Википєдїꙗ cuwiki https://cu.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D0%BB%D0%B0%D0%B2%D1%8C%D0%BD%D0%B0_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.24 first-letter Срѣдьства Нарочьна Бєсѣда Польꙃєватєл҄ь Польꙃєватєлꙗ бєсѣда Википєдїꙗ Википєдїѩ бєсѣда Дѣло Дѣла бєсѣда MediaWiki MediaWiki бєсѣда Обраꙁьць Обраꙁьца бєсѣда Помощь Помощи бєсѣда Катигорїꙗ Катигорїѩ бєсѣда TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 30 88057 87977 2026-10-15T19:34:27Z Qamen 30020 /* кѷрїлловица */ Съвѧꙁь придана ѥсть · Клоцєва кънига 88057 wikitext text/x-wiki [[Дѣло:ZografskiyKodeks.png|thumb|пьсанꙑ [[Словѣньска аꙁъбоукꙑ|кѷрїлловицєѭ]] Ꙁѡграфьскꙑ кънигꙑ]] {{glag-name|имѧ= Ⱄⰾⱁⰲⱑⱀⱐⱄⰽⱏ ⱗⰸⱏⰺⰽⱏ}} '''Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ''' сѧ къ їндоєѵрѡпьска дрѣвєсє [[Словѣньсци ѩꙁꙑци|словѣньска вѣтвиꙗ]] оноситъ ⁙ словѣньскъ мрьтвъ ѩꙁꙑкъ ѥстъ {{commonscat|Church Slavonic language|Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ}} ==О ѩꙁꙑка имєнє == Напрьва жє ѩꙁꙑкъ словѣньскꙑимь ꙁъванъ бѣашє 1 ꙁанѥ жє ѥдина рѣчь вьсихъ словѣнъ бѣ 1 сѥго дѣлꙗ письмєна аꙁъбоуковьни сътворѥни бѣашє сѫтъ 5 Тако жє въ житии Cв᷉тго Мєѳодїꙗ<ref>[https://web.archive.org/web/20160305205114/http://lib.pushkinskijdom.ru/Default.aspx?tabid=2164 {{lat-ga|Электронная библиотека ИРЛИ РАН / Собрания текстов / Библиотека литературы Древней Руси / Том 2 / Житие Мефодия]}}</ref> и [[Їѡаннъ Єѯархъ|Їѡанна Єѯарха]] кънигахъ пьсано ѥстъ 5 Послѣди жє, Словѣньскоу ѩꙁꙑкоу, ина имєна такождє оутворилисѧ бѣашє Въ [[Блъгарїꙗ|Блъгарїи]] жє такождє съ врѣмєньмъ блъгарьскомь ѩꙁꙑкомь ꙁъванъ бѣашє 1 и того дѣлꙗ нꙑнѣ блъгарьсци ѩꙁꙑковѣди мьнѧтъ бо отъ словѣньскаѥго ѩꙁꙑка нꙑнѣщьн҄ь блъгарьскъ ѩꙁꙑкъ иꙁишьлъ ѥстъ 5 Словѣньскъ жє ѩꙁꙑкъ того дѣлꙗ староблъгарьскомь рѣкѫтъ Въ [[Сѣвєрьна Макєдонїꙗ|Макєдонїи Димократїи]] жє словѣньскъ ѩꙁꙑкъ старомакєдоньскомь рѣкѫтъ Въ [[Рѡсїꙗ|Рѡсїи]] жє до Ѳ҃І вѣка обꙑчаѥмь ѩꙁꙑкъ словѣньскомь ꙁъванъ бѣашє 1 нъ послѣди жє словєсѣ старословѣньскъ и црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑковѣдꙑ въсприѩта бѣашєтє 1 ижє нꙑнѣ раꙁьнъ съмꙑслъ иматє и словѣньскъ ѩꙁꙑкъ тъчиѭ старословѣньскомь ꙁъванъ ѥстъ да бѣжали съмѫщєниꙗ съ ѥгожє поꙁдьнѣи авлѥнами иꙁводами бѫ 5 Мъногꙑ инꙑ ѩꙁꙑкꙑ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ нꙑнѣ такождє старословѣньскомь ли староцрькъвьнословѣньскомь ли ꙁъванъ ѥстъ == їсторїꙗ == Кънижьнъ словѣньскъ ѩꙁꙑкъ съставлѥнъ [[Кѷрїллъ и Мєѳодїи|Кѷрїлломь и Мєѳодїѥмь]] ѥстъ · та жє прѣложила словѣномъ црькъвьнꙑѩ кънигꙑ ѥстє ⁙ братра рождєна [[Грьчьско цѣсарьство|Грьчьска]] цѣсарьства [[Ѳессалонїка|Ѳєссалонїцѣ]] рєкомѣи Солоуни бꙑла ѥстє · идє [[южьни словѣнє|южьнъ словѣнъ]] рѣчь бѣашє<ref name="Селищев 1951">{{lat-ga|Селищев А. М. Старославянский язык. Часть 1: Введение. Фонетика. — М. : Государственное учебно-педагогическое издательство Министерства Просвещения РСФСР, 1951. С. 10.}}</ref> ⁙ того дѣл̑ьма словѣньскоуѥмоу ѩꙁꙑкоу южьнословѣньсти ѩꙁꙑчьни обраꙁи сѫтъ · нъ [[дрєвл҄ьнѥморавьскъ ѩꙁꙑкъ|дрєвл҄ьнѥморавьскоу]] ѩꙁꙑкоу ꙁападьнословѣньсти обраꙁи бѣашѧ Словѣньскомь ѩꙁꙑкомь кънигꙑ [[Прѣѩславл҄ьска кънижьна схола|Прѣѩславл҄ьскꙑ]] · [[Охрїдьска кънижьна схола|Охрїдьскꙑ]] и инъ кънижьнъ схолъ пьсанꙑ бѣшѧ ⁙ Онъжє ꙗко лѣтописьнъ и богоуслоужєбьнъ ѩꙁꙑкъ [[Прьво Блъгарьско цѣсарьство|Блъгарьска цѣсарьства]] · [[Вєлика Морава|Вєликꙑ Моравїѩ]] · [[Роусь|Роуси]] · [[Срьбїꙗ|Срьбїи]] и инъ словѣньскъ странъ польꙃєвалъ сѧ ѥстъ Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ по врѣмєнє сѧ подъ съврѣмєньнъ словѣнъ рѣчиѭ мѣнꙗлъ ѥстъ · ѥжє къ нꙑнѣшьню [[црькъвьнословѣньскъ ѩꙁꙑкъ|црькъвьнословѣньскоу]] ѩꙁꙑкоу привєдє == словѣньска аꙁъбоукꙑ == : {{главьнъ|словѣньска аꙁъбоукꙑ}} Нꙑнѣ наибол҄ьша числа ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ ѥстъ бо прьваꙗ аꙁъбоукꙑ словѣньска ѩꙁꙑка дѣлꙗ [[кѷрїлловица]] ѥстъ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.rastko.org.rs/filologija/ppiper-slavistika_c.html Предраг Пипер, Увод у славистику I]}}</ref><ref>{{lat-ga|lang=sr|Петар Ђорђић, Историја српске ћирилице (1990:22)}}</ref><ref>{{lat-ga|Шницер Я. Б. Иллюстрированная всеобщая история письмен. — СПб. 1903. — С. 222—223}}</ref> · ѭжє Кѷрїллъ сътвори ⁙ Ѥѭжє вьсѩ прьвꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ пьсанꙑ бѣ<ref>{{lat-ga|lang=sr|[http://www.ff.uns.ac.rs/biblioteka/upoznaj_jednu_knjigu/proglas/oproglasu.htm Делови студија из књиге «Проглас» Константина-Ћирила (Братислава: Перфект, 2004)]}}</ref> ⁙ По нѣколикъ лѣтъ истєщѥнии грьчьскꙑ аꙁъбоукъвє основѣ съ боукъвь доложєниѥмь [[Вътора словѣньска аꙁъбоукꙑ|новаꙗ словѣньска аꙁъбоукꙑ]] сътворѥна бѣ · нѣциихъ ѩꙁꙑковѣдъ помꙑшлѥниѥ бо ѥстъ · ѥжє аꙁъбоукъвь [[Климєнтъ Охрїдьскꙑи|Климєнтомь Охрїдьскомь]] сътворѥна бѣ · нъ то исто нєвѣдомо ѥстъ ⁙ Сꙗ аꙁъбоукꙑ жє кѷрїлловицѧ мѣсто прѣимашє == словѣньскꙑ кънигꙑ == С҄и жє сѫтъ канѡничьнꙑ кънигꙑ · словѣньскомь ѩꙁꙑкомь пьсанꙑ === [[кѷрїлловица]] === * [[Ассєманиѥво єѵангєлїѥ]] · инако Ватиканьска кънига и {{lang-la|Evangeliarum Assemani / Codex Vaticanus}} * Боꙗньско єѵангєлїѥ * Ꙁѡграфьскъ палїмѱистъ * [[Ꙁѡграфьска кънига]] и {{lang-la|Codex Zographensis}} * [[Кꙑѥвьстии листи]] {{lang-la|Fragmenta Kijoviensia}} * [[Клоцєва кънига|Клоцєвъ съборьникъ]] и {{lang-la|Glagolita Klozianus}} * [[Марїиньско єѵангєлїѥ]] и {{lang-la|Codex Marianus}} * Охрїдьсци листъци * Рꙑльсци листъци * [[Сїнаиска ѱалтирь]] {{lang-la|Psalterium Sinaiticum}} * Сїнаиско єѵхологїѥ {{lang-la|Euchologium Sinaiticum}} * Сїнаискъ їєратїконъ {{commonscat|Glagolitic manuscripts}} === [[словѣньска аꙁъбоукꙑ]] === * [[Прогласъ|Прогласъ/Ⱂⱃⱁⰳⰾⰰⱄⱏ]] * Новоградьска ѱалтирь * Єниньскъ апостолъ * Ꙁѡграфьсци листъци * Листъци Оундол҄ьскаѥго * [[Саввина кънига]] * [[Соупрасльска кънига|Соупрасл҄ьска минїꙗ]] и {{lang-la|Codex Suprasliensis}} * Хїландарьсци листъци {{commonscat|Church Slavonic manuscripts}} == фѡнитїка == Словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ ѥдинъ на дєсѧть гласьникъ сѫтъ : /а/ · /є/ · /и/ · /о/ · /оу/ · /ъ/ · /ꙑ/ · /ь/ · /ѣ/ · /ѫ/ · /ѧ/ ⁙ И сєдмь на дъва дєсѧтє съгласьникъ сѫтъ · нъ [[фѡнима]] /ф/ тъкъмо въ ꙁаѩтѣхъ словєсьхъ ѥстъ ⁙ Обꙑчаѥмь та жє грьчьскꙑ и латиньскꙑ словєса сѫтъ == грамматїка == === птѡсьна мѣна === Ѭꙁꙑкомъ ГРАМОУТУ словѣньскимъ жє скаꙁаєма ПИСЬМЄНА · Въ словѣньсцѣ ѩꙁꙑцѣ птѡсьнѫ мѣнѫ словєса сѫщьствитєльна ово · мѣстоимьньна ово · прилагатєльна ово и числитєльна ово имѫтъ ⁙ Имєнъ сѫщьствитєльнъ птѡсь жє числомь сєдмь сѫтъ<ref>{{lat-ga|[http://www.promacedonia.org/pdf/mirchev_starobylgarski.html Кирил Мирчев. Старобългарски език — кратък граматичен очерк. София, 1972]}}</ref> · и томоу жє въ доложєниѥ сѫтъ шєсть иꙁмѣнѥниꙗ обраꙁъ оубо ис прасловѣньска ѩꙁꙑка приѩти ⁙ Иꙁ обраꙁъ тѣхъ тъкъмо трьѥ пльностиѭ съхранѥни бѣашє · ини жє триѥ съ имижє въ кънигахъ ю съмѣшєниѥ имаашє ⁙ Такождє словєсъ мѧкъкамъ и тврьдамъ основамъ мѣна раꙁликаꙗ ѥстъ == число == [[Число|Число церкво овное]] == кладѧꙃи == <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> == ꙁьри такождє == * [http://www.schaeken.nl/lu/research/online/editions/kievfol.html моудльтва за Кльмьнтѥ в кꙑѥвьскꙑ кънигꙑ] * [https://web.archive.org/web/20090429133513/http://www.utexas.edu/cola/centers/lrc/eieol/ocsol-BF-X.html словѣньскаѥго ѩꙁꙑка оучєниꙗ] [[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ|*]] [[Катигорїꙗ:Словѣнє]] [[Катигорїꙗ:Словѣньсци ѩꙁꙑци]] <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" responsive="" /> <references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" />КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙<references group="КЪНИГЫ ВЄТХАГѠ И НОВАГѠ ꙀАВҌТА ⁙" /> <references group="кладѧꙃи" /> qy18ukqb0su4akf37hiut2po5xlqlww 0 11191 88055 88053 2026-10-15T12:32:50Z Йийишнитса 30132 Added letter "ѫ" instead "ȣ" in several words 88055 wikitext text/x-wiki == Праꙁдникъ == [[Дѣло:Martenitsa Gustav Flickr.jpg|thumb|right|299x299px|Сѷмволъ срєтанїꙗ вєснꙑ]] '''Мартєни́ца''' ''·'' (болгарски ''·'' ''мартенка · маретница · байница · мак''єдонски мартинка ''·'' мартинче) ''·'' болгаръ ''·'' и ''·'' макєдонянъ ''·'' оутварїє ''·'' и ''·'' амȣлєтъ ''·'' иꙁъ ''·'' влана ''·'' или ''·'' нитєи ''·'' ижє ''·'' съвѧꙁꙑютъ ''·'' въ ''·'' прьвꙑи ''·'' дєнь ''·'' марта ''·'' дабꙑ ''·'' въ ''·'' тєчнїє ''·'' лѣта ''·'' ꙁдрави ''·'' счастливи ''·'' и ''·'' ꙁащищєни ''·'' ѿ ''·'' ꙁлагѡ ''·'' ѻка ''·'' и ''·'' лȣкавꙑχъ ''·'' дȣχѡвъ ''·'' бꙑти ''·'' &#xA640;нa­мєно­ва­нїє ''·'' цвѣтѡвъ ''·'' искони ''·'' покаꙁовашє ''·'' начала ''·'' ѥстєства ''·'' бѣлꙑи ''·'' ꙗкѡ ''·'' мѫжєскоѥ ''·'' начало ''·'' силѫ ''·'' чєрвлєнꙑи ''·'' ꙗкѡ ''·'' жєнскоѥ ''·'' начало ''·'' кровь ''·'' ꙁдравїє ''·'' и ''·'' рождєнїє ''·'' == Амȣлєтꙑ и скаꙁꙑ== [[Дѣло:Martenitsa-pijo-penda-03.jpg|thumb|right|306x306px|Пижо и Пєнда]]&#xA640;аȣтра ''·'' домостроитєльницꙑ ''·'' прєтъ ''·'' и ''·'' вꙑвѣшиваютъ ''·'' прєдъ ''·'' домꙑ ''·'' всѧкѫю ''·'' чєрвлєнѫю ''·'' ѻдєждѫ ''·'' дабꙑ ''·'' нє ''·'' внидѫтъ ''·'' въ ''·'' домъ ''·'' лȣкавꙑχъ ''·'' χворь ''·'' да ''·'' нищєтѫ 0opmbsgvmesao35wyszbxu5solbyw0p 0 11195 88056 2026-10-15T19:29:59Z Qamen 30020 Новъ члѣнъ · Клоцєва кънига 88056 wikitext text/x-wiki '''Клоцєва кънига''' ѥстъ останъкъ вєтъхꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ · ꙗжє рѫкоѭ писана бꙑстъ [[Кѷрїлловица|староѭ кѷрїлловицєѭ]] · сирѣчь глаголицєѭ<ref name="turilov"/><ref name="innsbruck"/><ref name="hannick"/>⁙ Кънига сиꙗ писана бꙑстъ въ 11 столѣтии · прѣждє жє имѣашє нѣ 500 листъ · нꙑнѣ жє 14 тъкъмо прєбꙑваѭтъ⁙ Кънига нарицаѥма ѥстъ Клоцєва · тако бо имєнована бꙑстъ Париса Клоца ради · ижє ѭ нѣкогда имѣашє<ref name="turilov"/><ref name="hannick"/>⁙ == Оустроѥниѥ кънигꙑ == Листи кожьни сѫтъ⁙ Длъгота листа пачє пѧди ѥстъ (сирѣчь 27 cm) · широта жє блиꙁь пѧди (сирѣчь 20,5 cm)⁙ Сии листи ѥдиноѭ рѫкоѭ писани сѫтъ · на коѥижьдо жє странѣ листа мъножьшєю чѧстию 40 стихъ<ref name="turilov"/>⁙ На листѣхъ чрьтꙑ тънъкꙑ начрътанꙑ сѫтъ ѿ шоуѥѩ странꙑ дажє до дѣснꙑѩ⁙ И сицє въ мъноꙁѣхъ кънигахъ оучинєно ѥстъ · вьсє сиѥ равьна начрътаниꙗ писмєнъ ради⁙ Обачє въ прочихъ кънигахъ писмєна къ таковꙑмъ чрьтамъ долоу льпѧтъ · въ Клоцєвѣ жє къниꙁѣ боукъви врьхами своими къ врьхнѣи чрьтѣ льпѧтъ и подъ нєѭ ꙗко висѧтъ⁙ Боукъви мъножьшєю чѧстию облꙑ сѫтъ · овꙑ жє острѣ начрътанꙑ<ref name="turilov"/><ref name="cyrillomethodiana"/>⁙ Боукъви въ начѧлѣ бєсѣдъ вєликꙑ и оукрашєнꙑ сѫтъ · надъписаниꙗ такождє вєликими боукъвами писана сѫтъ⁙ При надъписании на краи листа ѥстъ оукрашєниѥ ꙗко крило хєровима⁙ На тєтради писано ѥстъ число 62 · сє число мѣсто єѩ въ къниꙁѣ покаꙁоуѥтъ⁙ Прѣждє нєѩ оубо бѣшѧ инꙑ тєтради числомь 61⁙ Того ради мьнѧтъ ꙗко бꙑсть 488 листъ прѣждє нєѩ · нꙑнѣ жє тъкъмо 14 имамꙑ ѿ тꙑѩ вєликꙑѩ кънигꙑ⁙ Ащє жє сє тако бѣ · кънига вєльми вєлика бѣ · сє жє дивьно бѣ въ то врѣмѧ<ref name="turilov"/><ref name="kuev"/>⁙ <gallery widths="180" heights="250"> File:Glagolita Clozianus, Innsbruck fol. 3a.jpg|3a страна листа File:Glagolita Clozianus, Innsbruck fol. 3b.jpg|3b страна листа File:Glagolita Clozianus, Innsbruck fol. 4a.jpg|4a страна листа File:Glagolita Clozianus, Innsbruck fol. 4b.jpg|4b страна листа </gallery> == Бєсѣдꙑ кънигꙑ == Въ къниꙁѣ 5 бєсѣдъ постьнааго врѣмєнє и дьнии прѣждє Пасхꙑ⁙ Кънига иматъ дъвѣ бєсѣдѣ Їѡана Ꙁлатоуста на цвѣтоносьнѫѭ нєдѣлѭ и на вєликꙑи чєтврьтъкъ · бєсѣдѫ Аѳанасиꙗ Алєксандрьскааго на вєликꙑи пѧтъкъ · тажє бєсѣдѫ Єпифаниꙗ Кипрьскааго о съшьствии Иисоуса Христа въ адъ<ref name="turilov"/><ref name="hannick"/>⁙ До нꙑнѣ прєбꙑваѭтъ и инꙑ вєтъхꙑ словѣньскꙑ кънигꙑ · въ нихъжє бєсѣдꙑ црькъвьнꙑ писанꙑ сѫтъ⁙ Клоцєва жє кънига прѣждє вьсѣхъ сихъ писана бꙑстъ<ref name="turilov"/>⁙ Єдина жє бєсѣда нє иматъ надъписаниꙗ нижє начѧла⁙ Къто ѭ сътвори нѣсть вѣдомо⁙ Грьчьско писаниѥ бєсѣдꙑ сєѩ нѣсть обрѣтєно · тѣмьжє нѣции мьнѧтъ ꙗко словѣньскою рѣчиѭ сътворєна бꙑстъ · нъ нє ѿ грьчьскааго писаниꙗ прѣложєна⁙ Инїи жє мьнѧтъ ꙗко самъ свѧтꙑи [[Мєѳодїи]] ѭ писа⁙ Въ бєсѣдѣ сєи кънѧꙁи и владꙑкꙑ поучаѥми сѫтъ творити сѫдъ правьдьнъ и хранити ꙁаповѣди єѵангєльскꙑѩ<ref name="hannick"/><ref name="homily"/>⁙ <blockquote> <span title="Ащє оубо любити правъдѫ владꙑкамъ ꙁємлѧ божиє слово вєлитъ">ⰀⰞⰕⰅ ⰖⰁⰑ ⰎⰣⰁⰉⰕⰉ ⰒⰓⰀⰂⰟⰄⰨ ⰂⰎⰀⰄⰟⰉⰍⰀⰏⰟ ⰈⰅⰏⰎⰤ ⰁⰑⰆⰉⰅ ⰔⰎⰑⰂⰑ ⰂⰅⰎⰉⰕⰟ</span><br /> <span title="и пакꙑ поконь пѫту благу творити правєдънаа">Ⰺ ⰒⰀⰍⰟⰉ · ⰒⰑⰍⰑⰐⰠ ⰒⰨⰕⰖ ⰁⰎⰀⰃⰖ ⰕⰂⰑⰓⰉⰕⰉ ⰒⰓⰀⰂⰅⰄⰟⰐⰀⰀ</span><br /> <span title="ибо отъ правєдънꙑхъ дѣании ꙁачинаємъ блажєноє житьє">ⰉⰁⰑ ⰑⰕⰟ ⰒⰓⰀⰂⰅⰄⰟⰐⰟⰉⰘⰟ ⰄⰡⰀⰐⰉⰉ ⰈⰀⰝⰉⰐⰀⰅⰏⰟ ⰁⰎⰀⰆⰅⰐⰑⰅ ⰆⰉⰕⰠⰅ</span><ref name="dostal-1b"/>⁙ </blockquote> <blockquote> <span title="И пакꙑ правъда въꙁноситъ ѩꙁꙑкъ">Ⰺ ⰒⰀⰍⰟⰉ ⰒⰓⰀⰂⰟⰄⰀ ⰂⰟⰈⰐⰑⰔⰉⰕⰟ ⰧⰈⰟⰉⰍⰟ</span><br /> <span title="обнищаѭтъ жє грѣхъми и нєправъдами людьє">ⰑⰁⰐⰉⰞⰕⰀⰩⰕⰟ ⰆⰅ ⰃⰓⰡⰘⰟⰏⰉ Ⰻ ⰐⰅⰒⰓⰀⰂⰟⰄⰀⰏⰋ ⰎⰣⰄⰠⰅ</span><br /> <span title="и ино много єлико свѧтꙑѩ кънигꙑ глаголѭтъ">Ⰺ ⰋⰐⰑ ⰏⰐⰑⰃⰑ ⰅⰎⰉⰍⰑ ⰔⰂⰤⰕⰟⰉⰧ ⰍⰐⰉⰃⰟⰉ ⰃⰎⰀⰃⰑⰎⰨⰕⰟ</span><br /> <span title="гроꙁѫ и страхъ творѧщє владꙑкамъ">ⰃⰓⰑⰈⰨ Ⰹ ⰔⰕⰓⰀⰘⰟ ⰕⰂⰑⰓⰤⰞⰕⰅ ⰂⰎⰀⰄⰟⰉⰍⰀⰏⰟ</span><ref name="dostal-3a"/>⁙ </blockquote> Такождє осѫждаѥми сѫтъ обꙑчаи ꙗꙁꙑчьстии на брацѣхъ ꙗкожє и браци мєждоу сродьникꙑ по крьштєнию<ref name="homily"/>⁙ <blockquote> <span title="Ни поганъскъ єтєръ обꙑчаи съдѣати">ⰐⰉ ⰒⰑⰃⰀⰐⰟⰔⰍⰟ ⰅⰕⰅⰓⰟ ⰑⰁⰟⰉⰝⰀ Ⰹ ⰔⰟⰄⰡⰀⰕⰉ</span><br /> <span title="ни поганъскꙑѩ присѧгꙑ">ⰐⰉ ⰒⰑⰃⰀⰐⰟⰔⰍⰟⰉⰧ ⰒⰓⰉⰔⰤⰃⰟⰉ</span><br /> <span title="или ино чъто блѫдѧщє">ⰊⰎⰉ ⰋⰐⰑ ⰝⰟⰕⰑ ⰁⰎⰨⰄⰤⰞⰕⰅ</span><ref name="dostal-2a"/>⁙ </blockquote> Въ коньци жє притъча о талантѣхъ⁙ Соупрасльскаꙗ кънига такождє иматъ нѣкꙑѩ ѿ сихъ бєсѣдъ · точиѭ прѣложєниѥ ихъ ино ѥстъ<ref name="turilov"/>⁙ == Рѣчь кънигꙑ == [[File:Preslav_Golden_Church_Klearchos_2.jpg|thumb|left|300px|Прѣславъ дьньсь]] Рѣчь Клоцєвꙑ кънигꙑ инъдѣ подобьна рѣчи [[Вєлика Морава|моравьстѣи]] · инъдѣ жє прѣславьстѣи<ref name="turilov"/><ref name="cyrillomethodiana"/>⁙ Сє ꙗко моравьска сѫтъ словєса ''къмотра'' · ''мъдлость'' · ''потьпѣга''⁙ ''Къмотра'' ѥстъ ''коума'' · ''мъдлость'' ''лѣность'' и ''слабость'' · ''потьпѣга'' жє ''поущєница''<ref name="cyrillomethodiana"/>⁙ Тажє прѣславьска словєса сѫтъ ''животъ'' и ''спꙑти'' · тако бо въ [[Прѣѩславл҄ь · Блъгарїи|Прѣславѣ]] начѧли бѣахѫ глаголати⁙ Вєтъшаꙗ жє рѣчь иматъ ''жиꙁнь'' и ''бєꙁоума''<ref name="cyrillomethodiana"/>⁙ Такождє ина нарочита ꙁнамєниꙗ въ писании кънигꙑ сѫтъ⁙ Сицє ''ъ'' съ ''ь'' овогда сѧ мѣнѧтъ · такождє ''ꙑ'' съ ''и'' · ''ѫ'' жє овогда ''оу'' писано ѥстъ⁙ Сицє писано ѥстъ ''правъдꙑ'' въ мѣсто ''правьдꙑ'' · ''вьсѣхь'' въ мѣсто ''вьсѣхъ'' · ''покривашє'' въ мѣсто ''покрꙑвашє'' · ''моука'' въ мѣсто ''мѫка''<ref name="cyrillomethodiana"/>⁙ == Кънига посємъ == [[File:COA Franngepan.png|thumb|Щитъ рода Франкопановъ]] Како кънига сиꙗ приидє на островъ Кръкъ Богъ вѣсть⁙ Тъкъмо вѣмꙑ ꙗко кънѧжьскъ родъ хръватьскъ имєньмь Франкопани имѣашє кънигѫ сиѭ⁙ Чьстиша ѭ ꙗко свѧтꙑнѭ мьнѧщє ꙗко блажєнꙑи Їєрѡнимъ писа сии листи своѥѭ рѫкоѭ⁙ Тѣмьжє кънигѫ ꙁлатомъ и срєбромъ оукрасиша<ref name="turilov"/><ref name="cvetnic"/>⁙ На ѥдиномь листѣ рꙑцєрь Марквардъ Брєисахєръ латиньскою рѣчиѭ писа о къниꙁѣ⁙ Ѿ сєго писаниꙗ вѣмꙑ ꙗко прєсвѷтєръ Лоука имѣашє кънигѫ ѿ Ивана Франкопана · тажє дарова ѭ Брєисахєроу<ref name="turilov"/>⁙ Оувꙑ · по мъноꙁѣхъ лѣтѣхъ тъкъмо мала чѧсть єѩ приидє къ ракоусьскоу комитоу Парисоу Клоцєви⁙ Тъ бо имѣашє 12 листъ въ кънижьници своѥи⁙ Дъва жє инꙑ листа обрѣтєна бꙑста въ събрании вєтъхъ писании · идєжє и латиньска писаниꙗ бѣахѫ<ref name="turilov"/>⁙ Нꙑнѣ 12 листъ въ градьстѣи кънижьници Тридєнта (2476) прєбꙑваѭтъ · дъва жє въ кънижьници Фєрдинандєоума въ <span title="Innsbruck" style="border-bottom:1px dotted;cursor:help;">Иномостѣ</span> (Dip. 973) ѥста<ref name="innsbruck"/><ref name="cyrillomethodiana"/>⁙ == Испꙑтаниѥ кънигꙑ == [[File:Jernej Kopitar - Glagolita Clozianus.pdf|thumb|left|220px|Копитарево тиснениѥ Клоцєвꙑ кънигꙑ · 1836 лѣта]] Въ лѣто 1836 <span title="сирѣчь словєнинъ иллирьскъ" style="border-bottom:1px dotted;cursor:help;">хорѫтанъ</span> Копитарь · мѫжъ кънижьнъ · пръвꙑи тиснєниємъ ави писаниѥ ѥжє на 12 листѣхъ Клоцєвꙑ кънигꙑ бѣ⁙ Къ нѣкꙑмъ бєсѣдамъ приложи грьчьскаꙗ писаниꙗ ѿ ниихъжє тѣ бєсѣдꙑ прѣложєнꙑ бꙑшѧ · тажє приложи прѣложєниѥ вьсѣхъ бєсѣдъ на латиньскѫ рѣчь<ref name="turilov"/><ref name="orel"/>⁙ Тѣмьждє тиснєниємъ ави Копитарь и Брижиньска писаниꙗ⁙ Сиꙗ сѫтъ три вєтъха словѣньска писаниꙗ латиньскꙑми боукъвами писана⁙ Ѿ инꙑѩ кънигꙑ сѫтъ · Копитарь бо тъкъмо тиснєниѧ ради приложи ꙗ къ Клоцєвѣ къниꙁѣ<ref name="orel"/>⁙ Въ лѣто 1860 Франць Миклошичь ави тиснєниємъ дъва ина листа Клоцєвꙑ кънигꙑ ꙗжє въ Иномостѣ обрѣтєна⁙ Въ лѣто 1866 Срєꙁнєвьскꙑи пръвꙑи обѣ чѧсти кѫпьно ави<ref name="orel"/>⁙ Въ лѣто 1959 чєхъ Антонинъ Досталъ вьси листи съ тщаниѥмъ испꙑтавъ пакꙑ тиснєниємъ ави и състави полнъ лєѯиконъ вьсѣхъ словєсъ въ къниꙁѣ сѫщиихъ<ref name="innsbruck"/><ref name="orel"/>⁙ И бꙑсть мєждоу кънижьникꙑ распьрꙗ о томь кътора писмєна вєтъша сѫтъ · стараꙗ кѷрїлловица или новꙑ словѣньскꙑ писмєна⁙ Тъгдаждє ѩшѧ Клоцєвѫ кънигѫ и ꙁрѣахѫ начрътаниѥ писмєнъ ѥѩ · и тъщаахѫ сѧ тѫ пьрѭ раꙁрѣшити⁙ И раꙁсѫдишѧ ꙗко глаголица прѣждє бꙑстъ⁙ Обачє нѣции дажє до нꙑнѣ о томь сѧ сѫмьнѧтъ<ref name="orel"/>⁙ Такождє кънига покаꙁоуѥтъ како прѣлагаахѫ грьчьскꙑѩ бєсѣдꙑ на словѣньскѫ рѣчь<ref name="hannick"/>⁙ == Источьници == <references> <ref name="turilov">А. А. Турилов. [https://www.pravenc.ru/text/1841514.html Клоцєва кънига · Православьна єнциклопєдїа]. Т. 36. С. 12. ''(ru)''</ref> <ref name="innsbruck">Helmut Weinberger. [https://www.uibk.ac.at/de/slawistik/institut/weinberger/glagolita-clozianus/ Дъва иномостьска листа Клоцєвꙑ кънигꙑ] · Universität Innsbruck. 2010. ''(de)''</ref> <ref name="hannick">Christian Hannick. [https://www.csmc.uni-hamburg.de/publications/mc/files/articles/mc13-hannick.pdf О събрании и прѣдании бєсѣдъ словѣньскꙑхъ] // ''Manuscript Cultures''. 13. 2019. P. 131–142 · о Клоцєвѣ къниꙁѣ P. 132–133. ''(en)''</ref> <ref name="cyrillomethodiana">[https://cyrillomethodiana.uni-sofia.bg/descriptions/old-bulgarian-mss/klotzov-sbornik Клоцєва кънига · Кѷрїлломєѳодїана Софїискаго оучилища] ''(bg)''</ref> <ref name="orel">[https://starorus.oreluniver.ru/pamatniki-staroslovanckoi-pasmenocti/%D0%B7%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B5-%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BA%D0%B8/ Клоцєва кънига · Орловьско оучилищє] ''(ru)''</ref> <ref name="cvetnic">Sanja Cvetnić. [https://www.matica.hr/hr/791/frankapanska-kultura-knjige-36724/ О Франкопанѣхъ и кънигахъ] // ''Hrvatska revija''. 2. 2024. ''(hr)''</ref> <ref name="kuev">Куйо Куев. [https://electronic-library.org/books/Book_0087.html О сѫдьбѣ старꙑхъ блъгарьскꙑхъ рѫкописании]. София, 1979. ''(bg)''</ref> <ref name="homily">А. А. Турилов. [https://www.pravenc.ru/text/115654.html Бєсѣда бєꙁъ имєни · Православьна єнциклопєдїа]. Т. 2. С. 473. ''(ru)''</ref> <ref name="dostal-1b">Antonín Dostál. ''Clozianus. Staroslověnský hlaholský sborník tridentský a innsbrucký''. Praha, 1959. Листъ 1b · стиси 21–25.</ref> <ref name="dostal-2a">Antonín Dostál. ''Clozianus. Staroslověnský hlaholský sborník tridentský a innsbrucký''. Praha, 1959. Листъ 2a · стиси 14–16.</ref> <ref name="dostal-3a">Antonín Dostál. ''Clozianus. Staroslověnský hlaholský sborník tridentský a innsbrucký''. Praha, 1959. Листъ 3a · стиси 3–7.</ref> </references> == Вънѣшьнѩ съвѧꙁи == * [https://www.uibk.ac.at/de/slawistik/institut/weinberger/glagolita-clozianus/ Дъва листа Клоцєвꙑ кънигꙑ въ Иномостѣ] ''(de)'' * [https://www.pravenc.ru/text/1841514.html Клоцєва кънига · Православьна єнциклопєдїа] ''(ru)'' * [https://dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-IBTMDWNM Копитарєво тиснениѥ Клоцєвꙑ кънигꙑ 1836 лѣта] ''(sl)'' * [https://dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-3L2GD1ZK Миклошичєво писаниѥ ''Zum Glagolita Clozianus'' 1860 лѣта] ''(sl)'' * [https://play.google.com/store/books/details?id=pmPvM0f9VkcC Вондраково тиснениѥ ''Glagolita Clozův'' 1893 лѣта] ''(cs)'' * [https://books.google.com/books?id=AGjiIDMeti0C Срєꙁнєвьскааго ''Древние глаголические памятники, сравнительно с памятниками кириллицы'' 1866 лѣта] ''(ru)'' [[Катигорїꙗ:Кънигꙑ]] [[Катигорїꙗ:Словѣньскъ ѩꙁꙑкъ]] b0n5vzr95dvelp3jjkso4x5u53o9yf0