Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cu">
  <siteinfo>
    <sitename>Википєдїꙗ</sitename>
    <dbname>cuwiki</dbname>
    <base>https://cu.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8C%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.21</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Срѣдьства</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Нарочьна</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Бєсѣда</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Польꙃєватєл҄ь</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Польꙃєватєлꙗ бєсѣда</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википєдїꙗ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википєдїѩ бєсѣда</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Дѣло</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Дѣла бєсѣда</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki бєсѣда</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Обраꙁьць</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Обраꙁьца бєсѣда</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Помощь</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Помощи бєсѣда</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Катигорїꙗ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Катигорїѩ бєсѣда</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>30</id>
    <revision>
      <id>87964</id>
      <parentid>87959</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T23:13:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qamen</username>
        <id>30020</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>съвѧꙁь придана ѥсть</comment>
      <origin>87964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11161" sha1="f9tujtww855wt1ggtpsuk35xqulhfdy" xml:space="preserve">[[Дѣло:ZografskiyKodeks.png|thumb|пьсанꙑ [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|кѷрїлловицєѭ]] Ꙁѡграфьскꙑ кънигꙑ]]
{{glag-name|имѧ=  Ⱄⰾⱁⰲⱑⱀⱐⱄⰽⱏ ⱗⰸⱏⰺⰽⱏ}}
'''Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ''' сѧ къ їндоєѵрѡпьска дрѣвєсє [[Словѣньсци ѩꙁꙑци|словѣньска вѣтвиꙗ]] оноситъ ⁙ словѣньскъ мрьтвъ ѩꙁꙑкъ ѥстъ

{{commonscat|Church Slavonic language|Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ}}

==О ѩꙁꙑка имєнє ==
Напрьва жє ѩꙁꙑкъ словѣньскꙑимь ꙁъванъ бѣашє 1 ꙁанѥ жє ѥдина рѣчь вьсихъ словѣнъ бѣ 1 сѥго дѣлꙗ письмєна аꙁъбоуковьни сътворѥни бѣашє сѫтъ 5 Тако жє въ житии Cв᷉тго Мєѳодїꙗ&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20160305205114/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2164 {{lat-ga|Электронная библиотека ИРЛИ РАН / Собрания текстов / Библиотека литературы Древней Руси / Том 2 / Житие Мефодия]}}&lt;/ref&gt; и [[Їѡаннъ Єѯархъ|Їѡанна Єѯарха]] кънигахъ пьсано ѥстъ 5 Послѣди жє, Словѣньскоу ѩꙁꙑкоу, ина имєна такождє оутворилисѧ бѣашє

Въ [[Блъгарїꙗ|Блъгарїи]] жє такождє съ врѣмєньмъ блъгарьскомь ѩꙁꙑкомь ꙁъванъ бѣашє 1 и того дѣлꙗ нꙑнѣ блъгарьсци ѩꙁꙑковѣди мьнѧтъ бо отъ словѣньскаѥго ѩꙁꙑка нꙑнѣщьн҄ь блъгарьскъ ѩꙁꙑкъ иꙁишьлъ ѥстъ 5 Словѣньскъ жє ѩꙁꙑкъ того дѣлꙗ староблъгарьскомь рѣкѫтъ

Въ [[Сѣвєрьна Макєдонїꙗ|Макєдонїи Димократїи]] жє словѣньскъ ѩꙁꙑкъ старомакєдоньскомь рѣкѫтъ

Въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїи]] жє до Ѳ҃І вѣка обꙑчаѥмь ѩꙁꙑкъ словѣньскомь ꙁъванъ бѣашє 1 нъ послѣди жє словєсѣ старословѣньскъ и црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑковѣдꙑ въсприѩта бѣашєтє 1 ижє нꙑнѣ раꙁьнъ съмꙑслъ иматє и словѣньскъ ѩꙁꙑкъ тъчиѭ старословѣньскомь ꙁъванъ ѥстъ да бѣжали съмѫщєниꙗ съ ѥгожє поꙁдьнѣи авлѥнами иꙁводами бѫ 5 Мъногꙑ инꙑ ѩꙁꙑкꙑ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ нꙑнѣ такождє старословѣньскомь ли староцрькъвьнословѣньскомь ли ꙁъванъ ѥстъ

== їсторїꙗ ==

Кънижьнъ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ съставлѥнъ [[Кѷрїллъ и Мєѳодїи|Кѷрїлломь и Мєѳодїѥмь]] ѥстъ · та жє прѣложила словѣномъ црькъвьнꙑѩ кънигꙑ ѥстє ⁙ братра рождєна [[Грьчьско цѣсарьство|Грьчьска]] цѣсарьства [[Ѳессалонїка|Ѳєссалонїцѣ]] рєкомѣи Солоуни бꙑла ѥстє · идє [[южьни словѣнє|южьнъ словѣнъ]] рѣчь бѣашє&lt;ref name=&quot;Селищев 1951&quot;&gt;{{lat-ga|Селищев А. М. Старославянский язык. Часть 1: Введение. Фонетика. — М. : Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства Просвещения РСФСР, 1951. С. 10.}}&lt;/ref&gt; ⁙ того дѣл̑ьма словѣньскоуѥмоу ѩꙁꙑкоу южьнословѣньсти ѩꙁꙑчьни обраꙁи сѫтъ · нъ [[дрєвл҄ьнѥморавьскъ ѩꙁꙑкъ|дрєвл҄ьнѥморавьскоу]] ѩꙁꙑкоу ꙁападьнословѣньсти обраꙁи бѣашѧ

Словѣньскомь ѩꙁꙑкомь кънигꙑ [[Прѣѩславл҄ьска кънижьна схола|Прѣѩславл҄ьскꙑ]] · [[Охрїдьска кънижьна схола|Охрїдьскꙑ]] и инъ кънижьнъ схолъ пьсанꙑ бѣшѧ ⁙ Онъжє ꙗко лѣтописьнъ и богоуслоужєбьнъ ѩꙁꙑкъ [[Прьво Блъгарьско цѣсарьство|Блъгарьска цѣсарьства]] · [[Вєлико Моравїꙗ|Вєликꙑ Моравїѩ]] · [[Роусь|Роуси]] · [[Срьбїꙗ|Срьбїи]] и инъ словѣньскъ странъ польꙃєвалъ сѧ ѥстъ

Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ по врѣмєнє сѧ подъ съврѣмєньнъ словѣнъ рѣчиѭ мѣнꙗлъ ѥстъ · ѥжє къ нꙑнѣшьню [[црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑкъ|црькъвьнословѣньскоу]] ѩꙁꙑкоу привєдє

== словѣньска аꙁъбоукꙑ ==
: {{главьнъ|словѣньска аꙁъбоукꙑ}}
Нꙑнѣ наибол҄ьша числа ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ ѥстъ бо прьваꙗ аꙁъбоукꙑ словѣньска ѩꙁꙑка дѣлꙗ [[кѷрїлловица]] ѥстъ&lt;ref&gt;{{lat-ga|lang=sr|[http://www.rastko.org.rs/filologija/ppiper-slavistika_c.html Предраг Пипер, Увод у славистику I]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{lat-ga|lang=sr|Петар Ђорђић, Историја српске ћирилице (1990:22)}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{lat-ga|Шницер Я. Б. Иллюстрированная всеобщая история письмен. — СПб. 1903. — С. 222—223}}&lt;/ref&gt; · ѭжє Кѷрїллъ сътвори ⁙ Ѥѭжє вьсѩ прьвꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ пьсанꙑ бѣ&lt;ref&gt;{{lat-ga|lang=sr|[http://www.ff.uns.ac.rs/biblioteka/upoznaj_jednu_knjigu/proglas/oproglasu.htm Делови студија из књиге «Проглас» Константина-Ћирила (Братислава: Перфект, 2004)]}}&lt;/ref&gt; ⁙ По нѣколикъ лѣтъ истєщѥнии грьчьскꙑ аꙁъбоукъвє основѣ съ боукъвь доложєниѥмь [[Вътора словѣньска аꙁъбоукꙑ|новаꙗ словѣньска аꙁъбоукꙑ]] сътворѥна бѣ · нѣциихъ ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ бо ѥстъ · ѥжє аꙁъбоукъвь [[Климєнтъ Охрїдьскꙑи|Климєнтомь Охрїдьскомь]] сътворѥна бѣ · нъ то исто нєвѣдомо ѥстъ ⁙ Сꙗ аꙁъбоукꙑ жє кѷрїлловицѧ мѣсто прѣимашє

== словѣньскꙑ кънигꙑ ==
С҄и жє сѫтъ канѡничьнꙑ кънигꙑ · словѣньскомь ѩꙁꙑкомь пьсанꙑ

=== [[кѷрїлловица]] ===
* [[Ассєманиѥво єѵангєлїѥ]] · инако Ватиканьска кънига и {{lang-la|Evangeliarum Assemani / Codex Vaticanus}}
* Боꙗньско єѵангєлїѥ 
* Ꙁѡграфьскъ палїмѱистъ
* [[Ꙁѡграфьска кънига]] и {{lang-la|Codex Zographensis}}
* [[Кꙑѥвьстии листи]] {{lang-la|Fragmenta Kijoviensia}}
* Клоцєвъ съборьникъ и {{lang-la|Glagolita Klozianus}}
* Марїиньско єѵангєлїѥ и {{lang-la|Codex Marianus}}
* Охрїдьсци листъци 
* Рꙑльсци листъци
* [[Сїнаиска ѱалтирь]] {{lang-la|Psalterium Sinaiticum}}
* Сїнаиско єѵхологїѥ {{lang-la|Euchologium Sinaiticum}}
* Сїнаискъ їєратїконъ
{{commonscat|Glagolitic manuscripts}}

=== [[словѣньска аꙁъбоукꙑ]] ===
* [[Прогласъ|Прогласъ/Ⱂⱃⱁⰳⰾⰰⱄⱏ]]
* Новоградьска ѱалтирь
* Єниньскъ апостолъ
* Ꙁѡграфьсци листъци
* Листъци Оундол҄ьскаѥго
* [[Саввина кънига]]
* [[Соупрасльска кънига|Соупрасл҄ьска минїꙗ]] и {{lang-la|Codex Suprasliensis}}
* Хїландарьсци листъци
{{commonscat|Church Slavonic manuscripts}}

== фѡнитїка ==
Словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ ѥдинъ на дєсѧть гласьникъ сѫтъ : /а/ · /є/ · /и/ · /о/ · /оу/ · /ъ/ · /ꙑ/ · /ь/ · /ѣ/ · /ѫ/ · /ѧ/ ⁙ И сєдмь на дъва дєсѧтє съгласьникъ сѫтъ · нъ [[фѡнима]] /ф/ тъкъмо въ ꙁаѩтѣхъ словєсьхъ ѥстъ ⁙ Обꙑчаѥмь та жє грьчьскꙑ и латиньскꙑ словєса сѫтъ

== грамматїка ==
=== птѡсьна мѣна ===
Ѭꙁꙑкомъ ГРАМОУТУ словѣньскимъ жє скаꙁаєма ПИСЬМЄНА ·

Въ словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ птѡсьнѫ мѣнѫ словєса сѫщьствитєльна ово · мѣстоимьньна ово · прилагатєльна ово и числитєльна ово имѫтъ ⁙ Имєнъ сѫщьствитєльнъ птѡсь жє числомь сєдмь сѫтъ&lt;ref&gt;{{lat-ga|[http://www.promacedonia.org/pdf/mirchev_starobylgarski.html  Кирил Мирчев. Старобългарски език — кратък граматичен очерк. София, 1972]}}&lt;/ref&gt; · и томоу жє въ доложєниѥ сѫтъ шєсть иꙁмѣнѥниꙗ обраꙁъ оубо ис прасловѣньска ѩꙁꙑка приѩти ⁙ Иꙁ обраꙁъ тѣхъ тъкъмо трьѥ пльностиѭ съхранѥни бѣашє · ини жє триѥ съ имижє въ кънигахъ ю съмѣшєниѥ имаашє ⁙ Такождє словєсъ мѧкъкамъ и тврьдамъ основамъ мѣна раꙁликаꙗ ѥстъ

== число ==
[[Число|Число церкво овное]]

== кладѧꙃи ==
&lt;references group=&quot;КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙&quot; responsive=&quot;&quot; /&gt;

== ꙁьри такождє ==

* [http://www.schaeken.nl/lu/research/online/editions/kievfol.html моудльтва за Кльмьнтѥ в кꙑѥвьскꙑ кънигꙑ]
* [https://web.archive.org/web/20090429133513/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/ocsol-BF-X.html словѣньскаѥго ѩꙁꙑка оучєниꙗ]

[[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|*]]
[[Катигорїꙗ:Словѣнє]]
[[Катигорїꙗ:Словѣньсци ѩꙁꙑци]]

&lt;references group=&quot;КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙&quot; responsive=&quot;&quot; /&gt;
&lt;references group=&quot;КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙&quot; /&gt;КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙&lt;references group=&quot;КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙&quot; /&gt;
&lt;references group=&quot;кладѧꙃи&quot; /&gt;</text>
      <sha1>f9tujtww855wt1ggtpsuk35xqulhfdy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кꙑѥвьстии листи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11173</id>
    <revision>
      <id>87961</id>
      <timestamp>2026-09-28T23:03:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qamen</username>
        <id>30020</id>
      </contributor>
      <comment>Новъ члѣнъ · Кꙑѥвьстии листи</comment>
      <origin>87961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10035" sha1="hlaezqrb110dhd3vp43f7pao10yeks8" xml:space="preserve">[[File:Kiev Missal, fol 2b 3a.jpg|thumb|right|Дъва листа кънигꙑ]]

'''Кънига рекома Кꙑѥвьстии листи''' ѥстъ древьна [[Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|словѣньска]] рѫкопись ⁙ Кънига си седмь листъ пергаменьнꙑхъ имать ⁙ Въ неи сѫтъ чьтениꙗ и молитвꙑ латиньскаго богослоужениꙗ въ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ прѣложенꙑ ⁙

== Оустроѥниѥ кънигꙑ ==

[[File:Kiev Folios, fol. 7r.jpg|thumb|left|Седмꙑи листъ кънигꙑ]]

Въ къниꙁѣ седмь листъ пергаменьнꙑхъ сѫтъ ⁙ Шесть листъ въ ѥдинои тетради сѫтъ · седмꙑи же листъ ѿ нихъ ѿдѣленъ ѥстъ ⁙ Шесть листъ дъвѣма письцема писанꙑ сѫтъ · на прьвѣмь же листѣ инъ письць ино писаниѥ приложилъ ѥстъ&lt;ref name=&quot;oreluniver&quot;&gt;[https://starorus.oreluniver.ru/pamatniki-staroslovanckoi-pasmenocti/kievskyi-missal/ Киевский миссал] // Проект «Русский язык: через прошлое в будущее». ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

Кънига [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|староѭ кѷрїлловицеѭ]] нынѣ глаголицеѭ рекомоѭ писана ѥстъ ⁙ Молитвꙑ послѣдованиꙗ чрьниломь писанꙑ сѫтъ · наставлениꙗ же къ свѧщеньникоу чьрвлѥнꙑми писменꙑ писана сѫтъ&lt;ref name=&quot;loc&quot;&gt;[https://www.loc.gov/item/2021667731/ ''The Kiev Missal''] // Library of Congress. ''(англьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

На прьвѣмь листѣ сѫтъ чьтениѥ посланиꙗ апостола Павла къ римлꙗномъ и молитва къ Богородици ⁙ На инѣхъ листѣхъ молитвꙑ десѧти служьбъ латиньскаго чина писанꙑ сѫтъ&lt;ref name=&quot;loc&quot;/&gt; ⁙

[[File:Глаголица Киевских листков.svg|thumb|right|Писмена кънигꙑ]]

Въ рѣчи кънигꙑ западьна словѣньска знамениꙗ сѫтъ ⁙ Въ словесѣхъ ''помоць · просѧце · даꙁь'' и инѣхъ &lt;span title=&quot;ц&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;ⱌ&lt;/span&gt; и &lt;span title=&quot;ꙁ&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;ⰸ&lt;/span&gt; писана сѫтъ идѣже въ инѣхъ древьнꙑхъ словѣньскꙑхъ кънигахъ щ и жд ⁙ Ерꙑ ъ и ь различени сѫтъ · ѭсꙑ же ѧ и ѫ не смѣшани&lt;ref&gt;[https://pravenc.ru/text/%D0%9A%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2.html Турилов А. А. Киевские листки] // Православная энциклопедия. Т. 33. Москва, 2013. С. 309-310. ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

== Врѣмѧ и бꙑтиѥ кънигꙑ ==

Кънига въ десѧтомь столѣтии писана бꙑсть · нѣции же полагаѭтъ ꙗко въ лѣта &lt;span title=&quot;лѣто 925 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;цк҃є&lt;/span&gt;-&lt;span title=&quot;лѣто 935 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;цл҃є&lt;/span&gt; ⁙ Мѣсто написаниꙗ нѣсть вѣдомо ⁙ Строи рѣчи и начрьтаниѥ писменъ западьна словѣньска знамениꙗ имата&lt;ref&gt;Miklas H.; Sablatnig R.; Brenner S.; Schreiner M.; Cappa F.; Piñar G.; Sterflinger K. ''The Vienna Glagolitic Projects: Past and Present'' // ''Rajko Nahtigal in 100 let slavistike na Univerzi v Ljubljani''. Ljubljana, 2019. S. 63-80. ''(англьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

Въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1872 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂аѡо҃в&lt;/span&gt; роусьскꙑи архимандритъ &lt;span title=&quot;ru Антонин (Капустин)&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Антонинъ Капоустинъ&lt;/span&gt; листꙑ си кꙑѥвьскѣи духовьнѣи академии дарова ⁙ Мьнѧтъ же · ꙗко Антонинъ листꙑ си въ [[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатеринꙑ|манастꙑри свѧтꙑѩ Єкатеринꙑ]] при Синаистѣи горѣ обрѣте ⁙ Ѿ лѣта &lt;span title=&quot;лѣто 1934 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂ацл҃д&lt;/span&gt; листи въ кънижьници кꙑѥвьстѣи до нꙑнѣ пребꙑваѭтъ&lt;ref&gt;[https://pravenc.ru/text/%D0%9A%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2.html Турилов А. А. Киевские листки] // Православная энциклопедия. Т. 33. Москва, 2013. С. 309-310. ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

== Испытаниѥ кънигꙑ ==

Въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1874 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂аѡо҃д&lt;/span&gt; роусьскꙑи кънижьникъ &lt;span title=&quot;ru Измаил Иванович Срезневский&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Иꙁмаилъ Срезневьскꙑи&lt;/span&gt; листꙑ си съ тъщаниемъ искуси · о нихъ же разсѫждениѥ състави и въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1876 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂аѡо҃ѕ&lt;/span&gt; тиснениемъ ави&lt;ref&gt;[https://starorus.oreluniver.ru/pamatniki-staroslovanckoi-pasmenocti/kievskyi-missal/ Киевский миссал] // Проект «Русский язык: через прошлое в будущее». ''(роусьскꙑ)''; Срезневскiй И. И. ''Римско-католическiй миссалъ въ древнемъ глаголическомъ спискѣ'' // ''Сведенiя и заметки о малоизвестныхъ и неизвестныхъ памятникахъ''. Санктпетербургъ, 1876. С. 529-545. ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

Въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1979 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂ацо҃ѳ&lt;/span&gt; сѧ ави нѣкꙑи хръватинъ кънижьникъ именемь &lt;span title=&quot;hr Josip Hamm&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Хамъ&lt;/span&gt; · и рече ꙗко кънига си нѣсть толико ветъха нъ ново творениѥ минувъшаго столѣтиꙗ ⁙ Мьнѣаше бо ꙗко богемьскꙑи кънижьникъ &lt;span title=&quot;cs Václav Hanka&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Ганъка&lt;/span&gt; листꙑ си льстивѣ сътвори и ꙗко древьнꙑѩ ави ⁙

[[File:Thaddäus Mayer - Porträt Václav Hanka (cropped).jpeg|thumb|right|Вацьлавъ Ганъка]]

Съмьнѣниѥ же се не дивьно бѣ ⁙ Ганъка бо въ таковꙑхъ дѣлѣхъ прежде искусъ имѣаше · съ дроугомь своимь &lt;span title=&quot;cs Josef Linda&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Линдою&lt;/span&gt; Краледворьскꙑѩ и Зеленогорьскꙑѩ листꙑ ꙗко древьнꙑѩ ави · и мнози кънижьници имъ вѣрѫ ꙗша ⁙ Послѣди же вѣдомо бꙑсть · ꙗко листи ти лъжьни сѫтъ и въ новѣишее врѣмѧ сътворени ⁙

Тѣмьже Хамъ сѧ и о кꙑѥвьскꙑхъ листѣхъ усѫмьнѣ · мьнѣаше ꙗко и листи си ѿ того же хꙑтраго дѣланиꙗ сѫтъ ⁙

По малѣхъ лѣтѣхъ листи различьно испытани бꙑшѧ · и съмьнѣниѥ Хамово сѧ разроуши ⁙ Кꙑѥвьстии листи истиньни и ветъхи познани бꙑшѧ ⁙ Прѣждьнѥго бо писаниꙗ на пергаменѣ не обрѣтоша · ꙗкоже въ нѣкꙑихъ лъжьнꙑхъ листѣхъ Ганъкꙑ бѣ · чрьнило же листъ ѿ Ганъкова различьно ⁙ Тако бꙑсть кънижьникомъ радость велиꙗ&lt;ref&gt;Schaeken J. ''Die Kiever Blätter''. Amsterdam: Rodopi, 1987. ''(нѣмьчьскꙑ)''; Німчук В. В. ''Київські глаголичні листки: Найдавніша пам'ятка слов'янської писемності''. Київ: Наукова думка, 1983. ''(малороусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

== Разоумѣниѥ кънигꙑ ==

Въ древьнѣишихъ рѫкописѣхъ словѣньскꙑхъ до нꙑнѣ пребꙑваѭщихъ кꙑѥвьстии листи ветъши сѫтъ ⁙ Въ къниꙁѣ же молитвꙑ латиньскаго чина въ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ прѣложенꙑ сѫтъ ⁙

== Источьници ==

&lt;references/&gt;

== Вънѣшьнѩ съвѧꙁи ==

* [https://www.loc.gov/item/2021667731/ ''The Kiev Missal''] - образꙑ вьсеѩ кънигꙑ. ''(англьскꙑ)'' ⁙
* [https://www.nbuv.gov.ua/node/3838 ''Київські глаголичні листки''] - образꙑ и вѣсти о къниꙁѣ. ''(малороусьскꙑ)'' ⁙
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Kiev_Missal образꙑ кънигꙑ въ Викикладѣ] ⁙

[[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ]]
[[Катигорїꙗ:Словѣньскꙑ кънигꙑ]]</text>
      <sha1>hlaezqrb110dhd3vp43f7pao10yeks8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>87965</id>
      <parentid>87961</parentid>
      <timestamp>2026-09-28T23:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Qamen</username>
        <id>30020</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Имѧ кънигꙑ латиньскꙑ приложено</comment>
      <origin>87965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10083" sha1="q8bzavjy4v4s7c1ie2003lrl514ynna" xml:space="preserve">[[File:Kiev Missal, fol 2b 3a.jpg|thumb|right|Дъва листа кънигꙑ]]

Кънига рекома '''Кꙑѥвьстии листи''' (латиньскꙑ ''Fragmenta Kijoviensia'') ѥстъ древьна [[Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|словѣньска]] рѫкопись ⁙ Кънига си седмь листъ пергаменьнꙑхъ имать ⁙ Въ неи сѫтъ чьтениꙗ и молитвꙑ латиньскаго богослоужениꙗ въ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ прѣложенꙑ ⁙

== Оустроѥниѥ кънигꙑ ==

[[File:Kiev Folios, fol. 7r.jpg|thumb|left|Седмꙑи листъ кънигꙑ]]

Въ къниꙁѣ седмь листъ пергаменьнꙑхъ сѫтъ ⁙ Шесть листъ въ ѥдинои тетради сѫтъ · седмꙑи же листъ ѿ нихъ ѿдѣленъ ѥстъ ⁙ Шесть листъ дъвѣма письцема писанꙑ сѫтъ · на прьвѣмь же листѣ инъ письць ино писаниѥ приложилъ ѥстъ&lt;ref name=&quot;oreluniver&quot;&gt;[https://starorus.oreluniver.ru/pamatniki-staroslovanckoi-pasmenocti/kievskyi-missal/ Киевский миссал] // Проект «Русский язык: через прошлое в будущее». ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

Кънига [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|староѭ кѷрїлловицеѭ]] нынѣ глаголицеѭ рекомоѭ писана ѥстъ ⁙ Молитвꙑ послѣдованиꙗ чрьниломь писанꙑ сѫтъ · наставлениꙗ же къ свѧщеньникоу чьрвлѥнꙑми писменꙑ писана сѫтъ&lt;ref name=&quot;loc&quot;&gt;[https://www.loc.gov/item/2021667731/ ''The Kiev Missal''] // Library of Congress. ''(англьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

На прьвѣмь листѣ сѫтъ чьтениѥ посланиꙗ апостола Павла къ римлꙗномъ и молитва къ Богородици ⁙ На инѣхъ листѣхъ молитвꙑ десѧти служьбъ латиньскаго чина писанꙑ сѫтъ&lt;ref name=&quot;loc&quot;/&gt; ⁙

[[File:Глаголица Киевских листков.svg|thumb|right|Писмена кънигꙑ]]

Въ рѣчи кънигꙑ западьна словѣньска знамениꙗ сѫтъ ⁙ Въ словесѣхъ ''помоць · просѧце · даꙁь'' и инѣхъ &lt;span title=&quot;ц&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;ⱌ&lt;/span&gt; и &lt;span title=&quot;ꙁ&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;ⰸ&lt;/span&gt; писана сѫтъ идѣже въ инѣхъ древьнꙑхъ словѣньскꙑхъ кънигахъ щ и жд ⁙ Ерꙑ ъ и ь различени сѫтъ · ѭсꙑ же ѧ и ѫ не смѣшани&lt;ref&gt;[https://pravenc.ru/text/%D0%9A%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2.html Турилов А. А. Киевские листки] // Православная энциклопедия. Т. 33. Москва, 2013. С. 309-310. ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

== Врѣмѧ и бꙑтиѥ кънигꙑ ==

Кънига въ десѧтомь столѣтии писана бꙑсть · нѣции же полагаѭтъ ꙗко въ лѣта &lt;span title=&quot;лѣто 925 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;цк҃є&lt;/span&gt;-&lt;span title=&quot;лѣто 935 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;цл҃є&lt;/span&gt; ⁙ Мѣсто написаниꙗ нѣсть вѣдомо ⁙ Строи рѣчи и начрьтаниѥ писменъ западьна словѣньска знамениꙗ имата&lt;ref&gt;Miklas H.; Sablatnig R.; Brenner S.; Schreiner M.; Cappa F.; Piñar G.; Sterflinger K. ''The Vienna Glagolitic Projects: Past and Present'' // ''Rajko Nahtigal in 100 let slavistike na Univerzi v Ljubljani''. Ljubljana, 2019. S. 63-80. ''(англьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

Въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1872 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂аѡо҃в&lt;/span&gt; роусьскꙑи архимандритъ &lt;span title=&quot;ru Антонин (Капустин)&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Антонинъ Капоустинъ&lt;/span&gt; листꙑ си кꙑѥвьскѣи духовьнѣи академии дарова ⁙ Мьнѧтъ же · ꙗко Антонинъ листꙑ си въ [[Манастꙑрь свѧтꙑѩ Єкатеринꙑ|манастꙑри свѧтꙑѩ Єкатеринꙑ]] при Синаистѣи горѣ обрѣте ⁙ Ѿ лѣта &lt;span title=&quot;лѣто 1934 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂ацл҃д&lt;/span&gt; листи въ кънижьници кꙑѥвьстѣи до нꙑнѣ пребꙑваѭтъ&lt;ref&gt;[https://pravenc.ru/text/%D0%9A%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D1%85%20%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%BE%D0%B2.html Турилов А. А. Киевские листки] // Православная энциклопедия. Т. 33. Москва, 2013. С. 309-310. ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

== Испытаниѥ кънигꙑ ==

Въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1874 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂аѡо҃д&lt;/span&gt; роусьскꙑи кънижьникъ &lt;span title=&quot;ru Измаил Иванович Срезневский&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Иꙁмаилъ Срезневьскꙑи&lt;/span&gt; листꙑ си съ тъщаниемъ искуси · о нихъ же разсѫждениѥ състави и въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1876 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂аѡо҃ѕ&lt;/span&gt; тиснениемъ ави&lt;ref&gt;[https://starorus.oreluniver.ru/pamatniki-staroslovanckoi-pasmenocti/kievskyi-missal/ Киевский миссал] // Проект «Русский язык: через прошлое в будущее». ''(роусьскꙑ)''; Срезневскiй И. И. ''Римско-католическiй миссалъ въ древнемъ глаголическомъ спискѣ'' // ''Сведенiя и заметки о малоизвестныхъ и неизвестныхъ памятникахъ''. Санктпетербургъ, 1876. С. 529-545. ''(роусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

Въ лѣто &lt;span title=&quot;лѣто 1979 ѿ рождьства Христова&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;҂ацо҃ѳ&lt;/span&gt; сѧ ави нѣкꙑи хръватинъ кънижьникъ именемь &lt;span title=&quot;hr Josip Hamm&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Хамъ&lt;/span&gt; · и рече ꙗко кънига си нѣсть толико ветъха нъ ново творениѥ минувъшаго столѣтиꙗ ⁙ Мьнѣаше бо ꙗко богемьскꙑи кънижьникъ &lt;span title=&quot;cs Václav Hanka&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Ганъка&lt;/span&gt; листꙑ си льстивѣ сътвори и ꙗко древьнꙑѩ ави ⁙

[[File:Thaddäus Mayer - Porträt Václav Hanka (cropped).jpeg|thumb|right|Вацьлавъ Ганъка]]

Съмьнѣниѥ же се не дивьно бѣ ⁙ Ганъка бо въ таковꙑхъ дѣлѣхъ прежде искусъ имѣаше · съ дроугомь своимь &lt;span title=&quot;cs Josef Linda&quot; style=&quot;border-bottom:1px dotted; cursor:help;&quot;&gt;Линдою&lt;/span&gt; Краледворьскꙑѩ и Зеленогорьскꙑѩ листꙑ ꙗко древьнꙑѩ ави · и мнози кънижьници имъ вѣрѫ ꙗша ⁙ Послѣди же вѣдомо бꙑсть · ꙗко листи ти лъжьни сѫтъ и въ новѣишее врѣмѧ сътворени ⁙

Тѣмьже Хамъ сѧ и о кꙑѥвьскꙑхъ листѣхъ усѫмьнѣ · мьнѣаше ꙗко и листи си ѿ того же хꙑтраго дѣланиꙗ сѫтъ ⁙

По малѣхъ лѣтѣхъ листи различьно испытани бꙑшѧ · и съмьнѣниѥ Хамово сѧ разроуши ⁙ Кꙑѥвьстии листи истиньни и ветъхи познани бꙑшѧ ⁙ Прѣждьнѥго бо писаниꙗ на пергаменѣ не обрѣтоша · ꙗкоже въ нѣкꙑихъ лъжьнꙑхъ листѣхъ Ганъкꙑ бѣ · чрьнило же листъ ѿ Ганъкова различьно ⁙ Тако бꙑсть кънижьникомъ радость велиꙗ&lt;ref&gt;Schaeken J. ''Die Kiever Blätter''. Amsterdam: Rodopi, 1987. ''(нѣмьчьскꙑ)''; Німчук В. В. ''Київські глаголичні листки: Найдавніша пам'ятка слов'янської писемності''. Київ: Наукова думка, 1983. ''(малороусьскꙑ)''&lt;/ref&gt; ⁙

== Разоумѣниѥ кънигꙑ ==

Въ древьнѣишихъ рѫкописѣхъ словѣньскꙑхъ до нꙑнѣ пребꙑваѭщихъ кꙑѥвьстии листи ветъши сѫтъ ⁙ Въ къниꙁѣ же молитвꙑ латиньскаго чина въ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ прѣложенꙑ сѫтъ ⁙

== Источьници ==

&lt;references/&gt;

== Вънѣшьнѩ съвѧꙁи ==

* [https://www.loc.gov/item/2021667731/ ''The Kiev Missal''] - образꙑ вьсеѩ кънигꙑ. ''(англьскꙑ)'' ⁙
* [https://www.nbuv.gov.ua/node/3838 ''Київські глаголичні листки''] - образꙑ и вѣсти о къниꙁѣ. ''(малороусьскꙑ)'' ⁙
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Kiev_Missal образꙑ кънигꙑ въ Викикладѣ] ⁙

[[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ]]
[[Катигорїꙗ:Словѣньскꙑ кънигꙑ]]</text>
      <sha1>q8bzavjy4v4s7c1ie2003lrl514ynna</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>