Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 8716 874187 844243 2026-05-28T18:17:37Z Max Tenche 25572 /* Районсем */ ҫӗнетӳ 874187 wikitext text/x-wiki {{РФ субъекчĕ |RuNm = Сарăту облаçĕ <br /> |OfNm1 = {{lang-ru|Саратовская область}} <br> [[File:-_panoramio_-_Road_Sign_Series_(8).jpg|250px]] |OfNm2 = &nbsp; |FSFlag = Flag_of_Saratov_Oblast.svg |FSCoA = Coat_of_Arms_of_Saratov_oblast.svg |FlagLnk = Сарăту облаçĕн ялавĕ |CoALnk = Сарăту облаçĕн гербĕ |FSMap = Map_of_Russia_-_Saratov_Oblast_(2008-03).svg |FSCtrWhat = Тĕп хули |FSCtrNm = [[Сарăту]] |AreaRnk = 32 |TotArea = 101&nbsp;240 |WaterPrcnt = кăштах кăна |PopRnk = 20 |PopQty = 2 404 944 osy |PopCtDate = 2023 |PopDens = 23,75 osy |FedDistrNm = [[Атăлçи федераци тăрăхĕ]] |EcRegNm = [[Атăлçи экономика районĕ]] |CadNo = 64 |LangLangs = s |OfLangs = [[вырăс чĕлхи|вырăсkf]] |HeadTtl = [[Сарăту облаçĕн Пуçлăхĕ|Пуçлăх]] |HeadNm = [[Бусаргин Роман Викторович]] |ViceTtl = [[Сарăту облаçĕн Министрсен кабинечĕ|Министрсен кабинечĕн]] [[Сарăту облаçĕн Министрсен кабинечĕн председателĕ|председателĕ]] |ViceNm = |LegislTtl = [[Сарăту облаçĕн думи|Облаç думин]] [[Сарăту облаçĕн думин Председателĕ|председателĕ]] |LegislNm = [[Исаев Михаил Александрович]] |FSAnthem = [[Сарăту облаçĕн гимнĕ]] |FSUTC = [[Самар вăхăчĕ]] }} [[Ӳкерчĕк:Outline_Map_of_Saratov_Oblast.svg|right|300px]] '''Сарăту облаçĕ''' ({{lang-ru|Саратовская Область}}) — [[Раççей Федерацийĕ]]н [[Европа]] пайĕн кăнтăр-тухăçĕнче, Анат [[Атăлçи]]н çурçĕрĕнче вырнаçнă субъекчĕ. Лаптăкĕ 100,2 пин тв.çм. Çĕрĕсем анăçран тухăмалла çити 575 çухрăм, çурçĕртен кăнтăра — 330 çухрăм сарăлса выртаççĕ. [[Атăлçи федераци тăрăхĕ|Атӑлҫи Федераци тӑрӑхӗнче]] йышне кӗртет. Облаçе [[1936]] çулхи [[раштав, 5]] [[Сарăту Ен]]не улăштарса туса хунă. == Тавралăхĕ == Сарăту облаçĕ Раççей Федерацин Евроăри кăнтăр-тухăç çĕрĕнче, Анат Атăлçин çурçĕрĕнче, вырнаçнă. Анăçран тухăçалла 575 çм, çурçĕртен кăнтăралла — 330 çм территори. Чикĕ вăрăммăшĕ 3500 çухрăмран чылай. Хĕвелтухăçĕнче [[Казахстан]]па, кăнтăрта — [[Волгоград облаçĕ|Волгоград]] облаçĕпе, хĕвеланăçĕнче [[Воронеж облаçĕ|Воронеж]]па [[Тамбов облаçĕ|Тамбов]] облаçĕсемпе, çурçĕрте- [[Пенза облаçĕ|Пенза]], [[Самар облаçĕ|Самар]], [[Чĕмпĕр облаçĕ|Чĕмпĕр]] тата [[Ăренпур облаçĕ|Ăренпур]] çĕрĕсемпе юнашар. Сарăту çĕрĕсем витĕр мăн [[Атăл]] юхать. вăл облаçе иккĕне пайлать: ''Сулахай çыран ен'' тата ''Сылтăм çыран ен''. == Кун-çулĕ == [[1780]] çулта [[Сарăту енпуçлăхĕ|Сарăту енпуçлăхне]] тăххăр уесе (Сарăту, Хвалынь, Воль, Кузнец, Сердоб, Аткар, Петĕр, Балашов тата Камышин) пуçтарса йĕркеленĕ, [[1797]] çулта вăл — [[Сарăту кĕперни]] пулса тăрать, [[1934]] çулхи [[кăрлач, 10|кăрлачăн 10-мĕшĕнче]] — [[Сарăту Ен]]не куçарнă, [[1936]] çулхи [[раштав, 5|раштавăн 5-мĕшĕнче]] — облаç шайне çитернĕ. Хальхи чикĕсене [[1957]] çулта çирĕплетнĕ. == Облаçри влаç == [[2005]] çулхи [[пуш, 3]] Сарăту облаç думи кĕпернеттĕр ĕç вырăнне [[Раççей Федерацийĕ]]н [[Президент|Президенчĕ]] [[Путин Владимир Владимирович|Владимир Путин]] сĕннипе [[Балаково АЭС-ĕ]]н директорне [[Ипатов Павел Леонидович|Павел Ипатова]] лартнă. Ӗçе вăл официаллă [[2005]] çулхи [[ака, 3]] кĕнĕ. Маларах Сарăту облаçĕн кĕпернеттĕр ĕç вырăнне йышăннисем: * [[1992]]—[[1996]] — [[Белых Юрий Васильевич|Юрий Белых]] * [[1996]]—[[2005]] — [[Аяцков Дмитрий Фёдорович|Дмитрий Аяцков]] Облаç думин ертӳçи — [[Радаев Валерий Васильевич|Валерий Радаев]] ([[Пĕрлĕ Раççей]], [[2007]] çулхи раштавăн 12-мĕшĕнче суйланă). Сарăту облаçĕнчен [[Федераци Канашĕ]]н пайташĕ — [[Шувалов Сергей Алексеевич|Сергей Шувалов]] (малтан облаç думин ертӳçи, [[2005]] çулхи , [[ака, 5]]). Маларах çак ĕç вырăнĕнче [[Абдулатипов Рамазан Гаджимурадович|Рамазан Абдулатипов]] ([[2000]] çулхи [[раштав, 19]] — [[2005]] çулхи [[ака]]) пулнă. === Çут çанталăк пурлăхĕ === Облаç гидроэнергопотенциалне [[Сарăту ГЭСĕ]] çулсерен вăтамран 5,4 млрд [[киловатт-сехет|кВт·с]] электроэнерги тупăçлать. Ял хуçалăхра уйрăмах ахаль тата кăнтăрти [[хура тăпра]]ллă, анлă саралнă [[каштан тăпри]]ллĕ çĕрсем хаклă шутланаççĕ. Облаç тĕплĕнех тенĕ пекех шывпа тулăх, Атăлпа чылай юханшывсăр пуçне çăлкуçсемпе çĕрай минерал шывĕ нумай. ==== Усăллă çĕрай управĕсем ==== Облаçре тупса тĕпченĕ 40 ытла пĕчĕк нефть тата газ (Степновское тата Урицкое уйрăмах калăплă) çĕрай управĕсем, ытти нумай пуян пуласлăхлă районсене тишкермен. Шыраса тĕпченĕ Озинкское пысăк [[çунăк сланец]] çĕрай управĕ, паха цемент чĕр таварĕ, фосфорит, çурт-йĕр тăвас, балласт тата кантăк хăйăрĕ, çурт-йĕр тумалли тăм тата чул управĕ нумай. === Климат === [[Климат]] облаçре вăтам континентлă: типĕ вăрăм [[çулла|çу]], ''Сулахайçырĕнче'' 30&nbsp;°C температурăллă кун чылай, сивĕ [[Хĕлле|хĕлсем]], нӳрĕклĕ кунсем уйăхне 12—15, тĕтреллисем уйăхне 4—10 кун, уйăхра 4 — 10 кун çил-тăвăл вĕçтерет. [[Çуркунне]] кĕске иртет. [[Пуш]] уйăхĕнче те çилсем вĕркеççĕ, çул çине юр тултарать – вăтамран уйăхра 5—7 кун. Пуш уйăхĕнче тĕтреллĕ кунсем, вăтамран, 5—9 кун. [[Кĕркунне]] пĕрпек çанталăк килмест. Тăнăç юр витĕмĕ çĕре çурçĕр районĕсенче чӳкĕн 25-мĕшĕ тĕлне, вар тата кăнтăр районĕсенче — чӳкĕн 29-мĕшĕ — раштавăн 8-мĕшĕсенче хупăрлать. == Халăх == Облаçре 2 млн 625,7 пин çын (2005) пурăнать. Халăх-çын тăвăрлăхĕ: 26,2 çын/тв.çм. [[2006]] çулхи хыпарпа облаç халăх йышĕ 2608,3 пин çын (2625,7 — [[2005]]). [[Хула халăхĕ]] ытларах: 73,7 %, ялти халăх 26,3 % çеç. === Наци йышĕ === {| class="standard" !Халăх ||Йышĕ [[2002]] çулта, пин ([http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 *] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120126074108/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=17 |date=2012-01-26 }}) |- |[[Вырăссем]] |2293,1 (85,9 %) |- |[[Казахсем]] |78,3 (2,9 %) |- |[[Украинсем]] |67,3 (2,5 %) |- |[[Тутарсем]] |57,6 (2,2 %) |- |[[Эрменсем]] |25,0 |- |[[Мордвасем]] |16,5 |- |[[Азербайджансем]] |16,4 |- |[[Чăвашсем]] |16,0 |- |[[Белоруссем]] |12,7 |- |[[Нимĕçсем]] |12,1 |- |[[Чеченсем]] |8,5 |- |[[Лезгинсем]] |5,3 |- |[[Пушкăртсем]] |4,0 |- |[[Çармăссем]] |4,0 |- |[[Молдавансем]] |3,8 |- |[[Еврейсем]] |3,4 |- |[[Чикансем]] |2,7 |- |[[Корейсем]] |2,5 |- |<small> 2500 çын ытла йышлă халăха кăтартнă </small> |} === Украинсем === Украин ялĕсем Сарăту облаçĕн çĕрĕнче [[XVIII ĕмĕр]]ĕн пуçламăшĕнче çирĕпленеççĕ. В. Даль çырнипе Сарăту кĕпернин виççĕмĕш пайне украинсем йышăннă пулнă. Çаплах пурăну вырăнĕсен виççĕмĕш пайне украинсем никĕслесе ят панă, тĕслĕхрен, район тĕпĕсем: [[Калининск]] хули (малтан - Баланда), [[Хĕрлĕ Кут]] хули, хеп [[Екатериновка (Сарăту облаçĕ|Екатериновка]], пос.[[Дергачи]], чиркӳллĕ ялсем [[Самойловка]], [[Романовка]], урăх нумай пурăну вырăнĕсем. Сарăту облаçĕнче тăвар промăçласси Кĕçĕн Раççей хетьмăнлăхĕн [[Полтава облаçĕ|Полтавăпа]] [[Харьков облаçĕ|Харьков]] çĕрĕсенчен куçса килнĕ чумаксем аталантарса янă, вĕсемех çĕнĕ вырăнсенче, çав шутра Пукрав слободи (кайран Покровск хули, халĕ Атăлăн сулахай çыранĕнчи Сарăтăва хирĕç [[Энгельс (хула)|Энгельс]] хули), пурнăç никĕсне хунă. [[1989]] çулхи çыравпа облаçре 100 пинрен кăшт ытларах украин çынни пурăннă. 2002 çулта вара — 67,3 пин кăна. Çакă вара украинсем вырăссемпе хутăшса кайса хăйсен украинлăхне çухатнине кăтартать. Украинсем [[Польша|Польшăра]], [[Словаки|Словакире]] тата [[Канада|Канадара]] çеç вырăссемпе хутăшса каймаççĕ. Хальхи самантра [[Фёдоров районĕ|Фёдоровпа]] [[Самойлов районĕ]]сенче украинсем халĕ те нумайрахăш шутланасçĕ. Сарăту облаçĕн 30% халăхăн украин кăк хушамачĕсем. === Тутарсем === {{main|Тутарсем Раççейре вырнаçăнни}} [[Тутарсем]] пĕрçуммăн Сарӑту облаҫӗн [[Пасарлă Карабулак районĕ|Пасарлӑ Карабулак]], [[Дергачи районĕ|Дергачи]], [[Ершов районĕ|Ершов]], [[Петровск районӗ|Петровск]], [[Сарăту районĕ|Сарӑту]] 10 [[тутарсем|тутар]], 19 хутăш ялĕсенче пурăнаççĕ. Тутар гимназийĕ ([[Сарăту|Сарӑтура]], 1992), тутар ача-пăча сачĕ ([[Сарăту]]). Тутарсен наци-культура автономийĕ (1997 çултанпа), Тутар культура центрĕ, Атăлçи ислам центрĕ «Дава», культура-çутĕç пĕрлĕхĕ «Ислам йыхравĕ», облаçри тутар-пушкăрт культура-çутĕç пĕрлĕхĕ «Идель» ĕçлет. «Мăсăльман хыпарçи» (Сарăту), телекăларăм «Аллаху акбар» тухаççĕ. Пултарулăх ансамблĕ ([[Сафаровка (Сарăту облаçĕ)|Сафаровка]], [[Дергачи районĕ]]) пур. === Пушкăртсем === [[Пушкăртсем|Пушкӑрт]] ялĕсем Сарăту çĕрĕнче XVIII ĕмĕртенпе пулни паллă. Вĕсем [[Камелик (юханшыв)|Камелик]] юханшыв айлăмĕнче вырнаçнă, çаванпа та кунти пушкăртсене камелик пушкăрчĕсем теççĕ. Çак пурăну вырăнĕсем каярах [[Самар кĕперни|Самар кĕпернин]] Куçапай вулăсне кĕреççĕ. Халĕ самар пушкăрчĕсем ытларах Перелюба тата Пугачев районĕсенче пурăнаççĕ. Сарăту пушкăрчĕсен мăн асаттисем, самар пушкăрчĕсем пекех, [[Пушкăрт Республики|Пушкăртăстанăн]] кăнтăр-тухăçĕнчен куçса килнĕ. Тăван чĕлхи — [[пушкăрт чĕлхи]]. === Чӑвашсем === Чӑвашсем Сарӑту ҫӗрӗнче [[XVIII]] ӗмӗртен пурӑнаҫҫӗ. Сарӑту облаҫӗнче икӗ чӑваш ялӗ пур: [[Ĕшнеуй]] тата [[Шурту]], вӗсем [[Пасарлă Карабулак районĕ|Пасарлӑ Карапулак районӗнче]] вырнаҫнӑ. == Администрациллӗ пайлани == [[File:Admin-map-Saratov-region.gif|thumb|right|300px|Сарăту облаçĕн [[Район|район]]ĕсем]] Облаç 38 района пайланать, вĕсенчен 20 - ''Сылтăм çыран енче'', 18 — ''Сулахай çыран енче''. Облаçре 1805 ял, посёлок, 18 хула ([[2005]]), 4 хула тӑрӑхӗсем<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/977400114 |title=Закон «Об административно-территориальном устройстве Саратовской области» |access-date=2016-11-30 |archive-date=2020-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201105040713/http://docs.cntd.ru/document/977400114 |deadlink=no }}</ref><ref name="реестр">[http://docs.cntd.ru/document/467707743 Реестр административно-территориального деления Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201113004522/http://docs.cntd.ru/document/467707743 |date=2020-11-13 }} // Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года N 545-П «Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области» (с изменениями на 5 августа 2016 года)</ref>. [[2020]] ҫулта Сарӑту облаҫӗнче ҫӗнӗ Администрацилӗ пайлани йышӑннӑ. Киввӗ [[Сарăту районĕ]] [[Сарăту]] хулипе ҫӗнӗ [[Гагарин районĕ|Гагарин администрациллĕ районӗ]] хушшинче пайланӑ. * 1 облаҫ пĕлтерешпе хула ([[Сарăту]]), * 1 ХАТЙ<ref>(ХАТЙ, хупнӑ администрациллӗ-территориллĕ йӗркеленӳ, вырӑсла ''ЗАТО, закрытое административно-территориальное образование'')</ref>([[Светлый (Сарӑту облаҫӗ)|Светлый]] посёлокӗ), * 38 район, ** 1 администрациллĕ район ([[Гагарин районӗ]]), * 2 административлӑ округ — [[Шиханы|Шӑхан]]<ref>вырӑсла ''Шиханы''</ref> хули те [[Михайловский]] — вӗсем ХАТЙ пулнӑ<ref name="реестр"/>. === Хула тӑрӑхӗсем тата районсем === ==== Хула тӑрӑхӗсем ==== * [[Сарăту]] хули * [[Шиханы|Шӑхан]] хули * [[Михайловский]] ялӗ * [[Светлый (ХАТЙ)]] посёлокӗ ==== Районсем ==== {{Div col|cols=2}} * [[Александров Гай районӗ]] * [[Аркадак районӗ]] * [[Аткарск районӗ]] * [[Балаково районӗ]] * [[Балашов районӗ]] * [[Балтай районӗ]] * [[Вольск районӗ]] * [[Воскресенское районӗ]] * [[Дергачи районӗ]] * [[Духовницкое районӗ]] * [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районӗ]] (администрациллӗ район)<ref>Администраци центрӗ — Сарӑту (района кӗмест) хулинче вырнаҫнӑ</ref> * [[Екатериновка районӗ]] * [[Ершов районӗ]] * [[Ивантеевка районӗ]] * [[Калининск районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Калининск районӗ]] * [[Красноармейск районӗ]] * [[Лысые Горы районӗ]] * [[Маркс районӗ]] * [[Озинки районӗ]] * [[Пасарлӑ Карабулак районӗ]] * [[Перелюб районӗ]] * [[Петровск районӗ]] * [[Питерка районӗ]] * [[Пугачёв районӗ]] * [[Ровное районӗ]] * [[Романовка районӗ]] * [[Ртищево районӗ]] * [[Самойловка районӗ]] * [[Советское районӗ]]<ref>Администраци центрӗ — [[Степное (Советское районӗ, Сарӑту облаҫӗ)|Степнойӗре]] вырнаҫнӑ</ref> * [[Ҫӗнӗ Пурас районӗ]] * [[Новоузенск районӗ]] * [[Татищево районӗ]] * [[Турки районӗ]] * [[Фёдоровка районӗ]] * [[Хвалынск районӗ]] * [[Хӗрлӗ Кут районӗ]] * [[Хӗрлӗ Партизан районӗ]]<ref>Администраци центрӗ — Горныйра вырнаҫнӑ</ref> * [[Энгельс районӗ]] {{Div col end}} === Пурăнан вырăнсем === {{main|Сарăту облаçĕн ял-хули}} <div align="center"> {| class="toccolours" style="margin: 0 2em 0 2em" |- | bgcolor="#C0C0C0" | '''10 пин ытла çынлă пурăну вырăнĕсем'''<br /> [[2007]] çулăн кăрлач, 1 тĕлне |- | <table width="600" border="0" cellspacing="1" cellpadding="0"> <tr align="left"> <td width="35%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Сарăту]]</td> <td width="15%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">841,4</td> <td width="35%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Красноармейск (Сарăту облаçĕ)|Красноармейск]]</td> <td width="15%" style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">24,9</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Энгельс (хула)|Энгельс]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">200,8</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Ершов (хула)|Ершов]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">23,5</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Балаково]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">200,5</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Калининск]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">18,7</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Балашов (хула)|Балашов]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">93,4</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Новоузенск]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">16,9</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Вольск]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">68,9</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Красный Кут]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">14,7</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Ртищево]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">43,3</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Аркадак]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">13,8</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Пугачёв (хула)|Пугачёв]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">42,4</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Хвалынск]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">13,7</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Приволжский (Сарăту облаçĕ)|Приволжский]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">33,1</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Степное (Сарăту облаçĕ)|Степное]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">13,4</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Маркс (хула)|Маркс]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">32,8</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Светлый (Сарăту облаçĕ)|Светлый]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">12,9</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Петровск (Сарăту облаçĕ)|Петровск]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">32,6</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Базарный Карабулак]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">10,3</td> </tr> <tr align="left"> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;font-weight:bold;"> [[Аткарск]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">27,6</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;"> [[Озинки]]</td> <td style="font-family:Verdana, Arial;font-size:10px;">10,2</td> </tr> </table> |} </div> == Культура == Сарăту облаçĕнчи музейсем: [[Сарăту облаçĕн тăван ен тĕпчев музейĕ]], [[Сарăту А. Н. Радищев ячĕллĕ ӳнер музейĕ]], [[Н.Г. Чернышевский музей-пӳрчĕ]], [[К. Федин музей-пӳрчĕ]], [[Балашов]], [[Вольск]], [[Петровск]], [[Хвалынск]], [[Энгельс (хула)|Энгельс]] тăван ен тĕпчев музейĕсем, [[Пугачёв (хула)|Пугачёври]] [[В. И. Чапаев астăвăм музей-пӳрчĕ]]<ref name="bse22">Большая Cоветская Энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 22. Ремень — Сафи. 1975. 628 стр., илл.; 37 л. илл. и карт.</ref>. Облаçри театрсем: [[Балаков драма Е.А. Лебедев ячĕллĕ театрĕ]], [[Балашов драма театрĕ]], [[Вольск драма театрĕ]], [[Сарăту академи драма И. А. Слонов ячĕллĕ театрĕ]], [[Сарăту академи оперăпа балет театрĕ]], [[Сарату академи çамрăк куравçă театрĕ]], [[Сарăту пуканетеатрĕ «Теремок»|Пукане театрĕ «Теремок»]], [[Сарăту муниципаллă çĕнĕ драма театрĕ «Версия»]], [[Сарăту муниципаллă драма театрĕ «АТХ»]], [[Сарăту облаç оперетта театрĕ]], [[Сарăту пластика драма театрĕ]], [[Сарăту вырăс камит театрĕ]]<ref name="bse22" /> == Экономика == === Промăçлăхĕ === Сарăту облаçĕ промăçлăхĕ тупăшласси [[Атăлçи экономика регионĕ]]нче малта пыраканни шутланать. Облаçĕн [[промăçлăхĕ]]н шутĕнче 2000 ытла пысăк тата вăтам йĕркеленӳлĕх. Кунта [[троллейбус]]сем ([[Тролза]]), чукун çул техникине ([[Энгельс транспорт машинăтавакан завочĕ]]) чĕртекен çуртасем, тĕп-тĕрĕс приборсем, [[холодильник]]сем тата [[морозильник]]сем, шĕвек çунăк япала тата нефтехими япалисене ([[Сарăту НТЗ]] хăвачĕ 10 млн т. нефть/çул, «Сарăтунефтеоргсинтез»), [[минерал имçамĕ]], [[пăхăр прокачĕ]], çурт-йĕр [[кантăк]]ĕ, [[цемент]] кăлараççĕ. Промăçлăх структуринче чи нумай пайли — хăват-çунăк япала комплексĕ (45,5 %), çаплах машинăтăваслăх (19,1 %), хими тата нефтехими (15,6 %), апат-çимĕç (9,2 %) промăçлăхĕ палăрать. Облаçре пысăк [[электростанци]]сем — [[Балаково АЭСĕ]] тата [[Сарăту ГЭСĕ]] — электрохăват тупăшлаççĕ, вĕсен суммă хăвачĕ 4000 МВт тата 1360 МВт. Çак электростанцисем Атăлçи регионĕн чĕрĕк пайне тата Раççейĕн 3 % электрохăватне тăваççĕ. Унсăр пуçне, хăватçăсен хулинче [[Балаково|Балаковăра]] [[Балаково ТЭЦ-4|ТЭЦ-4]] (465 МВт, 1532 Гкал/сех), [[Сарăту]]ра [[Сарăту ТЭЦ-5|ТЭЦ-5]] (440 МВт, 1260 Гкал/сех), [[Сарăту ТЭЦ-2|ТЭЦ-2]] (296 МВт, 1077 ГКал/сех), [[Сарăту ГРЭСĕ|ГРЭС]] (54 МВт, 506 Гкал/сех) тата [[Сарăту ТЭЦ-1|ТЭЦ-1]] (22 МВт, 255 Гкал/сех), [[Энгельс (хула)|Энгельсре]] [[Энгельс ТЭЦĕ|ТЭЦ-3]] (202 МВт, 844 Гкал/сех) хăват парать. === Транспорт === Облаçре тĕрлĕ тĕслĕ транспорт ĕçлет. Автомобиль çулĕсен тăсăлăвĕ — 9940 км, хытă витĕмли — 9540 км (çав шутра 741 км федерации шайĕнчи автотрасса) ([[2000]]). Транспорт инфраструктуринче паллă вырăн [[чукун çул]] йышăнать, унăн пайне 90 % ытла япала- тата 40 % яхăн пассажир турттаракан транспорт. Облаç территорипе пыракан [[чукун çул]] тăсăлăвĕ 2326 çм. Вĕсенчен чылайăшĕ [[Атăлçи чукун çулĕ]]н ([[Атăлçи чукун çулĕн Сарăту уйрăмĕ|Сарăту уйрăмĕ]]) тата пĕчĕкреххи, облаçĕн анăçĕнчи [[Кăнтăр-Тухăç чукун çулĕ]] ([[Кăнтăр-Тухăç чукун çулĕн Ртищево уйрăмĕ|Ртищево уйрăмĕ]]). Облаçре [[ансăр чукун çул]] пур — [[Красноармейски керамика завочĕн ансăр чукун çулĕ]]. Юханшыв транспорчĕ аталаннă, [[Сарăту]] хули Атăл çинчи пысăк порт шутланать. Атăл урлă каçма виççĕ автомобиль кĕперĕ ( [[Сарăту]], [[Балаково]] тата [[Сарăту кĕперĕ (çĕнĕ)|Сарăтуран çурçĕрелле]], виççĕмĕшĕ çăмăл тата маршрут хула транспорче валли çеç). == Çар объекчĕсем == * Виççĕ авиаци бази: [[Авиабаза Балашов|Балашов]], [[Авиабаза Сенная|Сенная]] тата [[Авиабаза Энгельс|Энгельс]] * [[Тамань ракета дивизийĕ]] [[РВСН]] [[Светлый (Сарату облаçĕ)| Светлый]] ХАТЙ<ref>(ХАТЙ, хупнӑ администрациллӗ территориаллӑ йӗркеленӳ, вырӑсла ''ЗАТО, закрытое административно-территориальное образование)</ref> * [[Хими тата биологи радиаци хӳтĕлев ĂТИ]], 1 ХБРХ мобиллĕ бригади, асăрхав тата разведка полкĕ тата [[Шăхан]] хули таврашĕнчи хими полигонĕ. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://saratov.gov.ru/ Сарăту облаç ертӳçлĕхĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160721225807/http://saratov.gov.ru/ |date=2016-07-21 }} * [http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=64 Сарату облаçĕ «Вся Россия» хыпар кĕнеке-каталогра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090610073422/http://www.terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=64 |date=2009-06-10 }} * [http://www.sarat.ru/ Сарăту облаç хулисем çинчен хыпарсем] * [http://saratov-kultura.ru/ Сарăтун культурăллă пурнăçĕ] {{Сарăту облаçĕ}} {{Атăл федераци тăрăхĕ}} {{Раççей Федераци субъекчĕсем}} [[Категори:Сарăту облаçĕ| ]] [[Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа]] [[Категори:Администрациллĕ виçесем]] fgyf10li7z553vnge3vu1cpnnhh8c58 0 102005 874202 812596 2026-05-29T09:03:21Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874202 wikitext text/x-wiki [[File:Canine histiocytoma.jpg|thumb|Йытă [[тир]]ĕ çинчи йăваш шыçă]] '''Шыçă''' ({{lang-lat|tumor}}, нумайлă хисепре ''tumores'') — организмăн [[пайрăм]]ĕсем пурăнассин механизмĕсем улшăннине кура пулакан патологилле пулăмсем<ref>''Блохин Н. Н., Петерсон Б.Б'', Клиническая онкология, М., 1979</ref>.Усал * [[Йăваш шыçă]] (усал мар шыçă) * [[Усал шыçă]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://obi.img.ras.ru/Humbio/har/00000839.htm Материалы по онкологии от Российской Академии Наук] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070212042825/http://obi.img.ras.ru/Humbio/har/00000839.htm |date=2007-02-12 }} * [http://www.ronc.ru/ Российский Онкологический Научный Центр имени Н. Н. Блохина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220403014351/https://ronc.ru/ |date=2022-04-03 }} [[Категори:Шыçăсем|*]] [[Категори:Йăваш шыçăсем]] [[Категори:Паталоги]] [[Категори:Пайрăмсем]] [[Категори:Пайрăм]] fblaejr4tt38nlhfdyjmtq41dznuom9 2 114376 874196 874124 2026-05-28T19:54:45Z Max Tenche 25572 /* 7. Вики-ҫуркунне 2026 */ хушни 874196 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавĕ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем # [[Быстрая районĕ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Каменка кантонӗ]] # [[Карага районĕ]] # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Онгудай аймакӗ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Татищево районӗ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республикӑсем === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Польша политикӑҫисем === # [[Навроцкий Кароль]] === РФ политикӑҫисем === ==== Чӑваш Республикин политикӑҫисем ==== # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] === ССРП политикӑҫисем === ==== Чӑваш АССР политикӑҫисем ==== # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Узбекистан политикӑҫисем === # '''[[Узбекистан президенчӗ]]''' # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Патшалӑх тӗсӗсем == # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Архангельск облаҫӗ === # [[Вотлажма хулашӗ]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Пурас районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Пурас районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Татищево]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] === [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|7. Вики-ҫуркунне 2026]] === <small> # [[Шпилевая Нина Ивановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Никандрова Надежда Валериановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Уляндина Августа Васильевна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Глянец (ушкӑн)]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Навроцкий Кароль]] {{Ялав|Польша}} # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Венгри}} # [[Орбан Виктор]] {{Ялав|Венгри}} # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] {{Ялав|Венгри}} # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] {{Ялав|Венгри}} # [[Мадьяр Петер]] {{Ялав|Венгри}} # [[Тиса (парти)]] {{Ялав|Венгри}} # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{Ялав|Польша}} # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{Ялав|Польша}} # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{Ялав|Польша}} # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{Ялав|Польша}} # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{Ялав|Польша}}+{{Ялав|Казахстан}} # [[Фидес — ХДХП]] {{Ялав|Венгри}} # [[Дуда Анджей]] {{Ялав|Польша}} # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Болгари}} # [[Туск Дональд]] {{Ялав|Польша}} # [[Радев Румен]] {{Ялав|Болгари}} # [[Йотова Илияна]] {{Ялав|Болгари}} # [[Гюров Андрей]] {{Ялав|Болгари}} # [[Фицо Роберт]] {{Ялав|Словаки}} # [[Шуйок Тамаш]] {{Ялав|Венгри}} # [[Стубб Александр]] {{Ялав|Финлянди}} # [[Стармер Кир]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] {{Ялав|Сарӑту облаҫӗ}} # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Мунча орденӗ]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Европа парламенчӗ]] {{Ялав|Европа Пӗрлешӗвӗ}} # [[Александров Гай районӗ]] {{Ялав|Сарӑту облаҫӗ}} </small> = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] l7hk8rw55238me9zqq3j7tc2h6kw49i 14 114681 874193 854055 2026-05-28T19:50:23Z Max Tenche 25572 категорилетӳ 874193 wikitext text/x-wiki #redirect [[Категори:Петровск районӗ]] i6gcrsgkxb39btattonxnr7djm7yg79 0 120922 874199 832420 2026-05-29T01:39:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874199 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Гурзуф |settlement_type = хула |image_skyline = Gurzuf View from the Sea.JPG |image_blank_emblem = |subdivision_name = |coordinates_region = |website = }} '''Гурзуф''' (укр. Гурзуф, крымскотат. Gurzuf, Гурзуф) — Крымӑн кӑнтӑр ҫыранӗнчи пурăнан вырăн. Ялта хулин тавралӑхне кӗрет. == Пурăнан халăх == == Паллӑ ҫынӗсем == == Вуламалли == * Гурзуфский поссовет // Города и сёла Украины. Автономная Республика Крым. Город Севастополь. Историко-краеведческие очерки. — Слава Севастополя, 2009. * Административно-территориальные преобразования в Крыму. 1783—1998 гг. Справочник / под ред. Г. Н. Гржибовской. — Симферополь: Таврия-Плюс, 1999. * Под редакцией П. Т. Тронько. Історія міст і сіл Української РСР. Том 26, Кримська область. — Киев: Главная редакция УСЭ., 1974. — С. 734—742. — 833 с. == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20150607135911/http://www.gurzuf.ru/photo/album/gurzuf_nachala_xx_veka/ Фотографии Гурзуфа начала XX века] * [https://www.youtube.com/watch?v=UUu7UGbW0RU Экскурсия по Аю-Дагу] * [http://gurzufmuseum.com/ Музей А. С. Пушкина в Гурзуфе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201204013727/http://gurzufmuseum.com/ |date=2020-12-04 }} * [https://web.archive.org/web/20111016102528/http://umma.org.ua/ru/article/publications/2011/10/06/105 Гурзуф исламский (история)] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] tbuagkml0hd83yrxo3yp821ckuaugyw 0 122507 874182 840414 2026-05-28T15:22:37Z ~2026-31871-72 40227 /* Биография */ 874182 wikitext text/x-wiki '''Элли Леонидовна Нярья''' (29.3.1978, [[Петрозаводск]] хули, [[Карел АССР]], РСФСР, ССРП çур.) — карел/раççей кино/театр актриси, [[Карели Республики]]н тава тивĕçлĕ артисчĕ (2012). == Биография == 1978 çулхи пушăн 29-мĕшĕнче [[Петрозаводск]] хулинче (Карел АССР) çуралнă. 1995 çултанпа Карели Республикин наци театрĕн актриси. 2002 çулта Петрозводскри консерваторинче (ЛТМКПИ факультечĕ, Зеланд А.М. курсĕ) вĕренсе тухнă, драма театрĕпе кино артисчĕ дипломне алла илнĕ. == Фильмографи == * 2009, «Платина 2» Платина 2, девушка на вечеринке * 2011, «Морские дьяволы 5» Морские дьяволы, Туула * 2012, Военная разведка: Северный фронт, Валтонен == Театр == * 2000 Х.Вуолийоки "Молодая хозяйка Нискавуори" (Ловииса) * 2000 Т.Уильямс "Растоптанные петуньи" (Дороти Симпл) * 2001 А.Касона "Деревья умирают стоя" (Марта-Изабелла) * 2001 "Вестсайдская история" (Мария) * 2001 Ш.Де Лакло "Опасные связи" (Сесиль Воланж) * 2005 К.Гоцци "Принцесса Турандот" (Турандот) * 2005 М.Лассила "За спичками" (Кайса Кархутар) * 2007 Ю.О'Нилл "Страсти под вязами" (Эбби Пэтнэм) * 2009 Б.Альфорс "Иллюзионисты" (Шарлотта Вальгрен) * 2010 Ф.Шиллер "Коварство и любовь" (Леди Мильфорд) * 2010 У.Шекспир "Король Лир" (Регана) * 2010 У.Шекспир "Ромео и Джульета (Леди Капулетти) * 2011 А.Стриндберг "Фрёкен Жюли" (Фрёкен Жюли) == Чыслани == * "Онежская маска" хулари театр премийĕ (Сесиль Воланж ролĕшĕн, 2002); * Карели Республики правительствин "Сампо" премийĕ (Нискавуори çамрăк хуçайккă ролĕшĕн, 2002). == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/ros/342624/bio/ Кино-Театр.РУ çинче] * [https://ruskino.ru/art/11642 ruskino.ru сайчĕ çинче] * [https://www.kinospace.ru/person/1768539 Элли Нярья, интервью/«Карельская Губерния»] [[Категори:Карели Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕсем]] [[Категори:Петрозаводскри консерваторинче вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Пушăн 29-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1978 çулта çуралнисем]] 3j7k3gkpfr7kgx3451kitxfhx4utbbe 874183 874182 2026-05-28T15:24:06Z ~2026-31871-72 40227 /* Биографи */ 874183 wikitext text/x-wiki '''Элли Леонидовна Нярья''' (29.3.1978, [[Петрозаводск]] хули, [[Карел АССР]], РСФСР, ССРП çур.) — карел/раççей кино/театр актриси, [[Карели Республики]]н тава тивĕçлĕ артисчĕ (2012). == Биографи == 1978 çулхи пушăн 29-мĕшĕнче [[Петрозаводск]] хулинче (Карел АССР) çуралнă. 1995 çултанпа Карели Республикин наци театрĕн актриси. 2002 çулта Петрозводскри консерваторинче (ЛТМКПИ факультечĕ, Зеланд А.М. курсĕ) вĕренсе тухнă, драма театрĕпе кино артисчĕ дипломне алла илнĕ. == Фильмографи == * 2009, «Платина 2» Платина 2, девушка на вечеринке * 2011, «Морские дьяволы 5» Морские дьяволы, Туула * 2012, Военная разведка: Северный фронт, Валтонен == Театр == * 2000 Х.Вуолийоки "Молодая хозяйка Нискавуори" (Ловииса) * 2000 Т.Уильямс "Растоптанные петуньи" (Дороти Симпл) * 2001 А.Касона "Деревья умирают стоя" (Марта-Изабелла) * 2001 "Вестсайдская история" (Мария) * 2001 Ш.Де Лакло "Опасные связи" (Сесиль Воланж) * 2005 К.Гоцци "Принцесса Турандот" (Турандот) * 2005 М.Лассила "За спичками" (Кайса Кархутар) * 2007 Ю.О'Нилл "Страсти под вязами" (Эбби Пэтнэм) * 2009 Б.Альфорс "Иллюзионисты" (Шарлотта Вальгрен) * 2010 Ф.Шиллер "Коварство и любовь" (Леди Мильфорд) * 2010 У.Шекспир "Король Лир" (Регана) * 2010 У.Шекспир "Ромео и Джульета (Леди Капулетти) * 2011 А.Стриндберг "Фрёкен Жюли" (Фрёкен Жюли) == Чыслани == * "Онежская маска" хулари театр премийĕ (Сесиль Воланж ролĕшĕн, 2002); * Карели Республики правительствин "Сампо" премийĕ (Нискавуори çамрăк хуçайккă ролĕшĕн, 2002). == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://www.kino-teatr.ru/kino/acter/w/ros/342624/bio/ Кино-Театр.РУ çинче] * [https://ruskino.ru/art/11642 ruskino.ru сайчĕ çинче] * [https://www.kinospace.ru/person/1768539 Элли Нярья, интервью/«Карельская Губерния»] [[Категори:Карели Республикин тава тивĕçлĕ артисчĕсем]] [[Категори:Петрозаводскри консерваторинче вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Пушăн 29-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1978 çулта çуралнисем]] ry63pc7yrkx3ohocr8g30582smnljfo 4 129248 874198 874162 2026-05-28T19:56:04Z Max Tenche 25572 /* Пӗтӗмлетӳсем */ хушни 874198 wikitext text/x-wiki {{WAM |header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-çуркунне 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div> |subheader = 21.03-31.05: Чӑваш Википедине хутшӑннӑ марафон ҫӗршывсем, халӑхсем, ҫутҫанталӑк, истори, Вӑтаҫӗрпе Хӗвелтухӑҫ Европӑн хальхи тата пуласлӑхӗ ҫинчен статьясемпе пуянлатас енӗпе ӗҫленӗ. Проектӑн тӗллевӗпе пӗлтерӗшӗ - кӳршӗсем ҫинчен каласа паракан информацие чӑваш тӗнчинче ӑнланмалла кирлӗ статьясен ят-йышне кĕртсе Чӑваш Википедине пуянлатасси. |body = == Правилӑсем == * Википедире регистрациленнӗ кирек кам та конкурса хутшӑнма пултарать. * Конкурса ҫакнашкал статьясене йышӑнаҫҫӗ: ** Статьяна пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнчен пуҫласа 2026 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗччен чӑвашла ҫырмалла. ** Статьясем ытти ҫӗршывсемпе е халӑхсемпе ҫыхӑнса тӑмалла. ** Ҫӗнӗ статьяра 150 ытла сӑмах тата 2500 ытла байт пулмалла. ** Кивӗ статьяна 120 сӑмах тата 2000 байт хушмалла. ** Статья пӗлтерӗшлӗ пулмалла, статья ҫӑлкуҫӗсене кӑтартмалла. ** Машинӑпа куҫарни кирлӗ мар. * Призсене, дипломсене тата сертификатсене квалификаци статйисен шучӗпе параҫҫӗ, вӗсен пӗтӗм тӗнчери уйрӑм чӗлхе пайӗнчи вырӑнсенчен килет. * Статьясене тĕрĕслесе тăрас тесен вӗсене аяларахри тапăла вырнаҫтармалла. * 4 статьяна лайӑхлатнӑ/йӗркеленӗ хутшӑнакансем финала тухаҫҫӗ * Тӳресем йышăннине жалоба пама юрамасть. * Сӳтсе явмалли страницӑра тулли статья шаблонӗ вырнаҫать: <pre>{{Вики-çуркунне статйи|çул= |хутшăнакан= | ҫӗршыв = | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre> |footer = == Хаклав == * Асӑннӑ требованисене тивӗҫтерекен 2500 байтран кая мар е 150 сӑмах калӑпӑшлӑ статьясемшӗн жюри 1 балл хушса хурать; * Ҫав статьясенче хутшӑнакан ҫын хӑйӗн ыйтӑвне пахалӑхлӑн уҫса парать, материала, 2500 байтран е 250 сӑмах калӑпӑшӗпе, викификацилет тата ҫырса кӑтартать, жюри 2 балл илет; * 200 сӑмахран е 3000 байтран иртекен статьясене тата хутшӑнакан, викификацилекен тата пысӑк пахалӑхлӑ материала ҫырса кӑтартакан темӑна туллин уҫса паракан статьясене жюри 3 балл ҫумне хушса хурать; * Балл коэффициентне икӗ хут ӳстерме ҫур ҫултан кая мар регистрациленӗ вӑхӑтпа хутшӑнакансем валли палӑртнӑ. |footer = == Жюри == Конкурса организацилес ĕçе раççей тата ютçĕр викимедийçисем хутшăнма пултараççĕ. Жюри, техник исполнителӗ — {{u|Il Nur}} ([[Хусан]]) |footer = == Мӗн ҫинчен ҫырмалла == [[File:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албани — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австри — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Азербайджан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларуҫ — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Боснипе Герцеговина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгари — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Венгри — статьясен списокӗ]] [[File:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греци — статьясен списокӗ]] [[File:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Ирҫесем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казахстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Крым тутарӗсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латви — статьясен списокӗ]] [[File:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Пушкӑртстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Romania.svg|40px]]&nbsp;[[File:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыни тата Молдави — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Серб Республики — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Серби — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словаки — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Сорбсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Ҫурҫӗр Македони— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Тутарстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Турци— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорвати — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногори — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чикансем (рома) — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Эрмени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстони — статьясен списокӗ]] Ытти конкурссем 2026 ҫулхи Вики-ҫуркунне шайӗнче: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хӗрарӑмсем]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Ҫын прави]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Ҫамрӑксен]]. == Призсем == 400 евро таран. == Жюри == * {{u|Il Nur}} }} == Пӗтӗмлетӳсем == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Хутшӑнакан ! Статьясем ! Шут ! Баллсем ! Вырӑн |- |{{u|Max Tenche }} |[[Шпилевая Нина Ивановна]]{{*}} [[Никандрова Надежда Валериановна]]{{*}} [[Уляндина Августа Васильевна]]{{*}} [[Глянец (ушкӑн) ]]{{*}} [[Навроцкий Кароль]]{{*}} [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]]{{*}} [[Орбан Виктор]]{{*}}[[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]{{*}} [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]{{*}} [[Мадьяр Петер]]{{*}} [[Тиса (парти)]]{{*}} [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{*}} [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{*}} [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{*}} [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{*}} [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{*}} [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{*}} [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{*}} [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{*}} [[Фидес — ХДХП]] {{*}} [[Дуда Анджей]] {{*}} [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{*}} [[Туск Дональд]] {{*}} [[Радев Румен]] {{*}} [[Йотова Илияна]] {{*}} [[Гюров Андрей]] {{*}} [[Фицо Роберт]] {{*}} [[Шуйок Тамаш]] {{*}} [[Стубб Александр]] {{*}} [[Стармер Кир]] {{*}} [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] {{*}} [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] {{*}} [[Мунча орденӗ]] {{*}} [[Европа парламенчӗ]] {{*}} [[Александров Гай районӗ]] |35 | | |- |{{u|Ellodanis5}} |[[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]]{{*}} [[Галателла]]{{*}} [[Ахаль айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Ансăр çулçăллă айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Тракри вокалпа инструментсен ансамблĕ (ВИА, 1970-мĕш çулсем)]]{{*}} [[Çурхи шаклапуç ]]{{*}} [[Астра]]{{*}} [[ Симеон Бекбулатович]]{{*}} [[Суя Дмитрий I]]{{*}} [[Ледебур пиçенкки ]]{{*}} [[ Пиçенкке]]{{*}} [[Суя шаклапуç]]{{*}} [[Иранра американ аманатсене тытса илни]]{{*}} [[Тăван ен]]{{*}} [[Австрири парламент суйлавĕ (1919)]]{{*}} [[''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ (пĕлтерев тата кĕнеке)]]{{*}} [[Чĕмпĕр хулашĕ]]{{*}} [[Оман империйĕ]]{{*}} [[Чăваш театрĕн историйĕ]]{{*}} [[Литвинизм]]{{*}} [[Ӳрьяхула вилтăпри чулĕ]]{{*}} [[Чистай масарĕнчи пăлхар эпиграфика палăкĕсем]]{{*}} [[Абу-Бекр Мамук бин Беркай шейх вилтăпри чулĕ (Пăлхар, 1291/1292)]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} |23 | | |- |{{u|Freiheiten }} |[[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]]{{*}} [[]] |1 | | |- |} == Тӗнчери статистика == *[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Тӗнчери статистика]] [[Категори:Википеди:Вики-çуркунне 2026]] q5ve8rkfo1gm1dj3m1svaqpowkj7q9y 0 130021 874184 874060 2026-05-28T17:29:11Z Ellodanis5 17302 874184 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Тинĕс кӑвакарчӑнкки | image file = Larus genei.jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Chroicocephalus genei | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Тинĕс кӑвакарчӑнкки'''<ref>Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 90. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.</ref>, е '''çинçе сăмсаллă чарлăк'''<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Голубок морской}}</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Чайки}}</ref> ({{lang-la|Chroicocephalus genei}}) — [[вĕçенкайăк]]сен биологилле тĕсĕ, [[чарлăк йышшисем]] (Laridae) ямахатран<ref name="ioc">Gill F., Donsker D. & Rasmussen P. (Eds.): Noddies, skimmers, gulls, terns, skuas, auks (акăлч.). IOC World Bird List (v14.2) (14, август, 2024). doi:10.14344/IOC.ML.14.2</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|кӑвакарчӑнкка}} * Таисия Ташней. [https://chuvash.org/news/43776.html Ҫутҫанталӑк: Чӑваш Енре тинӗс кӑвакарчӑнӗсене курнӑ] * {{ВТ-ЭСБЕ|Морской голубок}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Тинĕс кӑвакарчӑнкки]] [[Категори:Вĕçенкайăксем]] [[Категори:Вĕçенкайăксем. алфавитпа]] [[Категори:Чарлăк йышшисем]] ox18eg5j6hwtvzr3vln215x18xp16mx 874185 874184 2026-05-28T17:46:36Z Ellodanis5 17302 874185 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Тинĕс кӑвакарчӑнкки | image file = Larus genei.jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Chroicocephalus genei | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Тинĕс кӑвакарчӑнкки'''<ref>Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Русский язык, РУССО, 1994. — С. 90. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.</ref>, е '''çинçе сăмсаллă чарлăк'''<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Голубок морской}}</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Чайки}}</ref> ({{lang-la|Chroicocephalus genei}}) — [[вĕçенкайăк]]сен биологилле тĕсĕ, [[чарлăк йышшисем]] (Laridae) ямахатран<ref name="ioc">Gill F., Donsker D. & Rasmussen P. (Eds.): Noddies, skimmers, gulls, terns, skuas, auks (акăлч.). IOC World Bird List (v14.2) (14, август, 2024). doi:10.14344/IOC.ML.14.2</ref>. [[Кӳлӗ чарлăкӗ]] текен вĕçенкайка аса илтерет. анчах та лешĕнчен пуçĕ шурă пулнипе уйрăлса тăрать. == Çавăн пекех == * [[Кӳлӗ чарлăкӗ]]. [[File:ChroicocephalusGeneiIUCN.svg|thumb|left|Ареал. Çутă симĕс тĕс — йăва çавăракан вырăн, тĕттĕм симĕс тĕс — миграци талккăшĕ, кăвакки — ялан пурнакан тĕл]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{wiktionary|кӑвакарчӑнкка}} * Таисия Ташней. [https://chuvash.org/news/43776.html Ҫутҫанталӑк: Чӑваш Енре тинӗс кӑвакарчӑнӗсене курнӑ] * {{ВТ-ЭСБЕ|Морской голубок}} {{Тулаш каçăсем}} {{^|12px}} [[Категори:Тинĕс кӑвакарчӑнкки]] [[Категори:Вĕçенкайăксем]] [[Категори:Вĕçенкайăксем. алфавитпа]] [[Категори:Чарлăк йышшисем]] 59iul3gpj507lzbflwhy9y9xwd8xipg 0 130058 874200 874177 2026-05-29T06:51:17Z Ellodanis5 17302 874200 wikitext text/x-wiki [[File:Cheptsa River-3.jpg|thumb|Cheptsa River</br><big>Чепца шывĕ Балезино тĕлĕнче</big>]] '''Ӳрьяхула вилтăпри чулĕ''' ('''Йахам палăкĕ''') — ыттисенчен пуринчен те [[çурçĕр]]ерех тупнă [[Атăлçи Пăлхар]] [[эпиграфика]] [[палăк]]ĕ, [[1323]]-мĕш çулхискер. Ăна А. П. Смирнов археолог [[1930]]-мĕш çулта [[Удмурт Республики]]нче (ун чухне Вотяк автономилле облаçĕ тенĕ), Чепца шывĕн тăрăхĕнче тупнă, халĕ артефакт [[Ижевск]]ри Кузебай Герд ячĕллĕ Наци музейĕн [[археологи]] уйрăмĕнче (фондĕнче) упранать<ref name="О">Останина. Асăннă çăлкуç.</ref>. Палăк хальхи чăваш чĕлхине çывăх [[пăлхар чĕлхи]]ллĕ чул юпасен шутне кĕрет. Çав вăхăтрах араб чĕлхиллĕ пай та пур. Çакă кăсăклă: арабла пайра [[несĕл]] категорине пăтраштарнă<ref name="К"/>: Йахам [[хĕрарăм]], ăна вара [[арçын]] пек асăннă. Çапла вара, палăка лартакансем араб чĕлхине е пачах та пĕлменни, е çителĕксĕр пĕлни курăнать. Ĕнтĕ палăкăн [[оригинал]]не музее илсе кайнă та, халĕ çĕнĕ палăк ăсталаса майлаштарнă. Анчх та у — копи мар, дубликат мар. Пачах урăх [[япала]]. == Пĕтĕмĕшле хыпарсем == Ку палăк тĕлĕшпе пĕтемĕшле хыпарсене самаях çĕнĕ каталогран<ref name="К">[http://www.antat.ru/ru/iyli/publishing/book/2021/Булгарские%20эпиграфические%20кн.2.pdf Татарская эпиграфическая традиция. Булгарские эпиграфические памятники XIII–XIV вв. Кн. 2.] / Авт.-сост.: И.Г. Гумеров, А.М. Ахунов, В.М. Усманов. – Казань: ИЯЛИ им. Г. Ибрагимова, 2021. – 160 с. ISBN 978-5-93091-411-5</ref> илме пулать. унта объект 14-мĕш номерпе тăрать. {{цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Место расположения: Удмуртская Республика, с. Гордино (ГурьяКала) Белезинского района. Материал: серый известняк. Дата: 703 г.х. – 1323 г. Описание: Язык арабский и булгарский, текст написан врезанным способом почерком насх. На боковых частях и оборотной стороне надписей или орнаментального декора не имеется. Верхняя форма прямоугольная с килевидной аркой. Памятник расколот на несколько обломков.}}<Куçару: Вырăн: Удмурт Республики, Белезино районĕ, Ӳрьяхула (ГурьяКала). Йăмлăх: Сăрă акшар. Дата: хиджрăпа 703-мĕш çул. – 1323 ç. Çырса кăтартни: Арабла тата пăлхарла, насх почеркĕпе касса кăларнă. Айккинче тата тепĕр енче текстсем тата эрешсем çук. Тÿркĕтеслĕхле тата киль пек арккăллă. Палăк темиçе пая арканнă.> {{цитата вĕçĕ}} Каталогĕ çĕнĕ-ха, анчах ĕнтĕ кивелме те ĕлкĕрнĕ, мĕншĕн тесен татах та çĕнĕрех [[уçнăлăх]]сем те пур<ref name="О"/>. [[File:Aerial photographs of Izhevsk-29.jpg|thumb|left|Ижевскри Кузебай Герд ячĕллĕ Наци музейĕ. Унта [[Ӳрьяхула вилтăпри чулĕ]] упранать]] == Çавăн пекех == * [[Абу-Бекр Мамук бин Беркай шейх вилтăпри чулĕ (Пăлхар, 1291/1292)]] * [[Чистай масарĕнчи пăлхар эпиграфика палăкĕсем]] == Вуламалли == * Гали Рахим. [https://tashlar.narod.ru/text/rahim-gali-nokrat.htm Булгаро-татарские эпиграфические памятники в Вятском крае] // Материалы по охране, ремонту и реставрации памятников ТАССР. Вып. 4. Казань: Полиграфшкола им. А.В. Луначарского, 1930. С. 49–57. * Останина Т. И. [https://cyberleninka.ru/article/n/gordinskiy-kamen-1323-g-novye-svedeniya Гординский камень 1323 г.: новые сведения] // Поволжская археология. — 2021. * Иванов А. Г., Иванова М. Г., Останина Т. И., Шутова Н. И. Археологическая карта северных районов Удмуртии / Под ред. А. Г. Иванова. — Ижевск: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, 2004. — С. 119—122. — 276 с. * [http://archtat.ru/content/uploads/2023/11/Muhametshin-Nasyrov.pdf Татарские эпиграфические памятники. Эпиграфические материалы первого татарского кладбища города Чистополь / Д.Г. Мухаметшин, Р.Г. Насыров; отв. ред. А.Г. Ситдиков, А.В. Сиренов. – Казань: Изд-во «Фэн», 2023. 282 с., ил.; Электронный каталог: 468 с. (Серия «Татарские эпиграфические памятники»; вып. 1).] '''Тепĕр тĕлте:''' [http://archtat.ru/content/uploads/2023/10/Muhametshin-Nasyrov_str.2.pdf Мухаметшин Д.Г., Насыров Р.Г. Татарские эпиграфические памятники. Материалы Первого Татарского кладбища города Чистополь / Отв. ред. А.Г. Ситдиков. – Казань: Изд-во «Фэн», 2023. 296 с,., ил.; Электронный каталог: 2-468 с] * Набиуллин Н.Г. Джукетау – город на Каме. Казань: Татар. кн. изд-во, 2011. 143 с == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://yandex.ru/video/preview/15357705405708455973 Видео Погнали! #5 Первый письменный источник, найденный на территории Удмуртии - "Гординский...] * [https://nmur.ru/about/istoricheskoe-sobytie-v-udmurtii-700-letie-gordinskogo-nadmogilnogo-kamnya Историческое событие в Удмуртии: 700-летие Гординского надмогильного камня!] * [https://milliard.tatar/news/bulgarskaya-epitafii-1323-goda-v-udmurtii-nacinaetsya-so-slov-lya-ilyaxa-illyallax-4640 «Булгарская эпитафии 1323 года в Удмуртии начинается со слов «Ля иляха илляЛлах»] * [https://udm.aif.ru/society/v_udmurtii_nayden_fragment_drevnego_nadgrobiya В Удмуртии найден фрагмент древнего надгробия] * https://milliard.tatar/news/bulgarskaya-epitafii-1323-goda-v-udmurtii-nacinaetsya-so-slov-lya-ilyaxa-illyallax-4640 * Айгуль Ахмадишина. [https://milliard.tatar/news/starinnye-nadgrobiya-xiv-veka-v-cistopole-vneseny-v-spisok-obektov-kulturnogo-naslediya-7866 Старинные надгробия XIV века в Чистополе внесены в список Объектов культурного наследия]. — Миллиард татар. 21 июля 2025 Текущее. == Ытти çăлкуçсем == * АН РТăн Г. Ибрагимов ячĕллĕ ЦПН ИЯЛИ, ф. 8, оп. 1, уп. п. 62 (фото № 25). Пăлхар-тутар эпиграфики тĕлĕшĕнчи фотографисен альбомĕ. Пай I. Пухавçă Н.Ф. Калинин. [[Категори:Эпиграфика]] [[Категори:Атăлçи Пăлхар]] [[Категори:Çырулăх]] o7k4o3owwzwzrduuw01ljmt07b31geu 0 130071 874186 2026-05-28T18:04:33Z Max Tenche 25572 [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] ҫине куҫарни 874186 wikitext text/x-wiki #redirect [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] n9k54yczpl7fzchzlvfqta1z9v0f5fw 10 130072 874188 2026-05-28T18:34:52Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Деревянные полки и стеклянные банки с печеньем, улица Каминаримон-дори, Асакуса, Токио, Япония» 874188 wikitext text/x-wiki Деревянные полки и стеклянные банки с печеньем, улица Каминаримон-дори, Асакуса, Токио, Япония itqhosmd7m5v2iph7iq3d66jtafcwzd 10 130073 874189 2026-05-28T18:35:22Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Illuminated wooden shelf with many glass jars containing cookies for sale in Tokyo.jpg» 874189 wikitext text/x-wiki Illuminated wooden shelf with many glass jars containing cookies for sale in Tokyo.jpg mb0zvk7vj1rmwnkj1d2o34nny3h2gbw 10 130074 874190 2026-05-28T19:17:25Z Max Tenche 25572 [[Шаблон:Пурăнан халăх]] ҫине куҫарни 874190 wikitext text/x-wiki #redirect [[Шаблон:Пурăнан халăх]] 9qzs9tm1ztfd3i4dnvh1otcvdq3u6k2 0 130075 874191 2026-05-28T19:44:52Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Александров Гай районӗ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat_of_Arms_of_Aleksandrov-Gai_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялав = |Ялава ăнлантарни = Александров Гай районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Александров Гай районӗн гербӗ |Патшалăх =...» 874191 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Александров Гай районӗ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat_of_Arms_of_Aleksandrov-Gai_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялав = |Ялава ăнлантарни = Александров Гай районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Александров Гай районӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[Муниципаллӑ район]] |Кĕрет = [[Сарӑту облаҫӗ]] |Тытăмĕ = {{nobr|6 муниципаллӑ йӗркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Александров Гай]] [[сала|сали]] |Вăхăт = [[1935]] |Пуçлăх = Сергей Юрьевич Зюзин |Пуçлăх тĕсĕ = Район пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = Анна Александровна Котова |Пуçлăх тĕсĕ2 = Депутат пуххин ертӳҫи |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | тс }} |Çырав çулĕ = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | г }} |Пурăнан халăх проценчĕ = {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} * 100 / {{ Пурăнан халăх | Саратовская область | ч }} round 2 ) }} |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} / 2699.48 round 2 ) }} }} |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 2699,48<ref name='63_8006001'>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |title=Саратовская область. Общая площадь земель муниципального образования |access-date=2016-02-04 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928200956/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |url-status=live }}</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Alexandrovo-Gaysky_district_locator_map.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Самар вӑхӑчӗ]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = 64, 164 |Сайт = http://algay.sarmo.ru/ |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Александров Гай районӗ''', официаллӑ мар '''Алгай районӗ''' ({{lang-ru|Александрово-Гайский район, Алгайский район}}) — [[Сарӑту облаҫӗ|Сарӑту облаҫӗн]] ([[РФ]]) [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ|администрациллӗ-территориллӗ виҫи]] ([[Раҫҫей субъекчӗсен районӗсем|район]]) тата [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] ([[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ район]]). [[Администрациллӗ центр]] — [[Александров Гай районӗ]] [[сала|сали]]. == Географи == Район Сарӑту облаҫӗн кӑнтӑр-тухӑҫ енче, ҫурпушхир тӑрӑхӗнче вырнаҫнӑ. Ҫурҫӗрте Новоузенск районӗпе, кӑнтӑрта тата кӑнтӑр-тухӑҫра Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталовка районӗпе юнашар вырнаҫнӑ. Район чиккин вӑрӑмӑшӗ — 254 км, вӗсенчен патшалӑх чиккин вӑрӑмӑшӗ — 165 км. Ҫурҫӗртен кӑнтӑра район вӑрӑмӑшӗ — 74 км, тухӑҫран анӑҫа — 48 км. Район лаптӑкӗ: 2699,48 км²<ref name='63_8006001'/>. Район ку сахал шывлӑ, типӗ тӑрӑх. Кунти шыв ҫӑлкуҫӗсен нумайрахӑшӗ питӗ минирализациленӗрен ӗҫмелли шыв йывӑрлӑхӗ пур. Мӑн тата Кӗҫӗн Узенб юханшывӗсен хӗрринче нумайрахӑш пурӑнан вырӑнсем вырнаҫнӑ. Нумай вӑрман вырӑнлӑхӗ ҫук. === Чикӗсем === {| class="wikitable" ! Ен ! Район |- |Ҫурҫӗр-Анӑҫ | [[Новоузенск районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Тухӑҫ | Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталовка районӗ |} == Истори == Район 1935 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Сарӑту крайӗн (1936 ҫултан — Сарӑту облаҫӗн) йышӗняе Новоузенск районӗн пысӑкмарлатӑвне пула йӗркеленӗ. 1960-1973 ҫ. Александров Гай районӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ, унӑн территорийӗ Новоузенск йышӗнче пулнӑ. {{Тулли дата|1973|04|13}} Александров Гай районне ҫӗнетсе йӗркеленӗ. == Халӑх == {{ Население | Александрово-Гайский район }} [[Александров Гай]]ра районӑн пурӑнан халӑхӗн {{ #expr: ( {{ Население | Александров Гай | ч }} * 100 / {{ Население | Александрово-Гайский район | ч }} round 2 ) }} % пурӑнать. === Наци йышӗ=== {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 4 | Заголовок2 = Нацилӗх | Заголовок3 = [[1939]] ҫул<ref name = "Демоскоп1939">{{Cite web |url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |title=Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сел РСФСР |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112042540/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |url-status=live }}</ref> | Заголовок4 = [[2010]] ҫул<ref>{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие= Национальный состав и владение языками, гражданство. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года: Статистический сборник |оригинал= |ссылка= http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |викитека= |ответственный= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Саратовской области |издание= |место= Саратов |издательство= |год= 2012 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 203 |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2018-02-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf }} {{Cite web |url=http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |url-status=unfit }}</ref> | Выравнивание3 = left | Выравнивание4 = left | Сортировка3 = число | Сортировка4 = число | |[[Казахсем]] | 3 257 (23,2 %)| 9 077 (54,1 %) | |[[Вырӑссем]] | 10 255 (72,9 %)|6 695 (39,9 %) | |[[Тутарсем]] | 219 (1,6 %) | 364 (2,2 %) || [[Чеченсем]] | - | 192 (1,1 %) | | [[Корейсем]] | - | 84 (0,5 %) | | [[Украинсем]] | 155 (1,1 %) | 77 (0,5 %) | |Ыттисем | 162 (1,2 %)| 277 (1,6 %) | |Палӑтманнисем| 4 (0,0 %)| 89 ||Пурӗ | 14 052 | 16 885 }} [[Александров Гай|Район центрӗсӗр]], [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка салисӗр]] тата [[Кругляков (хутор)|Кругляковпа]] [[Яшин (хутор)|Яшин хуторӗсемсӗр]] пуҫне районӑн пур пурӑнан вырӑнӗсенче [[казахсем|казах халӑхӗ]] нумайрахӑш шутланать. == Муниципаллӑ тытӑмлӑх == Александров Гай [[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ районне]] 2 [[муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] кӗрет, иккӗшӗ те [[ял тӑрӑхӗ]]<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933006792 |title=Закон Саратовской области от 27 декабря 2004 года N 90-ЗСО «О муниципальных образованиях, входящих в состав Александрово-Гайского муниципального района» |access-date=2018-09-28 |archive-date=2021-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711112354/https://docs.cntd.ru/document/933006792 |url-status=live }}</ref>: {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 6 | Заголовок2 = Муниципаллӑ йӗркеленӳ | Заголовок3 = Администрациллӗ центрӗ | Заголовок4 = Пурӑнан<br>вырӑнсен<br>йышӗ | Заголовок5 = Халӑх | Заголовок6 = Лаптӑк,<br>км² | Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right | Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число | |[[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Александров Гай]] сали | 54 | {{ Население | Александрово-Гайское муниципальное образование | тс }} | 2806,47<ref name='63_8006001'/> | |[[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] сали | 3 | {{ Население | Новоалександровское муниципальное образование | тс }} | 431,22<ref name='63_8006001'/> }} == Пурӑнан вырӑнсем == Петровск райнӗнче 57 пурӑнан вырӑн пур, пурте ял пурӑнан вырӑнӗсем. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable collapsible collapsed | Название = Список населённых пунктов района | Столбцов = 5 | Заголовок2 = Пурӑнан вырӑн | Заголовок3 = Тӗс | Заголовок4 = Халӑх | Заголовок5 = Муниципаллӑ<br> йӗркеленӳ | Выравнивание4 = right | Сортировка4 = число | | [[Александров Гай]] | сала | {{ Население | Александров Гай | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ахматов (посёлок)|Ахматов]] | посёлок | {{ Население | Ахматов (посёлок) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бабошкин (хутор)|Бабошкин]] | хутор | {{ Население | Бабошкин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Байгужа (Сарӑту облаҫӗ)|Байгужа]] | хутор | {{ Население | Байгужа (Саратовская область) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Береговой (Александров Гай районӗ)|Береговой]] | хутор | {{ Население | Береговой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бирюков (Сарӑту облаҫӗ)|Бирюков]] | хутор | {{ Население | Бирюков (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ближний (Александров Гай районӗ)|Ближний]] | хутор | {{ Население | Ближний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бурдин (хутор)|Бурдин]] | хутор | {{ Население | Бурдин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Варфоломеевка (Сарӑту облаҫӗ)|Варфоломеевка]] | сала | {{ Население | Варфоломеевка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Васильки (Сарӑту облаҫӗ)|Васильки]] | посёлок | {{ Население | Васильки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ветелки (Сарӑту облаҫӗ)|Ветелки]] | хутор | {{ Население | Ветелки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Воропаев (Сарӑту облаҫӗ)|Воропаев]] | хутор | {{ Население | Воропаев (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Глубокий (Сарӑту облаҫӗ)|Глубокий]] | хутор | {{ Население | Глубокий (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Дальний (Александров Гай районӗ)|Дальний]] | хутор | {{ Население | Дальний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Доращивание]] | хутор | {{ Население | Доращивание | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жданов (Сарӑту облаҫӗ)|Жданов]] | хутор | {{ Население | Жданов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жерпатер]] | хутор | {{ Население | Жерпатер | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Запрудный (Сарӑту облаҫӗ)|Запрудный]] | хутор | {{ Население | Запрудный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Камышки]] | сала | {{ Население | Камышки | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Канавка (Сарӑту облаҫӗ)|Канавка]] | сала | {{ Население | Канавка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кокбие]] | хутор | {{ Население | Кокбие | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копанистый]] | хутор | {{ Население | Копанистый | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копылов (Сарӑту облаҫӗ)|Копылов]] | хутор | {{ Население | Копылов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кошара (Сарӑту облаҫӗ)|Кошара]] | хутор | {{ Население | Кошара (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кривой (Сарӑту облаҫӗ)|Кривой]] | хутор | {{ Население | Кривой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кругляков (хутор)|Кругляков]] | хутор | {{ Население | Кругляков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутенький (Сарӑту облаҫӗ)|Крутенький]] | хутор | {{ Население | Крутенький (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутой (Сарӑту облаҫӗ)|Крутой]] | хутор | {{ Население | Крутой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крючков (хутор)|Крючков]] | хутор | {{ Население | Крючков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кулацкий]] | хутор | {{ Население | Кулацкий | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кушуков]] | хутор | {{ Население | Кушуков | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Лиманный (Александров Гай районӗ)|Лиманный]] | хутор | {{ Население | Лиманный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Липин (хутор)|Липин]] | хутор | {{ Население | Липин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Луков Кордон]] | сала | {{ Население | Луков Кордон | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ляляев]] | хутор | {{ Население | Ляляев | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Мезин (Сарӑту облаҫӗ)|Мезин]] | хутор | {{ Население | Мезин (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Монахов (хутор)|Монахов]] | хутор | {{ Население | Монахов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Морозов (Сарӑту облаҫӗ)|Морозов]] | хутор | {{ Население | Морозов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Моховой (Сарӑту облаҫӗ)|Моховой]] | хутор | {{ Население | Моховой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] | сала | {{ Население | Новоалександровка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Новоселье (Сарӑту облаҫӗ)|Новоселье]] | хутор | {{ Население | Новоселье (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостепное (Сарӑту облаҫӗ)|Новостепное]] | хутор | {{ Население | Новостепное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостройка (Александров Гай районӗ)|Новостройка]] | хутор | {{ Население | Новостройка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Передовой (Александров Гай районӗ)|Передовой]] | посёлок | {{ Население | Передовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Поливное (Сарӑту облаҫӗ)|Поливное]] | посёлок | {{ Население | Поливное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Привольный (Александров Гай районӗ)|Привольный]] | хутор | {{ Население | Привольный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Приузенский]] | посёлок | {{ Население | Приузенский | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Прудовой (Александров Гай районӗ)|Прудовой]] | хутор | {{ Население | Прудовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Разлой]] | хутор | {{ Население | Разлой | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Соловки (Сарӑту облаҫӗ)|Соловки]] | хутор | {{ Население | Соловки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Старухин (хутор)|Старухин]] | хутор | {{ Население | Старухин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Суходол (Сарӑту облаҫӗ)|Суходол]] | хутор | {{ Население | Суходол (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Сысоев (хутор)|Сысоев]] | хутор | {{ Население | Сысоев (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ҫӗнӗ Быт (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Быт]] | хутор | {{ Население | Новый Быт (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Урусов (хутор)|Урусов]] | хутор | {{ Население | Урусов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Утиный (Сарӑту облаҫӗ)|Утиный]] | хутор | {{ Население | Утиный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Яшин (хутор)|Яшин]] | хутор | {{ Население | Яшин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] }} === Пӑрахӑҫланӑ пурӑнан вырӑнсем === [[2016|2016 ҫулта]] [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвне]] кӗнӗ [[Журавлиха (Александров Гай районӗ)|Журавлиха]] хуторӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/467710157 |title=Закон Саратовской области от 4 июля 2016 года № 76-ЗСО «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области» |access-date=2016-10-10 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928161907/http://docs.cntd.ru/document/467710157 |url-status=live }}</ref>. == Транспорт == Пӗрле усӑ курмалли йывӑр витӗллӗ автоҫулсен вӑрӑмӑшӗ — 119,2 км. Александров Гай салинче чукунҫул станцийӗ пур. == Археологи == Александров Гай районӗнче Мӑн Узень хӗрринче Орошаемое ятлӑ неолит вӑхӑтӗнчен палӑкӗ пур (7-8 пин ҫул)<ref>{{Cite web |url=http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |title=В Саратовской области совершено археологическое «открытие мирового масштаба» |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604173914/http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |url-status=live }}</ref>. Ун юнашар, райшывхуҫ шывпусӑм станцийӗн патӗнче Алгай ятлӑ неолит тӑрӑвӗ вырнаҫнӑ<ref>{{Cite web |url=http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |title=Археологические изыскания двух важных памятников эпохи неолита и энеолита |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160619011531/http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |title=Найденные под Саратовом уникальные неолитические артефакты увезут в США |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025632/http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |url-status=live }}</ref>.. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ]] * [[Сарӑту облаҫӗн пурӑнан вырӑнӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == *Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000. == Каҫӑсем == * [http://algay.sarmo.ru/ Официальный сайт Александрово-Гайского муниципального района] * [https://web.archive.org/web/20120325210412/http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/algai.php Сведения на сайте областной администрации] * [http://region.sgu.ru/oblast/index.htm О районе] {{Тулаш каҫӑсем}} {{Александров Гай районӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Александров Гай районӗ}} {{Сарӑту облаҫӗ}} [[Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа]] [[Категори:Александров Гай районӗ|*]] [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем|Алекс]] p490a4e38anohh8osmwmnkocjjdw5kv 874192 874191 2026-05-28T19:48:25Z Max Tenche 25572 йӑнӑшсем, шаблон тӳрлетӗвӗсем 874192 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Александров Гай районӗ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat_of_Arms_of_Aleksandrov-Gai_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялав = |Ялава ăнлантарни = Александров Гай районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Александров Гай районӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[Муниципаллӑ район]] |Кĕрет = [[Сарӑту облаҫӗ]] |Тытăмĕ = {{nobr|6 муниципаллӑ йӗркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Александров Гай]] [[сала|сали]] |Вăхăт = [[1935]] |Пуçлăх = Сергей Юрьевич Зюзин |Пуçлăх тĕсĕ = Район пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = Анна Александровна Котова |Пуçлăх тĕсĕ2 = Депутат пуххин ертӳҫи |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | тс }} |Çырав çулĕ = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | г }} |Пурăнан халăх проценчĕ = {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} * 100 / {{ Пурăнан халăх | Саратовская область | ч }} round 2 ) }} |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} / 2699.48 round 2 ) }} }} |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 2699,48<ref name='63_8006001'>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |title=Саратовская область. Общая площадь земель муниципального образования |access-date=2016-02-04 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928200956/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |url-status=live }}</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Alexandrovo-Gaysky_district_locator_map.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Самар вӑхӑчӗ]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = 64, 164 |Сайт = http://algay.sarmo.ru/ |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Александров Гай районӗ''', официаллӑ мар '''Алгай районӗ''' ({{lang-ru|Александрово-Гайский район, Алгайский район}}) — [[Сарӑту облаҫӗ|Сарӑту облаҫӗн]] ([[РФ]]) [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ|администрациллӗ-территориллӗ виҫи]] ([[Раҫҫей субъекчӗсен районӗсем|район]]) тата [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] ([[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ район]]). [[Администрациллӗ центр]] — [[Александров Гай районӗ]] [[сала|сали]]. == Географи == Район Сарӑту облаҫӗн кӑнтӑр-тухӑҫ енче, ҫурпушхир тӑрӑхӗнче вырнаҫнӑ. Ҫурҫӗрте Новоузенск районӗпе, кӑнтӑрта тата кӑнтӑр-тухӑҫра Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталовка районӗпе юнашар вырнаҫнӑ. Район чиккин вӑрӑмӑшӗ — 254 км, вӗсенчен патшалӑх чиккин вӑрӑмӑшӗ — 165 км. Ҫурҫӗртен кӑнтӑра район вӑрӑмӑшӗ — 74 км, тухӑҫран анӑҫа — 48 км. Район лаптӑкӗ: 2699,48 км²<ref name='63_8006001'/>. Район ку сахал шывлӑ, типӗ тӑрӑх. Кунти шыв ҫӑлкуҫӗсен нумайрахӑшӗ питӗ минирализациленӗрен ӗҫмелли шыв йывӑрлӑхӗ пур. Мӑн тата Кӗҫӗн Узенб юханшывӗсен хӗрринче нумайрахӑш пурӑнан вырӑнсем вырнаҫнӑ. Нумай вӑрман вырӑнлӑхӗ ҫук. === Чикӗсем === {| class="wikitable" ! Ен ! Район |- |Ҫурҫӗр-Анӑҫ | [[Новоузенск районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Тухӑҫ | Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталовка районӗ |} == Истори == Район 1935 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Сарӑту крайӗн (1936 ҫултан — Сарӑту облаҫӗн) йышӗняе Новоузенск районӗн пысӑкмарлатӑвне пула йӗркеленӗ. 1960-1973 ҫ. Александров Гай районӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ, унӑн территорийӗ Новоузенск йышӗнче пулнӑ. {{Тулли дата|1973|04|13}} Александров Гай районне ҫӗнетсе йӗркеленӗ. == Халӑх == {{ Население | Александрово-Гайский район }} [[Александров Гай]]ра районӑн пурӑнан халӑхӗн {{ #expr: ( {{ Население | Александров Гай | ч }} * 100 / {{ Население | Александрово-Гайский район | ч }} round 2 ) }} % пурӑнать. === Наци йышӗ=== {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 4 | Заголовок2 = Нацилӗх | Заголовок3 = [[1939]] ҫул<ref name = "Демоскоп1939">{{Cite web |url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |title=Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сел РСФСР |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112042540/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |url-status=live }}</ref> | Заголовок4 = [[2010]] ҫул<ref>{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие= Национальный состав и владение языками, гражданство. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года: Статистический сборник |оригинал= |ссылка= http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |викитека= |ответственный= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Саратовской области |издание= |место= Саратов |издательство= |год= 2012 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 203 |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2018-02-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf }} {{Cite web |url=http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |url-status=unfit }}</ref> | Выравнивание3 = left | Выравнивание4 = left | Сортировка3 = число | Сортировка4 = число | |[[Казахсем]] | 3 257 (23,2 %)| 9 077 (54,1 %) | |[[Вырӑссем]] | 10 255 (72,9 %)|6 695 (39,9 %) | |[[Тутарсем]] | 219 (1,6 %) | 364 (2,2 %) || [[Чеченсем]] | - | 192 (1,1 %) | | [[Корейсем]] | - | 84 (0,5 %) | | [[Украинсем]] | 155 (1,1 %) | 77 (0,5 %) | |Ыттисем | 162 (1,2 %)| 277 (1,6 %) | |Палӑтманнисем| 4 (0,0 %)| 89 ||Пурӗ | 14 052 | 16 885 }} [[Александров Гай|Район центрӗсӗр]], [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка салисӗр]] тата [[Кругляков (хутор)|Кругляковпа]] [[Яшин (хутор)|Яшин хуторӗсемсӗр]] пуҫне районӑн пур пурӑнан вырӑнӗсенче [[казахсем|казах халӑхӗ]] нумайрахӑш шутланать. == Муниципаллӑ тытӑмлӑх == Александров Гай [[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ районне]] 2 [[муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] кӗрет, иккӗшӗ те [[ял тӑрӑхӗ]]<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933006792 |title=Закон Саратовской области от 27 декабря 2004 года N 90-ЗСО «О муниципальных образованиях, входящих в состав Александрово-Гайского муниципального района» |access-date=2018-09-28 |archive-date=2021-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711112354/https://docs.cntd.ru/document/933006792 |url-status=live }}</ref>: {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 6 | Заголовок2 = Муниципаллӑ йӗркеленӳ | Заголовок3 = Администрациллӗ центрӗ | Заголовок4 = Пурӑнан<br>вырӑнсен<br>йышӗ | Заголовок5 = Халӑх | Заголовок6 = Лаптӑк,<br>км² | Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right | Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число | |[[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Александров Гай]] сали | 54 | {{ Население | Александрово-Гайское муниципальное образование | тс }} | 2806,47<ref name='63_8006001'/> | |[[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] сали | 3 | {{ Население | Новоалександровское муниципальное образование | тс }} | 431,22<ref name='63_8006001'/> }} == Пурӑнан вырӑнсем == Петровск райнӗнче 57 пурӑнан вырӑн пур, пурте ял пурӑнан вырӑнӗсем. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable collapsible collapsed | Название = Список населённых пунктов района | Столбцов = 5 | Заголовок2 = Пурӑнан вырӑн | Заголовок3 = Тӗс | Заголовок4 = Халӑх | Заголовок5 = Муниципаллӑ<br> йӗркеленӳ | Выравнивание4 = right | Сортировка4 = число | | [[Александров Гай]] | сала | {{ Население | Александров Гай | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ахматов (посёлок)|Ахматов]] | посёлок | {{ Население | Ахматов (посёлок) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бабошкин (хутор)|Бабошкин]] | хутор | {{ Население | Бабошкин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Байгужа (Сарӑту облаҫӗ)|Байгужа]] | хутор | {{ Население | Байгужа (Саратовская область) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Береговой (Александров Гай районӗ)|Береговой]] | хутор | {{ Население | Береговой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бирюков (Сарӑту облаҫӗ)|Бирюков]] | хутор | {{ Население | Бирюков (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ближний (Александров Гай районӗ)|Ближний]] | хутор | {{ Население | Ближний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бурдин (хутор)|Бурдин]] | хутор | {{ Население | Бурдин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Варфоломеевка (Сарӑту облаҫӗ)|Варфоломеевка]] | сала | {{ Население | Варфоломеевка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Васильки (Сарӑту облаҫӗ)|Васильки]] | посёлок | {{ Население | Васильки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ветелки (Сарӑту облаҫӗ)|Ветелки]] | хутор | {{ Население | Ветелки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Воропаев (Сарӑту облаҫӗ)|Воропаев]] | хутор | {{ Население | Воропаев (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Глубокий (Сарӑту облаҫӗ)|Глубокий]] | хутор | {{ Население | Глубокий (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Дальний (Александров Гай районӗ)|Дальний]] | хутор | {{ Население | Дальний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Доращивание]] | хутор | {{ Население | Доращивание | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жданов (Сарӑту облаҫӗ)|Жданов]] | хутор | {{ Население | Жданов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жерпатер]] | хутор | {{ Население | Жерпатер | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Запрудный (Сарӑту облаҫӗ)|Запрудный]] | хутор | {{ Население | Запрудный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Камышки]] | сала | {{ Население | Камышки | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Канавка (Сарӑту облаҫӗ)|Канавка]] | сала | {{ Население | Канавка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кокбие]] | хутор | {{ Население | Кокбие | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копанистый]] | хутор | {{ Население | Копанистый | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копылов (Сарӑту облаҫӗ)|Копылов]] | хутор | {{ Население | Копылов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кошара (Сарӑту облаҫӗ)|Кошара]] | хутор | {{ Население | Кошара (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кривой (Сарӑту облаҫӗ)|Кривой]] | хутор | {{ Население | Кривой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кругляков (хутор)|Кругляков]] | хутор | {{ Население | Кругляков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутенький (Сарӑту облаҫӗ)|Крутенький]] | хутор | {{ Население | Крутенький | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутой (Сарӑту облаҫӗ)|Крутой]] | хутор | {{ Население | Крутой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крючков (хутор)|Крючков]] | хутор | {{ Население | Крючков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кулацкий]] | хутор | {{ Население | Кулацкий | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кушуков]] | хутор | {{ Население | Кушуков | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Лиманный (Александров Гай районӗ)|Лиманный]] | хутор | {{ Население | Лиманный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Липин (хутор)|Липин]] | хутор | {{ Население | Липин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Луков Кордон]] | сала | {{ Население | Луков Кордон | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ляляев]] | хутор | {{ Население | Ляляев | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Мезин (Сарӑту облаҫӗ)|Мезин]] | хутор | {{ Население | Мезин (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Монахов (хутор)|Монахов]] | хутор | {{ Население | Монахов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Морозов (Сарӑту облаҫӗ)|Морозов]] | хутор | {{ Население | Морозов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Моховой (Сарӑту облаҫӗ)|Моховой]] | хутор | {{ Население | Моховой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] | сала | {{ Население | Новоалександровка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Новоселье (Сарӑту облаҫӗ)|Новоселье]] | хутор | {{ Население | Новоселье (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостепное (Сарӑту облаҫӗ)|Новостепное]] | хутор | {{ Население | Новостепное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостройка (Александров Гай районӗ)|Новостройка]] | хутор | {{ Население | Новостройка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Передовой (Александров Гай районӗ)|Передовой]] | посёлок | {{ Население | Передовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Поливное (Сарӑту облаҫӗ)|Поливное]] | посёлок | {{ Население | Поливное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Привольный (Александров Гай районӗ)|Привольный]] | хутор | {{ Население | Привольный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Приузенский]] | посёлок | {{ Население | Приузенский | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Прудовой (Александров Гай районӗ)|Прудовой]] | хутор | {{ Население | Прудовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Разлой]] | хутор | {{ Население | Разлой | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Соловки (Сарӑту облаҫӗ)|Соловки]] | хутор | {{ Население | Соловки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Старухин (хутор)|Старухин]] | хутор | {{ Население | Старухин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Суходол (Сарӑту облаҫӗ)|Суходол]] | хутор | {{ Население | Суходол (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Сысоев (хутор)|Сысоев]] | хутор | {{ Население | Сысоев (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ҫӗнӗ Быт (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Быт]] | хутор | {{ Население | Новый Быт (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Урусов (хутор)|Урусов]] | хутор | {{ Население | Урусов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Утиный (Сарӑту облаҫӗ)|Утиный]] | хутор | {{ Население | Утиный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Яшин (хутор)|Яшин]] | хутор | {{ Население | Яшин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] }} === Пӑрахӑҫланӑ пурӑнан вырӑнсем === [[2016|2016 ҫулта]] [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвне]] кӗнӗ [[Журавлиха (Александров Гай районӗ)|Журавлиха]] хуторӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/467710157 |title=Закон Саратовской области от 4 июля 2016 года № 76-ЗСО «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области» |access-date=2016-10-10 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928161907/http://docs.cntd.ru/document/467710157 |url-status=live }}</ref>. == Транспорт == Пӗрле усӑ курмалли йывӑр витӗллӗ автоҫулсен вӑрӑмӑшӗ — 119,2 км. Александров Гай салинче чукунҫул станцийӗ пур. == Археологи == Александров Гай районӗнче Мӑн Узень хӗрринче Орошаемое ятлӑ неолит вӑхӑтӗнчен палӑкӗ пур (7-8 пин ҫул)<ref>{{Cite web |url=http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |title=В Саратовской области совершено археологическое «открытие мирового масштаба» |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604173914/http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |url-status=live }}</ref>. Ун юнашар, райшывхуҫ шывпусӑм станцийӗн патӗнче Алгай ятлӑ неолит тӑрӑвӗ вырнаҫнӑ<ref>{{Cite web |url=http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |title=Археологические изыскания двух важных памятников эпохи неолита и энеолита |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160619011531/http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |title=Найденные под Саратовом уникальные неолитические артефакты увезут в США |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025632/http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |url-status=live }}</ref>.. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ]] * [[Сарӑту облаҫӗн пурӑнан вырӑнӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == *Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000. == Каҫӑсем == * [http://algay.sarmo.ru/ Официальный сайт Александрово-Гайского муниципального района] * [https://web.archive.org/web/20120325210412/http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/algai.php Сведения на сайте областной администрации] * [http://region.sgu.ru/oblast/index.htm О районе] {{Тулаш каҫӑсем}} {{Александров Гай районӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Александров Гай районӗ}} {{Сарӑту облаҫӗ}} [[Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа]] [[Категори:Александров Гай районӗ|*]] [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем|Алекс]] m9u88xo1tgluo0r1vthqzd0uyuramvh 874194 874192 2026-05-28T19:51:15Z Max Tenche 25572 /* Каҫӑсем */ категорилетӳ 874194 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Александров Гай районӗ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat_of_Arms_of_Aleksandrov-Gai_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялав = |Ялава ăнлантарни = Александров Гай районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Александров Гай районӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[Муниципаллӑ район]] |Кĕрет = [[Сарӑту облаҫӗ]] |Тытăмĕ = {{nobr|6 муниципаллӑ йӗркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Александров Гай]] [[сала|сали]] |Вăхăт = [[1935]] |Пуçлăх = Сергей Юрьевич Зюзин |Пуçлăх тĕсĕ = Район пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = Анна Александровна Котова |Пуçлăх тĕсĕ2 = Депутат пуххин ертӳҫи |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | тс }} |Çырав çулĕ = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | г }} |Пурăнан халăх проценчĕ = {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} * 100 / {{ Пурăнан халăх | Саратовская область | ч }} round 2 ) }} |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} / 2699.48 round 2 ) }} }} |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 2699,48<ref name='63_8006001'>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |title=Саратовская область. Общая площадь земель муниципального образования |access-date=2016-02-04 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928200956/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |url-status=live }}</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Alexandrovo-Gaysky_district_locator_map.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Самар вӑхӑчӗ]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = 64, 164 |Сайт = http://algay.sarmo.ru/ |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Александров Гай районӗ''', официаллӑ мар '''Алгай районӗ''' ({{lang-ru|Александрово-Гайский район, Алгайский район}}) — [[Сарӑту облаҫӗ|Сарӑту облаҫӗн]] ([[РФ]]) [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ|администрациллӗ-территориллӗ виҫи]] ([[Раҫҫей субъекчӗсен районӗсем|район]]) тата [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] ([[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ район]]). [[Администрациллӗ центр]] — [[Александров Гай районӗ]] [[сала|сали]]. == Географи == Район Сарӑту облаҫӗн кӑнтӑр-тухӑҫ енче, ҫурпушхир тӑрӑхӗнче вырнаҫнӑ. Ҫурҫӗрте Новоузенск районӗпе, кӑнтӑрта тата кӑнтӑр-тухӑҫра Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталовка районӗпе юнашар вырнаҫнӑ. Район чиккин вӑрӑмӑшӗ — 254 км, вӗсенчен патшалӑх чиккин вӑрӑмӑшӗ — 165 км. Ҫурҫӗртен кӑнтӑра район вӑрӑмӑшӗ — 74 км, тухӑҫран анӑҫа — 48 км. Район лаптӑкӗ: 2699,48 км²<ref name='63_8006001'/>. Район ку сахал шывлӑ, типӗ тӑрӑх. Кунти шыв ҫӑлкуҫӗсен нумайрахӑшӗ питӗ минирализациленӗрен ӗҫмелли шыв йывӑрлӑхӗ пур. Мӑн тата Кӗҫӗн Узенб юханшывӗсен хӗрринче нумайрахӑш пурӑнан вырӑнсем вырнаҫнӑ. Нумай вӑрман вырӑнлӑхӗ ҫук. === Чикӗсем === {| class="wikitable" ! Ен ! Район |- |Ҫурҫӗр-Анӑҫ | [[Новоузенск районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Тухӑҫ | Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталовка районӗ |} == Истори == Район 1935 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗнче Сарӑту крайӗн (1936 ҫултан — Сарӑту облаҫӗн) йышӗняе Новоузенск районӗн пысӑкмарлатӑвне пула йӗркеленӗ. 1960-1973 ҫ. Александров Гай районӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ, унӑн территорийӗ Новоузенск йышӗнче пулнӑ. {{Тулли дата|1973|04|13}} Александров Гай районне ҫӗнетсе йӗркеленӗ. == Халӑх == {{ Население | Александрово-Гайский район }} [[Александров Гай]]ра районӑн пурӑнан халӑхӗн {{ #expr: ( {{ Население | Александров Гай | ч }} * 100 / {{ Население | Александрово-Гайский район | ч }} round 2 ) }} % пурӑнать. === Наци йышӗ=== {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 4 | Заголовок2 = Нацилӗх | Заголовок3 = [[1939]] ҫул<ref name = "Демоскоп1939">{{Cite web |url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |title=Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сел РСФСР |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112042540/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |url-status=live }}</ref> | Заголовок4 = [[2010]] ҫул<ref>{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие= Национальный состав и владение языками, гражданство. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года: Статистический сборник |оригинал= |ссылка= http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |викитека= |ответственный= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Саратовской области |издание= |место= Саратов |издательство= |год= 2012 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 203 |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2018-02-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf }} {{Cite web |url=http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |url-status=unfit }}</ref> | Выравнивание3 = left | Выравнивание4 = left | Сортировка3 = число | Сортировка4 = число | |[[Казахсем]] | 3 257 (23,2 %)| 9 077 (54,1 %) | |[[Вырӑссем]] | 10 255 (72,9 %)|6 695 (39,9 %) | |[[Тутарсем]] | 219 (1,6 %) | 364 (2,2 %) || [[Чеченсем]] | - | 192 (1,1 %) | | [[Корейсем]] | - | 84 (0,5 %) | | [[Украинсем]] | 155 (1,1 %) | 77 (0,5 %) | |Ыттисем | 162 (1,2 %)| 277 (1,6 %) | |Палӑтманнисем| 4 (0,0 %)| 89 ||Пурӗ | 14 052 | 16 885 }} [[Александров Гай|Район центрӗсӗр]], [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка салисӗр]] тата [[Кругляков (хутор)|Кругляковпа]] [[Яшин (хутор)|Яшин хуторӗсемсӗр]] пуҫне районӑн пур пурӑнан вырӑнӗсенче [[казахсем|казах халӑхӗ]] нумайрахӑш шутланать. == Муниципаллӑ тытӑмлӑх == Александров Гай [[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ районне]] 2 [[муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] кӗрет, иккӗшӗ те [[ял тӑрӑхӗ]]<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933006792 |title=Закон Саратовской области от 27 декабря 2004 года N 90-ЗСО «О муниципальных образованиях, входящих в состав Александрово-Гайского муниципального района» |access-date=2018-09-28 |archive-date=2021-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711112354/https://docs.cntd.ru/document/933006792 |url-status=live }}</ref>: {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 6 | Заголовок2 = Муниципаллӑ йӗркеленӳ | Заголовок3 = Администрациллӗ центрӗ | Заголовок4 = Пурӑнан<br>вырӑнсен<br>йышӗ | Заголовок5 = Халӑх | Заголовок6 = Лаптӑк,<br>км² | Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right | Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число | |[[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Александров Гай]] сали | 54 | {{ Население | Александрово-Гайское муниципальное образование | тс }} | 2806,47<ref name='63_8006001'/> | |[[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] сали | 3 | {{ Население | Новоалександровское муниципальное образование | тс }} | 431,22<ref name='63_8006001'/> }} == Пурӑнан вырӑнсем == Петровск райнӗнче 57 пурӑнан вырӑн пур, пурте ял пурӑнан вырӑнӗсем. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable collapsible collapsed | Название = Список населённых пунктов района | Столбцов = 5 | Заголовок2 = Пурӑнан вырӑн | Заголовок3 = Тӗс | Заголовок4 = Халӑх | Заголовок5 = Муниципаллӑ<br> йӗркеленӳ | Выравнивание4 = right | Сортировка4 = число | | [[Александров Гай]] | сала | {{ Население | Александров Гай | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ахматов (посёлок)|Ахматов]] | посёлок | {{ Население | Ахматов (посёлок) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бабошкин (хутор)|Бабошкин]] | хутор | {{ Население | Бабошкин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Байгужа (Сарӑту облаҫӗ)|Байгужа]] | хутор | {{ Население | Байгужа (Саратовская область) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Береговой (Александров Гай районӗ)|Береговой]] | хутор | {{ Население | Береговой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бирюков (Сарӑту облаҫӗ)|Бирюков]] | хутор | {{ Население | Бирюков (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ближний (Александров Гай районӗ)|Ближний]] | хутор | {{ Население | Ближний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бурдин (хутор)|Бурдин]] | хутор | {{ Население | Бурдин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Варфоломеевка (Сарӑту облаҫӗ)|Варфоломеевка]] | сала | {{ Население | Варфоломеевка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Васильки (Сарӑту облаҫӗ)|Васильки]] | посёлок | {{ Население | Васильки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ветелки (Сарӑту облаҫӗ)|Ветелки]] | хутор | {{ Население | Ветелки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Воропаев (Сарӑту облаҫӗ)|Воропаев]] | хутор | {{ Население | Воропаев (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Глубокий (Сарӑту облаҫӗ)|Глубокий]] | хутор | {{ Население | Глубокий (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Дальний (Александров Гай районӗ)|Дальний]] | хутор | {{ Население | Дальний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Доращивание]] | хутор | {{ Население | Доращивание | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жданов (Сарӑту облаҫӗ)|Жданов]] | хутор | {{ Население | Жданов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жерпатер]] | хутор | {{ Население | Жерпатер | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Запрудный (Сарӑту облаҫӗ)|Запрудный]] | хутор | {{ Население | Запрудный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Камышки]] | сала | {{ Население | Камышки | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Канавка (Сарӑту облаҫӗ)|Канавка]] | сала | {{ Население | Канавка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кокбие]] | хутор | {{ Население | Кокбие | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копанистый]] | хутор | {{ Население | Копанистый | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копылов (Сарӑту облаҫӗ)|Копылов]] | хутор | {{ Население | Копылов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кошара (Сарӑту облаҫӗ)|Кошара]] | хутор | {{ Население | Кошара (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кривой (Сарӑту облаҫӗ)|Кривой]] | хутор | {{ Население | Кривой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кругляков (хутор)|Кругляков]] | хутор | {{ Население | Кругляков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутенький (Сарӑту облаҫӗ)|Крутенький]] | хутор | {{ Население | Крутенький | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутой (Сарӑту облаҫӗ)|Крутой]] | хутор | {{ Население | Крутой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крючков (хутор)|Крючков]] | хутор | {{ Население | Крючков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кулацкий]] | хутор | {{ Население | Кулацкий | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кушуков]] | хутор | {{ Население | Кушуков | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Лиманный (Александров Гай районӗ)|Лиманный]] | хутор | {{ Население | Лиманный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Липин (хутор)|Липин]] | хутор | {{ Население | Липин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Луков Кордон]] | сала | {{ Население | Луков Кордон | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ляляев]] | хутор | {{ Население | Ляляев | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Мезин (Сарӑту облаҫӗ)|Мезин]] | хутор | {{ Население | Мезин (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Монахов (хутор)|Монахов]] | хутор | {{ Население | Монахов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Морозов (Сарӑту облаҫӗ)|Морозов]] | хутор | {{ Население | Морозов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Моховой (Сарӑту облаҫӗ)|Моховой]] | хутор | {{ Население | Моховой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] | сала | {{ Население | Новоалександровка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Новоселье (Сарӑту облаҫӗ)|Новоселье]] | хутор | {{ Население | Новоселье (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостепное (Сарӑту облаҫӗ)|Новостепное]] | хутор | {{ Население | Новостепное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостройка (Александров Гай районӗ)|Новостройка]] | хутор | {{ Население | Новостройка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Передовой (Александров Гай районӗ)|Передовой]] | посёлок | {{ Население | Передовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Поливное (Сарӑту облаҫӗ)|Поливное]] | посёлок | {{ Население | Поливное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Привольный (Александров Гай районӗ)|Привольный]] | хутор | {{ Население | Привольный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Приузенский]] | посёлок | {{ Население | Приузенский | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Прудовой (Александров Гай районӗ)|Прудовой]] | хутор | {{ Население | Прудовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Разлой]] | хутор | {{ Население | Разлой | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Соловки (Сарӑту облаҫӗ)|Соловки]] | хутор | {{ Население | Соловки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Старухин (хутор)|Старухин]] | хутор | {{ Население | Старухин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Суходол (Сарӑту облаҫӗ)|Суходол]] | хутор | {{ Население | Суходол (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Сысоев (хутор)|Сысоев]] | хутор | {{ Население | Сысоев (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ҫӗнӗ Быт (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Быт]] | хутор | {{ Население | Новый Быт (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Урусов (хутор)|Урусов]] | хутор | {{ Население | Урусов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Утиный (Сарӑту облаҫӗ)|Утиный]] | хутор | {{ Население | Утиный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Яшин (хутор)|Яшин]] | хутор | {{ Население | Яшин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] }} === Пӑрахӑҫланӑ пурӑнан вырӑнсем === [[2016|2016 ҫулта]] [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвне]] кӗнӗ [[Журавлиха (Александров Гай районӗ)|Журавлиха]] хуторӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/467710157 |title=Закон Саратовской области от 4 июля 2016 года № 76-ЗСО «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области» |access-date=2016-10-10 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928161907/http://docs.cntd.ru/document/467710157 |url-status=live }}</ref>. == Транспорт == Пӗрле усӑ курмалли йывӑр витӗллӗ автоҫулсен вӑрӑмӑшӗ — 119,2 км. Александров Гай салинче чукунҫул станцийӗ пур. == Археологи == Александров Гай районӗнче Мӑн Узень хӗрринче Орошаемое ятлӑ неолит вӑхӑтӗнчен палӑкӗ пур (7-8 пин ҫул)<ref>{{Cite web |url=http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |title=В Саратовской области совершено археологическое «открытие мирового масштаба» |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604173914/http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |url-status=live }}</ref>. Ун юнашар, райшывхуҫ шывпусӑм станцийӗн патӗнче Алгай ятлӑ неолит тӑрӑвӗ вырнаҫнӑ<ref>{{Cite web |url=http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |title=Археологические изыскания двух важных памятников эпохи неолита и энеолита |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160619011531/http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |title=Найденные под Саратовом уникальные неолитические артефакты увезут в США |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025632/http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |url-status=live }}</ref>.. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ]] * [[Сарӑту облаҫӗн пурӑнан вырӑнӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == *Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000. == Каҫӑсем == * [http://algay.sarmo.ru/ Официальный сайт Александрово-Гайского муниципального района] * [https://web.archive.org/web/20120325210412/http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/algai.php Сведения на сайте областной администрации] * [http://region.sgu.ru/oblast/index.htm О районе] {{Тулаш каҫӑсем}} {{Александров Гай районӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Александров Гай районӗ}} {{Сарӑту облаҫӗ}} [[Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа]] [[Категори:Александров Гай районӗ|*]] 6vyl3bdjax8bm8j5wj9hftervmfru2v 14 130076 874195 2026-05-28T19:52:42Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Каттӗп}} [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем]]» 874195 wikitext text/x-wiki {{Каттӗп}} [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем]] n9qaujgehtkqimqtq0g7rry70e2m382 1 130077 874197 2026-05-28T19:55:26Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Раҫҫей | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=географи | тема2=этнографи | тема3= }}» 874197 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Раҫҫей | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=географи | тема2=этнографи | тема3= }} dhvwyzxp1rvis9zofs7won47ez6p0fc 0 130078 874201 2026-05-29T08:17:43Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «'''Флуктуа́ци''' ({{lang-la|fluctuatio}} — суллану) — мĕнле те пулин ăнсăрт капăн хуть те мĕнле пăрăнăвĕ. Пĕр-пĕр <math>x</math> капăн вăтам пĕлтерĕшне <math><x></math> пек, флуктуацие хăйне <math>\Delta x</math> пек паллă тусан, çапла пулать: <math>\Delta x = x-<x></math> Анчах та ку капăн арифметик...» 874201 wikitext text/x-wiki '''Флуктуа́ци''' ({{lang-la|fluctuatio}} — суллану) — мĕнле те пулин ăнсăрт капăн хуть те мĕнле пăрăнăвĕ. Пĕр-пĕр <math>x</math> капăн вăтам пĕлтерĕшне <math><x></math> пек, флуктуацие хăйне <math>\Delta x</math> пек паллă тусан, çапла пулать: <math>\Delta x = x-<x></math> Анчах та ку капăн арифметикăлла вăтамми нульпе танлашать: <math><\Delta x>=<(x-<x>)>=<x>-<x>=0</math> Çак сăлтава пула, флуктуацин палăрăмлăхĕ пек тăвааткалла вăтам <math>\sqrt{<(\Delta x)^2>}</math> флуктуацие илеççĕ<ref>И.В. Савельев "Курс общей физики" т.1 -Москва, "Наука", 1987 с. 330</ref>. == Çавăн пекех == {{wiktionary|флуктуаци}} * [[Флуктуаци-диссипаци теореми]] * [[Найквист теореми]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * ''Бонч-Бруевич А. M.'' Радиоэлектроника в экспериментальной физике, M., 1966; * ''Малахов A. H.'' Флуктуации в автоколебательных системах, M., 1968; * ''Ван дер Зил А.'' Шум [в электронных приборах], пер. с англ., M., 1973; * ''Суходоев И. В.'' Шумы электрических цепей, M., 1975; * ''Рытов С. M.'' Введение в статистическую радиофизику, ч. 1, M., 1976; * ''Робинсон Ф. H. X.'' Шумы и флуктуации в электронных схемах и цепях, пер. с англ., M., 1980. * ''Мак-Доналд Д.'' Введение в физику шумов и флуктуаций, М., Мир, 1964 * ''Жигальский Г. П.'' Флуктуации и шумы в электронных твердотельных приборах, М. ФИЗМАТЛИТ, 2012. * ''Лукьянчикова Н. Б.'' Флуктуационные явления в полупроводниках и полупроводниковых приборах, М. Радио и связь, 1990. {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Статистикăлла физика]] [[Категори:Хаос теорийĕ]] iv8nlxdf6o900kx3ais1ccd4phv8cng