Википєдїꙗ cuwiki https://cu.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8C%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Срѣдьства Нарочьна Бєсѣда Польꙃєватєл҄ь Польꙃєватєлꙗ бєсѣда Википєдїꙗ Википєдїѩ бєсѣда Дѣло Дѣла бєсѣда MediaWiki MediaWiki бєсѣда Обраꙁьць Обраꙁьца бєсѣда Помощь Помощи бєсѣда Катигорїꙗ Катигорїѩ бєсѣда TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 30 87969 87964 2026-09-30T16:23:21Z Qamen 30020 съвѧꙁь придана ѥсть: Марїиньско єѵангєлїѥ 87969 wikitext text/x-wiki [[Дѣло:ZografskiyKodeks.png|thumb|пьсанꙑ [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|кѷрїлловицєѭ]] Ꙁѡграфьскꙑ кънигꙑ]] {{glag-name|имѧ= Ⱄⰾⱁⰲⱑⱀⱐⱄⰽⱏ ⱗⰸⱏⰺⰽⱏ}} '''Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ''' сѧ къ їндоєѵрѡпьска дрѣвєсє [[Словѣньсци ѩꙁꙑци|словѣньска вѣтвиꙗ]] оноситъ ⁙ словѣньскъ мрьтвъ ѩꙁꙑкъ ѥстъ {{commonscat|Church Slavonic language|Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ}} ==О ѩꙁꙑка имєнє == Напрьва жє ѩꙁꙑкъ словѣньскꙑимь ꙁъванъ бѣашє 1 ꙁанѥ жє ѥдина рѣчь вьсихъ словѣнъ бѣ 1 сѥго дѣлꙗ письмєна аꙁъбоуковьни сътворѥни бѣашє сѫтъ 5 Тако жє въ житии Cв᷉тго Мєѳодїꙗ<ref>[https://web.archive.org/web/20160305205114/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2164 {{lat-ga|Электронная библиотека ИРЛИ РАН / Собрания текстов / Библиотека литературы Древней Руси / Том 2 / Житие Мефодия]}}</ref> и [[Їѡаннъ Єѯархъ|Їѡанна Єѯарха]] кънигахъ пьсано ѥстъ 5 Послѣди жє, Словѣньскоу ѩꙁꙑкоу, ина имєна такождє оутворилисѧ бѣашє Въ [[Блъгарїꙗ|Блъгарїи]] жє такождє съ врѣмєньмъ блъгарьскомь ѩꙁꙑкомь ꙁъванъ бѣашє 1 и того дѣлꙗ нꙑнѣ блъгарьсци ѩꙁꙑковѣди мьнѧтъ бо отъ словѣньскаѥго ѩꙁꙑка нꙑнѣщьн҄ь блъгарьскъ ѩꙁꙑкъ иꙁишьлъ ѥстъ 5 Словѣньскъ жє ѩꙁꙑкъ того дѣлꙗ староблъгарьскомь рѣкѫтъ Въ [[Сѣвєрьна Макєдонїꙗ|Макєдонїи Димократїи]] жє словѣньскъ ѩꙁꙑкъ старомакєдоньскомь рѣкѫтъ Въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїи]] жє до Ѳ҃І вѣка обꙑчаѥмь ѩꙁꙑкъ словѣньскомь ꙁъванъ бѣашє 1 нъ послѣди жє словєсѣ старословѣньскъ и црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑковѣдꙑ въсприѩта бѣашєтє 1 ижє нꙑнѣ раꙁьнъ съмꙑслъ иматє и словѣньскъ ѩꙁꙑкъ тъчиѭ старословѣньскомь ꙁъванъ ѥстъ да бѣжали съмѫщєниꙗ съ ѥгожє поꙁдьнѣи авлѥнами иꙁводами бѫ 5 Мъногꙑ инꙑ ѩꙁꙑкꙑ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ нꙑнѣ такождє старословѣньскомь ли староцрькъвьнословѣньскомь ли ꙁъванъ ѥстъ == їсторїꙗ == Кънижьнъ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ съставлѥнъ [[Кѷрїллъ и Мєѳодїи|Кѷрїлломь и Мєѳодїѥмь]] ѥстъ · та жє прѣложила словѣномъ црькъвьнꙑѩ кънигꙑ ѥстє ⁙ братра рождєна [[Грьчьско цѣсарьство|Грьчьска]] цѣсарьства [[Ѳессалонїка|Ѳєссалонїцѣ]] рєкомѣи Солоуни бꙑла ѥстє · идє [[южьни словѣнє|южьнъ словѣнъ]] рѣчь бѣашє<ref name="Селищев 1951">{{lat-ga|Селищев А. М. Старославянский язык. Часть 1: Введение. Фонетика. — М. : Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства Просвещения РСФСР, 1951. С. 10.}}</ref> ⁙ того дѣл̑ьма словѣньскоуѥмоу ѩꙁꙑкоу южьнословѣньсти ѩꙁꙑчьни обраꙁи сѫтъ · нъ [[дрєвл҄ьнѥморавьскъ ѩꙁꙑкъ|дрєвл҄ьнѥморавьскоу]] ѩꙁꙑкоу ꙁападьнословѣньсти обраꙁи бѣашѧ Словѣньскомь ѩꙁꙑкомь кънигꙑ [[Прѣѩславл҄ьска кънижьна схола|Прѣѩславл҄ьскꙑ]] · [[Охрїдьска кънижьна схола|Охрїдьскꙑ]] и инъ кънижьнъ схолъ пьсанꙑ бѣшѧ ⁙ Онъжє ꙗко лѣтописьнъ и богоуслоужєбьнъ ѩꙁꙑкъ [[Прьво Блъгарьско цѣсарьство|Блъгарьска цѣсарьства]] · [[Вєлико Моравїꙗ|Вєликꙑ Моравїѩ]] · [[Роусь|Роуси]] · [[Срьбїꙗ|Срьбїи]] и инъ словѣньскъ странъ польꙃєвалъ сѧ ѥстъ Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ по врѣмєнє сѧ подъ съврѣмєньнъ словѣнъ рѣчиѭ мѣнꙗлъ ѥстъ · ѥжє къ нꙑнѣшьню [[црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑкъ|црькъвьнословѣньскоу]] ѩꙁꙑкоу привєдє == словѣньска аꙁъбоукꙑ == : {{главьнъ|словѣньска аꙁъбоукꙑ}} Нꙑнѣ наибол҄ьша числа ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ ѥстъ бо прьваꙗ аꙁъбоукꙑ словѣньска ѩꙁꙑка дѣлꙗ [[кѷрїлловица]] ѥстъ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.rastko.org.rs/filologija/ppiper-slavistika_c.html Предраг Пипер, Увод у славистику I]}}</ref><ref>{{lat-ga|lang=sr|Петар Ђорђић, Историја српске ћирилице (1990:22)}}</ref><ref>{{lat-ga|Шницер Я. Б. Иллюстрированная всеобщая история письмен. — СПб. 1903. — С. 222—223}}</ref> · ѭжє Кѷрїллъ сътвори ⁙ Ѥѭжє вьсѩ прьвꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ пьсанꙑ бѣ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.ff.uns.ac.rs/biblioteka/upoznaj_jednu_knjigu/proglas/oproglasu.htm Делови студија из књиге «Проглас» Константина-Ћирила (Братислава: Перфект, 2004)]}}</ref> ⁙ По нѣколикъ лѣтъ истєщѥнии грьчьскꙑ аꙁъбоукъвє основѣ съ боукъвь доложєниѥмь [[Вътора словѣньска аꙁъбоукꙑ|новаꙗ словѣньска аꙁъбоукꙑ]] сътворѥна бѣ · нѣциихъ ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ бо ѥстъ · ѥжє аꙁъбоукъвь [[Климєнтъ Охрїдьскꙑи|Климєнтомь Охрїдьскомь]] сътворѥна бѣ · нъ то исто нєвѣдомо ѥстъ ⁙ Сꙗ аꙁъбоукꙑ жє кѷрїлловицѧ мѣсто прѣимашє == словѣньскꙑ кънигꙑ == С҄и жє сѫтъ канѡничьнꙑ кънигꙑ · словѣньскомь ѩꙁꙑкомь пьсанꙑ === [[кѷрїлловица]] === * [[Ассєманиѥво єѵангєлїѥ]] · инако Ватиканьска кънига и {{lang-la|Evangeliarum Assemani / Codex Vaticanus}} * Боꙗньско єѵангєлїѥ * Ꙁѡграфьскъ палїмѱистъ * [[Ꙁѡграфьска кънига]] и {{lang-la|Codex Zographensis}} * [[Кꙑѥвьстии листи]] {{lang-la|Fragmenta Kijoviensia}} * Клоцєвъ съборьникъ и {{lang-la|Glagolita Klozianus}} * [[Марїиньско єѵангєлїѥ]] и {{lang-la|Codex Marianus}} * Охрїдьсци листъци * Рꙑльсци листъци * [[Сїнаиска ѱалтирь]] {{lang-la|Psalterium Sinaiticum}} * Сїнаиско єѵхологїѥ {{lang-la|Euchologium Sinaiticum}} * Сїнаискъ їєратїконъ {{commonscat|Glagolitic manuscripts}} === [[словѣньска аꙁъбоукꙑ]] === * [[Прогласъ|Прогласъ/Ⱂⱃⱁⰳⰾⰰⱄⱏ]] * Новоградьска ѱалтирь * Єниньскъ апостолъ * Ꙁѡграфьсци листъци * Листъци Оундол҄ьскаѥго * [[Саввина кънига]] * [[Соупрасльска кънига|Соупрасл҄ьска минїꙗ]] и {{lang-la|Codex Suprasliensis}} * Хїландарьсци листъци {{commonscat|Church Slavonic manuscripts}} == фѡнитїка == Словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ ѥдинъ на дєсѧть гласьникъ сѫтъ : /а/ · /є/ · /и/ · /о/ · /оу/ · /ъ/ · /ꙑ/ · /ь/ · /ѣ/ · /ѫ/ · /ѧ/ ⁙ И сєдмь на дъва дєсѧтє съгласьникъ сѫтъ · нъ [[фѡнима]] /ф/ тъкъмо въ ꙁаѩтѣхъ словєсьхъ ѥстъ ⁙ Обꙑчаѥмь та жє грьчьскꙑ и латиньскꙑ словєса сѫтъ == грамматїка == === птѡсьна мѣна === Ѭꙁꙑкомъ ГРАМОУТУ словѣньскимъ жє скаꙁаєма ПИСЬМЄНА · Въ словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ птѡсьнѫ мѣнѫ словєса сѫщьствитєльна ово · мѣстоимьньна ово · прилагатєльна ово и числитєльна ово имѫтъ ⁙ Имєнъ сѫщьствитєльнъ птѡсь жє числомь сєдмь сѫтъ<ref>{{lat-ga|[http://www.promacedonia.org/pdf/mirchev_starobylgarski.html Кирил Мирчев. Старобългарски език — кратък граматичен очерк. София, 1972]}}</ref> · и томоу жє въ доложєниѥ сѫтъ шєсть иꙁмѣнѥниꙗ обраꙁъ оубо ис прасловѣньска ѩꙁꙑка приѩти ⁙ Иꙁ обраꙁъ тѣхъ тъкъмо трьѥ пльностиѭ съхранѥни бѣашє · ини жє триѥ съ имижє въ кънигахъ ю съмѣшєниѥ имаашє ⁙ Такождє словєсъ мѧкъкамъ и тврьдамъ основамъ мѣна раꙁликаꙗ ѥстъ == число == [[Число|Число церкво овное]] == кладѧꙃи == <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> == ꙁьри такождє == * [http://www.schaeken.nl/lu/research/online/editions/kievfol.html моудльтва за Кльмьнтѥ в кꙑѥвьскꙑ кънигꙑ] * [https://web.archive.org/web/20090429133513/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/ocsol-BF-X.html словѣньскаѥго ѩꙁꙑка оучєниꙗ] [[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|*]] [[Катигорїꙗ:Словѣнє]] [[Катигорїꙗ:Словѣньсци ѩꙁꙑци]] <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" />КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙<references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" /> <references group="кладѧꙃи" /> 3gasqmvmihfjxkdhcpzh7sfy3qgh4gr 0 11174 87968 2026-09-30T16:19:13Z Qamen 30020 Новъ члѣнъ · Марїиньско єѵангєлїѥ 87968 wikitext text/x-wiki [[File:Codex Marianus, fol 36r - 2.jpg|thumb|right|240px|Листъ Марїиньска єѵангєлїꙗ]] '''Марїиньско єѵангєлїѥ''' · латиньскꙑ ''Codex Marianus'' · ѥстъ дрєвьна [[Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|словѣньска]] кънига · рѫкоѭ писана [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|староѭ кѷрїлловицєѭ]] нꙑнѣ жє глаголицєѭ рекомоѭ · въ началѣ XI столѣтиꙗ<ref name="PravEnc">[https://www.pravenc.ru/text/2562024.html «Мариинское Евангелие»] · «Православная энциклопедия» · XLIII · 474–476 · ''(ru)''.</ref>⁙ Иматъ чєтꙑри єѵангєлїꙗ · нꙑнѣ жє нєплъно ѥстъ<ref name="NEB">[https://kp.rusneb.ru/item/material/evangelie-tetr «Мариинское Евангелие»] · НЭБ «Книжные памятники» · ''(ru)''.</ref>⁙ Имѧ сиѥ приꙗтъ ѿ обитѣли прѣсвѧтꙑѩ Богородицѧ на [[Аѳонъ|Свѧтѣи горѣ]]⁙ == Врѣмѧ == Кънига въ началѣ XI столѣтиꙗ писана бꙑстъ<ref name="PravEnc"/>⁙ Нѣции мьнѧтъ ꙗко въ концѣ X столѣтиꙗ писана<ref name="PravEnc"/>⁙ Мѣсто написаниꙗ нѣсть вѣдомо ⁙ Нꙑнѣ мьнѧтъ ꙗко въ <span title="cnr Duklja" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">Диоклитии</span> или близъ нєѩ писана<ref name="Miklas">Heinz Miklas · Patricia Engel · Manfred Schreiner · Wilfried Vetter · Simon Brenner · Fabian Hollaus · [https://e-scripta.eu/archives/2021/21/interdisciplinary-analyses-codex-marianus-vienna-part-cod-vind-slav-146 ''Interdisciplinary Analyses of the Codex Marianus, Vienna Part (Cod. Vind. slav. 146)''] · ''Scripta & e-Scripta'' 21 · 2021 · 23–40 · ''(en)''.</ref>⁙ Диоклитиꙗ нꙑнѣ въ <span title="cnr Crna Gora" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">[[Чрьна Гора|Чрьнѣ горѣ]]</span> ѥстъ · дрєвлѥ жє кънѧѕи Диоклитиѩ тоу владѣахѫ ⁙ == Оустроѥниѥ кънигꙑ == Кънига иматъ <span title="173" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">ро҃г</span> листа · листи жє кожьни сѫтъ<ref name="PravEnc"/>⁙ Начѧло и коньць кънигꙑ нє прѣбꙑваѥта<ref name="NEB"/>⁙ На прьвꙑхъ листѣхъ писаниѥ Матѳєова єѵангєлїꙗ · на послѣдьнꙑхъ жє Їѡанова<ref name="NEB"/>⁙ Въ срѣдѣ жє кънигꙑ нѣколико листъ нꙑнѣ нѣсть ⁙ Въ мѣсто ѥдиного ѿ нихъ въ XIV столѣтии инъ листъ приданъ бꙑстъ · на нємь жє новꙑми словѣньскꙑми писмєнꙑ писано<ref name="NEB"/>⁙ Вьсѫ жє дрєвьнѫ чѧсть кънигꙑ ѥдинъ письць писа<ref name="HE">[https://enciklopedija.hr/clanak/marijinsko-evandjelje ''Marijinsko evanđelje''] · ''Hrvatska enciklopedija'' · ''(hr)''.</ref>⁙ Въ къниꙁѣ сѫтъ обраꙁи благовѣстникъ Марка Лоукꙑ и Їѡана<ref name="NEB"/>⁙ На краѥхъ жє листъ мъногꙑ рѣчи поздѣ приписанꙑ новꙑми словѣньскꙑми писмєнꙑ<ref name="NEB"/>⁙ == Рѣчь кънигꙑ == [[File:GrigorovicViktor.jpg|thumb|right|180px|Викторъ Григоровичь]] Рѣчь кънигꙑ вєтъха ѥстъ ⁙ Въ нєи сѫтъ мънога дрєвьна словєса<ref name="PravEnc"/>⁙ Разньства жє сѫтъ и въ писании ⁙ Письць овогда въ ъ мѣсто писашє о · въ ь мѣсто є · овогда жє ъ и ь нє писашє<ref name="Jagic">Ватрославъ Ꙗгиꙉь · ''Памятникъ глаголической письменности. Маріинское четвероевангеліе съ примѣчаніями и приложеніями'' · Санктпетербургъ · 1883 · ''(ru)''.</ref>⁙ Такождє въ ѫ мѣсто овогда писашє оу · въ ꙑ мѣсто и<ref name="Jagic"/>⁙ Испꙑтаѭщє жє рѣчь кънигꙑ обрѣтаѭтъ въ нєи нѣкаꙗ [[Срьбьскъ ѩꙁꙑкъ|срьбьскꙑмъ рѣчьмъ]] подобьна · ина жє [[Блъгарьскъ ѩꙁꙑкъ|блъгарьскꙑмъ]]<ref name="Totomanova">Анна-Мария Тотоманова · [https://palaeobulgarica.eu/507/broj-xlv-2021-4 «За „сърбизмите“ в Мариинското евангелие»] · ''Palaeobulgarica / Старобългаристика'' · XLV · 2021 · 4 · 3–14 · ''(bg)''.</ref><ref name="PravEnc"/>⁙ == Обрѣтєниѥ кънигꙑ == [[File:Jagic.jpg|thumb|left|180px|Ватрославъ Ꙗгиꙉь]] Въ лѣто <span title="лѣто 1845 ѿ рождьства Христова" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">҂аѡм҃є</span> приидє на Свѧтѫѭ горѫ роусьскъ мѫжъ кънижьнъ <span title="ru Виктор Иванович Григорович" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">Григоровичь</span><ref name="PravEnc"/>⁙ Въ обитѣли прѣсвѧтꙑѩ Богородицѧ обрѣтє вѧштьшѫ чѧсть кънигꙑ и въ Роусь принєсє<ref name="PravEnc"/>⁙ О мѣстѣ жє обрѣтєниꙗ нѣции и дьньсь инако мьнѧтъ<ref name="PravEnc"/>⁙ Тажє имѣашє кънигѫ при сєбѣ дажє до съмрьти своѥѩ · посємъ жє въ [[Москва|Московъ]] прѣнєсєна бꙑстъ идѣжє и дьньсь прѣбꙑваѥтъ<ref name="PravEnc"/>⁙ Прѣждє жє хръватинъ <span title="hr Antun Mihanović" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">Михановиꙉь</span> ина дъва листа приꙗтъ и <span title="sl Franc Miklošič" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">Францоу Миклошичєви</span> посъла<ref name="PravEnc"/>⁙ Ѥгда жє тъ оумрѣ · листа сиꙗ въ кънижьници въ [[Вѥнъ|Вѣдьни]] положєна бꙑста идѣжє и дьньсь прѣбꙑваѥта<ref name="PravEnc"/>⁙ == Авлєниѥ кънигꙑ == Въ лѣто <span title="лѣто 1850 ѿ рождьства Христова" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">҂аѡ҃н</span> Францъ Миклошичь ина дъва листа тиснєниѥмъ ави<ref name="PravEnc"/>⁙ Въ лѣто <span title="лѣто 1883 ѿ рождьства Христова" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">҂аѡп҃г</span> хръватинъ <span title="hr Vatroslav Jagić" style="border-bottom:1px dotted; cursor:help;">Ꙗгиꙉь</span> Марїиньско єѵангєлїѥ новꙑми словѣньскꙑми писмєнꙑ тиснєниѥмъ ави · къ томоу жє писмѧ и рѣчь кънигꙑ испꙑта<ref name="Jagic"/>⁙ <blockquote> Кънига сиꙗ въ словєсьхъ и въ строи рѣчи мъного вєтъхаго блюдєтъ · сєго ради и мꙑ нꙑнѣ можємъ вѣдѣти како испрьва благовѣствованиѥ на словѣньскꙑи ѩꙁꙑкъ прѣложєно бꙑстъ<ref name="Jagic482">Ватрославъ Ягичь · ''Маріинское четвероевангеліе'' · 1883 · 482 · ''(ru)''.</ref>⁙ <div style="text-align:right;">''Ватрославъ Ꙗгиꙉь''</div> </blockquote> == Источьници == <references/> == Вънѣшьнѩ съвѧꙁи == * [https://kp.rusneb.ru/item/material/evangelie-tetr Обраꙁи листъ Марїиньска єѵангєлїꙗ] · НЭБ «Книжные памятники» · ''(ru)'' * [https://titus.uni-frankfurt.de/texte/etcs/slav/aksl/marianus/mariat.htm Писаниѥ Марїиньска єѵангєлїꙗ новꙑми словѣньскꙑми писмєнꙑ] · TITUS · ''(en)'' * [https://books.google.com/books?id=46gGAAAAQAAJ Ꙗгиꙉєво авлєниѥ кънигꙑ] · ''Quattuor Evangeliorum versionis palaeoslovenicae codex Marianus glagoliticus, characteribus cyrillicis transcriptum ed. V. Jagić'' · 1883 · ''(la)'' [[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ]] [[Катигорїꙗ:Словѣньскꙑ кънигꙑ]] o5q730cljekai4z12fvnd30kybuy2n8