Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 10303 874091 847789 2026-05-23T14:16:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874091 wikitext text/x-wiki '''Шукăль''' — [[Самар облаçĕ]]н хули, [[Атăлçи Пăлхар]]ăн авалхи хули. == Тавралăхĕ == Хула [[Атăл]]ăн вăтам юхăмĕн сылтăм çыранĕнче, [[Самар Луки (наци паркĕ)|«Самар Луки» наци паркĕн]] [[Шукăль тăвĕ]]н айлăмĕсенче вырнаçнă. Халăх йышĕ — 55,5 пин çын ([[2005]]). === Хула гербĕ === [[Ӳкерчĕк:Coat of Arms of Zhigulyovsk (Samara oblast) soviet.png|left|thumb|100px|Кивĕ герб]] ==Тавралăхĕ== [[Тольятти]]пе тата [[Самар облаçĕ]]н [[Самар облаçĕн Ставрополь районĕ|Ставрополь районĕпе]] юнашар. == Кун-çулĕ == Хула [[Атăл]]ан сылтăм çыранĕнче, çӳллĕ сăртсем çинче капланса ларнă пулнă. Çав Шукăль тăвĕсем хулана ташманран сыхланă. Халĕ вĕсене [[Шукăль тăвĕсем]] теççĕ. 800 çул каялла питĕ çӳллĕ, чуллă та хысаклă пулнă. [[1236]] çулта [[Атăлçи Пăлхар]]ăн шĕкĕр хулине — [[Пӳлер]]е — тутар-монголсем çĕмĕрсе тăксассăн [[Пачман]]па [[Ылттăнчеч]] Шукăльре çирĕпленсе лараççĕ. Вĕсем кунта пĕр çулталăка яхăн тăшманпа кĕрешеççĕ. [[1237]] çул вĕçĕнче урса кайнă тăшмансем Шукăль хулине çунтарса яраççĕ. Хула ретне [[1952]] çулхи [[нарăс, 21|нарăсăн 21-мĕшĕнче]] [[РСФСР Аслă Канаш Президиумĕ]]н хушăвĕпе Жигулёвск ĕçтĕш паçулкинчен туса хураççĕ. [[2006]] çулхи кăрлачăн 1-мĕшĕ тĕлне муниципаллă йĕркеленӳ — Шукăль хула тăрăхне — туса хунă. Хула тăрăхĕ шутне — [[Бахилова Поляна]], [[Зольное]], Солнечная Поляна, [[Богатырь (Самар облаçĕ)|Богатырь]] тата [[Ширяево (Самар облаçĕ)|Ширяево]] — ялсем кĕнĕ. Çак ялсем 25 км тăршшĕ Атăлăн сылтăм çыранĕ хĕрринче Самар лукин çав тери хӳхĕм вырăнĕнче лараççĕ. Шукăльтен Атăлăн сылтăм çыранĕнче, 5 çм турирех, хулана кĕрекен [[Панулми Çырми]] микрорайон (малтан — хула евĕр паçулкă) вырнаçнă. Шукăль тĕлĕнче [[XVII ĕмĕр]]тенпе Моркваши тата Отважное ялсем пулнă. [[1942]] çулта [[Панулми Çырми]] патĕнче [[Девон тапхăрĕ]]н [[нефть]]не тупнă. Нефте Самар лукин урăх вырăнĕсенче те тупнă. 1950-мĕш çулсен пуçламăшĕнче хула районĕнче ĕçĕ кĕртнĕ самантра тĕнчере чи пысăк шутланнă В. И. Ленин ячĕллĕ Атăл ГЭС-не (халĕ [[Шукăль ГЭСĕ]]) 1957 çулта туса лартнă. 1950—1960&nbsp;çç. [[Панулми Çырми]] ялĕнче пысăк цемент савутне хута янă. == Климат == * континентлĕ; * сивĕ хĕлтен шăрăх çăва çанталăк хăвăрт куçать; * çулталăкра вăтамран — 440 мм нӳрĕк ӳкет; * çулталăкри вăтам температура +3,6&nbsp;°C; * кăрлачри вăтам температура −13&nbsp;°C; * утăри вăтам температура +20,3&nbsp;°C. == Промăçлăх == [[Ӳкерчĕк:Жигулёвск НГДУ.jpg|thumb|240px|[[Çĕнтерӳ урамĕн архитектура комплексĕ]] шутĕнчи Нефть-газ тупăçлакан управлени çурчĕ.]] * Электроэнергетика * Нефть кăларакан промăçлăх — халĕ ĕçлемест: нефть управĕсем пĕтнĕ * Машинăтăвăм * Çурт-йĕр тăвакан промăçлăх * Апат-çимĕçе тирпелекен промăçлăх == Паллă çынсем== * Балахонов Сергей Григорьевич ([[1952]] çур.) — Шукăлен малтанхи пуçлăхĕ. * Муравленко Сергей Викторович ([[1950]] çур.) — [[Патшалăх Думи]]н депутачĕ, Этем пĕрлĕх Ту Ăслăх Академийĕн чăн пайташĕ. * Плохов Евгений Михайлович ([[1947]] çур.) — [[2000]] çултанпа [[Куйбышев чукун çулĕ]]н ертӳçи. * [[Саитов Олег Элекпаевич]] — раççей [[боксёр]]ĕ, Олимп вăййисен чемпионĕ. * Свешников Николай Всеволодович ([[1953]] çур.) — Самар облаçĕн промăçлăхĕпе энергетика министрĕ == Вуламалли == * [[Джувейни]] ([[перси]] историкĕ), "Тарих-и Джахангушай" (Тĕнчене çĕнтерсе илни). * [[Тизенгаузен В.Г.]], «Сборник материалов, относящихся к истории Золотой Орды», [[1941]]. * [[Рашид-Эд-дин]], «Сборник летописей», [[1960]]. * [[Фатых Урманчеев]], «Героический эпос татарского народа». * [[Юхма Мишши]], "Авалхи чăвашсем", [[1996]], [[Шупашкар]]. == Каçăсем == * [http://www.zhigulevsk.org/ Хула администрацин официаллă сайчĕ] * [http://www.zhigulevsk.ru/ Шукăль хула тăрăхĕн порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060228042217/http://www.zhigulevsk.ru/ |date=2006-02-28 }} * [http://www.zhg.ru/ Хула сайчĕ] * [http://www.samaratrans.info/ZHIGUL/index.php Шукăлĕн халăх транспорчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080423121241/http://www.samaratrans.info/ZHIGUL/index.php |date=2008-04-23 }} * [http://www.tltnews.ru/weather/jigulevsk.php Прогноз погоды в Жигулёвске] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080229194310/http://www.tltnews.ru/weather/jigulevsk.php |date=2008-02-29 }} * [http://heraldicum.narod.ru/russia/subjects/towns/zhigulev.htm Шукăль хулин герб историйĕ]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://zhiguli.zapoved.ru/ Шукăль çутçанталăк усравĕн хыпарĕсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080802011612/http://zhiguli.zapoved.ru/ |date=2008-08-02 }} * [http://www.445000.ru/anomaly/ Всё о Самарской Луке и Жигулевском заповеднике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080403114753/http://www.445000.ru/anomaly/ |date=2008-04-03 }} * [http://samarskayaluka.narod.ru/ Самарская Лука наци паркĕн хыпарĕсем] * [http://sluka.zapoved.ru/ Самар Луки нацпарк хыпарĕсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115164940/http://sluka.zapoved.ru/ |date=2008-01-15 }} * [http://zhrt.ru/ Шукăлĕн Радиотехника Техникумĕн сайчĕ] {{Авалхи чăваш хулисем}} {{Самар облаçĕ}} {{Атăл çинчи пысăк хуласем}} [[Категори:Атăлçи Пăлхар хулисем]] [[Категори:Атăлçи хулисем]] [[Категори:Самар облаçĕн хулисем]] [[Категори:Шукăль|*]] [[Категори:Атăл çинчи хуласем]] [[Категори:XX ĕмĕрте никĕсленĕ хуласем]] 8voj244hm6rawi8srxivsa639rso542 0 13237 874113 860656 2026-05-24T09:12:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874113 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Lion baring teeth.jpg|мини|справа|300px|Арăслан]] [[File:Lion Cubs Phinda 2011.ogv|thumb|right|Финда заповедникӗнчи арӑслан амипе унӑн ҫурисене ӳкернӗ видео]] '''Арăслан''' (Panthera leo) — [[Кушак йышшисем|кушак çемйин]] [[Çăткăнсем|тискер]] текĕрĕн [[Сĕтпе ӳсекенсем|сĕтĕçекенсен]] класĕн тĕсĕ. Çитĕнсе çитнĕ аçасем пысăк çилхĕллĕ, йывăрăшĕ 150—225 кг, хăш чух 240 кг та çитет, вăрăммăшĕ (хӳресĕр) 1,6 — 2,2 м, хӳри — 90 — 110 см, çӳллĕшĕ мăй тĕллĕнче 90 — 110 см. Амисен йывăрăшĕ 100—150 кг, хăш чух 160 кг çитет. Арăсланăн инди (ази) тĕсĕн йывăрăшĕ 150—225 кг (вăтамми 180 кг). Çăра çилхеллĕ, лутра кĕлеткеллĕ, утса пынă чух пуçĕ хулпуççи çӳлĕшĕнче е аяларах. Арăслансем [[çеçенхир]]семпе [[саванна]]сенче пурăнаççĕ, вăтам калăплă, чĕрнеллĕ чĕрчунсене тытса çиеççĕ. Сунара тухса тытмалли чĕрчун патне çывăха шăвăнса пыраççĕ, тин вара ыткăнса хăвалаççĕ. Арăслансем тискер сĕт ĕçекенсем шутланаççĕ, çемйеллĕ ушкăнпа '''''прайдпа''''' пурăнаççĕ. Прайд шутĕнче пĕр аçа, çитĕннĕ темиçе амапа çурасем. Амасем прайд валли сунар ирттереççĕ, аçи — территорине сыхлать. Çамрăк аçасене прайдран хăваласа яраççĕ. == Тĕсĕсем == [[Ӳкерчĕк:Okonjima Lioness.jpg|thumb|250px|left|Арăслан ами]] * Ази арăсланĕ (''P. leo persica'') кăнтăр Евразире [[Греци]]пе [[Инди]] хушшинче. Халĕ 300 яхăн чĕрчун [[Инди]]ре, [[Гуджарат]] штатĕнчи чĕрчун управĕнче пурăнаççĕ. * Массай (африка) арăсланĕ — тĕрĕс хыпарсем çук… * Инди арăсланĕ — 200 чĕрчун, [[Гир]] чĕрчун управĕнче, * Сенегал арăсланĕ — Анăç Африкăра, пĕтес патне çитнĕ. * Катанкă арăсланĕ — пĕтес патне çитнĕ. * Ангол Катанкă арăсланĕ * Кап арăсланĕ — пĕтернĕ * Европа арăсланĕ — пĕтернĕ * Судан арăсланĕ; * Калахари арăсланĕ; * Трансвааль арăсланĕ * Масай арăсланĕ * Вăтам тухăç арăсланĕ — пĕтернĕ * «Зоопарк арăсланĕ» — тĕрлĕ тĕссен хутăш чĕрчунĕ, цирксемпе зоопарксенче ĕрченĕ. == Тĕс айĕсем == Арăслансем темиçе вунпӳ тĕс айĕсене пайланаççĕ, калăпăшĕпе, çилхи тĕсĕпе тата ыттипе те уйрăлса тăраççĕ. Пур тĕс айĕсем те (пĕр тĕсĕ çеç унта мар) [[Африка|Африкăра]], [[Сахара|Сахарăран]] кăнтăрарах пурăнаççĕ. === Авалхи çухалнă тĕсĕсем === * [[Çĕр хăвăл арăсланĕ]] (''Panthera leo spelaea''), историри кушак çемйинчи чи пысăкки пулнă. * [[Америка арăсланĕ]] (''Panthera leo atrox''). 235 кг таран тайнă (аçи). Ази арăсланĕ евĕр шутланнă, прайдсене йĕркелемен, пĕччен е иккĕн сунара тухнă == Кун-çул == [[Ӳкерчĕк:Lion waiting in Namibia.jpg|thumb|right|250px|Арăслан аçи]] Арăслансем чылай сарăлнă тапхăрĕ [[плейстоцен]] вĕçĕнче: 100 000-10 000 çул каялла вĕсем сĕт ĕçекен чĕрчунсен хушшинче анлă çĕрсенче (ареалта) пурăннă. Арăслансен географии енĕпе раси е тĕсĕ Çурçĕр Америкăри Аляскăпа Юконăран пуçласа Кăнтăр Америкăри [[Перу]] çĕршывне çити, пур Европăра, Азире Çĕпĕре тарин тата Африкăн чылай территоринче тĕл пулнă. Çурçĕр Америкăра вĕсем 10 000 çул каялла вилсе пĕтнĕ. Историллĕ вахăтсенче арăслансем Африкăн çурçĕрĕнче тата кăнтăр вĕçĕнче, çаплах пур [[Малти Ази]]ре, Индине (çĕршывăн çурçĕрĕнчи çурма пушхирлĕ тӳремсенче) çити, Европăн [[Балкан çурутравĕ]]нче. Европа континентĕнче арăслансене 100 çул тĕлне, малтан йышăнса пурăннă ытти ареалĕнче — иртнĕ ĕмĕрĕн вĕçнелле — вĕлерсе пĕтернĕ. Иранра хăш арăслансем 1942 çулчен сыхланса юлнă; Индире вĕсене 25 çеç хăварнă (Гир вăрманĕнче), управа илни кăна арăслансене аталанма пулăшнă. Халĕ, [[Плейстоцен паркĕ]] проекчĕпе, арăслан йăхне Якутире хунав яртарса ĕрчетесшĕн. == Арăслан сăнарĕ этеплĕхре == [[Ӳкерчĕк:Rembrandt-A-Lion-Lying-Down-207063.jpg|thumb|[[Рембрандт]] ӳкерчĕкĕ]] [[Ӳкерчĕк:Albrecht Dürer 055.jpg|thumb|[[Альбрехт Дюрер|Дюрер]] ӳкерчĕкĕ]] === Арăслан паллисем (символики) === Арăслана «Кайăксен патши» теççĕ. Йăла йĕркисен паллипе вăл [[Турă]] вăйĕн, тытăмăн тата хăватăн символĕ шутланать, [[Хĕвел]]пе [[Çулăм]]ăн вăйне кăтартать. [[Йăх йĕрки]]пе арăслан патша сумлăхĕпе чыслăхне палăртать. === Арăслан мифологире === * [[Немей арăсланĕ]] * [[Сехмет]] === Арăслан турăш çинче === === Арăслан синематографра === * [[Король лев]] * [[Невероятные приключения итальянцев в России]] == Каçăсем == === Арăслан сайчĕсем === * [http://mufasa.yiff.ru/ Арăслансем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080409001049/http://mufasa.yiff.ru/ |date=2008-04-09 }} (вырăсла) * [http://bigcats.ru/ Мăн кушаксем] (вырăсла) * [http://www.african-lion.org/ Африка арăсланĕ]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://lionshrine.topcities.com/ The Lion Shrine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517124429/http://lionshrine.topcities.com/ |date=2008-05-17 }} * [http://www.wildlife-photo.org/keysearch.php?key=lion lion/ африка арăсланĕсен тискер çутçанталăкри фотографийĕсем] * [http://korollev.6bb.ru/ Арăслан патши - вăйă!] === Арăслан сăнĕллĕ укçасем === * [http://www.raha.ru/animals/africa/eastafrica1sh_big.JPG Тухăç Африкăри укçа çинчи арăслан]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.raha.ru/animals/africa/ethiopia.html Эфиопи укçи çинчи арăслансем]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Категори:Кушак йышшисем]] [[Категори:Сĕтпе ӳсекенсем| ]] [[Категори:Чĕрчунсем]] [[Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа]] [[Категори:Африка чĕрчунĕсем]] f2o9ujjyfn93ijawjq8cqs4d9j77aw9 0 13755 874105 768577 2026-05-24T03:46:31Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874105 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Ancient-Egyptian-Deities-List-Gods-Goddesses-of-Kemet-facts-min.jpg|мини|300px|Авалхи Египет туррисем]] [[Ӳкерчĕк:Book of Gates Barque of Ra cropped.jpg|мини|300px|[[Ра]] (варринчи), ҫӗр айӗнчи тӗнчере ытти турӑсемпе кимӗпе ҫул ҫӳрет]] '''Авалхи Икĕпат тĕнлĕхĕ''' — [[Авалхи Икĕпат]]ри тĕн ĕненĕвĕсем. Пĕрлĕхлĕ [[тĕн]]ĕ пулман, пулас. Кашни [[Ном (Авалхи Икĕпат)|номăн]] тата хулан хăйĕн туррисен пухăнăвĕ (пантеон) пулнă. Çапах та Аслă пантеона — [[Эннеада|Эннеадăна]], тĕрлĕ хормăсенче те пулин те, пур çĕhте те мухтанă. Чи малтанах Икĕпатра ''пĕрлĕ'' турăна этепленĕ. Аслă турăлăх [[Птах]] — Çĕр çинчи тĕнчене туса хуракан тĕрĕспе йĕркелĕх турри — шутланнă. Каярах тĕнĕн темиçе тĕпĕсем кашни хăйĕн жрецсен коллегисемпе тытăмланаççĕ, вĕсен çапла тĕп турăсем пулнă: [[Мемфис]] (тĕп турри — Пта), Фивăсем (Амон турă) тата Гелиополь ([[Ра]] турă). Пирĕн эрăччен 3 пинçуллăхра гелиополь йĕрки — [[Эннеада]] —çĕнтерсе мала тухать. Тĕп турăлăхсем: [[Ра]], [[Хор (халаплăх)|Хор]] (чĕрĕ фараонăн питне кăтартать), [[Анубис]] (Çĕр айĕнчи патшалăхăн турри), [[Тот]] (ăс-халлăх, çырулăх, Уйăх, [[иероглиф]] хайлавçăлăх турри) , [[Хапи]] ([[Нил]] юханшыв турри). Пурĕпе 700 ытла турăлăх шутланнă, чылайăшĕ пĕр-пĕрин евĕрех пулнă. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Икĕпат пирамидисем]] == Каçăсем == * [http://godsbay.ru/egypt/index.html Икĕпат халаплăхĕ. Авалхи тĕнчен энциклопедийĕ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080425045101/http://www.godsbay.ru/egypt/index.html |date=2008-04-25 }} * [http://manefon.org/show.php?t=1&txt=10 Померанцева Н.А. Авалхи Икĕпатри ĕмĕрлĕх символики.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080212231546/http://manefon.org/show.php?t=1&txt=10 |date=2008-02-12 }} * [http://manefon.org/show.php?t=1&txt=12 Гордон А., Зубов А.Б., Кормышева Э.Е. Авалхи Икĕпат туррисем // Александр Гордонпа калаçни. т 2003, çурла. Стенограмма.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213184117/http://manefon.org/show.php?t=1&txt=12 |date=2007-12-13 }} {{Авалхи икĕпат тĕнĕ}} [[Категори:Авалхи Египет халаплăхĕ]] lh787qop2myo50w03xi971411qm50dz 10 16952 874100 550672 2026-05-23T19:56:49Z Max Tenche 25572 кириллетӳ 874100 wikitext text/x-wiki {{ref-lang|акӑлч.|акӑлчан|}}<noinclude> [[Категори:Каçăн чĕлхине кăтартни|en]] </noinclude> mgxcbpueq1puxp4smqx1y5crzczd3rv 0 26803 874092 873321 2026-05-23T17:42:14Z Max Tenche 25572 /* Ят */ йӑнӑшсем 874092 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Шурӑ Чиркӳ (пӗлтерӗшсем)}} {{УК}} '''Шурӑ Чиркӳ''' ({{lang-uk|Біла Церква}}) — [[Украина]] варринчи [[хула]], [[Кейӳ облаҫӗ]]н паллӑ экономикӑллӑ, вӗрентӳллӗ тата культурӑллӑ центрӗ. Хула Кейӳрен 80 [[километр]] кӑнтӑралла [[Рось]] юханшывӗ хӗрринче вырнаҫнӑ. Шурӑ Чиркӳ хули облаҫри чи пысӑк хула. [[1115]] ҫулта Ипатий ҫул ҫырӑвӗнче пӗрремӗш хут [[Юрьев (Кейӳ кнеҫлӗхӗ)|Юрьев]] ятлӑ пек палӑртнӑ. [[Шурӑ Чиркӳ районӗ]]н администрациллӗ центрӗ. == Ят == Хула никӗслени ҫинчен нумай тӗрлӗрен верси пур. [[1032]] ҫулта [[кермен]] пек Шурӑ Чиркӗве [[Аслӑ Кейӳ кнеҫӗсем|Аслӑ Кейӳ кнеҫӗ]] [[Ӑслӑ Ярослав]] туса хунӑ<ref name="никӗслени">{{cite web|title=Біла Церква|url=http://ukrainaincognita.com/top-arkhitektura/bila-tserkva|accessdate=22 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160407010134/http://ukrainaincognita.com/top-arkhitektura/bila-tserkva|archivedate=7 квітня 2016|мертвий-url=no|publisher=Україна Інкогніта}}</ref>. Ку кермене кнеҫӗн христиан ячӗ — [[Кермен тӑвӗ|Юрьев]] панӑ. [[1050]] ҫулта [[Кермен тӑвӗ]] ҫинчи Ярослав [[епископ]] чиркӗвӗ тунӑ. Ту тӳпинче тӑрса [[чиркӳ]] хулан паллӑ вырӑн пулса тӑнӑ. [[Кейӳ Руҫӗ]]нчи хула [[куҫан халӑх]]ран ([[кумансем|кумантан]], [[печенегсем|печенегрен]] т.ы. те) хӳтӗленес тесе тунӑ пулнӑ. Вырӑнти пурӑнакансем ку чиркӗве шурӑ тенӗ. [[Монгол империйӗ|Монгол ҫарӗсем]] ӑна аркатнӑ чух вырӑнтисем хулана ҫӗнӗрен туса Шурӑ Чиркӳ ят панӑ<ref>{{cite web|title=Як виглядала Біла Церква 100 років тому|url=http://novini-z-ukraine.info/vse-pro-ukrajinu/ukrajinska-istoriya/item/8852-yak-viglyadala-bila-tserkva-100-rokiv-tomu|accessdate=13 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150714030353/http://novini-z-ukraine.info/vse-pro-ukrajinu/ukrajinska-istoriya/item/8852-yak-viglyadala-bila-tserkva-100-rokiv-tomu|archivedate=14 липня 2015|мертвий-url=yes|publisher=Новини з України}}</ref><ref name=nikonov>{{кĕнеке |автор=[[Никонов Владимир Андреевич|Никонов В.А.]]|пуçелĕк=Краткий топонимический словарь|кăларăм=|яваплă= |каçă= |вырăн=М.|издательство=Мысль|çул=1966|том= |страница=509|страницăсем=|isbn=|тираж=32000}}</ref><ref name=pospelov>{{кĕнеке |автор=[[Поспелов Евгений Михайлович|Поспелов Е. М.]]|пуçелĕк=Географические названия мира. Топонимический словарь|кăларăм=2-е изд., стереотип|яваплă=отв. ред. Р. А. Агеева |каçă= |вырăн=М.|издательство=Русские словари, Астрель, АСТ|çул=2002|том= |страница=512|страницăсем=|isbn=5-17-001389-2 |тираж=3000}}</ref>. == Географи == === Вырнаҫни === Хула [[Кейӳ облаҫӗ]]н кӑнтӑр-анӑҫӗнче вырнаҫнӑ. Унпа юнашар {{Автоҫул E|95}} ([[Санкт-Петербург]] – [[Кейӳ]] – [[Мерзифон]]). [[Украина|Украинӑн]] [[тӗп хула|тӗп хуличчен]] — [[Кейӳ]]ччен вӑрӑмӑш 84 [[километр|км]], [[Борисполь (аэропорт)|«Борисполь» тӗнчери аэропортчен]] — 120 км. Тӗп хулапа юнашар вырнаҫни, канлӗ транспорт инфраструктури, социаллӑ-экономикӑллӑ инфраструктура, таса ҫутҫанталӑк хулана [[инвестици]]пе [[туризм|туристсемшӗн]] уҫаҫҫӗ<ref name=" invest-koda.gov.ua ">{{cite web |url=http://invest-koda.gov.ua/wp-content/uploads/2012/06/Інвестиційний-паспорт-м.-Біла-Церква.pdf |title=Інвестиційний паспорт міста Біла Церква |publisher=Інвестиційний портал Київської області |format=PDF |language=укр. |accessdate=13 липня 2015 }}{{Ĕçлемен каçă|date=червень 2019 |bot=InternetArchiveBot }}</ref>. [[Геологи]]ллӗ енчен пӑхсан, хула ҫӗрӗ [[Украина кристаллӑ хӳтлӗхӗ]]нче вырнаҫнӑ. Зонӑллӑ енчен пӑхсан, вӑл [[вӑрман]]тан [[ҫеҫенхир]]е таран хутӑш зона — [[вӑрман-ҫеҫенхир]]. Шурӑ Чиркӳре [[радон шывӗ]]сен ҫӑлкуҫӗсем пур<ref>Біла Церква: Шлях крізь віки: Іст. нарис./ П.&nbsp;І.&nbsp;Юхименко, А.&nbsp;І.&nbsp;Гай, Е.&nbsp;В.&nbsp;Репрінцев та ін.&nbsp;— Біла Церква: Буква, 1994&nbsp;— С. 324—325.&nbsp;— ISBN 5-7707-5246-7.</ref>. Тӗп юханшыв — [[Рось]], вӑл хула урлӑ 16 км юхать. [[Протока (Рось юппи)|Протока]] хула урлӑ 9,6 км юхать тата Росе кӗрет. 9,6 километрлӗ Сухой Яр ҫырми юхать. Рось юханшывӗ урлӑ хула чиккинчи тӑватӑ кӗпер пур. Хулара нумай пӗчӗк [[парк]]семпе [[сквер]]сем пур. Чи паллӑ: [[Тарас Шевченко ячӗллӗ парк (Шурӑ Чиркӳ)|Тарас Шевченко ячӗллӗ Культурӑпа кану хулари паркӗ]]. Хула варринче [[Мухтав паркӗ (Шурӑ Чиркӳ)|Мухтав паркӗ]] лартнӑ. [[Ӳкерчĕк:Державний дендрологічний парк «Олександрія» НАН України 5.jpg|mini|thumb|300px|[[Александрия (дендропарк)|«Александрия» патшалӑх дендрологиллӗ паркӗ]]. [[XVIII]] ӗмӗрӗн вӗҫӗ — [[XIX]] ӗмӗрӗн пуҫламӑшӗ]] Хулан ҫурҫӗр-анӑҫ хӗрринче [[Александрия (дендропарк)|«Александрия» патшалӑх дендрологиллӗ паркӗ]] пур<ref>{{cite web|title=Білоцерківському Парку культури 80 років|url=http://news.blitz.com.ua/newsgazet/index.php?ELEMENT_ID=3993/|accessdate=13 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713040614/http://news.blitz.com.ua/newsgazet/index.php?ELEMENT_ID=3993%2F|archivedate=13 липня 2015|мертвий-url=yes|publisher=Бліц-новин: «Майдан-Брок», «ТЕМА», «Наш Городок»}}</ref>. Украинӑри ку чи архитектурӑллӑ ландшафтлӑ парк<ref>''Вирський Д. С.'' [http://www.history.org.ua/?l=EHU&verbvar=Bila_Tserkva_mst&abcvar=2&bbcvar=11 Біла Церква] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131215183117/http://www.history.org.ua/?l=EHU&verbvar=Bila_Tserkva_mst&abcvar=2&bbcvar=11 |date=15 грудня 2013 }} // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — Київ : Наукова думка, 2003. — Т. 1 : А — В. — 688 с. : іл. — с. 273</ref>. Вӑл Рось хӗрринчи 297 га лаптӑкра вырнаҫнӑ. [[Ӳкерчĕк:Міст через р.Рось у Білій Церкві.jpg|mini|thumb|300px|[[Рось]] юханшывӗ урлӑ кӗпер]] Клиническая урамӗ тӑрӑх [[«Строителей» парк (Шурӑ Чиркӳ)|«Строителей» парк]] ({{lang-uk|Парк Будівельників}}) лартнӑ. {{Тулли дата|2000|07|12}} Сӑваплӑ Пётрпа Павел чиркӗвӗ тума пуҫланӑ<ref>{{cite web|title=Білоцерківське благочиння|url=http://bc-eparchy.org.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=63&Itemid=100116|accessdate=22 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150723015200/http://bc-eparchy.org.ua/index.php?option=com_content&view=article&id=63&Itemid=100116|archivedate=23 липня 2015|мертвий-url=no|publisher=Білоцерківська єпархія. Українська Православна Церква}}</ref>. === Климат === Климат вӑтам-континенталлӑ, ӑшӑ, лайӑх нӳрлӗх. Хӗл ҫемҫе; кӑрлачӑн вӑтам температури –6 °C. Ҫу ӑшӑ; утӑн вӑтам температури 18-тан 20-ччен °C. Нӳрӗк ҫулталӑкри 600 мм яхӑн<ref>{{cite web|title=Туризм по регионам: Белая Церковь|url=http://www.ukrtourism.com/region-polesye/area-kyiv_region/city-bila_cerkva/turizm_by_regions/list.html/|accessdate=13 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150707054410/http://www.ukrtourism.com/region-polesye/area-kyiv_region/city-bila_cerkva/turizm_by_regions/list.html/|archivedate=7 липня 2015|мертвий-url=no|publisher=УкрТуризм}}</ref>. Ҫулталӑкри вӑтам нӳрӗк йышӗ – 500-600 мм, нӳрлӗх коэффициенчӗ 1,3. Ҫулталӑкри вӑтам температури 6,9 °C. Сивӗсӗр (вегетаци) тапхӑрӑн вӑтам вӑрӑмӑшӗ 160-170 кун. Анӑҫпа кӑнтӑр-анӑҫ енлӗ ҫилсем нумайрахӑш. == Истори == {{Тӗп статья|Шурӑ Чиркӳ историйӗ}} Хулана [[1032]] ҫула Кейӳ кнеҫӗ Ӑслӑ Ярослав никӗсленӗ. Никӗсленӗренпе хулан урӑхлӑ ячӗ пулнӑ: Юрьев (Гюргев), мӗншӗн тесен кнеҫӗн христиан ячӗ Юрий (Георгий) пулнӑ<ref name="Історія Білої Церкви">{{cite web|title=Історія Білої Церкви|url=http://ukrmandry.com.ua/index.php?id=155|accessdate=22 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722231400/http://ukrmandry.com.ua/index.php?id=155|archivedate=22 липня 2015|publisher=Мандруємо Україною}}</ref>. [[1240]] ҫулта Юрьев хулине [[монгол империйӗ|монгол-тутарсем]] пӗтернӗ. Унӑн ишӗлчӗкӗсем ҫинче вӑхӑтран ҫӗнӗ хула йӗркеленнӗ, ӑна Белая Церковь ([[украин чӗлхи|украинлерен]] — Шурӑ Чиркӳ) тенӗ. Ҫак ят [[Кермен тӑвӗ]] ҫинчи сыхланса юлнӑ е ҫӗнӗрен тунӑ чиркӗвӗн шурӑ стенисемпе ҫыхӑннӑ. 1360-мӗш ҫулсенчен пуҫласа хула [[Аслӑ Литва кнеҫлӗхӗ]], каярахпа [[Польша]] аллинче пулнӑ. Кунта [[1651]] ҫулта [[Богдан Хмельницкий]]пе Польша тӳре-шари хушшинче [[Шурӑ Чиркӳ килӗшӗвӗ|Шурӑ Чиркӳ килӗшӗвне]] алӑ пуснӑ. [[1774]] ҫулта хула Польша магначӗсен [[Браницкисем|Браницкисен]] харпӑрлӑхне куҫать, вӗсем ӑна хӑйсен резиденцийӗ туса хураҫҫӗ те паллӑ [[Александрия (дендропарк)|Александрия дендропаркне]] йӗркелеҫҫӗ. Польшӑна пайланӑ хыҫҫӑн ([[XVIII]] ӗмӗр вӗҫӗнче) хула [[Раҫҫей империйӗ|Раҫҫей империне]] кӗнӗ. [[1918]] ҫулта Шурӑ Чиркӳ [[Петлюра Симон Васильевич|Симон Петлюра]] тата [[Винниченко Владимир Кириллович|Владимир Винниченко]] ертсе пынӑ [[1918 ҫулхи Украинӑри антигетман пӑлхавӗ|антигетман пӑлхавӗн]] центрӗ пулса тӑрать. [[Иккӗмӗш Тӗнче вӑрҫи]] вӑхӑтӗнче хулана 950 кун тытса тӑнӑ, пысӑк сиен кӳрнӗ. Паянхи вӑхӑтра вӑл [[Украина|Украинӑн]] [[Кейӳ облаҫӗ]]нчи чи пысӑк промышленноҫпа культура центрӗ шутланать, унта 200 пин ытла ҫын пурӑнать<ref name=":0">{{Cite web|url=https://bc-rada.gov.ua/node/5527|title=Перейменування вулиць Білоцерківської міської територіальної громади на офіційному сайті Білоцерківської міської ради}}</ref>. == Шалти пайлану == Шурӑ Чиркӳ хулин тӗп районӗсем: Леваневский, Песчаный, Таращанский массивӗсем, Пионерская микрорайон, ДНС массивӗ, Заречье, чукунҫул посёлокӗн районӗ, Роток, Вокзальная, Центр, Павличенко массивӗ (Штабная), Гаёк ӗлӗкхи ҫар посёлокӗ<ref>{{cite web|title=Статут територіальної громади міста Біла Церква|url=http://bilatserkva.info/modules.php?name=BC_statut|accessdate=22 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150810221431/http://bilatserkva.info/modules.php?name=BC_statut|archivedate=10 серпня 2015|мертвий-url=no|publisher=Bilatserkva.info}}</ref><ref name=":0" />. == Пурӑнан халӑх == <div style="float:right;margin:0 0 .5em 1em;" class="toccolours"> {{center|<timeline> Colors= id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.7) id:canvas value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8) ImageSize = width:auto height:250 barincrement:30 PlotArea = left:50 bottom:16 top:16 right:20 DateFormat = yyyy Period = from:0 till:220000 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late BackgroundColors = canvas:canvas ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:25000 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:5000 start:0 BarData= bar:1897 text:1897 bar:1904 text:1904 bar:1920 text:1920 bar:1926 text:1926 bar:1933 text:1933 bar:1939 text:1939 bar:1959 text:1959 bar:1970 text:1970 bar:1974 text:1974 bar:1979 text:1979 bar:1981 text:1981 bar:1989 text:1989 bar:1991 text:1991 bar:2001 text:2001 bar:2005 text:2005 bar:2010 text:2010 bar:2015 text:2015 PlotData= color:barra width:12 align:left bar:1897 from:0 till:35400 bar:1904 from:0 till:54300 bar:1920 from:0 till:23000 bar:1926 from:0 till:42000 bar:1933 from:0 till:43400 bar:1939 from:0 till:47000 bar:1959 from:0 till:71000 bar:1970 from:0 till:109000 bar:1974 from:0 till:128000 bar:1979 from:0 till:151000 bar:1981 from:0 till:162000 bar:1989 from:0 till:196678 bar:1991 from:0 till:204400 bar:2001 from:0 till:200131 bar:2005 from:0 till:204794 bar:2010 from:0 till:209300 bar:2015 from:0 till:211100 </timeline> 1897—2015 ҫҫ. хулари пурӑнан халӑхӑн йышӗн динамики&nbsp;рр.<ref>{{cite web|title=Ukraine. Historical demographical data of the urban centers|url=http://populstat.info|accessdate=13 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181025124536/http://populstat.info/|archivedate=25 жовтня 2018|мертвий-url=no|publisher=Populstat.info}}</ref>. }} </div> Шурӑ Чиркӗвӗн пурӑнан халӑхӗ 196 пин ҫын<ref>{{Cite web|url=https://mista.ua/Україна/Київська_область/Білоцерківський_район/біла_церква|title=Біла Церква сайт міста 🏠 {{!}} Київська область {{!}} Україна|date=2019-11-16|website=mista.ua|language=uk|access-date=2025-01-29}}</ref>. == Экономика == Пӗтӗмӗшле регион продукчӗпе хула экономики облаҫри администраци субъекчӗсем хушшинче чи пысӑкки шутланать. Ӑна хӑватлӑ промышленноҫ комплексӗ кӑтартать, унта тӗрлӗ отрасльпе секторти 57 предприяти кӗрет. Хулан экономикӑн малта пыракан секторӗсем шутне хими тата нефтехими промышленноҫӗ, машиностроени, тупӑш кӑларни, ҫӑмӑл промышленноҫ, апат-ҫимӗҫ тирпейлени, фармацевтика, сӗтел-пукан туса кӑларни тата ыттисем кӗреҫҫӗ<ref>{{cite web|title=Біла Церква: Галузева структура промисловості|url=http://www.bilatserkva.info/modules.php?name=Content&op=showpage&pid=81/|accessdate=13 липня 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201022144551/http://www.bilatserkva.info/modules.php?name=Content&op=showpage&pid=81%2F|archivedate=22 жовтня 2020|мертвий-url=no|publisher=Bilatserkva.info}}</ref>. == Тӑванлӑ хуласем == Шурӑ Чиркӳ 16 хуласемпе тӑванлӑ:<ref>{{Cite web|title=Муніципалітети-партнери — Управління економіки Білоцерківської міської ради|url=https://economy.bc-rada.gov.ua/ekonomika-mista/mizhnarodna-diialnist/munitsypalitety-partnery|website=economy.bc-rada.gov.ua|accessdate=2023-05-10|language=uk-ua}}</ref><ref>пӗкӗри статус илнин дати</ref> {|style="width: 100%; align:top" |- |valign="top"| * {{Ялав|КХР}} [[Синьчжоу]], [[Китай]] <small>([[1997]])</small><ref>Договір «Про основних напрямах співпраці між м. Сіньчжоу, провінція Хубей, КНР і містом Біла Церква, Київська область України»</ref> * {{Ялав|Грузи}} [[Сенаки]], [[Грузи]] <small>([[1997]])</small><ref>Договір «Про співробітництво між мерією м. Сенакі (Грузія) та Білоцерківською міською радою (Україна)»</ref> * {{Ялав|Польша}} [[Островец-Свентокшиский]], [[Польша]] <small>([[2001]])</small><ref>Угода «Про співробітництво між містами Островець Свентокшискі (Польща) та Білою Церквою (Україна, Київської області»</ref> * {{Ялав|Украина}} [[Кременчуг]], [[Украина]] <small>([[2001]])</small><ref>Угода «Про співробітництво адміністрації міської ради м. Кременчука та Білоцерківської міської ради»</ref> * {{Ялав|Словаки}} [[Пухов (Словаки)|Пухов]], [[Словаки]] <small>([[2004]])</small><ref>Договір «Про співпрацю і партнерство між містами Біла Церква (Україна) та м. Пухов (Словаччина)»</ref> * {{Ялав|Польша}} [[Тарнов]], [[Польша]] <small>([[2007]])</small><ref>Договір «Про партнерську співпрацю між Гміною міста Тарнів у Республіці Польща та міською радою міста Біла Церква в Україні»</ref> * {{Ялав|Украина}} [[Соломенка районӗ]], [[Украина]] <small>([[2009]])</small><ref>Договір «Про співробітництво між Солом'янською районною у м. Києві державною адміністрацією та Білоцерківською міською радою»</ref> |valign="top"| *{{Ялав|Черногори}} [[Биело-Поле]], [[Черногори]] <small>([[2011]])</small><ref>Декларація «Про партнерство між містами Біла Церква (Україна) та Бієло Полє (Чорногорія)»</ref> * {{Ялав|Литва}} [[Вильнюс]], [[Литва]] <small>([[2011]])</small><ref>Протокол про наміри між містами Вільнюс (Литовська республіка) та Біла Церква (Україна)</ref> * {{Ялав|Греци}} [[Итея (Фокида)|Итея]], [[Греци]] <small>([[2013]])</small><ref>Угода про партнерську співпрацю між містами Біла Церква та Ітеа (муніципалітет міста Дельфи, Фокіда, Греція)</ref> * {{Ялав|Болгари}} [[Стара-Загора]], [[Болгари]] <small>([[2016]])</small><ref>Угода про партнерську співпрацю між містами Біла Церква та общиною міста Стара-Загора (Болгарія)</ref> * {{Ялав|Турци}} [[Маниса]], [[Турци]] <small>([[2016]])</small><ref>{{Cite web|title=Біла Церква розширює кордони партнерства|url=https://new.bc-rada.gov.ua/pro_misto/novyny/bila_tserkva_rozshiryuye_kordoni_partnerstva.html|website=new.bc-rada.gov.ua|accessdate=2023-05-10|language=uk}}</ref> * {{Ялав|КХР}} [[Сюаньчэн]], [[Китай]] <small>([[2017]])</small><ref>{{Cite web|title=Авіаційний комплекс Білої Церкви відвідала делегація з Китаю|url=http://bcavia.com/article/aviacijnij-kompleks-biloi-cerkvi-vidvidala-delegacija-z-kitaju.html|website=bcavia.com|accessdate=2023-05-10}}</ref> * {{Ялав|Германи}} [[Брауншвейг]], [[Германи]] <small>([[2022]])</small><ref>{{Cite web|title=Біла Церква та Брауншвейг - поріднені міста|url=https://decentralization.gov.ua/admin/articles/15917.html|website=decentralization.gov.ua|accessdate=2023-05-10}}</ref> * {{Ялав|Швеци}} [[Бурос]], [[Швеци]] <small>([[2023]])</small><ref>{{Cite web |url=https://cities4cities.eu/bila-czerkva-ta-buros-shvecziya-pidpysaly-lyst-pro-namiry-partnerstva/ |title=Біла Церква та Бурос (Швеція) підписали лист про наміри партнерства |website=Cities 4 Cities {{!}} United 4 Ukraine |language=uk |access-date=2025-06-06}}</ref> * {{Ялав|Украина}} [[Павлоград]], [[Украина]] <small>([[2024]])</small><ref>{{Cite web |url=https://bc-rada.gov.ua/node/15818 |title=Підписано Меморандум про співпрацю між Білоцерківською та Павлоградською громадами {{!}} Біла Церква - офіційний сайт |website=bc-rada.gov.ua |access-date=2025-06-06}}</ref> |} == Ҫакӑн пек пӑхӑр == * [[Кейӳ]] * [[Кейӳ облаҫӗ]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * ''Олексій Стародуб'' [та ін.] // Будівельна історія Білої Церкви XI—XXI століть.&nbsp;— Біла Церква: Пшонківський О. В. [вид.], 2017.&nbsp;— ISBN 978-617-604-119-1 (повне зібрання). : Т. 1 : Від середньовічного граду до сучасного міста.&nbsp;— 2017.&nbsp;— 345, [1] с. : іл., фот.&nbsp;— ISBN 978-617-604-120-7 (т. 1): Т. 2 : Сучасне місто: розбудова.&nbsp;— 2017.&nbsp;— [351]-727 с. : іл., фот.&nbsp;— ISBN 978-617-604-121-4 (т. 2): Т. 3 : Сучасне місто: будівельні організації.&nbsp;— 2017.&nbsp;— [733]-1029, [1] с. : іл., фот.&nbsp;— ISBN 978-617-604-122-1 (т. 3): Т. 4 : Науково-довідковий апарат.&nbsp;— 2017.&nbsp;— [1033]-1363, [2] с.&nbsp;— Бібліогр.: с. 1045—1270.&nbsp;— ISBN 978-617-604-123-8 (т. 4) * Белая Церковь // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * {{кĕнеке |автор=[[Никонов Владимир Андреевич|Никонов В.А.]]|пуçелĕк=Краткий топонимический словарь|кăларăм=|яваплă= |каçă= |вырăн=М.|издательство=Мысль|çул=1966|том= |страница=509|страницăсем=|isbn=|тираж=32000 |ref=Никонов}} * {{кĕнеке |автор=[[Поспелов Евгений Михайлович|Поспелов Е. М.]]|пуçелĕк=Географические названия мира. Топонимический словарь|кăларăм=2-е изд., стереотип|яваплă=отв. ред. Р. А. Агеева |каçă= |вырăн=М.|издательство=Русские словари, Астрель, АСТ|çул=2002|том= |страница=512|страницăсем=|isbn=5-17-001389-2 |тираж=3000 |ref=Поспелов}} == Каҫӑсем == * [https://misto.biz.ua/bila-tserkva/company/ Біла Церква - довідник міста] * [http://bc-rada.gov.ua/ Офіційний сайт Білоцерківської міської ради та її виконавчих комітетів] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150409114014/http://www.bc-rada.gov.ua/ |date=9 квітня 2015 }} {{ref-uk}} * [http://www.alexandria-park.com.ua Офіційний сайт Дендрологічного парку «Олександрія»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170321083333/http://www.alexandria-park.com.ua/ |date=21 березня 2017 }} {{ref-uk}} * [https://web.archive.org/web/20161127174400/http://belayatserkov.bc.ua/ Всеукраїнський проект міських інформаційних ресурсів. Біла Церква online] {{ref-uk}} * [http://www.bilatserkva.info/ Сайт міста: історія, сьогодення, майбутнє] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210120123445/http://bilatserkva.info/ |date=20 січня 2021 }} {{ref-uk}} [[Категори:Киев облаçĕ]] gwpyp1olxp3yhak979yfm2usnyvy9qg 0 75391 874107 634482 2026-05-24T07:29:17Z Max Tenche 25572 Каҫаракан каҫӑна [[Мальта (пĕлтерекен)]] ҫинчен [[Мальта (патшалăх)]] ҫине улӑштартӑмӑр 874107 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Мальта (патшалăх)]] 34zp8cr4r3489xzrcof8k55qyaa04d7 0 82115 874112 772465 2026-05-24T08:49:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874112 wikitext text/x-wiki '''Антропогенез''' — биологиллӗ аталану пайӗ, ку вӑл ытти гоминидсенчен, ҫын евӗрле упӑтесемпе плацентла сӗтпе ӳсекенсенчен уйрӑлса тухса, ӑс-тӑнлӑ ҫына ({{lang-lat|Homo sapiens}}) пулса тухма май панӑ, ҫаплах вӑл ҫынӑн физикӑллӑ аталануллӑ типӗ пулса тӑнин, унӑн чи малтанхи ӗҫ майне, калаҫу пӗлнин процессӗ. Антропогенеза чылай [[Ăслăх|ӑслăхсем]], вӗсен шутӗнче, [[антропологи]], палеоантропологи, археологи, генетика, лингвистика тишкӗреҫҫӗ. == Антропогенез кун-ҫулӗпе кӑсӑкланнин кун-ҫулӗ == === XVIII тата XIX ӗмӗрсенче === *[[Эжен Дюбуа]] *[[Питекантроп]] === XX тата XXI ӗмӗрсенче === == Приматсен аталанӑвӗ ҫын пулса ҫитиччен == == Вуламалли == *Групповой отбор, происхождение человека и происхождение семьи (А. И. Фет. Инстинкт и социальное поведение. Второе издание) *Алексеев В. П. Становление человечества. — М.: Политиздат, 1984. — 462 с.: ил. *Борисковский П. И. Древнейшее прошлое человечества. — М.; Л.: Изд-во АН СССР, 1957. — 224 с.: ил. — (Научно-популярная серия АН СССР). *Гремяцкий М. А. Как произошел человек. — М.: МГУ, 1954. — 176 с.: ил. *[[Дробышевский Станислав Владимирович|Дробышевский С. В.]] Антропогенез. — М.: Модерн, 2017. — 168 с.: ил. — ISBN 978-5-94193-074-6. *Ефименко П. П. Первобытное общество. Очерки по истории палеолитического времени. — 3-е изд. — Киев: Изд-во АН УССР, 1953. — 664 с.: ил. *История первобытного общества: Общие вопросы. Проблемы антропосоциогенеза / Ин-т этнографии им. Н. Н. Миклухо-Маклая АН СССР. — М.: Наука, 1983. — 432 с. *Ламберт Давид. Доисторический человек. Кембриджский путеводитель / Пер. с англ. В. З. Махлина. — Л.: Недра, 1991. — 256 с.: ил. — ISBN 5-247-01726-9. *Ларичев В. Е. Сад Эдема. — М.: Политиздат, 1980. — 400 с.: ил. *Мерцалов В. Л. Логика антропогенеза. Происхождение человека. — СПб.: Алетейя, 2008. — 296 с.: ил. — (Мир культуры). — ISBN 978-5-91419-072-6. *Нестурх М. Ф. Происхождение человека / Отв. ред. проф. Я. Я. Рогинский. — М.: Изд-во АН СССР, 1958. — 388 с.: ил. *Поршнев Б. Ф. О начале человеческой истории (Проблемы палеопсихологии). — 2-е изд. — М.: Фэри-В, 2006. — 635 с. — ISBN 5-94138-004-6. *Робертс Эллис. Происхождение человека. Эволюция / Пер. с англ. И. В. Павловой, О. В. Сергеевой. — М.: ООО «АСТ», ОГИЗ, 2014. — 256 с.: ил. — ISBN 978-5-17-084157-8. *Семенов Ю. И. На заре человеческой истории. — М.: Мысль, 1989. — 318 с. — ISBN 5-244-00092-6. *Уайт Эдмунд, Браун Дейл М. Первые люди / Пер. с англ. И. Г. Гуровой. — М.: Мир, 1978. — 156 с.: ил. — (Возникновение человека). *Уэйд Николас. На заре человечества. Неизвестная история наших предков / Пер. с англ. В. А. Мезина. — М.: Альпина-нон-фикшен, ЛКИ, 2017. — 408 с.: ил. — (Научно-популярная литература). — ISBN 978-5-91671-607-8. == Каҫӑсем == * [http://antropogenez.ru/articles/ Библиотека] портала [[Антропогенез.ру]] * ''Марков А. В.'' [http://evolbiol.ru/markov_anthropogenes.htm «Происхождение и эволюция человека. Обзор достижений палеоантропологии, сравнительной генетики и эволюционной психологии» Доклад, прочтённый в Институте Биологии Развития РАН 19 марта 2009 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114134957/http://www.evolbiol.ru/markov_anthropogenes.htm |date=2009-11-14 }} * [http://jbio.ru/antropogenez-predki-cheloveka-osnovnye-etapy-ego-evolyucii Основные этапы антропогенеза] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191114132623/https://jbio.ru/antropogenez-predki-cheloveka-osnovnye-etapy-ego-evolyucii |date=2019-11-14 }} * [http://news.tut.by/kaleidoscope/136026.html В Африке нашли самую старую популяцию людей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304135138/http://news.tut.by/kaleidoscope/136026.html |date=2016-03-04 }} * [[Зубов Александр Александрович|Зубов А. А.]] [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/495/ Наследники по прямой] // [[Вокруг света]]. — № 5 (2752). — 2003 * [https://web.archive.org/web/20091229123029/http://www.inauka.ru/evolution/article95863 Найден предположительно самый старый из предков человека] (''«[[Известия науки]]»'') * [http://www.znanie-sila.ru/projects/intro_40.html Статьи о происхождении человека в журнале] «[[Знание-сила]]» * [http://antropogenez.ru/tree/ Эволюционное древо людей на портале Антропогенез.ру] {{Эволюци}} [[Категори:Антропогенез]] [[Категори:Антропологи]] [[Категори:Неоген]] [[Категори:Эволюци биологийĕ]] 19l76o8l7lyc5ixkfoamge76thdfzux 0 86785 874111 816738 2026-05-24T08:09:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874111 wikitext text/x-wiki [[File:Andranik on a horse.jpg|thumb|Андраник]] '''Андраник''' ('''Андраник Торосович Оганян''', {{lang-hy|Անդրանիկ Թորոսի Օզանյան}}, 25-мĕшĕ, февраль, [[1865|1865]], [[Шапин-Карахисар]], [[Сивас (вилайет)|Сивас]] вилайет, [[Осман империйĕ]] — 31-мĕшĕ, август, [[1927]], [[Ричардсон-Спрингз]], [[Калифорни]], [[США]]) — эрмен халăхĕн наци геройĕ, 19-мĕш тата 20-мĕш ĕмĕрсенче наци-ирĕклĕх юхăмне ертсе пыракансенчен пĕри. [[1918]]-мĕш çулхи январĕн 23-мĕшĕнче Вырăс çарĕн генерал-майорĕн ятне илнĕ. Эрменсем ăна çавăн пекех ''Андраник çарпуçĕ'' теççĕ ({{lang-hy|Զորավար Անդրանիկ}}, ''Зоравар Андраник''), [[турккăсем]] ''Андраник-паша'' тенĕ. == Каçăсем == * [http://genocide.ru/enc/andranik.htm Андраник в Энциклопедии Геноцид.ру] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061020080707/http://genocide.ru/enc/andranik.htm |date=2006-10-20 }} * ''[[Троцкий, Лев Давидович|Л. Д. Троцкий]]''. [http://www.magister.msk.ru/library/trotsky/trotm124.htm Андраник и его отряд] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080115041256/http://www.magister.msk.ru/library/trotsky/trotm124.htm |date=2008-01-15 }} «Киевская мысль», 13.06.1913 * [http://freebooks.do.am/load/eooeioi/23-1-0-1319 Армянский вопрос (энциклопедия) — К. С. Худавердян] {{Куçармалла|en|Andranik}} [[Категори:Çарпуçсем]] [[Категори:Эрменсем]] [[Категори:Армени]] [[Категори:Турци]] f2u1bd454ic9a3wr3d97vrbfc4mk2ov 0 112894 874090 874019 2026-05-23T13:48:37Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874090 wikitext text/x-wiki [[File:Dodecahedron.png|thumb|Dodecahedron</br>Ку нумайхысаклăхăн Шлефли символĕ {5,3} пек çырăнать]] '''Шлефли символĕ''' — [[тĕрĕс нумайхысаклăх]]сен [[комбинаторика|комбинаторикăлла]] палăрăмлăхĕ, унпа Евклид уçлăхĕнчи мĕнпур [[уçлăх|виçелĕхсенчи]] тĕрĕс нумайхысаклăхсене çырса кăтартма май пур. Швейцари математикĕ [[Шлефли, Людвиг|Людвиг Шлефли]] ячĕпе каланă. == Çавăн пекех== * [[Шлефли формули]] * [[Эйлерла палăрăмлăх]] * [[N-виçеллĕ тĕрĕс нумайхысаклăхсем]] == Литература == * ''Николай Вавилов'' [http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf КОНКРЕТНАЯ ТЕОРИЯ ГРУПП I. ОСНОВНЫЕ ПОНЯТИЯ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Wayback|url=http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} |date=20200331155805 } {{Нумайхысаклăхсем}} 8948bfmsrny93hjnryji04obiemdqrv 2 114376 874103 874072 2026-05-23T19:58:47Z Max Tenche 25572 /* 7. Вики-ҫуркунне 2026 */ хушни 874103 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавĕ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем # [[Быстрая районĕ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Каменка кантонӗ]] # [[Карага районĕ]] # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Онгудай аймакӗ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Татищево районӗ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республикӑсем === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Польша политикӑҫисем === # [[Навроцкий Кароль]] === РФ политикӑҫисем === ==== Чӑваш Республикин политикӑҫисем ==== # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] === ССРП политикӑҫисем === ==== Чӑваш АССР политикӑҫисем ==== # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Узбекистан политикӑҫисем === # '''[[Узбекистан президенчӗ]]''' # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Патшалӑх тӗсӗсем == # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Архангельск облаҫӗ === # [[Вотлажма хулашӗ]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Пурас районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Пурас районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Татищево]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] === [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|7. Вики-ҫуркунне 2026]] === <small> # [[Шпилевая Нина Ивановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Никандрова Надежда Валериановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Уляндина Августа Васильевна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Глянец (ушкӑн)]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Навроцкий Кароль]] {{Ялав|Польша}} # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Венгри}} # [[Орбан Виктор]] {{Ялав|Венгри}} # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] {{Ялав|Венгри}} # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] {{Ялав|Венгри}} # [[Мадьяр Петер]] {{Ялав|Венгри}} # [[Тиса (парти)]] {{Ялав|Венгри}} # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{Ялав|Польша}} # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{Ялав|Польша}} # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{Ялав|Польша}} # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{Ялав|Польша}} # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{Ялав|Польша}}+{{Ялав|Казахстан}} # [[Фидес — ХДХП]] {{Ялав|Венгри}} # [[Дуда Анджей]] {{Ялав|Польша}} # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Болгари}} # [[Туск Дональд]] {{Ялав|Польша}} # [[Радев Румен]] {{Ялав|Болгари}} # [[Йотова Илияна]] {{Ялав|Болгари}} # [[Гюров Андрей]] {{Ялав|Болгари}} # [[Фицо Роберт]] {{Ялав|Словаки}} # [[Шуйок Тамаш]] {{Ялав|Венгри}} # [[Стубб Александр]] {{Ялав|Финлянди}} # [[Стармер Кир]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] {{Ялав|Сарӑту облаҫӗ}} # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Мунча орденӗ]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} </small> = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] 6r2c8k2qjfsnkicvo78oqyxxhbcpxkr 0 114532 874110 812162 2026-05-24T08:04:41Z Д.Ильин 10695 874110 wikitext text/x-wiki [[File:Sodium-hypochlorite.svg|thumb|Sodium-hypochlorite]] '''Лабарра́к шывĕ''' ({{lang-fr|Eau de Labarraque}}; [[химилле формула]] — '''NaClO''') — [[натрий гидроксичĕ]]н шыври ирĕлчĕкĕ, [[хлор]]па тăраннăскер ([[натрий гипохлоричĕ|натрий гипохлоричĕн (NaClO)]] тата [[натрий хлоричĕ|натрий хлоричĕн (NaCl)]] хутăшĕнчен тăрать). == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Çăлкуçсем == * Eintrag zu Natriumhypochlorit, wässrige Lösung mit Anteilen an aktivem Chlor in der GESTIS-Stoffdatenbank des IFA, abgerufen am 29. Januar 2017. * Brockhaus ABC Chemie. Band 1: A – K. VEB F. A. Brockhaus, Leipzig 1965, S. 569. * Albert Gossauer: Struktur und Reaktivität der Biomoleküle. Eine Einführung in die organische Chemie. Verlag Helvetica Chimica Acta u. a., Zürich 2006, ISBN 3-906390-29-2, S. 186. * Karin Goldbach: Thema: Haushaltsreinigungsmittel, Abschnitt 4.3. Sanitär- und WC-Reiniger, Abschnitt 5. Kombinieren verschiedener Reinigungsmittel; Vortrag vom 27. November 1996. In: Chids.de [[Категори:Органикăлла мар япалалăхсем]] [[Категори:Гипохлоритсем]] [[Категори:Шуратакан япалалăхсем]] f7if0mqfhay3r5y4ko9bj3rgdvptib9 4 129248 874102 874071 2026-05-23T19:57:44Z Max Tenche 25572 /* Пӗтӗмлетӳсем */ хушни 874102 wikitext text/x-wiki {{WAM |header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-çуркунне 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div> |subheader = 21.03-31.05: Чӑваш Википедине хутшӑннӑ марафон ҫӗршывсем, халӑхсем, ҫутҫанталӑк, истори, Вӑтаҫӗрпе Хӗвелтухӑҫ Европӑн хальхи тата пуласлӑхӗ ҫинчен статьясемпе пуянлатас енӗпе ӗҫленӗ. Проектӑн тӗллевӗпе пӗлтерӗшӗ - кӳршӗсем ҫинчен каласа паракан информацие чӑваш тӗнчинче ӑнланмалла кирлӗ статьясен ят-йышне кĕртсе Чӑваш Википедине пуянлатасси. |body = == Правилӑсем == * Википедире регистрациленнӗ кирек кам та конкурса хутшӑнма пултарать. * Конкурса ҫакнашкал статьясене йышӑнаҫҫӗ: ** Статьяна пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнчен пуҫласа 2026 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗччен чӑвашла ҫырмалла. ** Статьясем ытти ҫӗршывсемпе е халӑхсемпе ҫыхӑнса тӑмалла. ** Ҫӗнӗ статьяра 150 ытла сӑмах тата 2500 ытла байт пулмалла. ** Кивӗ статьяна 120 сӑмах тата 2000 байт хушмалла. ** Статья пӗлтерӗшлӗ пулмалла, статья ҫӑлкуҫӗсене кӑтартмалла. ** Машинӑпа куҫарни кирлӗ мар. * Призсене, дипломсене тата сертификатсене квалификаци статйисен шучӗпе параҫҫӗ, вӗсен пӗтӗм тӗнчери уйрӑм чӗлхе пайӗнчи вырӑнсенчен килет. * Статьясене тĕрĕслесе тăрас тесен вӗсене аяларахри тапăла вырнаҫтармалла. * 4 статьяна лайӑхлатнӑ/йӗркеленӗ хутшӑнакансем финала тухаҫҫӗ * Тӳресем йышăннине жалоба пама юрамасть. * Сӳтсе явмалли страницӑра тулли статья шаблонӗ вырнаҫать: <pre>{{Вики-çуркунне статйи|çул= |хутшăнакан= | ҫӗршыв = | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre> |footer = == Хаклав == * Асӑннӑ требованисене тивӗҫтерекен 2500 байтран кая мар е 150 сӑмах калӑпӑшлӑ статьясемшӗн жюри 1 балл хушса хурать; * Ҫав статьясенче хутшӑнакан ҫын хӑйӗн ыйтӑвне пахалӑхлӑн уҫса парать, материала, 2500 байтран е 250 сӑмах калӑпӑшӗпе, викификацилет тата ҫырса кӑтартать, жюри 2 балл илет; * 200 сӑмахран е 3000 байтран иртекен статьясене тата хутшӑнакан, викификацилекен тата пысӑк пахалӑхлӑ материала ҫырса кӑтартакан темӑна туллин уҫса паракан статьясене жюри 3 балл ҫумне хушса хурать; * Балл коэффициентне икӗ хут ӳстерме ҫур ҫултан кая мар регистрациленӗ вӑхӑтпа хутшӑнакансем валли палӑртнӑ. |footer = == Жюри == Конкурса организацилес ĕçе раççей тата ютçĕр викимедийçисем хутшăнма пултараççĕ. Жюри, техник исполнителӗ — {{u|Il Nur}} ([[Хусан]]) |footer = == Мӗн ҫинчен ҫырмалла == [[File:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албани — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австри — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Азербайджан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларуҫ — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Боснипе Герцеговина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгари — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Венгри — статьясен списокӗ]] [[File:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греци — статьясен списокӗ]] [[File:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Ирҫесем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казахстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Крым тутарӗсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латви — статьясен списокӗ]] [[File:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Пушкӑртстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Romania.svg|40px]]&nbsp;[[File:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыни тата Молдави — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Серб Республики — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Серби — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словаки — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Сорбсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Ҫурҫӗр Македони— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Тутарстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Турци— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорвати — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногори — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чикансем (рома) — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Эрмени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстони — статьясен списокӗ]] Ытти конкурссем 2026 ҫулхи Вики-ҫуркунне шайӗнче: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хӗрарӑмсем]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Ҫын прави]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Ҫамрӑксен]]. == Призсем == 400 евро таран. == Жюри == * {{u|Il Nur}} }} == Пӗтӗмлетӳсем == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Хутшӑнакан ! Статьясем ! Шут ! Баллсем ! Вырӑн |- |{{u|Max Tenche }} |[[Шпилевая Нина Ивановна]]{{*}} [[Никандрова Надежда Валериановна]]{{*}} [[Уляндина Августа Васильевна]]{{*}} [[Глянец (ушкӑн) ]]{{*}} [[Навроцкий Кароль]]{{*}} [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]]{{*}} [[Орбан Виктор]]{{*}}[[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]{{*}} [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]{{*}} [[Мадьяр Петер]]{{*}} [[Тиса (парти)]]{{*}} [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{*}} [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{*}} [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{*}} [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{*}} [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{*}} [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{*}} [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{*}} [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{*}} [[Фидес — ХДХП]] {{*}} [[Дуда Анджей]] {{*}} [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{*}} [[Туск Дональд]] {{*}} [[Радев Румен]] {{*}} [[Йотова Илияна]] {{*}} [[Гюров Андрей]] {{*}} [[Фицо Роберт]] {{*}} [[Шуйок Тамаш]] {{*}} [[Стубб Александр]] {{*}} [[Стармер Кир]] {{*}} [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] {{*}} [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] {{*}} [[Мунча орденӗ]] |33 | | |- |{{u|Ellodanis5}} |[[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]]{{*}} [[Галателла]]{{*}} [[Ахаль айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Ансăр çулçăллă айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Тракри вокалпа инструментсен ансамблĕ (ВИА, 1970-мĕш çулсем)]]{{*}} [[Çурхи шаклапуç ]]{{*}} [[Астра]]{{*}} [[ Симеон Бекбулатович]]{{*}} [[Суя Дмитрий I]]{{*}} [[Ледебур пиçенкки ]]{{*}} [[ Пиçенкке]]{{*}} [[Суя шаклапуç]]{{*}} [[Иранра американ аманатсене тытса илни]]{{*}} [[Тăван ен]]{{*}} [[Австрири парламент суйлавĕ (1919)]]{{*}} [[''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ (пĕлтерев тата кĕнеке)]]{{*}} [[Чĕмпĕр хулашĕ]]{{*}} [[Оман империйĕ]]{{*}} [[Чăваш театрĕн историйĕ]]{{*}} [[Литвинизм]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} |20 | | |- |{{u|Freiheiten }} |[[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]]{{*}} [[]] |1 | | |- |} == Тӗнчери статистика == *[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Тӗнчери статистика]] [[Категори:Википеди:Вики-çуркунне 2026]] nrirvy06jl9o6bce7b3zgenkzotussb 0 129781 874106 873096 2026-05-24T06:27:40Z Max Tenche 25572 хушни 874106 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Дуда Анджей | Тăван ят = ({{lang-pl|Andrzej Duda}}) | Ӳкерчĕк = President_of_Poland_Andrzej_Duda_(cropped).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = 2019 ҫулта | Çуралнă чухнехи ят = Andrzej Sebastian Duda | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1972|05|16}} | Çуралнă вырăн = [[Польша Халӑх Республики|ПХР]], [[Краков вайпутлӑхӗ (1975–1998)|Краков вайпутлӑхӗ]], [[Краков]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{Ялавлани|Польша}} | Тĕне тытни = [[католицизм]] | Парти = [[Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ (Польша)|Ирӗклӗх пӗрлешӗвӗ]] (2000—2002) <br/> «[[Право тата тӗрӗслӗх (Польша)|Право тата тӗрӗслӗх]]» (2015 ҫулччен)<br/>Партисӗр (2015 ҫултан) | Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]] | Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], патшалӑх ӗҫченӗ, пӗрлӗх ӗҫченӗ, [[Польша президенчӗ]] | Чыславсем = | Сайт = [http://www.prezydent.pl/ prezydent.pl] }} '''Анджей Себастьян Дуда''' ({{lang-pl|Andrzej Sebastian Duda}}, {{тулли дата|1972|05|16}}, [[Краков]] ҫур.) — [[Польша|Польшӑн]] [[Юриспруденци|юрисчӗ]] тата [[патшалӑх]] [[политик|ӗҫченӗ]]. {{Кӗске дата|2015|08|6}}-мӗшӗнчен {{кӗске дата|2025|08|6}}-мӗшӗччен [[Польша президенчӗ|Польша Республикин улттӑмӗш президенчӗ]] пулнӑ. Хӑй президентлӗхчен вӑл [[2011]]-[[2014]] ҫ. [[Сейм]] депутачӗ пулнӑ тата [[2014]]-[[2015]] ҫ. [[Европа парламенчӗ]]н пайташӗ пулнӑ. Анджей Краковра ҫуралнӑ. [[Польшӑри президент суйлавӗ (2015)|2015 ҫулхи президент суйлавӗнче]] «[[Право тата тӗрӗслӗх (Польша)|Право тата тӗрӗслӗх]]» ([[полякла]]: ''Prawo i Sprawiedliwość'', кӗскерех ''PiS'' е ''ПиС'') партирен ҫав вӑхӑтри президенте [[Коморовский Бронислав|Бронислав Коморовские]] ҫӗнтернӗ. Суйлавӑн пӗрремӗш турӗнче абсолютлӑ нумайрахӑшчен ӑна ҫитмен, анчах пӗрремӗш вырӑна тухнӑ. Иккӗмӗш турта вӑл сасӑсен 51,55%-пе ҫӗнтернӗ. {{Тулли дата|2015|05|26}} президент ӗҫӗнче юлса Дуда патирен тухнӑ. Дуда президентлӗхӗ [[Право тата тӗрӗслӗх (Польша)|Право тата тӗрӗслӗх]] (ПиС) партийӗн вӑйлатнипе ҫыхӑннӑ. [[Польшӑри парламент суйлавӗ (2015)|2015 ҫулхи парламент суйлавӗ]] хыҫҫӑн [[Право тата тӗрӗслӗх (Польша)|ПиС]] валли абсолютлӑ политикӑллӑ тытӑм уҫӑлнӑ. Политика енчен ПиС доминацилеме пуҫланӑ. Польшӑри ку пӗрремӗш ҫавӑн пек пулӑм, ӑна [[демократирен тухни]] пек хакланӑ. [[2019|2019 ҫулхи]] [[юпа уйӑхӗ]]нче [[Польшӑри президент суйлавӗ (2020)|2020 ҫулхи суйлавчченхи]] кампаниччен Дуда [[Право тата тӗрӗслӗх (Польша)|ПиС]]-рен официаллӑ пулӑшу илнӗ. Пӗрремӗш турта вӑл пӗрремӗш вырӑна тухнӑ, анчах та ку ҫитменччӗ. Иккӗмӗш турта вӑл сасӑсен 51,03%-пе [[Элтеш платформи (Польша)|Элтеш платформин]] [[Тшасковский Рафал|Рафал Тшасковские]] ҫӗнтӗрнӗ<ref>{{Cite web|title=Wybory Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r.|url= https://wybory.gov.pl/prezydent20200628/pl/wyniki/pl|access-date=13 July 2020|website=wybory.gov.pl|language=pl}}</ref>. Хӑй президентлӗх вӑхӑтӗнче Дуда ПиС-ӗн тата унӑн лидерӗн [[Качиньский Ярослав|Ярослав Качиньскийӗн]] сылтӑм-радикаллӑ шухӑшӗсене пӑхӑннӑ. [[Украинӑна Раҫҫей тапӑнса кӗни|2022 ҫулхи нарӑс уйӑхӗнчи Раҫҫейӗн Украинӑна тапӑнса кӗни]] хыҫҫӑн Анджей Дуда [[Украина хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем|Украина хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсемшӗн]] [[Раҫҫей-Украина вӑрҫи вӑхӑтӗнчи Украинӑна ютҫӗр ҫар пулӑшу|тӗнчери пулӑшу]] тума юлашки мар роле вылянӑ<ref>{{Cite news |last=Zerofsky |first=Elisabeth |date=2023-04-04 |title=Poland's War on Two Fronts|work=The New York Times|url=https://www.nytimes.com/2023/04/04/magazine/poland-eu-ukraine-war.html|access-date=6 May 2023|issn=0362-4331}}</ref>. == Президетлӗх хыҫҫӑн (2025-хальхи) == {{Тулли дата|2025|08|6}} Дуда ӗҫӗн вӑхӑчӗ вӗҫленчӗ<ref>{{Cite news |url=https://tvpworld.com/88188680/polands-president-andrzej-duda-ends-10-year-term-in-office|title=Poland's President Andrzej Duda ends 10-year term in office |date=5 August 2025 |access-date=4 September 2025 |agency=[[TVP World]]}}</ref>. Ҫав кунра вӑл Мацей Здзярскийпе биографи кӗнеки кӑларать — «Ку эпӗ» ({{lang-ru|To ja}}). Подкастҫӑсемпе вӑл ку кӗнеке сарнӑ<ref>{{Cite news |url=https://wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/7,114884,32107708,to-ja-andrzej-duda-napisal-o-sobie-ksiazke-ale-mial-znanego.html |title="To ja". Andrzej Duda napisał o sobie książkę, ale miał znanego współautora |date=5 August 2025 |access-date=4 September 2025 |agency=[[Gazeta.pl]]}}</ref>. {{Тулли дата|2025|09|1}} Богдан Рымановский журналистпе вӑл аналитика центрӗ тӑвас тесе плансем ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite news |url=https://www.wprost.pl/kraj/12112747/andrzej-duda-chce-zalozyc-wlasny-think-tank-wykluczyl-zakladanie-partii.html |title=Andrzej Duda chce założyć własny think tank. Wykluczył zakładanie partii |date=1 September 2025 |access-date=4 September 2025 |agency=[[Wprost]]}}</ref>. 2025 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче «Kanał Zero» каналпа вӑл программӑсене кӑларма планланнӑ, вӗсем {{Кӗске дата|2025|09|15}} тухмаллаччӗ<ref>{{Cite news |url=https://wiadomosci.wp.pl/andrzej-duda-z-programem-w-kanale-zero-nagra-16-odcinkow-7196272041528224a |title=Andrzej Duda z programem w Kanale Zero. Nagra 16 odcinków |date=3 September 2025 |access-date=4 September 2025 |agency=[[Wirtualna Polska]]}}</ref>. 2025 ҫулхи юпа уйӑхӗнче вӑл «ZEN.com» ятлӑ финанс-технологиллӗ компанине директорсен канашӗн пайташӗ пек пӗрлешнӗ<ref>{{Cite web |url=https://www.onet.pl/informacje/onetwiadomosci/andrzej-duda-wchodzi-do-biznesu-byly-prezydent-w-nowej-roli/ktzmegz,79cfc278 |title=Andrzej Duda wchodzi do biznesu. Były prezydent w nowej roli |access-date=2025-10-21 |publisher=[[Onet]] |language=pl}}</ref>. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Навроцкий Кароль]] * [[Туск Дональд]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * [http://www.president.pl/en/president/biography Official biography of President Andrzej Duda] * [http://www.president.pl/en/ The official website of the President of the Republic of Poland] * [http://www.sejm.gov.pl/english.html Polish Sejm] * [http://ludzie.wprost.pl/sylwetka/4102128/Andrzej-Duda.html Wprost] {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Польша президенчĕсем]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] [[Категори:Çăвăн 16-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1972 çулта çуралнисем]] a5lxve3sv1deaeg6m7wttaij5i9fwzn 0 130033 874093 2026-05-23T18:00:33Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « [[Ӳкерчĕк:Canon EOS 350D front (aka).jpg|мини|260пкс|[[Цифрăлла куçкĕскилле фотоаппарат]] [[Canon EOS 350D]]]] [[Ӳкерчĕк:Canon PowerShot G5 front.jpg|мини|260пкс|Цифрăлла фотоаппарат [[Canon PowerShot]] G5]] '''Цифрăлла фотогра́фи''' — [[фотографи]] технологийĕ, == Цифрăлла фотоаппарат туса кăларакансем ==...» 874093 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Canon EOS 350D front (aka).jpg|мини|260пкс|[[Цифрăлла куçкĕскилле фотоаппарат]] [[Canon EOS 350D]]]] [[Ӳкерчĕк:Canon PowerShot G5 front.jpg|мини|260пкс|Цифрăлла фотоаппарат [[Canon PowerShot]] G5]] '''Цифрăлла фотогра́фи''' — [[фотографи]] технологийĕ, == Цифрăлла фотоаппарат туса кăларакансем == * [[Nikon]] * [[Canon]] * [[Olympus]] * [[Pentax]] * [[Fujifilm]] * [[Sony]] * [[Panasonic]] * [[Konica]] * [[Kodak]] * [[Samsung]] == каçăсем == * ** [http://www.digital-photo.ru сайт российского журнала Digital Photo] ** [https://web.archive.org/web/20080223082545/http://www.photoscape.ru/ photoscape.ru — сайт, посвящённый цифровой фотографии] ** [http://www.ixbt.com/digimage.shtml Раздел на IXBT.com о цифровом фото] ** [http://www.livejournal.com/community/digcam ЖЖ-комъюнити digcam] * ** [http://www.dpreview.com/ dpreview.com] ** [http://www.dcresource.com/ dcresource.com] ** [http://www.imaging-resource.com/ imaging-resource.com] ** [http://www.steves-digicams.com/ steves-digicams.com] ** [https://web.archive.org/web/20110716154221/http://www.exif.org/specifications.html Спецификация EXIF] * ** [http://www.rosphoto.com/digitalart Росфото] ** [http://www.photographer.ru/cult/theory/346.htm Традиционная фотография против цифровой] {{Фотографи}} [[Категори:Цифрăлла фотографи|*]] [[Категори:Цифрăлла технологисем]] 0n0kwghc0fusmhypt4slgdud6c09rhu 0 130034 874094 2026-05-23T18:13:26Z Max Tenche 25572 [[Латин чĕлхи]] ҫине куҫарни 874094 wikitext text/x-wiki #redirect [[Латин чĕлхи]] hd4oo86bh332faw0gg8nuxzgnpbvsmp 10 130035 874095 2026-05-23T18:35:13Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Скала Палица Геркулеса и замок Пескова-Скала, Сулошова, Малопольское воеводство, Польша» 874095 wikitext text/x-wiki Скала Палица Геркулеса и замок Пескова-Скала, Сулошова, Малопольское воеводство, Польша 1fd4xung8s2r9u78ompoqghiivv97dp 10 130036 874096 2026-05-23T18:35:36Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Eagles Nests Trail 01.jpg» 874096 wikitext text/x-wiki Eagles Nests Trail 01.jpg j70h6e0ggfchuc5thhuftqlmj25dms7 0 130037 874097 2026-05-23T19:15:57Z Max Tenche 25572 [[Виçпĕрлев]] ҫине куҫарни 874097 wikitext text/x-wiki #redirect [[Виçпĕрлев]] chmrd7g8amsdcaicuxrvrmq6zhbdqxn 0 130038 874098 2026-05-23T19:50:22Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Чыслав карточки |Ячĕ = Мунча орденӗ |Ӳкерчĕк = Order_of_the_Bath_grand_cross_military_division_badge_(United_Kingdom_1823)_-_Tallinn_Museum_of_Orders.jpg |ӲкерчĕкХăю = Order_of_the_Bath_UK_ribbon.svg |Ӳкерчĕк2ст = |ӲкерчĕкХăю2ст = |Ӳкерчĕк3ст = |ӲкерчĕкХăю3ст = |OriginalName = [[акӑлчанла]]: '''The Most Honourable Order of the Bath''' |Йыхрав = '''Tria J...» 874098 wikitext text/x-wiki {{Чыслав карточки |Ячĕ = Мунча орденӗ |Ӳкерчĕк = Order_of_the_Bath_grand_cross_military_division_badge_(United_Kingdom_1823)_-_Tallinn_Museum_of_Orders.jpg |ӲкерчĕкХăю = Order_of_the_Bath_UK_ribbon.svg |Ӳкерчĕк2ст = |ӲкерчĕкХăю2ст = |Ӳкерчĕк3ст = |ӲкерчĕкХăю3ст = |OriginalName = [[акӑлчанла]]: '''The Most Honourable Order of the Bath''' |Йыхрав = '''Tria Juncta in Uno''' ([[латинле]]рен — «Пӗрре пӗрлешнӗ виҫӗ»)<br/> '''Ich dien''' ([[нимӗҫле]]рен — «Эпӗ хӗсметре тӑратӑп») |Патшалăх = {{Ялавлани|Аслӑ Британи}} |Тĕс = [[рыцарь орденӗ]] |КамаТивĕçтереççĕ = |КамТивĕçтерет = Аслӑ Британи тата Ҫурҫӗр Ирланди тата Тус-йышлӑх корольлӗхӗсен королӗ |ЧыславСăлтавĕ = Ютҫӗрте Польша кӑсӑклӑхӗсене малалла пынӑ |Статус = тивӗҫтерме пултарать |Параметрсем = |ЙĕркеленĕВăхăт = {{Кӗске дата|1725|05|18}} |ПĕрремĕшЧыслани = |ЮлашкиЧыслани = |Шучĕ = |АслăЧыслав = |КĕçĕнЧыслав = |Танлашать = }} '''Чи хисеплӗ Мунча орденӗ''', питӗ паллӑ кӗскерех ятпа '''Мунча орденӗ'''<ref>Бани орден : [арх. 3 января 2023] // Анкилоз — Банка. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 753. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 2). — ISBN 5-85270-330-3.</ref> ({{lang-en|The Most Honourable Order of the Bath}}) — {{Тулли дата|1725|05|18}} [[Георг I (Аслӑ Британи королӗ)|Георг I]] ку британ рыцарь орденне йӗркеленӗ. Орден ячӗ авалхи йӑларан тухать: рыцарь ячӗшӗн кӗрӗшекенсене ҫӗрлехи вӑхӑтра ҫывӑрма паман, кӗлемелле тата ҫӑвӑнмалла тенӗ (ку йӑла 1815 ҫулта чарнӑ) Орден йышӗ — Суверен (британ монархӗ), Аслӑ Магистр (е Гроссмейтер; Унӑн Чаплӑхӗ Уэльс принцӗ) тата рыцарьсен виҫӗ тӗсӗ: * Мӑн хӗресӗн Рыцарӗсем тата Мӑн хӗресӗн пики ({{lang-en| Knight Grand Cross, Dame Grand Cross, GCB}}) * Рыцарь-командорсем тата Пике-командорсем ({{lang-en|Knight Commander, Dame Commander, KCB/DCB}}) * Орден кампаньонӗсем (кавалерӗсем) ({{lang-en|Companions, CB}}) Йӗркеленӗренпе чи малтан ҫар рыцарь орденӗ пулнӑ. Хальхи вӑхӑтра орден рыцарӗсем е элтеш е ҫар уйрӑмне кӗреҫҫӗ. Ютҫӗр элтешӗсем е хӗсметри ҫынсем ордене кӗме пулаҫҫӗ, анчах хисеплӗ (honorary) пайташсем пек ҫӗҫ. Орден йыхравӗ — Tria juncta in uno ([[латинле]]рен — «Пӗрре пӗрлешнӗ виҫӗ»), вӑл пӗр вӑхӑтра Англи, Шотланди тата Ирланли пӗрлешӗвӗ пӗлтерет те [[Сӑваплӑ Виҫпӗрлев]] пӗлтерет те. Орденте виҫӗ кӑшӑл палли питӗ сарӑлнӑ. Иккӗмӗш йыхрав — Ich dien ([[нимӗҫле]]рен — «Эпӗ хӗсметре тӑратӑп») хӑш пӗр чух усӑ курӑнать те, анчах хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйра хӗсметри ҫынсем ҫуҫ ӑна усӑ курма пултараҫҫӗ, тата ку Уэльс принцӗн йыхравӗ, вӑл орденӗн Аслӑ магистрӗ. Британ чысланисен системинче ку орден тӑваттӑмӗш вырӑнта вырнаҫнӑ: Ҫыхӑ орденӗ, Вупӑр орленӗӗ тата сӑв. Патрик орденӗ хыҫҫӑн. Сӑваплӑ Патрик орлленӗ хальхи вӑхӑтра тивӗҫтермест, мӗншӗн тесен вӑл Ирландипе ҫыхӑннӑ пулнӑ (вӑл пӑхӑнманлӑх илнӗренпе, 1934 ҫултан). == Мунча орденӗн паллисем == === Ҫар тӗс === '''Мӑн Рыцарь хӗресӗ.''' <gallery> Ӳкерчĕк:Insignia of Civil GCB.jpg|Мӑн Рыцарь хӗресӗ </gallery> '''Командор хӗресӗ.''' <gallery> File:Order of the Bath knight commander military division insignias (United Kingdom) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор паллисем File:Order of the Bath - Breast Star.JPG|Рыцарь-командор ҫӑлтӑрӗ File:Order of the Bath companion military division badge (United Kingdom) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Компаньон палли </gallery> === Элтеш тӗсӗ === <gallery> File:Order of the Bath, Great Britain, Urho Kekkonen, 1900-1986 - National Museum of Finland - DSC04007.JPG|Мӑн хӗресӗн рыцарӗн палли File:Order of bath star.jpg|Мӑн хӗресӗн рыцарӗн ҫӑлтӑрӗ File:Order of the Bath knight commander civil division badge (United Kingdom 1847) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор палли File:Order of the Bath knight commander civil division star (United Kingdom after 1950) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор ҫӑлтӑрӗ </gallery> == Чысланисем == {{Category see also|Мунча орденӗн Мӑн хӗресӗн рыцарӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн Пике-командорӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн Рыцарь-командорӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн кавалерӗсем}} == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] * [[Стармер Кир]] * [[Аслӑ Британи]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * Бани, орден // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * Anstis, John[англ.]. Observations introductory to an historical essay, upon the Knighthood of the Bath (англ.). — London: James Woodman, 1752. * Galloway, Peter. The Order of the Bath. — Phillimore, 2006. — ISBN 1-86077-399-0. * Hanham, Andrew. "The Politics of Chivalry: Sir Robert Walpole, the Duke of Montagu and the Order of the Bath." Parliamentary History 35.3 (2016): 262–297. * Nicolas, Nicholas H. History of the orders of knighthood of the British empire, Vol iii (англ.). — London, 1842. * Perkins, Jocelyn. The Most Honourable Order of the Bath : a descriptive and historical account (англ.). — 2nd. — London: Faith Press, 1920. * Risk, James C. The History of the Order of the Bath and its Insignia (англ.). — London: Spink & Son, 1972. == Каҫӑсем == * [http://www.royal.gov.uk/output/Page495.asp Sovereign as 'Fountain of Honour'] {{Wayback|url=http://www.royal.gov.uk/output/Page495.asp |date=20060117020709 }}{{ref|en}} * ''Brennan, I. G''. (2004). [http://www.heraldicsculptor.com/bath.html «The Most Honourable Order of the Bath»] {{Wayback|url=http://www.heraldicsculptor.com/bath.html |date=20130922103946 }}{{ref|en}} * ''Андрей Хазин''. [https://faleristika.info/?p=10836 Почтеннейший Орден Бани] * {{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page5296.asp |title=Royal Insight. May 2006. Focus: The Order of the Bath |access-date=2006-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929220811/http://www.royal.gov.uk/output/page5296.asp |archive-date=2006-09-29 }} * {{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Honours/OrderoftheBath.aspx |title=Order of the Bath |publisher=Official website of the British monarchy |access-date=2011-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120102185330/http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Honours/OrderoftheBath.aspx |archive-date=2012-01-02 }} [[Категори:Чыславсем, алфавитпа]] [[Категори:Мунча орденӗ]] [[Категори:Рыцарь орденӗсем]] n7qf2afsgpxll2c5d3zx38gel0er18c 874099 874098 2026-05-23T19:55:32Z Max Tenche 25572 874099 wikitext text/x-wiki {{Чыслав карточки |Ячĕ = Мунча орденӗ |Ӳкерчĕк = Order_of_the_Bath_grand_cross_military_division_badge_(United_Kingdom_1823)_-_Tallinn_Museum_of_Orders.jpg |ӲкерчĕкХăю = Order_of_the_Bath_UK_ribbon.svg |Ӳкерчĕк2ст = |ӲкерчĕкХăю2ст = |Ӳкерчĕк3ст = |ӲкерчĕкХăю3ст = |OriginalName = [[акӑлчанла]]: '''The Most Honourable Order of the Bath''' |Йыхрав = '''Tria Juncta in Uno''' ([[латинле]]рен — «Пӗрре пӗрлешнӗ виҫӗ»)<br/> '''Ich dien''' ([[нимӗҫле]]рен — «Эпӗ хӗсметре тӑратӑп») |Патшалăх = {{Ялавлани|Аслӑ Британи}} |Тĕс = [[рыцарь орденӗ]] |КамаТивĕçтереççĕ = |КамТивĕçтерет = Аслӑ Британи тата Ҫурҫӗр Ирланди тата Тус-йышлӑх корольлӗхӗсен королӗ |ЧыславСăлтавĕ = Ютҫӗрте Польша кӑсӑклӑхӗсене малалла пынӑ |Статус = тивӗҫтерме пултарать |Параметрсем = |ЙĕркеленĕВăхăт = {{Кӗске дата|1725|05|18}} |ПĕрремĕшЧыслани = |ЮлашкиЧыслани = |Шучĕ = |АслăЧыслав = |КĕçĕнЧыслав = |Танлашать = }} '''Чи хисеплӗ Мунча орденӗ''', питӗ паллӑ кӗскерех ятпа '''Мунча орденӗ'''<ref>Бани орден : [арх. 3 января 2023] // Анкилоз — Банка. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 753. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 2). — ISBN 5-85270-330-3.</ref> ({{lang-en|The Most Honourable Order of the Bath}}) — {{Тулли дата|1725|05|18}} [[Георг I (Аслӑ Британи королӗ)|Георг I]] ку британ рыцарь орденне йӗркеленӗ. Орден ячӗ авалхи йӑларан тухать: рыцарь ячӗшӗн кӗрӗшекенсене ҫӗрлехи вӑхӑтра ҫывӑрма паман, кӗлемелле тата ҫӑвӑнмалла тенӗ (ку йӑла 1815 ҫулта чарнӑ) Орден йышӗ — Суверен (британ монархӗ), Аслӑ Магистр (е Гроссмейтер; Унӑн Чаплӑхӗ Уэльс принцӗ) тата рыцарьсен виҫӗ тӗсӗ: * Мӑн хӗресӗн Рыцарӗсем тата Мӑн хӗресӗн пики ({{lang-en| Knight Grand Cross, Dame Grand Cross, GCB}}) * Рыцарь-командорсем тата Пике-командорсем ({{lang-en|Knight Commander, Dame Commander, KCB/DCB}}) * Орден кампаньонӗсем (кавалерӗсем) ({{lang-en|Companions, CB}}) Йӗркеленӗренпе чи малтан ҫар рыцарь орденӗ пулнӑ. Хальхи вӑхӑтра орден рыцарӗсем е элтеш е ҫар уйрӑмне кӗреҫҫӗ. Ютҫӗр элтешӗсем е хӗсметри ҫынсем ордене кӗме пулаҫҫӗ, анчах хисеплӗ (honorary) пайташсем пек ҫӗҫ. Орден йыхравӗ — Tria juncta in uno ([[латинле]]рен — «Пӗрре пӗрлешнӗ виҫӗ»), вӑл пӗр вӑхӑтра Англи, Шотланди тата Ирланли пӗрлешӗвӗ пӗлтерет те [[Сӑваплӑ Виҫпӗрлев]] пӗлтерет те. Орденте виҫӗ кӑшӑл палли питӗ сарӑлнӑ. Иккӗмӗш йыхрав — Ich dien ([[нимӗҫле]]рен — «Эпӗ хӗсметре тӑратӑп») хӑш пӗр чух усӑ курӑнать те, анчах хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйра хӗсметри ҫынсем ҫуҫ ӑна усӑ курма пултараҫҫӗ, тата ку Уэльс принцӗн йыхравӗ, вӑл орденӗн Аслӑ магистрӗ. Британ чысланисен системинче ку орден тӑваттӑмӗш вырӑнта вырнаҫнӑ: Ҫыхӑ орденӗ, Вупӑр орленӗӗ тата сӑв. Патрик орденӗ хыҫҫӑн. Сӑваплӑ Патрик орлленӗ хальхи вӑхӑтра тивӗҫтермест, мӗншӗн тесен вӑл Ирландипе ҫыхӑннӑ пулнӑ (вӑл пӑхӑнманлӑх илнӗренпе, 1934 ҫултан). == Мунча орденӗн паллисем == === Ҫар тӗс === '''Мӑн Рыцарь хӗресӗ.''' <gallery> Ӳкерчĕк:Insignia of Civil GCB.jpg|Мӑн Рыцарь хӗресӗ </gallery> '''Командор хӗресӗ.''' <gallery> File:Order of the Bath knight commander military division insignias (United Kingdom) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор паллисем File:Order of the Bath - Breast Star.JPG|Рыцарь-командор ҫӑлтӑрӗ File:Order of the Bath companion military division badge (United Kingdom) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Компаньон палли </gallery> === Элтеш тӗсӗ === <gallery> File:Order of the Bath, Great Britain, Urho Kekkonen, 1900-1986 - National Museum of Finland - DSC04007.JPG|Мӑн хӗресӗн рыцарӗн палли File:Order of bath star.jpg|Мӑн хӗресӗн рыцарӗн ҫӑлтӑрӗ File:Order of the Bath knight commander civil division badge (United Kingdom 1847) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор палли File:Order of the Bath knight commander civil division star (United Kingdom after 1950) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор ҫӑлтӑрӗ </gallery> == Чысланисем == {{Category see also|Мунча орденӗн Мӑн хӗресӗн рыцарӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн Пике-командорӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн Рыцарь-командорӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн кавалерӗсем}} == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] * [[Стармер Кир]] * [[Аслӑ Британи]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * Бани, орден // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * Anstis, John[англ.]. Observations introductory to an historical essay, upon the Knighthood of the Bath (англ.). — London: James Woodman, 1752. * Galloway, Peter. The Order of the Bath. — Phillimore, 2006. — ISBN 1-86077-399-0. * Hanham, Andrew. "The Politics of Chivalry: Sir Robert Walpole, the Duke of Montagu and the Order of the Bath." Parliamentary History 35.3 (2016): 262–297. * Nicolas, Nicholas H. History of the orders of knighthood of the British empire, Vol iii (англ.). — London, 1842. * Perkins, Jocelyn. The Most Honourable Order of the Bath : a descriptive and historical account (англ.). — 2nd. — London: Faith Press, 1920. * Risk, James C. The History of the Order of the Bath and its Insignia (англ.). — London: Spink & Son, 1972. == Каҫӑсем == * [http://www.royal.gov.uk/output/Page495.asp Sovereign as 'Fountain of Honour'] {{Wayback|url=http://www.royal.gov.uk/output/Page495.asp |date=20060117020709 }}{{ref-en}} * ''Brennan, I. G''. (2004). [http://www.heraldicsculptor.com/bath.html «The Most Honourable Order of the Bath»] {{Wayback|url=http://www.heraldicsculptor.com/bath.html |date=20130922103946 }}{{ref-en}} * ''Андрей Хазин''. [https://faleristika.info/?p=10836 Почтеннейший Орден Бани] * {{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page5296.asp |title=Royal Insight. May 2006. Focus: The Order of the Bath |access-date=2006-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929220811/http://www.royal.gov.uk/output/page5296.asp |archive-date=2006-09-29 }} * {{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Honours/OrderoftheBath.aspx |title=Order of the Bath |publisher=Official website of the British monarchy |access-date=2011-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120102185330/http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Honours/OrderoftheBath.aspx |archive-date=2012-01-02 }} [[Категори:Чыславсем, алфавитпа]] [[Категори:Мунча орденӗ]] [[Категори:Рыцарь орденӗсем]] 20ygwlg5vfdd83u33w3xj5ado229158 874104 874099 2026-05-23T20:03:56Z Max Tenche 25572 йӑнӑшсем 874104 wikitext text/x-wiki {{Чыслав карточки |Ячĕ = Мунча орденӗ |Ӳкерчĕк = Order_of_the_Bath_grand_cross_military_division_badge_(United_Kingdom_1823)_-_Tallinn_Museum_of_Orders.jpg |ӲкерчĕкХăю = Order_of_the_Bath_UK_ribbon.svg |Ӳкерчĕк2ст = |ӲкерчĕкХăю2ст = |Ӳкерчĕк3ст = |ӲкерчĕкХăю3ст = |OriginalName = [[акӑлчанла]]: '''The Most Honourable Order of the Bath''' |Йыхрав = '''Tria Juncta in Uno''' ([[латинле]]рен — «Пӗрре пӗрлешнӗ виҫӗ»)<br/> '''Ich dien''' ([[нимӗҫле]]рен — «Эпӗ хӗсметре тӑратӑп») |Патшалăх = {{Ялавлани|Аслӑ Британи}} |Тĕс = [[рыцарь орденӗ]] |КамаТивĕçтереççĕ = |КамТивĕçтерет = Аслӑ Британи тата Ҫурҫӗр Ирланди тата Тус-йышлӑх корольлӗхӗсен королӗ |ЧыславСăлтавĕ = |Статус = тивӗҫтерме пултарать |Параметрсем = |ЙĕркеленĕВăхăт = {{Кӗске дата|1725|05|18}} |ПĕрремĕшЧыслани = |ЮлашкиЧыслани = |Шучĕ = |АслăЧыслав = |КĕçĕнЧыслав = |Танлашать = }} '''Чи хисеплӗ Мунча орденӗ''', питӗ паллӑ кӗскерех ятпа '''Мунча орденӗ'''<ref>Бани орден : [арх. 3 января 2023] // Анкилоз — Банка. — М. : Большая российская энциклопедия, 2005. — С. 753. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 2). — ISBN 5-85270-330-3.</ref> ({{lang-en|The Most Honourable Order of the Bath}}) — {{Тулли дата|1725|05|18}} [[Георг I (Аслӑ Британи королӗ)|Георг I]] ку британ рыцарь орденне йӗркеленӗ. Орден ячӗ авалхи йӑларан тухать: рыцарь ячӗшӗн кӗрӗшекенсене ҫӗрлехи вӑхӑтра ҫывӑрма паман, кӗлемелле тата ҫӑвӑнмалла тенӗ (ку йӑла 1815 ҫулта чарнӑ) Орден йышӗ — Суверен (британ монархӗ), Аслӑ Магистр (е Гроссмейтер; Унӑн Чаплӑхӗ Уэльс принцӗ) тата рыцарьсен виҫӗ тӗсӗ: * Мӑн хӗресӗн Рыцарӗсем тата Мӑн хӗресӗн пики ({{lang-en| Knight Grand Cross, Dame Grand Cross, GCB}}) * Рыцарь-командорсем тата Пике-командорсем ({{lang-en|Knight Commander, Dame Commander, KCB/DCB}}) * Орден кампаньонӗсем (кавалерӗсем) ({{lang-en|Companions, CB}}) Йӗркеленӗренпе чи малтан ҫар рыцарь орденӗ пулнӑ. Хальхи вӑхӑтра орден рыцарӗсем е элтеш е ҫар уйрӑмне кӗреҫҫӗ. Ютҫӗр элтешӗсем е хӗсметри ҫынсем ордене кӗме пулаҫҫӗ, анчах хисеплӗ (honorary) пайташсем пек ҫӗҫ. Орден йыхравӗ — Tria juncta in uno ([[латинле]]рен — «Пӗрре пӗрлешнӗ виҫӗ»), вӑл пӗр вӑхӑтра Англи, Шотланди тата Ирланли пӗрлешӗвӗ пӗлтерет те [[Сӑваплӑ Виҫпӗрлев]] пӗлтерет те. Орденте виҫӗ кӑшӑл палли питӗ сарӑлнӑ. Иккӗмӗш йыхрав — Ich dien ([[нимӗҫле]]рен — «Эпӗ хӗсметре тӑратӑп») хӑш пӗр чух усӑ курӑнать те, анчах хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйра хӗсметри ҫынсем ҫуҫ ӑна усӑ курма пултараҫҫӗ, тата ку Уэльс принцӗн йыхравӗ, вӑл орденӗн Аслӑ магистрӗ. Британ чысланисен системинче ку орден тӑваттӑмӗш вырӑнта вырнаҫнӑ: Ҫыхӑ орденӗ, Вупӑр орленӗӗ тата сӑв. Патрик орденӗ хыҫҫӑн. Сӑваплӑ Патрик орлленӗ хальхи вӑхӑтра тивӗҫтермест, мӗншӗн тесен вӑл Ирландипе ҫыхӑннӑ пулнӑ (вӑл пӑхӑнманлӑх илнӗренпе, 1934 ҫултан). == Мунча орденӗн паллисем == === Ҫар тӗс === '''Мӑн Рыцарь хӗресӗ.''' <gallery> Ӳкерчĕк:Insignia of Civil GCB.jpg|Мӑн Рыцарь хӗресӗ </gallery> '''Командор хӗресӗ.''' <gallery> File:Order of the Bath knight commander military division insignias (United Kingdom) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор паллисем File:Order of the Bath - Breast Star.JPG|Рыцарь-командор ҫӑлтӑрӗ File:Order of the Bath companion military division badge (United Kingdom) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Компаньон палли </gallery> === Элтеш тӗсӗ === <gallery> File:Order of the Bath, Great Britain, Urho Kekkonen, 1900-1986 - National Museum of Finland - DSC04007.JPG|Мӑн хӗресӗн рыцарӗн палли File:Order of bath star.jpg|Мӑн хӗресӗн рыцарӗн ҫӑлтӑрӗ File:Order of the Bath knight commander civil division badge (United Kingdom 1847) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор палли File:Order of the Bath knight commander civil division star (United Kingdom after 1950) - Tallinn Museum of Orders.jpg|Рыцарь-командор ҫӑлтӑрӗ </gallery> == Чысланисем == {{Category see also|Мунча орденӗн Мӑн хӗресӗн рыцарӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн Пике-командорӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн Рыцарь-командорӗсем}} {{Category see also|Мунча орденӗн кавалерӗсем}} == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] * [[Стармер Кир]] * [[Аслӑ Британи]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == * Бани, орден // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * Anstis, John[англ.]. Observations introductory to an historical essay, upon the Knighthood of the Bath (англ.). — London: James Woodman, 1752. * Galloway, Peter. The Order of the Bath. — Phillimore, 2006. — ISBN 1-86077-399-0. * Hanham, Andrew. "The Politics of Chivalry: Sir Robert Walpole, the Duke of Montagu and the Order of the Bath." Parliamentary History 35.3 (2016): 262–297. * Nicolas, Nicholas H. History of the orders of knighthood of the British empire, Vol iii (англ.). — London, 1842. * Perkins, Jocelyn. The Most Honourable Order of the Bath : a descriptive and historical account (англ.). — 2nd. — London: Faith Press, 1920. * Risk, James C. The History of the Order of the Bath and its Insignia (англ.). — London: Spink & Son, 1972. == Каҫӑсем == * [http://www.royal.gov.uk/output/Page495.asp Sovereign as 'Fountain of Honour'] {{Wayback|url=http://www.royal.gov.uk/output/Page495.asp |date=20060117020709 }}{{ref-en}} * ''Brennan, I. G''. (2004). [http://www.heraldicsculptor.com/bath.html «The Most Honourable Order of the Bath»] {{Wayback|url=http://www.heraldicsculptor.com/bath.html |date=20130922103946 }}{{ref-en}} * ''Андрей Хазин''. [https://faleristika.info/?p=10836 Почтеннейший Орден Бани] * {{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/output/page5296.asp |title=Royal Insight. May 2006. Focus: The Order of the Bath |access-date=2006-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060929220811/http://www.royal.gov.uk/output/page5296.asp |archive-date=2006-09-29 }} * {{cite web|url=http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Honours/OrderoftheBath.aspx |title=Order of the Bath |publisher=Official website of the British monarchy |access-date=2011-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20120102185330/http://www.royal.gov.uk/MonarchUK/Honours/OrderoftheBath.aspx |archive-date=2012-01-02 }} [[Категори:Чыславсем, алфавитпа]] [[Категори:Мунча орденӗ]] [[Категори:Рыцарь орденӗсем]] mfqfzotlfngb6i1uvrqnkjetyvathk3 1 130039 874101 2026-05-23T19:57:13Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Аслӑ Британи | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=культура | тема2= | тема3= }}» 874101 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Аслӑ Британи | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=культура | тема2= | тема3= }} 98h5buoxai4ho821lropqkm0b8jxx2d 0 130040 874108 2026-05-24T07:33:35Z Max Tenche 25572 [[Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕ]] ҫине куҫарни 874108 wikitext text/x-wiki #redirect [[Чăваш Республикин Патшалăх Канашĕ]] 1yak58dln9tsnqr674401l60eivjk4x 0 130041 874109 2026-05-24T07:34:08Z Max Tenche 25572 [[Канада парламенчĕ]] ҫине куҫарни 874109 wikitext text/x-wiki #redirect [[Канада парламенчĕ]] jkpap36lto5yi9o1pansunjq0grz1sz