chanowi.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 145</bdi></ref> Iwan zbiérôł daninã dlô chana [[Złotô Horda|Złoti Hordë]] òd zanôleżnëch rusczich ksyżãt ë ùżiwôł strzódków, jaczé zdobiwôł, cobë rozwijac Mòskwã.<ref name=":1">Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0190645588, str. 73</bdi></ref> Metropòlita [[Ruskô Prawòsłôwnô Cerkwiô|rusczi cerkwie]] téż zdrësził sã z Iwanã i przeniósł swòjã sedzbã z [[Władimir (gard)|Władimiru]] do Mòskwë.<ref name=":2">Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 40</ref><ref name=":1" /> Zwela pòd pierszą kamianną cerkwiã w Mòskwie, [[Sobór Zasniãcô Matczi Bòżi]], òsta wëłożonô w 1326. Metropòlita wëbrôł sobór za plac swòjégò spòczinkù, co miało zmòcnic sztatus Mòskwë jakno dëchòwégò centrum rusczégò prawòsławiégò.<ref name=":2" /> Chan Złoti Hordë pòczątkòwò wspiérôł Mòskwã, chcącë scygnąc ekspansjã [[Wiôldżé Lëtewsczé Ksãstwò|Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãstwa]] na pòrénk, ingerowôł dërch w relacje Mòskwë z jinyma rusczima princama, bë zapòbiec ji nadmiérnémù zmòcnieniémù.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 211-212</bdi></ref> W 1353 rokù, [[czôrnô smierc]] rozkòscérza sã z nordowò-zôpadny Rusczi do Mòskwë, pòwòdëjącë smierc [[Szëmón Bùszny|Szëmòna Bùsznégò]], jegò sënów a metropòlitë.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 217</bdi></ref> Tak tej panëjącô Mòskwą familiô òsta môłô ë pòwsta nowô lëniô ksyżãcy sukcesje – wedle ni włôdza przechôda z òjca na sëna.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 170-171</bdi></ref> Òb czas panowaniô Dimitra Dóńsczégò, mòsczewsczé ksãstwò zdobëło zacht nowégò teritorium.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 49</ref> W 1380 r., Dimitr doprowadzył zjednóną ruską armiã do wôżnégò zwëcãstwa nad Mòngòłami w biôtce ò Kùlikòwò, co baro przëdało Mòskwie wiele prestiżu a zmòcniło sztatus ji włôdców jakno wòjskòwëch wódców.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 51</ref> Pò jegò smiercë w 1389 rokù, trónë Władimiru a Mòskwë òstałë na wiedno zjednóné.<ref>Fennell, John (15.11.2023). ''The Emergence of Moscow, 1304–1359''. Univ of California Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0-520-34759-5, str. 306</bdi></ref> Za panowaniégò [[Wasyl II Slepi|Wasyla II]] wëbùchłô domôcô wòjna pònemù jak Jerzi Zwienigòrodzczi zakwestionowôł sukcesjã swòjégò bratówca w 1425 r.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 69</ref> Òkróm te, Wasyl wërôżôł niechãc wedle [[Florencczi sobór|florencczégò sobòru]], co skùtkòwało aresztowanim metropòlitë za jegò pòdpisanié.<ref name=":3">Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 72</ref> Sétmë lat pózni, radzëzna rusczich biskùpów wëbra gwôsnégò metropòlitã, co òznôczało ògłoszenié [[Aùtokefaliô|aùtokefalie]] przez ruską cerkwiã.<ref name=":3" /> [[Ùpôdk Kònstantinopòla|Ùpôdk Kónstantinopòla]] w 1453 rokù béł ùwôżóny przez Rusków za bòską karã za [[Apòstazjô|apòstazjã]] ë w 1492 r. Mòskwa òsta pòzwónô pierszi rôz imperialnym gardã przez rusczégò metropòlitã.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 135</ref> Òb czas rządów [[Iwan III Wiôldżi|Iwana III]], wnet wszëtczé rusczé kraje zjednałë sã z Mòskwą, co dało spòdlé pòd bùdacjã centralisticznégò państwa.<ref>Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0190645588, str. 77-79</bdi></ref> [[Staniãcé nad Ùgrą|Staniãcé nad rzéką Ùgrą]] w 1480 r. je tradicyjną cezurą kùńca tatarsczi zwiérzchnoscë.<ref>Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0190645588, str. 78</bdi></ref> Iwan miôł wiôlgą starã, abë jegò państwò przejãło wiersztã Kónstantinopòla, zrekònstruòwôł tej Kreml przë pòmòcë renesansowëch włosczich architektów. Prawie za czasów Iwana III pòjawił sã [[Czerwiony Plac]], zwóny nôprzód Targã. Iwanów syn, [[Wasyl III]] kòntinuòwôł ekspansjã mòsczewsczégò państwa i anektowôł òstałé rusczé zemie.<ref>Riasanovsky, Nicholas V.; Steinberg, Mark D.(2019). ''A history of Russia'' ({{jãz.|en}}; IX wëdanié). New York: Oxford University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-0190645588, str. 79</bdi></ref><ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 92</ref> Za jegò włôdzë rozwijónô bëła doktrina Mòskwë jakno trzecégò Rzimù.<ref>Crummey, Robert O. (6.06.2014 r.). ''The Formation of Muscovy 1300 – 1613 ({{jãz.|en}})'' Routledge. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-317-87200-9</bdi>, str. 136</ref> === Carstwò (1547–1721) === [[Òbrôzk:Moscow_StBasilCathedral_d28.jpg|mały|[[Sobór Błogòsłowiónégò Wasyla]], zbùdowóny w 1561]] [[Òbrôzk:Mikhail_Feodorovich_Izbranie.jpg|mały|Welacjô Michała I na cara w 1613]] [[Òbrôzk:Kremlenagrad.jpg|mały|[[Kreml]] òb czas panowaniô [[Aleksy I Romanów|Alekségò I Romanowa]], 1663]] W 1547 rokù, [[Iwan Grozny]] òstôł kòrónowóny w Mòskwie nié blós na wiôldżégò princa, ale téż na pierszégò cara Wszechrusczi.<ref>Bushkovitch, Paul (5.12.2011 r.). ''A Concise History of Russia'' ({{jãz.|en}}) Cambridge University Press. ISBN&nbsp;<bdi>978-1-139-50444-7, str. 48</bdi></ref> W XVI a XVII stalatim òstałë zbùdowóné trzë krãgłé festindżi: Kitaj-gòrod, Biôłi Gard a Zemny Gard. W 1547 rokù òdżin zniszcził ale wiôldżi dzél miasta, a w 1571 r. [[Krimsczi Tatarzë]] zdobëlë Mòskwã, spôlającë wszëtkò pòza Kremlã.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=i85noYD9C0EC&pg=PA260 The Unending Frontier: An Environmental History of the Early Modern World] ({{jãz.|en}}) John F. Richards (2006). University of California Press. str. 260.'' ISBN 0-520-24678-0 </ref> Kroniczi przekazëją, co przeżëło 30 000 òd 200 000 mieszkańców. Krimsczi Tatarzë zaatakowelë zôs w 1591 r., ale scygnãłë jich nowé mùrë, zbùdowóné midzë 1584 a 1591 przez rzemiãsnika Fiodora Kònia. W 1592 r. wkół gardu òstôł wzniosłi bùtnowi zemny wôł z 50 tormama. Jakno nôbarżi bùtnowô liniô òbarnë, pòwsta séc mòckò ùfòrtifikòwónëch mònasterów na pôłnié a pòrénk òd wałów. Dzãka wałóm miasto zwëskało pòeticką pòzwã ''Biełokamiennaja''. Dôwné grańce gardu òznaczoné przez wôł, terô wëznôczô [[Ògrodowô Òkrãżnica]]. Pò pòrénczny stronie mùru Kremla to dało trzë brómë: Kònstantino-Jeleninskij, Spasskij, Nikòlskij (nazwónëch tak pò wiszącëch nad nima ikònach Kónstantëna i Lénë, Zbawicela a [[Swiãti Mikòłôj|sw. Mikòłaja]]). Òstatné dwie stojałë bezpòstrzédno na procëm Czerwionégò Placu, a bróma Kònstantino-Jeleninskij nalôża sã za Sobòrã Błogòsławionégò Wasyla. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B;''brëkòwny przëpis''&#x5D;</sup> Wiôldżi głód w Rusce z lat 1601–1603 ùbił gwës 100 000 òsób w Mòskwie. Midzë 1610 a 1612 rokã, [[Repùblika Òbu Nôrodów|pòlskò-lëtewskô]] armiô òkùpòwa Mòskwã, jakno że król [[Zygmùnd III Waza|Zygmùnd III]] chcôł przejic rusczi trón. W 1612 rokù, Niżny Nowgòrod a jiné rusczé miasta, chtërnym przewòdzył princ Dmitrij Pòżarsczi ë Kùzma Minin, pòwstałë procëm pòlsczim òkùpantóm, occupants, òbleglë Kreml i wënëkelë jich. W 1613 rokù, the Zemsczi Sobór wëbrôł [[Michôł Romanów|Michała Romanowa]] na cara, ùsôdzającë [[Dinastiô Romanowów|dinastiã Romanowów]]. W XVII wiekù to jesz dało czile pòwstaniów w gardze: [[Sólny Bùńt]] (1648), [[Kòprowi Bùńt]] (1662) a [[Mòsczewsczé pòwstanié (1682)|mòsczewsczé pòwstanié z 1682 rokù]]. Ò pierszą pòłowã XVII wiekù lëdztwò gardu ùrosło ze 100 000 do 200 000, a miasto rozkòscérzëło sã pòza wałë w drëdżi pòłowie stalatégò. Kòl 1650 rokù, 20% mieszkańców przedmiesców Mòskwë pòchôdało z [[Wiôldżé Lëtewsczé Ksãstwo|Wiôldżégò Lëtewsczégò Ksãstwa]].<ref>Абецедарский, Л. С. (1978). ''Белоруссия и Россия'' ({{jãz.|ru}}) Москва. str.&nbsp;213</ref> Ne nowé wiertle òstałë pòżwóné ''Mieszczanskaja słobòda.'' Słowò ''mieszczanie'' ze zôczątkù òznaczało to samò, co pò kaszëbskù, ale pózni dobëło negatiwny wëzwãk i dzysdnia òznôczô w rusczim „drobnomieszczanie” abò „ògrańczony filistrowie”.<ref>П.В.Сытин, "Из истории московских улиц" ({{jãz.|ru}}), М, 1948, str. 296.</ref> Wielné tragedie nawiédzałë gard. Epidemie dżumë pùstoszëłë Mòskwã w latach 1570–1571, 1592 a 1654–1656.<ref>''[https://books.google.com/books?id=IcljzNyv4EgC&pg=PA17 Bubonic Plague in Early Modern Russia: Public Health and Urban Disaster]'' ({{jãz.|en}}) ''John T. Alexander (2002). Oxford University Press US. str. 17. ISBN'' [[:en:Special:BookSources/0-19-515818-0|0-19-515818-0]] </ref> Czôrnô smierc ùbiła wicy jak 80% lëdztwa w latach 1654–55. Ògnie spôlëłë wikszosc drzewianégò dzéla gardu midzë 1626 a 1648.<ref>M.S. Anderson, ''Peter the Great'' (1978) ({{jãz.|en}}), str. 13</ref> W 1712 r., [[Pioter Wiôldżi]] przecygnął sedzbã swòjégò rządu do nowò wëbùdowónégò [[Piotrogard|Piotrogardu]] nad [[Bôłt|Bôłtã]]. === Imperium (1721–1917) === Pò ùtrace sztatusu stolëcë, pòpùlacjô sã nôprzód zmniészëła, ale pò 1750 rokù do kùńca jistnieniégò imperium, ùrosła wicy jak dzesãckrotno, òsygającë do 1915 rokù 1,8 miliona òsób. Epidemiô dżumë z lat 1770–1772 zabiła do 100 000 lëdzy w Mòskwie.<ref>Melikishvili, Alexander (2006). [https://web.archive.org/web/20091123034404/http://cns.miis.edu/antiplague/pdfs/melikishvili.pdf "Genesis of the anti-plague system: the Tsarist period"] (PDF). ''Critical Reviews in Microbiology''. '''36''' (1): 19–31. CiteSeerX&nbsp;10.1.1.204.1976. doi:10.1080/10408410500496763. PMID&nbsp;16610335. S2CID&nbsp;7420734. ({{jãz.|en}})</ref> Pòd kùńc XVII wiekù zaczãłë pòwstawac flastrowóné szasëje. W 1730 rokù wprowadzoné òstało stałé sztrasowé òbswiecenié, a do 1867 rokù wiele sztrasów miało ju gazowi wid. W 1883 rokù, kòl brómë Prieczistienskije, zainstalowóné òstałë łãkòwé lãpë. W 1741 rokù Mòskwã òtôczôł 40-kilométrowi wôł Kamier-Kòlleżskij. Dało tam 16 brómów, kòl jaczich pòbiéróné bëło cło. We wczasnym XIX wiekù Bróma Spasskij bëła główną wjazdową brómą na Kreml, brëkòwóną przez cara. Droga łączącô Mòskwã z Piotrogardã, dzysdnia [[Aùtostrada M10 (Ruskô)|aùtostrada M10]], òsta skùńczonô w 1746 rokù. Pò wëflastrowanim w latach 80. XVIII wiekù zaczã bëc pòpùlarno pòzéwónô ''Pietierburgskòje Szosse.'' W latach 1781–1804, jakno pierszi w kraju, pòwstôł wòdocyg Mitiszczinskij. [[Òbrôzk:Moscou._Le_Kremlin_LOC_ppmsca.52725.jpg|mały|Widok na rzékã Mòskwã w XIX stalatim]] Pò inwazji Napòléòna na Ruskã w 1812 rokù, mòskwianie òstelë ewakùòwóny. Òdżin miasta béł we wiôldżi mierze skùtkã rusczi sabòtażë. Napòléònowa ''Grande Armée'' bëła zmùszonô sã wëcopac i òsta wnet znikwionô przez òstrą ruską zëmã. W 1813 rokù, pò zniszczeniach zrzeszonëch z najazdã, ùsadzonô òsta ''Kòmisjô ds. Bùdacje Miasta Mòskwë''. To dało wiôlgą òdbùdowã a dzélã przebùdowã. Taczé gmachë jak [[Wiôldżi Kremlowsczi Pałac]], [[Kremlowsczi Arsenał]], [[Mòsczewsczi Ùniwersytet]], [[Mòsczewsczi Maneż]] a [[Wiôldżi Téater w Mòskwie|Wiôldżi Téater]] òstałë prawie tej wëbùdowóné abò òdbùdowóné. [[Sztrasa Arbat]] mia jistnióné przënômni òd XV stalatégò, ale w XVIII wiekù òsoblëwie zwëska na prestiżu. Òsta zniszczonô w ògniu z 1812 rokù a czësto òdbùdowónô. [[Mòsczewsczi Państwòwi Ùniwersytet]] òstôł ùsadzony w 1755 rokù. Jegò główny gmach òstôł òdbùdowóny pò ògniu z 1812 przez Domenica Giliardégò. Gazéta ''Mòskòwskije Wiedomòsti'' bëła wëdôwónô òd 1756 rokù jakno tidzenik, a òd 1859 jakno dzénnik. W latach 30. XIX wiekù generał Aleksandr Basziłow rozplanowôł pierszą regùlarną séc sztrasów na nordã òd Piotrowsczégò Pałacu. Chòdińsczé pòle na zudã òd szaségò bëła brëkòwónô do wòjskòwëch czwiczeniów. Smòleńsczi Banóf (pòprzédca Biôłorusczégò Banófù) òstôł òdemkłi w 1870 rokù. Park Sokolniki, jaczi w XVIII wiekù służił carsczim sokólnikóm, a leżôł bùten gardu, w XIX stalatim òstôł wchłoniãti przez rozwijającé sã miasto i przesztôłcony w pùbliczny park w 1878 rokù. W 1902 rokù zbùdowóny òstôł pòdmiesczi banóf Sawiołowskij was built in 1902. W stëcznikù 1905 rokù Aleksandr Adrjanow òstôł pierszim merã Mòskwë. Czej do włôdzë w 1762 rokù doszła carica [[Katarzëna Wiôlgô|Katarzëna]], brud gardu a smard scéków bëłë ùwôżóné za złé zwëczaje przëniosłé do Mòskwë przez lëdzy z niższich klasów, jaczi niedôwno przecygnãlë do gardu ze wsë. Elitë zabiégałë ò pòlepszenié higenë, co stało sã dzélã planów caricë, bë zwikszëc kòntrolã nad spòlëznowim żëcym. Pòliticzné a militarné zwënédżi òd 1812 jaż pò 1855 rok òbdôwałë kritików, diskùsjô ò lëchi kòndicje pùblicznégò zdrowiégò zmôłkła. Jednak wedle klãsków we krimsczi wòjnie z lat 1855–56, zmniészëła sã dowiérnota w ùmiejãtnosc zagwësnieniô przez państwò pòrządkù w dzélnicach nãdzë, a żądania wikszi dbë ò pùbliczné zdrowié zaczãłë bëc zôs pòdnôszóné.<ref>Alexander M. Martin, "Sewage and the City: Filth, Smell, and Representations of Urban Life in Moscow, 1770–1880", ''Russian Review'' (2008) 67#2 str. 243–274. ({{jãz.|en}})</ref> W 1903 rokù zaczął dzejac wòdocyg Mòskwòreckaja, pierszi nanëkiwóny wòdą z rzéczi Mòskwë<ref>Falkowskij N.I. ''История водоснабжения в России'' (''Istorija wodosnabżenija w Rossyji,'' ros.), red. Szuchier I.M., Изд-во Министерства коммунального хозяйства РСФСР, 1947, str. 159</ref>. === Sowiecczi cząd (1917–1991) === [[Òbrôzk:Plan_of_Moscow_1917.jpg|mały|Plan gardu Mòskwë, 1917]] W lëstopadnikù 1917 rokù, pò rozpòczãcym sã [[Pajicznikòwô rewòlucjô|pajicznikòwi rewòlucje]] w Piotrogardze, mòsczewsczi bólszewikòwie rozpòczãlë swòje pòwstanié. 15 (2 wedle [[Juliańsczi kalãdôrz|juliańsczégò kalãdarza]]) lëstopadnika 1917, pò drãdżich biôtkach, w Mòskwie włôdzã przejãlë Sowiecë.<ref>[http://www.aha.ru/~mausoleu/documents/moscow_1.htm "Revolutionary war history. Moscow"] ({{jãz.|en}}) ''www.aha.ru''. Zarchiw. z [https://web.archive.org/web/20210411165331/http://www.aha.ru/~mausoleu/documents/moscow_1.htm òriginału] 11.04.2021 r.</ref> [[Włodzmiérz Lenin]], w strachù przed inwazją, przecygnął 12 strëmiannika 1918 r. stolëcã nazôd do Mòskwë.<ref name="prlib">[https://www.prlib.ru/en/history/619089 "Moscow becomes the capital of the Soviet State"] ({{jãz.|en}}) Presidential Library. 2018. Zarchiw. z [https://web.archive.org/web/20190401151158/https://www.prlib.ru/en/history/619089 òriginału] 1.04.2019.</ref> Kreml zôs stôł sã sedzbą włôdzë, pòliticznym centrum nowégò państwa. Razã ze zmianama we wôrtnoscach narcuonyma przez kòmùnisticzną dejologiã, tradicjô zachòwiwaniô kùlturalny spôdkòwiznë òsta przerwónô. Samòstójné towarzëstwa, nawet ne bróniącé blós swiecczich zabëtków, òstałë rozrzeszoné pòd kùńc 20. lat. Niszczoné bëłë swiãtnice w miastach. W 1937 r. do Centralnégò Kòmitetu [[Kòmunisticznô Partiô Sowiecczi Zrzeszë|Kòmunisticzny Partie Sowiecczi Zrzeszë]] doprzëszłë lëstë z bédënkã zmianë miona Mòskwë na „Stalindar” „Stalinodar”.<ref>Sarah Davies, Popular Opinion in Stalin's Russia: Terror, Propaganda and Dissent, 1934–1941 </ref> [[Józef Stalin|Stalin]] òdrzucył nã propòzycjã.<ref>Simon Montefiore, The Court of the Red Tsar </ref> Ò [[Drëgô swiatowô wòjna|drëgą swiatową wòjnã]], Państwòwi Sowiecczi Kòmitet Òbarnë a Generalny Sztab [[Czerwionô Armiô|Czerwiony Armie]] nalôżałë sã w Mòskwie. W 1941 rokù, westrzód mòskwianów òstało ùtwòrzonëch 16 òchòtniczich diwizjów (z wicy jak 160 000 lëdzy), 25 batalionów a 4 inżinierijné regimentë. Òd pajicznika 1941 do stëcznika 1942 rokù, na przedmiescach przebiwa miemieckô Grëpa Armie Westrzódk, przenëkónô pózni w [[Biôtka pòd Mòskwą|biôtce pòd Mòskwą]]. Wielné fabrëczi òstałë ewakuòwóné z zacht dzélã wëszëznë mët ë òd 20 pajicznika gard òstôł ògłoszony za òbległi. Pòòstałi mieszkańcë zbùdowelë a òbsôdzalë stanowiszcza procëmpancerny òbarnë, czej miasto bëło bómbardowóné z lëftu.1 maja 1944 òstôł ùsadzony medal „Za òbarnã Mòskwë”, a w 1947 medal ”Na wdôr 800-lecô Mòskwë”. Lëczba òfiarów pò miemiecczi a sowiecczi stronie je różno taksowónô: szacëje sã, że midzë 30 séwnika 1941 r. a 7 stëcznika 1942 zminãło sã òd 248 000 do 400 000 żôłnérzów Wehrmachtu ë òd 650 000 do 1 280 000 czerwionoarmistów.<ref>''Moscow Encyclopedia'', ({{jãz.|en}}) Great Russian Encyclopedia, Moscow, 1997, wpisënk "Battle of Moscow" </ref><ref>Great Soviet Encyclopedia ({{jãz.|en}}) Moscow, 1973–78, wpisënk "Battle of Moscow 1941–42"</ref><ref>John Erickson, ''Barbarossa: The Axis and the Allies'', tôbelka 12.4</ref> Òb pòwòjnowé lata to dało mieszkaniowi krizys, jaczi òstôł rozrzeszony przez wënalézenié wësoczich mieszkalnëch bloków. W Mòskwie je jich wicy jak 11 tësãcy, co czini jã miastã z nôwikszą jiloscą wësokòscówców; mieszkô w nich wikszosc lëdztwa gardu.<ref name="hrranking">[https://web.archive.org/web/20121106210644/http://www.emporis.com/statistics/skyline-ranking "Skyline Ranking"] ({{jãz.|en}}) ''Emporis''. Zarchiw. z òriginału 6.11.2012 r. </ref> Chëcze bëłë bùdowóné a dzélã méblowóné ju we fabrëce, niglë òstałë przëwiozłé na plac bùdacje ë pòstawioné we wësoczé kòlumnë. Miasto [[Zelenograd]] òstało wëbùdowóné w 1958 rokù 37 kilométrów na nordowi zôpôd òd centrum gardu a wchłoniãté jakno jedna òd administracyjnëch òbéńdów Mòskwë. [[Mòsczewsczi Państwòwi Ùniwersytet]] przecygnął swój kampùs na [[Wróblowé Grzëpë]] w 1953 rokù. [[Òbrôzk:Stalin's_funeral_procession_entering_Manezhnaya_Square_from_Okhotny_Ryad.jpg|mały|Pògrzéb Stalëna, 1953]] W 1959 rokù [[Nikita Chruszczow]] rëgnął z antireligijną kampanią. Trzëdzescë z piãcdzesąt dzejającëch kòscołów òstało zamkłëch, a szesc zbùrzonëch. 8 maja 1965 rokù, z leżnoscë fakticzny 20 roczëznë dobëtu w [[drëdżi swiatowi wòjnie]], Mòskwa òsta nôdgrodzonô titlã Gardu-Heroja. MKAD (aùtołowô òkrãżnica) òsta òdemkłô w 1961 rokù. Sztërëpasowô droga prowadzëła przez 109 kilométrów wzłuż grańców miasta. MKAD wëznôcza administracyjné grańce gardu do 80. lat, czej òstałë włączoné do nie przedmiesca zeza drodżi. W 1980 rokù Mòskwa bëła za gòspòdarza [[Latné òlimpijsczé miónczi 1980|latnëch òlimpijsczich miónków]], zbòjkòtowónëch przez [[USA]] ë jiné zôpadné kraje z pòwòdu sowiecczi inwazje na [[Afganistan]] w 1979. W 1991 rokù w Mòskwie to dało [[Pùcz Janajewa|próbã zamôchù na rząd]] przeprowadzoną przez kònserwatiwnëch kòmùnistów, stojącëch w òpòzycji do rządzącégò tej liberalnégò refòrmatora [[Michajił Gòrbaczow|Michajiła Gòrbaczowa]]. === Pò 1991 rokù === Pò rozrzeszenim [[ZSSR]] w 1991 rokù, Mòskwa òsta stolëcą [[Ruskô|Rusczi Federacje]]. Pòwsta tedë rënkòwô ekònomiô, co skùtkòwało eksplozją detalicznégò hańdlu, ùsłëgów, nowi architekturë i pòpùlarizacją zôpadnégò sztilu żëcégò. Gard rósł, a lëczba lëdztwa przeszła dzesãc milionów. W nëch czasach ale to dało téż zacht rozrost pòdmiesczi nisczi zabùdowë, spòwòdowóny wësoczim òdbëtã na jednofamiliowé chëcze w procëmnoscë do wiôldżich bloków. W latach 1995–97 MKAD òsta pòszerzwionô ze sztërzech do dzesãc pasów. W gòdnikù 2002 rokù pòżdôwk [[Bùlwar Dmitrija Donskògò]] stôł sã pierszą stacją mòsczewsczégò metra bùten MKAD. Trzecô òkrãżnica, pòstrzédnô midzë XIX-stalatną [[Ògrodowô Òkrãżnica|Ògrodową Òkrãżnicą]], a ną bùtnową ze sowiecczégò cządu, òsta ùkùńczonô w 2004 r. Latné dacze są przesztôłcóné w całoroczné chëcze, a ze wzrostã pòpùlarnoscë aùtołów, rosce téż rëch na drogach.<ref>Robert J. Mason ë Liliya Nigmatullina, "Suburbanization and Sustainability in Metropolitan Moscow," ''Geographical Review'' (2011, {{jãz.|en}}) 101#3 str. 316–333.</ref> Wielné stôré cerkwie a jiné przëmiarë kùlturalny spôdkòwiznë zniszczoné za czasów Stalëna òstałë òdbùdowóné, np. [[Sobór Christusa Zbawicela w Mòskwie|Sobór Christusa Zbawicela]]. W drëdżi dekadze XXI wiekù, administracjô gardu rëgnã z długòterminowima projektama, taczima jak program mòdernizacje miasta ''Mòja Ùlica'' (Mòja Sztrasa)''.''<ref>RBTH, (4.11.2016.) [https://www.rbth.com/politics_and_society/2016/11/04/city-of-the-future-moscow-gets-a-much-needed-makeover_644341 "City of the future: Moscow gets a much-needed makeover"]. [https://web.archive.org/web/20180524081811/https://www.rbth.com/politics_and_society/2016/11/04/city-of-the-future-moscow-gets-a-much-needed-makeover_644341 Zarchiw.] 24.05.2018 r.</ref> Pò rozrosce teritorium miasta na zudwest 1 lëpińca 2012 rokù, pòwiérzchniô stolëcë zwikszëła sã wicy jak dëbelt, roscącë z 1 091 do 2 511 km², przez co Mòskwa sta sã nôwikszim miastã w Eùropie pòd wzglãdã wiéchrzëznë; zwëska téż 233 000 mieszkańców.<ref name="Merger2">[https://web.archive.org/web/20131113003818/http://www.itar-tass.com/en/c32/461491.html "Expansion of Moscow borders to help it develop harmonically: mayor, Itar-tass, July 1, 2012"] ({{jãz.|en}}) Itar-tass.com. 1.07.2012. [http://www.itar-tass.com/en/c32/461491.html Zarchiw.] 13.11.2013.</ref><ref name="Mos.ru">[https://web.archive.org/web/20140720113907/http://www.mos.ru/about/history/ "Moscow city government official site"] ({{jãz.|en}}) Mos.ru. [http://www.mos.ru/about/history/ Zarchiw]. 20.07.2014 r.</ref> Terenë te òstałë òficjalno nazwóné ''Nowaja Mòskwa'' (Nowô Mòskwa). == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Moscow_by_Sentinel-2,_2020-05-11.jpg|mały|Satelitarny widok Mòskwë a ji pòblësczégò òkòlégò]] Mòskwa leżi pò òbù brzegach rzéczi [[Mòskwa (rzéka)|Mòskwë]], jakô płënie przez wicy jak 500 km Pòréncznoeùropejską Nizëną we westrzédno-zôpadny Rusce, niedalek òd nôtërny grańcë lasowi a lasowò-stepòwi conë. W grańcach miasta to dô 49 mòstów nad rzékama a karnalama. Szérzawa gardu Mòskwë ze zôpadu na pòrénk wënosy 39,7 km, a dłużawa z nordë na pôłnié – 51,8 km. == Demògrafiô == === Pòpùlacjô === Wedle pòwszechnégò spisënkù z 2021, pòpùlacjô wënosëła 13 010 112 òsób; je to wzrost w przërównanim do 11 503 501 òdnotowónëch w spisënkù z 2010 r.<ref name="2014 objectively assess">Russian Federal State Statistics Service (2011). <bdi>[http://www.gks.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm Всероссийская перепись населения 2010 года. Том&nbsp;1]</bdi> <bdi>Всероссийская перепись населения 2010&nbsp;года [2010 All-Russia Population Census]</bdi> (rus). Federalny Państwòwi Statisticzny Serwis</ref> [[Òbrôzk:Life_expectancy_in_Russian_subject_-Moscow_-diff.png|lewo|mały|Òczekiwónô długòsc żëcégò przë narodzenim òd 1990, z rozróżnienim pëłców. Òczekiwónô długòsc żëcégò zmniészô sã òd 2019.]] === Etniczné grëpë === {| class="wikitable" ! rowspan="3" style="text-align:center;" |[[Etniczné grëpë w Rusce|Etnicznô grëpa]] ! colspan="9" |Rok |- !1897<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=831 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20180625161022/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=831 Zarchiw.] 25.06.2018 r.; pòdôwczi na spòdlim deklarowónégò jãzëka.</ref> !1939<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39.php?reg=39 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220614185806/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39.php?reg=39 Zarchiw.] 14.06.2022 r.</ref> !1959<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_59.php?reg=45 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220706161009/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_59.php?reg=45 Zarchiw.] 6.07.2022 r.</ref> !1970<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_70.php?reg=18 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220614185805/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_70.php?reg=18 Zarchiw.] 14.06.2022 r.</ref> !1979<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_79.php?reg=19 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20220706172633/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_79.php?reg=19 Zarchiw.] 6.07.2022 r.</ref> !1989<ref>[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.php?reg=18 "Демоскоп Weekly – Приложение. Справочник статистических показателей"] ({{jãz.|ru}}) ''www.demoscope.ru''. [https://web.archive.org/web/20180625132501/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_89.php?reg=18 Zarchiw.] 6.07.2022 r.</ref> !2002<ref>[https://web.archive.org/web/20070217070612/http://www.perepis2002.ru/ct/doc/English/4-2.xls "NATIONAL COMPOSITION OF POPULATION FOR REGIONS OF THE RUSSIAN FEDERATION"]. 17.02.2007 r. [http://www.perepis2002.ru/ct/doc/English/4-2.xls Zarchiw.] 17.02.2007 r.</ref> !2010 !2021<ref name="census2021">[https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx "Национальный состав населения"]. Federalny Państwòwi Statisticzny Serwis. [https://web.archive.org/web/20221230204643/https://rosstat.gov.ru/storage/mediabank/Tom5_tab1_VPN-2020.xlsx Zarchiw.] 30.12.2022 r.</ref> |- !Jilosc (% pòpùlacje) !Jilosc (%) !Jilosc (%) !Jilosc (%) !Jilosc (%) !Jilosc (%) !Jilosc (%) !Jilosc (%) !Jilosc (%) |- |[[Ruskòwie]] |987 044 (95,0%) |3 614 430 (87,4%) |4 507 899 (88,6%) |6 301 247 (89,2%) |7 146 682 (90,1%) |7 963 246 (89,7%) |8 808 009 (84,8%) |9 930 410 (86,3%) |9 074 375 (69,7%) |- |[[Tatarzë]] |4 288 (0,1%) |57 687 (1,4%) |80 489 (1,6%) |109 252 (1,5%) |131 328 (1,7%) |157 376 (1,8%) |166 083 (1,6%) |149 043 (1,3%) |84 373 (0,6%) |- |[[Armeńczicë]] |1 604 (0,1%) |13 682 (0,3%) |18 379 (0,4%) |25 584 (0,4%) |31 414 (0,4%) |43 989 (0,5%) |124 425 (1,2%) |106 466 (0,9%) |68 018 (0,5%) |- |[[Ùkrajińcë]] |4 478 (0,4%) |90 479 (2,2%) |115 489 (2,3%) |184 885 (2,6%) |206 875 (2,6%) |252 670 (2,8%) |253 644 (2,4%) |154 104 (1,3%) |58 788 (0,5%) |- |[[Azerowie]] |– (–) |677 (–) |2 528 (–) |4 889 (–) |7 967 (0,1%) |20 727 (0,2%) |95 563 (0,9%) |57 123 (0,5%) |37 259 (0,3%) |- |[[Ùzbekòwie]] |– (–) |659 (–) |2 478 (–) |5 973 (–) |4 222 (–) |9 183 (0,1%) |9 183 (0,1%) |35 595 (0,3%) |29 526 (0,2%) |- |[[Żëdzë]] |5 070 (0,4%) |250 181 (6,0%) |239 246 (4,7%) |251 350 (3,6%) |222 900 (2,8%) |174 728 (2,0%) |79 359 (0,8%) |53 145 (0,5%) |28 014 (0,2%) |- |[[Grëzónie]] |– (–) |4 251 (0,1%) |6 365 (0,1%) |9 563 (0,1%) |12 180 (0,2%) |19 608 (0,2%) |54 387 (0,5%) |38 934 (0,3%) |26 222 (0,2%) |- |[[Tadżikòwie]] |– (–) |184 (–) |1 005 (–) |1 652 (–) |1 221 (–) |2 893 (–) |35 385 (0,4%) |27 280 (0,2%) |22 783 (0,2%) |- |[[Biôłoruskòwie]] |1 016 (–) |24 952 (0,6%) |34 370 (0,7%) |50 257 (0,7%) |59 193 (0,7%) |73 005 (0,8%) |59 353 (0,6%) |39 225 (0,3%) |17 632 (0,1%) |- |[[Kirgizowie]] |– (–) |77 (–) |– (–) |– (–) |1 173 (–) |3 044 (–) |4 102 (–) |18 736 (0,2%) |16 858 (0,1%) |- |Jinszi |– (–) | |76 173 (–) | | | | |225 031 (2,0%) |595 543 (4,6%) |- |Bez zadeklarowóny etnicznoscë |– (–) | | | | | | |668 409 (5,8%) |2 950 721 (22,7%) |- !Wëcmanim !1 038 591 (100%) !4 137 018 (100%) !5 085 581 (100%) !7 061 008 !7 931 602 (100%) !8 875 579 (100%) !10 382 754 (100%) !11 503 501 (100%) !13 010 112 (100%) |} === Religiô === {| ! colspan="2" |Religie w Mòskwie (2020) |- |Prawòsławié |'''55%''' |- |Atejizm a felënk religie |'''28%''' |- |Islam |'''8%''' |- |Jiné religie |'''3%''' |- |Jiné chrzëscejańsczé wëznania |'''2%''' |- |Felënk deklaracje |'''4%''' |} [[Chrzescëjaństwò|Chrzescëjani]] stanowią wikszosc lëdztwa gardu; wikszosc òd nich słëchô [[Ruskô Prawòsłôwnô Cerkwiô|Rusczi Prawòsłôwny Cerkwie]]. Mòsczewsczi patriarcha je za głowã cerkwie i rezydëje w Danielowim mònasterze. Mòskwa je stolëcą prawòsławiégò w Rusce, jaczé òd stalatów je główną religią kraju. Do jinszich religiów wëznôwónëch w Mòskwie nôleżą: [[Bùddizm w Rusce|bùddizm]], [[Hindujizm w Rusce|hindujizm]], [[Islam w Rusce|islam]], [[judajizm]], [[jezydizm]] a [[Słowiańsczé neòpògaństwò|rodnowierstwò]]. W miesce dô sztërë meczetë.<ref>Kiran Moodley. [https://www.independent.co.uk/news/world/europe/eid-alfitr-2015-drone-shows-huge-crowds-celebrating-the-end-of-ramadan-in-moscow-10395950.html "Eid al-Fitr 2015: Drone shows huge crowds celebrating the end of Ramadan in Moscow"] ({{jãz.|en}}), ''The Independent''. [https://web.archive.org/web/20150925190139/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/eid-alfitr-2015-drone-shows-huge-crowds-celebrating-the-end-of-ramadan-in-moscow-10395950.html Zarchiw.] 25.09.2015 r.</ref> == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Saint_Basil's_Cathedral_and_the_Red_Square.jpg| Òbrôzk:Cathedral_of_Christ_the_Saviour-1.jpg| Òbrôzk:Moscow-City_2025.jpg| Òbrôzk:Moscow_Gorky_Park_main_portal_08-2016_img1.jpg| Òbrôzk:Moscow-Bolshoi-Theare-1.jpg| Òbrôzk:Moscow_International_Business_Center7.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Gardë w Rosji === {{#categorytree:Gardë w Rosji|hideroot=on|mode=pages}} |col2= === Stolëce === {{#categorytree:Stolëce|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gardë w Rosji]] [[Kategòrëjô:Stolëce w Eùropie]] beqqshx0e6tah554tv9us93twacofhn 0 1897 217396 215635 2026-10-10T09:27:46Z DawnyTest 14843 foto 217396 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Kongeriget Sverige | miono = Królestwò Szwédzczi | miono-genitiw = Szwédzczi | fana = Flag of Sweden.svg| herb = Great coat of arms of Sweden.svg | na karce = LocationSweden.png| mòtto = För Sverige i tiden | jãzëk = [[Szwédzczi jãzëk|szwédzczi]], lapońsczi| stolëca = Sztokhòlm | fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô | wiéchrzëzna = 449.964 | lëdztwò = 10,610,485 | rok = 2025 | dëtk = szwédzkô krona | kòd dëtka = SEK | czasowô cona = +1 – zëma [[UTC]] +2 – lato | swiãto = 6 czerwińca | himn = Du gamla, du fria,<br>Kungssången | kòd = SE | Internet = .se | telefón = +46 |Mònarcha=[[Karól XVI Gùstôw]]|Premiéra=Ulf Kristersson|aùtowi kòd=S }} '''Szwédzkô''' (''Sverige'') je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Greńczë z [[Norweskô|Norweską]], [[Fińskô|Fińską]] a téż z [[Dëńskô|Dëńską]] przez mòst nad cesniną Öresund. Stolecznym garda je [[Sztokhòlm]]. == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Duolbagorni.jpg|mały|Duolbagorni (Kebnekaise)]] === Wiéchrzëzna === * całownô: 450,295<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20210110083823/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/sweden Sweden] The World Factbook</ref> * wiéchrzëzna lądu: 410,335 * wiéchrzëzna wòdów: 39,960 === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,211 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 545 km; [[Norweskô]] 1,666 km === Brzegòwô liniô === 3,218 km === Klimat === Ùmiarkowany na pôłniu, z zëmną, chmùrzëstą zëmą, chmùrzëstim dzélowo chłodnym latã, subartkiczny na nordze<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/sweden/51263.htm Sweden (08/05)] US Department of State</ref>. === Ùsztôłcenié terenu === Przédno plasczi lub łagódnie grzëpowe nizënë; na pòrénku góry<ref name=":0" />. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 492 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: -2,4 m. n.r.m. (Roztoka jezera Hammarsjon, òbòk Kristianstad) * nôwëższi czëp: 2,100 m. n.r.m. (Kebnekaise) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 7.3% (w tim 6.2% òrnëch gruńtów) * lasë 68.6% == Demografiô == [[Òbrôzk:Katedra uppsala.JPG|mały|Katedra w Uppsali]] === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 10,610,485 (wôrtoscë szacowóné na pazdzérznik 2025)<ref>[https://www.scb.se/en/finding-statistics/statistics-by-subject-area/population-and-living-conditions/population-composition-and-development/population-statistics/ Population statistics] Statistics Sweden</ref> === Etniczné karna === Szwédë 79.6%, Syrëjczëcë 1.9%, Irakijczicë 1.4%, Finowie 1.3%, jinni 15.8%<ref name=":0" /> Òficjalne nôrôdné mniejszosci: Żëdzë, Cëgónie, Samowie, Finowie, Tornedalianie<ref name=":1">[https://sweden.se/life/equality/national-minorities-in-sweden There are 5 official national minorities in Sweden. Swedish law protects their languages and cultures.] Sweden.se</ref><ref name=":2">[https://start.stockholm/en/about-the-city-of-stockholm/how-the-city-is-governed/national-minorities/ National minorities] Stockholms stad</ref>. === Jãzëczi === Òficjalny jãzëk je szwédzczi, ùznawane sã też jãzëczi mniejszosci: Jidisz, cëgóńsczi, lapońsczi, fińsczi, meänkieli<ref name=":1" /><ref name=":2" />. === Religijné karna === 53% – [[Lëterstwò|lëteranie]], mni niż 6% – zaòstałë [[Chrzescëjaństwò|chrzescëjańsczé]] wëznania, 8,1% – [[Islam|mùzułmónie]]<ref>[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/sweden/ 2023 Report on International Religious Freedom: Sweden] US Department of State</ref>. === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 88.7% (2023) * wikszé miesczé westrzódczi: Sztokhòlm – 995,574 mieszkańców w 2025<ref>[https://sweden.se/life/society/key-facts-about-sweden Key facts about Sweden] Sweden.se</ref> == Pòliticzny system == [[Òbrôzk:Riksdag Sweden.jpg|mały|Riksdag]] Szwédzkô je kònstitucyjną mònarchią, [[Przédnik kraju|przédnikã kraju]] òd 1973 je król Karól XVI Gùstôw<ref>[https://www.kungahuset.se/english/royal-house/hm-the-king HM The King] Kungahuset</ref>. Szefã rządu je premiéra Ulf Kristersson<ref>[https://www.government.se/government-of-sweden/prime-ministers-office/ Prime Minister's Office] The Government of Sweden</ref>. Parlameńt – Rikgsdag ma 349 członków, sã wëbierani na 4 lata<ref>[https://www.riksdagen.se/en/ Welcome to the Riksdag] Sveriges Riksdag</ref>. Òd 1 stëcznika 1995 Szwédzkô je krôjem [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], a òd 25 strëmiannika 2001 je członkiem cony Schengen<ref>[https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/eu-countries/sweden_en Sweden] European Union</ref>. == Òbaczë téż == * [[Sztokhòlm]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://radiokaszebe.pl/news/maciek-rutkowski-z-rekordem-guinnessa-za-przeplyniecie-baltyku-1619 {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Szwédzkô| ]] qx9v925pmq2a2t0azjjgvpskufudj4x 0 1928 217397 214801 2026-10-10T09:29:12Z DawnyTest 14843 /* Demografiô */ 217397 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kongeriket Norge |miono = Królestwò Norwesczi |miono-genitiw = Norwesczi |fana = Flag of Norway.svg |herb = Coat of arms of Norway.svg |na karce = LocationNorway.svg |mòtto = Enig og tro til Dovre faller |jãzëk = [[Norwesczi jãzëk|norwesczi]] |stolëca = [[Òslo]] |fòrma państwa = mònarchiô |wiéchrzëzna = 385.207 |lëdztwò = 5.425.270 |rok = 2022 |dëtk = Norweskô kòróna |kòd dëtka = NOK |czasowô cona = +0 |swiãto = 17 maja |himn = <center>[[Òbrôzk:Norway (National Anthem).ogg]]</center> [[Himn Norwesczi|Ja, vi elsker dette landet]] – państwòwi himn<br />(Tak, kòchômë ten krôj) <center>[[Òbrôzk:God Save The Queen (Band of the Grenadier Guards, 1952 instrumental).oga]]</center> [[Kongesangen]] – królewsczi himn <br />(Piesń króla) |kòd = NO, NOK |Internet = .no |telefón = +47 |Mònarcha=[[Haakon VIII]] |Premiéra=[[Jonas Gahr Støre]] |aùtowi kòd=N |kònstitucjô=Kònstitucjô Norwesczi z 1814 }} '''Norweskô''' abò '''Norwegiô'''<ref>{{RKJ|2008|223}}</ref>, '''Królestwò Norwesczi''' ([[norwesczi]] ''Kongeriket Norge (Norge), Kongeriket Noreg (Noreg)'') – je państwã w Nordowi [[Eùropa|Eùropie]] na [[Skandinawsczi Półòstrów|Skandinawsczim Półòstrowie]]. Stolëcznym gardã Norwesczi je [[Òslo]]. Greńczë ze [[Szwedzkô|Szwedzką]], [[Fińskô|Fińską]], ë [[Ruskô|Ruską]]. Norweskô je kònstitucyjną mònarchią. Przédnikã kraju òd 2026 je król [[Haakon VIII]]. == Geògrafiô == [[Òbrôzk:Geirangerfjord (6-2007).jpg|mały|left|[[Fiord]] w Norwesce]] <ref>[https://web.archive.org/web/20260119004717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ Norway] The World Factbook</ref> === Wiéchrzëzna === * całownô: 323,802 km² * wiéchrzëzna lądu: 304,282 km² * wiéchrzëzna wòdów: 19,520 km² === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 2,566 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Fińskô]] 709 km; [[Szwedzkô]] 1,666 km; [[Ruskô]] 191 km === Brzegòwô liniô === 25,148 km === Klimat === Ùmiarkowany na ùbrzegu, bënë chłodny<ref>[https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/norway/126904.htm Norway (08/09)] US Department of State</ref>. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 460 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Norwesczé Mòrze) * nôwëższi czëp: 2,469 m. n.r.m. (Galdhopiggen) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 2.7% (w tim 2.2% òrnëch gruńtów) * lasë 33.3% == Demografiô == [[Òbrôzk:Young girls in bunad.jpg|mały|Norwesczé białczi w tradicjowëch òbleczënkach]] === Pòpùlacjô === * lëdztwò: 5.627.400<ref name="ssbf">[https://www.ssb.no/en/befolkning/folketall/statistikk/befolkning Population, january 01 2026, Statistics Norway] Accessdate=2026-02-26</ref> mieszkańców ([[2026]]) === Etniczné karna === Norwegowié 81.5% (w tim 60,000 Samów), jinszi Eùropejczëczi 8.9%, jinszi 9.6% (2021) === Jãzëczi === Òficjalne: norwesczi bokmål, norwesczi nynorsk, jãzëczi mniészosci: lapońsczi, fińsczi === Religijné karna === Kòscół Norwesczi ([[lëterstwò]]) 67.5%, [[Islam]] 3.1%, [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcyzm]] 3.1%, jinsze [[Chrzescëjaństwò|Chrzescëjańsczé]] wëznania 3.8%, jinsze religie 2.6%, nieòpisóne 19.9% (2021)<ref>[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/norway 2022 Report on International Religious Freedom: Norway] US Department of State</ref> === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 84% == Pòliticzny system == Norweskô je kònstitucyjną [[Mònarchiô|mònarchią]]. Przédnikã kraju je król z dinastii Glücksburgów. Przédnikã rządu je premiéra. Jednojizbowi parlament Storting mô 169 nôleżników wëbieranëch na sztërëlatną kadencjã<ref>[https://www.stortinget.no/en/In-English/About-the-Storting/ The Storting] Stortinget</ref>. * Król: Haakon VIII (òd 28 zélnika 2026) * Premiéra: Jonas Gahr Støre (òd 14 pazdzérznika 2021)<ref>[https://www.regjeringen.no/en/dep/smk/organization-map/prime-minister-jonas-gahr-store/id2877186/ Prime MinisterJonas Gahr Støre] Government.no</ref> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260119004717/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/norway/ Norweskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Norweskô| ]] smw2pewyvyoauw5din5pzahp69k40v5 10 2386 217408 216612 2026-10-10T11:58:15Z Iketsi 3254 -Przeczerowania 217408 wikitext text/x-wiki {| style="clear:both; width:55em;margin: 1.5em auto; border:1px solid #CCC; background-color:#FCFCFC; font-size:smaller; text-align:center" ! style="background:#ccccff" align="center" | [[Państwò|Państwa]] w [[Eùropa|Eùropie]] |- | align="center" style="font-size: 90%" | [[Albańskô]] | [[Andora]] | [[Aùstriô]] | [[Belgijskô|Belgiô]] | [[Biôłorus]] | [[Bòsniô i Hercegòwina]] | [[Bùłgariô]] | [[Chòrwackô]] | [[Cyper]] | [[Czeskô]] | [[Czôrnogóra]] | [[Duńskô]] | [[Estoniô]] | [[Fińskô]] | [[Francjô]] | [[Greckô]] | [[Irlandiô]] | [[Islandiô]] | [[Italskô]] | [[Lëtwa]] | [[Liechtenstein]] | [[Luksembùrg]] | [[Łotwa]] | [[Madżarskô]] | [[Malta]] | [[Niemieckô]] | [[Mòłdawiô]] | [[Mònakò]] | [[Niderlandë]] | [[Nordowô Macedoniô]] | [[Norweskô]] | [[Pòlskô]] | [[Pòrtugalskô]] | [[Rumùńskô]] | [[Ruskô]] | [[San Marino]] | [[Serbiô]] | [[Słoweniô]] | [[Słowackô]] | [[Szpańskô]] | [[Szwajcariô]] | [[Szwédzkô]] | [[Tëreckô]] | [[Ùkrajina]] | [[Watikan]] | [[Wiôlgô Britaniô]] |- | align="center" style="font-size: 85%" colspan="2" | '''Zanôléżné teritoria:''' [[Alandzczé Òstrowë]] | [[Farersczé Òstrowë]] | [[Gibraltar]] | [[Grenlandiô]] | [[Guernsey]] | [[Jersey]] | [[Man]] | [[Svalbard]] |- | align="center" style="font-size: 85%" colspan="2" | '''Ògrańczoné ùznanié:''' [[Kòsowò]] | [[Nadedniestrzé]] |} <noinclude> [[Kategòrëjô:Eùropa| ]] [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 8h4i7f93rhjk4sbctuynhzmon4kbvl5 0 2552 217352 215878 2026-10-09T21:13:37Z Iketsi 3254 /* Karna w Epitaph (wëjimk) */ |em=18 217352 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Epitaph Records Logo.svg|mały|Logòtip]] '''Epitaph''' je samòstójną platową wëdowizną z [[Hollywood]] w [[California|Kalifòrnijë]]. Założił ją w [[1981]] rokù [[Brett Gurewitz]], gitarownik karna [[Bad Religion]]. Dzysô do Epitaph przënôleżą téż jinszë wëdowizne w tim [[Hellcat Records]] ë zajimô sã òna téż rozprowôdzaniém [[Blues|bluesowi]] wëdowizne [[Fat Possum Records]] (w jaczi wëdôwôlë m.jin [[R. L. Burnside]] czë [[T-Model Ford]]) ë trzëmô sã ją za nôwikszą samòstójną wëdowizną na swiecé. == Karna w Epitaph (wëjimk) == {{Kòlumnë|em=18|1= * [[Agnostic Front]] * [[All|All]] * [[Atmosphere|Atmosphere]] * [[Bad Religion]] * [[Beatsteaks]] * [[Business|Business]] * [[Choking Victim]] * [[Converge|Converge]] * [[Dag Nasty]] * [[Death By Stereo]] * [[The Descendents]] * [[Deviates]] * [[Down by Law (band)|Down by Law]] * [[Downset]] * [[Dropkick Murphys]] * [[The Dwarves]] * [[F-Minus]] * [[Lars Frederiksen and the Bastards]] * [[From First to Last]] * [[Guttermouth]] * [[H2O_(karno)|H2O]] * [[Hepcat]] * [[The Hives]] * [[Hot Water Music]] * [[Ikara Colt]] * [[L7|L7]] * [[Leftover Crack]] * [[The Locust]] * [[Matchbook Romance]] * [[The Matches]] * [[Millencolin]] * [[Roger Miret and the Disasters]] * [[Motion City Soundtrack]] * [[Mouthwash|Mouthwash]] * [[98 Mute]] * [[Nekromantix]] * [[Nerve Agents]] * [[New Bomb Turks]] * [[NOFX]] * [[The Offspring]] * [[Osker]] * [[Pennywise]] * [[Raised Fist]] * [[Rancid]] * [[Refused]] * [[Sage Francis]] * [[Scatter the Ashes]] * [[Joe Strummer]] * [[Ten Foot Pole]] * [[Tiger Army]] * [[Transplants]] * [[1208 (karno)|1208]] * [[U.S. Bombs]] * [[Youth Group]] * [[Zeke]] }} == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Punk]] |col2= === Platowé wëdowizne === {{#categorytree:Platowé wëdowizne|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Òficjalnô starna}} {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Platowé wëdowizne]] [[Kategòrëjô:Punk]] m0o6iylvgtby0qgfmr1wwzxaq4qizt6 10 2932 217386 213803 2026-10-10T06:10:01Z Iketsi 3254 + 217386 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{#invoke: Namespace detect | main | category = {{#if: {{#invoke:Wikidane|P|301|id=Q5743744}}|📃 {{#invoke:Wikidane|P|301|id=Q5743744}}|}} {{#invoke:Polska-org.pl|main}} | template = | other = {{#invoke:Polska-org.pl|main}}{{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}} }}</includeonly><noinclude> ----------------------------------------------------------------------------------- {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} </noinclude> e030qs5su2m92wo1oq8sscp3qz2qmwo 217387 217386 2026-10-10T06:10:34Z Iketsi 3254 {{#invoke:Wikidane|id}} 217387 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{#invoke: Namespace detect | main | category = {{#if: {{#invoke:Wikidane|P|301|id={{#invoke:Wikidane|id}}}}|📃 {{#invoke:Wikidane|P|301|id={{#invoke:Wikidane|id}}}}|}} {{#invoke:Polska-org.pl|main}} | template = | other = {{#invoke:Polska-org.pl|main}}{{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}} }}</includeonly><noinclude> ----------------------------------------------------------------------------------- {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} </noinclude> 532bk1k2svpvb5wgn663zrgnwcjv7hs 217388 217387 2026-10-10T06:11:21Z Iketsi 3254 <br> 217388 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo.svg|14px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{#invoke: Namespace detect | main | category = {{#if: {{#invoke:Wikidane|P|301|id={{#invoke:Wikidane|id}}}}|<br>📃 {{#invoke:Wikidane|P|301|id={{#invoke:Wikidane|id}}}}|}}{{#invoke:Polska-org.pl|main}} | template = | other = {{#invoke:Polska-org.pl|main}}{{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}} }}</includeonly><noinclude> ----------------------------------------------------------------------------------- {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} </noinclude> t4yo13zids3cl4ung58lqwybsafri1u 217391 217388 2026-10-10T06:22:40Z Iketsi 3254 Commons-logo-centered.svg 217391 wikitext text/x-wiki <includeonly><templatestyles src="1/styles.css" /><span class="link-ext">[[Òbrôzk:Commons-logo-centered.svg|16px|link=]] {{#invoke:Commons link|getCategory|linktext='''Commons: {{PAGENAME}}'''}}</span> – Zbiérk òdjimków na Wikimedia Commons{{#invoke: Namespace detect | main | category = {{#if: {{#invoke:Wikidane|P|301|id={{#invoke:Wikidane|id}}}}|<br>📃 {{#invoke:Wikidane|P|301|id={{#invoke:Wikidane|id}}}}|}}{{#invoke:Polska-org.pl|main}} | template = | other = {{#invoke:Polska-org.pl|main}}{{AùtokatRegex}}{{#invoke:SearchThumbs|categorize}} }}</includeonly><noinclude> ----------------------------------------------------------------------------------- {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{Commons}}</nowiki></code> :{{Commons}} :* fghjk </noinclude> qcamqpfasa96k0auvbjc1t4ql8ucu43 0 3006 217325 206691 2026-10-09T18:54:27Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217325 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdańsk Oliwa (19).JPG|mały|]] '''Môl''' – kożderny, równo czej òpisóny dzél lądowi wiéchrzëznë. Je to taczé samò rzeczenié jak [[akwen]] w tikanim do wòdny wiéchrzëznë<ref>https://sloworz.org/word/430</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geògrafiô]] 6ix95f0kqql5u1jyn5snmg8qbln9kkx 0 3009 217278 209115 2026-10-09T14:52:13Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217278 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Altocumulus s.jpg|mały|Altocumulus òbczôs formòwania, je widac zawirowania ùdostôwane przez waiater]] '''Altocumulus''' (Ac – strzédna bôłdowana [[blóna]]) zrobiona z biôłëch czë szarich fôłtów (téż légów). Zesôdzô sã z wòdnëch kroplów, le nié je to òpôdowô blôna. Je na wiżë òd 2&nbsp;400 do 6&nbsp;100 [[m]]. == Òbaczë téż == * [[Cumulus]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Blónë}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Meteòrologiô]] qr6efksjf5bnxzjksmu4xivhffhni98 0 3141 217314 216214 2026-10-09T16:56:12Z Iketsi 3254 Galeriô 217314 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Flag of Esperanto (NCS).svg|mały|[[Fana]] Esperanto]] '''Esperanto''' je midzënôrodnym [[pòmòcny jãzëk|pòmòcnym jãzëkã]], zdzejanym w [[1887]] rokù przez pòlsczégò òkùlistã [[Ludwik Zamenhof|Ludwika Zamenhofa]]. Ùsôdzca jãzëka z piersza nazwôł gò prosto ''lingvo internacia''. '''Esperanto''' (to je ''chtos chto mô nôdzejã'') było nôprzód pseudonimem Ludwika Zamenhofa. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Relative number of Esperanto association members by country (2020).svg| Òbrôzk:Uk 2008 libroservo.JPG| Òbrôzk:Wikipedia-logo-v2-eo-200k.png|Wikipediô w jãzëkù Esperanto Òbrôzk:Zamenhof portreto.jpg|[[Ludwik Zamenhof]] Òbrôzk:Esperanto-meso La Habana 2010 (Peter Knauer).jpg| Òbrôzk:IJK 2019 - komuna foto.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{#categorytree:Sztëczné jãzëczi|hideroot=on|mode=pages}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20120511025352/http://pl.lernu.net/enkonduko/lingvoprezento/alfabeto.php Esperanto – Prezentacja języka] * [https://web.archive.org/web/20140201111527/http://pl.lernu.net/lernado/gramatiko/konciza/index.php Esperanto – Zwięzła gramatyka] * [https://web.archive.org/web/20120402053431/http://pl.lernu.net/kursoj/index.php Esperanto – Kursy] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Sztëczné jãzëczi]] nok3f5ax5pmqkle7tb0t4338l5imzus 0 3394 217330 201341 2026-10-09T19:02:59Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] do [[Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]]: pisënk 201341 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Warminsko-mazurskie (EE,E NN,N).png|Warminsko-mazurskie (EE,E NN,N).png|mały|]] [[Òbrôzk:Krutynia splyw.jpg|mały|Turistika]] '''Warminskô-mazursczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo warmińsko-mazurskie'') – to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Stolëcznym gardã warmińskô-mazursczégò wòjewództwa je [[Olsztyn|Òlsztin]]. Tu rozwijô sã turistika. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò| ]] k43zei99e81l5192ww7a6af8zeoed9d 217338 217330 2026-10-09T19:05:58Z Terrus38 14026 217338 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Warminsko-mazurskie (EE,E NN,N).png|Warminsko-mazurskie (EE,E NN,N).png|mały|]] [[Òbrôzk:Krutynia splyw.jpg|mały|Turistika]] '''Warmińskò-mazursczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo warmińsko-mazurskie'') – to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Stolëcznym gardã warmińskô-mazursczégò wòjewództwa je [[Olsztyn|Òlsztin]]. Tu rozwijô sã turistika. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warmińskò-mazursczé wòjewództwò| ]] 51tknu409xigh21kgkevunelo7u2vyd 14 3414 217342 162921 2026-10-09T19:07:13Z Terrus38 14026 Terrus38 przeniós starnã [[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] do [[Kategòrëjô:Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]]: pisënk 162921 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Wòjewództwa Pòlsczi Repùbliczi]] mwk80v3dj8wee05z4039yi9aza8d7qo 0 3427 217346 214736 2026-10-09T19:13:28Z Iketsi 3254 Galeriô 217346 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swinoujscie (dron2).jpg|mały|]] '''Swina''' (we zdrojach: ''Szvvine'' 1182, ''Zwina'' 1186, ''Zwijne'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Swinemünde''; {{jãz.|pl}} ''Świnoujście'', {{jãz.|nds}} ''Swienemünn'', {{jãz.|de}} ''Swinemünde'') – gard na prawach krézu w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]. * Geògrafné kòòrdinatë: szérzô - 53° 55' N, dôłgòta - 14° 15' E * Nadanié gardnëch prôw: 1765 * Wiéchrzëzna: 203 km² * Lëdztwò: 40 883 mieszkańców (2019) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|Swinecczi herb Òbrôzk:Herb_Świnoujście_Muzeum.jpg|Stôri swinecczi herb Òbrôzk:POL Świnoujście flag2.svg|Swinecczi fana </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] 9q6l6j9zmd4gi1ju5yegwrtr80mc7r7 217347 217346 2026-10-09T19:15:15Z Iketsi 3254 Mapa 217347 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Swinoujscie (dron2).jpg|mały|]] '''Swina''' (we zdrojach: ''Szvvine'' 1182, ''Zwina'' 1186, ''Zwijne'' 1577 (Stefano Bonsignori), ''Swinemünde''; {{jãz.|pl}} ''Świnoujście'', {{jãz.|nds}} ''Swienemünn'', {{jãz.|de}} ''Swinemünde'') – gard na prawach krézu w [[Zôpadnopòmòrsczé wòjewództwò|Zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]]. * Geògrafné kòòrdinatë: szérzô – 53° 55' N, dôłgòta – 14° 15' E * Nadanié gardnëch prôw: 1765 * Wiéchrzëzna: 203 km² * Lëdztwò: 40 883 mieszkańców (2019) == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:800px-Wolin mapa Swinoujsci.png|Mapa Òbrôzk:POL Świnoujście COA 1.svg|Swinecczi herb Òbrôzk:Herb_Świnoujście_Muzeum.jpg|Stôri swinecczi herb Òbrôzk:POL Świnoujście flag2.svg|Swinecczi fana </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w zôpadnopòmòrsczim wòjewództwie]] br1u5z32avhyl1ztc8oophgchzqbsxf 0 3674 217335 213502 2026-10-09T19:04:18Z Terrus38 14026 217335 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Podlaskie (EE,E NN,N).png|mały|Pòłożenié wòjewództwa na kôrce Pòlsczi]] [[Òbrôzk:Grabarka_as0041.JPG|mały|Cerkwiô na [[Swiãtô Góra Grabarka|Swiãti Górze Grabarczi]]]] '''Pòdlasczé wòjewództwò''' ([[pòlsczi jãzëk|pòl.]] ''Województwo podlaskie'') – to je jedną z 16 jednostków administracëjnégò pòdzélënkù [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]]. Stolëcznym gardã pòdlasczégò wòjewództwa je [[Białystok]]. Pòdlasczé wòjewództwò greńczë z trzema wòjewództwama: [[warmińskò-mazursczé wòjewództwò|warmińskò-mazursczim]], [[mazowiecczé wòjewództwò|mazowiecczim]] ë [[lubelsczé wòjewództwò|lubelsczim]]. Na nordowim pòrénkù greńczë z [[Lëtewskô|Lëtewską]], a na pòrénkù – z [[Biôłorëskô|Biôłorëską]]. Pòdlasczé stanowi bënową (z [[Lëtewskô|Lëtewską]]) i bùtnową (z [[Biôłorëskô|Biôłorëską]]) grańcã [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Pòdlasczé wòjewództwò zajimô 20 187 km i je na 6 môlu w Pòlsce żle to jidze ò wiéchrzëznã (6,4% wiéchrzëznë Pòlsczi). W 2015 w pòdlasczim wòjewództwie mieszkało 1&nbsp;191&nbsp;918 òsób. Pòdlasczé je wòjewództwã z nômniészą gãstoscą zaludnieniégò – 59 òsób na km (strzédnô dla Pòlsczi wënôszô 123 òsobë)<ref>[https://web.archive.org/web/20150912043136/http://stat.gov.pl/download/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5468/7/12/1/powierzchnia_i_ludnosc.pdf Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2015 r.]</ref>. Wòjewództwò rozdzélô sã na 118 gminów i 17 pòwiôtów (w tim 3 gardni krezë: [[Białystok]], [[Łomża]], [[Suwałki]])<ref name="Historia">''Historia województwa podlaskiego'', Białystok 2010, s. 316-317.</ref>. Dzysdniowé sprôwné grańce wòjewództwa nie pòkrëwają sã z historëcznyma grańcama [[Pòdlasze|Pòdlasza]]. Terôczasny region òbjimô leno dawné nordowé Pòdlasze, a òkróm niegò dzél Mazowsza, Suwalską Zemiã, a téż skrôwki jinëch historëcznëch òbéńdów. Przed 1999 rokã òbéńdë, chtërné ùtwòrzëlë wespółczasné pòdlasczé wòjewództwò, bëłë pòdzeloné midzë trzë ju niejistniejącé wòjewództwa: suwalsczé, łomżyńsczé i białostocczé. Region charakterizëje sã czekawim wëdrzatkã plónu i strzédnim zalasenim. Nôwôżniészą rzéką je [[Narew]] za swòjim wôżnym dopłiwã – [[Biebrza|Biebrzą]]. Pôłniowim krajem wòjewództwa płënie [[Bùg]], a w nordowim dzélu wëstãpùje wiele jezorów. Je tuwò téż nôwikszô w Eùropie zgrëpina mòczôr i pùszczów, chtërnë są stosënkòwò nienarëszoné dzejanim człowieka. Wiôlgą przërodną wôrtnotã mają nôrodné parczi: [[Białowiesczi Nôrodny Park|Białowiesczi]] (wpisóny na lëstã swiatowégò kùlturnégò dzedzëctwa UNESCO), Wigiersczi, Biebrzańsczi<ref name="Historia"/>. Pòdlasczé wòjewództwò je mòcno zróżnicowóné z pòzdrzatkù na bëtnosc tuwò różnych nôrodnosców i wëznaniów. Òkróm Pòlôchów nalezc mòże wiele mieszkańców nôleżącëch do rozmajitëch nôrodnëch miészëznów (m.in. [[Biôłorëskô miészëzna w Pòlsce|Biôłorusënowie]], [[Ùkrajińskô miészëznã w Pòlsce|Ùkrajińcë]], [[Lëtewskô miészëzna w Pòlsce|Lëtwinowie]], [[Tatarskô miészëzna w Pòlsce|Tatarowie]]). Òsoblëwim wëróżnikã wòjewództwa je to, że mieszkô tu zacht lëczba wëznôwców [[Prawòsławié|prawòsławny Cerkwi]], a w [[Siemiatycczi kréz|siemiatycczim pòwiece]] leżi [[Swiãtô Góra Grabarka]] – nôwôżniészé sanktuarium pòlsczich prawòsłôwnëch. == Pòdôwczi == * Wiéchrzëzna - 20 187,02 km² * Lëdztwò - 1 187 587 == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòdlasczé wòjewództwò| ]] ga3p1ulvckfkssn2yfbkwv0ewbltjdc 0 3793 217329 214928 2026-10-09T19:02:38Z Terrus38 14026 217329 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Olsztyn |rodzôcz=Olsztyna |céch=POL Olsztyn COA.svg |fana=POL Olsztyn flag.svg |karta=POL Olsztyn map.svg |wòjewództwò=warmińskò-mazursczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Piotr Grzymowicz |adres_um=pl. Jana Pawła II 1 <br />10-101 Olsztyn |kod_poczt_um= |tel_um=89 527 31 11 |fax_um=89 535 15 58 |mail_um= |wiéchrzëzna=87,89 |stopniN=53 |minutN=47 |stopniE=20 |minutE=30 |wysokość= |rok=2007 |lëdztwò=175 241 |gęstość=1991 |aglomeracja=270 000 |czerënkòwi numer=(+48) 89 |pòcztowi kòd=10-001 do 11-041 |registracëjné tôfle=NO |TERYT= |SIMC= |commons=Olsztyn |www=http://www.um.olsztyn.pl }} '''Olsztyn''' ({{jãz.|de}} ''Allenstein'') – nôwikszi gard ë stolëca [[Warmińskò-mazursczé wòjewództwò|warmińskò-mazursczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarsczim òstrzódkã nordowi [[Pòlskô|Pòlsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Olsztyn-katedra.jpg|Katédra Òbrôzk:Olsztyn_2018.webm Òbrôzk:Olsztyn, Wysoka Brama..jpg| Òbrôzk:Olsztyn, stary ratusz..jpg| Òbrôzk:Zamek, skrzydło zachodnie..jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warminskô-mazursczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] ktaqejg3xucsls00e1phb4vthfdnpgd 217340 217329 2026-10-09T19:06:27Z Terrus38 14026 217340 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Olsztyn |rodzôcz=Olsztyna |céch=POL Olsztyn COA.svg |fana=POL Olsztyn flag.svg |karta=POL Olsztyn map.svg |wòjewództwò=warmińskò-mazursczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Piotr Grzymowicz |adres_um=pl. Jana Pawła II 1 <br />10-101 Olsztyn |kod_poczt_um= |tel_um=89 527 31 11 |fax_um=89 535 15 58 |mail_um= |wiéchrzëzna=87,89 |stopniN=53 |minutN=47 |stopniE=20 |minutE=30 |wysokość= |rok=2007 |lëdztwò=175 241 |gęstość=1991 |aglomeracja=270 000 |czerënkòwi numer=(+48) 89 |pòcztowi kòd=10-001 do 11-041 |registracëjné tôfle=NO |TERYT= |SIMC= |commons=Olsztyn |www=http://www.um.olsztyn.pl }} '''Olsztyn''' ({{jãz.|de}} ''Allenstein'') – nôwikszi gard ë stolëca [[Warmińskò-mazursczé wòjewództwò|warmińskò-mazursczégò wòjewództwa]]. Je téż wôżnym ùczebnym, pòliticznym ë gòspòdarsczim òstrzódkã nordowi [[Pòlskô|Pòlsczi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Olsztyn-katedra.jpg|Katédra Òbrôzk:Olsztyn_2018.webm Òbrôzk:Olsztyn, Wysoka Brama..jpg| Òbrôzk:Olsztyn, stary ratusz..jpg| Òbrôzk:Zamek, skrzydło zachodnie..jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] kpvidfp8q6g07n04higmsam4os9im9p 0 3929 217385 216670 2026-10-10T06:01:26Z Iketsi 3254 Galeriô 217385 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Royaume de Belgique, <center>''Koninkrijk België'',</center> <center>''Königreich Belgien |miono = Królestwò Belgijsczi |miono-genitiw = Belgijsczi |fana = Flag of Belgium.svg |herb = Great_coat_of_arms_of_Belgium.svg |na karce = EU-Belgium.svg |mòtto = "Eendracht maakt macht"<br>"L'union fait la force"<br>"Einigkeit macht stark"<br>(W jednoscë sëła) |jãzëk = [[Francësczi_jãzëk|francësczi]], [[hòlendersczi jãzëk|hòlendersczi]], [[miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] |stolëca = [[Bruksela]] |fòrma państwa = [[kònstitucyjna mònarchia]] |wiéchrzëzna = 30.528 |procent-wòdë = |lëdztwò = 11,960,170 |rok = 2025 |dëtk = Eùro |kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +0 |swiãto = [[21 lëpińca]] |himn = "La Brabançonne"<br>(Brabanckô) <center>[[Òbrôzk:La Brabançonne.oga]]</center> |kòd = BE |Internet = .be |telefón = +32 |Mònarcha=Filip I |Premiéra=Bart De Wever |aùtowi kòd=B }} '''Belgijskô''' je państwã w Zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]], [[federacjô]], chtërną twòrzą trzë regionë. Stolëca Belgijsczi je sedzëbą [[NATO]] ë [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Belgijskô zwëskała samòstójnotã òd [[Niderlandë|Niderlandów]] 4 pazdzérznika 1830. 21 lëpińca 1831 pierszi król Belgijsczi – Léópóld I zasadł na trónie<ref>''[https://www.belgium.be/en/about_belgium/country/belgium_in_nutshell/symbols/national_holiday National Day and feast days of Communities and Regions| Belgium.be]'' [online], www.belgium.be [dost. 2026-05-10] ({{jãz.|en}}).</ref>. Belgijskô je kònstitucyjną mònarchią, dzysdnia mònarchą je Filip I z dinastie Kobùrgów. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w Zôpadny Eùropie, nad Nordowim Mòrzã, midze Francją a [[Niderlandë|Niderlandama]]. === Wiéchrzëzna === * całownô: 30,528 km² * wiéchrzëzna lądu: 30,278 km² * wiéchrzëzna wòdów: 250 km² [[Òbrôzk:Belgium_-_Location_Map_(2013)_-_BEL_-_UNOCHA.svg|mały]] === Lądowé grańce === * òglowô długòsc wszëtczich grańców: 1,297 km * państwa, z jaczima mô grańce: [[Francjô]] – 556 km; [[Niemieckô]] – 133 km; [[Luksembùrg]] – 130 km; [[Niderlandë]] – 478 km === Brzegòwô liniô === 66.5 km === Klimat === Umiarkowany, łagódné zëme, chłodné lata, deszczowi, mòkry, pòbiegłi. === Ùsztôłcenié terenu === Płasczé nôdbrzeżné rówiznë, strzódnô dzél ùrzemkowata, sërowe górë Ardeńsczégò Lasu na pôłniowim pòrënku. === Wësokòsc terenu === * strzédnô wësokòsc: 181 m. n.r.m. * nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Nordowe Mòrze) * nôwëższi czëp: 694 m. n.r.m. (Botrange) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === * rolné gruńtë 44,4% (w tim 28,3% òrnëch gruńtów) * lasë 22% (w 2023) == Sprôwné pòdzelenié == W Belgijsczi je sprôwné pòdzelenié na regionë. {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Belgijsczé regionë na karce |- |[[Òbrôzk:Gewestenkaart.svg|bezramki|centruj]] | * <span style="color:gold;">żôłti</span> – Flamandzczi Region * <span style="color:red;">czerwòny</span> – Walońsczi Region * <span style="color:blue;">niebiesczi </span> – Stolëczny Region Brukseli |} == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === * wielëna lëdztwa: 11,960,170 (2025) * białczi: 6,052,672 * chłopë: 5,907,498 === Etniczné karna === Belgòwie 75.2%, Włosi 4.1%, Marokańczicë 3.7%, Francuzë 2.4%, Tërcë 2%, Òlendrzë 2%, jinsi 10.6% (wôrtosc szacowónô na 2012) === Jãzëczi === [[Hòlendersczi jãzëk|Hòlendersczi]] (państwòwi) 60%, [[Francësczi jãzëk|francësczi ]](państwòwi) 40%, [[Miemiecczi jãzëk|miemiecczi]] (państwòwi) mni niż 1%. Belgijskô dzélë sã na trzë jãzëkowe wspólnotë. {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Jãzëkowe wspólnotë |- |[[Òbrôzk:BelgieGemeenschappenkaart.svg|centruj|bezramki]] | * <span style="color:gold;">żôłti</span> – flamandzkô wspólnota * <span style="color:red;">czerwòny</span> – francëskô wspólnota * <span style="color:blue;">niebiesczi </span> – niemieckô wspólnota |} === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcë]] 57.1%, protestancë 2.3%, jinsi chrzescëjanie, 2.8%, [[Islam|mùzułmanie]] 6.8%, jinsi 1.7%, bezbòżnicë 9.1%, niewierzący/agnosticë 20.2% (wôrtosc szacowónô 2018) === Ùrbanizacjô === * mieskô pòpùlacjô: 98.2% * wikszé miesczé westrzódczi: [[Bruksela]] (stolëca) – 2,122 milionów mieszkańców; Antwerpiô – 1,057 milionów (pòdôwczi òglowégò spisënkù z 2023) == Pòliticzny system == * òficjalnô pòzwa: Królestwò Belgijsczi * pòliticzny ùstôw: kònstitucyjna mònarchia * stolëca: Bruksela * czasowô cona: UTC +0 === Wëkònôwczô władza === * król Filip I (òd 21 lëpińca 2013) * premier Bart De Wever (òd 3 gromicznika 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô Jizba Reprezentantów (fr. Chambre des Représentants; 150 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i Senate (fr. Sénat; 60 nôleżników na piãcolatną kadencjã). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Graslei Ghent.jpg| Òbrôzk:Brugge-CanalRozenhoedkaai.JPG| Òbrôzk:Brugge Sashuis R01.jpg| Òbrôzk:Port cranes at Zeebrügge, Belgium 2.JPG| Òbrôzk:Hautes-Fagnes.jpg| Òbrôzk:Braine-L'Alleud - Butte du Lion dite de Waterloo.jpg| Òbrôzk:Liège Batte1 JPG.jpg| Òbrôzk:Royal Guidon Hesbignon on Grand-Place during the great procession of Tournai (DSCF8921).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Eùropejskô Ùniô]] * [[Francëjô]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20260203225006/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/belgium/#government Belgijskô w „The World Factbook”] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Belgijskô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] fcq32fcmoi2gt8tydf1tg0hwbvu20tj 0 4037 217290 212814 2026-10-09T15:12:00Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pl.]]→{{jãz.|pl}}; Galeriô 217290 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Klëkòwô Hëta |rodzôcz_wsë= |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kartësczi |gmina=Stãżëca |szôłtëstwò=Klëkòwô Hëta |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=14 |sekùndëN=28 |gradëE=17 |minutëE=53 |sekùndëE=53 |wiżô= |rok= |lëdztwò=561 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-321 |reg_tôfla=GKA |SIMC= |szôłtës= |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Klëkòwô Hëta''' ({{jãz.|pl}} ''Klukowa Huta'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]], w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Stãżëca|gminie Stãżëca]] na przëgrańczu [[Kaszëbsczi Krôjmalënkòwi Park|Kaszëbsczégò Krôjmalënkòwégò Parkù]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]<ref>http://szkolaklukowahuta.edupage.org/about/?subpage=3</ref>. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW214.svg|25px]] ë [[Òbrôzk:Tabliczka DW228.svg|25px]]. W òbéńdze [[szołtëstwò|szôłtëstwa]] pòłożoné sã mniészé kòlonie: * [[Danachòwò]], * [[Klëkòwô Hëta-Pùstczi]] == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Klukowa Huta (skrzyzowanie DW214 z DW228).JPG| Òbrôzk:Klukowa Huta, wayside cross.jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20141109071722/http://www.jezyki-mniejszosci.pl/do-pobrania.html] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Stãżëca]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] gggir8a38knyxmarqqom5o3wdk7t2kg 10 4265 217255 198048 2026-10-09T14:23:54Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Szablónë]] 217255 wikitext text/x-wiki <table style="float:right; margin: 0 0 1ex 1em; border:1px solid #99B3FF; padding:1px; width:242px; clear:right"><tr><th style="text-align: center">'''[[:Project:Babel|Wieżô Babel brëkòwnika]]'''</th></tr><tr><td>{{#if: {{{1|}}} |{{User {{{1}}}}}|<center style="background-color:#eee">''Enter language skill levels such as:''<br /> <code><nowiki>{{Babel|csb|ru-2|fr-3|</nowiki></code>&nbsp;…&nbsp;<code> <nowiki>}}</nowiki></code></center>}}</td></tr>{{#if: {{{2|}}} |<tr><td>{{User {{{2}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{3|}}} |<tr><td>{{User {{{3}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{4|}}} |<tr><td>{{User {{{4}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{5|}}} |<tr><td>{{User {{{5}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{6|}}} |<tr><td>{{User {{{6}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{7|}}} |<tr><td>{{User {{{7}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{8|}}} |<tr><td>{{User {{{8}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{9|}}} |<tr><td>{{User {{{9}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{10|}}} |<tr><td>{{User {{{10}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{11|}}} |<tr><td>{{User {{{11}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{12|}}} |<tr><td>{{User {{{12}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{13|}}} |<tr><td>{{User {{{13}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{14|}}} |<tr><td>{{User {{{14}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{15|}}} |<tr><td>{{User {{{15}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{16|}}} |<tr><td>{{User {{{16}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{17|}}} |<tr><td>{{User {{{17}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{18|}}} |<tr><td>{{User {{{18}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{19|}}} |<tr><td>{{User {{{19}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{20|}}} |<tr><td>{{User {{{20}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{21|}}} |<tr><td>{{User {{{21}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{22|}}} |<tr><td>{{User {{{22}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{23|}}} |<tr><td>{{User {{{23}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{24|}}} |<tr><td>{{User {{{24}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{25|}}} |<tr><td>{{User {{{25}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{26|}}} |<tr><td>{{User {{{26}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{27|}}} |<tr><td>{{User {{{27}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{28|}}} |<tr><td>{{User {{{28}}}}}</td></tr>}}{{#if: {{{29|}}} |<tr><td>{{User {{{29}}}}}</td></tr>}} <tr><td style="text-align:center">[[:Kategòrëjô:Jãzëczi brëkòwników|Jãzëczi brëkòwników]]</td></tr></table><noinclude> [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> ocqd9qcdm7x4zoavpbvmzs31wgbh6d1 0 4323 217294 213508 2026-10-09T15:31:30Z Iketsi 3254 Galeriô 217294 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Repubblica Italiana |miono = Repùblika Italsczi |miono-genitiw = Italsczi |fana = Flag of Italy.svg |herb = Emblem_of_Italy.svg |na karce = EU-Italy.svg |jãzëk = [[Italsczi jãzëk|italsczi]] |stolëca = [[Rzim]] |fòrma państwa = [[repùblika]] |wiéchrzëzna = 301.300 |lëdztwò = 60.599.936 | rok = 2016 |dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR |czasowô cona = +1 – zëma<br> [[UTC]] +2 – lato |swiãto = [[2 czerwińca]], [[25 łżëkwiata]] |himn = Il Canto degli Italiani<br>(Piesń Włochów) <center>[[Òbrôzk:National anthem of Italy - U.S. Navy Band (long version).ogg]]</center> |kòd = IT, ITA |Internet = .it |telefón = +39 |Prezydeńt=Sergio Matarella |Premiéra=Giorgia Meloni |aùtowi kòd=I |kònstitucjô=Kònstitucjô Italsczi }} '''Italskô''' je państwã w pôłniowi [[Eùropa|Eùropie]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Dzél tegò kraju òbtôczô [[Westrzódzemné Mòrzé]]. W Italsce w 2013 rokù bëła [[gòspòdarzeniowô kriza]]. Italskô przez stalata bëłô zgrôwny do rozrëmieniô. Ją sparłãczëł w 1861 rokù Giuseppe Garibaldi<ref>''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/italian-unification-risorgimento Italian unification (Risorgimento) | History | Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost. 2026-04-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. 2 czerwińca 1946 z przëczënë referendum Italskô ùstałô bëc mònarchią ë stałô sã repùbliką<ref>''[https://www.difesa.it/eng/primo-piano/towards-2-june/32062.html Towards 2 June]'' [online], www.difesa.it [dost. 2026-04-04].</ref>. * stoleczny gard: [[Rzim]] * lëdztwò: 60.599.936 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 301.300 km² * dëtk: euro * telefón: +39 * Internet: .it == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Grotte Castellana 03apr06 03 (cropped 4×3).jpg|[[Stalagmit]] w Italsce </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Italskô| ]] rshg64va92b2x8rsjmelg8xz2sbvcsq 14 4325 217390 162909 2026-10-10T06:12:16Z Iketsi 3254 {{Commons}} 217390 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ggug48z987f9gb067iy0boq4a984d5d 0 4328 217398 216741 2026-10-10T09:41:17Z DawnyTest 14843 foto 217398 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Éire| miono = Irlandiô | miono-genitiw = Irlandie | fana = Flag of Ireland.svg| herb = Coat of arms of Ireland.svg | na karce = EU-Ireland.svg| jãzëk = [[Irlandzczi jãzëk|irlandzczi]]<br>[[Angelsczi jãzëk|angelsczi]]| stolëca = Dublin| fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 70 273| procent-wòdë = 2,0 | lëdztwò = 5 380 300| rok = 2024 | dëtk = [[Eùro]]| kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +0 | swiãto = 17 strëmiannika | himn = Amhrán na bhFiann<br> (Żôłnérskô spiéwa) <center>[[Òbrôzk:United States Navy Band - Amhrán na bhFiann.ogg]]</center> | kòd = IE | Internet = .ie | telefón = +353 |Prezydeńt=Catherine Connolly|Premiéra=Micheál Martin|aùtowi kòd=IRL}} '''Irlandiô''' – państwò w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], nôleżącé do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Zajimô piãc szóstich òstrowù ò ti sami pòzwie. Grańczi leno z [[Nordowô Irlandiô]], chtërna je dzélã [[Wiôlgô Britaniô|Zjednónégò Królestwa]]. Stolëcą i nôwikszim gardã je [[Dublin]]. == Geògrafiô == === Pòłożenié === Leżi w zôpadny [[Eùropa|Eùropie]], na òstrowie Irlandiô. Òtôczô ją [[Atlanticczi Òcean]] (Celticczé Mòrze na pôłnim, Irlandzczé Mòrze na pòrénkù). === Wiéchrzëzna === *całownô: 70,273 km² *wiéchrzëzna lądu: 68,883 km² *wiéchrzëzna wòdów: 1,390 km² *môl na swiece wedle wiéchrzëznë: 121. === Lądowé grańce === *òglowô długòsc wszëtczich grańców: 443 km *państwa, z jaczima mô grańce: [[Wiôlgô Britaniô]] (Repùblika Irlandie grańczi leno z [[Nordowô Irlandiô|Nordową Irlandią]], chtërna je dzélã Zjednónégò Królestwa). === Brzegòwô liniô === 1,448 km === Klimat === Klimat ùmiarkòwóny nadmòrsczi, pòd wpłiwã Nordowòatlanticczégò Prądu. Łagódné zëmë, dosc chłodno òb lato. Czãsté ùblónowienié, znacznô serosc lëftu. === Ùsztôłcenié terenu === [[Òbrôzk:Cliffs of Moher bei bestem Wetter (2007).jpg|mały|Mòrsczé klifë nad Atlanticczim Òceanã]] Centralnô równizna òbrëmiónô dosc niewësoczima górama; przez òstrów bieżi czile spłôwnëch rzék. Mòrsczé klifë na zôpadnym ùbrzégù. === Wësokòsc terenu === [[Òbrôzk:Ireland_physical_medium.png|mały|Fizycznô kôrta Irlandii]] *strzédnô wësokòsc: 118 m. n.r.m. *nôniższô wësokòsc: 0 m. n.r.m. (Atlanticczi Òcean) *nôwëższi czëp: 1,041 m. n.r.m. (Carrauntoohil / Corrán Tuathail) === Gruńtë wedle ùżiwaniô === *rolné gruńtë 66,1 % (w tim 15,4 % òrnëch gruńtów) *lasë 10,9% (wôrtoscë szacowóné na 2011) == Lëdze i spòlëzna == === Pòpùlacjô === *wielëna lëdztwa: 5,011,102 (wôrtosc szacowónô na lëpińc 2017) *môl na swiece wedle wielënë lëdztwa: 121. === Etniczné karna === Irlandczicë 82,2% (w 2016) === Jãzëczi === [[Òbrôzk:Percentage stating they speak Irish daily outside the education system in the 2011 census.png|mały|Procent lëdzy, jaczi w codniowim żëcym pòsługùją sã irlandzczim jãzëkã]] Òglowò ùżiwónym jãzëkã je angelsczi, 94% pòpulacje òkresliwô gò jakò swój rodny jãzëk. 11% lëdzy pòdôwô, że jich rodnym jãzëkã je [[Irlandzczi jãzëk|irlandzczi]]. Irlandzczi dominëje w dzélu państwa pòzéwónym ''Gaeltacht'', w jaczim mieszkô 96,628 lëdzy. === Religijné karna === [[Katolëcczi Kòscół|katolëcë]] 78.3%, Kóscół Irlandie (anglikańsczi) 2.7%, [[prawòsławié]] 1.3%, mùzułmanie 1.3%, === Ùrbanizacjô === *mieskô pòpùlacjô: 63.8% *wikszé miesczé westrzódczi: Dublin (stolëca) – 1,173,179 mieszkańców; Cork – 125,622 mieszkańców. == Pòliticzny system == *òficjalnô pòzwa: Irlandiô (irl. Éire) *pòliticzny ùstôw: parlamentarnô repùblika *czasowô cona: UTC 0 *państwowé swiãto: 17 strëmiannika – Dzéń sw. Patrika === Wëkònôwczô władza === * pezydent Catherine Connolly (òd 11 lëstopadnika 2025) * premier Micheál Martin (òd 23 stëcznika 2025) === Ùstawòdôwczô władza === Dwùjizbowi parlament, w skłôd jaczégò wchôdô niższô jizba Dáil Éireann (''Zéńdzenié Irlandie'', 158 nôleżników na piãcolatną kadencjã) i wëższô jizba Seanad Éireann (''Senat Irlandie'', 60 nôleżników). == Historiô == [[Òbrôzk:Irishness.jpg|mały|Celticczi Krziż]] Pierszé znôné szlachë wnożënë na môlach Irlandii szacowané są na 8000 p.n.e. i bëłë to przecążczi jachtôrzów z [[Eùropa|eùropejsczégò kòntinentu]]. Zaostałoscą pò tëch ludach są serie grobniców (np. Newgrange). Òd V wiekù òstrów béł chrystianizowóni przez swiãtégò Patrika. W VIII wiekù zaczął sã nôbiég wikingów, jaczi w 1014 w kùńcu òstôł òdparti przez armiã króla Briana Zuchternégò. Òd 1169 zaczãłë sã anielsczé wëkùstrzënczi, zaczinającë wielelatné òbsadzenié [[òstrów|òstrowa]]. W tim cządzé òdbëłë sã zwielono różné pòwstania i wòjnë procëm Anielczików. W 1542 pòwstało Królestwò Irlandie, jegò mònarchą òstał Henrik VIII, ùstało jistniec, czede òstało zjednóne z Wiôlgą Britaniją na mòcë aktu unije z 1801. W 1916 òbczas wiôlgònocnegò pòwstania obznôjmiono samòstójnotã Irlandzczi Repùbliczi<ref>''[https://cain.ulster.ac.uk/issues/politics/docs/pir24416.htm CAIN: Proclamation of the Irish Republic, 24 April 1916]'' [online], cain.ulster.ac.uk [dost. 2026-03-22]. ({{jãz.|en}})</ref>, też w 1919 pòsélcowie Nôrôdny Gromady z partie ''Sinn Féin'' obznôjmili niezanôleżnosc repùbliczi<ref>[https://web.archive.org/web/20160413120940/http://portalwiedzy.onet.pl/22323,,,,sinn_fein,haslo.html#selection-513.0-513.9 Sinn Fein]</ref>. Na mòcë traktatu Anielsko-Irlandzczégò w 1922 ùsôdzôno Wòlne Irlandzczé Państwò, chtërëgo królã bëł mònarcha [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]<ref name=":0">''[https://www.ebsco.com/research-starters/history/irish-free-state-proclaimed Irish Free State Is Proclaimed| Research Starters | EBSCO Research]'' [online], EBSCO [dost 2025-11-02] ({{jãz.|en}}).</ref>. W tim cządze pòwstôł pierszi irlandzczi rząd z [[Éamon de Valera|Éamonã de Valerą]] w przódkù, co sprawiło początk irlandzczi domôcy wòjnë (1922–1923<ref>[https://www.britannica.com/event/Irish-Civil-War ''Irish Civil War''] Encyclopedia Britannica [dost. 2026-03-22] ({{jãz.|en}})</ref>). W 1937 zjinaczônô miono kraju na Irlandiô<ref name=":0" />, a w 1949 Irlandiô stała sã repùbliką<ref>Nelsson R., ''[https://www.theguardian.com/world/from-the-archive-blog/2020/apr/08/ireland-becomes-a-republic-april-1949 The day Ireland became a republic - archive, April 1949]'', „The Guardian”, 8 łżëkwiata 2020, s. -, ISSN 0261-3077 [dost. 2025-11-02] ({{jãz.|en}}).</ref>. W 1955 rokù Irlandiô stała sã nôleżnikã [[ONZ|ONZ]], w 1973 wstąpiła do [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Wspólnotë]]. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bibliografiô == * [https://web.archive.org/web/20190506104239/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ei.html Irlandiô w „The World Factbook”] == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Eùro}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Irlandiô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] oyvxe6wv2h1uufsjubzp1o3mmze22kt 0 4342 217285 213515 2026-10-09T15:00:33Z Iketsi 3254 Galeriô 217285 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republika Hrvatska |miono = Repùblika Chòrwacczi |miono-genitiw = Chòrwacczi |fana = Flag of Croatia.svg |herb = Coat of arms of Croatia.svg |na karce = EU-Croatia.svg |jãzëk = [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] |stolëca = Zagrzeb |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 56.542 |lëdztwò = 4.190.700 |rok = 2016 |dëtk = Euro |kòd dëtka = € |czasowô cona = +2 |swiãto = [[25 czerwińca]] |himn = "Lijepa naša domovino" (Snożnô naszô tatczëzna) <center>[[Òbrôzk:Lijepa nasa domovino instrumental.ogg]]</center> |kòd = HR |Internet = .hr / .eu |telefón = +385 |Prezydeńt=Zoran Milanović |Premiéra=Andrej Plenković |data ùsôdzenia=25 czerwińca 1991 |aùtowi kòd=HR }} '''Chòrwacjô'''<ref>Felicja Baska-Borzyszkowska; Wojciech Myszk ''Jô w Kaszëbsczi, Kaszëbskô w swiece – dzél III – Ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô IV etapù sztôłceniô''.</ref> abò '''Chòrwackô''' ([[Chòrwacczi jãzëk|Chòrwacczi]]: ''Hrvatska'') – je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a òd [[1 lëpińca]] 2013 rokù krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. * stoleczny gard: [[Zagrzeb]] * lëdztwò: 4.190.700 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 56.542&nbsp;km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density map of Croatia, 2011.svg|Gãstosc zalëdzeniô w Chòrwacczi Òbrôzk:Croatia_-_Location_Map_(2013)_-_HRV_-_UNOCHA.svg|Gardë Chòrwacczi </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chòrwackô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] o4oqdsgjoqosaerxnjcbxnpv1f9zpuk 217393 217285 2026-10-10T06:31:33Z Iketsi 3254 Galeriô 217393 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republika Hrvatska |miono = Repùblika Chòrwacczi |miono-genitiw = Chòrwacczi |fana = Flag of Croatia.svg |herb = Coat of arms of Croatia.svg |na karce = EU-Croatia.svg |jãzëk = [[Chòrwacczi jãzëk|chòrwacczi]] |stolëca = Zagrzeb |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 56.542 |lëdztwò = 4.190.700 |rok = 2016 |dëtk = Euro |kòd dëtka = € |czasowô cona = +2 |swiãto = [[25 czerwińca]] |himn = "Lijepa naša domovino" (Snożnô naszô tatczëzna) <center>[[Òbrôzk:Lijepa nasa domovino instrumental.ogg]]</center> |kòd = HR |Internet = .hr / .eu |telefón = +385 |Prezydeńt=Zoran Milanović |Premiéra=Andrej Plenković |data ùsôdzenia=25 czerwińca 1991 |aùtowi kòd=HR }} '''Chòrwacjô'''<ref>Felicja Baska-Borzyszkowska; Wojciech Myszk ''Jô w Kaszëbsczi, Kaszëbskô w swiece – dzél III – Ùczbòwnik do kaszëbsczégò jãzëka dlô IV etapù sztôłceniô''.</ref> abò '''Chòrwackô''' ([[Chòrwacczi jãzëk|Chòrwacczi]]: ''Hrvatska'') – je państwã w [[Eùropa|Eùropie]], a òd [[1 lëpińca]] 2013 rokù krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. * stoleczny gard: [[Zagrzeb]] * lëdztwò: 4.190.700 mieszkańców ([[2016]]) * wiéchrzëzna: 56.542&nbsp;km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density map of Croatia, 2011.svg|Gãstosc zalëdzeniô w Chòrwacczi Òbrôzk:Croatia_-_Location_Map_(2013)_-_HRV_-_UNOCHA.svg|Gardë Chòrwacczi Òbrôzk:Dubrovnik june 2011..JPG| Òbrôzk:Zagreb (29255640143).jpg| Òbrôzk:A7-Draga.jpg| Òbrôzk:Croatie-krka001.JPG| Òbrôzk:Homar 3.jpg| Òbrôzk:Zagorje.jpg| Òbrôzk:Bjele stijene - vapencove skalni mesto.jpg| Òbrôzk:Burek trokut 3.png| Òbrôzk:Cavtat village.JPG| Òbrôzk:Croatia Pula Amphitheatre 2014-10-11 11-04-27.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chòrwacczi jãzëk]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Chòrwackô| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] f9ow3f9n70grvw0z2f0la2qzsi3szad 0 4344 217384 215958 2026-10-10T05:48:34Z Iketsi 3254 Galeriô 217384 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republika e Shqipërisë |miono = Repùblika Albańsczi |miono-genitiw = Albańsczi |fana = Flag of Albania.svg |herb = Coat of arms of Albania.svg |na karce = Albanie_carte.png |mòtto = Ti Shqipëri, më jep nder, më jep emrin Shqipëtar<br>(Të, Albanio, daj mie hònór, nazwi mie Albańczikã) |jãzëk = [[Albańsczi jãzëk|albańsczi]], aromańsczi, grecczi |stolëca = Tirana |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 28.748 |lëdztwò = 2.876.591 |rok = 2017 |dëtk = Albańsczi lek |kòd dëtka = ALL |czasowô cona = +1 |swiãto = [[28 lëstopadnika|28 lëstopadnika – Swiãto Fanë]] |himn = Himni i Flamurit<br>(Himn do Fanë) |kòd = AL, ALB |Internet = .al |telefón = +355 |Prezydeńt=Bajram Begaj |Premiéra=Edi Rama |aùtowi kòd=AL }} '''Albaniô''' abò '''Albańskô'''<ref>https://mojestrone.com/artykul/piersz-albansk-cyberministerka-n2025986</ref> ({{jãz.|sq}} ''Shqipëria'') – je môłim państwã w pôłniowo-pòrénkowi [[Eùropa|Eùropie]], na [[Bałkańsczi Półòstrów|Bałkańsczim Półòstrowie]], mô przistãp do Adriaticczégò Mòrza. Albańskô zwëskała samòstójnotã òd [[Tëreckô|Tërecczi]] w 1912 roku. Nôwikszą religią je sunnicczi [[islam]], wëznaje go 57% lëdztwa. Drëgą je [[Katolëcczi Kòscół|rzimszkô katolëcëzna]], dze wëznawcë stanowią 10% lëdztwa. Pòsobicą Albańsczi Prawòsławny Kòscół (7%), zôkón Bektaszitów (2%), ë jinsze (pòdôwczi z 2011)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2023-report-on-international-religious-freedom/albania/ Albania]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-06-04] ({{jãz.|en}}).</ref>. * stolëca i nôwikszi gard: [[Tirana]] * lëdztwò: 2.876.591 mieszkańców (2017) * wiéchrzëzna: 28.748 km² == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:A traditional male folk group from Skrapar.JPG| Òbrôzk:Bunker in Albanian Alps.jpg| Òbrôzk:Gjipe beach, Albania.JPG| Òbrôzk:Bukë kollomoqe, bukë misri.JPG| Òbrôzk:Krujë-KrujaAlbania 2016.jpg| Òbrôzk:HODŽA druhá míza.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kòsowò]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Eùropa}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Albańskô| ]] 1kne35ucm4omctbgh5dkkwnvio1ekkx 14 4345 217389 162493 2026-10-10T06:11:59Z Iketsi 3254 {{Commons}} 217389 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] ggug48z987f9gb067iy0boq4a984d5d 0 4628 217394 213518 2026-10-10T06:45:03Z Iketsi 3254 Galeriô 217394 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò| gwôsné miono = Κυπριακή Δημοκρατία | miono = Repùblika Cypersczi | miono-genitiw = Cypersczi | fana = Flag of Cyprus.svg| herb = Coat_of_arms_of_Cyprus_(old).svg | na karce = Cyprus_in_its_region_(claimed).svg| jãzëk = [[Grecczi jãzëk|grecczi]], turecczi | stolëca = Nikosiô | fòrma państwa = repùblika | wiéchrzëzna = 9.251 | procent-wòdë = – | lëdztwò = 1.170.125 | rok = 2017 | dëtk = [[Eùro]] | kòd dëtka = EUR | czasowô cona = +2 | swiãto = [[1 pazdzérznika]] | himn = Ὕμνος εἰς τὴν Ἐλευθερίαν (Himn do wolnotë) | kòd = cy | Internet = .cy | telefón = +357 |Prezydeńt=Nikos Christodulidis}} '''Cyper''' ({{jãz.|gr}} Κύπρος ''Kýpros'') – państwã na òstrowë w [[Strzódzemné Mòrze]] midzë [[Azjô|Azëjã]] i [[Eùropa|Eùropã]], krôj [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]]. Terenem spiérnim je [[Nordowi Cyper]], chtëren obznôjmił samòstójnotã. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Cyprus Mediterranean Forests Ecoregion - Relief Map.png|Topografiô Cypru Òbrôzk:Carte_de_Chypre.svg|Gardë Cypru Òbrôzk:Edro III Shipwreck LE.jpg| Òbrôzk:Three palm trees during the sunset, Ayia Marina Chrysochous, Paphos District, Cyprus 02.jpg| Òbrôzk:Anémona de mar (Condylactis aurantiaca), Pistol Bay, Pafos, Chipre, 2021-12-12, DD 12.jpg| Òbrôzk:Parlanet cyprus.jpg| Òbrôzk:University of Cyprus in Nicosia capital of the Republic of Cyprus 4.jpg| Òbrôzk:Cng1.jpg| Òbrôzk:Kyrenia 01-2017 img04 view from castle bastion.jpg| Òbrôzk:Episkopi 01-2017 img08 Kourion.jpg| Òbrôzk:Kloster Kykkos BW 2023-09-20 11-57-37 v1.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Nordowi Cyper]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Euro}} {{Eùropa}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Cyper| ]] [[Kategòrëjô:Eùropejsczé państwa]] [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 2uz8dxigvm9l6xw0qbbuak1e80o0qs6 0 4656 217288 209271 2026-10-09T15:08:47Z Iketsi 3254 Galeriô 217288 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |miono=Repùblika Syngapùru |gwôsné miono=Republic of Singapore <center>新加坡共和国</center> <center>Republik Singapura</center> <center>சிங்கப்பூர் குடியரசு</center> |fana=Flag of Singapore.svg |miono-genitiw=Syngapùru |herb=Coat of arms of Singapore.svg |mòtto=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Syngapùrze) |himn=Majulah Syngapùra<br>(Nôprzód Syngapùrze) <center>[[Òbrôzk:Majulah Singapura.ogg]]</center> |na karce=Singapore in its region (zoom).svg |jãzëk=angelsczi, mandarińsczi, malajsczi, tamilsczi |stolëca=Syngapùr |fòrma państwa=repùblika |Prezydeńt=Tharman Shanmugaratnam |Premiéra=Lawrence Wong |wiéchrzëzna=744.3<ref>[https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data Environment] [online], Base [przëstãp 2026-03-28] [ [https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data/ zarchiw.] 2026-02-11] ({{jãz.|en}}).</ref> |aùtowi kòd=SGP |telefón=+65 |dëtk=syngapùrsczi dolar |kòd dëtka=SGD |czasowô cona=+8 |kòd=SG |Internet=.sg |lëdztwò=5,905,748<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/singapore-population/ Singapore Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> |data ùsôdzenia=9 zélnika 1965 |rok=2026 }} '''Syngapùr''' je państwã w [[Azjô|Azji]]; òno òbjimô blós gard Syngapùr. Miono miasta w [[sanskrit|sanskrice]] òznôczô „gard [[lew|lwa]]”<ref>http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html</ref>. Syngapùr zwëskôł samòstójnotã 9 zélnika 1965 òd [[Malezjô|Malezje]]<ref>''[https://www.bbc.com/audio/play/w3ct7444 BBC Audio | Witness History | 1965 Singaporean independence]'' [online], www.bbc.com [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Saint Andrew's Cathedral, Singapore 15.JPG|Katédra sw. Andrzeja w Syngapùrze Òbrôzk:Singapore Panorama v2.jpg|Skyline des Stadtzentrums von Singapur Òbrôzk:Aerial of Marina Bay Singapore (35925244794).jpg|Stadtzentrum von Singapur mit [[Marina Bay Sands]] im Vordergrund Òbrôzk:Orchard Road light up Xmas 2005.JPG|Orchard Road in Weihnachtsdekoration 2005 Òbrôzk:1 Ann Siang Hill, Singapore - 199805.jpg|Altes chinesisches Wohn- und Geschäftshaus in der Club-Street, Telok Ayer Òbrôzk:010280 00001 Merlion, Singapore.jpg|Merlion – das Wahrzeichen Singapurs Òbrôzk:010253 00001 Singapore, Victoria Theatre.jpg|Victoria Theatre </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] 2vp6d32j11nm3z4sft8f7c25g1z4s18 217289 217288 2026-10-09T15:09:29Z Iketsi 3254 -de 217289 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |miono=Repùblika Syngapùru |gwôsné miono=Republic of Singapore <center>新加坡共和国</center> <center>Republik Singapura</center> <center>சிங்கப்பூர் குடியரசு</center> |fana=Flag of Singapore.svg |miono-genitiw=Syngapùru |herb=Coat of arms of Singapore.svg |mòtto=Majulah Singapura<br>(Nôprzód Syngapùrze) |himn=Majulah Syngapùra<br>(Nôprzód Syngapùrze) <center>[[Òbrôzk:Majulah Singapura.ogg]]</center> |na karce=Singapore in its region (zoom).svg |jãzëk=angelsczi, mandarińsczi, malajsczi, tamilsczi |stolëca=Syngapùr |fòrma państwa=repùblika |Prezydeńt=Tharman Shanmugaratnam |Premiéra=Lawrence Wong |wiéchrzëzna=744.3<ref>[https://web.archive.org/web/20260211210300/https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data Environment] [online], Base [przëstãp 2026-03-28] [ [https://www.singstat.gov.sg/find-data/search-by-theme/society/environment/latest-data/ zarchiw.] 2026-02-11] ({{jãz.|en}}).</ref> |aùtowi kòd=SGP |telefón=+65 |dëtk=syngapùrsczi dolar |kòd dëtka=SGD |czasowô cona=+8 |kòd=SG |Internet=.sg |lëdztwò=5,905,748<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/singapore-population/ Singapore Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> |data ùsôdzenia=9 zélnika 1965 |rok=2026 }} '''Syngapùr''' je państwã w [[Azjô|Azji]]; òno òbjimô blós gard Syngapùr. Miono miasta w [[sanskrit|sanskrice]] òznôczô „gard [[lew|lwa]]”<ref>http://eresources.nlb.gov.sg/infopedia/articles/SIP_938_2004-12-27.html</ref>. Syngapùr zwëskôł samòstójnotã 9 zélnika 1965 òd [[Malezjô|Malezje]]<ref>''[https://www.bbc.com/audio/play/w3ct7444 BBC Audio | Witness History | 1965 Singaporean independence]'' [online], www.bbc.com [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Saint Andrew's Cathedral, Singapore 15.JPG|Katédra sw. Andrzeja w Syngapùrze Òbrôzk:Singapore Panorama v2.jpg| Òbrôzk:Aerial of Marina Bay Singapore (35925244794).jpg| Òbrôzk:Orchard Road light up Xmas 2005.JPG| Òbrôzk:1 Ann Siang Hill, Singapore - 199805.jpg| Òbrôzk:010280 00001 Merlion, Singapore.jpg| Òbrôzk:010253 00001 Singapore, Victoria Theatre.jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Azjô}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Azjatëcczé państwa]] j3e3mu2rp5thqrstd0lg7xgvo789xad 0 4813 217321 204506 2026-10-09T18:45:43Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217321 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Római katolikus templom (7011. számú műemlék) 2.jpg|mały|]] '''Ecser''' – [[wies]] w [[Madżarskô|Madżarsczi Repùblice]], pòłożóné w òbéńdze [[Bùdapeszt]]u, blëżnô pòrtu lotniczégò Ferihegy ë aùtodardżi M0 ë namòlnégò bana 120a (Budapest-Újszász-Szolnok). Bliscze jemù wsë są to Mglód, Vecsés, Gyömrő a Üllő. Lëdztwò gardu to 3272 mieszkańców. Wies mô baro dłëgô historiô. Z 1315 rokù pòchôdô pierszô zmiónka ò wsë, leno Ecser bëł tam ju òd 896, czedë najachôł jen nôrod madżarsczi. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ecseri 154.jpg| Òbrôzk:Széchenyi utca, kápolna, Ecseri 158.jpg| Òbrôzk:Ecseri 171.jpg| Òbrôzk:Szlovák Tájház, Ecseri 159.jpg| Òbrôzk:Ecseri 156.jpg| Òbrôzk:Ecseri 168.jpg| Òbrôzk:Ecseri 175.jpg| Òbrôzk:Ecseri 178.jpg| Òbrôzk:Ecseri 180.jpg| Òbrôzk:Ecseri 173.jpg| Òbrôzk:Széchenyi utca, Ecseri 166.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Madżarskô]] 20betjzci48s4p5jks9nfji4fmwuddm 0 5052 217323 217053 2026-10-09T18:48:33Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 217323 wikitext text/x-wiki {{Bez òdjimka}} {{Biogram infobox|miono=Róman Drzéżdżón|fùl miono=Róman Drzéżdżón|pòlsczé miono=Roman Drzeżdżon|data narodzeniégò=1972|môl narodzeniégò=[[Starzëno]]|wark=satirik, pisôrz, pòeta, felietonista, mùzealnik, badôcz, spòlëznowi dzejôrz|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|starszi=[[Jón Drzéżdżón (rogôrz)|Jón Drzéżdżón]]|internetowô starna=https://mojestrone.com/belok}} '''Róman Drzéżdżón''' ({{skr.|ùr.}} 1972 w [[Starzëno|Starzënie]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòéta, felietonista, mùzealnik ë satirik. Wespółzakłôdôrz [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretu Fif]] ë kaszëbsczégò [[Kaszëbskô lëteratura|lëteracczégò]] karna [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK]]. Je absolwenta Gbùrsczégò Technikùm w [[Kłanino|Kłaninie]] a wëdzélu gazétnictwa i spòlëznowi kòmùnikacji na Gduńsczim Ùniwersytece. Òd 1996 robi w [[Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemi]] {{skr.|m.}} [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]], a òd 2012 w Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie. Wespółrobi z cządnikã „Pomerania”, piszącë felietonë a artiklë. == Ùsôdztwò == * ''@laże! @lano! : wiérztczi do smiéchù a ùsmiéchù'', [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2008]], ISBN 9788375910018 * ''Czile slów'', [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178478 * ''Dzëczé gãsë'' – Antalogijô kaszëbsczi pòezëji do 1990 rokù, przërëchtowelë: [[Róman Drzéżdżón]] i [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178559 * ''Klëka albo kaszubskie ABC'',[[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437568 * ''Pióro do gilgania'' / ''Pióro do gëldzëniô'', współùsôdzca: [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 83-89178-29-X * ''Puck – stolica Nordowych Kaszub'', wespółùsôdzcë: [[Joanna Grochowska]], [[Barbara Kos-Dąbrowska]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437698 * ''Słowniczek polsko-kaszubski'', wpsółautor: [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2006]], ISBN 8360437033 * ''Kaszubskie tabaka i rogarstwo'', [[Gdynia]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2009]], ISBN 9788375910308 * ''Kòmpùtrowé krôsniã. Pòwiôstczi i wiérztczi dlô dzecy'', Gduniô 2010 * ''Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë'', Kaszëbë 2010 * ''To je krótczé, to je dłudżé… Wędrówki szlakiem obrazkowych nut'', Gdańsk-Wejherowo 2014 (pòpùlarnonôùkòwi dokôz ò piesni ''[[Kaszëbsczé nótë]]'' i ''[[Schnitzelbank]]'') * ''Rómka & Tómka przecywiónka. Felietónë pòzebróné'', Gdańsk-Wejherowo-Chwaszczyno 2017 * ''Mariolka i ji przigòdë'', Gdańsk 2017 (bôjka dlô dzecy) * ''[[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]]'', Puck 2025 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090307021502/http://zymk.net/noleznice/roman-drzezdzon Róman Drzéżdżón – wëjimczi z ùsôdztwa] * [https://web.archive.org/web/20131208021800/http://belok.kaszubia.com/ Bëlôk – czôrno na biôłim] – blog R. Drzéżdżona * https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Drzéżdżón Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] ck0ylj2u206hos7qxobk5fmtgtlwscj 217324 217323 2026-10-09T18:48:49Z Iketsi 3254 - 217324 wikitext text/x-wiki {{Biogram infobox|miono=Róman Drzéżdżón|fùl miono=Róman Drzéżdżón|pòlsczé miono=Roman Drzeżdżon|data narodzeniégò=1972|môl narodzeniégò=[[Starzëno]]|wark=satirik, pisôrz, pòeta, felietonista, mùzealnik, badôcz, spòlëznowi dzejôrz|ùczbòwniô=[[Gduńsczi Ùniwersytet]]|starszi=[[Jón Drzéżdżón (rogôrz)|Jón Drzéżdżón]]|internetowô starna=https://mojestrone.com/belok}} {{Bez òdjimka}} '''Róman Drzéżdżón''' ({{skr.|ùr.}} 1972 w [[Starzëno|Starzënie]]) – [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] pòéta, felietonista, mùzealnik ë satirik. Wespółzakłôdôrz [[Kaszëbsczi Kabaret Fif|Kaszëbsczégò Kabaretu Fif]] ë kaszëbsczégò [[Kaszëbskô lëteratura|lëteracczégò]] karna [[Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich|Zéńdzenié Młodëch Ùtwórców Kaszëbsczich ZYMK]]. Je absolwenta Gbùrsczégò Technikùm w [[Kłanino|Kłaninie]] a wëdzélu gazétnictwa i spòlëznowi kòmùnikacji na Gduńsczim Ùniwersytece. Òd 1996 robi w [[Mùzeùm Pùcczi Zemi m. Floriana Cenôwë|Mùzeùm Pùcczi Zemi]] {{skr.|m.}} [[Florian Cenôwa|Floriana Cenôwë]], a òd 2012 w Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie. Wespółrobi z cządnikã „Pomerania”, piszącë felietonë a artiklë. == Ùsôdztwò == * ''@laże! @lano! : wiérztczi do smiéchù a ùsmiéchù'', [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2008]], ISBN 9788375910018 * ''Czile slów'', [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178478 * ''Dzëczé gãsë'' – Antalogijô kaszëbsczi pòezëji do 1990 rokù, przërëchtowelë: [[Róman Drzéżdżón]] i [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 8389178559 * ''Klëka albo kaszubskie ABC'',[[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437568 * ''Pióro do gilgania'' / ''Pióro do gëldzëniô'', współùsôdzca: [[Pioter Cëskòwsczi]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2004]], ISBN 83-89178-29-X * ''Puck – stolica Nordowych Kaszub'', wespółùsôdzcë: [[Joanna Grochowska]], [[Barbara Kos-Dąbrowska]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2007]], ISBN 9788360437698 * ''Słowniczek polsko-kaszubski'', wpsółautor: [[Grégòr Jarosłôw Schramke]], [[Gdiniô]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2006]], ISBN 8360437033 * ''Kaszubskie tabaka i rogarstwo'', [[Gdynia]], {{skr.|wëdôwizna}} ''[[Region (wëdôwizna)|Region]]'', [[2009]], ISBN 9788375910308 * ''Kòmpùtrowé krôsniã. Pòwiôstczi i wiérztczi dlô dzecy'', Gduniô 2010 * ''Rómka&Tómka kôrbiónka. Z felietónowi pòlëcë'', Kaszëbë 2010 * ''To je krótczé, to je dłudżé… Wędrówki szlakiem obrazkowych nut'', Gdańsk-Wejherowo 2014 (pòpùlarnonôùkòwi dokôz ò piesni ''[[Kaszëbsczé nótë]]'' i ''[[Schnitzelbank]]'') * ''Rómka & Tómka przecywiónka. Felietónë pòzebróné'', Gdańsk-Wejherowo-Chwaszczyno 2017 * ''Mariolka i ji przigòdë'', Gdańsk 2017 (bôjka dlô dzecy) * ''[[Kaszëbsczi slowôrzk rëbacczi]]'', Puck 2025 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20090307021502/http://zymk.net/noleznice/roman-drzezdzon Róman Drzéżdżón – wëjimczi z ùsôdztwa] * [https://web.archive.org/web/20131208021800/http://belok.kaszubia.com/ Bëlôk – czôrno na biôłim] – blog R. Drzéżdżona * https://web.archive.org/web/20070809120910/http://www.czetnica.org/roman-drzezdzon/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Drzéżdżón Róman}} [[Kategòrëjô:Kaszëbsczi pisarze]] [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:ZYMKówcë]] sozsck8dpicqy89vstj9rym3j4kgkeb 0 5078 217302 211940 2026-10-09T16:18:53Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217302 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gregory IX bas-relief in the U.S. House of Representatives chamber.jpg|mały|Papiéż Grégòr IX]] '''Grégòr IX''' (ùr. kòl. [[1167]] w Anagniji – ùm. [[22 zélnika]] [[1241]] w [[Rzim]]ie); bëł papiéżã w latach 1227–1241, 19 strëmiannika [[1238]] ròku wëdôł pierwszi dokùmeńt z mionã [[Kaszëbë]] – "ksyżã Kaszëb" (''duce Cassubie''). == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Ernst Seefried-Gulgowski, Von einem unbekannten Volke in Deutschland. Ein Beitrag zur Volks- und Landeskunde der Kaschubei /Izydor Gulgowski, O nieznanym ludzie w Niemczech. Przyczynek do ludoznawstwa i krajoznawstwa Kaszub, przekład M. Darska-Łogin, red. naukowa i wstęp J. Borzyszkowski, Berlin 1911 – Gdańsk 2012, s.31 == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Grégòr IX}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] r4yebz3cw1c6t6j89ov00puji7gw0i2 0 5132 217298 216434 2026-10-09T15:42:35Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217298 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|miono=Jón Paweł II|òriginalné miono=Karol Józef Wojtyła, Ioannes Paulus Secundus|titel=Papiéż<br>Biskùp Rzëmù<br>Suweren Watikańsczégò Państwa|òbrôzk=ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|òpisënk òbrôzka=Jón Pauel II (1988)|mòtto=[[Totus Tuus]] (kasz. Cawny Twój)|céch=Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|môl dzejaniégò=[[Pòlskô]], [[Watikan]]|data nôrodzeniégò=18 maja 1920|môl nôrodzeniégò=Wadowice|data smiercë=2 łżëkwiata 2005|môl smiercë=Watikan|môl spòczinkù=[[bazylika sw. Piotra na Watikanie]] (kaplica sw. Sebastióna)|nôrôdnota=Pòlôch|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=16 rujana 1978 – 2 łżëkwiata 2005|2. fónkcjô=Arcëbiskùp krakòwsczi metropòlëta|2. fónkcjô cząd=8 strëmiannika 1964 – 16 rujana 1978|wëznanié=[[Katolëcëzna]]|kòscół=[[Łacyńsczi Kòscół|rzymskòkatolëcczi]]|jinternetowô starna=http://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en.html|commons=Category:Ioannes Paulus II|diakònat=20 rujana 1946|pòntifikat=16 rujana 1978}} '''Papiéż Jón Paweł II''' ({{jãz.|pl}} ''Karol Józef Wojtyła'', {{jãz.|la}} ''Ioannes Paulus II'', {{jãz.|it}} ''Giovanni Paolo II''; ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]]; ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) – pòlsczi [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczi]] dëchòwny, 264. papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005) i 6. Suweren Watikańsczégò Państwa w latach 1978-2005. Swiãti katolëcczégò Kòscoła. Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc – téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]] Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|Papiéż i prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|Pomnik w [[Gduńsk]]ù </gallery> == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplëno]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9 [http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+] == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Józef Jankòwsczi]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]], 2017, s. 23. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/papiescz-sympzjum-n2260604 * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [https://web.archive.org/web/20150825025031/http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan – Biblioteka] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jón Paweł II| ]] hnnb5zaaypb8mqk8lpuiotckvvofga9 217299 217298 2026-10-09T15:45:18Z Iketsi 3254 {{Przëpisë}} 217299 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|miono=Jón Paweł II|òriginalné miono=Karol Józef Wojtyła, Ioannes Paulus Secundus|titel=Papiéż<br>Biskùp Rzëmù<br>Suweren Watikańsczégò Państwa|òbrôzk=ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|òpisënk òbrôzka=Jón Pauel II (1988)|mòtto=[[Totus Tuus]] (kasz. Cawny Twój)|céch=Coat of arms of Ioannes Paulus II.svg|môl dzejaniégò=[[Pòlskô]], [[Watikan]]|data nôrodzeniégò=18 maja 1920|môl nôrodzeniégò=Wadowice|data smiercë=2 łżëkwiata 2005|môl smiercë=Watikan|môl spòczinkù=[[bazylika sw. Piotra na Watikanie]] (kaplica sw. Sebastióna)|nôrôdnota=Pòlôch|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=16 rujana 1978 – 2 łżëkwiata 2005|2. fónkcjô=Arcëbiskùp krakòwsczi metropòlëta|2. fónkcjô cząd=8 strëmiannika 1964 – 16 rujana 1978|wëznanié=[[Katolëcëzna]]|kòscół=[[Łacyńsczi Kòscół|rzymskòkatolëcczi]]|jinternetowô starna=http://www.vatican.va/content/john-paul-ii/en.html|commons=Category:Ioannes Paulus II|diakònat=20 rujana 1946|pòntifikat=16 rujana 1978}} '''Papiéż Jón Paweł II''' ({{jãz.|pl}} ''Karol Józef Wojtyła'', {{jãz.|la}} ''Ioannes Paulus II'', {{jãz.|it}} ''Giovanni Paolo II''; ùr. [[18 maja]] 1920 we Wadowicach kòl [[Krakòwò|Krakòwa]]; ùm. [[2 łżëkwiata]] 2005 w [[Watikan]]ie) – pòlsczi [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczi]] dëchòwny, 264. papiéż (16 rujana 1978 – 2 łżekwiôta 2005) i 6. Suweren Watikańsczégò Państwa w latach 1978-2005. Swiãti katolëcczégò Kòscoła. Ju za knôpiczëch lat ùmerlë Mù mëmka ë brat. Mieszkôł z òjcã, chtëren béł czedës òficérã. W 1938 rokù zdôł maturã. Zarô pò pòtemù przenieslë sã z òjcem do Krakòwa. Béł tu tedë sztudérą pòlonisticzi. W Krakòwie òni z òjcem bële jak wëbùchła II swiatowi wòjna. W 1941 rokù pò dłudżi chòrobie ùmarł jegò òjc – téż Karol. Dali w wòjnie Òn nié mógł sztudérowac. W 1941 rokù béł wespółzałóżcą Rapsodicznégò Téatru w Krakòwie. Òb czas òkùpacëji robił jakno robòtnik w firmie ''Solvay''. W 1942 rokù wstąpił do kònspiracëjny Dëchòwny Seminarëji. W 1946 rokù béł wëswiãcony na ksãdza. Pózni sztudérowôł w [[Rzim]]ie. Tam rëchtowôł téż swój dokôz doktórsczi na temã: ''Questio de fide apud sanctum Ioannem de Cruce''. Jak Òn przëjachôł do Pòlsczi òd 1948 rokù béł wikarim we wsë Niegowic, a pòtemù w Krakòwie. W 1953 ròkù robił habilitacjã na Wëdzélu Teòlogicznym [[Ùniwersytet Jagiellońsczi|Ùniwersitetu Jagiellońsczégò]]. Czej miôł 38 lat dostôł biskùpié swiãcenia. Ju w 1963 rokù òstôł arcëbiskùpã krakòwsczim, a w 1967 kardinôlą. Brôł baro aktiwny ùdzél w Sobòrze Watikańsczim II. Òd samégò pòczątkù pòntifikatu ([[16 pazdzérznika|16. rujana]] 1978 rokù) òczarzëł swiat swòją prostotą, òtemkłoscą ë wiesołoscą. Jegò wielné pielgrzimczi wiedno zbiérałë razã rzmë lëdzy. Dnia 13 maja 1981 w Watikanie Jana Pawła II chcôł zabic skrëcé zôchwatnik. To sã równak nie ùdało [[Mehmet Ali Agcze|Mehmetowi Ali Agcze]], ale òn trafił Papieża w brzëch i rãkã. Jan Paweł II miôł swój stolemny ùdzél w przërëchlenim ùpôdkù kòmùniznë. W swòjim nôùczanim wcyg pòdczorchiwôł pòczestnotã człowieka. Baro wôżnô bëła dlô Niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama, a téż wszëtczima lëdzama na [[Zemia|Zemi]]. Jón Paweł II gôdôł do Kaszëbów w [[Gdiniô|Gdini]] w 1987 rokù: Drodżi Bratowie i Sostrë Kaszëbi! Strzeżëta tëch wôrtnotów i ti spôdkòwiznë, chtërné znaczą ò Waji juwernoce. ( „Drodzy Bracia i Siostry Kaszubi! Strzeżcie tych wartości i tego dziedzictwa, które stanowią o Waszej tożsamości.” [http://www.vatican.va/holy_father/john_paul_ii/homilies/1987/documents/hf_jp-ii_hom_19870611_gente-mare_pl.html]) Rzekł w tim kôzanim słowa, jaczé są dlô Kaszëbów wiôldżim òrądzã do bùchë: „Wiém, że Kaszëbi wiedno bëlë ë òstelë wiérny Kòscołowi”. Wnenczas òdbëłë sã zéńdzeniô Òjca Sw. z Kaszëbama w Gdini i [[Òlëwa|Òlëwie]]. To gdińsczé przesłanié Jón Paweł II przëbôcził Kaszëbóm w 1999 rokù w [[Sopòt|Sopòce]]. Tam papiéż wezwôł jich wszëtczich do dozéraniégò łączbë w rodzëznach, pògłãbianiégò znajomòscë swòjégò jãzëka ë przekôzëwaniégò młodim lëdzóm bòkadny kaszëbsczi tradicëji. Jón Paweł II przëjmòwôł Kaszëbów ù se w Watikanie. Òjc Sw. Jón Paweł II w 1987 ròkù òddôł jich Matce Bòsczi: „Waju wszëtczich, wajé rodzëznë ë wszëtczé Wajé sprawë skłôdóm ù stopów Matczi Christusa, tczony w wiele sanktuariach na ti zemi, a òsoblewie w [[Sjónowò|Swiónowie]] i w Swôrzewie, ...”. Wprowôdzanié w żëcé Jegò nôùczi, a òsoblëwie tëch słowów, chtërné czerowôł do Kaszëbów je pòtrzébné do rozwiju kaszëbiznë. Ò Papiéżu Janie Pawle II pisalë kaszëbsczi lëterace. Òd 2005 rokù dérowała za zgòdą [[Benedikt XVI|Papiéża Benedikta XVI]] sprawa beatëfikacji Jana Pawła II. Wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]] mòdlało są ò Jegò jak nôchùtszé wëniesenié na wôłtôrze. Jak rzekł papież [[Benedikt XVI]] òd [[1 maja]] [[2011]] ròkù to je błogòsławiony. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope John Paul II 11 06 1987 02edited.jpg|Papiéż na latawiskù w [[Gdiniô|Gdini]] – [[11 czerwińca]] [[1987]] Òbrôzk:George H W Bush and Pope John Paul II.jpg|Papiéż i prezydeńt [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Krajów Americzi]] Òbrôzk:Gdańsk (DerHexer) 2010-07-12 045.jpg|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gduńsk]]ù Òbrôzk:Pomnik papieża Jana Pawła II - 005.JPG|Pomnik Papiéża Jana Pawła II w [[Gdiniô|Gdini]] Òbrôzk:Park reagana pomnik.JPG|Pomnik w [[Gduńsk]]ù </gallery> == Pismiona (wëbiérk) == * Wojtyła, Karol: Triptik rzimsczi : meditacëje / Jan Paweł II ; pòzwòlił sobie skaszëbic Zbigniew M. Jankòwsczi; [[Pelplëno]] : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", 2004, ISBN 83-7380-202-9<ref>http://alpha.bn.org.pl/search~S5*pol/?searchtype=i&searcharg=83-7380-202-9+&searchscope=5&sortdropdown=-&SORT=D&extended=0&SUBMIT=Szukaj&searchlimits=&searchorigarg=i83-7380-202-9+</ref> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Józef Jankòwsczi]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * Kaszëbskô lëteratura : wëzdrzënë / Daniél Kalinowsczi, Adela Kùik-Kalinowskô ; tłómaczenié na kaszëbsczi jãzëk Dariusz Majkòwsczi, Gduńsk : Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié : [[Kaszëbsczi Institut|Instytut Kaszubski w Gdańsku]], 2017, s. 23. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://mojestrone.com/artykul/papiescz-sympzjum-n2260604 * [http://www.unesco.org/xtrans/bsresult.aspx?a=&stxt=&sl=&l=csb&c=&pla=&pub=&tr=&e=&udc=&d=&from=&to=&tie=a Index Translationum] * [http://www.tvp.info/14897988/switi-janie-pawle-czyli-kaszubi-spiewaja-dla-papieza Swiãti Janie Pawle] * [https://web.archive.org/web/20150825025031/http://www.centrumjp2.pl/partnerzy/ Centrum jp2] * [https://trzeciapielgrzymka.ipn.gov.pl/jp2 Trzecia Pielgrzymka Papieża Jana Pawła II do Polski w dokumentach zasobu IPN] * [https://opac.vatlib.it/auth/detail/495_51692 Watikan – Biblioteka] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jón Paweł II| ]] 53dak2z514hn1rhu3nh5zyqzdlz8681 0 5224 217296 209892 2026-10-09T15:41:37Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217296 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|commons=Category:Benedictus XVI|miono=Benedikt XVI|òriginalné miono=Joseph Aloisius Ratzinger|titel=Papiéż, Biskùp Rzëmù, Suweren Watikańsczégò Państwa|mòtto=''Cooperatores Veritatis'' ''Wespółrobòtnicë Prôwdë''|data smiercë=31 gòdnika 2022|môl smiercë=[[Watikan]]|data nôrôdzenégò=16 łżëkwiata 1927|môl nôrôdzenégò=[[Marktl]]|pòntifikat=19 łżëkwiata 2005|kardinalskô kreacjô=27 czerwińca 1977|biskùpskô kònsekracjô=28 maja 1977|biskùpskô nominacjô=25 strëmiannika 1977|prezbitérat=29 czerwińca 1951|diakònat=29 pajicznika 1950|òbrôzk=BentoXVI-30-10052007.jpg|òpisënk òbrôzka=Benedikt XVI (2007)|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=19 łżëkwiata 2005 – 28 gromicznika 2013|2. fónkcjô=Prefekt Kòngregacje Nôùczi Wiarë|2. fónkcjô cząd=25 lëstopadnika 1981 – 2 łżëkwiata 2005|wëznanié=katolëcyzm|kòscół=rzimskòkatolëcczi|data nôrodzeniégò=16 łżëkwiata 1927|môl nôrodzeniégò=[[Marktl]]}} '''Benedikt XVI''' ({{jãz.|la}} Benedictus PP. XVI, {{jãz.|it}} Benedetto XVI, {{jãz.|de}} Benedikt XVI.; pò prôwdze '''Joseph Aloisius Ratzinger''', [[Midzënôrodny fòneticzny alfabét|IPA]]: [{{IPA|ˈjoːzɛf ˈalɔʏzi̯ʊs ˈʁatsɪŋɐ}}]; ùr. [[16 łżëkwiata]] [[1927]] w Marktl<ref>''[https://www.britannica.com/biography/Benedict-XVI Benedict XVI]'' [w:] ''Encyclopædia Britannica'' [przëstãp z 26.07.2021 r.] ({{jãz.|en}})</ref>, zam. [[31 gòdnika]] 2022 we [[Watikan|Watikanie]]<ref name="smierc2">''[https://www.ekai.pl/zmarl-papiez-senior-benedykt-xvi/ Zmarł papież senior Benedykt XVI]'' [online], ekai.pl, 31 gòdnika 2022 [przëstãp z 31.12.2022 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>) – [[Niemieckô|miemiecczi]] rzimskòkatolëcczi [[ksądz]], profesór teòlogicznëch nôùków, 265. [[papiéż]] i 7. Suweren Watikańsczégò Państwa òd 19 łżëkwiata 2005 do 28 gromicznika 2013. Arcybiskùp metropòlita Mnichòwa i Freising (1977–1982), kardinôł òd 1977 (nôprzód we stãpniu [[Kardinalsczé stãpnie|prezbitera]], w 1993 promòwóny do stãpnia [[Kardinalsczé stãpnie|biskùpa]]), prefekt [[Dikasteriô Nôùczi Wiarë|Kòngregacje Nôùczi Wiarë]] (1981–2005), dzekón Kardinalsczégò Kòlegium (2002–2005). Òd 28 gromicznika 2013 do smiercë béł [[Emeritowóny papiéż|emeritowónym papieżã]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20150924081954/http://www.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_www.pap.pl&_PageID=1&s=infopakiet&dz=swiat&idNewsComp=&filename=&idnews=96412&data=infopakiet&_CheckSum=1344090354 Benedykt XVI będzie miał tytuł emerytowanego papieża]''[online], Polska Agencja Prasowa, 26 gromicznika 2013 [przëstãp z 3.03.2013 r.] [zarchiwizowóné z adresë 24.09.2015 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>, pierszim òd XV stalatégò, co z gwôsny wòli zerzeknął sã swòjégò ùrzãdu<ref>Katarzyna Krawczyk, ''[https://web.archive.org/web/20141026232203/http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/pierwsza-abdykacja-od-700-lat-nic-bardziej-mylnego/6ln0l Pierwsza abdykacja od 700 lat? Nic bardziej mylnego!]'' [online], Onet.pl, 27 gromicznika 2013 [przëstãp z 27.02.2013 r.] [zarchiwizowóné z adresë 26.10.2014] ({{jãz.|pl}})</ref><ref name=":0">''[https://dorzeczy.pl/religia/172266/osiem-lat-temu-benedykt-xvi-oglosil-abdykacje.html Osiem lat temu Benedykt XVI ogłosił abdykację]'' [online], dorzeczy.pl [przëstãp z 5.08.2021 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Ùznôwóny za jednégò òd nôwëbitniészich teòlogów i chrzescëjańsczich mëslëcelów kùńca XX a zôczątkù XXI stalatégò, Joseph Ratzinger miôł fùndamentalny cësk na dzysdniowé nôùczanié katolëcczégò Kòscoła. Òb czas [[II watikańsczi sobór|II Watikańsczégò Sobòru]] béł za teòlogicznégò dorôdcã, wespółtwòrzącë nôwôżniészé sobòrowé dokùmeńtë<ref>[https://dzieje.pl/dziedzictwo-kulturowe/mija-rok-od-smierci-papieza-benedykta-xvi-jednego-z-najwybitniejszych Mija rok od śmierci papieża Benedykta XVI, jednego z najwybitniejszych teologów naszych czasów.] Dzieje.pl, 31 gòdnika 2023 [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. W lësce do swòjégò biografa Petera Seewalda, Benedikt XVI wskôzôł, co òkòma słabnącégò fizycznégò kraftu, bezpòstrzédną przëczëną ùniemòżebniającą mù dalszą służbã béł chroniczny a nieùstãplëwi bezspik, przez jaczi cerpiôł òd zôczątkù pòntifikatu<ref>[https://kosciol.wiara.pl/doc_pr/8066599.Biograf-papieza-Benedykt-XVI-zrezygnowal-z-papieskiego-urzedu-z Biograf papieża: Benedykt XVI zrezygnował z papieskiego urzędu z powodu bezsenności.] Gość Niedzielny, 30 stëcznika 2023 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Jinym wôżnym dzejnikã béł brak mòżebnoscë ùdaniégò sã w daleką rézã na [[Swiatowé Dnie Młodzëznë 2013|Swiatowé Dnie Młodzëznë w Rio de Janeiro]] ze wzglãdu na stón zdrowiégò<ref name="BenedyktXVI">Peter Seewald: ''Benedykt XVI. Ostatnie rozmowy''. Dom Wydawniczy Rafael, 2016, str. 31–33. <nowiki>ISBN 978-83-7569-905-0</nowiki>. ({{jãz.|pl}})</ref>. Jegò gwôsny pòntifikat béł naczerowóny na dialóg wiarë z rozëmã ë biôtkã z „diktaturą relatiwizmù” w zôpadny kùlturze<ref>[https://www.niedziela.pl/artykul/168674/nd/Wielki-i-pokorny Wielki i pokorny], Niedziela. [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Òpùblëkòwôł trzë encykliczi (w tim programòwą ''Deus caritas est'')<ref>[https://papiez.wiara.pl/Dokumenty_Benedykta_XVI/Encykliki Benedykt XVI. Encykliki] wiara.pl [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Jakno papiéż zdecydowóno wzął sã do sprawë òczëszczeniégò Kòscoła ze seksualny przemòdżi dëchòwnëch, wprowôdzającë òstré discyplinarné procedurë, a téż zgrôwôł do òdnowë lëturgiczny tradicje (m.jin. przez motu proprio ''Summorum Pontificum'')<ref>[https://www.ekai.pl/benedykt-xvi-wobec-plagi-wykorzystywania-seksualnego-maloletnich/ Benedykt XVI wobec plagi wykorzystywania seksualnego małoletnich] ekai.pl [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://papiez.wiara.pl/doc/375047.Motu-proprio-Summorum-Pontificum-omowienie-caly-tekst Motu proprio "Summorum Pontificum" (omówienie+cały tekst)] wiara.pl [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Dokònôł historicznégò aktu rezygnacje z ùrzãdu, co ògłosył 11 gromicznika 2013 rokù, dolmaczącë gò wiedno wikszim ùtratą fizycznégò a dëchòwégò kraftu. To bëła pierszô abdikacjô papieża z gwôsny wòli òd czasów [[Celestin V|Celestina V]] w 1294 rokù. Òb òstatną dekadã żëcégò Benedikt XVI rezydowôł we klôsztorze Mater Ecclesiae we Watikańsczich Ògrodach, pòswiãcywającë sã mòdlëtwie a intelektualny robòce w sómnoce<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/w-wieku-95-lat-zmarl-emerytowany-papiez-benedykt-xvi W wieku 95 lat zmarł emerytowany papież Benedykt XVI] Dzieje.pl, 1 stëcznika 2023. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://www.gosc.pl/doc/1460938.Nowy-dom-Benedykta Nowy dom Benedykta] gosc.pl, 21 gromicznika 2013 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://www.niedziela.pl/artykul/104612/nd/Klasztor-Mater-Ecclesiae---pustelnia-Benedykta-XVI Klasztor „Mater Ecclesiae” - pustelnia Benedykta XVI] niedziela.pl, 25 gromicznika 2013 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Zamiarł 31 gòdnika 2022 rokù we wiekù 95 lat. Pògrzebòwô ùroczëzna, co òdbëła sã 5 stëcznika 2023 rokù na placu sw. Piotra, mia historiczny a bezprecedensowi charakter w mòdernëch dzejach Kòscoła – pierszi rôz w historii pògrzebòwą mszã emeritowónégò papieża òdprôwiôł jegò ùrzãdëjący nastãpnik, [[Frãcëszk (papiéż)|papiéż Frãcëszk]]<ref>[https://www.polskieradio.pl/399/7979/artykul/3098406,pierwsze-takie-wydarzenie-w-historii-urzedujacy-papiez-pozegnal-swego-zmarlego-poprzednika Pierwsze takie wydarzenie w historii. Urzędujący papież pożegnał swego zmarłego poprzednika] polskieradio.pl, 5 stëcznika 2023 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://wiadomosci.radiozet.pl/swiat/pogrzeb-benedykta-xvi-transmisja-na-zywo-swiat-zegna-papieza-seniora Pogrzeb Benedykta XVI. Świat pożegnał papieża seniora. "Niech cieszy się wieczną chwałą"] wiadomosci.radiozet.pl, 5 stëcznika 2023 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] tkfmc5vlahy8fd6givn00vvrcsvod61 217307 217296 2026-10-09T16:21:34Z Iketsi 3254 Galeriô 217307 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox |commons=Category:Benedictus XVI |miono=Benedikt XVI |òriginalné miono=Joseph Aloisius Ratzinger |titel=Papiéż, Biskùp Rzëmù, Suweren Watikańsczégò Państwa |mòtto=''Cooperatores Veritatis'' ''Wespółrobòtnicë Prôwdë'' |data smiercë=31 gòdnika 2022 |môl smiercë=[[Watikan]] |data nôrôdzenégò=16 łżëkwiata 1927 |môl nôrôdzenégò=[[Marktl]] |pòntifikat=19 łżëkwiata 2005 |kardinalskô kreacjô=27 czerwińca 1977 |biskùpskô kònsekracjô=28 maja 1977 |biskùpskô nominacjô=25 strëmiannika 1977 |prezbitérat=29 czerwińca 1951 |diakònat=29 pajicznika 1950 |òbrôzk=BentoXVI-30-10052007.jpg |òpisënk òbrôzka=Benedikt XVI (2007) |1. fónkcjô=Papiéż |1. fónkcjô cząd=19 łżëkwiata 2005 – 28 gromicznika 2013 |2. fónkcjô=Prefekt Kòngregacje Nôùczi Wiarë |2. fónkcjô cząd=25 lëstopadnika 1981 – 2 łżëkwiata 2005 |wëznanié=katolëcyzm |kòscół=rzimskòkatolëcczi |data nôrodzeniégò=16 łżëkwiata 1927 |môl nôrodzeniégò=[[Marktl]] }} '''Benedikt XVI''' ({{jãz.|la}} Benedictus PP. XVI, {{jãz.|it}} Benedetto XVI, {{jãz.|de}} Benedikt XVI.; pò prôwdze '''Joseph Aloisius Ratzinger''', [[Midzënôrodny fòneticzny alfabét|IPA]]: [{{IPA|ˈjoːzɛf ˈalɔʏzi̯ʊs ˈʁatsɪŋɐ}}]; ùr. [[16 łżëkwiata]] [[1927]] w Marktl<ref>''[https://www.britannica.com/biography/Benedict-XVI Benedict XVI]'' [w:] ''Encyclopædia Britannica'' [przëstãp z 26.07.2021 r.] ({{jãz.|en}})</ref>, zam. [[31 gòdnika]] 2022 we [[Watikan|Watikanie]]<ref name="smierc2">''[https://www.ekai.pl/zmarl-papiez-senior-benedykt-xvi/ Zmarł papież senior Benedykt XVI]'' [online], ekai.pl, 31 gòdnika 2022 [przëstãp z 31.12.2022 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>) – [[Niemieckô|miemiecczi]] rzimskòkatolëcczi [[ksądz]], profesór teòlogicznëch nôùków, 265. [[papiéż]] i 7. Suweren Watikańsczégò Państwa òd 19 łżëkwiata 2005 do 28 gromicznika 2013. Arcybiskùp metropòlita Mnichòwa i Freising (1977–1982), kardinôł òd 1977 (nôprzód we stãpniu [[Kardinalsczé stãpnie|prezbitera]], w 1993 promòwóny do stãpnia [[Kardinalsczé stãpnie|biskùpa]]), prefekt [[Dikasteriô Nôùczi Wiarë|Kòngregacje Nôùczi Wiarë]] (1981–2005), dzekón Kardinalsczégò Kòlegium (2002–2005). Òd 28 gromicznika 2013 do smiercë béł [[Emeritowóny papiéż|emeritowónym papieżã]]<ref>''[https://web.archive.org/web/20150924081954/http://www.pap.pl/palio/html.run?_Instance=cms_www.pap.pl&_PageID=1&s=infopakiet&dz=swiat&idNewsComp=&filename=&idnews=96412&data=infopakiet&_CheckSum=1344090354 Benedykt XVI będzie miał tytuł emerytowanego papieża]''[online], Polska Agencja Prasowa, 26 gromicznika 2013 [przëstãp z 3.03.2013 r.] [zarchiwizowóné z adresë 24.09.2015 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>, pierszim òd XV stalatégò, co z gwôsny wòli zerzeknął sã swòjégò ùrzãdu<ref>Katarzyna Krawczyk, ''[https://web.archive.org/web/20141026232203/http://wiadomosci.onet.pl/tylko-w-onecie/pierwsza-abdykacja-od-700-lat-nic-bardziej-mylnego/6ln0l Pierwsza abdykacja od 700 lat? Nic bardziej mylnego!]'' [online], Onet.pl, 27 gromicznika 2013 [przëstãp z 27.02.2013 r.] [zarchiwizowóné z adresë 26.10.2014] ({{jãz.|pl}})</ref><ref name=":0">''[https://dorzeczy.pl/religia/172266/osiem-lat-temu-benedykt-xvi-oglosil-abdykacje.html Osiem lat temu Benedykt XVI ogłosił abdykację]'' [online], dorzeczy.pl [przëstãp z 5.08.2021 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Ùznôwóny za jednégò òd nôwëbitniészich teòlogów i chrzescëjańsczich mëslëcelów kùńca XX a zôczątkù XXI stalatégò, Joseph Ratzinger miôł fùndamentalny cësk na dzysdniowé nôùczanié katolëcczégò Kòscoła. Òb czas [[II watikańsczi sobór|II Watikańsczégò Sobòru]] béł za teòlogicznégò dorôdcã, wespółtwòrzącë nôwôżniészé sobòrowé dokùmeńtë<ref>[https://dzieje.pl/dziedzictwo-kulturowe/mija-rok-od-smierci-papieza-benedykta-xvi-jednego-z-najwybitniejszych Mija rok od śmierci papieża Benedykta XVI, jednego z najwybitniejszych teologów naszych czasów.] Dzieje.pl, 31 gòdnika 2023 [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. W lësce do swòjégò biografa Petera Seewalda, Benedikt XVI wskôzôł, co òkòma słabnącégò fizycznégò kraftu, bezpòstrzédną przëczëną ùniemòżebniającą mù dalszą służbã béł chroniczny a nieùstãplëwi bezspik, przez jaczi cerpiôł òd zôczątkù pòntifikatu<ref>[https://kosciol.wiara.pl/doc_pr/8066599.Biograf-papieza-Benedykt-XVI-zrezygnowal-z-papieskiego-urzedu-z Biograf papieża: Benedykt XVI zrezygnował z papieskiego urzędu z powodu bezsenności.] Gość Niedzielny, 30 stëcznika 2023 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Jinym wôżnym dzejnikã béł brak mòżebnoscë ùdaniégò sã w daleką rézã na [[Swiatowé Dnie Młodzëznë 2013|Swiatowé Dnie Młodzëznë w Rio de Janeiro]] ze wzglãdu na stón zdrowiégò<ref name="BenedyktXVI">Peter Seewald: ''Benedykt XVI. Ostatnie rozmowy''. Dom Wydawniczy Rafael, 2016, str. 31–33. <nowiki>ISBN 978-83-7569-905-0</nowiki>. ({{jãz.|pl}})</ref>. Jegò gwôsny pòntifikat béł naczerowóny na dialóg wiarë z rozëmã ë biôtkã z „diktaturą relatiwizmù” w zôpadny kùlturze<ref>[https://www.niedziela.pl/artykul/168674/nd/Wielki-i-pokorny Wielki i pokorny], Niedziela. [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Òpùblëkòwôł trzë encykliczi (w tim programòwą ''Deus caritas est'')<ref>[https://papiez.wiara.pl/Dokumenty_Benedykta_XVI/Encykliki Benedykt XVI. Encykliki] wiara.pl [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Jakno papiéż zdecydowóno wzął sã do sprawë òczëszczeniégò Kòscoła ze seksualny przemòdżi dëchòwnëch, wprowôdzającë òstré discyplinarné procedurë, a téż zgrôwôł do òdnowë lëturgiczny tradicje (m.jin. przez motu proprio ''Summorum Pontificum'')<ref>[https://www.ekai.pl/benedykt-xvi-wobec-plagi-wykorzystywania-seksualnego-maloletnich/ Benedykt XVI wobec plagi wykorzystywania seksualnego małoletnich] ekai.pl [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://papiez.wiara.pl/doc/375047.Motu-proprio-Summorum-Pontificum-omowienie-caly-tekst Motu proprio "Summorum Pontificum" (omówienie+cały tekst)] wiara.pl [przëstãp z 11.06.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Dokònôł historicznégò aktu rezygnacje z ùrzãdu, co ògłosył 11 gromicznika 2013 rokù, dolmaczącë gò wiedno wikszim ùtratą fizycznégò a dëchòwégò kraftu. To bëła pierszô abdikacjô papieża z gwôsny wòli òd czasów [[Celestin V|Celestina V]] w 1294 rokù. Òb òstatną dekadã żëcégò Benedikt XVI rezydowôł we klôsztorze Mater Ecclesiae we Watikańsczich Ògrodach, pòswiãcywającë sã mòdlëtwie a intelektualny robòce w sómnoce<ref>[https://dzieje.pl/wiadomosci/w-wieku-95-lat-zmarl-emerytowany-papiez-benedykt-xvi W wieku 95 lat zmarł emerytowany papież Benedykt XVI] Dzieje.pl, 1 stëcznika 2023. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://www.gosc.pl/doc/1460938.Nowy-dom-Benedykta Nowy dom Benedykta] gosc.pl, 21 gromicznika 2013 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://www.niedziela.pl/artykul/104612/nd/Klasztor-Mater-Ecclesiae---pustelnia-Benedykta-XVI Klasztor „Mater Ecclesiae” – pustelnia Benedykta XVI] niedziela.pl, 25 gromicznika 2013 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. Zamiarł 31 gòdnika 2022 rokù we wiekù 95 lat. Pògrzebòwô ùroczëzna, co òdbëła sã 5 stëcznika 2023 rokù na placu sw. Piotra, mia historiczny a bezprecedensowi charakter w mòdernëch dzejach Kòscoła – pierszi rôz w historii pògrzebòwą mszã emeritowónégò papieża òdprôwiôł jegò ùrzãdëjący nastãpnik, [[Frãcëszk (papiéż)|papiéż Frãcëszk]]<ref>[https://www.polskieradio.pl/399/7979/artykul/3098406,pierwsze-takie-wydarzenie-w-historii-urzedujacy-papiez-pozegnal-swego-zmarlego-poprzednika Pierwsze takie wydarzenie w historii. Urzędujący papież pożegnał swego zmarłego poprzednika] polskieradio.pl, 5 stëcznika 2023 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref><ref>[https://wiadomosci.radiozet.pl/swiat/pogrzeb-benedykta-xvi-transmisja-na-zywo-swiat-zegna-papieza-seniora Pogrzeb Benedykta XVI. Świat pożegnał papieża seniora. "Niech cieszy się wieczną chwałą"] wiadomosci.radiozet.pl, 5 stëcznika 2023 r. [przëstãp z 11.02.2026 r.] ({{jãz.|pl}})</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Papst Benedikt XVI in Berlin 2011.jpg| Òbrôzk:Pope Benedict XVI Blessing.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] 74svf4tkhu938cnzepkv0ol73tnldjd 0 5359 217345 207509 2026-10-09T19:12:00Z Iketsi 3254 Galeriô 217345 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Skòrzewò |rodzôcz_wsë=Skòrzewa |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=kòscersczi |gmina=Kòscérzna |szôłtëstwò=Skòrzewò |miejskô= |wiechrzëzna=17,35 |gradëN=54 |minutëN=10 |sekùndëN=05 |gradëE=17 |minutëE=58 |sekùndëE=13 |wiżô= |rok=2004 |lëdztwò=1326 |gãscëzna=76,25 |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=83-400 |reg_tôfla=GKS |SIMC= |szôłtës=Czesław Synakowski |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Skòrzewò''' ({{jãz.|pl}} ''Skorzewo'', {{jãz.|de}} ''Skorschewo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Kaszëbsczé Pòjezerzé|Kaszëbsczégò Pòjezerzô]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kòscersczi kréz|kòscersczim krézu]], w [[gmina Kòscérzna|gminie Kòscérzna]]. Wies je na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW214.svg|25px]]. Tu je kòscół ë szkòła. Tu bëła stôrô chëcz[http://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=%C3%92br%C3%B4zk:Zdroje_Raduni.djvu&page=50] i ùrodzony je ksądz [[Władisłôw Szulëst]], a béł ùrodzony [[Antón Zdrojewsczi]] ùmarłi we [[Francëjô|Francëji]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Skorzewo, school.jpg| Òbrôzk:Skorzewo, wayside shrine.jpg|[[Kaplëczka]] Òbrôzk:Ulica Peplińskiego w Skorzewie.jpg| Òbrôzk:Skorzewo, ciconia ciconia nest.jpg|[[Gniôzdo]] [[Bòcón|bòcóna]] Òbrôzk:Skorzewo, wayside cross.jpg| Òbrôzk:Skorzewo church.jpg|Kòscół Òbrôzk:Wdzydze skansen jan nepomucen.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/706 ''Skorzewo'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Kòscérzna]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] lcyw1s8sxutjo6gd0k2ff3575vt56r3 0 5571 217292 200674 2026-10-09T15:17:57Z Iketsi 3254 m. jin. → {{skr.|m.jin.}} ; [[pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; Galeriô 217292 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox |Wies=Bòjano |rodzôcz_wsë=Bòjana |céch_wsë= |ôrt_gminë= |fana_wsë= |kôrta_wsë= |wòjewództwò=pòmòrsczé |kréz=wejrowsczi |gmina=Szemôłd |szôłtëstwò=Bòjano |miejskô= |wiechrzëzna= |gradëN=54 |minutëN=28 |sekùndëN=23 |gradëE=18 |minutëE=23 |sekùndëE=04 |wiżô= |rok=2007 |lëdztwò=2100 |gãscëzna= |nr_czér=58 |pòcztowi_kòd=84-207 |reg_tôfla=GWE |SIMC= |szôłtës=Halina Radomska |www= |òdjimk= |galerëjô_commons= }} '''Bòjano''' ({{jãz.|pl}} ''Bojano'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[Pòlskô|Pòlsce]] w òbéńdze [[Chwaszczinsczé Grzëpë|Chwaszczinsczich Grzëp]], pòłożonô w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Szemôłd|gminie Szemôłd]]. Tu w szkòle dzece ùczą sã {{skr.|m.jin.}} [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczégò jãzëka]]. Bòjano je pòłożoné kòl 19 km òd krézowégò gardu [[Wejrowò]] ë na szlachù wòjewódzczi dardżi [[Òbrôzk:Tabliczka DW218.svg|25px]]. Òficjalnô kaszëbskô pòzwa wsë w pòstacje „Bòjano” òsta wprowadzónô 3o łżëkwiata 2010<ref>[https://web.archive.org/web/20160427004859/http://mniejszosci.narodowe.mac.gov.pl/download/86/19883/ListagminwpisanychdoRejestrugmin-stanna5IV16.pdf ''Lista gmin wpisanych do Rejestru gmin, na których obszarze używane są nazwy w języku mniejszości'']</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bojano church.jpg|Kòscół Òbrôzk:Bojano 5663.jpg| Òbrôzk:Bojano, OSP 5661.jpg| Òbrôzk:Bojano, mapa 5662.jpg| Òbrôzk:Bojano 5664.jpg| Òbrôzk:Bòjano (16).JPG| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_I/293 Bojan w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé wsë]] [[Kategòrëjô:Gmina Szëmôłd]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] bhejjhtrxy4zkhtfr4qyhq6jefes180 0 5714 217295 206106 2026-10-09T15:39:11Z Iketsi 3254 Dëbeltowé spacje 217295 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:GailiojiDilgele001.JPG|mały|Żgôwka]] '''Żôgówka''' abò '''żgôwka''' (''Urtica urens'' L.) – jednorocznô roscëna z rodzëznë pòkrzëwòwatëch. Na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] rosce wiele ti pòkrzëwë. == Lëteratura == * [[Bernat Zëchta]]: ''Słownik gwar kaszubskich na tle kultury ludowej'', Ossolineum, Wrocław – Warszawa – Kraków 1970, tom IV, s. 37. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] pv3gxs3zw0tmp29yc7a10ljxeyd0da2 0 5847 217276 208365 2026-10-09T14:50:44Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217276 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bp andrzej sliwinski.jpg|mały|Biskùp Andrzéj Slëwińsczi]] '''Andrzéj Slëwińsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Andrzej Śliwiński''; 1939–2009) – ùrodzył sã w [[Wôrblëniô|Wôrblëni]] w [[Gmina Pùck|gminie Pùck]]. W latach 1956–1961 sztudérowôł w Wëższi Dëchòwny Seminarëji w [[Pelplin|Pelplënie]]. Tùwò dożdôł sã ksãżëch swiãceniów, chtërne przëjimnął w 1961 r. Jakno ksądz béł nôprzód w [[Łątczińskô Wigòda|Łątczińsczi Wigòdze]]. Òd 1986 rokù béł biskùpã. Jakno biskùp sufragan chełmińsczi diecezji miôł dobré zdanié ò dolmaczenim z pòlsczégò "Nowégò Testameńtu" (1993) na [[kaszëbsczi jãzëk]] zrobionym przez [[Eùgeniusz Gòłąbk|Eùgeniusza Gòłąbka]]. Ten syn Kaszëbsczi Zemi je pòchòwóny w [[Jelbiąg]]ù, gdze béł [[òrdinariusz]]em. == Òbaczë téż == * [[Kònstantin Dominik]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20071228050826/http://www.diecezja.elblag.opoka.org.pl/index.php?option=com_content&task=category&sectionid=5&id=29&Itemid=49 Pòlskòjãzëkòwi biogram] * [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bsliwi.html Anielskòjãzëkòwi biogram] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Slëwińsczi Andrzéj}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] b9m9sfu7sx5yl0wo07sq9uqc37hrl5n 0 6190 217326 199167 2026-10-09T19:01:32Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217326 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ORP Kaszub 1914.jpg|mały|]] '''ORP Kaszub (1921)''' – to béł pòlsczi torpedówc w latach 1921–1925. Òn zatonął w òkrãtowni w [[Gduńsk]]ù. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/79258/f78ec6da3 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] lophrvh3ipvy4j2cgckg05iurjr5qbe 217327 217326 2026-10-09T19:02:06Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[ORP Kaszub (1921)]] do [[ORP Kaszub (1914)]]: 1914 217326 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ORP Kaszub 1914.jpg|mały|]] '''ORP Kaszub (1921)''' – to béł pòlsczi torpedówc w latach 1921–1925. Òn zatonął w òkrãtowni w [[Gduńsk]]ù. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/79258/f78ec6da3 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] lophrvh3ipvy4j2cgckg05iurjr5qbe 217332 217327 2026-10-09T19:03:33Z Iketsi 3254 -(1921); [[Kategòrëjô:Wòjna]] 217332 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:ORP Kaszub 1914.jpg|mały|]] '''ORP Kaszub''' – to béł pòlsczi torpedówc w latach 1921–1925. Òn zatonął w òkrãtowni w [[Gduńsk]]ù. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://audiovis.nac.gov.pl/obraz/79258/f78ec6da3 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gduńsk]] [[Kategòrëjô:Wòjna]] 9ow1nghff332a35mv95ymtmmw4ynvnv 0 6277 217274 205179 2026-10-09T14:48:52Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217274 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kartoffelpuffer.jpg|mały|Plińce]] '''Plińce''' – są ùpiekłé z òskrobónëch, riwòwónëch, sërëch [[Bùlwa|bùlew]], mączi ë jaja. Òne są piekłé z dwóch strón na òléju w patelni. Je mòże pòsëpac cëkrem. Òne są òsoblëwò pòpùlarné w [[Biôłorus]]czi (дранікі, draniki), le téż w jinszich krajach. == Òbaczë téż == * [[Kôłk]] * [[Italszczi plińc]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20140901090935/http://pomorskie.travel/Odkrywaj-Kuchnia-Produkty_tradycyjne-Gotowe_dania_i_potrawy/1285/Plince_kaszubskie Plińce (pò pòlskù)] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùchnia]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] ividp2w94dp2p2lvrx7e69fwfb7ua0v 0 6610 217356 215805 2026-10-09T21:40:05Z Iketsi 3254 /* Galeriô */ w [[Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù]] 217356 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Wejscie do Gryfa.jpg|mały|Bunker zrobiony pòdług stôrégò mòdła]] '''Krëjamnô Wòjskòwô Òrganizacjô „Pòmòrsczi Grif”''' ({{jãz.|pl}} ''Tajna Organizacja Wojskowa „Gryf Pomorski”'') – to bëła wòjskòwô òrganizacëjô òb czas [[II swiatowô wòjna|II Swiatowi Wòjnë]]. W rësznoce zatôrczënkù òna bëła na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] nômòcniészą òrganizacją i bëło w ni wiele [[Kaszëbi|Kaszëbów]]. Z pòczątkù òna zwała sã [[Tajna Organizacja Wojskowa Gryf Kaszubski|„Kaszëbsczi Grif”]], a pòtemù „Pòmòrsczi Grif”. Ji ùtwórcą béł szkólny Józef Dambek, a prowôdnikã ks. płk [[Józef Wrëcza]]. Pò II swiatowi wòjnie z „Pòmòrsczégò Grifa” mógł jidz np. do [[Òbëwatelskô Milicjô|Òbëwatelsczi Milicje]]. Ò ùcemiãgach żëcô i biôtczi Kaszëbów, wcygniątëch do Rzeszë, a chtërny miele — w krótczim czasu — bëc zgermanizowóny, w całoscë zeswiôdczô to, że wiele, żebë retac żëcé, ucékało do Generalnégò Gùbernatorztwa abò bënë [[Miemieckô|Miemców]]. W òstatnym czãdze wòjnë Kaszëbów òbjimnãłë colemało tragedie sparłãczoné z wmaszérowanim Czerwiony Armie, w nym gwôłtë i wëwôżanié bënë [[Ruskô|Rusczi]], czasã za Ùral, na [[Sybiriô|Sybiriã]], skądka wiele ju nie przëszło nazôt. Trôfiało sã to òsoblëwie młodim lëdzóm, w tim téż bëtnikóm rësznotë zatôrczënkù. W 1949 rokù Ùrząd do sprawów Pùblicznégò Bezpiekù w Gdinie jinteresowało co robią dôwny nôleżnicë „Pòmòrsczégò Grifa”. == Rozmajitoscë == Ò "Grifie" i [[Stutthof]]ie napisôł [[Francyszk Grucza]] tak: "..., czej w akcji „Grifa” szedł w lëft jeden z wòjnowëch òkrãtów pòdwòdnëch (...). Za to wiele lëdzy pòzamklë." == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ptasia Wola.jpg|Bunker – rekonstrukcëjô w [[Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù]] Òbrôzk:Redkowice12.JPG| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Grif (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Centrum Edukacje i Promòcje Regionu w Szimbarkù]] * [[II swiatowô wòjna]] }} == Lëteratura == * F. Grëcza: Rëbacczi syn [w]:E. Pryczkowski, "Kaszubski Kordecki. Życie i twórczość ks. prałata Franciszka Gruczy", Banino 2008, s. 145 * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Szëkba|Gryf Pomorski}} {{Szëkba|Pòmòrsczi Grif}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Pòmòrsczi Grif}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô rësznota]] f57yzm2ooaqbne91tpprnv859bli9sh 0 7008 217251 213533 2026-10-09T14:06:44Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217251 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Noble Partner 18 comes to an end (4648558).jpg|mały|Fanë]] '''Fana ''' – płat sztofu gwësnégò sztôłtu i farwë przëmòcowonégò do drzéwca<ref>Na spòdlim definicje: [https://sjp.pwn.pl/sjp/flaga;2459409.html flaga – słownik języka polskiego PWN]</ref>. Mòże zamikac w se herb, [[symbòl|symbòle]], [[òbrôzk|òbrôzczi]]. Fana je rozpòznôwalnym znakã państwa, [[gard|gardu]], òrganizacje czë jednostków np. administracyjnëch, wòjskòwëch i jinszich. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Wejherowo plac Wejhera, flaga kaszubska.jpg|Fana [[Kaszëbë|Kaszëb]] Òbrôzk:Polish flags on Trafalgar Square.jpg|Fana [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]] Òbrôzk:European flag in Karlskrona 2011.jpg|Fana [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] Òbrôzk:Wejherowo plac Wejhera.jpg|Fanë na placu Wejra we [[Wejrowò|Wejrowie]] Òbrôzk:Buzz Aldrin and the U.S. Flag on the Moon (9460188482).jpg|Fana [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Stanów Americzi]] na [[Miesądz|miesądzu]] </gallery> == Òbaczë téż == * [[Fana Kaszëbsczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://kaszebsko.com/herb_godlo_flaga * https://kaszubskaksiazka.pl/wszystkie/1029-gra-biotka-o-fana-5904830304701.html {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fanë| ]] [[Kategòrëjô:Symbóle]] icyllscyiuttg4ho7q0y91g6fnhrrzc 217275 217251 2026-10-09T14:49:53Z Iketsi 3254 +1 217275 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Noble Partner 18 comes to an end (4648558).jpg|mały|Fanë]] '''Fana ''' – płat sztofu gwësnégò sztôłtu i farwë przëmòcowonégò do drzéwca<ref>Na spòdlim definicje: [https://sjp.pwn.pl/sjp/flaga;2459409.html flaga – słownik języka polskiego PWN]</ref>. Mòże zamikac w se herb, [[symbòl|symbòle]], [[òbrôzk|òbrôzczi]]. Fana je rozpòznôwalnym znakã państwa, [[gard|gardu]], òrganizacje czë jednostków np. administracyjnëch, wòjskòwëch i jinszich. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Wejherowo plac Wejhera, flaga kaszubska.jpg|Fana [[Kaszëbë|Kaszëb]] Òbrôzk:Polish flags on Trafalgar Square.jpg|Fana [[Pòlskô|Pòlsczi Repùbliczi]] Òbrôzk:European flag in Karlskrona 2011.jpg|Fana [[Eùropejskô Ùniô|Eùropejsczi Ùnie]] Òbrôzk:Wejherowo plac Wejhera.jpg|Fanë na placu Wejra we [[Wejrowò|Wejrowie]] Òbrôzk:Buzz Aldrin and the U.S. Flag on the Moon (9460188482).jpg|Fana [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónëch Stanów Americzi]] na [[Miesądz|miesądzu]] Òbrôzk:Sejm Śląski - sala obrad.jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Fana Kaszëbsczi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://kaszebsko.com/herb_godlo_flaga * https://kaszubskaksiazka.pl/wszystkie/1029-gra-biotka-o-fana-5904830304701.html {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Fanë| ]] [[Kategòrëjô:Symbóle]] muez59aiy33qf4a58vooj7e4kjz73dc 0 7410 217406 209461 2026-10-10T11:03:54Z Terrus38 14026 217406 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Josh Duhamel 2009.jpg|mały|Josh Duhamel]] '''Josh Duhamel''', (ùr. [[14 lëstopadnika]] [[1972]]) – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczi]] aktór. == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Duhamel, Josh}} [[Kategòrëjô:Aktorzë]] cn8vxh0oyd8ra85ts9wnld84f4gpjg3 0 7801 217301 215583 2026-10-09T16:18:44Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217301 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|mały|Papiéż Frãcëszk]] '''Papiéż Frãcëszk''' ({{jãz.|la}} ''Franciscus PP.''), czedës ''Jorge Mario Bergoglio'' (ùr. 17 gòdnika 1936 rokù w [[Buenos Aires]] - zm. 21 łżëkwiata 2025 w Watikanie) bëł biskùpã Rzimù òd [[13 strëmiannika]] 2013 do 21 [[Łżëkwiat|łżëkwiata]] 2025 rokù. Jegò starszi mieszkelë w [[Italskô|Italsce]], a pòtemù w [[Argentina|Argentinie]]. To bëł pierszi papiéż z Americzi, dlô chtërnégò wôżny bëł [[jezujicczi zôkón]]. W 2021 rokù òn béł w [[Irak]]ù, [[Słowackô|Słowacce]]. Przed nim béł [[Benedikt XVI]], pò nim papiéżem òstał [[Léón XIV]]. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://twitter.com/Pontifex_pl {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] [[Kategòrëjô:Dëchòwny]] 63yw09xayk4ux4ry4mypcop6u7lqqo7 0 8039 217353 201123 2026-10-09T21:30:22Z Iketsi 3254 [[pòlsczi jãzëk|pl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – ; {{Wies infobox}} 217353 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Gniewòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Gniewowo'') – [[Kaszëbë|kaszëbskô]] [[wies]] w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[wejrowsczi kréz|wejrowsczim krézu]], w [[gmina Wejrowò|gminie Wejrowò]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Wejrowò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] l7val37mpg77ff33ncgzdtjjpvo2ggi 0 8158 217291 199892 2026-10-09T15:14:47Z Iketsi 3254 Galeriô 217291 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Gdynia-KamiennaGora.PNG|mały|Kamiannô Góra – dzél Gdini, czerwòno zamalowóné na kôrce]] '''Kamiannô Góra''' – dzél gardu [[Gdiniô|Gdini]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:2021-07-10 -- Kamienna Góra -- krzyż.jpg|Krziż Òbrôzk:Gdynia port jachtowy.jpg| Òbrôzk:Kolejka na Kamienna Górę, Gdynia, Polsko 01.jpg| Òbrôzk:Museum Miasta Gdynia, Gdynia, Pomořské vojvodství, Polsko 02.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Dzéle Gdini]] g4dv7tnp4ckb1u1r4zh2x1lcl8hkeww 0 8737 217354 206257 2026-10-09T21:31:00Z Iketsi 3254 {{Wies infobox}}; – to je → – 217354 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Wiczechë''' – wies w [[Gmina Czôrné|gminie Czôrné]], w [[Człëchòwsczi kréz|człëchòwsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/Tom_II/534 ''Geglenfelde'' w „Geògraficznym słowôrzu Pòlsczégò Królestwa i jinëch słowiańsczich krajów”] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Czôrné]] jv8wkla9ou7kplqle45m9e4z0k39dga 0 8767 217348 201254 2026-10-09T19:15:44Z Iketsi 3254 [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}}; – to je → – ; {{Wies infobox}} 217348 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Żochòwò''' ({{jãz.|pl}} ''Żochowo'') – wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[Stołpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Pòtãgòwò|gminie Pòtãgòwò]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Pòtãgòwò]] 83twtm06hza2wu9vrfbczy5bitidiiw 0 8795 217253 215911 2026-10-09T14:14:03Z Iketsi 3254 {{skr.|np.}} 217253 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Klémãs Derc''' ({{jãz.|pl}} ''Klemens Derc''; 1900–1977) béł [[Kaszëbi|kaszëbsczi]] ùtwórca. Òn ùrodzył sã [[24 séwnika]] [[1900]] rokù w [[Gniéżdżewò|Gniéżdżewie]] i miôł wiele do ùczinkù z [[Téater|téatrã]] {{skr.|np.}} w [[Wejrowò|Wejrowie]] ({{jãz.|pl}} ''Teatr Kaszubski im. J. Karnowskiego''). == Òbaczë téż == * [[Esperanto]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20140328235109/https://groups.yahoo.com/neo/groups/polaj-esperantistoj/conversations/topics/590 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Derc, Klémãs}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] [[Kategòrëjô:Teater]] q1eipgz25n9565vjimlzqum9oktactp 0 8892 217303 198217 2026-10-09T16:19:00Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217303 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|mały|Papiéż Jón XXIII]] [[Òbrôzk:John 23 coa.svg|mały|50px|Herb papiéża Jana XXIII]] '''Papiéż Jón XXIII''' (swiecczé miono '''Angelo Giuseppe Roncalli'''; ùr. [[25 lëstopadnika]] 1881, ùm. [[3 czerwińca]] 1963 w [[Watikan]]ie) – swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]], papiéż (midzë 28 rujana 1958 a 3 czerwińca 1963). Za knôpiczëch lat mieszkôł z òjcã i mëmką, chtërni pachtowalë sztëk zemi i bëlë dosc biédni. Òn béł sztudérą teòlogie. W 1904 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. Kąsk rëchli òn òbronił swój doktorsczi dokôz z teòlogie. W 1925 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. W 1953 rokù òn béł ju [[kardinôł|kardinałã]]. Òd pòczątkù jegò pòntifikatu baro wôżnô bëła dlô niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama. Òn zaczął [[Sobór Watikańsczi II]]. Òd 1965 rokù dérowała sprawa jegò [[Beatifikacjô|beatifikacji]]. [[3 séwnika]] [[2000]] ròkù dokònôł ji papiéż [[Jan Paweł II]]. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{DEFAULTSORT:Jón XXIII}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] ecmcw56p354jp9aytyk7muudeg4o4ss 217308 217303 2026-10-09T16:21:56Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217308 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|mały|Papiéż Jón XXIII]] [[Òbrôzk:John 23 coa.svg|mały|50px|Herb papiéża Jana XXIII]] '''Papiéż Jón XXIII''' (swiecczé miono '''Angelo Giuseppe Roncalli'''; ùr. [[25 lëstopadnika]] 1881, ùm. [[3 czerwińca]] 1963 w [[Watikan]]ie) – swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]], papiéż (midzë 28 rujana 1958 a 3 czerwińca 1963). Za knôpiczëch lat mieszkôł z òjcã i mëmką, chtërni pachtowalë sztëk zemi i bëlë dosc biédni. Òn béł sztudérą teòlogie. W 1904 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. Kąsk rëchli òn òbronił swój doktorsczi dokôz z teòlogie. W 1925 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. W 1953 rokù òn béł ju [[kardinôł|kardinałã]]. Òd pòczątkù jegò pòntifikatu baro wôżnô bëła dlô niegò sprawa miru w swiece ë jednota midzë chrzescëjónama. Òn zaczął [[Sobór Watikańsczi II]]. Òd 1965 rokù dérowała sprawa jegò [[Beatifikacjô|beatifikacji]]. [[3 séwnika]] [[2000]] ròkù dokònôł ji papiéż [[Jan Paweł II]]. Òd [[27 łżëkwiata]] 2014 rokù to je swiãti. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Jón XXIII}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] leoh498uubc3khowm0q1szaos0e8dk1 0 9088 217305 207940 2026-10-09T16:19:17Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217305 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pius X, by Francesco De Federicis, 1903 (retouched, colorized).tif|mały|Papiéż Pius X]] '''Papiéż Pius X''' (swiecczé miono '''Giuseppe Melchiorre Sarto'''; ùr. [[2 czerwińca]] 1835, ùm. [[20 zélnika]] 1914 w [[Rzim]]ie) – swiãti [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczégò Kòscoła]], papiéż (midzë [[4 zélnika]] 1903 a [[20 zélnika]] 1914). [[18 séwnika]] 1858 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. [[16 lëstopadnika]] 1884 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. Òd [[12 czerwińca]] 1893 rokù to béł kardinôł. Ten Papiéż béł procemnikã mòderniznë. Òd [[3 czerwińca]] 1951 ròkù to je błogòsławiony, a òd [[29 maja]] 1954 rokù to je swiãti (równo [[Beatifikacjô|beatifikacji]], jak i [[Kanonizacjô|kanonizacji]] dokònôł [[papież Pius XII]]). == Pismiona (wëbiérk) == * [[Encyklika]] ''Pascendi Dominici Gregis'' (1907) == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Katolëcczi swiãti]] [[Kategòrëjô:Papiéże]] 3kwgw9bo2ead86x0h1u38fn40jirmjb 0 9101 217315 212472 2026-10-09T17:10:04Z Iketsi 3254 - → – 217315 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Alsace region locator map.svg|mały|Elzas – dzél Francëje, czerwòno zamalowóné na kôrce]] '''Elzas''' (''Elsàss'') – je terô dzélã [[Francëjô|Francëje]]. Òn je krótkò [[Miemieckô|Miemiecczi]]. Elzasowié czasã mògą pò swòjimù gadac i pisac, a nawetka w szkòłach je ùczonô religiô. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Francjô]] 5u2isgey13xh7qxd19de0p09e883ca2 0 9269 217234 179296 2026-10-09T12:09:19Z Iketsi 3254 [[Kategòrëjô:Regionë Eùropë]]; - → – ; – to je → – 217234 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dalmatia (Kotor).svg|mały|]] '''Dalmackô''' ({{jãz.|hr}} ''Dalmacija'') – krôjna kòl [[Adriatik]]ù w [[Eùropa|Eùropie]]. Ji wiôldżi dzél je w [[Chòrwackô|Chòrwacczi]]. Ta nadmòrskô krôjna wiele zawdzãcziwô turistice. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Coat of arms of Dalmatia.svg|Historiczny herb Dalmacczi Òbrôzk:Dubrovnik - Croatia.jpg|[[Lovrijenac]] i Bokar ([[Dubrovnik]]) Òbrôzk:Narodni Trg (Pjaca) Split.jpg|''Pjaca'' (Split) Òbrôzk:Šibenik, Croatia (Unsplash).jpg|[[Šibenik]] Òbrôzk:St. Jacobuskathedraal ; Sibenik.jpg|Šibenik Òbrôzk:Forum Zadar Croatia.jpg|[[Zadar]] Òbrôzk:Hvar Island (33383129348).jpg|[[Hvar]] Òbrôzk:Roman forum, Zadar (P1080975).jpg|[[Zadar]] Òbrôzk:Bol Croatia.jpg|Bol Òbrôzk:Korčula 23f.jpg|Korčula Òbrôzk:Cavtat Croatia 2008-10-07.JPG|[[Cavtat]] Òbrôzk:Peristyle of Diocletian's Palace - Split - 51387487617.jpg| Òbrôzk:Hidden Beach (15093910956).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chòrwackô]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.dalmacija.hr/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Regionë Eùropë]] 7qjmapik87vpbupd0ga5qdaw0dggqxw 217235 217234 2026-10-09T12:13:06Z Iketsi 3254 * [[Czôrnogóra]] 217235 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dalmatia (Kotor).svg|mały|]] '''Dalmackô''' ({{jãz.|hr}} ''Dalmacija'') – krôjna kòl [[Adriatik]]ù w [[Eùropa|Eùropie]]. Ji wiôldżi dzél je w [[Chòrwackô|Chòrwacczi]]. Ta nadmòrskô krôjna wiele zawdzãcziwô turistice. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Coat of arms of Dalmatia.svg|Historiczny herb Dalmacczi Òbrôzk:Dubrovnik - Croatia.jpg|[[Lovrijenac]] i Bokar ([[Dubrovnik]]) Òbrôzk:Narodni Trg (Pjaca) Split.jpg|''Pjaca'' (Split) Òbrôzk:Šibenik, Croatia (Unsplash).jpg|[[Šibenik]] Òbrôzk:St. Jacobuskathedraal ; Sibenik.jpg|Šibenik Òbrôzk:Forum Zadar Croatia.jpg|[[Zadar]] Òbrôzk:Hvar Island (33383129348).jpg|[[Hvar]] Òbrôzk:Roman forum, Zadar (P1080975).jpg|[[Zadar]] Òbrôzk:Bol Croatia.jpg|Bol Òbrôzk:Korčula 23f.jpg|Korčula Òbrôzk:Cavtat Croatia 2008-10-07.JPG|[[Cavtat]] Òbrôzk:Peristyle of Diocletian's Palace - Split - 51387487617.jpg| Òbrôzk:Hidden Beach (15093910956).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chòrwackô]] * [[Czôrnogóra]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.dalmacija.hr/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Regionë Eùropë]] nwu46aj0u2pgjoc1yskd7n4vjtx7bg6 217236 217235 2026-10-09T12:14:16Z Iketsi 3254 {{jãz.|it}} ''Dalmazia'' 217236 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dalmatia (Kotor).svg|mały|]] '''Dalmackô''' ({{jãz.|hbs}} ''Dalmacija'', {{jãz.|it}} ''Dalmazia'') – krôjna kòl [[Adriatik]]ù w [[Eùropa|Eùropie]]. Ji wiôldżi dzél je w [[Chòrwackô|Chòrwacczi]]. Ta nadmòrskô krôjna wiele zawdzãcziwô turistice. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Coat of arms of Dalmatia.svg|Historiczny herb Dalmacczi Òbrôzk:Dubrovnik - Croatia.jpg|[[Lovrijenac]] i Bokar ([[Dubrovnik]]) Òbrôzk:Narodni Trg (Pjaca) Split.jpg|''Pjaca'' (Split) Òbrôzk:Šibenik, Croatia (Unsplash).jpg|[[Šibenik]] Òbrôzk:St. Jacobuskathedraal ; Sibenik.jpg|Šibenik Òbrôzk:Forum Zadar Croatia.jpg|[[Zadar]] Òbrôzk:Hvar Island (33383129348).jpg|[[Hvar]] Òbrôzk:Roman forum, Zadar (P1080975).jpg|[[Zadar]] Òbrôzk:Bol Croatia.jpg|Bol Òbrôzk:Korčula 23f.jpg|Korčula Òbrôzk:Cavtat Croatia 2008-10-07.JPG|[[Cavtat]] Òbrôzk:Peristyle of Diocletian's Palace - Split - 51387487617.jpg| Òbrôzk:Hidden Beach (15093910956).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Chòrwackô]] * [[Czôrnogóra]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://www.dalmacija.hr/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Regionë Eùropë]] rgo8e4m32gxqacflfoobu3dcv6q5bqb 0 9441 217269 212767 2026-10-09T14:40:47Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217269 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Siemiradzki_Noc-Andrzeja_1867.jpg|mały|Òbrôz H. Semiradzczégò „Noc sw. Andrzeja – Wróżbita”, 1867]] '''Andrzejczi''' – dzéń swiãtęgò Andrzeja, chtërny òbchòdzóny je [[30 lëstopadnika]]. W dzéń przed, tak tej 29 lëstopadnika dzéwczãta robią sobie wróżbë, chtëre mają za zadanié przepòwiedzec jak bãdze nazewôł sã ich ùkòchóny. Dzysô przepòwiesce robióne są i przez knòpów i białczi. Swiãtô Andris je patrónã [[Szkòckô|Szkòcje]], [[Grecjô|Grecje]] i [[Ruskô|Rosje]]. == Historiô == ùwôżô sã, że swiãto to pòchòdzy ze [[starożôtnej Grecji]], bo miono Andris(''Andress'') z greki ''aner, andros'' òznyczô chłop. Dôwni w Pòlsce dzéń ten nie béł leżnoscą do pospólny zabawë i zéńdzeniów młodzëznë, uchowa sã pamiãc ò wróżbòwech zwëkach. Czile starszych infòrmatorów przëbócziwô zwëk wkładaniô przez pannę pòd pòdëszkã- w noc przed dnia swiãtégò- kôrtków z chłopsczima mionama. Wëcydniãtô reno kôrtka òznôczô miono przińdnégò chłopa. == Dzéń sw. Andrzeja w Polsce == [[Òbrôzk:Andrzejki smutny.jpg|mały|céń rzucany przez figùrã z wosku]] W Polsce tegò dnia powszechne zabawë z rozmajitima wróżbama, colemało z przepòwiôdanim przińdnoscë ze sztôłtu lóny na wòdã pszczelënë. Drëdżim òbòwiązkòwôm elementem zabawô je wróżenié ze skòrzniów. Bótë ùczãstników zabawy ùstawioné są w rôdze, jeden za dredżim. Pòsôdôcz abò pòsôdôczka skòrznia, chtërny pierszi przestąpi próg bãdze żeniałô nôpierwi. == Dzéń sw. Andrzeja w innëch krajach == * [[Niemieckô]] W Niemczech Andrzejczi òbchòdzóny są w ten sam dzén co w Polsce. ù nich dzéwczãta, chtërne ni mają chłopa, a bë chcałë mùszą prosëc ò pòmòc sw. Andrisa, a téż jak bãdą szłë spac mùszą bëc wëzeblokłi i wtedë w nocë przësni sã im ten jediny. * [[Ùkrajina]] Na ùkrajinie dzéń ten przepôdô 13 gòdnika. Na andrziéjkòwôch zôbawach przede wszëtczim sã wróżô, do zabôwô ùżiwô są téż bómków i plińców, chtërne mają pomóc w nalizéniu chłopa. * [[Szkòckô]] Swiãtô Andrys je patrónã Szkocji i tam 30 lëstopadnika, czej dzéń swiãtégò je Swiãtem Narodnym- je to dzéń bankerczszi. == Bibliografiô == * Ogrodowska, B. (2001) Zwyczaje, obrzędy i tradycje w Polsce. Mały słownik. Warszawa: Verbinum * Chwalba, A. (red.) (2005) Obyczaje w Polsce. Od średniowiecza do czasów współczesnych. Warszawa: PWN * Czesław Witkowski, ''Doroczne polskie obrzędy i zwyczaje ludowe'', wyd. Muzeum Etnograficzne w Krakowie, 1965 Kraków. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://przegladdziennikarski.pl/nalejcie-wosku-na-wode-ujrzycie-swoja-przygode/ {{jãz.|pl}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Òbrzãdowi rok]] [[Kategòrëjô:Swiãta]] qt42qcku2sbnyp4szo6aw3i07v38bw1 0 9591 217313 183150 2026-10-09T16:23:18Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217313 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Elektrownia Biesowice.JPG|mały|Elektrowniô w Biésojcach]] '''Biésojce''' – wies w [[Gmina Kãpice|gminie Kãpice]], w [[Stołpsczi kréz|stołpsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Kãpice]] ryiq2njcergmnazk07z0qj911c6206u 0 9594 217312 181707 2026-10-09T16:22:59Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217312 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Village sign in Retowo, gmina Smołdzino.jpg|mały|]] '''Retowò''' – to bëła czedës wies w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[stôłpsczi kréz|stołpsczim krézu]], w [[Gmina Smôłdzëno|gminie Smôłdzëno]], a dzysô (2015) to le je pôrã bùdinków. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Smôłdzëno]] 8mexxiuv0n8q5bzkib8n35b3nnx629b 0 9599 217311 170943 2026-10-09T16:22:47Z Iketsi 3254 - → – ; {{Commons}} 217311 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Kamnica pałac w ruinie 2014.jpg|mały|W Kamnicë 2014 rok]] '''Kamnica''' – wies w [[Gmina Miastkò|gminie Miastkò]], w [[Bëtowsczi kréz|bëtowsczim krézu]] [[Pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczégò wòjewództwa]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Miastkò]] 314wewrjdo3zwzu77vv83a8huo3rfyy 0 9646 217310 170988 2026-10-09T16:22:38Z Iketsi 3254 m. jin. → {{skr.|m.jin.}} ; {{Commons}} 217310 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Buxus vdg.jpg|Blätter und Früchte|mały|Zwëczajny bùksówc]] '''Zwëczajny bùksówc''' (''Buxus sempervirens'') – czerz z rodzëznë bùksówcowatëch (''Buxaceae''). Òn biwô sadzony {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]] ë mòże tu kwitnąc. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] 3ac7gbo2fs3p17p4zg6ypzdqv1a8f8e 0 9659 217309 210861 2026-10-09T16:22:15Z Iketsi 3254 {{Commons}} 217309 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Pseudanodonta complanata - showing rugae.jpg|mały|Splëszczonô swórka]] '''Splëszczonô swórka''' (''Pseudanodonta complanata'') – ôrt [[mitkôcz]]a z rodzëznë ''Unionidae''. Òna jesz mòże żëc na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Swórczi]] 89hzrjcp5nzf0hnq0p57xptd40c7rze 0 9680 217283 208423 2026-10-09T14:57:35Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217283 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} '''Jastrzëbóg''' – [[Kaszëbi]] miele gò za bóżka. Lëdze czedës gôdelë: „W [[Roczicëna|roczicënowim]] krzu mô diôbeł młodi a w barabónach Jastrzëbóg – biôjta jich szëkac". Piesniodzeja nordowëch Kaszëb – [[Józef Ceynowa]] napisôł dokôz „Jastrzëbóg wëgóniô zëmã”. == Lëteratura == * [[Jerzi Samp|J. Samp]]: ''Z woli morza : bałtyckie mitopeje'', Gdańsk : Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie, 1987, s. 11 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kaszëbskô mitologiô]] t1zienoq7w7ewer5mofxgu9ga3o8byt 0 9714 217282 171026 2026-10-09T14:57:12Z Iketsi 3254 m. jin. → {{skr.|m.jin.}}; {{Kòntrola}} 217282 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Sempervivum tectorum 02 by Line1.jpg|mały|Samòródka]] '''Samòródka''' (''Sempervivum tectorum'' L.) – o je roscëna z rodzëznë grëbòszowatëch (''Crassulaceae''). Òna mòże bëc sadzonô {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bòtanika]] jh8cf3szhjp9jr6rbfoq6z24ncy5vau 0 9846 217280 194861 2026-10-09T14:52:53Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; m. jin. → {{skr.|m.jin.}} ; – to je → – 217280 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Water snail Rex 2.jpg|mały|Stôwkòwô swòrka]] '''Stôwkòwô swòrka''' (''Lymnaea stagnalis'') – ôrt [[smôrzcz]]a z rodzëznë swòrkòwatëch (''Lymnaeidae''). Òna żëje {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Òbaczë téż == * [[Swòrka]] == Lëteratura == * Przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt na wycieczce / tekst Ute E. Zimmer, Alfred Handel ; oprac. całości Wilhelm i Dorothee Eisenreich ; [przekł. Ewa Rachańska, Piotr Kreyser] Warszawa : Multico, 1996, s. 214. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Mitkôcze]] 4m7kcqtp3g1a894cz4zy45s5w6z262y 0 10028 217341 213412 2026-10-09T19:06:35Z Terrus38 14026 217341 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Susz COA.svg|mały|120px|Sësczi herb]] [[Òbrôzk:POL_Susz_old_COA_(Rosenberg_in_Westpreussen).jpg|mały|120px|Stôri sësczi herb]] '''Sësz''' (we zdrojach: ''Susz'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Susz'', {{jãz.|de}} ''Rosenberg in Westpreußen'') – gard we warmińskò-mazursczim wòjewództwie wòjewództwie w jëławsczim krézu nad Sësczim Jezorã. * Lëdztwò gardu: 5.733 ([[2012]]) * Wiéchrzëzna gardu: 6,67 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] dumy3g0i3ntpmh3zpuffkz81bo4w19p 0 10029 217339 213411 2026-10-09T19:06:18Z Terrus38 14026 217339 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:POL Kisielice COA old.svg|mały|Cziselëcczi herb]] '''Cziselëce''' (we zdrojach: ''Kjselice'' (Cenôwa); {{jãz.|pl}} ''Kisielice'', {{jãz.|de}} ''Freystadt in Westpreußen'') – gard we warmińskò-mazursczim wòjewództwie wòjewództwie w jëławsczim krézu nad Gôrdzãgą. * Lëdztwò gardu: 2.191 ([[2012]]) * Wiéchrzëzna gardu: 3,37 km² == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòmòrsczé gardë]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] [[Kategòrëjô:Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] ipd96ry3xbhd58upe0vm77t8d4kylhf 0 10153 217272 172155 2026-10-09T14:45:39Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217272 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Severe iron deficiency anemia.jpg|mały|]] '''Bladnica''' – podług stôri pòzwë fòrma małokrëwistosce, jak w òrganizmie je mało żelazła. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Historiô medicynë‎]] p9seqg0llgytkhgbscoldq0eyezkhke 217273 217272 2026-10-09T14:46:55Z Iketsi 3254 Òbrôzk 217273 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Iron-deficiency Anemia, Peripheral Blood Smear (4422704616).jpg|mały|]] '''Bladnica''' – podług stôri pòzwë fòrma małokrëwistosce, jak w òrganizmie je mało żelazła. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Historiô medicynë‎]] ei4vwxkb0ig1rr09j1s1bg9ulxdr8ww 0 10323 217293 193092 2026-10-09T15:29:43Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217293 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Grotte Castellana 03apr06 03 (cropped 4×3).jpg|mały|Stalagmit w [[Italskô|Italsce]]]] '''Stalagmit''' – nalecałi kam, chtëren mòże bëc w jómie. W nim mòże bëc [[kalcyt]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Mallorca Porto Cristo Coves dels Hams asv2023-04 img13.jpg| Òbrôzk:Witch's Finger, Main Corridor, Carlsbad Cavern (51336948311).jpg| </gallery> == Òbaczë téż == * [[Stalaktit]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Geòlogiô]] 0bvqh2mmsjnjmi807e8n3t3djguepjq 0 10370 217381 214024 2026-10-10T05:26:28Z Iketsi 3254 Galeriô 217381 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Repùblika Gwineji|fòrma państwa=repùblika|herb=Coat of Arms of Guinea.svg|fana=Flag of Guinea.svg|miono-genitiw=Gwineji|gwôsné miono=République de Guinée|mòtto=Travail, Justice, Solidarité<br>(Prôcô, Sprawiedlëwòsc, Solidarnosc)|himn=Liberté<br>(Wòlnota)<center>[[Òbrôzk:Liberté.oga]]</center>|na karce=Guinea_-_Location Map (2013)_-_GIN_-_UNOCHA.svg|jãzëk=[[Francësczi jãzëk|francësczi]]|stolëca=Konakry|Prezydeńt=p.ò. Mamady Doumbouya|Premiéra=Bah Oury|data ùsôdzenia=2 pazdzérznika 1958|wiéchrzëzna=245 857|dëtk=Gwinejsczi frank|kòd dëtka=GNF|czasowô cona=±0|kòd=GN|Internet=.gn|aùtowi kòd=RG|telefón=+224|lëdztwò=15,441,993<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/guinea-population/ Guinea Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026 }} '''Gwineja''' – państwò w zôpadny [[Afrika|Africe]] nad [[Atlanticczi Òcean|Atlanticczim Òceanã]]. Òna grańczi z [[Liberiô|Liberią]], [[Sierra Leone]], [[Senegal|Senegalã]], [[Mali]], [[Gwineja Bissaù|Gwineją-Bissaù]] ë [[Ùbrzég Słoniowëch Kłów|Ùbrzégã Słoniowëch Kłów]]. Stolëcą je Konakry. Je nôleżnikã Gòspòdarczi Wespòlëznë Państw Zôpôdny Africzi (ECOWAS)<ref>''[https://www.cbn.gov.ng/MonetaryPolicy/ecowas.html The Economic Community of West African States (ECOWAS) | Central Bank of Nigeria]'' [online], www.cbn.gov.ng [dost 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref> ë Afrikańsczi Ùnie<ref>''[https://web.archive.org/web/20200527125905/https://au.int/en/member_states/countryprofiles2 Member States | African Union]'' [online], African Union [dost. 2026-03-28] ({{jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Dame de Mali Guinée.jpg| Òbrôzk:Chute de Saala vue à 360° Labé.jpg| Òbrôzk:Gouverneur Iles de Los.jpg| Òbrôzk:Le "Voile" de la mariée à Kindia.png| Òbrôzk:Fouta Djallon (14582291826).jpg| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] ddaxdfkdxxjlxhkkex82j9j1bdzdnnk 0 10377 217271 172876 2026-10-09T14:44:51Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; - → – ; – to je → – 217271 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Lausanne img 0586.jpg|mały|Lozanna]] '''Lozanna''' (''Lausanne; Losanna'') – gard w [[Szwajcarskô|Szwajcarsce]]. Òna je kòl Genfsczégò Jezora. * wiéchrzëzna: 41,37 km² * lëdztwò: 129 902 mieszkańców ([[2012]]) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Szwajcarskô]] 9xqa64osvxy38rffdfagkyog28xsa2b 0 10440 217281 213971 2026-10-09T14:55:11Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}}; Galeriô; - → – ; (miem.)→({{jãz.|de}}) 217281 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Bundesarchiv Bild 102-11632, Spreewald, Wenden-Hochzeit.jpg|mały|''Wenden'' mają wieselé w 1931 rokù]] '''Wendowie''' (''Wenden'',''Venedi'') – tak Miemcë na [[Słowianie|Słowión]] czedës gôdelë<ref>[https://archive.org/stream/trzerospravecprz00ceynuoft#page/58/mode/2up F. Cenôwa: Trze rosprave: przez Stanjisława ; wóros Kile słóv wó Kaszebach e jich zemji przez Wójkasena, Kraków: Nak. Ksi. i Czcion. pod Sową, 1850, s. 58]</ref>. [[Friederich von Dreger]] pisôł, że mòwa Wendów (''wendische Sprache'') bëła milonô z mòwą Kaszëbów (''Cassubische'')<ref>[http://www.digitale-bibliothek-mv.de/viewer/image/PPN724867333/388/ Cassubische]</ref>. [[Stefan Ramułt]] napisôł, że dlô Miemców to mògle bëc np. [[Słowińcë]]. [[Kaszëbskô Karznica]] to pò [[Miemiecczi jãzëk|miemieckù]] bëła ''Wendisch Karstnitz''. Pòdług miemiecczich wiadłów [[1 gòdnika]] 1900 rokù w Miemcach 93.032 personów znało mòwã Wendów (''Wendisch'')<ref>[https://archive.is/9Fzn Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte 1871 – 1990. 1. Fremdsprachige Minderheiten im Deutschen Reich ({{jãz.|de}}). 2006.] [dostęp 2020-06-18]</ref>. Mòże rzec, że jesz przë rodny mòwie – [[górnosorbsczi jãzëk]] – trzimają sã Wendowie. == Galeriô == <gallery mode="packed" heights="250"> Òbrôzk:Western Empire as divided at Verdun 843.jpg|''Wends'' (Wendowie) w 843 rokù Òbrôzk:Roman Empire 125.png|''Venedi'' w 125 rokù </gallery> == Òbaczë téż == * [[Kaszëbi]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Lëteratura == * [[Stefan Ramułt]], Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego, Gdańsk, 2003, p. 469/XVII * G. Stone: Slav outposts in Central European history : the Wends, Sorbs and Kashubs, London, UK : Bloomsbury Academic, an imprint of Bloomsbury Publishing Plc, 2016, s. 213 == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/article/viewFile/3797/3208 (en) * https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/13819/1/Wedrujace_Kaszuby__Ujecie_antropologiczne.pdf {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Słowianie]] lpvoewpvv2thxoeqh32292w26gux9op 0 10769 217316 201455 2026-10-09T17:37:13Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217316 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:BnF Ms Fr. 28, Cité de Dieu Fol. 33, Péché originel.jpg|mały|prawo|Adam i Jewa]] '''Adam i Jewa''' – pòstacje, jaczé w abrahamicznëch religiach ùwôżóné są za pierszëch lëdzy na zemi (i [[Starszi (rodzëzna)|starszich]] wszëtczich wespółczasnëch ji mieszkańców). W Biblii historiô Adama i Jewë zawiartô je w [[Knéga Zôczątków|Knédze Zôczątków]] (rozdzél 1-5). Przebëwalë òni w ògrodze w Edenie, ale nie bëło jima wòlno jesc z brzadu drzewa pòznaniô dobrotë i zła. Wąż òbiecôł Jewie, że czej zjédzą z z tegò drzewa, to mdą jak Bòg. Skùszonô Jewa wzãła z tegò brzadu i zjadła, a dała téż Adamòwi i òn zjódł. Nen lëchi ùczink sprawił, że Pón Bóg wënëkôł człowieka z raju i pòstawił na pòrénk òd ògroda Eden cherubinów i ògnisti miecz sklący. == Adam i Jewa w kaszëbsczi kùlturze == Nadczidka ò pierszich lëdzach pòjôwiô sã w pòwiescë „[[Żëcé i przigòdë Remùsa]]” [[Aleksander Majkòwsczi|Aleksandra Majkòwsczégò]] we fragmeńce: ::''Nobarżij jô lgnął do historeji Starigo Zokonu. Beła to moja pjerszô ksążka z wobrozkami, chdze na pjerszi stronje sedzoł Bog Wojc na tędze, a na zemji '''Jadom i Jeva''' vestrzod vszeternoskjich zvjerząt.''<ref>[https://web.archive.org/web/20160402213930/http://literat.ug.edu.pl/remus/0006.htm ''VI – Jak Remus szukoł Straszka na pustkovju a v gromadze z Martą zaczął chodzëc na nowukę.'']</ref> == Lëteratura == * ''Knéga Zôczątków, z hebrajsczégò jãzëka na [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczi]] przełożił ò [[Adam Riszard Sykòra|Adam Ryszard Sikora OFM]]'', Zrzeszenie Kaszubsko-Pomorskie Zarząd Główny, Gdańsk 2015, ss. 27–30. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Adriaen_van_der_Werff_-_Adam_en_Eva.jpg| Òbrôzk:Albrecht_D%C3%BCrer_-_Adam_and_Eve_(Prado)_2.jpg| Òbrôzk:Cranach_-_Adam_and_Eve_1528.jpg| Òbrôzk:Hans_Memling_079b.JPG| </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Knéga Zôczątków]] mdzarfuvqnjpw3nkx6nbkojlr74o7kv 0 10782 217270 199888 2026-10-09T14:43:34Z Iketsi 3254 m.jin. → {{skr.|m.jin.}} 217270 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Facial erysipelas.jpg|mały|Róża na skórze]] '''Róża''' (''Erysipelas'') – je chòroscą ù lëdzy. Ji lékarzenié je mòżlëwi. Do chòroscë doprowôdzy [[bakteria]] ''Streptococcus pyogenes'' abò ''Streptococcus agalactiae''. Ta chòrosc biwô {{skr.|m.jin.}} na [[Kaszëbë|Kaszëbach]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Erysipelas in a foot.jpg| Òbrôzk:Erysipel2.JPG| Òbrôzk:Erysipel.JPG| Òbrôzk:Recurrent_erysipelas_on_edematous_leg.jpg| Òbrôzk:Wundrose am Unterschenkel.jpg| Òbrôzk:Erysipel3.jpg| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Medicyna]] m313ap147bfh2wzsgaunozp1ybv1327 0 10809 217306 207941 2026-10-09T16:19:23Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217306 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|mały|Papiéż Pius XI]] '''Papiéż Pius XI''' (swiecczé miono '''Ambrogio Damiano Achille Ratti'''; ùr. [[31 maja]] 1857, ùm. [[10 gromicznika]] 1939 w [[Rzim]]ie) – papiéż (midzë [[6 gromicznika]] 1922 a [[10 gromicznika]] 1939). [[20 gòdnika]] 1879 rokù òn béł wëswiãcony na ksãdza. [[28 rujana]] 1919 rokù òn dostôł biskùpié swiãcenia. Òd [[13 czerwińca]] 1921 rokù to béł kardinôł. Ten Papiéż béł procemnikã kòmùniznë, ale téż pisôł, że trzeba dac robòtã òjcóm [[Rodzëzna|rodzëznów]] i młodim lëdzóm . Úrodzil sã w Desio kòło Mediolanu jakò syn fabrykanta przędzalni jedwabiu Francesca Rattiego ë Teresy Galli. Pòczotkowò uczył sã w szkòłach koscienych. Pò zdaniu matury w szkòle państwòwëm w Mediolanie zjôwił do seminarium duchownego. Béł przëjntô 20 grudnia 1879. == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Pismiona (wëbiérk) == * [http://www.opoka.org.pl/biblioteka/W/WP/pius_xi/encykliki/divini_redemptoris_19031937.html Encyklika ''DIVINI REDEMPTORIS'' (1937)] ([[Encyklika]]) == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] 65rvx1y4xi0cvbo3bv21vzclg99wfmt 0 10885 217357 201741 2026-10-09T21:43:54Z Iketsi 3254 – to je → – 217357 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Moon phase 0.svg|mały|]] '''Miesądz''' – jedna z fazów [[Miesądz]]a, jak òn je midzë [[Słuńce|Słuńcã]] a [[Zemia|Zemią]]. W nowù Miesądza z Zemi ni ma widzec. Procemną fazą je [[pełniô]]. == Òbaczë téż == * [[Faza Miesądza]] * [[Pełniô]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] 6a92beznx429vs7p8yubvnu5d8q4qve 0 10887 217358 195569 2026-10-09T21:44:11Z Iketsi 3254 – to je → – 217358 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Howling at the Moon in Mississauga.jpg|mały|Pełniô przë bezchmùrnym niebie]] '''Pełniô''' – jedna z fazów [[Miesądz]]a, jak òn je pò procemny stronie [[Zemia|Zemii]] jak [[Słuńce]]. Leno przë pełnii mòże bëc [[zacmienié Miesądza]]. == Òbaczë téż == * [[Nów]] * [[Faza Miesądza]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Miesądz]] obxdbzd9l8mrqwsi4g65jlnx35kkcnn 0 10895 217300 208449 2026-10-09T15:47:55Z Iketsi 3254 Galeriô 217300 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Haumea_Hubble.png|mały|Haùmea i ji dwa miesądze]] '''Haùmea''' – [[karzeł]] (kòrusowata [[planéta]]) [[Słuńcowi Ùstôw|Słuńcowégò Ùkładu]], chtëren je znóny òd 2004 rokù. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Haumea Rotation.gif| </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Słuńcowi Ùstôw|kol=#c0c0ff}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Astronomiô]] 6s5l0pj8ptki5hcuzvoi82uzwhe2uud 0 11309 217317 200457 2026-10-09T17:38:30Z Iketsi 3254 {{Wies infobox}}; [[Pòlsczi jãzëk|pòl.]]→{{jãz.|pl}} 217317 wikitext text/x-wiki {{Wies infobox}} '''Dólné Kawle''' ({{jãz.|pl}} ''Kawle Dolne'') – to są kaszëbską wsą w [[pòmòrsczé wòjewództwò|pòmòrsczim wòjewództwie]], w [[kartësczi kréz|kartësczim krézu]], w [[gmina Przedkòwò|gminie Przedkòwò]]. W 2008 rokù tu mieszkało 189 lëdzy. Tu je Mùzeùm Kaszëbsczé Gbùrstwò "Bielickòwò". == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Gmina Przedkòwò]] [[Kategòrëjô:Kaszëbë]] 1kyy8gmykgywialpiyqtlaja2p2kbsb 0 11460 217350 213914 2026-10-09T19:25:48Z Terrus38 14026 kòrekta 217350 wikitext text/x-wiki '''Pón Tadeùsz''' ({{jãz.|pl}} ''Pan Tadeusz, czyli ostatni zajazd na Litwie'') – epicczi pòemat [[Adóm Mickewicz|Adama Mickewicza]]. [[Òbrôzk:Pan Tadeusz - title page 1834 (93691847) (cropped).jpg|mały|Pón Tadeùsz]] [[Òbrôzk:KostrzewskiFranciszek.Grzybobranie.1860.jpg|mały|Grzëbòbranié]] [[Òbrôzk:Tomasz Łosik - Promenade dans la forêt.jpg|mały|Tadeùsz ë Telimena]] == Geneza pòwstaniô == Aùtorã dokazu ''Pón Tadeùsz to je ostatni najachùnk na Lëtwie. Szlacheckô historiô z rokù 1811 i 1812 w dwanôsce knégach wiérszã'' je [[Adóm Mickewicz]]. Jegò pierszé wëdanié ùkôzało sã w [[Pariz|Parizu]] w 1834 rokù. Dzeło skłôdô sã z 12 ksãgów pisónych trzënôsceszlabizową wiérztą. Dokôz nen pisôł Mickewicz z mëszlą ò wërwanim sã òd sztridów w kòłach pòlsczi emigracje w Parizu. Miôł òn téż bëc wënadgrodzenim pòetë za to, że nie biôtkòwôł sã w [[Lëstopadnikòwé pòwstanié|lëstopadnikòwim pòwstanim]]. Jinszą wôżną przëczëną do napisaniô ''Pana Tadeùsza'' bëła tesknota za rodną Lëtwą, chtërnã òpisół w „Inwòkacji”: <blockquote>Lëtwò! Tatczëzno mòja! Të jes jak to zdrowié. Kùli cã trzeba trzëmac, nen leno sã dowié, Chto cã stracył. Dzys snôżosc twòjã w całi zdobie Widzã i òpisëjã, bò teskniã pò tobie.</blockquote> == Òglowô zamkłosc == Całô akcjô dokazu dzeje sã na Lëtwie, we wsë Soplëcowò w rokù 1811 i 1812. Przédnô mësla ''Pana Tadeùsza'' tikô sã tragicznëch dzejów Jacka Soplëcë, chtëren pò latach przëchôdô w rodné starnë tacącë sã pòd pòstacją ksãdza Robôka. Z nim parłãczi sã historiô sztridu ò zómk, chtëren kùńczi sã najachùnkã na Soplëcowò. W dokazu to téż dô wątk miłotë Tadeùsza i Zoszë. ''Pón Tadeùsz'' je téż òbrôzkã tedëczasny szlachecczi Pòlsczi. Pòeta ùkazywô ji apartné klasë: to dô Stolnika Horeszkã – przedstôwcã aristokracje, bùsznégò pana. Je téż strzédnobògatô szlachta – są to Soplicowie ë parcanëch szlachcëców – Dobrzińsczich. == Dolmaczënczi == Wëdóny w 1834 rokù pòemat Adama Mickewicza dożdôł sã ju wicy jak 50 dolmaczënków. W [[2012]] ùkôzało sã kaszëbsczé tłómaczenié aùtorstwa kaszëbsczégò pisarza [[Stanisłôw Janka|Stanisława Janczi]]. Wëdôwcą ''Pana Tadeùsza'' w kaszëbsczim jãzëkù je gduńskô wëdôwizna Maszoperia Literacka wëcmanim z wejrowsczim [[Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi we Wejrowie|Mùzeùm Kaszëbskò-Pòmòrsczi Pismieniznë i Mùzyczi]]. == Film == W 1999 rokù na spòdlim pòematu pòwstôł [[film]] fabùlarny ''Pan Tadeusz'' w reżiserie Andrzeja Wajdë. == Bibliografia == * Stanisław Pigoń: „Pan Tadeusz”: wzrost, wielkość i sława. Studium literackie. Warszawa: Instytut Badań Literackich PAN, 2001. ISBN 83-87893-50-1. * http://gdynia.naszemiasto.pl/artykul/kaszubski-pan-tadeusz-juz-za-tydzien,634020,artgal,t,id,tm.html == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Ksążczi]] pvm50jyoc0u8ebfsa9uxe0vk0fgxecn 0 11543 217336 214938 2026-10-09T19:04:38Z Terrus38 14026 217336 wikitext text/x-wiki {{Gard-infobox |Gard=Jelbiąg |rodzôcz=Jelbiąga |adjektiw_mask=jelbiąsczi |adjektiw_fem=jelbiąskô |céch=POL Elbląg COA.svg |fana=POL Elbląg flag.svg |karta=Warminsko-mazurskie.png |wòjewództwò=warmińskò-mazursczé |kréz= |grodzki=tak |rodzaj_gminy=miejska |gmina= |miejska=tak |bùrméster=Witold Wróblewsczi |adres_um=ul. Łączności 1 <br />82-300 Jelbiąg |kod_poczt_um= |tel_um= |fax_um= |mail_um= |wiéchrzëzna=79,82<ref name="LudPol2008">''Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2008'', [[Główny Urząd Statystyczny|GUS]], [http://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/powierzchnia_ludnosc_teryt_2007.zip].</ref> |stopniN=54 |minutN=9 |stopniE=19 |minutE=24 |wysokość= |rok=2007 |lëdztwò=120 895<ref name="gus">[http://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/Tables.aspx Wyniki badań bieżących GUS]</ref> |gęstość=1521,1 |aglomeracja= |czerënkòwi numer=(+48) |pòcztowi kòd=82-300 do 82-317 |registracëjné tôfle=NE |TERYT= |SIMC= |www=http://um-elblag.samorzady.pl }} '''Jelbiąg''', abò '''Elbiąg'''<ref>Stefan Ramułt, ''Słownik języka pomorskiego, czyli kaszubskiego'', [[ISBN|83-87408-64-6]].</ref> ({{jãz.|pl}} ''Elbląg'', {{jãz.|la}} ''Elbinga'', ''Elbingus'', {{jãz.|de}} ''Elbing'', {{jãz.|prg}} ''Elbings'', {{jãz.|ru}} Эльблонг) - krézewi gard w [[warmińskò-mazursczé_wòjewództwò|warmińskò-mazursczém wòjewództwe]] nad rzéką Elbiag, stôri gard hanzeatecczi. Jeden òd nôstarszich gardów w Pòlsce, gard béł ùsôdzóny w 1237 roku przez Krzëżôców, dostôł [[Lubeka|lubecczé]] gardowé prawo w 1246 roku. Jelbiąg béł stolëcã wòjewództwa jelbiąsczégò od 1975 do 1998 roku. Browarniô w Jelbiągù warzë dzys piwò EB. == Turistné atrakcëje == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Elbląg - Stare Miasto.jpg|Stôri gard Jelbiąga Òbrôzk:Ratusz_Staromiejski_w_Elblągu.JPG|Stôri Rôtësz w Jelbiągù Òbrôzk:Elbląg_-_Brama_Targowa.jpg|Bróma Targowô w Jelbiągù Òbrôzk:Elbląg,_Stary_Rynek,_pohled_na_katedrálu_svatého_Mikuláše.JPG|Katedra sw. Niklosza w Jelbiągù Òbrôzk:Elbrewery_Company.jpg|Browarniô EB w Jelbiągù Òbrôzk:Elblag,_Poland.JPG|Stôri Rënk </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Òficjalnô starna}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Warmińskò-mazursczé wòjewództwò]] [[Kategòrëjô:Gardë w Pòlsce]] 9gs9hssp0bzr07iyvyw7f5ib3zuw6pc 0 11650 217286 208699 2026-10-09T15:02:25Z Iketsi 3254 Galeriô 217286 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Kenya |miono = Keniô |miono-genitiw = Kenie |fana = Flag of Kenya.svg |herb = Alternate Coat of arms of Kenya.svg |na karce = Location_Kenya_AU_Africa.svg |mòtto = Harambee |jãzëk = swahili, angelsczi |stolëca = Nairobi |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 580 367 |procent-wòdë = |lëdztwò = 52 444 000 |rok = 2019 |dëtk = Kenijsczi sziling |kòd dëtka = KES |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = Ee Mungu Nguvu Yetu |kòd = KE |Internet = .ke |telefón = +254 |Prezydeńt=William Ruto }} '''Keniô''' – państwò w porenkowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Nairobi]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density of Kenya counties.png|Gãstosc zalëdzeniô w Kenie Òbrôzk:Kenya_-_Location_Map_(2013)_-_KEN_-_UNOCHA.svg|Karta Kenie </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} 669o673cg4aiov5r64pefdu4cv7tnri 217400 217286 2026-10-10T10:29:11Z DawnyTest 14843 Dofùlowanié 217400 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republic of Kenya<br>Jamhuri ya Kenya |miono = Repùblika Kenie |miono-genitiw = Kenie |fana = Flag of Kenya.svg |herb = Alternate Coat of arms of Kenya.svg |na karce = Location_Kenya_AU_Africa.svg |mòtto = Harambee<br>(Prôcujmë razã) |jãzëk = swahili, angelsczi |stolëca = Nairobi |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 580 367 |procent-wòdë = |lëdztwò = 58,636,412 |rok = 2026 |dëtk = Kenijsczi sziling |kòd dëtka = KES |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = Ee Mungu Nguvu Yetu<br>(O Bòże, naszô sëła) <center>[[File:National anthem of Kenya, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |kòd = KE |Internet = .ke |telefón = +254 |Prezydeńt=William Ruto |aùtowi kòd=EAK}} '''Keniô''' – państwò w porenkowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Nairobi]]. Mo przestãp do Indijsczégò Òceanu na pôłniowim pòrénkù. Grańczi z [[Somaliô|Somalią]] (długosc grańcë je 684 km), [[Etiopiô|Etiopią]] (867 km) i [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sùdanã]] (317 km), òd zôpôdu z [[Ùganda|Ùgandą]] (814 km), a òd pôłnia z [[Tanzaniô|Tanzanią]] (775 km)<ref>''[https://worldfactbookarchive.org/archive/field/KE/Land%20boundaries Land boundaries - Kenya]'', [w:] CIA World Factbook Archive [online] [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref><ref>''[https://kenyaembassyspain.es/introduction-to-kenya/ Introduction to Kenya]'' [online], 7 rujana 2024 [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten bëł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã 12 gòdnika 1963, w 1964 Keniô stałô sã repùbliką (przódë rządzëł henë britijsczi król), a prezydentã òstał premiér Jomo Kenyatta<ref>''[https://www.kenyarep-jp.com/en/kenya/history/ A Brief History on Kenya]'' [online], Embassy of the Republic of Kenya in Japan [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Lëdztwò w 2026 bëło 58,636,412, strzédnô długòsc żëcô dlô chłopów bëłô 62 lata, dlô białków 66,5, a dlô òbù pëłców 64,2. Mieskô pòpùlacjô wënosy 19,123,471 mieszkańców (32,6% lëdztwa). Nôwikszą religią je [[Chrzescëjaństwò]] (w 2022 wëznawało je 85,5% lëdztwa)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/kenya Kenya]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density of Kenya counties.png|Gãstosc zalëdzeniô w Kenie Òbrôzk:Kenya_-_Location_Map_(2013)_-_KEN_-_UNOCHA.svg|Gardë Kenie </gallery> == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} aj8s1q13i1mn2ie6ywp27czoh6qu2p3 217401 217400 2026-10-10T10:29:39Z DawnyTest 14843 Przëpisë 217401 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republic of Kenya<br>Jamhuri ya Kenya |miono = Repùblika Kenie |miono-genitiw = Kenie |fana = Flag of Kenya.svg |herb = Alternate Coat of arms of Kenya.svg |na karce = Location_Kenya_AU_Africa.svg |mòtto = Harambee<br>(Prôcujmë razã) |jãzëk = swahili, angelsczi |stolëca = Nairobi |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 580 367 |procent-wòdë = |lëdztwò = 58,636,412 |rok = 2026 |dëtk = Kenijsczi sziling |kòd dëtka = KES |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = Ee Mungu Nguvu Yetu<br>(O Bòże, naszô sëła) <center>[[File:National anthem of Kenya, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |kòd = KE |Internet = .ke |telefón = +254 |Prezydeńt=William Ruto |aùtowi kòd=EAK}} '''Keniô''' – państwò w porenkowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Nairobi]]. Mo przestãp do Indijsczégò Òceanu na pôłniowim pòrénkù. Grańczi z [[Somaliô|Somalią]] (długosc grańcë je 684 km), [[Etiopiô|Etiopią]] (867 km) i [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sùdanã]] (317 km), òd zôpôdu z [[Ùganda|Ùgandą]] (814 km), a òd pôłnia z [[Tanzaniô|Tanzanią]] (775 km)<ref>''[https://worldfactbookarchive.org/archive/field/KE/Land%20boundaries Land boundaries - Kenya]'', [w:] CIA World Factbook Archive [online] [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref><ref>''[https://kenyaembassyspain.es/introduction-to-kenya/ Introduction to Kenya]'' [online], 7 rujana 2024 [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten bëł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã 12 gòdnika 1963, w 1964 Keniô stałô sã repùbliką (przódë rządzëł henë britijsczi król), a prezydentã òstał premiér Jomo Kenyatta<ref>''[https://www.kenyarep-jp.com/en/kenya/history/ A Brief History on Kenya]'' [online], Embassy of the Republic of Kenya in Japan [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Lëdztwò w 2026 bëło 58,636,412, strzédnô długòsc żëcô dlô chłopów bëłô 62 lata, dlô białków 66,5, a dlô òbù pëłców 64,2. Mieskô pòpùlacjô wënosy 19,123,471 mieszkańców (32,6% lëdztwa). Nôwikszą religią je [[Chrzescëjaństwò]] (w 2022 wëznawało je 85,5% lëdztwa)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/kenya Kenya]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density of Kenya counties.png|Gãstosc zalëdzeniô w Kenie Òbrôzk:Kenya_-_Location_Map_(2013)_-_KEN_-_UNOCHA.svg|Gardë Kenie </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} kimsay963ovvvzo3l8o1gope8p3onqy 217403 217401 2026-10-10T10:54:33Z Terrus38 14026 kòrekta 217403 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Republic of Kenya<br>Jamhuri ya Kenya |miono = Repùblika Kenie |miono-genitiw = Kenie |fana = Flag of Kenya.svg |herb = Alternate Coat of arms of Kenya.svg |na karce = Location_Kenya_AU_Africa.svg |mòtto = Harambee<br>(Prôcujmë razã) |jãzëk = swahili, angelsczi |stolëca = Nairobi |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = 580 367 |procent-wòdë = |lëdztwò = 58 636 412 |rok = 2026 |dëtk = Kenijsczi sziling |kòd dëtka = KES |czasowô cona = +3 |swiãto = |himn = Ee Mungu Nguvu Yetu<br>(Ó Bòże, nasza sëło) <center>[[File:National anthem of Kenya, performed by the United States Navy Band.wav]]</center> |kòd = KE |Internet = .ke |telefón = +254 |Prezydeńt=William Ruto |aùtowi kòd=EAK}} '''Keniô''' – państwò w pòrénkòwi [[Afrika|Africe]], ze stolëcą w [[Nairobi]]. Mô przëstãp do [[Indijsczi Òcean|Indijsczégò Òceanu]] na pôłniowim pòrénkù. Grańczi z [[Somaliô|Somalią]] (długòsc grańcë 684 km), [[Etiopiô|Etiopią]] (867 km) i [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sùdanã]] (317 km), òd zôpadu z [[Ùganda|Ùgandą]] (814 km), a òd pôłniô z [[Tanzaniô|Tanzanią]] (775 km)<ref>''[https://worldfactbookarchive.org/archive/field/KE/Land%20boundaries Land boundaries - Kenya]'', [w:] CIA World Factbook Archive [online] [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref><ref>''[https://kenyaembassyspain.es/introduction-to-kenya/ Introduction to Kenya]'' [online], 7 rujana 2024 [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. Krôj ten béł kòlonią [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanii]], zwëskôł samòstójnotã [[12 gòdnika]] [[1963]], w [[1964]] Keniô stała sã repùbliką (przódë rządzył nią britijsczi król), a prezydentã òstał premiéra [[Jomo Kenyatta]]<ref>''[https://www.kenyarep-jp.com/en/kenya/history/ A Brief History on Kenya]'' [online], Embassy of the Republic of Kenya in Japan [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. W 2026 w kraju mieszkało 58 636 412 sztëk lëdzy, strzédnô długòsc żëcô dlô chłopów wënosëła 62 lata, dlô białków 66,5, a dlô òbù pëłców 64,2. Mieskô pòpùlacjô wënosy 19 123 471 mieszkańców (32,6% lëdztwa). Nôwikszą religią je [[chrzescëjaństwò]] (w 2022 wëznôwało je 85,5% lëdztwa)<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/kenya Kenya]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Population density of Kenya counties.png|Gãstosc zalëdzeniô w Kenie Òbrôzk:Kenya_-_Location_Map_(2013)_-_KEN_-_UNOCHA.svg|Gardë Kenie </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} [[Kategòrëjô:Afrika]] {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} eef7qeqds3cga8g4m6the2ut3dl4rwl 0 11652 217287 217207 2026-10-09T15:05:11Z Iketsi 3254 Galeriô 217287 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = المملكة المغربية <br> ⵜⴰⴳⵍⴷⵉⵜ ⵏ ⵍⵎⵖⵔⵉⴱ |miono = Królestwò Marokańsczé |miono-genitiw = Maroka |fana = Flag of Morocco.svg |herb = Coat_of_arms_of_Morocco.svg |na karce = LocationMorocco striped2.png |jãzëk = arabsczi, berbersczi, francësczi |stolëca = Rabat |fòrma państwa = Kònstitucëjnô mònarchijô |wiéchrzëzna = 716,550 |procent-wòdë = |lëdztwò = 37 387 585 | rok = 2018 |dëtk = Marokańsczi dirham | kòd dëtka = MAD |czasowô cona = +1 |swiãto = 18 lëstopadnika |himn =‏النشيد الشريف (al-Nashid al-Sharif) |kòd = MA |Internet = .ma |telefón = +212 |Mònarcha = Muhammad VI |Premiéra = Aziz Achannusz }} '''Marokò''' – państwò w nordowi [[Afrika|Africe]], ze stolecznym gardã [[Rabat]]. * Ledztwò: 37,387,585 mieszkańców (2024)<ref name=":0">[https://web.archive.org/web/20221202191738/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/morocco/ Morocco] The World Factbook [2025-08-31]</ref> * Wiéchrzëzna: 716,550 km²<ref name=":0" /> * Nôrodné swiãto: 18 lëstopadnika (swiãto samòstójnoty)<ref>[https://www.morocco.com/about-morocco/public-holidays/ Morocco Official, Public and National Holidays] Morocco.com [2025-08-31]</ref>, 30 lëpińca (swiãto króla)<ref name=":1">[https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/Maroko;4169097.html Maroko] Encyklopedia PWN [2025-08-31]</ref>. Greńcze z [[Algeriô|Algerią]], [[Szpańskô|Szpańską]], [[Zôpadnô Sahara|Zôpadny Saharą]]<ref name=":1" /> (nëuznoném państwã, chtëre greńczë z [[Maùretaniô|Maùretanią]]). == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Map_of_Morocco_from_CIA_World_Factbook.png|Karta Maroka Òbrôzk:Morocco Topography.png|Topografiô Maroka Òbrôzk:Population density of Morocco regions.png|Gãstosc zalëdzeniô w Marokò </gallery> == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] k88ymn9c128j1x29cr9m4z5w0dp0whs 0 11657 217382 209220 2026-10-10T05:30:20Z Iketsi 3254 Galeriô 217382 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Côte d'Ivoire |miono = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |miono-genitiw = Ùbrzégu Słoniowëch Kłów |fana = Flag_of_Côte_d%27Ivoire.svg |herb = Coat_of_arms_of_Ivory_Coast_(2).svg |na karce = Location_Côte_d%27Ivoire_AU_Africa.svg |mòtto = Union – Discipline – Travail |jãzëk = francësczi, Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo |stolëca = Jamusukro |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = 26.378.274 | rok = 2020 |dëtk = Zôpadni CFAńsczi frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = L'Abidjanaise |kòd = CI |Internet = .ci |telefón = +225|Prezydeńt=Alassane Ouattara|Premiéra=Robert Beugré Mambé |aùtowi kòd=CI}} '''Ùbrzég Słoniowëch Kłów''' – môłë państwò w zapôdni [[Afrika|Africe]] nad Atlanticczim Òceanã, ze stolecznemi gardami [[Jamusukro]] i [[Abidżan|Abidżanã]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ivory_Coast_-_Location_Map_(2013)_-_CIV_-_UNOCHA.svg|Karta Ùbrzégu Słoniowëch Kłów Òbrôzk:Laundry in the river.jpg| Òbrôzk:Plateau 2010, Abidjan.jpg| Òbrôzk:Maske.JPG| Òbrôzk:Adjamemarche2.jpg| Òbrôzk:IslamcultCI.jpg| Òbrôzk:800px-Grand-Bassam.jpg| Òbrôzk:Houphouet-Boigny Kennedy.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] q6033kzu4eme84urp2wu0izmf6vdy5g 217383 217382 2026-10-10T05:32:33Z Iketsi 3254 + 217383 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò |gwôsné miono = Côte d'Ivoire |miono = Ùbrzég Słoniowëch Kłów |miono-genitiw = Ùbrzégu Słoniowëch Kłów |fana = Flag_of_Côte_d%27Ivoire.svg |herb = Coat_of_arms_of_Ivory_Coast_(2).svg |na karce = Location_Côte_d%27Ivoire_AU_Africa.svg |mòtto = Union – Discipline – Travail |jãzëk = francësczi, Bété, Dioula, Baoulé, Abron, Agni, Cebaara, Senufo |stolëca = Jamusukro |fòrma państwa = repùblika |wiéchrzëzna = |procent-wòdë = |lëdztwò = 26.378.274 | rok = 2020 |dëtk = Zôpadni CFAńsczi frank | kòd dëtka = XOF |czasowô cona = +1 |swiãto = |himn = L'Abidjanaise |kòd = CI |Internet = .ci |telefón = +225|Prezydeńt=Alassane Ouattara|Premiéra=Robert Beugré Mambé |aùtowi kòd=CI}} '''Ùbrzég Słoniowëch Kłów''' – môłë państwò w zapôdni [[Afrika|Africe]] nad Atlanticczim Òceanã, ze stolecznemi gardami [[Jamusukro]] i [[Abidżan|Abidżanã]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Ivory_Coast_-_Location_Map_(2013)_-_CIV_-_UNOCHA.svg|Karta Ùbrzégu Słoniowëch Kłów Òbrôzk:Ivory Coast Topography.png Òbrôzk:Laundry in the river.jpg| Òbrôzk:Plateau 2010, Abidjan.jpg| Òbrôzk:Masque baoulé.png| Òbrôzk:Adjamemarche2.jpg| Òbrôzk:IslamcultCI.jpg| Òbrôzk:800px-Grand-Bassam.jpg| Òbrôzk:Houphouet-Boigny Kennedy.jpg| </gallery> == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Afrika}} {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] jbkmpu6tjwjhscrvs7vxn1sorhyvrmj 0 11690 217284 211649 2026-10-09T14:58:28Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217284 wikitext text/x-wiki {{Nobel|Nôdgroda=Lëteratura|Rok=2018}} [[Òbrôzk:MJK32708_Olga_Tokarczuk_(Pokot,_Berlinale_2017).jpg|mały|Òlga Tokarczuk na ''Berlinale'' w Berlenie w 2017 rokù.]] '''Òlga Tokarczuk''' (fùl miono pò pòlskù ''Olga Nawoja Tokarczuk'', ùr. [[29 stëcznika]] [[1962]] rokù w Sulechowie) – pòlskô runitka, noblëstka, eseistka, pòétka, dzejôrka spoldeczna i kulturna. W [[2019]] rokù dobëła lëteracką [[Nôdgroda_Nobla|Nôdgrodã Nobla]] za rok [[2018]]<ref>The Nobel Prize in Literature 2018 [https://www.nobelprize.org/prizes/literature/2018/summary/]</ref>. Dobëła téż nôdgrodë jakò Man Booker International Prize, Nôdgrodã Vilenica, pòlsczie nôdgrodë Nike, nôdgrodã Polcul Foundation, midzënôrodna Nôdgrodã Mostu gardów Görlitz i Zgorzelc, nôdgrodã Fundacëji Koścëlsczich, nôdgrodë Paszportë Pòliticzi, Strzébni Medal Gloria Artis, Dólnoszląsczą Nôdgrodã Kulturalną „Silesia” i jinë. Dokôzë Oldżi Tokarczuk òstëłë dolmaczoné na 37 jãzëków, w tem na angelsczi, miemiecczi, arabsczi, chińsczi, hindi, hiszpańsczi, japońsczi, persczi, pòrtugalsczi, rusczi i jin. Òlga Tokarczuk òstała téż honorną òbëwatelką gardów [[Wrocław]], Nowô Ruda i Bardo, jakò téż òstała wëróżnieną dla gardu Wałbrzëcha, [[Dólnoszląsczé_wòjewództwò|dólnoszląsczego wòjewództwa]] i kłodzcziego krézu za ji kulturalné i spoldeczné dzejôrstwo. == Ùsôdztwò == (òrginalne title pò pòlskù) * [[1989]]: Miasto w lustrach (Gard w zdrzadłech) * [[1993]]: Podróż ludzi Księgi (Réza lëdzów Knédżi) * [[1995]]: E.E. * [[1996]]: Prawiek i inne czasy (Prastalece i jinë cząde) * [[1997]]: Szafa * [[1998]]: Dom dzienny, dom nocny (Dzenowi dodóma, nocni dodóma) * [[2000]]: Opowieści wigilijne (Wilëjné òpòwiescé) * [[2001]]: Lalka i perła (Pùpa i perła) * [[2001]]: Gra na wielu bębenkach (Gra na czile bãbniczkach) * [[2004]]: Ostatnie historie (Slédné historëje) * [[2006]]: Anna In w grobowcach świata (Anna Jin w grobnicach swiata) * [[2007]]: Bieguni (Biegunë) * [[2009]]: Prowadź swój pług przez kości umarłych (Przecygni swòji płëg bez gnati ùmarłëch) * [[2012]]: Moment niedźwiedzia – eseje (Moment miedwłédzia) * [[2014]]: Księgi Jakubowe (Jakùbowé Knédżi) * [[2017]]: Zgubiona dusza * [[2018]]: Opowiadania bizarne (Bizarné òpòwiôstczi) * [[2018]]: Profesor Andrews w Warszawie. Wyspa (Profesor Andrews w Warszawie. Òstrów) == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Pòlsczé pisôrczi]] 7q1wcrqqz5q91hxwxdotvcdau77qp1i 0 11758 217277 206574 2026-10-09T14:51:23Z Iketsi 3254 {{Kòntrola}} 217277 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Persian Language Location Map.svg|mały|Kôrta distribùcje persczégò jãzëka]] '''Persczi jãzëk''' – jãzëk persczégò nôrodu, przënôleżący do karna [[Irańsczi jãzëk|irańsczich jãzëków]]. To je rodnô mòwa dlô kòl 110 milionów lëdzy. Persczi jãzëk je rozkòscerzony i òficjalno brëkòwóny przede wszëtczim w [[Iran|Iranie]], [[Afganistan|Afganistanie]] i [[Tadżikistan|Tadżikistanie]] w trzech wzôjno zrozëmiałich standarizowónëch wariantach: irańsczim persczim (w Iranie), ''dari'' (w Afganistanie) i ''tadżicczim'' (w Tadżikistanie). Perskòjãzëczné lëdztwò mieszkô téż w [[Ùzbekistan|Ùzbekistanie]] (tadżicczi wariant jãzëka). Dlô zapisu persczégò jãzëka w Iranie i Afganistanie ùżiwô sã persczégò alfabétu, jaczi je skrewniony z arabsczim alfabétã. W Tadżikistanie ùżiwô sã [[cyrilica|cyrilicë]]. == Alfabét == {| style="font-family:Arial; font-size:30px; border-color:#000000; border-width:1px; border-style:solid; border-collapse:collapse; background-color:#F8F8EF" | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ا | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ب | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | پ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ت | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ث | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ج | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | چ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ح |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | خ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | د | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ذ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ر | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ز | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ژ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | س | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ش |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ص | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ض | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ط | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ظ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ع | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | غ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ف | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ق |- | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ک | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | گ | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ل | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | م | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ن | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | و | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ه | style="width:3em; text-align:center; padding: 3px;" | ی |} == Òbaczë téż == * [[Jãzëczi swiata]] == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C Perskô Wikipediô] {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Jindoirańsczé jãzëczi]] bametkl9v6824py9hoh7whwruh4ie8l 0 11923 217320 205049 2026-10-09T18:43:16Z Iketsi 3254 {{Bez òdjimka}} 217320 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Bez òdjimka}} '''Bògùsłôw Głodowsczi''' ({{jãz.|pl}} ''Bogusław Głodowski''; ùr. 1957 rokù) – ksądz, dzéjôrz kaszëbsczi. Òn béł w [[Rzim|Rzimie]], a w [[kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] òdprawiô dzél Mszë sw. w [[Katolëcczi Kòscół|kòscele katolëcczim]]. Òn je wëprzédniony przëznôwóną przez Karno Sztudérów Pòmòraniô Medaliã Stolema w 1992 rokù. == Ùsôdztwò (wëjimk) == * 400 lat parafii Świętej Trójcy w Sulęczynie (1616–2016) == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * [https://web.archive.org/web/20211120082958/https://www.diecezja.gda.pl/artykuly/duszpasterstwo-kaszubow/historia-mszy-z-kaszubska-liturgia ''Bogusław Głodowski''] {{Kòntrola}} {{SORTUJ:Głodowsczi Bògùsłôw}} [[Kategòrëjô:Kaszëbi]] 5tx32maptsyp0ncjs8h7o56o88t0m7s 0 12146 217322 197299 2026-10-09T18:47:24Z Iketsi 3254 òbrôzk do nôgłówka 217322 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Logo ekstraklasa.png|mały|]] '''Ekstraklasa''' – nôwikszô liga pùczkarskô w [[Pòlskô|Pòlsce]]. W latach 1927–39 miôła pòzwã '''Liga''', a w latach 1948–2008 miôła pòzwã '''I Liga'''. {| class="wikitable" |+ !Sezon !Méster !II môl !III môl |- |1927 |Wisła Krakòwò |1. FC Katowice |Warta Poznań |- |1928 |Wisła Krakòwò |Warta Poznań |Legia Warszawa |- |1929 |Warta Poznań |Garbarnia Krakòwò |Wisła Krakòwò |- |1930 |Cracovia Krakòwò |Wisła Krakòwò |Legia Warszawa |- |1931 |Garbarnia Krakòwò |Wisła Krakòwò |Legia Warszawa |- |1932 |Cracovia Krakòwò |Pogoń Lwów |Warta Poznań |- |1933 |Ruch Hajduki Wiôldżé |Pogoń Lwów |Wisła Krakòwò |- |1934 |Ruch Hajduki Wiôldżé |Cracovia Krakòwò |Wisła Krakòwò |- |1935 |Ruch Hajduki Wiôldżé |Pogoń Lwów |Warta Poznań |- |1936 |Ruch Hajduki Wiôldżé |Wisła Krakòwò |Warta Poznań |- |1937 |Cracovia Krakòwò |AKS Chorzów |Ruch Hajduki Wiôldżé |- |1938 |Ruch Hajduki Wiôldżé |Warta Poznań |Wisła Krakòwò |- |1939-45 | colspan="3" |Brak |- |1948 |Cracovia Krakòwò |Wisła Krakòwò |Ruch Chorzów |- |1949 |Gwardia Krakòwò |Ogniwo Krakòwò |Kolejarz Poznań |- |1950 |Gwardia Krakòwò |Unia Chorzów |Kolejarz Poznań |- |1951 |Unia Chorzów |Gwardia Krakòwò |Budowlani Chorzów Kolejarz Warszawa |- |1952 |Unia Chorzów |Ogniwo Bytom |Ogniwo MPK Krakòwò |- |1953 |Unia Chorzów |OWKS Krakòwò |Gwardia Krakòwò |- |1954 |Ogniwo Bytom |ŁKS-Włókniarz Łódź |Unia Chorzów |- |1955 |CWKS Warszawa |Stal Sosnowiec |Unia-Ruch Chorzów |- |1956 |CWKS Warszawa |Ruch Chorzów |Lechia Gduńsk |- |1957 |Górnik Zabrze |Gwardia Warszawa |ŁKS Łódź |- |1958 |ŁKS Łódź |Polonia Bytom |Górnik Zabrze |- |1959 |Górnik Zabrze |Polonia Bytom |Gwardia Warszawa |- |1960 |Ruch Chorzów |Legia Warszawa |Górnik Zabrze |- |1961 |Górnik Zabrze |Legia Warszawa |Polonia Bytom |- |1962 |Polonia Bytom |Górnik Zabrze |Zagłebie Sosnowiec |- |1962/63 |Górnik Zabrze |Ruch Chorzów |Zagłebie Sosnowiec |- |1963/64 |Górnik Zabrze |Zagłebie Sosnowiec |Odra Opole |- |1964/65 |Górnik Zabrze |Szombierki Bytom |Zagłebie Sosnowiec |- |1965/66 |Górnik Zabrze |Wisła Krakòwò |Polonia Bytom |- |1966/67 |Górnik Zabrze |Zagłebie Sosnowiec |Ruch Chorzów |- |1967/68 |Ruch Chorzów |Legia Warszawa |Górnik Zabrze |- |1968/69 |Legia Warszawa |Górnik Zabrze |Polonia Bytom |- |1969/70 |Legia Warszawa |Ruch Chorzów |Górnik Zabrze |- |1970/71 |Górnik Zabrze |Legia Warszawa |Zagłebie Wałbrzych |- |1971/72 |Górnik Zabrze |Zagłebie Sosnowiec |Legia Warszawa |- |1972/73 |Stal Mielec |Ruch Chorzów |Gwardia Warszawa |- |1973/74 |Ruch Chorzów |Górnik Zabrze |Stal Mielec |- |1974/75 |Ruch Chorzów |Stal Mielec |Śląsk Wrocław |- |1975/76 |Stal Mielec |GKS Tychy |Wisła Krakòwò |- |1976/77 |Śląsk Wrocław |Widzew Łódź |Górnik Zabrze |- |1977/78 |Wisła Krakòwò |Śląsk Wrocław |Lech Poznań |- |1978/79 |Ruch Chorzów |Widzew Łódź |Stal Mielec |- |1979/80 |Szombierki Bytom |Widzew Łódź |Legia Warszawa |- |1980/81 |Widzew Łódź |Wisła Krakòwò |Szombierki Bytom |- |1981/82 |Widzew Łódź |Śląsk Wrocław |Stal Mielec |- |1982/83 |Lech Poznań |Widzew Łódź |Ruch Chorzów |- |1983/84 |Lech Poznań |Widzew Łódź |Pogoń Szczecëno |- |1984/85 |Górnik Zabrze |Legia Warszawa |Widzew Łódź |- |1985/86 |Górnik Zabrze |Legia Warszawa |Widzew Łódź |- |1986/87 |Górnik Zabrze |Pogoń Szczecëno |GKS Katowice |- |1987/88 |Górnik Zabrze |GKS Katowice |Legia Warszawa |- |1988/89 |Ruch Chorzów |GKS Katowice |Górnik Zabrze |- |1989/90 |Lech Poznań |Zagłebie Lubin |GKS Katowice |- |1990/91 |Zagłebie Lubin |Górnik Zabrze |Wisła Krakòwò |- |1991/92 |Lech Poznań |GKS Katowice |Widzew Łódź |- |1992/93 |Lech Poznań |Legia Warszawa |ŁKS Łódź |- |1993/94 |Legia Warszawa |GKS Katowice |Górnik Zabrze |- |1994/95 |Legia Warszawa |Widzew Łódź |GKS Katowice |- |1995/96 |Widzew Łódź |Legia Warszawa |Hutnik Krakòwò |- |1996/97 |Widzew Łódź |Legia Warszawa |Odra Wodzisław Szląsczi |- |1997/98 |ŁKS Łódź |Polonia Warszawa |Wisła Krakòwò |- |1998/99 |Wisła Krakòwò |Widzew Łódź |Legia Warszawa |- |1999/2000 |Polonia Warszawa |Wisła Krakòwò |Ruch Chorzów |- |2000/01 |Wisła Krakòwò |Pogoń Szczecëno |Legia Warszawa |- |2001/02 |Legia Warszawa |Wisła Krakòwò |Amica Wronki |- |2002/03 |Wisła Krakòwò |Dyskobolia Grodzisk Wiôlgòpòlsczi |GKS Katowice |- |2003/04 |Wisła Krakòwò |Legia Warszawa |Amica Wronki |- |2004/05 |Wisła Krakòwò |Dyskobolia Grodzisk Wiôlgòpòlsczi |Legia Warszawa |- |2005/06 |Legia Warszawa |Wisła Krakòwò |Zagłebie Lubin |- |2006/07 |Zagłebie Lubin |GKS Bełchatów |Legia Warszawa |- |2007/08 |Wisła Krakòwò |Legia Warszawa |Dyskobolia Grodzisk Wiôlgòpòlsczi |- |2008/09 |Wisła Krakòwò |Legia Warszawa |Lech Poznań |- |2009/10 |Lech Poznań |Wisła Krakòwò |Ruch Chorzów |- |2010/11 |Wisła Krakòwò |Śląsk Wrocław |Legia Warszawa |- |2011/12 |Śląsk Wrocław |Ruch Chorzów |Legia Warszawa |- |2012/13 |Legia Warszawa |Lech Poznań |Śląsk Wrocław |- |2013/14 |Legia Warszawa |Lech Poznań |Ruch Chorzów |- |2014/15 |Lech Poznań |Legia Warszawa |Jagiellonia Białystok |- |2015/16 |Legia Warszawa |Piast Gliwice |Zagłebie Lubin |- |2016/17 |Legia Warszawa |Jagiellonia Białystok |Lech Poznań |- |2017/18 |Legia Warszawa |Jagiellonia Białystok |Lech Poznań |- |2018/19 |Piast Gliwice |Legia Warszawa |Lechia Gduńsk |- |2019/20 |Legia Warszawa |Lech Poznań |Piast Gliwice |} {{Aktualizacjô|Òstatnô=2019-04-29|Nastãpnô=+1 rok}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} * http://www.90minut.pl/strona.php?id=rozgrywki_mp [[Kategòrëjô:Nożnô bala]] [[Kategòrëjô:Pòlskô]] qbjtc1p07okrsc7x2io7t7sukwh8hyi 0 12321 217304 210173 2026-10-09T16:19:07Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217304 wikitext text/x-wiki {{Deszewny infobox|òbrôzk=Milei y León XIV (cropped).jpg|òpisënk òbrôzka=Papiéż Léón XIV, òb czas pòtkaniégò z prezydentã [[Argentina|Argentinë]] [[Javier Milei|Javierã Mileiã]]|titel=Papiéż|môl smiercë=|data smiercë=|1. fónkcjô=Papiéż|1. fónkcjô cząd=8 maja 2025|kardinalskô kreacjô=30 séwnika 2023|titlowi kòscół=sw Móniczi|wëznanié=katolëcyzm|kòscół=Katolëcczi Kòscół|jinkardinacjô=Agùstianie|biskùpskô kònsekracjô=12 gòdnika 2014|biskùpskô nominacjô=3 lëstopadnika 2014|prezbitérat=19 czerwińca 1982|diakònat=10 séwnika 1981|klôsztórné zdënczi=29 zélnika 1981|pòntifikat=8 maja 2025|mòtto=In Illo uno unum<br>W Nim jednym më jesmë jedno|céch=Insigne Leonis XIV.svg|miono=Léón XIV|òriginalné miono=Robert Francis Prevost|pòdpis=Official signature of Pope Leo XIV.svg|data nôrodzeniégò=[[14 séwnika]] [[1955]]|môl nôrodzeniégò=[[Chicagò]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]}} '''Léón XIV''' ({{jãz.|la}} ''Leo PP. XIV'', {{jãz.|it}} ''Leone XIV''; pò prôwdze '''Robert Francis Prevost''' '''OSA'''; ùr. [[14 séwnika]] [[1955]] w [[Chicagò]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]]) – amerikańsczi [[Katolëcczi Kòscół|rzimskòkatolëcczi]] [[Dëchòwieństwò|dëchòwny]], [[Agùstianowie|agùstión]], [[Kanoniczné prawo|doktór kanonicznégò prawa]], 267. [[papiéż]], 9. suweren Watikańsczégò Państwa i prefekt [[Dikasteriô ds. Ewanielizacje|Dikasterie ds. Ewanielizacje]] òd [[8 maja]] 2025. To je pierszi papiéż z [[Zjednóné Kraje Americzi|Zjednónych Krajów Americzi]]<ref>[https://edition.cnn.com/world/live-news/new-pope-conclave-day-two-05-08-25 May 8, 2025 Leo XIV elected as first American pope] CNN [2025-08-31]</ref> i pierszi z Nordowi Americzi. Nôleżi do zôkònu agùstianów. Òd [[26 zélnika]] 2015 béł biskùpã [[Chiclayo]] w [[Peru]], dze dzejôł jakno misjónôrz. 30 séwnika 2023 òstôł [[Kardinôł|kardinałã]]<ref>[https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2025-05/biography-of-robert-francis-prevost-pope-leo-xiv.html Biography of Pope Leo XIV, born Robert Francis Prevost] </ref>. Je wëbróny pò smiercë papieża [[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszka]]. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Pope Leo XIV childhood home 2.jpg|Rodzynny dodóm Roberta Prevosta Òbrôzk:Secretary Rubio Attends Papal Inauguration Mass (54527604174).jpg|Léón XIV òbe swojã inaùgùracyjną mszã Òbrôzk:Pope Leo XIV Travels.svg|Krajé òdwiedzoné przez Léòna XIV Òbrôzk:Map of visits to Pope Leo XIV 20250604.png| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://kartuzy.naszemiasto.pl/jezyk-kaszubski-nie-istnieje-burza-po-slowach-publicysty-kaszubi-odpowiadaja-mocnym-oswiadczeniem-po-wizycie-tuska-u-papieza/ar/c1p2-28991765 * https://mojestrone.com/artykul/papiz-lon-z-americzi-n1599770 * https://mojestrone.com/artykul/sztrid-papieza-z-amerikansczim-n2260133 * https://mojestrone.com/artykul/piersz-encyklika-papieza-n2298983 * {{YouTube|v=d1QlpMV1lMo|tit=Sztatus kaszëbsczégò zagrożony?}} * https://koscierzyna.naszemiasto.pl/jezyk-kaszubski-nie-istnieje-burza-po-slowach-publicysty-kaszubi-odpowiadaja-mocnym-oswiadczeniem-po-wizycie-tuska-u-papieza/ar/c1p2-28991765 {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże]] [[Kategòrëjô:Katolëcczi Kòscół]] c0buckdhgnlco8ah5g6rqke5njp3oe2 2 12576 217254 216720 2026-10-09T14:19:22Z Iketsi 3254 + 217254 wikitext text/x-wiki == [[Special:SpecialPages]] == {| class="mw-collapsible mw-collapsed wikitable sortable" |+ !# ! ! ! |- | align="right" |1 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |2 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BrokenRedirects|{{int:brokenredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |3 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeadendPages|{{int:deadendpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |4 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DoubleRedirects|{{int:doubleredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |5 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FewestRevisions|{{int:fewestrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |6 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintErrors|{{int:linterrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |7 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LonelyPages|{{int:lonelypages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |8 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LongPages|{{int:longpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |9 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedPages|{{int:protectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |10 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectedTitles|{{int:protectedtitles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ShortPages|{{int:shortpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnconnectedPages|{{int:unconnectedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedFiles|{{int:unusedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UnusedTemplates|{{int:unusedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |20 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |21 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedFiles|{{int:wantedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |22 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedPages|{{int:wantedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |23 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WantedTemplates|{{int:wantedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |24 |{{int:specialpages-group-maintenance/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WithoutInterwiki|{{int:withoutinterwiki/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |25 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllPages|{{int:allpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |26 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |27 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |28 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPageLinks|{{int:disambiguationpagelinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |29 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DisambiguationPages|{{int:disambiguationpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |30 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EntityUsage|{{int:entityusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |31 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LinkSearch|{{int:linksearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |32 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListRedirects|{{int:listredirects/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |33 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nearby|{{int:nearby/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |34 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithBadges|{{int:pageswithbadges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |35 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PagesWithProp|{{int:pageswithprop/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |36 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PrefixIndex|{{int:prefixindex/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |37 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Search|{{int:search/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |38 |{{int:specialpages-group-pages/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |39 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AccountSecurity|{{int:accountsecurity/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |40 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BotPasswords|{{int:botpasswords/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |41 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeCredentials|{{int:changecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |42 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ChangeEmail|{{int:changeemail/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |43 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TopicSubscriptions|{{int:discussiontools-topicsubscription-special-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |44 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalPreferences|{{int:globalpreferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |45 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameRequest|{{int:globalrenamerequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |46 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalVanishRequest|{{int:globalvanishrequest/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |47 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogin|{{int:login/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |48 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MergeAccount|{{int:mergeaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |49 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Notifications|{{int:notifications/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |50 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthManageMyGrants|{{int:oauthmanagemygrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |51 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordReset|{{int:passwordreset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |52 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Preferences|{{int:preferences/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |53 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RemoveCredentials|{{int:removecredentials/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |54 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ResetTokens|{{int:resettokens/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |55 |{{int:specialpages-group-login/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserLogout|{{int:userlogout/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |56 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ActiveUsers|{{int:activeusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |57 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutoblockList|{{int:autoblocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |58 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockList|{{int:blocklist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |59 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CentralAuth|{{int:centralauth/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |60 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalContributions|{{int:checkuser-global-contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |61 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contributions|{{int:contributions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |62 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CreateAccount|{{int:createaccount/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |63 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EmailUser|{{int:emailuser-title-notarget/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |64 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalBlockList|{{int:globalblocking-list/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |65 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUserRights|{{int:globalgroupmembership/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |66 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalGroupPermissions|{{int:globalgrouppermissions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |67 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsers|{{int:globalusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |68 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGrants|{{int:listgrants/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |69 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListGroupRights|{{int:listgrouprights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |70 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListUsers|{{int:listusers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |71 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthConsumerRegistration|{{int:oauthconsumerregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |72 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OAuthListConsumers|{{int:oauthlistconsumers/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |73 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PasswordPolicies|{{int:passwordpolicies/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |74 |{{int:specialpages-group-users/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UserRights|{{int:userrights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |75 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseLog|{{int:abuselog/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |76 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditRecovery|{{int:editrecovery/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |77 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Log|{{int:log/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |78 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewFiles|{{int:newimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |79 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPages|{{int:newpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |80 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewPagesFeed|{{int:newpagesfeed/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |81 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChanges|{{int:recentchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |82 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RecentChangesLinked|{{int:recentchangeslinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |83 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Tags|{{int:tags/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |84 |{{int:specialpages-group-changes/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Watchlist|{{int:watchlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |85 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FileDuplicateSearch|{{int:fileduplicatesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |86 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalJsonLinks|{{int:globaljsonlinks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |87 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalUsage|{{int:globalusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |88 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListDuplicatedFiles|{{int:listduplicatedfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |89 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ListFiles|{{int:listfiles/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |90 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MediaStatistics|{{int:mediastatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |91 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MIMESearch|{{int:mimesearch/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |92 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:OrphanedTimedText|{{int:orphanedtimedtext/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |93 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Transcode_statistics|{{int:transcodestatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |94 |{{int:specialpages-group-media/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Upload|{{int:upload/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |95 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AbuseFilter|{{int:abusefilter/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |96 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllMessages|{{int:allmessages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |97 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiFeatureUsage|{{int:apifeatureusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |98 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ApiSandbox|{{int:apisandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |99 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BookSources|{{int:booksources/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |100 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WikiSets|{{int:centralauth-editset/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |11 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditChecks|{{int:editchecks/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |12 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ExpandTemplates|{{int:expandtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |13 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GadgetUsage|{{int:gadgetusage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |14 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Hieroglyphs|{{int:hieroglyphs/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |15 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Interwiki|{{int:interwiki-title-norights/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |16 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NamespaceInfo|{{int:namespaceinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |17 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RestSandbox|{{int:restsandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |18 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SiteMatrix|{{int:sitematrix/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |19 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Gadgets|{{int:special-gadgets/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |110 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Statistics|{{int:statistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |111 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:TemplateSandbox|{{int:templatesandbox/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |112 |{{int:specialpages-group-wiki/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Version|{{int:version/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |113 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeletePage|{{int:deletepage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |114 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Diff|{{int:diff-form/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |115 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditPage|{{int:editpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |116 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewSection|{{int:newsection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |117 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageHistory|{{int:pagehistory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |118 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageInfo|{{int:pageinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |119 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PermanentLink|{{int:permanentlink/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |120 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ProtectPage|{{int:protectpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |121 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Purge|{{int:purge/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |122 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |123 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Random|{{int:randompage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |124 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRedirect|{{int:randomredirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |125 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RandomRootpage|{{int:randomrootpage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |126 |{{int:specialpages-group-redirects/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Redirect|{{int:redirect/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |127 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |128 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedFiles|{{int:mostimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |129 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostInterwikis|{{int:mostinterwikis/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |130 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedPages|{{int:mostlinked/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |131 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] |C |- | align="right" |132 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostTranscludedPages|{{int:mostlinkedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |133 |{{int:specialpages-group-highuse/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MostRevisions|{{int:mostrevisions/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |134 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CiteThisPage|{{int:citethispage/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |135 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Book|{{int:coll-collection/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |136 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ComparePages|{{int:comparepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |137 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Export|{{int:export/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |138 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Nuke|{{int:nuke/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |139 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PageAssessments|{{int:pageassessments-special/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |140 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:UrlShortener|{{int:urlshortener/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |141 |{{int:specialpages-group-pagetools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:WhatLinksHere|{{int:whatlinkshere/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |142 |{{int:specialpages-group-spam/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:BlockedExternalDomains|{{int:blockedexternaldomains/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |143 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ManageMentors|{{int:growthexperiments-manage-mentors-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |144 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MentorDashboard|{{int:growthexperiments-mentor-dashboard-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |145 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Impact|{{int:growthexperiments-specialimpact-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |146 |{{int:specialpages-group-growth-tools/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:NewcomerTasksInfo|{{int:newcomertasksinfo/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |147 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AllEvents|{{int:allevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |148 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CancelEventRegistration|{{int:canceleventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |149 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DeleteEventRegistration|{{int:deleteeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |150 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EditEventRegistration|{{int:editeventregistration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |151 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:EventDetails|{{int:eventdetails/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |152 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GenerateInvitationList|{{int:generateinvitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |153 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:InvitationList|{{int:invitationlist/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |154 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyEvents|{{int:myevents/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |155 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MyInvitationLists|{{int:myinvitationlists/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |156 |{{int:specialpages-group-campaignevents/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:RegisterForEvent|{{int:registerforevent/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |157 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:PendingChanges|{{int:pendingchanges/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |158 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:StablePages|{{int:stablepages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |159 |{{int:specialpages-group-quality/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ValidationStatistics|{{int:validationstatistics/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |160 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:AutomaticTranslation|{{int:automatic-translation-special-page-description/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |161 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:CommunityConfiguration|{{int:communityconfiguration/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |162 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:Contribute|{{int:contribute/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |163 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ContentTranslation|{{int:cx/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |164 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:FindComment|{{int:discussiontools-findcomment-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |165 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:DiscussionToolsDebug|{{int:discussiontoolsdebug-title/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |166 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:GlobalRenameProgress|{{int:globalrenameprogress/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |167 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:LintTemplateErrors|{{int:linttemplateerrors/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |168 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:MathWikibase|{{int:mathwikibase/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |169 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:ORESModels|{{int:oresmodels/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- | align="right" |170 |{{int:specialpages-group-other/{{USERLANGUAGE}}}} |[[Special:SecurePoll|{{int:securepoll/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |} == C == {| class="wikitable" |+ ! ! |- |[[Special:AncientPages|{{int:ancientpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedCategories|{{int:uncategorizedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedFiles|{{int:uncategorizedimages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:UncategorizedPages|{{int:uncategorizedpages/{{USERLANGUAGE}}}}]] | * 2026-05-11 '''3.02% (138)''' * 2026-05-15 '''2.24% (125)''' * 2026-07-01 '''1.68% (95)''' * 2026-08-28 ✅ '''[[Przédnô starna]] (1)''' |- |[[Special:UncategorizedTemplates|{{int:uncategorizedtemplates/{{USERLANGUAGE}}}}]] | * 2026-09-22 '''293''' * 2026-09-28 '''270''' * 2026-10-05 '''244''' |- |[[Special:UnusedCategories|{{int:unusedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:WantedCategories|{{int:wantedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:Categories|{{int:categories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:CategoryTree|{{int:categorytree/{{USERLANGUAGE}}}}]] |<code><small><nowiki><categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree></nowiki></small></code> <categorytree mode="categories">Fùńdamentné kategòrëje</categorytree> |- |[[Special:TrackingCategories|{{int:trackingcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:RandomInCategory|{{int:randomincategory/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostCategories|{{int:mostcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |- |[[Special:MostLinkedCategories|{{int:mostlinkedcategories/{{USERLANGUAGE}}}}]] | |+ ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony z zepsutymi przypisami]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë lënkùjącé do nieegzystëjących lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac == Przëpisë ==]] | rowspan="2" |[[Moduł:RefCheck]] |- |[[:Kategòrëjô:⚠️Dodac przëpisë]] |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline]] [[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]] ...[https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ASearchTranslations&query=Strony+u%C5%BCywaj%C4%85ce+rozszerzenia&language=pl translatewiki.net] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony używające magicznych linków ISBN]] |[[:pl:Specjalna:Książki/837014036X|ISBN 83-7014-036-X]] vs ISBN 83-7014-036-X |- |[[:Kategòrëjô:Inconsistent wikidata for Commons category]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony zawierające dwie wartości dla tego samego argumentu wywołania szablonu]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony z błędami skryptów]] | |- |[[:Kategòrëjô:Strony z pętlami szablonów]] | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë z pòwrózkama do niejistniejącëch lopków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Przeczerowania sparłãczoné z elementã Wikipòdôwków]] | |- |[[:Kategòrëjô:Zataconé kategòrie]] |<categorytree mode="categories">Zataconé kategòrie</categorytree> |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Artikle, jaczé nót je napisac òd nowa]] * 2026-09-28 '''3''' | |- |[[:Kategòrëjô:Starnë z nieprzezdrzanyma dolmaczënkama]] * 2026-09-28 '''2''' | |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka]] * 2026-10-09 '''790''' |[[Moduł:SearchThumbs]] |- |[[:Kategòrëjô:Starnë bez òdjimka]] – {{PAGESINCATEGORY:Starnë bez òdjimka|pages}} *2026-09-28 '''115''' * 2026-10-05 '''121''' * 2026-10-09 '''120'''<ref>[[Brëkòwnik:Terrus38|Terrus38]] – https://csb.wikipedia.org/w/index.php?title=E%C3%B9geniusz_Pr%C3%ABczk%C3%B2wsczi&diff=217194&oldid=209361</ref> |[[Szablóna:Bez òdjimka]] |- |[[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka]] * 2026-10-09 '''545''' | rowspan="5" |[[Szablóna:AùtokatRegex]] |- |[[:Kategòrëjô:Dëbeltowé spacje]] * 2026-10-09 '''105''' |- |[[:Kategòrëjô:3 spacje]] * 2026-10-09 '''0''' |- |[[:Kategòrëjô:Gòłé lënczi]] * 2026-10-06 '''9''' * 2026-10-09 '''249''' |- |[[:Kategòrëjô:Dëbeltowé òdjimczi]] * 2026-10-09 '''45''' |- |[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi]] ([[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/1|1]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/2|2]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/3|3]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/4|4]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/5|5]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/6|6]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/7|7]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé lënczi/8|8]]/[[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi/9+|9+]]) |[[Szablóna:CountExtLinks]] |- |[[:Kategòrëjô:Artikle brëkùjącé zdrzódłów]] * 2026-10-05 '''38''' |[[Szablóna:Zdrzódło]] |- | | |- ! ! |- |[[:Kategòrëjô:Aùtoritatiwnô kòntrola brëkùje kaszëbsczi eticzétë]] | * 2026-08-28 0.50% (29) * 2026-09-22 '''1193''' * 2026-09-28 '''1229''' * 2026-10-05 '''1262''' |- | * [[:Kategòrëjô:Dodac pòcztowi kòd do Wikipòdôwków (P281)]] ** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc pòcztowi kòd (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]] * [[:Kategòrëjô:Dodac registracyjné tôfle do Wikipòdôwków (P395)]] ** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc registracyjné tôfle (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]] * [[:Kategòrëjô:Dodac SIMC do Wikipòdôwków (P4046)]] ** [[:Kategòrëjô:Pòcwierdzëc SIMC (Wikipediô ≠ Wikipòdôwczi)]] |[[Szablóna:Wies infobox]] |- |[[:Kategòrëjô:Szablóna cytuj do sprôwdzeniô]] | |} == OK? == {| class="wikitable" |+ ! ! !Desktop Web !Mobile Web !App !Kiwix ! |- | |Audio | | |OK | - |[[Łobez]] (do 2026-09-23 [[Łobéz]]); |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia EasyTimeline|EasyTimeline]] | | | |OK |[[Łobez]] (do 2026-09-23 [[Łobéz]]); [[Linuksowô distribùcëjô]] |- | |[[:Kategòrëjô:Strony używające rozszerzenia Kartographer|Kartographer]] |OK |OK |jako obrazek |Nie |[[Bólszewka]] (2026-07) |- | |<nowiki>[png] | [png]</nowiki> |OK | | | |[[Transcassubia]] (2026-07) |- | |<nowiki>[png] | [png]</nowiki> [png] | [png] |OK | | | |[[Infòrmatika]] (2026-07) |} == . == <nowiki>{{jãz.|pl}}</nowiki> = [[Pòlsczi jãzëk|pòlsczi]] pisënk == csbwp == * [[:Òbrôzk:Wikipedie w 'małych' językach Polski.pdf]] * {{RKJ|2023|190}} p6mnbnfx0v3zwbdfjfh0i6wyats5681 0 12592 217297 203227 2026-10-09T15:42:02Z Iketsi 3254 /* Òbaczë téż */ + 217297 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Emblem of the Papacy SE.svg|mały|[[Herb Apostolsczi Stolëcë|Herb Apostolsczi Stolëcë i pôpiestwa]]]] '''Papiéż''' abò '''pôpiéż''' (Swiãti Òjc, {{jãz.|la}} ''summus pontifex'', òd przedwiecznégò [[Pontifex maximus|''pontifex maximus'']]'';'' {{jãz.|it}} ''papa'', {{jãz.|gr}} ''πάπας'' (''papas''); dzejającô fòrma w [[Kaszëbsczi jãzëk|kaszëbsczim jãzëkù]] pòchòdzy òd [[Czesczi jãzëk|czesczégò]] ''papež'') – [[Rzimskô diecezjô|biskùp]] [[Rzimskô diecezjô|Rzimù]], prymas Italii, przódnik [[Katolëcczi Kòscół|Katolëcczégò]] [[Katolëcczi Kòscół|Kòscóła]], [[Apostolskô Stolëca|głowa Apostolsczi Stolëcë]] oraz suweren Państwa Gardu [[Watikan]]. Titulë papiéża brëkùją téż: [[kòptijsczi patriarcha Aleksandrii]], głowa [[Kòptijsczi Prawòsławny Kòscół|kòptijsczégò Kòscoła]], a téż [[prawòsławny patriarcha Aleksandrii]], przódnik [[Prawòsławié|prawòsławnégò]] [[Aleksandrijsczi Prawòsławny Patriarchat|Aleksandrijsczégò Patriarchatu]] oraz przódnik [[Palmarińsczi Kòscół|Palmarińsczégò Kòscoła]]. == Pôpiesczi pòntifikat == [[Pòntifikat]] to cząd sprôwianiô ùrzãdu przez Nôwëższégò Pòntifika ({{jãz.|la}} ''Summus Pontifex''), czëlë papiéża. Papiéż rozpòczënô pòntifikat w dobë przëjãcô wëbiéru dokònónégò przez kònklawe, a kùńczy w mòmence smiercë abò ògłoszeniô renuntiatio ([[Rezygnacjô papiéża|rezygnacji]]). W historii 11 papiéżów zrezygnowôło z zasadaniô na pioterowim trónie. Slédnym z nich béł [[Benedikt XVI]], jaczi zrezygnowôł z fùnkcji papiéża 28 gromicznika 2013 ò gòdzënie 20:00. == Galeriô papieżów == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:BentoXVI-30-10052007.jpg|[[Benedikt XVI]] Òbrôzk:EU @ G7 Summit 2024 - Family photo (06) (cropped).jpg|[[Frãcëszk (papiéż)|Frãcëszk]] Òbrôzk:Gregory_IX.jpg|[[Papiéż Grégòr IX|Grégòr IX]] Òbrôzk:ADAMELLO - PAPA - Giovanni Paolo II - panoramio (cropped).jpg|[[Jan Paweł II]] Òbrôzk:Ioannes XXIII, by De Agostini, 1958–1963.jpg|[[Papiéż Jón XXIII|Jón XXIII]] Òbrôzk:Pius X, by Francesco De Federicis, 1903 (retouched, colorized).tif|[[Papiéż Pius X|Pius X]] Òbrôzk:Malina, J.B. - Orbis Catholicus, 1 (Papst Pius XI.) (cropped).jpg|[[Papiéż Pius XI|Pius XI]] Òbrôzk:Milei y León XIV (cropped).jpg|[[Léón XIV]] </gallery> == Òbaczë téż == {{Col2 |col1= === Sparłãczoné témë === * [[Piotrów dëtk]] * [[Pòpielnô Strzoda]] * [[Katolëcczi Kòscół]] * [[Watikan]] |col2= === Papiéże === {{#categorytree:Papiéże|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Papiéże| ]] 1qqgmmrt834jmtxe8ncod7xudwqznee 10 12645 217264 217169 2026-10-09T14:26:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217264 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://mojhistorycznyblog.pl/kartka-z-kalendarza-{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}-{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = stycznia | gromicznika = lutego | strëmiannika = marca | łżëkwiata = kwietnia | maja = maja | czerwińca = czerwca | lëpińca = lipca | zélnika = sierpnia | séwnika = wrzesnia | pazdzérznika = pazdziernika | lëstopadnika = listopada | gòdnika = grudnia | #default = !!! }}/ ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> gaoc7rfs7trbzmf8smzs05v36duqbxq 10 12646 217259 217163 2026-10-09T14:26:21Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217259 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#if:{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|{{pùnkt}} {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}}|}} * {{Roczëzna/vatican.va|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/mojhistorycznyblog.pl|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/FilmPolski.pl|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/BBC|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} * {{Roczëzna/NYT|{{{1|{{PAGENAME}}}}}}} </includeonly><noinclude>{{Special:Prefixindex/Szablóna:Roczëzna/}} ---- * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna}}</nowiki></code> → {{Roczëzna|31 stëcznika}} ---- * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna}}</nowiki></code> → {{Roczëzna|2 gromicznika}} ---- * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna}}</nowiki></code> → {{Roczëzna|24 gòdnika}} ---- [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> nrc3xdy3f9xs4zqphjkw3thj46f6hnf 10 12647 217260 217164 2026-10-09T14:26:21Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217260 wikitext text/x-wiki <includeonly>http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = january | gromicznika = february | strëmiannika = march | łżëkwiata = april | maja = may | czerwińca = june | lëpińca = july | zélnika = august | séwnika = september | pazdzérznika = october | lëstopadnika = november | gòdnika = december | #default = !!! }}/{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}/ ({{Jãz.|en}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/BBC}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/BBC|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/BBC}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/BBC|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/BBC}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/BBC|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> s6f0c4rnf8pazxxxf3ixzz9h7p9knjv 10 12648 217265 217167 2026-10-09T14:26:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217265 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://archive.nytimes.com/learning.blogs.nytimes.com/on-this-day/{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = january | gromicznika = february | strëmiannika = march | łżëkwiata = april | maja = may | czerwińca = june | lëpińca = july | zélnika = august | séwnika = september | pazdzérznika = october | lëstopadnika = november | gòdnika = december | #default = !!! }}-{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}/index.html ({{Jãz.|en}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/NYT}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/NYT|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/NYT}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/NYT|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/NYT}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/NYT|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> epouzbg0aofq0lg9hmisrb3372d0kha 0 12676 217376 215402 2026-10-10T01:50:07Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 217376 wikitext text/x-wiki '''Kònkùrs'''<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref> – regùlamin w jaczim je termin i [[nôdgroda]] dlô zwëcãzcy. == Kòróna kònkùrsów kaszëbsczich == Wedle [[Tomôsz Fópka|Tómka Fópka]]<ref>{{YouTube|m7bTkZhgXIU|BELNE CZETANIO VII tv|t=12}}</ref>: * [[Rodnô Mòwa (kònkùrs)|Rodnô Mòwa]] – kònkùrs kaszëbsczi gôdczi (recytatorsczi) * [[Wielewsczi Turniér Gadëszów]]<ref>https://miesiecznikpomerania.pl/images/archiwum_pliki_pdf/pomerania/2022/POMERANIA_09_567_2022_net.pdf</ref> – kònkùrs gôdkarstwa * [[Méster Bëlnégò Czëtaniô (kònkùrs)|Méster Bëlnégò Czëtaniô]] – kònkùrs kaszëbsczi gôdczi (recytatorsczi) * [[Òglowòpòlsczi Lëteracczi Kònkùrs m. Jana Drzéżdżona]]<ref>[https://web.archive.org/web/20260416210056/https://archiwum.radiokaszebe.pl/podcast/strzoda-29-januara-kleka-29-01-2020/ STRZODA, 29 JANUARA | KLËKA 29.01.2020] + [https://web.archive.org/web/20260416210513/https://archiwum.radiokaszebe.pl/wp-content/uploads/2020/01/Kl%C3%ABka-2020.01.29-csb.mp3 .mp3]</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ana-rozk-i-ji-dobtn-n2062893</ref><ref>https://pomorzeczyta.pl/aktualnosci/xxvii-ogolnopolski-konkurs-literacki-im-jana-drzezdzona-nabor-zgloszen/</ref> – kònkùrs lëteracczi * [[Kaszëbsczé Diktando]] – kònkùrs kaszëbsczi òrtografie * Pòmòrsczi Festiwal Kaszëbsczi Frantówczi „Kaszëbsczé Spiéwë”<ref>https://zkiw.com.pl/final-xxii-pomorskiego-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe-w-luzinie/</ref><ref>https://www.sp.luzino.pl/pomorski-festiwalu-piosenki-kaszubskiej-kaszebscze-spiewe/</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/kaszbscz-spiw-n1519446</ref> – kònkùrs mùzyczny == Jinszé kònkùrsë na Kaszëbach == Na Kaszëbach je òrganizowónëch wiele rozmajitëch kònkùrsów, np. kònkùrsë lëteracczé, mùzyczné, plasticzné i òdjimkòwé<ref>{{sloworz.org|16588|18957}}</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/</ref><ref>http://skarbnicakaszubska.pl/category/konkursy/page/2/</ref>. === Kònkùrsë lëteracczé === * [[Costerina (kònkùrs)|Kònkùrs Kaszëbsczi i Pòmòrsczi Lëteraturë Costerina]]<ref>https://kurierbytowski.com.pl/artykul/xxii-knkrs-kaszbsczi/1326977</ref><ref>https://if.upsl.edu.pl/instytut-filologii/aktualnosci/xx-targi-ksiazki-kaszubskiej-i-pomorskiej</ref><ref>https://mojestrone.com/artykul/ndgrod-na-knkrsu-n2399704</ref> * Kònkùrs „[[Bë nie zabëc mòwë starków]]” m. Jana Drzéżdżona * lëteracczi kònkùrs òrganizowóny przez [[Kaszëbskò-Pòmòrsczé Zrzeszenié]] (→[[Kristina Mùza]] #3; [[Jón Walkùsz]]) * [[Òglowòpòlsczi kònkùrs lëteracczi m. Jana Trepczika]] ({{jãz.|pl}} Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Jana Trepczyka (na tekst piosenki dla dzieci w języku kaszubskim))<ref>https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/trepczyk-jan/</ref> === [[:Kategòrëjô:Kònkùrsë mùzyczné na Kaszëbach|Kònkùrsë mùzyczné]] === * [[Kaszëbsczé karaoke]] * [[Kaszëbsczi Festiwal Pòlsczich i Swiatowëch Szlagerów]] – [[festiwal]] i kònkùrs * Kònkùrs [[Kaszëbsczi Idol]] * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] (téż recytatorsczi) * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów miona Jana Trepczika w Miszewie|Wòjewódzczi Kònkùrs Spiéwów m. Jana Trepczika w Miszewie]] ({{jãz.|pl}} ''Konkurs Piosenek Kaszubskich im. J. Trepczyka'') * https://kaszubopedia.pl/index.php/glossary/konkursy-i-festiwale-muzyczne/ * https://kartuzy.naszemiasto.pl/az-trzy-nagody-pierwsze-w-ii-ogolnopolskim-konkursie/ar/c13-4741887 * {{YouTube|7qJC5CxL5TQ|XVI Festiwal Pieśni Kaszubskich „Kaszeëbsczé tónë nad Môlim Mòrzã” Swarzewo’2015}} * [[Gminny Konkurs Piosenki Kaszubskiej]]<ref>https://chmielno.naszgok.pl/n,iii-gminny-konkurs-piosenki-kaszubskiej</ref> === [[:Kategòrëjô:Kònkùrsë recytatorsczé na Kaszëbach|Kònkùrsë recytatorsczé]] === * [[Pò kaszëbskù w McDonaldze]] (téż mùzyczny) === [[:Kategòrëjô:Kònkùrsë plasticzné na Kaszëbach|Kònkùrsë plasticzné]] === * [[Mòje Kaszëbë (kònkùrs)]] * „Jo!/Tak! Jô jem Kaszëba. Chcemë sã spisac dlô Kaszëb”<ref>http://skarbnicakaszubska.pl/konkurs-plastyczny-jo-tak-jo-jem-kaszeba-chceme-sa-spisac-dlo-kaszeb/</ref> * Plasticzny kònkùrs „Kaszëbsczé malarstwò na skle”<ref>https://mojestrone.com/artykul/plasticzny-knkrs-n2286965</ref><ref>https://www.biblioteka.lebork.pl/oferta/konkursy/konkurs-kaszubskie-malarstwo-na-szkle/</ref> === Jinszé === * [[Złoti Jigrzan (kònkùrs)]] – kònkùrs dubbingowi * [[Rzeczë to pò kaszëbskù]]<ref>https://kaszuby24.pl/konkurs-rzecz-to-p-kasz-bsk-wraca-szukaja-nowych-slow-po-kaszubsku/</ref> – kònkùrs słowòùtwórczi * [[Kaszubi wczoraj i dziś (kònkùrs)]] – kònkùrs wiédzë * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim dlô ùczniów strzédnëch szkòłów]] – kònkùrs wiédzë * [[Kònkùrs Wiédzë ò Pòmòrzim na Gduńsczim Ùniwersytece]] – kònkùrs wiédzë * [[Mésterstwa Pòlsczi w Zażëwanim Tobaczi]] – [[festiwal]] i kònkùrs szëkòwi * [[Wòjewódzczi Kònkùrs Kaszëbsczégò Wësziwkù]] w Lëni – kònkùrs szëkòwi * [[Szpòrt mùszi bëc (festiwal)]] (téż kònkùrs; {{jãz.|pl}} ''Festiwal Humoru Kaszubskiego'') * [https://ciee-gda.pl/ciee-konkursy-2/zakonczone/zapros-gosci/zapros-gosci-do-swej-miejscowosci-wyniki-xii-edycji/ „Zaproś gości do swej miejscowości”] ** [https://kajakiempokaszubach.jimdofree.com/ziemia-zaborska/ kajakiempokaszubach.jimdofree.com – ''1 miejsce w konkursie wojewódzkim na wykonanie strony internetowej „Zaproś gości do swojej miejscowości”''] * https://www.spbojano.pl/2026/03/31/konkurs-na-ekologiczna-marzanne-w-stylu-kaszubskim-rozstrzygniety/ * https://www.spbojano.pl/2024/12/31/konkurs-na-wykonanie-kartki-bozonarodzeniowej/ <!-- + RKJ 2017 s. 60 --> === Kònkùrsë òdjimkòwé === == Òbaczë téż == * [[Nôdgroda]] * [[Festiwal]] * [[Dzéń Jednotë Kaszëbów]] * [[Swiatowi Zjôzd Kaszëbów]] == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * https://web.archive.org/web/20260416213550/https://radiokaszebe.pl/contests * https://aktualnekonkursy.pl/ * https://babaodpolskiego.pl/category/konkurs/ * https://papierowymotyl.pl/konkursy-literackie/ * https://pikpodlaskie.pl/polecane-konkursy-literackie/ * https://pisarze.pl/category/konkursy/ * https://www.e-konkursy.info/tagi/konkursy-literackie * https://www.portal-pisarski.pl/newsy/konkursy-literackie * https://web.archive.org/web/20260805065427/https://wydawca.com.pl/category/konkursy/konkursy-literackie/ * https://web.archive.org/web/20260805164427/https://wydawca.com.pl/wykaz-konkursow-literackich/ {{Ùzémk artikla}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Kùltura]] [[Kategòrëjô:Kònkùrsë| ]] 74a30it2ww34gshzdye6aldmya88czf 10 12801 217261 217168 2026-10-09T14:26:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217261 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://imperiumromanum.pl/tego-dnia-w-rzymie/amp/#{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}-{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 1 | gromicznika = 2 | strëmiannika = 3 | łżëkwiata = 4 | maja = 5 | czerwińca = 6 | lëpińca = 7 | zélnika = 8 | séwnika = 9 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }} ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/imperiumromanum.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/imperiumromanum.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/imperiumromanum.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/imperiumromanum.pl|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> hxvdym1xrd66pzh3qtouz1favwjr6f7 2 12856 217395 205393 2026-10-10T09:01:23Z DawnyTest 14843 217395 wikitext text/x-wiki {{Babel|pl|en-2|csb-1|szl-1|la-1}}[[Òbrôzk:Odznaka 66pp.jpg|mały|PL: za stworzenie wielu artykułów i dobrą robotę w kaszubskiej Wikipedii od użytkownika [[Brëkòwnik:Orbitminis|Orbitminis]] CSB: za stwòrzenié bëlno articzlów ë dobrą robòtë w kaszëbsczi Wikipedie òd brëkòwnika Orbitminis ]] == Dlô mie == <big>[[Brëkòwnik:DawnyTest/brudnopis]]</big> == Dlô waju == * [[Specjalnô:Wkład/DawnyTest|Mój wkłôd]] * [[xtools:pages/csb.wikipedia.org/DawnyTest|Mòje starnë]] l5rofibhnb35b5sdh6cd9j15s8r9rwc 10 12876 217262 217165 2026-10-09T14:26:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217262 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://filmpolski.pl/fp/index.php?kalendarium={{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 01 | gromicznika = 02 | strëmiannika = 03 | łżëkwiata = 04 | maja = 05 | czerwińca = 06 | lëpińca = 07 | zélnika = 08 | séwnika = 09 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}.{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}} ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/FilmPolski.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/FilmPolski.pl|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/FilmPolski.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/FilmPolski.pl|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/FilmPolski.pl}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/FilmPolski.pl|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 1n988w68fba41a0c94xuceeeob3xghz 10 12881 217263 217171 2026-10-09T14:26:22Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217263 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch:{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 01 | gromicznika = 02 | strëmiannika = 03 | łżëkwiata = 04 | maja = 05 | czerwińca = 06 | lëpińca = 07 | zélnika = 08 | séwnika = 09 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}{{padleft:{{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|1}}|2}} |0101|0102|0103|0104|0105|0106|0107 = {{YouTube|v=_yLZt9bTEnk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=10gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek pierwszy #1|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-1-n1480049 Kalendarium nr 1] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek pierwszy #1--> | 0110|0111|0112|0113|0114 = {{YouTube|v=13dBD_HT_2w|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=2|tit=Kalãdarium – Odcinek drugi #2|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek drugi #2--> |0115|0116|0117|0118|0119|0120|0121 = {{YouTube|v=rSnhXcSUHdI|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=3|tit=Kalãdarium – Odcinek trzeci #3|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-2-i-3-n1483188 Kalendarium nr 3] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzeci #3--> | 0122|0123|0124|0125 = {{YouTube|v=sGQrfiBnKAQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=4|tit=Kalãdarium – Odcinek czwarty #4|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-4-22-2801-n1499830 Kalendarium nr 4] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM Odcinek czwarty #4--> |0129|0130|0131|0201|0202|0203|0204 = {{YouTube|v=Y_b01aqQ7GM|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=5|tit=Kalãdarium – Odcinek piąty #5|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-5-2901-402-n1502393 Kalendarium nr 5] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piąty #5--> |0205|0206|0207|0208|0209|0210|0211 = {{YouTube|v=HyFbUU2_igE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=6|tit=Kalãdarium – Odcinek Szósty #6|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-6-n1505283 Kalendarium nr 6] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek Szósty #6--> | 0212|0213|0214|0215 = {{YouTube|v=BI3alFHRvT4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=7|tit=Kalãdarium – Odcinek siódmy #7|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-7-n1508897 Kalendarium nr 7] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siódmy #7--> | |0220|0221|0222|0223|0224 = {{YouTube|v=yNF84QOArt4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=8|tit=Kalãdarium – Odcinek ósmy #8|jãz=csb}} i [https://mojestrone.com/artykul/kalendarium-nr-8-19-2502-n1510215 Kalendarium nr 8] na [[Mòje Stronë (mojestrone.com)|Mòje Stronë]] ({{jãz.|csb}})<!--org. KALENDARIUM - Odcinek ósmy #8--> |0227|0228| |0301| |0303|0304 = {{YouTube|v=qOCQtJQlnGk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=90gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiąty #9|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiąty #9--> |0305|0306|0307|0308| |0310|0311 = {{YouTube|v=S4SNXcw_bUY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=100gcJCQMLAYcqIYzv|tit=Kalãdarium – Odcinek dziesiąty #10|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziesiąty #10--> |0312|0313|0314|0315|0316|0317|0318 = {{YouTube|v=ACba7ENSfn0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=11|tit=Kalãdarium – Odcinek jedenasty #11|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek jedenasty #11--> |0319|0320|0321|0322|0323|0324|0325 = {{YouTube|v=K3PDYI9I0r0|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=12|tit=Kalãdarium – Odcinek dwunasty #12|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwunasty #12--> | 0327|0328|0329|0330|0401 = {{YouTube|v=6vnj5iKXRnw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=13|tit=Kalãdarium – Odcinek trzynasty #13|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek trzynasty #13--> | 0402|0403|0404|0405|0406|0407 = {{YouTube|v=JmC5gmsuIfQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=14|tit=Kalãdarium – Odcinek czternasty #14|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek czternasty #14--> | 0409|0410|0411 |0414|0415 = {{YouTube|v=jnG3MaRtLLw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=15|tit=Kalãdarium – Odcinek piętnasty #15|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek piętnasty #15--> |0416|0417|0418 = {{YouTube|v=aOt62YK5G_A|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=16|tit=Kalãdarium – Odcinek szesnasty #16|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek szesnasty #16--> |0423| |0426|0427| |0429 = {{YouTube|v=K02SGnpvQ1s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=17|tit=Kalãdarium – Odcinek siedemnasty #17|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek siedemnasty #17--> | |0501| |0503|0504|0505|0506 = {{YouTube|v=J70esEu-Hzw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=18|tit=Kalãdarium – Odcinek osiemnasty #18|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek osiemnasty #18--> |0507| |0509|0510| | |0513 = {{YouTube|v=l887ZfoSJgE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=19|tit=Kalãdarium – Odcinek dziewiętnasty #19|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dziewiętnasty #19--> | |0515|0516| |0518|0519|0520 = {{YouTube|v=lugWR0nGL9I|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=20|tit=Kalãdarium – Odcinek dwudziesty #20|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - Odcinek dwudziesty #20--> |0521|0522|0523|0524| | |0527 = {{YouTube|v=Pe0PHQmRFjc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=21|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce jeden #21|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce jeden #21--> |0528| |0531|0601| |0603 = {{YouTube|v=YLtDMW-nqTY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=22|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dwa #22|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce dwa #22--> | |0605|0606| |0610 = {{YouTube|v=CT5SzZRuSm8|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=23|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce trzë #23|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce trzë #23--> |0611|0612|0613| |0615 = {{YouTube|v=NJg9Nhh4B3s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=24|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sztërë #24|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce sztërë #24--> | | |0622| |0624 = {{YouTube|v=ADRz_UMUtKg|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=25|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce piãc #25|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce piãc #25--> | |0626| |0629|0630 = {{YouTube|v=pLf7acamJZE|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=26|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce szesc #26|jãz=csb}}<!--org. KALENDARIUM - part dwadzesce szesc #26--> |0702| |0704| |0706|0707|0708 = {{YouTube|v=cO9R4S0ea5E|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=27|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce sédmë #27|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce sédmë #27--> | |0710| |0714|0715 = {{YouTube|v=KgQOvl97fFk|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=28|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce òsmë #28|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce òsmë #28--> |0716|0717| |0719|0720|0721|0722 = {{YouTube|v=FBKRHLIgrXQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=29|tit=Kalãdarium – dzél dwadzesce dzewiãc #29|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part dwadzesce dzewiãc #29--> | |0724|0725|0726|0727 = {{YouTube|v=Z94n0G_v-u4|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=30|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë #30|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë #30--> |0730|0731|0801|0802|0803|0804|0805 = <!-- Dzél #31 nie istnieje --> |0806|0807|0808|0809| |0811 = {{YouTube|v=qnHR_uat8Qs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=31|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dwa #32|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë dwa #32--> |0813|0814|0815|0816|0817|0818|0819 = <!-- Dzél #33 nie istnieje --> | |0821|0822| |0824|0825|0826 = {{YouTube|v=D5KUrG3mfWY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=32|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sztërë #34|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë sztërë #34--> |0827|0828|0829|0830|0831|0901|0902 = {{YouTube|v=qaPklQip9Sc|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=33|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë piãc #35|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - part trzëdzescë piãc #35--> |0903|0904|0905|0906|0907|0908|0909 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |0911| |0913|0914| = {{YouTube|v=KrThPc81Mkw|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=34|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë szesc #36|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë szesc #36--> | |0919|0920|0921|0922|0923 = {{YouTube|v=zIiIeLXa96o|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=35|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë sétmë #37|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë sétmë #37--> |0924| |0926|0927|0928| |0930 = {{YouTube|v=jSV7xsKOK7c|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=36|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë òsmë #38|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë òsmë #38--> |1001|1002|1003|1004|1005|1006 = {{YouTube|v=jgSCMxNnB4s|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=37|tit=Kalãdarium – dzél trzëdzescë dzewiãc #39|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél trzëdzescë dzewiãc #39--> |1007|1008|1009|1010|1011|1012|1013 = {{YouTube|v=pM8tPGIRPyY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=38|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë #40|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë #40--> |1014|1015|1016|1017|1018|1019|1020 = {{YouTube|v=LzR1MYUcbEQ|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=39|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë jeden #41|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë jeden#41 --> |1022|1023|1024|1025|1026|1027|1028 = <!-- Przeskoczony tydzień --> | |1030|1031|1101|1102|1103 = {{YouTube|v=qgp6Y2a2AAs|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=40|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë dwa #42|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë dwa #42--> |1104| |1106|1107|1108| |1110 = {{YouTube|v=U5zY_botYXY|list=PLc07AQNpmhstm26SW6Dyt4DWbWY7Lf0ZW|index=41|tit=Kalãdarium – dzél sztërdzescë trzë #43|jãz=csb}}<!--org. Kalãdarium - dzél sztërdzescë trzë #43--> |1112|1113|1114|1115|1116|1117|1118 = <!-- Koniec. 43/43 --> |1119|1120|1121|1122|1123|1124|1125 = |1126|1127|1128|1129|1130|1201|1202 = |1203|1204|1205|1206|1207|1208|1209 = |1210|1211|1212|1213|1214|1215|1216 = |1217|1218|1219|1220|1221|1222|1223 = |1224|1225|1226|1227|1228|1229|1230 = |1231| | | | | | = | #default = }}</includeonly><!-- --><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|31 stëcznika}} * [[3 strëmiannika|03-03]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|3 strëmiannika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/Kalãdarium dzejów Pòmòrzô|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> h9hl2b2jofq589lrjxuf22sarrt1u6g 828 12882 217249 216655 2026-10-09T13:25:51Z Iketsi 3254 Dëbeltowé spacje 217249 Scribunto text/plain -- Scans page wikitext and returns category links when any Lua regex pattern for a category matches. local p = {} local category_patterns = { ["Dodac òpisënk òdjimka"] = { "%|thumb%]%]", -- matches "|thumb]]" "%|thumb%|%]%]", -- matches "|thumb|]]" "%|mały%]%]", -- matches "|mały]]" "%|mały%|%]%]", -- matches "|mały|]]" "thumb[^%]]-px%]%]", "mały[^%]]-px%]%]" }, ["Dëbeltowé spacje"] = { " ", -- literal two spaces }, ["3 spacje"] = { " ", -- literal three spaces }, ["Gòłé lënczi"] = { "%[https?://[^%s%]]+%]", -- insource:/\[https?:\/\/[^\s\]]+\]/i }, ["Dëbeltowé òdjimczi"] = { "%[%[Òbrôzk:[^%]]+%]%][\r\n]+%[%[Òbrôzk:[^%]]+%]%]", -- insource:/\[\[Òbrôzk:[^]]+\]\][^]]*\[\[Òbrôzk:[^]]+\]\]/ }, } local function getWikitext() local title = mw.title.getCurrentTitle() if not title then return "" end local ok, content = pcall(title.getContent, title) return ok and content or "" end function p.main() local text = getWikitext() if text == "" then return "" end local out = {} for category, patterns in pairs(category_patterns) do for _, pat in ipairs(patterns) do local ok, s = pcall(mw.ustring.find, text, pat) if ok and s then table.insert(out, "[[Category:" .. category .. "]]") break end end end return (#out > 0) and table.concat(out, "\n") or "" end return p 7n1e7l346bd0g4jyswombcrv1cafk04 10 12885 217250 216666 2026-10-09T13:26:46Z Iketsi 3254 + 217250 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#invoke:AùtokatRegex|main}}</includeonly><noinclude> {{Szablóna szëkba}} <code><nowiki>{{AùtokatRegex}}</nowiki></code> <small>Moduł:[[Moduł:AùtokatRegex|AùtokatRegex]]</small> :{{AùtokatRegex}} * [[:Kategòrëjô:Dodac òpisënk òdjimka]] – {{PAGESINCATEGORY:Dodac òpisënk òdjimka|pages}} * [[:Kategòrëjô:Dëbeltowé spacje]] – {{PAGESINCATEGORY:Dëbeltowé spacje|pages}} * [[:Kategòrëjô:3 spacje]] – {{PAGESINCATEGORY:3 spacje|pages}} * [[:Kategòrëjô:Gòłé lënczi]] – {{PAGESINCATEGORY:Gòłé lënczi|pages}} * [[:Kategòrëjô:Dëbeltowé òdjimczi]] – {{PAGESINCATEGORY:Dëbeltowé òdjimczi|pages}} [[Kategòrëjô:Szablónë]] </noinclude> 3ykctqlr9t2mefxtgnrhaikfx6y2a3o 828 12933 217351 215579 2026-10-09T19:58:10Z Iketsi 3254 + 217351 Scribunto text/plain require("strict") local resources = { title = "Aùtoritatiwnô kòntrola", encyklopediaTitle = "Jinternetowé encyklopedie", otherTitle = "Bùtnowé identifikatorë", catMissingLabel = '[[Kategòrëjô:Aùtoritatiwnô kòntrola brëkùje kaszëbsczi eticzétë]]', editLabelLink = '<span class="wdlink">&#x5B;[[:d:Special:SetLabelDescriptionAliases/%s/csb|<span title="Felënk kaszëbsczi eticzétë">e</span>]]&#x5D;</span>', fallbackLabels = { "pl", "en", "de", "fr", "it", "cs", "lt", "pt", "es" }, nativeTypes = { "P31", "P279" }, -- type descriptions descriptions = { p = "persóna", k = "òrganizacjô", v = "wëdarzenié", w = "dzeło", s = "dërżeniowé słowò", g = "geògraficzny òbiekt", }, encyklopedie = { "P5058 ETP", --persónë "P6679 ETP", -- kùńsztë "P1417 Britannica", "P5395 The Canadian Encyclopedia", "P3365 Treccani", "P3219 Universalis", -- Encyclopædia Universalis "P3123 SEP", "P2924 stôrô БРЭ", "P11514 nowô БРЭ", "P4613 ЕСУ", "P3222 NE.se", "P4854 Uppslagsverket Finland", "P6870 Nacionālā enciklopēdija", "P4342 SNL", "P7666 VLE", "P1296 Catalana", -- Gran Enciclopèdia Catalana "P8313 DSDE", "P7982 Hrvatska enciklopedija", "P13596 PBM", "P14076 Fragrantica", "P14084 Parfumo", "P4985 TMDB", "P13808 PortableApps" --identyfikator PortableApps }, bonus = { "P8832 [[Polska Akademia Nauk|PAN]]", --"P402", -- identifikatór relacje OpenStreetMap "P2038", -- identifikatór ResearchGate "P1053", -- ResearcherID "P3829 Publons", "P3124 archiwalna „Nauka Polska”", -- identifikatór osoby w _archiwalnym_ serwisie „Nauka Polska” "P12541 „Ludzie Nauki”", -- identyfikator osoby w bazie „Ludzie Nauki” (nowej) "P1153 Scopus", "P1563 MacTutor", -- identyfikator MacTutor, "P8159 SciProfiles", -- identyfikator SciProfiles (MDPI), "P2798 Loop", -- identyfikator Loop (Frontiers), "P10861 Dimensions", -- identyfikator Dimensions (Springer Nature), "P1960 Google Scholar", -- identyfikator Google Scholar, "P8286 Olympedia", -- identyfikator sportowca w www.olympedia.org "P1146 World Athletics", "P3495 FilmPolski.pl", -- identyfikator aktora w FilmPolski.pl "P5033 Filmweb.pl", -- identyfikator osoby w Filmweb.pl "P1967 BoxRec", -- identyfikator BoxRec "P2397 YouTube", -- identyfikator kanału w YouTube "P243 OCLC", --identyfikator wydania OCLC "P2036", -- African Plant Database; "P838 BioLib", "P830 EoL", "P6177 EUNIS", -- EUNIS ID, (lub P6681 ?) "P1747 Flora of China", "P1727 Flora of North America", "P6094 FloraWeb", "P846 GBIF", -- Global Biodiversity Information Facility "P1421 GRIN", "P3151 iNaturalist", "P961 IPNI", "P815 ITIS", "P685 NCBI", -- NCBI, "P6034 Plant Finder", "P1070", -- PlantList "P5037 Plants of the World", "P3105 Tela Botanica", "P960", -- Tropicos, "P1772 USDA PLANTS", "P821", -- CGNDB, "P6263", -- Mindat, "P842 Fossilworks", "P5055 IRMNG", -- Interim Register of Marine and Nonmarine Genera "P10585 CoL", "P2426 xeno-canto", "P10907 Paleobiology Database" } } local has = function (entityId, propertyId) return #mw.wikibase.getBestStatements(entityId, propertyId) > 0 end local hasAny = function (entityId, properties) for i, v in ipairs(properties) do if has(entityId, v) then return true end end return false end local isHumanPerson = function(entityId) for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] == 5) then return true end end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P21")) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") then local id = v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] if (id == 6581097) or (id == 6581072) then return true end end end return false end local sources = { { name = "ISNI", hint = "International Standard Name Identifier", property = "P213", link = function(id) local linkId, x = string.gsub(id, " ", "") return "https://isni.org/isni/"..linkId end, show = function(id) local showId, x = string.gsub(id, " ", "&thinsp;") return showId end, }, { name = "ORCID", hint = "ORCID", property = "P496", link = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return "http://orcid.org/"..string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, show = function(id) id = string.gsub(id, "-", "") return string.sub(id, 1, 4).."-"..string.sub(id,5,8).."-"..string.sub(id,9,12).."-"..string.sub(id,13,16) end, }, { name = "PWN", hint = ":pl:Słownik języka polskiego PWN", property = "P7305", link = function(id) return "https://web.archive.org/web/2/https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/;"..id..".html" end, }, { name = "VIAF", hint = ":d:Q54919", property = "P214", link = function(id) return "http://viaf.org/viaf/"..id end, }, { name = "ULAN", hint = ":en:Union List of Artist Names", property = "P245", link = function(id) return "http://www.getty.edu/vow/ULANFullDisplay?find=&role=&nation=&subjectid="..id end, }, { name = "Europeana", hint = ":pl:Europeana", property = "P727", link = function(id) return "http://www.europeana.eu/portal/record/"..id..".html" end, }, { name = "LCCN", hint = ":en:Library of Congress Control Number", property = "P244", link = function(id) return "http://lccn.loc.gov/"..id end, }, { name = "GND", hint = ":de:Gemeinsame Normdatei", property = "P227", link = function(id) return "http://d-nb.info/gnd/"..id end, }, { name = "NDL", hint = ":de:Web NDL Authorities", property = "P349", link = function(id) return "http://id.ndl.go.jp/auth/ndlna/"..id end, }, { name = "LIBRIS", hint = "LIBRIS", property = "P5587", link = function(id) return "https://libris.kb.se/katalogisering/"..id end, }, { name = "SELIBR", hint = "LIBRIS", property = "P906", disable = function(entityId) return has(entityId, "P5587") end, link = function(id) local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P906/enabled").id return "http://libris.kb.se/auth/"..id end, }, { name = "BnF", hint = ":fr:Bibliothèque nationale", property = "P268", link = function(id) return "http://catalogue.bnf.fr/ark:/12148/cb"..id end, }, { name = "SUDOC", hint = ":fr:Système Universitaire de Documentation", property = "P269", link = function(id) return "http://www.idref.fr/"..id end, }, { name = "SBN", hint = ":it:Servizio bibliotecario nazionale", property = "P396", link = function(id) return "https://opac.sbn.it/en/risultati-autori/-/opac-autori/detail/"..id end, }, { name = "NLA", hint = "Biblioteka Narodowa Australii", property = "P409", link = function(id) return "http://nla.gov.au/anbd.aut-an"..id end, }, { name = "BNCF", hint = ":it:Biblioteca Nazionale Centrale di Firenze", property = "P508", link = function(id) return "http://thes.bncf.firenze.sbn.it/termine.php?id="..id end, }, { name = "NKC", hint = ":cs:Národní knihovna České republiky", property = "P691", link = function(id) return "https://aleph.nkp.cz/F/?func=find-c&local_base=aut&ccl_term=ica="..id end, }, { name = "DBNL", hint = ":nl:Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren", property = "P723", link = function(id) return "http://www.dbnl.org/auteurs/auteur.php?id="..id end, }, { name = "RSL", hint = "Rosyjska Biblioteka Państwowa", property = "P947", link = function(id) return "http://aleph.rsl.ru/F?func=find-b&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=RSL11&request="..id end, }, { name = "BNE", hint = ":es:Biblioteca Nacional de España", property = "P950", link = function(id) return "http://catalogo.bne.es/uhtbin/authoritybrowse.cgi?action=display&authority_id="..id end, }, { name = "BNR", hint = "Biblioteka Narodowa Rumunii", property = "P1003", link = function(id) return "http://alephnew.bibnat.ro:8991/F?func=find-b&request="..id.."&find_code=SYS&adjacent=Y&local_base=NLR10" end, }, { name = "NTA", hint = "Holenderska Biblioteka Narodowa", property = "P1006", link = function(id) --return "http://opc4.kb.nl/PPN?PPN="..id return "http://data.bibliotheken.nl/doc/thes/p"..id end, }, { name = "BIBSYS", hint = ":no:BIBSYS", property = "P1015", link = function(id) return "https://authority.bibsys.no/authority/rest/authorities/html/"..id end, }, { name = "CALIS", hint = ":zh:中国高等教育文献保障系统", property = "P270", link = function(id) return "http://opac.calis.edu.cn/aopac/ajsp/detail.jsp?actionfrom=1&actl=CAL++"..id.."%23" end, }, { name = "CiNii", hint = ":jp:CiNii", property = "P271", link = function(id) return "http://ci.nii.ac.jp/author/"..id end, }, { name = "Open Library", hint = "Open Library", property = "P648", link = function(id) return "https://openlibrary.org/books/"..id end, }, { name = "PLWABN", hint = "Nôrodnô Bibloteka (Warszawa)", property = "P7293", link = function(id) return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NLP", hint = "Nôrodnô Bibloteka (Warszawa)", property = "P1695", disable = function(entityId) return has(entityId, "P7293") end, link = function(id) if id:byte(1) ~= 65 then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/invalid").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end local y = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/P1695/enabled").id return "https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/"..id end, }, { name = "NUKAT", hint = "NUKAT", property = "P1207", link = function(id) local good = string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d%d%d$") or string.match(id, "^[npst] %d%d%d%d%d%d%d%d$") if not good then local prefix = string.sub(id,1,1) local number = string.sub(id,2) local infix = #number == 8 and "%20%20" or "%20" good = prefix..infix..number end local linkid, x = string.gsub(good, ' ', '%%20') return "http://nukat.edu.pl/aut/"..linkid end, }, { name = "OBIN", hint = "Dictionary of National Biography", property = "P1415", link = function(id) return "https://doi.org/10.1093/ref:odnb/"..id end, }, { name = "J9U", hint = ":he:הספרייה_הלאומית", property = "P8189", link = function(id) return "https://www.nli.org.il/en/authorities/"..id end, }, { name = "PTBNP", hint = "Biblioteka Narodowa Portugalii", property = "P1005", link = function(id) return "http://urn.bn.pt/nca/unimarc-authorities/txt?id="..id end, }, { name = "CANTIC", hint = ":ca:Catàleg d'autoritats de noms i títols de Catalunya", property = "P1273", link = function(id) return "http://cantic.bnc.cat/registres/CUCId/"..id end, }, { name = "LNB", hint = ":lv:Latvijas Nacionālā bibliotēka", property = "P1368", link = function(id) return "https://kopkatalogs.lv/F?func=direct&local_base=lnc10&doc_number="..id.."&P_CON_LNG=ENG" end, }, { name = "NSK", hint = "Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka w Zagrzebiu", property = "P1375", link = function(id) return "http://katalog.nsk.hr/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=nsk10" end, }, { name = "BNA", hint = ":es:Biblioteca Nacional de la República Argentina", property = "P3788", link = function(id) return "http://catalogo.bn.gov.ar/F/?func=direct&doc_number="..id.."&local_base=BNA10" end, }, { name = "CONOR", hint = ":sl:CONOR", property = "P1280", link = function(id) return "https://plus-legacy.cobiss.net/cobiss/si/en/conor/"..id end, }, { name = "BNC", hint = ":es:Biblioteca Nacional de Chile", property = "P1890", link = function(id) return "http://www.bncatalogo.cl/F?func=direct&local_base=red10&doc_number="..id end, }, { name = "ΕΒΕ", hint = "Grecka Biblioteka Narodowa", property = "P3348", link = function(id) return "http://data.nlg.gr/resource/authority/record"..id end, }, { name = "BLBNB", hint = "Brazylijska Biblioteka Narodowa", property = "P4619", link = function(id) return "http://acervo.bn.br/sophia_web/autoridade/detalhe/"..id end, }, { name = "KRNLK", hint = "Biblioteka Narodowa Korei", property = "P5034", link = function(id) return "https://librarian.nl.go.kr/LI/contents/L20101000000.do?id="..id end, }, { name = "LIH", hint = ":lt:Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka", property = "P7699", link = function(id) return "https://lnb.libis.lt/simpleSearch.do?doSearch=1&AI001="..mw.uri.encode(id,"PATH") end, }, { name = "NSZL", hint = "Państwowa Biblioteka Széchényiego", property = "P3133", link = function(id) return "http://nektar.oszk.hu/auth/"..id end, }, { name = "RISM", hint = "Répertoire International des Sources Musicales", property = "P5504", link = function(id) return "https://rism.online/"..id end, }, { name = "GIA", hint = "Getty Iconography Authority", property = "P5986", link = function(id) return "http://www.getty.edu/cona/CONAIconographyRecord.aspx?iconid="..id end, }, -- Zawsze na końcu / Always last !!! { name = "WorldCat", hint = ":en:WorldCat", property = "P10832", link = function(id) return "https://entities.oclc.org/worldcat/entity/"..id end, }, } local getDescription = function (entityId, force) local needLabel = false local site = mw.wikibase.getSitelink(entityId) local label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'csb') if not label then label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, 'mul') end if not label then for i, l in ipairs(resources.fallbackLabels) do label = mw.wikibase.getLabelByLang(entityId, l) if label then needLabel = true break end end end if site and label then return "[[:"..site.."|"..label.."]]", needLabel elseif site then return "[[:"..site.."|"..site.."]]", needLabel elseif label then return label, needLabel elseif force then return entityID, true end end local findDescription = function (entityId, sourceProps) local alt = nil for i, prop in ipairs(sourceProps) do for j, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, prop)) do if (v.mainsnak.snaktype == "value") and (v.mainsnak.datatype == "wikibase-item") then local qid = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"] local description, needLabel = getDescription(qid, false) if description and not needLabel then return description, false end alt = alt or description end end end return alt, alt end local insertHeader = function(title, entityId, result, before, after) local determineDnbType = function() if isHumanPerson(entityId) then return "p" end -- pozostałe testy if hasAny(entityId, { "P1687", "P1963" }) then return "s" elseif hasAny(entityId, {"P27", "P26", "P25", "P22", "P40", "P1317"}) then return "p" elseif hasAny(entityId, {"P50", "P170", "P86", "P87", "P676", "P435"}) then return "w" elseif hasAny(entityId, {"P112", "P159", "P169", "P488", "P355", "P740"}) then return "k" elseif hasAny(entityId, {"P150", "P610", "P1589", "P85", "P35", "P36", "P47", "P984", "P474", "P982", "P300", "P901"}) then -- P625 cannot be used, there are some organizations, events, and even persons with this property return "g" end end local editLabelLink = "" local typClass = "normdaten-andere" local description = '' local needLabel = false if entityId then local typ = determineDnbType() or "fehlt" typClass = "normdaten-typ-"..typ if entityId ~= mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() then description, needLabel = getDescription(entityId, true) elseif typ == 'p' then -- "człowiek" -> "osoba" description = resources.descriptions[typ] else description, needLabel = findDescription(entityId, resources.nativeTypes) description = description or resources.descriptions[typ] end -- test if needLabel then editLabelLink = string.format(resources.editLabelLink, entityId) end end if needLabel then description = description..resources.catMissingLabel end if description and (#description > 0) then title = title..'&nbsp;(<span class="description">' .. description.. "</span>)" .. editLabelLink end table.insert(result, 1, '<div class="'..typClass..'">') table.insert(result, 2, '<div>'..title..":"..'</div>') if before then table.insert(result, 3, before) end if after then table.insert(result, after) end table.insert(result,"</div>") end local formats = { classic = function(info, identifiers) local result = {} table.insert(result, "[[") table.insert(result, info.hint) table.insert(result, "|") table.insert(result, info.name) table.insert(result, "]]") local show = info.show or function(id) return id end for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;<span class=\"uid\">[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, show(id)) table.insert(result, "]</span>") end return table.concat(result, "") end, mini = function(info, identifiers) local result = {} if #identifiers == 1 then -- simple link with authority name local id = identifiers[1] table.insert(result, "[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format(info.format or "<span title=\"%s\">%s</span>", id, info.name)) table.insert(result, "]") return table.concat(result, "") end table.insert(result, info.name) for i, id in ipairs(identifiers) do table.insert(result, (i == 1) and ":" or ",") table.insert(result, "&thinsp;[") table.insert(result, info.link(id)) table.insert(result, " ") table.insert(result, string.format("<span title=\"%s\">%s</span>", id, tostring(i))) table.insert(result, "]") end return table.concat(result, "") end, } local show = function(entityId, argStyle) local identifiers = function (info) local result = {} if info.disable and info.disable(entityId) then return result; end for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, info.property)) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then table.insert(result, v.mainsnak.datavalue.value) end end return result end local result = {} local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic for i, info in ipairs(sources) do local list = identifiers(info) if #list > 0 then table.insert(result, "<li>"..formatItems(info, list).."</li>") end end if #result > 0 then insertHeader(resources.title, entityId, result, "<ul>", "</ul>") return table.concat(result, ""); end end local findPropertyDescription = function(pid) local description, needLabel = findDescription(pid, {"P1629"}) if not description or (#description == 0) or needLabel then description, needLabel = getDescription(pid, false) if not description or (#description == 0) or needLabel then mw.log("KA "..pid..": Brak opisu cechy") else mw.log("KA "..pid..": Brak elementu 'dedykowany typ dla' (P1629) w opisie cechy") end end return description, needLabel end return { ["Dokumentacja"] = function(frame) local result = {} table.insert(result, "{| class=wikitable\n!nazwa\n!cecha\n!dostawca\n") for i, v in ipairs(sources) do if i > 0 then table.insert(result, "|-\n") end table.insert(result, "|") table.insert(result, v.name) table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "|") table.insert(result, v.property) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|[[") table.insert(result, v.hint) table.insert(result, "]]\n") end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.encyklopediaTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.encyklopedie) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, '!colspan="3"|'..resources.otherTitle..'\n') for i, b in ipairs(resources.bonus) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local description, needLabel = findPropertyDescription(pid) if name or (description and not needLabel) then table.insert(result, "|-\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, name or '') table.insert(result, "\n") table.insert(result, "|[[:d:Property:") table.insert(result, pid) table.insert(result, "|") table.insert(result, pid) table.insert(result, "]]\n") table.insert(result, "|") table.insert(result, description or '') table.insert(result, "\n") end end table.insert(result, "|}") return table.concat(result, "") end, ["Pokaż"] = function (frame) local args = frame.args local parent = frame:getParent().args local entityId = mw.wikibase.getEntityIdForCurrentPage() if (mw.title.getCurrentTitle() ~= 0) and (args[1] or parent[1]) then entityId = args[1] or parent[1] or entityId end if not entityId then return end local argStyle = args.style local result = { -- typical result show(entityId, argStyle) } local group = false local idGroupOfHumans = 'Q16334295' for i, v in ipairs(mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P31")) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id if id == idGroupOfHumans then group = true break end local status, r = pcall(mw.wikibase.getReferencedEntityId, id, 'P279', { idGroupOfHumans }) if not status then -- za dużo wëwòłań, max 3 break end if r then group = true break end end end if group then local p527 = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, "P527") -- dodôwôj nie wiãcy niżle dodôwkòwò 5 persónów if (#p527 > 0) and (#p527 <= 5) then for i, v in ipairs(p527) do if v.mainsnak.snaktype == "value" then local id = v.mainsnak.datavalue.value.id -- or "Q"..tostring(v.mainsnak.datavalue.value["numeric-id"]) if isHumanPerson(id) then local s = show(id, argStyle) if s then table.insert(result, s) end end end end end end -- czas na bónusë local genericPrinter = false -- lazy loaded local loadBonusSection = function (bonusTitle, bonusItems) local bonus = {} for i, b in ipairs(bonusItems) do local pid, name = mw.ustring.match(b, "^(P[0-9]+) +(.+)$") if not pid then pid = b end local prop = mw.wikibase.getBestStatements(entityId, pid) if prop and (#prop > 0) then local description = name local needLabel = false if not description then description, needLabel = findPropertyDescription(pid) end if description and (#description > 0) and not needLabel then local expectedPattern = "^%[(%S+) (.-)%]$" local uids = {} for j, p in ipairs(prop) do if not p.mainsnak or (p.mainsnak.snaktype ~= "value") then local x = mw.title.new("Module:Kontrola autorytatywna/Pokaż/InvalidData").id mw.logObject(p, "KA BAD DATA") else -- lazy loading once genericPrinter = genericPrinter or require("Moduł:Wikipòdôwczi/format/string") local s = genericPrinter.format(p.mainsnak, {}) if s and (#s > 0) then local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) if link then table.insert(uids, s) end end end end if #uids > 0 then local info = { show = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return id end, link = function(s) local link, id = mw.ustring.match(s, expectedPattern) return link end, } local hint, name = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)|(.-)%]%]$") if hint then info.hint = hint info.name = name else local sitelink = mw.ustring.match(description, "^%[%[(.-)%]%]$") if name then info.hint = sitelink info.name = sitelink else info.hint = ":d:Property:"..pid info.name = description end end local formatItems = formats[argStyle] or formats.classic table.insert(bonus, "\n*"..formatItems(info, uids)) end end end end if #bonus > 0 then insertHeader(bonusTitle, (#result == 0) and entityId, bonus, "\n", "\n") for i, b in ipairs(bonus) do table.insert(result, b) end end end loadBonusSection(resources.encyklopediaTitle, resources.encyklopedie) loadBonusSection(resources.otherTitle, resources.bonus) if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div id="normdaten" class="catlinks">') table.insert(result, "</div>") return table.concat(result, "") end end, ["Zestaw"] = function (frame) local t = frame.args["titel"] or "[[Aùtoritatiwnô kòntrola]]" local e = frame.args["próżno"] local sd = require("Moduł:Wikipòdôwczi/select") local f = require("Moduł:Wikipòdôwczi/format") local result = {} local i = 1 while true do local p = frame.args[i] if not p then break end local pid, qid, prop = sd.selectProperty(p, {}) if qid then local ppid, pqid, pprop = sd.selectProperty("P1629", {}, pid) if pqid then local s = "\n*"..f.run(frame, ppid, pprop)..":&nbsp;"..f.run(frame, pid, prop) table.insert(result, s) end end i = i + 1 end if #result > 0 then table.insert(result, 1, '<div class="catlinks">') table.insert(result, 2, t) local pid, qid, prop = sd.selectProperty("P31", {}, nil, 1) table.insert(result, 3, qid and (" ("..f.run(frame, pid, prop).."):") or ":") table.insert(result, "</div>") return table.concat(result) end return e end, } 2wigrwmomgzoxad579u7dg19vvgn091 10 13009 217266 217170 2026-10-09T14:26:23Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217266 wikitext text/x-wiki <includeonly>https://www.vatican.va/content/vatican/pl/events/month.dir.html/2026/{{#switch: {{#invoke:string2|split|{{{1|{{PAGENAME}}}}}|" "|2}} | stëcznika = 1 | gromicznika = 2 | strëmiannika = 3 | łżëkwiata = 4 | maja = 5 | czerwińca = 6 | lëpińca = 7 | zélnika = 8 | séwnika = 9 | pazdzérznika = 10 | lëstopadnika = 11 | gòdnika = 12 | #default = !!! }}.html ({{Jãz.|pl}})</includeonly><noinclude> * [[31 stëcznika|01-31]] <code><nowiki>{{Roczëzna/vatican.va}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/vatican.va|31 stëcznika}} * [[2 gromicznika|02-02]] <code><nowiki>{{Roczëzna/vatican.va}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/vatican.va|2 gromicznika}} * [[24 gòdnika|12-24]] <code><nowiki>{{Roczëzna/vatican.va}}</nowiki></code> → {{Roczëzna/vatican.va|24 gòdnika}} [[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 4h9xgy7t2r7elqrgw24omc4yk7j96oq 0 13224 217377 210349 2026-10-10T02:19:34Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 217377 wikitext text/x-wiki {{Nôpiérwi pò kaszëbskù}} {{Jiné znaczënczi}} [[Òbrôzk:Miszewko - restauracja Mùlk (4).jpg|mały|Mùlk (2024)]] '''Restaùracjô Mùlk''' – [[chëcz]] [[Kaszëbskô kùchnia|kaszëbskô]] od [[2012]]<ref>https://web.archive.org/web/20260702143528/https://www.trojmiasto.pl/MLK-Checz-kaszubska-o46439.html</ref><ref>https://web.archive.org/web/20260508092256/https://mulk.pl/</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Miszewko - restauracja Mùlk (3).jpg|2016 Òbrôzk:Miszewko - restauracja Mùlk (1).jpg|2016 Òbrôzk:Miszewko - restauracja Mùlk (2).jpg|2016 Òbrôzk:Miszewko - restauracja Mùlk (5).jpg|2024 </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Chëcz (wiele znaczeniów)}} |col2= === Pòłączoné témë === * [[Festiwal Kaszëbsczich Filmów]] * [[Miszewkò]] |col3= === Jiné restaùracje === {{#categorytree:Restaùracje|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * [https://mulk.pl/ Domôcô starna] * https://www.mojekonferencje.pl/gdansk/restauracja-mulk * https://radiogdansk.pl/kultura/2018/03/09/przewodnik-kulinarny-rg-kaszubska-goscinnosc-w-nowoczesnym-stylu-czyli-restauracja-mulk/ * https://www.smakosze.info.pl/mulk-miszewko {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Restaùracje]] [[Kategòrëjô:Kaszëbskô kùchnia]] hl60mtmsizac2n1feftis1r7uftqy25 10 13296 217267 205177 2026-10-09T14:28:39Z Iketsi 3254 <noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]<noinclude> 217267 wikitext text/x-wiki <includeonly>* {{#invoke:Òficjalnô starna|both}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]<noinclude> ro272s5v8qo3ltr19a15f20hlte0c3m 828 13432 217375 216406 2026-10-09T22:15:55Z Iketsi 3254 <> 217375 Scribunto text/plain return { "Archikatedralny sobór sw. Jurë we Lwòwie", "Armeniô", "Biały Bór", "Bladi lës", "Cedynia", "Chełmno", "Chociwel", "Czarnków", "Drawsko Pomorskie", "Goleniów", "Gorzów Wielkopolski", "Gościno", "Greifswald", "Gryfice", "Gryfino", "Ińsko", "Rôtësz", "Kaszëbsczi Òdpùst na Swiãti Górze Pòlanowsczi", "Kòrejańsczi jãzëk", "Kùbańsczi krokòdil", "Lës", "Michôł Piéper", "Mrzeżyno", "Narwówka dzarnówc", "Nowe Warpno", "Nowy Staw", "Petersbùrg", "Putbus", "Pòcztowô marka", "Recz", "Rekòrd", "Richtenberg", "Rodnô Mòwa (kònkùrs)", "Rëbë", "Sniégòwi kòzeł", "Stepòwi lës", "Suchań", "Syjamsczi biôtkòwnik", "Syjamsczi òkùlôrnik", "Szczecinek", "Torgelow", "Trzcińsko-Zdrój", "Wilno (Ontario)", "Wëdôwizna „Region”", "Zwëkłi zélińt" } rcahrbjlnd2alyhyblnf49j0bafxrm3 14 13559 217319 216334 2026-10-09T18:42:29Z Iketsi 3254 + 217319 wikitext text/x-wiki {| class="wikitable" |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Òbrôzk w nôgłówkù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Òbrôzk w nôgłówkù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Òbrôzk w nôgłówkù}})}} |[[:Kategòrëjô:Òbrôzk w nôgłówkù|Òbrôzk w nôgłówkù]] |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Dodac òbrôzk do nôgłówka|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Dodac òbrôzk do nôgłówka|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Dodac òbrôzk do nôgłówka}})}} |[[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Dodac òbrôzk do nôgłówka]] |} > [[:Kategòrëjô:Òbrôzk w nôgłówkù]] [[Kategòrëjô:Niwizna ilustracji]] oceci886vbiakuqil60ge9t40xfnh69 14 13560 217318 216332 2026-10-09T18:41:52Z Iketsi 3254 + 217318 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {| class="wikitable" |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Òbrôzk w nôgłówkù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Òbrôzk w nôgłówkù|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Òbrôzk w nôgłówkù}})}} |[[:Kategòrëjô:Òbrôzk w nôgłówkù|Òbrôzk w nôgłówkù]] |{{%t|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Dodac òbrôzk do nôgłówka|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Dodac òbrôzk do nôgłówka|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Dodac òbrôzk do nôgłówka}})}} |[[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka|Dodac òbrôzk do nôgłówka]] |} > [[:Kategòrëjô:Dodac òbrôzk do nôgłówka]] [[Kategòrëjô:Niwizna ilustracji]] 762izo4gvghyzk8o7aquxw25euc9535 0 13591 217402 212217 2026-10-10T10:46:35Z DawnyTest 14843 + religie 217402 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Demòkraticzna Repùblika Kòngo|gwôsné miono=République démocratique du Congo|fana=Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|herb=Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (black spear).svg|mòtto=Démocratie-Justice-Travail (Demòkracjô-Sprawiedlëwòsc-Prôcô)|himn=Debout Congolais|na karce=Location DR Congo AU Africa.svg|jãzëk=[[francësczi jãzëk|francësczi]], Lingala, Kikongo, Swahili, Tshiluba|stolëca=[[Kinszasa]]|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=Félix Tshisekedi|Premiéra=Judith Tuluka|data ùsôdzenia=30 czerwińca 1960|wiéchrzëzna=2 344 858|lëdztwò=116,452,162<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/democratic-republic-of-the-congo-population/ DR Congo Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-07-25] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=Kòngolësczi frank|kòd dëtka=CDF|czasowô cona=òd +1 do +2|swiãto=|Internet=.cd|aùtowi kòd=CGO|telefón=+243|miono-genitiw=Demòkraticzny Repùbliczi Kònga}} '''Demòkraticzna Repùblika Kòngo''' ({{jãz.|fr}} ''République démocratique du Congo''), '''DRK''', krótczé miono: '''Kòngo-Kinszasa''' je państwa w centralny [[Afrika|Africe]], w dorzéczu rzéczi [[Kòngo (rzéka)|Kòngo]]. Stolëcznym gardã je [[Kinszasa]]. W latach 1885-1908 bëło tu Wòlne Państwò Kòngo, chtërne bëło włôsnoscą [[Belgijskô|belgijsczégò]] króla Léópólda II, pòtemu krôj stał sã kòlonią Belgijsczi, zwëskał samòstójnota 30 czerwińca 1960. W 1971 diktator Mobutu Sese Seko zjinaczeł miono państwa na Zair, po jégò smiercë pòwrócono do pierszi pòzwy<ref>''[https://ambardc.nl/en/rdc/ History of the Democratic Republic of the Congo]'' [online], Ambassade de la République Démocratique du Congo près le Royaume des Pays-Bas [dost. 2026-07-24] (<abbr>[[Angelsczi jãzëk|ang]].</abbr>).</ref>. Demòkraticzna Repùblika Kòngo greńczë z [[Angola|Angolą]] (2646 km), [[Bùrundi]] (236 km), [[Repùblika Westrzódnoafrikańskô|Centralną Afriką]] (1747 km), [[Kòngo|Kòngã]] (1229 km), [[Rwandô|Rwandą]] (221 km), [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sùdanã]] (714 km), [[Tanzaniô|Tanzanią]] (479 km), [[Ùgandô|Ùgandą]] (877 km), [[Zambiô|Zambią]] (2332 km). Nôwikszą religią w kraju je [[Chrzescëjaństwò]], w 2012 55% pòpulacje bëło [[Katolëcczi Kòscół|katolëkama]], 32% stanowili [[Protestantizm|protestancë]], a 2% [[Islam|mùzelmanie]]<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/democratic-republic-of-the-congo Democratic Republic of the Congo]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}{{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] b9tykwigqd35z56qxvx9631u2ml98g7 217404 217402 2026-10-10T11:02:08Z Terrus38 14026 kòrekta 217404 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Demòkraticznô Repùblika Kònga|gwôsné miono=République démocratique du Congo|fana=Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|herb=Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (black spear).svg|mòtto=Démocratie-Justice-Travail (Demòkracjô-Sprawiedlëwòsc-Robòta)|himn=Debout Congolais|na karce=Location DR Congo AU Africa.svg|jãzëk=[[francësczi jãzëk|francësczi]], [[lingala]]<nowiki>, [[jãzëk kòngò|kikòngò, </nowiki>[[suahili]], [[jãzëk luba|luba]]|stolëca=[[Kinszasa]]|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=[[Félix Tshisekedi]]|Premiéra=[[Judith Tuluka]]|data ùsôdzenia=30 czerwińca 1960|wiéchrzëzna=2 344 858|lëdztwò=116 452 162<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/democratic-republic-of-the-congo-population/ DR Congo Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-07-25] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=Kòngijsczi frank|kòd dëtka=CDF|czasowô cona=òd +1 do +2|swiãto=|Internet=.cd|aùtowi kòd=CGO|telefón=+243|miono-genitiw=Demòkraticzny Repùbliczi Kònga}} '''Demòkraticznô Repùblika Kònga''' ({{jãz.|fr}} ''République démocratique du Congo''), '''DRK''', krótczé miono: '''Kòngò-Kinszasa''' – państwò w centralny [[Afrika|Africe]], w dorzéczu rzéczi [[Kòngò (rzéka)|Kòngò]]. Stolëcznym gardã je [[Kinszasa]]. W latach 1885-1908 bëło tu [[Wòlné Państwò Kòngò]], chtërno bëło włôsnoscą [[Belgijskô|belgijsczégò]] króla [[Léópóld II|Léópòlda II]], pòtemù krôj stôł sã kòlonią Belgie, a samòstójnotã zwëskôł [[30 czerwińca]] 1960. W 1971 diktatór [[Mobutu Sese Seko]] zmienił miono państwa na [[Zajir]], po jégò smiercë òsta przëwróconô wczasniészô pòzwa<ref>''[https://ambardc.nl/en/rdc/ History of the Democratic Republic of the Congo]'' [online], Ambassade de la République Démocratique du Congo près le Royaume des Pays-Bas [dost. 2026-07-24] (<abbr>[[Angelsczi jãzëk|ang]].</abbr>).</ref>. Demòkraticznô Repùblika Kònga grańczi z [[Angola|Angolą]] (2646 km), [[Bùrundi]] (236 km), [[Westrzédnoafrikańskô Repùblika|Westrzédnoafrikańską Repùbliką]] (1747 km), [[Kòngò|Kòngã]] (1229 km), [[Rwanda|Rwandą]] (221 km), [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sudanã]] (714 km), [[Tanzaniô|Tanzanią]] (479 km), [[Ùgandô|Ùgandą]] (877 km) ë [[Zambiô|Zambią]] (2332 km). Nôwikszą religią kraju je [[chrzescëjaństwò]]; w 2012 55% pòpulacje bëło [[Katolëcczi Kòscół|katolëkama]], 32% stanowilë [[Protestantizm|protestancë]], a 2% [[Islam|mùzelmanie]]<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/democratic-republic-of-the-congo Democratic Republic of the Congo]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}{{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] b08x9njf4qwby96i7dh1e4gud7pwcmv 217405 217404 2026-10-10T11:02:46Z Terrus38 14026 217405 wikitext text/x-wiki {{Infobox-państwò|miono=Demòkraticznô Repùblika Kònga|gwôsné miono=République démocratique du Congo|fana=Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|herb=Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (black spear).svg|mòtto=Démocratie-Justice-Travail (Demòkracjô-Sprawiedlëwòsc-Robòta)|himn=Debout Congolais|na karce=Location DR Congo AU Africa.svg|jãzëk=[[francësczi jãzëk|francësczi]], [[lingala]], [[jãzëk kòngò|kikòngò]], [[suahili]], [[jãzëk luba|luba]]|stolëca=[[Kinszasa]]|fòrma państwa=repùblika|Prezydeńt=[[Félix Tshisekedi]]|Premiéra=[[Judith Tuluka]]|data ùsôdzenia=30 czerwińca 1960|wiéchrzëzna=2 344 858|lëdztwò=116 452 162<ref>''[https://www.worldometers.info/world-population/democratic-republic-of-the-congo-population/ DR Congo Population (2026)]'' [online], Worldometer [dost. 2026-07-25] ({{jãz.|en}}).</ref>|rok=2026|dëtk=Kòngijsczi frank|kòd dëtka=CDF|czasowô cona=òd +1 do +2|swiãto=|Internet=.cd|aùtowi kòd=CGO|telefón=+243|miono-genitiw=Demòkraticzny Repùbliczi Kònga}} '''Demòkraticznô Repùblika Kònga''' ({{jãz.|fr}} ''République démocratique du Congo''), '''DRK''', krótczé miono: '''Kòngò-Kinszasa''' – państwò w centralny [[Afrika|Africe]], w dorzéczu rzéczi [[Kòngò (rzéka)|Kòngò]]. Stolëcznym gardã je [[Kinszasa]]. W latach 1885-1908 bëło tu [[Wòlné Państwò Kòngò]], chtërno bëło włôsnoscą [[Belgijskô|belgijsczégò]] króla [[Léópóld II|Léópòlda II]], pòtemù krôj stôł sã kòlonią Belgie, a samòstójnotã zwëskôł [[30 czerwińca]] 1960. W 1971 diktatór [[Mobutu Sese Seko]] zmienił miono państwa na [[Zajir]], po jégò smiercë òsta przëwróconô wczasniészô pòzwa<ref>''[https://ambardc.nl/en/rdc/ History of the Democratic Republic of the Congo]'' [online], Ambassade de la République Démocratique du Congo près le Royaume des Pays-Bas [dost. 2026-07-24] (<abbr>[[Angelsczi jãzëk|ang]].</abbr>).</ref>. Demòkraticznô Repùblika Kònga grańczi z [[Angola|Angolą]] (2646 km), [[Bùrundi]] (236 km), [[Westrzédnoafrikańskô Repùblika|Westrzédnoafrikańską Repùbliką]] (1747 km), [[Kòngò|Kòngã]] (1229 km), [[Rwanda|Rwandą]] (221 km), [[Pôłniowi Sudan|Pôłniowim Sudanã]] (714 km), [[Tanzaniô|Tanzanią]] (479 km), [[Ùgandô|Ùgandą]] (877 km) ë [[Zambiô|Zambią]] (2332 km). Nôwikszą religią kraju je [[chrzescëjaństwò]]; w 2012 55% pòpulacje bëło [[Katolëcczi Kòscół|katolëkama]], 32% stanowilë [[Protestantizm|protestancë]], a 2% [[Islam|mùzelmanie]]<ref>''[https://www.state.gov/reports/2022-report-on-international-religious-freedom/democratic-republic-of-the-congo Democratic Republic of the Congo]'' [online], United States Department of State [dost. 2026-10-10] ({{Jãz.|en}}).</ref>. == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}}{{Afrika}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Afrika]] rc68bkccvexhwlacqmvw0nimllze43q 0 13678 217378 217182 2026-10-10T02:46:16Z InternetArchiveBot 14136 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 217378 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Dystrophic lake in Bielawa nature reserve in Poland.JPG|mały|Rezerwat przirodë Biélawa]] {{Jiné znaczënczi}} '''Rezerwat przirodë Biélawa''' ({{jãz.|pl}} ''Rezerwat przyrody Bielawa'') – rezerwat ò wiéchrzëznie 721,41 ha założonym w 1999 rokù na [[Słowińsczé Ùbrzeżé|Słowińsczim Ùbrzegù]]<ref>https://web.archive.org/web/20250529034956/https://crfop.gdos.gov.pl/CRFOP/widok/viewrezerwatprzyrody.jsf?fop=PL.ZIPOP.1393.RP.1201</ref><ref>https://web.archive.org/web/20251118184107/https://npk.org.pl/files/site-npk/download/187/ROZPORZ%C4%84DZENIE%20NR%208.pdf</ref>. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Bielawskie Błota. Jeziorko dystroficzne.jpg| Òbrôzk:Bielawskie Błota. Zanikające jeziorko.jpg| Òbrôzk:Bielawskie Błota..jpg| </gallery> == Òbaczë téż == {{Col3 |col1= {{Pòdobnô pòzwa|Biélawa (wiele znaczeniów)}} |col2= === Sparłãczoné témë === * [[Słowińsczé Ùbrzeżé]] |col3= === Rezerwatë przirodë === {{#categorytree:Rezerwatë przirodë|hideroot=on|mode=pages}} }} == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} * {{YouTube|v=yDJOPgTRU_o|tit=Ochrona przyrody w Rezerwacie Bielawa|k=PolnocnaTV|jaz=pl}} * https://magazynkaszuby.pl/atrakcje/rezerwat-przyrody-bielawa-mieszkanie-zurawi-kaszubach/ * https://web.archive.org/web/20260805070305/https://www.gazetakaszubska.org/69822/rezerwaty-przyrody-szansa-rozwoju-wojewodztwa-pomorskiego * https://telewizjabaltycka.pl/nowy-oddzial-muzeum-ziemi-puckiej-powstanie-w-ostrowie/ * https://www.telewizjattm.pl/dzien/2016-11-21/40659-rezerwaty-otwarte-dla-zwiedzajacych.html?play=on [[Kategòrëjô:Gmina Pùck]] [[Kategòrëjô:Gmina Krokòwò]] [[Kategòrëjô:Rezerwatë przirodë]] [[Kategòrëjô:Słowińsczé Ùbrzeżé]] 2i9n9k9kenm23izajvqgcafvb2mhyec 0 13769 217245 211070 2026-10-09T13:13:45Z Iketsi 3254 m.jin. → {{skr.|m.jin.}}; {{Kòntrola}} 217245 wikitext text/x-wiki {{Do werifikacje}} {{Infobox mùzyk |miono= Zara Larsson |òbrôzk= Zara Larsson Midnight Sun European Tour (cropped) (cropped).jpg |òpisënk= Zara Larsson (2025) |gwôsné miono= |pseudonim= |data ùrodzeniô= [[16 gòdnika]] [[1997]] |môl ùrodzeniô= [[Sztokhòlm]], [[Szwédzkô]] |data smiercë= |môl smiercë= |mùzyczné ôrtë= pop, house music |jinstrumentë= |lata dzejaniô= òd 2008 |wëtwórnia= Sommer House, Epic Records, Sony Music |karno= |wark= |pòdpis= |starna www= https://www.zaralarssonofficial.com }} '''Zara Maria Larsson''' (ùr. [[16 gòdnika]] [[1997]] w [[Sztokhòlm|Sztokhòlmie]]) – szwédzkô piésniôrka a aùtórka frantówków. == Mùzycznô kariera == Pierszą wałã widzałoscë dało ji dobëcé w szwédzczim kònkùrsu ''Talang'' w 2008 rokù. W 2012 rokù zaczã wespółrobòtã z Ten Music Group, a rok pózni wëda swój debiutancczi minialbùm (EP), ''Introducing''. Syngel „Undercover” miôł pierszi plac na lësce przebòjów w [[Szwédzkô|Szwédzce]]. W 2017 rokù Larsson wëda swój drëdżi albùm, ''So Good'', z chtërnégò sztëczk ''Lush Life'' pòjawił sã w TOP 5 na lësce przebòjów w 18 krajach a òstôł jednym z nôlepi przedającëch sã ùsôdzków we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]]. W dodôwkù, „Never Forget You” (z MNEK) i „Ain't My Fault” dobëłë na lëstach pierszi plac w [[Szwédzkô|Szwédzce]]. Larsson w 2017 pòjawia sã téż gòscynno w synglu karna Clean Bandit „Symphony”, jaczi béł hitã we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]], [[Szwédzkô|Szwédzce]] i [[Norweskô|Norwesce]]. Sztëczk „Ruin My Life” z ji trzecégò albùmù ''Poster Girl'' (2021) pòjawił sã w TOP 10 na lësce przebòjów we [[Wiôlgô Britaniô|Wiôldżi Britanie]] a [[Szwédzkô|Szwédzce]]. W 2022 rokù Zara Larsson zakùńcza wespółrobòtã z Ten Music Group, a swòjã mùzykã zaczã twòrzëc na swòji gwôsny mùzyczny warkòwnie Sommer House, wespółrobiącë z Epic Records i Sony Music. Na ten ôrt òstôł wëdóny ji czwiôrti albùm, ''Venus'' (2024). Syngle „Can't Tame Her” i „On My Love” (z Davidã Guettą) bëłë kòmercjową zwënégą w [[Eùropa|Eùropie]]. Larsson pózni mia swój aktorsczi debiut w szwédzczim serialu Netflixa, ''A Part of You'' (2024). Piąti albùm Larsson, ''Midnight Sun'' (2025), òstôł baro dobrze przëjãti. Titlowi sztëczk stôł sã nôwëżi notowónym ùsôdzkã Larsson na amerikańsczim Billboard Hot 100 i dzãka niemù dosta òna nominacjã do nôdgrodë Grammy za nôlepszi sztëczk Dance Pop. W 2025 rokù, razã z britijską spiéwôrką [[PinkPantheress]], ùsadza sztëczk „Stateside + Zara Larsson”, remix ùsôdzkù PinkPantheress z mixtape'ù ''Fancy That'' (2025). Remix dobéł pierszi plac na Billboard Global 200 i TOP 10 na Billboard Hot 100. W 2026 rokù pòjawił sã pierszi remix-albùm Larsson, ''Midnight Sun: Girls Trip''. Pòjawiłë sã na nim wszëtczé sztëczczi z albùmù ''Midnight Sun'' z gòscynnyma wëstãpama, pòjawiłë sã {{skr.|m.jin.}} [[PinkPantheress]], [[Kehlani]], [[Shakira]], [[Tyla]] czë [[Madison Beer]]. == Diskògrafiô == === Albùmë === * ''[[:en:1 (Zara Larsson album)|1]]'' (2014) * ''[[:en:So Good (Zara Larsson album)|So Good]]'' (2017) * ''[[:en:Poster Girl (album)|Poster Girl]]'' (2021) * ''[[:en:Venus (Zara Larsson album)|Venus]]'' (2024) * ''[[:en:Midnight Sun (Zara Larsson album)|Midnight Sun]]'' (2025) * ''[[:en:Midnight Sun: Girls Trip|Midnight Sun: Girls Trip]]'' (2026) == Bibliografiô<!-- niestetë przez dolmaczënk z enwiki brak richtich przëpisów, to je do ùprawieniô --> == * [https://swedishcharts.com/showinterpret.asp?interpret=Zara+Larsson Discography Zara Larsson], swedishcharts.com. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Spiéwôrczi]] [[Kategòrëjô:Szwédzkô]] 4tcculhkso31qzd2xgcw8qs9zp5reyb 0 13792 217246 211362 2026-10-09T13:16:28Z Iketsi 3254 Òbrôzk; {{Kòntrola}}; [[Kategòrëjô:Pòlitika]] 217246 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Skopje, Macedonia (17106382131).jpg|mały|Macedońsczi parlament]] '''Pòliticzny system [[Nordowô Macedoniô|Nordowi Macedonie]]''' òpiérô sã na reglë [[Demòkracjô|demòkraticzny]] [[Repùblika|repùbliczi]], w jaczim [[Premiéra (pòlitika)|premiéra]] je za wódcã rządu, a w parlamence to dô przedstôwców rozmajitëch [[Pòliticznô partiô|pòliticznëch partiów]]. [[Wëkònôwczô włôdza|Wëkònôwczô włôdzã]] trzimie rząd, [[Ùstawòdôwczô włôdza]] je domeną parlamentu a rządu, a [[Sądowô włôdza|sądową włôdzã]] pôłnią sądë, jaczé są samòstójné wedle egzekùtiwë a legislatiwë. == Egzekùtiwa == Wierszta prezydenta je przédno ceremónialnô. Richtich dowiérnotë òstôwają w gestie wódcë rządu. [[Prezydentowie Nordowi Macedonie|Prezydent Nordowi Macedonie]] je przédnym wódcą zbrójnëch sëłów i prowadzy zetkania państwòwi Radzëznë Bezpiekù. Welowóny je na 5-latną kadencjã w pòwszechny welacje. Jedna òsoba mòże pôłnic nen urząd le dwa razë. Terôczasnym prezydentã Nordowi Macedonie je [[Gòrdana Syłjanowskô-Dawkòwô]]. Òsta wëbrónô na to stanowiszcze w maju 2024 rokù. Prezydent je zòbligòwóny do pòwierzeniégò misje twòrzeniô rządu persónie, co òsta wëbrónô na stanowiszcze premiérë przez partie mającé wikszosc w parlamence. Kandidat na szefa gabinetu mùszi zwëskac we welowanim dowiérné wòtum. Terôczasny rząd je pòpiéróny przez kòalicjã pòniższich partiów: [[WMRÒ-DPMNE|WMRO-DPMNE]], [[Demòkraticznô Partiô Albańczików]], [[Liberalnô Partiô Macedonie]], [[Nowô Socjaldemòkraticznô Partiô]], [[Socjalisticznô Partiô Macedonie]] i [[Partiô dlô Tërecczi Rësznotë w Macedonie]]. == Legislatiwa == Macedońsczi parlament – Sobranie – skłôdô sã ze 120-123 deputowónëch welowónëch na sztërëlatną kadencjã - zanôleżno òd te, kùli depùtowónëch wëbierze macedońskô diaspòra (od 0 do 3). Sobranie wëbróné w gòdnikù 2017 rokù skłôdô sã ze 120 depùtowónëch, tak tej macedońskô diaspòra nie wëbra ani jednégò pòsélca. == Judikatiwa == [[Sądowô włôdza]] je pôłnionô przez sądë. Na czëpie całégò systemù to dô Nôwëższi Sąd, Kònstitucyjny Sąd i Repùblikańskô Sądowô Radzëzna. Na slédnô zajimô sã pòwòłiwanim sãdzów na jichné stanowiszcza. == Administracyjny pòdzél == Z przëjimniãcym nowégò prawa mët a téż pò welacje w [[2005]] roku, krôj pòdzelony je na 78 òkrãgów ({{jãz.|mk}} ''òpsztini'', pòj.l. ''òpsztina''). Stolëca państwa, [[Skòpié]], je grëpą dzesãc òkrãgów, traktowónëch wëcmanim jakno „Gard Skòpié”. Òkrãdżi w Repùblice Nordowi Macedonie są téż samòrządzënowima jednostkama. Sąsadëjącé ze sobą jednostczi mògą sã łãczëc we stowôrë mającé na célu zlepsziwanié wespółrobòtë pòmidzë nima. == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Nordowô Macedoniô]] [[Kategòrëjô:Pòlitika|Nordowi Macedonie]] r68e8t9wfr9dnaovxk1v0iaxtatcywu 14 13833 217379 211913 2026-10-10T03:22:11Z Iketsi 3254 + 217379 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Pòlskô]] [[Kategòrëjô:Mònarchòwie|Pòlskô]] k3u5q9spdewstqyyqvk8jjf9hgcsd1m 217380 217379 2026-10-10T03:30:50Z Iketsi 3254 kat. 217380 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Włodarze Pòlsczi]] [[Kategòrëjô:Mònarchòwie|Pòlskô]] ae6m5syqgfhdye3xt5xd00dki1njryl 14 13858 217392 212297 2026-10-10T06:23:28Z Iketsi 3254 {{Commons}} 217392 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Duńskô]] [[Kategòrëjô:Mònarchòwie|Duńsczi]] pxpq7de0djmzdnvn6m95g0k6825cosh 10 13933 217257 216398 2026-10-09T14:26:21Z Iketsi 3254 To òstało przeniosłé z kategòrie [[Kategòriô:Szablónë|Szablónë]] do kategòrie [[Kategòriô:Szablónë do kalãdarium|Szablónë do kalãdarium]] za pòmòcą gadżetu [[c:Help:Gadget-Cat-a-lot/csb|Cat-a-lot]] 217257 wikitext text/x-wiki <includeonly>== Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Roczëzna}} {{Kalãdarium}} {{Kòntrola}} {{Aùtokat/Kalãdarium/Dzéń}}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë do kalãdarium]] </noinclude> 3193f2tlo4ku1wamj5f115g4xzri2ao 0 14021 217374 216087 2026-10-09T22:12:19Z Iketsi 3254 <> Òbaczë téż 217374 wikitext text/x-wiki [[Òbrôzk:Old Town Hall in Wrocław, September 2022 07.jpg|mały|[[Wrocłôw]]]] '''Rôtësz'''<ref>{{sloworz.org|16854|19236}}</ref> ({{jãz.|de}} ''Rathaus'', „dodóm radzëznë”) – pùbliczny, reprezentatiwny bùdink, sedzba samòrządowëch môlowëch włôdz. == Galeriô == <gallery mode="packed"> Òbrôzk:Musei Capitolini 20150812.jpg|Nôstarszi rôtësz Òbrôzk:Ratusz - Słupsk.jpg|Zabëtkòwi rôtësz w [[Stôłpsk|Stôłpskù]] Òbrôzk:1311 Urząd Miejski Szczecin ZS.jpg|[[Szczecëno]] Òbrôzk:2017 Ratusz Staromiejski we Wrocławiu 01.jpg|[[Wrocłôw]] Òbrôzk:Sulmierzyce drewniany ratusz 01.JPG|[[Sulmierzyce|Sulmierzëce]] Òbrôzk:Liberec Ratusz 2026.jpg|[[Liberec]] Òbrôzk:Oslo rådhus (by alexao).jpg|[[Òslo]] Òbrôzk:City Hall, Toronto, Ontario.jpg|[[Toronto]] Òbrôzk:East Germany 1974 Postage Stamp - Greifswald Town Hall.jpg|[[Pòcztowô marka]] ''Rathaus in Greifswald'' </gallery> == Òbaczë téż == * [[Stolëca]] == Przëpisë == {{Przëpisë}} == Bùtnowé pòwrózczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} [[Kategòrëjô:Bùdinczi]] [[Kategòrëjô:Pòlitika]] 6nddwgbs0y8j8xzev9dosarha9a7tqw 0 14105 217399 215644 2026-10-10T10:11:54Z HaxelKaszëba 17492 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 217399 wikitext text/x-wiki {{Mùzyczné karno |pòzwa = Rage Against the Machine |òbrôzk = Rage Against The Machine.jpg |òpisënk = Rage Against the Machine w 2007 rokù. Z lewi: Tim Commerford, Zack de&nbsp;la&nbsp;Rocha, Brad Wilk a Tom Morello |pòwstanié = 1991 |môl pòwstaniô = [[Los Angeles]], [[Kalifòrniô]], [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |krôj = [[Òbrôzk:Flag of the United States.svg|tło|22x22px]] [[Zjednóné Kraje Americzi|USA]] |mùzyczné ôrtë = [[rapcore]], [[rap metal]], [[rap rock]], [[funk metal]], [[alternatiwny metal]], [[hardcore punk]] |lata dzejaniô = 1991–2000<br>2007–2011<br>2019–2024 |wëtwórnie = [[Epic Records]], [[Sony Music Entertainment]] |nôleżnicë = [[Zack de la Rocha]]<br>[[Tom Morello]]<br>[[Tim Commerford]]<br>[[Brad Wilk]] |ùszłi nôleżnicë = |pòzrzeszóné karna = [[Audioslave]], [[Prophets of Rage]], [[One Day as a Lion]], [[Lock Up]] |logo = Rage_Against_the_Machine_(Logo).png |starna www = https://www.ratm.com }} '''Rage Against the Machine''' (czãsto skrôdzóné do '''RATM''' abò '''Rage''') – [[Zjednóné Kraje Americzi|amerikańsczé]] [[Rapcore|rapcorowé]] mùzyczné karno założoné w 1991 rokù w [[Los Angeles]], w [[Kalifòrniô|Kalifòrnie]]. Kapelã twòrzëlë wòkalista [[Zack de la Rocha]], gitarzista [[Tom Morello]], basysta [[Tim Commerford]] a téż perkùsysta [[Brad Wilk]]. [[Mùzyka]] karna parłãczëła elementë [[rap rock]]a, [[rap metal]]u, [[funk rock]]a, [[heavy metal]]u a [[punk rock]]a, ë charakteristicznym elementã jegò ùtwórstwa bëłë tekstë tikającé sã pòliticznëch a spòlëznowëch sprawów. Rage Against the Machine zadebiutowôł w 1992 rokù albùmã ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]'', jaczi zwëskôł karnowi midzënôrodné zainteresowanié. W pòstãpnëch latach kapela wëda albùmë ''[[Evil Empire]]'' (1996), ''[[The Battle of Los Angeles]]'' (1999) a téż ''[[Renegades]]'' (2000). Dwa z nich – ''Evil Empire'' a ''The Battle of Los Angeles'' – nalazłë sã na pierszim placu amerikańsczi lëstë [[Billboard 200]]. Karno znóné bëło z parłãczeniô rockòwi mùzyczi z elementama hip-hopù a z pòliticznégò charakteru swòjich tekstów. Tématika ùsôdzków òbjima m.jin. kritikã institucjów wëszëznë, spòlëznowëch nierównoscë, kapitalizm, rasyzm, militarizm a téż zagrańczną pòlitikã Zjednónëch Krajów. Rock and Roll Hall of Fame pòzwa mùzykã karna sparłãczenim eksperimentalnégò metalu, cwiardëch fùnkowëch ritmów a pòliticzno zaangażowónégò rapù. W 2000 rokù karno zakùńczëło dzejanié pò òdéńscu Zacka de la Rochë. Pòòstałi nôleżnicë ùsadzelë pòstãpno karno [[Audioslave]] wespólnie z wòkalistą [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]]. Rage Against the Machine pòwrócył na scenã w 2007 rokù, a w 2011 rokù pònowno zawiesył dzejanié. W 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart, równak planowónô kòncertowô tura òsta przełożonô z pòwòdu pandemie COVID-19. Pò pòczãcym kòncertów w 2022 rokù dzejanié karna òstało zôs przerwóné pò kontuzje nodżi Zacka de la Rochë. W 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju wëstãpòwôł ani kòncertowôł. W 2023 rokù Rage Against the Machine òstôł wprowadzony do [[Rock and Roll Hall of Fame]]. == Historiô == === Pòwstanié karna (1991–1992) === Rage Against the Machine pòwstôł w 1991 rokù w Los Angeles. Karno òstało założoné przez gitarzistã Toma Morello, wòkalistã Zacka de la Rochã, basystã Tima Commerforda a perkùsystã Brada Wilka. Morello, Commerford a Wilk znelë sã rëchli ze wespólnégò graniô w jinszich karnach, równak le de la Rocha dołącził do kapelë jakno wòkalista. Mùzycë òd zôczątkù rozwijelë sztil parłãczący drãdżé gitarowé brzëmienié z rapã, funkã a punk rockã. Istotną rolą òdgriwa téż charakteristicznô [[technika]] grë Morella, jaczi wëzwëskôł gitarã w spòsób przëbôcziwający elektroniczné a DJ-sczé brzëmieniô, zwëskùjącë nietipòwé efektë bez brëkòwaniô tradicyjnëch syntezatorów. W 1991 roku karno zagrało swój pierszi pùbliczny kòncert. Pózdni kapela pòczã wëstãpòwac w klubach Los Angeles a òkòlé, pòmale dobiwającë lokalną pùblicznotã. === Demo a debiutowi albùm (1992–1995) === [[Òbrôzk:Zach de la Rocha at 2007 Coachella Valley Music and Arts Festival.jpg|mały|Zack de la Rocha, 2007]] W 1992 rokù Rage Against the Machine nagrôł gwôsnym nôkładã demòwą kasetã zamikającą 12 ùsôdzków. Materiôł béł przedôwóny òb czas kòncertów a téż za òbmaństwã fanclubù. W tim samim rokù grëpa pòdpisa kòntrakt z wëtwórnią [[Epic Records]]. 3 smùtana 1992 rokù ùkôzôł sã debiutowi albùm ''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''. Na platce nalazłë sã midzë jinszima ùsôdzczi ''Killing in the Name'', ''Bombtrack'', ''Take the Power Back'', ''Bullet in the Head'' a téż ''Freedom''. Òficjalnô starna karna pòzéwô albùm sparłãczenim hip-hopù a metalu z mòckò pòliticznyma tekstama. Albùm chùtkò zwrócył bôczënk kritików a słëchôczów. Jegò òbkłôdką je fòtografiô przedstawiającô [[Thích Quảng Đức|Thích Quảng Đức]], bùddijsczégò mnicha, jaczi w 1963 rokù dokònôł sãspôleniégò w Sajgonie w protesce procëm ùstëgòwanióm bùddistów przez rząd Pôłniowégò Wietnamu. W 1993 rokù karno wëstąpiło òb czas festiwalu [[Lollapalooza]]. Òb czas jednégò z kòncertów mùzycë przeprowadzëlë protest procëm dzejaniémù òrganizacje [[Parents Music Resource Center]], jakô prowadzëła kampaniã na rzecz ògrańczeniégò przëstãpù do partu mùzycznëch nagraniów. Bëtnicë karna przez kòl 15 minut nie grelë, le stelë na binie czësto gòłi, mającë zaklejoné blewiązką flabë a lëtrë „P-M-R-C” napisóné na piersowëch klôtkach. === Rozwij dzejaniégò a ''Evil Empire'' (1995–1997) === W pòłowie lat 90. Rage Against the Machine pòczął zdobëwac corôz wikszą pòpùlarnotã. Karno wëstãpòwało na festiwalach a téż kòncertach òrganizowónëch wespólnie z jinszima artistama alternatiwny a hip-hopowi scenë. W 1996 rokù ùkôzôł sã drëdżi sztudijny albùm karna, ''[[Evil Empire]]''. Platka zamika midzë jinszima ùsôdzczi ''Bulls on Parade'', ''People of the Sun'', ''Vietnow'' a téż ''Down Rodeo''. [[Òbrôzk:Tom-morello.jpg|lewo|mały|Tom Morello, 2006]] ''Evil Empire'' zadebiutowôł na pierszim placu lëstë Billboard 200. Albùm ùzwëskôł téż wielerazową platinową certifikacjã w Zjednónëch Krajach. W tim cządze karno cygnãło kòncertowé dzejanié a angażowało sã w òrganizowanim charitatiwnëch kòncertów. W 1997 rokù Rage Against the Machine wëstãpòwôł jakno support przed karnã [[U2]] òb czas jegò amerikańsczi turë. Dochòdë grëpë z parce tëch wëstãpów òstałë przekazóné òrganizacjóm zajimùjącą sã spòlëznowim a pòliticznym dzejanim. === ''The Battle of Los Angeles'' (1998–2000) === W 1998 rokù mùzycë pòczãlë nagriwczi trzecégò sztudijnégò albùmù. W tim samim cządze karno nagrało ùsôdzk ''No Shelter'', jaczi nalôzł sã na zwãkòwi stegnie filmù ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]''. 2 smùtana 1999 roku ùkôzôł sã albùm ''[[The Battle of Los Angeles]]''. Platka zamika midzë jinszima ''[[Guerrilla Radio]]'', ''[[Testify]]'', ''[[Sleep Now in the Fire]]'' a téż ''[[Bulls on Parade]]''. Albùm zadebiutowôł na pierszim placu Billboard 200. ''The Battle of Los Angeles'' halôł karnu dalszi kòmercyjny sukces a ùmòcniłë jegò pòzycjã jakno jednégò z nôwôżniészich artistów parłãczącą rockową a hip-hopòwą mùzykã. W 1999 rokù Rage Against the Machine wëstąpił téż òb czas [[Woodstock '99]]. W òficjalny biografie karna je pòdóny wëstãp z 25 lëpińca 1999 rokù a téż pózdni òstôł wstawiony ùsôdzk ''Bulls on Parade'' na kòncertowim albùmie ''Woodstock 99''. W 1999 rokù karno nagrało téż teledisk do ''Sleep Now in the Fire'', jaczégò reżisérą béł [[Michael Moore]]. Òdjimczi òdbëwałë sã przed [[New York Stock Exchange]] a doprowadzëłë do przerwaniô dzejaniô gełdë w zrzeszë z wiôldżim nagromadzenim bëtników. Wëdarzenié stało sã jednym z nôbarżi rozpòznôwalnëch przëmiarów pòzamùzycznégò dzejaniégò kapelë. === ''Renegades'' a rozszérzwienié karna (2000–2001) === [[Òbrôzk:Tim Commerford rage.jpg|mały|Tim Commerford, 2007]] W 2000 rokù Rage Against the Machine wëdôł czwiôrti sztudijny albùm, ''[[Renegades]]'', jaczi skłôdô sã przédno z interpretacjów ùsôdzków jinszich artistów. Na platce nalazłë sã midzë jinszima wersje ùsôdzków [[Bruce Springsteen]]a, [[Bob Dylan|Boba Dylana]], [[Cypress Hill]], [[The Rolling Stones]] a téż [[Devo]]. Pòd kùńc 2000 rokù Zack de la Rocha ògłosył òdéńsce z karna. Jakno pòwód wskazywôł różnice tikającé sã artisticznégò czerënkù kapelë. Pòòstałi mùzycë pòstanowilë kòntinuòwac wespólné dzejanié. Pò rozrzeszenim Rage Against the Machine Tom Morello, Tim Commerford a Brad Wilk pòczãlë wespółrobòtã z [[Chris Cornell|Chrisã Cornellã]], rëchli wòkalistą karna [[Soundgarden]]. W 2001 rokù pòwstało karno [[Audioslave]]. === Pòwart karna (2007–2011) === W 2007 rokù Rage Against the Machine pòwrócył do kòncertowégò dzejaniégò. Pierszi wëstãp pò czilelatny przerwie òdbéł sã òb czas festiwalu [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] w Kalifòrnie. W pòstãpnëch latach grëpa wëstãpòwa na festiwalach a kòncertach w Zjednónëch Krajach, Eùropie a téż jinszich partach swiata. W 2010 rokù karno òrganizowało midzë jinszima kòncert za darmôkã w londińsczim Finsbury Park, zrzeszony z sukcesã ùsôdzkù ''[[Killing in the Name]]'' na britijsczi lësce szlagrów. Kòncert òdbéł sã 6 czerwińca 2010 rokù. W 2011 rokù Rage Against the Machine wëstąpił òb czas festiwalu L.A. Rising w Los Angeles. Béł to jeden z slédnëch wëstãpów karna przed pòstãpną dłuższą przerwą. === Pòwart w 2019 rokù a slédné kòncertë === W smùtanie 2019 rokù mùzycë ògłosëlë pòstãpny pòwart Rage Against the Machine. Karno zapòwiedzało koncertową turã objimającą midzë jinszima wëstãpë w Zjednónëch Krajach a Eùropie. [[Òbrôzk:Brad Wilk.jpg|lewo|mały|Brad Wilk, 2008]] Planowóné kòncertë òstałë równak przełożoné w zrzeszë z pandemią COVID-19. Òstateczno kapela pòwrócëła na binã w 2022 rokù. Òb czas kòncertu w Chicago w lëpińcu 2022 rokù Zack de la Rocha doznôł kontuzje nodżi. Nimò òbrażeniô cygnął part turë, wëstãpùjąc na sedząco. Z pòwòdu zdrowòtnëch tôklów part pòstãpnëch kòncertów òstôł równak òdwòłóny. W januarze 2024 rokù Brad Wilk pòinfòrmòwôł, że Rage Against the Machine nie mdze ju kòncertowôł ani wëstãpòwôł. Òznôczało to zakùńczenié dzejaniô kapelë pò trzecym cządze aktiwnotë. == Nôleżnicë karna == * [[Zack de la Rocha]] – wòkal * [[Tom Morello]] – gitara * [[Brad Wilk]] – perkùsjô * [[Tim Commerford]] – basowô gitara == Diskògrafiô == === Sztudijné albùmë === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="12"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard 200|US]]<br><ref name="Billboard">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Albums|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228181806/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Albums&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[ARIA Charts|AUS]]<br><ref name="AUS">{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Austria|AUT]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://austriancharts.at/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Hitparade Österreich – Suche nach: Rage Against the Machine > Alben|òpùblikòwóny=austriancharts.at|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en de}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Billboard Canadian Albums|CAN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.allmusic.com/artist/rage-against-the-machine-p23206|titel=Rage Against the Machine > Charts & Awards > Billboard Albums|òpùblikòwóny=Allmusic|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Finlandia|FIN]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://finnishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Finnish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=finnishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Francja|FRA]]<br><ref name="FRA">{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[GfK Entertainment|GER]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|titel=Chartverfolgung / Rage Against the Machine / Longplay|òpùblikòwóny=Musicline.de|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en de|archiwùm=https://www.webcitation.org/6Fib9zCYr?url=http://www.musicline.de/de/chartverfolgung_summary/artist/Rage+Against+The+Machine/longplay|zarchiwizowóné=2013-04-08}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Holandia|NLD]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Nowa Zelandia|NZ]]<br><ref name="NZ">{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwecja|SWE]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[Szwajcaria|SWI]]<br><ref>{{Cytuj starnã|url=http://swisscharts.com/search.asp?search=Rage+Against+the+Machine&cat=a|titel=Swiss charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Album|òpùblikòwóny=swisscharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> !style="width:3em;font-size:75%"|[[UK Albums Chart|UK]]<br><ref name="UK">{{Cytuj starnã|url=https://www.officialcharts.com/artist/28610/rage-against-the-machine/|titel=Rage Against the Machine: Albums / Singles|òpùblikòwóny=Chart Stats|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1992 | '''''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 11 smùtana 1992 * Wëtwórniô: [[Epic Records|Epic]] (ZK 52959) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 45 |align="center"| 12 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 129 |align="center"| 22 |align="center"| 5 |align="center"| 9 |align="center"| 22 |align="center"| 16 |align="center"| 17 | [[Recording Industry Association of America|US]]: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA">{{Cytuj starnã|url=https://www.riaa.com/gold-platinum/|titel=RIAA – Gold & Platinum: Searchable Database|òpùblikòwóny=[[Recording Industry Association of America]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[Australian Recording Industry Association|AUS]]: Złotô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2001.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2001 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>[[Music Canada|CAN]]: Platinowô platka<ref name="CRIA">{{Cytuj starnã|url=https://musiccanada.com/gold-platinum/|titel=Search Certification Database|òpùblikòwóny=[[Music Canada|Canadian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref><br>[[British Phonographic Industry|UK]]: Złotô platka<ref name="bpi">{{Cytuj starnã|url=https://www.bpi.co.uk/brit-certified/|titel=Certified Awards|data=1993-07-01|òpùblikòwóny=[[British Phonographic Industry]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> |- | 1996 | '''''[[Evil Empire]]''''' * Wëdóny: 16 aprila 1996 * Wëtwórniô: Epic (EK 57523) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 5 |align="center"| 26 |align="center"| 2 |align="center"| 4 |align="center"| 3 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 4 | US: 3× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>CAN: Platinowô platka<ref name="CRIA" /><br>UK: Strzébrznô platka<ref name="bpi" /> |- | 1999 | '''''[[The Battle of Los Angeles]]''''' * Wëdóny: 2 smùtana 1999 * Wëtwórniô: Epic (EK 69630) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 17 |align="center"| 1 |align="center"| 2 |align="center"| 10 |align="center"| 7 |align="center"| 28 |align="center"| 1 |align="center"| 4 |align="center"| 15 |align="center"| 23 | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-1999.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 1999 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref><br>CAN: 2× Platinowô platka<ref name="CRIA" /> |- | 2000 | '''''[[Renegades]]''''' * Wëdóny: 5 gòdnika 2000 * Wëtwórniô: Epic (EK 85289) * Fòrmatë: CD, CS, LP |align="center"| 14 |align="center"| 10 |align="center"| 66 |align="center"| 13 |align="center"| 25 |align="center"| – |align="center"| 47 |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| 49 |align="center"| 71 | US: Platinowô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2000 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | align="center" colspan="16" style="font-size: 8pt"| "–" òznôczô albùm, jaczi sã nie dostôł na dóną lëstã szlagrów. |} === Kòncertowé albùmë === {| class="wikitable" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="210"| Albùm ! colspan="4"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Certifikacjô |- !style="width:3em;font-size:75%"|US<br><ref name="Billboard" /> !style="width:3em;font-size:75%"|UK<br><ref name="UK" /> !style="width:3em;font-size:75%"|FRA<br><ref name="FRA" /> !style="width:3em;font-size:75%"|NZ<br><ref name="NZ" /> |- |1998 | '''''[[Live & Rare (album Rage Against the Machine)|Live & Rare]]''''' * Wëdóny: 30 czerwińca 1998 * Wëtwórniô: [[Sony Music Entertainment Japan|Sony Japan]] (SRCS 8361) * Format: CD |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – |align="center"| – | |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 2003 * Wëtwórniô: Epic (EK 85114) * Fòrmatë: CD, LP |align="center"| 94 |align="center"| 151 |align="center"| 101 |align="center"| 34 | AUS: Platinowô platka<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/aria-charts-accreditations-albums-2004.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2004 Albums|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- |} === Kòmpilacje === {| class="wikitable" |- ! Rok ! Albùm |- |2010 | '''''The Collection''''' * Wëdóny: môj 2010 (Eùropa); 29 czerwińca 2010 (USA) * Wëtwórniô: [[Sony Music]] (SMI 88697) * Format: [[Box set]] 5-CD * Zamikô ùsôdzczi z albùmów:<br>''[[Rage Against the Machine (albùm)|Rage Against the Machine]]''<br>''[[Evil Empire]]''<br>''[[The Battle of Los Angeles]]''<br>''[[Renegades]]''<br>''[[Live at the Grand Olympic Auditorium]]'' |} === Dema === {| class="wikitable" |- ! Rok !! Albùm |- | 1991 || '''''[[Rage Against the Machine (demo)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: gòdnik 1991 * Wëtwórniô: [[Atlantic Records]] * Format: 12-track tape |} === Syngle === {| class="wikitable" border="1" |- ! rowspan="2"| Rok ! rowspan="2" width="175"| Singel ! colspan="11"| Pòzycjô w lëstach ! rowspan="2"| Albùm |- ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Hot 100|US]]<br><ref name="US singles">{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|titel=Artist Chart History – Rage Against the Machine > Singles|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228120630/http://www.billboard.com/bbcom/retrieve_chart_history.do?model.chartFormatGroupName=Singles&model.vnuArtistId=20064&model.vnuAlbumId=451465|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Mainstream Rock Songs|US<br>Main.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Alternative Airplay|US<br>Mod.]]<br><ref name="US singles" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| AUS<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://australian-charts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Australian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=australian-charts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| FRA<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://lescharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Les charts français – Recherche pour: Rage Against the Machine > Chanson|òpùblikòwóny=lescharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en fr}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NLD<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://dutchcharts.nl/search.asp?cat=s&cat2=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Dutch charts portal – Zoeken naar: Rage Against the Machine > Nummer|òpùblikòwóny=dutchcharts.nl|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en nl}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NZ<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://charts.nz/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=New Zealand charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=charts.org.nz|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| NOR<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://norwegiancharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Norwegian charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=norwegiancharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| SWE<br><ref>{{Cytuj starnã|url=https://swedishcharts.com/search.asp?cat=s&search=Rage+Against+the+Machine|titel=Swedish charts portal – Search for: Rage Against the Machine > Song|òpùblikòwóny=swedishcharts.com|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk = en}}</ref> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[UK Singles Chart|UK]]<br><ref name="UK" /> ! style="width:3em;font-size:75%"| [[Top 100 Singles|IRE]]<br><ref>{{Cytuj starnã |url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |titel=IRMA – Irish Charts – Singles, Albums & Compilations<!-- titel wygenerowany przez bota --> |data przëstãpù=2010-11-07 |archiwùm=https://www.webcitation.org/5kIkBICgj?url=http://www.irma.ie/aucharts.asp |zarchiwizowóné=2009-10-05}}</ref> |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name"^{<span id="ref_A" ></span>[[#endnote A|[A]]]} | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 7 | align="center"| – | align="center"| 13 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 1 | align="center"| 2 | rowspan="4"| ''Rage Against the Machine'' |- | rowspan="2"| 1993 | "Bullet in the Head" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 47 | align="center"| 19 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 16 | align="center"| 28 |- | "Bombtrack" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 8 | align="center"| 11 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 37 | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1994 | "Freedom" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Year of tha Boomerang" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Higher Learning (film 1995)|Higher Learning]]'' |- | rowspan="3"| 1996 | "Bulls on Parade" | align="center"| 62 | align="center"| 36 | align="center"| 11 | align="center"| 29 | align="center"| 27 | align="center"| 46 | align="center"| 22 | align="center"| 4 | align="center"| 9 | align="center"| 8 | align="center"| 26 | rowspan="4"| ''Evil Empire'' |- | "People of the Sun" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 26 | align="center"| – |- | "Down Rodeo" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | 1997 | "Vietnow" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | rowspan="2"| 1998 | "The Ghost of Tom Joad" | align="center"| – | align="center"| 35 | align="center"| 34 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | Non-album single |- | "No Shelter" | align="center"| – | align="center"| 30 | align="center"| 33 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | ''[[Godzilla (film 1998)|Godzilla]]'' |- | 1999 | "Guerrilla Radio" | align="center"| 69 | align="center"| 11 | align="center"| 6 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 17 | align="center"| 42 | align="center"| 32 | align="center"| – | rowspan="4"| ''The Battle of Los Angeles'' |- | rowspan="4"| 2000 | "Sleep Now in the Fire" | align="center"| 112 | align="center"| 16 | align="center"| 8 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| 43 | align="center"| – |- | "Testify" | align="center"| – | align="center"| 22 | align="center"| 16 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Calm Like a Bomb" | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- | "Renegades of Funk" | align="center"| 109 | align="center"| 19 | align="center"| 9 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | rowspan="2" | ''Renegades'' |- | 2001 | "How I Could Just Kill a Man" | align="center"| – | align="center"| 39 | align="center"| 37 | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – | align="center"| – |- |} <div class="references-small"> ; Bôczënk * <span id="endnote_A" ></span>[[#ref A|'''^'''A]] Pòzycje w Wiôldżi Britanie a Irlandie pòchòdzą z 2009 rokù, czej òsta przeprowadzonô kampaniô na Facebookù. Rëchli syngel zajął 25. plac w Wiôldżi Britanie a nie trafił na lëstë w Irlandie. </div> === DVD === {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="210"| Wideo ! width="340"| Pòzycjô w lëstach ! Certifikacjô |- | 1997 | '''''[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]]''''' * Wëdóny: 25 smùtana 1997 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50160) * Format: [[DVD]], [[VHS]] | * 2. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|titel=Top Music Video – Rage Against the Machine|data=1997-12-13|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228121104/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3028930&cdi=7258611&cid=12%2F13%2F1997|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: 2× Platinowô platka<ref name="RIAA" /> |- | 2001 | '''''[[The Battle of Mexico City]]''''' * Wëdóny: 20 gromicznika 2001 * Wëtwórniô: Epic (EVD 50213) * Format: DVD, VHS | * 4. na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|titel=Top Music Video – The Battle of Mexico City|data=2001-03-10|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228211817/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3040893&cdi=7689782&cid=03%2F10%2F2001|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 2×&nbsp;Platinowô platka<ref name="2008 DVD" /> |- |2003 | '''''[[Live at the Grand Olympic Auditorium|Live at the Grand Olympic<br>Auditorium]]''''' * Wëdóny: 9 gòdnika 2003 * Wëtwórniô: Epic (EVD 56012) * Format: DVD | * 7 na ''Billboard'' Top Music Video chart<ref>{{Cytuj starnã|url=https://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|titel=Top Music Video – Live at the Grand Olympic Auditorium|data=2003-12-27|òpùblikòwóny=[[Billboard.com]]|data przëstãpù=2008-10-29|jãzëk=en|archiwùm=https://web.archive.org/web/20081228212119/http://www.billboard.com/bbcom/esearch/chart_display.jsp?cfi=388&cfgn=Videos&cfn=Top+Music+Video&ci=3052172&cdi=8091145&cid=12%2F27%2F2003|zarchiwizowóné=2008-12-28}}</ref> | US: Złotô platka<ref name="RIAA" /><br>AUS: 3× Platinowô platka<ref name="2008 DVD">{{Cytuj starnã|url=http://www.aria.com.au/pages/httpwww.aria.com.aupageshttpwww.aria.com.aupagesARIACharts-Accreditations-2008DVD_000.htm|titel=ARIA Charts – Accreditations – 2008 DVD|òpùblikòwóny=[[Australian Recording Industry Association]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |} == Teledisczi == {| class="wikitable" border="1" |- ! Rok ! width="175"| Titel ! Reżiséra |- | rowspan="1"| 1992 | "Killing in the Name" | Peter Gideon<ref name="RATM">[[Rage Against the Machine (DVD)|Rage Against the Machine]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 1997. EVD 50160.</ref> |- | rowspan="3"| 1993 |"Bullet in the Head" |[[BBC Studios|BBC Worldwide Americas, Inc.]]<ref name="RATM" /> |- |"Bombtrack" |rowspan="4"|[[Peter Christopherson]]<ref name="RATM" /><ref name="LGOA">[[Live at the Grand Olympic Auditorium]] (DVD back cover). [[Rage Against the Machine]]. [[Epic Records]]. 2003. EVD 56012.</ref> |- |"Freedom" |- | rowspan="2"| 1996 |"Bulls on Parade" |- |"People of the Sun" |- | 1997 |"The Ghost of Tom Joad" |Heather Perry<ref name="RATM" /> |- | 1998 | "No Shelter" | Gavin Bowden<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.worldradiohistory.com/Archive-All-Music/Hits/90s/1998/Hits-1998-06-12.pdf|titel = Rage Against the Machine – "No Shelter"|òpùblikòwóny = Hits|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="1"| 1999 | "Guerrilla Radio" | Honey<ref>{{Cytuj starnã|url = https://www.ratm.com/track/guerrilla-radio/|titel = Guerrilla Radio|òpùblikòwóny = Rage Against the Machine|data przëstãpù = 2026-09-25|jãzëk = en}}</ref> |- | rowspan="3"| 2000 |"Sleep Now in the Fire" |rowspan="2"|[[Michael Moore]]<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.michaelmoore.com/words/message/index.php?messageDate=2000-08-26|titel=Sleep Now in the Fire|nôzwëskò=Moore|miono=Michael|aùtór pòwrózk=Michael Moore|data=2000-08-26|prôca=Mike's Letter|òpùblikòwóny=MichaelMoore.com|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk=en|archiwùm=https://www.webcitation.org/6I6IHlJ2Z?url=http://www.michaelmoore.com/words/mikes-letter/sleep-now-in-the-fire|zarchiwizowóné=2013-07-14}}</ref> |- |"Testify" |- |"Renegades of Funk" |Steven Murashige<ref>{{Cytuj starnã|url=http://www.mtv.com/news/articles/1375013/20001207/rage_against_the_machine.jhtml|titel="Renegades" Single Posed Tough Challenge for Rage|nôzwëskò=Basham|miono=David|data=2000-12-07|òpùblikòwóny=[[Paramount Media Networks|MTV Networks]]|data przëstãpù=2008-10-30|jãzëk = en}}</ref> |- | 2003 | "How I Could Just Kill a Man" | Harri Kristin<ref name="LGOA" /> |} == Przëpisë == {{Przëpisë|2}} == Bùtnowé lënczi == {{Commons}} {{Kòntrola}} minohjhlpo9q99f8dlg4pf4z71xx4ht 10 14169 217247 217191 2026-10-09T13:17:08Z Iketsi 3254 pòj.l. ? 217247 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{#switch: {{{1}}} | dosł. = <abbr title="dosłownié">{{{1}}}</abbr> | m. = <abbr title="miona">{{{1}}}</abbr> | ùr. | ur. = <abbr title="ùrodzëł(a) sã / ùrodzony / ùrodzonô">ùr.</abbr> | np. = <abbr title="na przëkłôd">{{{1}}}</abbr> | m.jin. | m. jin. = <abbr title="midzë jinszima">m.jin.</abbr> | n.r.m. | n. r. m. | n.p.m. | nad rówizną mòrza = <abbr title="nad rówizną mòrza">n.r.m.</abbr> | ps. = <abbr title="pseudonim">{{{1}}}</abbr> | P.T. = <abbr title="pleno titulo">{{{1}}}</abbr> | r. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – rok czë rokù?]] !!! | rok = <abbr title="rok">r.</abbr> | rokù = <abbr title="rokù">r.</abbr> | sz. = <abbr title="sztrasa">sz.</abbr> | wëd. | wyd. = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – wëdanié czë wëdôwizna?]] !!! | wëdanié | wydanie = <abbr title="wëdanié">wëd.</abbr> | wëdôwizna | wydawnictwo = <abbr title="wëdôwizna">wëd.</abbr> | #default = [[Kategòrëjô:Szablóna:s – !!!]] }}</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]] Skrót: * <code><nowiki>{{skr.|dosł.}}</nowiki></code> → {{skr.|dosł.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ùr.}}</nowiki></code> → {{skr.|ùr.}} * <code><nowiki>{{skr.|np.}}</nowiki></code> → {{skr.|np.}} * <code><nowiki>{{skr.|m.jin.}}</nowiki></code> → {{skr.|m.jin.}} * <code><nowiki>{{skr.|n.r.m.}}</nowiki></code> abò <code><nowiki>{{skr.|nad rówizną mòrza}}</nowiki></code> → {{skr.|n.r.m.}} * <code><nowiki>{{skr.|ps.}}</nowiki></code> → {{skr.|ps.}} * <code><nowiki>{{skr.|P.T.}}</nowiki></code> → {{skr.|P.T.}} * <code><nowiki>{{skr.|sz.}}</nowiki></code> → {{skr.|sz.}} ---- * <code><nowiki>{{skr.|r.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – rok czë rokù?]] ** <code><nowiki>{{skr.|rok}}</nowiki></code> → {{skr.|rok}} ** <code><nowiki>{{skr.|rokù}}</nowiki></code> → {{skr.|rokù}} * <code><nowiki>{{skr.|wëd.}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – wëdanié czë wëdôwizna?]] ** <code><nowiki>{{skr.|wëdanié}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdanié}} ** <code><nowiki>{{skr.|wëdôwizna}}</nowiki></code> → {{skr.|wëdôwizna}} * <code><nowiki>{{skr.|}}</nowiki></code> → [[:Kategòrëjô:Szablóna:skr. – !!!]] * pòj.l. ? </noinclude> 3xtsi64prthri0g8b82rpgc393hootd 14 14175 217370 217228 2026-10-09T22:01:06Z Iketsi 3254 {{KatStat|Bùtnowé pòwrózczi}} 217370 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Bùtnowé pòwrózczi}} jxktltucgu9jftlmal55pp2j2as06h8 828 14176 217355 216816 2026-10-09T21:34:49Z Iketsi 3254 Bùtnowé pòwrózczi abò Bùtnowé lënczi 217355 Scribunto text/plain local p = {} local function makeCategory(count) if count >= 9 then return '[[Category:Bùtnowé pòwrózczi/9+]]' end return string.format( '[[Category:Bùtnowé pòwrózczi/%d]]', count ) end local function missingSectionCategories() return table.concat({ '[[Category:Dodac == Bùtnowé pòwrózczi ==]]', '[[Category:Bùtnowé pòwrózczi/?]]' }) end local function normalize(text) return (text or '') :gsub('\r\n', '\n') :gsub('\r', '\n') end local function getLevel2Heading(line) line = mw.text.trim(line) local heading = line:match('^==%s*(.-)%s*==$') if not heading then return nil end -- Reject ===foo=== etc. if line:match('^===') or line:match('===+$') then return nil end return heading end local function extractExternalLinksSection(source) source = normalize(source) local lines = {} for line in (source .. '\n'):gmatch('(.-)\n') do lines[#lines + 1] = line end local startIndex = nil local fallbackStartIndex = nil for i, line in ipairs(lines) do local heading = getLevel2Heading(line) if heading == 'Bùtnowé pòwrózczi' then startIndex = i + 1 break elseif heading == 'Bùtnowé lënczi' and not fallbackStartIndex then fallbackStartIndex = i + 1 end end startIndex = startIndex or fallbackStartIndex if not startIndex then return nil end local sectionLines = {} for i = startIndex, #lines do if getLevel2Heading(lines[i]) then break end sectionLines[#sectionLines + 1] = lines[i] end return table.concat(sectionLines, '\n') end local function removeAuthorityControl(section) -- Direct invocation only, per specification. section = section:gsub( '{{%s*[Kk]òntrola%s*}}', '' ) section = section:gsub( '{{%s*[Kk]òntrola%s*|.-}}', '' ) return section end local function removeComments(text) return text:gsub('<!%-%-.-%-%->', '') end local function isBullet(line) return line:match('^[ \t]*%*+') ~= nil end local function hasQualifyingLink(line) -- [https://example.org label] if line:match('%[[Hh][Tt][Tt][Pp][Ss]?://') then return true end -- [//example.org label] if line:match('%[%s*//') then return true end -- Bare URL if line:match('[Hh][Tt][Tt][Pp][Ss]?://') then return true end -- mailto: if line:match('%[mailto:') then return true end -- HTML anchors if mw.ustring.lower(line):match('<a[%s>][^>]-href%s*=') then return true end -- [[:commons:...]] -- [[:wikt:...]] -- etc. if line:match('%[%[%s*:') then return true end return false end local function countLinkedBullets(text) text = normalize(text) text = removeComments(text) local count = 0 for line in (text .. '\n'):gmatch('(.-)\n') do if isBullet(line) and hasQualifyingLink(line) then count = count + 1 end end return count end function p.main(frame) local title = mw.title.getCurrentTitle() -- Main namespace only if title.namespace ~= 0 then return '' end local source = title:getContent() if not source then return missingSectionCategories() end local section = extractExternalLinksSection(source) if not section then return missingSectionCategories() end -- Completely exclude Authority control from counting. section = removeAuthorityControl(section) local success, expandedSection = pcall(function() return frame:preprocess(section) end) if not success then return '[[Category:Bùtnowé pòwrózczi/?]]' end local count = countLinkedBullets(expandedSection) return makeCategory(count) end return p 9tqyg1cn5avwfzs7zpxsps2wy967yjx 14 14201 217248 216665 2026-10-09T13:20:45Z Iketsi 3254 - 217248 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {| class="wikitable" |{{%T|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Dëbeltowé òdjimczi|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}}|{{#expr: ({{PAGESINCATEGORY:Dëbeltowé òdjimczi|R}} / {{NUMBEROFARTICLES:R}}) * 100 Round 2}} ({{PAGESINCATEGORY:Dëbeltowé òdjimczi}})}} |} > [[Szablóna:AùtokatRegex]] > [[Moduł:AùtokatRegex]] [[Kategòrëjô:Metastarnë Wikipedie]] 32gh0zgh6os3a90g27fi5cjtoi4gzb5 828 14235 217244 217214 2026-10-09T12:58:40Z Iketsi 3254 9+ 217244 Scribunto text/plain local p={} function p.main() local t=mw.title.getCurrentTitle() if t.namespace~=0 then return"" end local s=t:getContent() if not s then return"" end local g,n=0,0 for x in s:gmatch("<[Gg][Aa][Ll][Ll][Ee][Rr][Yy][^>]*>(.-)</[Gg][Aa][Ll][Ll][Ee][Rr][Yy]%s*>") do g=g+1 for l in x:gmatch("[^\r\n]+") do l=mw.text.trim(l) if l~="" and not l:match("^<") and not l:match("^%-%-") then n=n+1 end end end if g==0 then return"[[Category:Galeriô/0]]" end if n==0 then return"[[Category:Galeriô/?]]" end local c=n>=9 and"9+"or n local out="[[Category:Galeriô/"..c.."]]" -- local gc=g>=9 and"9+"or g -- out=out.."[[Category:Gallery count/"..gc.."]]" return out end return p 5abd8e7aamutlkh891h6ccl5kz27970 14 14236 217243 217215 2026-10-09T12:50:41Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217243 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14237 217369 217229 2026-10-09T22:00:53Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217369 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14238 217359 217218 2026-10-09T21:51:15Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217359 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14239 217360 217219 2026-10-09T21:51:18Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217360 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14240 217241 217220 2026-10-09T12:43:52Z Iketsi 3254 test 217241 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14241 217361 217221 2026-10-09T21:51:21Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217361 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14242 217367 217222 2026-10-09T21:58:33Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217367 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14243 217362 217223 2026-10-09T21:51:25Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217362 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14244 217363 217224 2026-10-09T21:51:28Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217363 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14245 217364 217225 2026-10-09T21:51:31Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217364 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 14 14246 217365 217226 2026-10-09T21:51:33Z Iketsi 3254 {{KatStat|Galeriô}} 217365 wikitext text/x-wiki {{KatStat|Galeriô}} m2yjy0host8sliwut4vcg7h8l18t11p 10 14247 217237 2026-10-09T12:37:36Z Iketsi 3254 N 217237 wikitext text/x-wiki <includeonly>__HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:{{1}}}} [[Kategòrëjô:{{1}}|{{padleft:2|{{SUBPAGENAME}}]]</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> de769ynpsrupz7nif2ugmji0eqxtket 217238 217237 2026-10-09T12:40:51Z Iketsi 3254 |2 217238 wikitext text/x-wiki <includeonly>__HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:{{1}}}} [[Kategòrëjô:{{1}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2]]</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> gjk1gcwg9z5juxj36nmqizt0rlncph7 217239 217238 2026-10-09T12:41:18Z Iketsi 3254 {} 217239 wikitext text/x-wiki <includeonly>__HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:{{{1}}}}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2]]</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> e9ogzfzerzgc9mzwlzf07bejbu2wcyp 217240 217239 2026-10-09T12:41:53Z Iketsi 3254 }} 217240 wikitext text/x-wiki <includeonly>__HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ {{:Kategòrëjô:{{{1}}}}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]]</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> rkfvcpcwfbo79qesv12vbheere3gu9o 217242 217240 2026-10-09T12:44:54Z Iketsi 3254 <> 217242 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{:Kategòrëjô:{{{1}}}}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]] __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> d8ibskc541cnji5ioggk7vbf4lf172e 217366 217242 2026-10-09T21:57:56Z Iketsi 3254 + 217366 wikitext text/x-wiki <includeonly>* [[:Kategòrëjô:{{{1|}}}]] * [[Wiki:Statistika]] {{#switch: {{{1|}}} | Galeriô = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountGallery|CountGallery]]}} | #default = }} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:{{{1|}}}/ |stripprefix=1}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]] __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> i5ah1mcfditfe5gb2kzz7z0pi71bh42 217368 217366 2026-10-09T22:00:19Z Iketsi 3254 + 217368 wikitext text/x-wiki <includeonly>* [[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi|Bùtnowé pòwrózczi]] · [[:Kategòrëjô:Galeriô|Galeriô]] * [[Wiki:Statistika]] {{#switch: {{{1|}}} | Galeriô = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountGallery|CountGallery]]}} | #default = }} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:{{{1|}}}/ |stripprefix=1}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]] __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> j908uzwb675kdymu37a0ws4ue8vnjit 217371 217368 2026-10-09T22:03:19Z Iketsi 3254 + 217371 wikitext text/x-wiki <includeonly>* [[Wiki:Statistika]] > [[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi|Bùtnowé pòwrózczi]] · [[:Kategòrëjô:Galeriô|Galeriô]] {{#switch: {{{1|}}} | Galeriô = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Moduł:CountGallery]]}} | Bùtnowé pòwrózczi = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks]]}} ({{[[Moduł:CountExtLinks]]}}) | #default = }} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:{{{1|}}}/ |stripprefix=1}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]] __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 58gxwwempd2ploaqx7h1q0l5iv12d5a 217372 217371 2026-10-09T22:03:51Z Iketsi 3254 + 217372 wikitext text/x-wiki <includeonly>* [[Wiki:Statistika]] ** [[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi|Bùtnowé pòwrózczi]] · [[:Kategòrëjô:Galeriô|Galeriô]] {{#switch: {{{1|}}} | Galeriô = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Moduł:CountGallery]]}} | Bùtnowé pòwrózczi = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks]]}} ({{[[Moduł:CountExtLinks]]}}) | #default = }} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:{{{1|}}}/ |stripprefix=1}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]] __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__</includeonly><noinclude>[[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> 86cnifg4cjpxeh6nd614mnsqpnesugo 217373 217372 2026-10-09T22:04:48Z Iketsi 3254 + 217373 wikitext text/x-wiki <includeonly>* [[Wiki:Statistika]] ** [[:Kategòrëjô:Bùtnowé pòwrózczi|Bùtnowé pòwrózczi]] · [[:Kategòrëjô:Galeriô|Galeriô]] {{#switch: {{{1|}}} | Galeriô = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Moduł:CountGallery]]}} | Bùtnowé pòwrózczi = {{[[Szablóna:Commons|Commons]]}}→{{[[Szablóna:CountExtLinks]]}} ({{[[Moduł:CountExtLinks]]}}) | #default = }} {{Special:Prefixindex/Kategòrëjô:{{{1|}}}/ |stripprefix=1}} [[Kategòrëjô:{{{1}}}|{{padleft:{{SUBPAGENAME}}|2}}]] __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__</includeonly><noinclude> {{KatStat}} [[Kategòrëjô:Szablónë]]</noinclude> d8e41jv939236hirxiuz3l335c8jlut 14 14248 217252 2026-10-09T14:07:11Z Iketsi 3254 N 217252 wikitext text/x-wiki {{Commons}} [[Kategòrëjô:Symbóle]] 4ztjsk21vdcoja4crgsbzsxpi3092si 14 14249 217256 2026-10-09T14:26:10Z Iketsi 3254 N 217256 wikitext text/x-wiki [[Kategòrëjô:Szablónë|Kalãdarium]] 05egzp7pytarwdoa7t9jcnkyjvjd5wy 0 14250 217328 2026-10-09T19:02:07Z Iketsi 3254 Iketsi przeniós starnã [[ORP Kaszub (1921)]] do [[ORP Kaszub (1914)]]: 1914 217328 wikitext text/x-wiki #PATRZ [[ORP Kaszub (1914)]] 66ynfmcado45cxon40be4yozpa6zcqj 14 14253 217349 2026-10-09T19:20:50Z Iketsi 3254 N 217349 wikitext text/x-wiki __HIDDENCAT__ __EXPECTUNUSEDCATEGORY__ [[Kategòrëjô:Statistika]] 48ixc9l9j4ymmxsidldq58pv61px69h 0 14254 217407 2026-10-10T11:05:48Z Terrus38 14026 Zjednóné Stanë to pòwszechno ùżiwónô fòrma, "Zjednóné Kraje" to wëmësł tutészich wikipedistów. "Zjednónëch Stanów" brëkùje RKJ czë mojestrone.com: https://rjk.org.pl/wp-content/uploads/2025/03/Biuletyn-RJK-2024.pdf https://mojestrone.com/artykul/cwiczenia-iranu-chin-n2225470 https://mojestrone.com/artykul/ddzkwani-z-merkator-n2482127 217407 wikitext text/x-wiki #TAM [[Zjednóné Kraje Americzi]] an4z9zh3xswnq71y5zlrnrd2724g574