Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Вăрмар районĕ 0 1125 874214 662107 2026-05-29T19:18:16Z Max Tenche 25572 хушни 874214 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Вăрмар районĕ |Тăван ячĕ = |Герб = |Ялав = Flag of Urmarsky rayon (Chuvashia).png |Ялава ăнлантарни = Вăрмар районĕн ялавĕ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = 55 |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = 46 |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[муниципаллă район]] |Кĕрет = {{Flagicon|Chuvashia}}[[Чăваш Ен]] |Тытăмĕ = {{nobr|15 муниципаллă йĕркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Вăрмар]] паçулкă |Вăхăт = [[1927]], [[авăн, 5]] |Пуçлăх = [[Шигильдеев Василий Викторович]]<ref name="хыпар-2"/> |Пуçлăх тĕсĕ = Район администрацин пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = Иванов Юрий Анатольевич |Пуçлăх тĕсĕ2 = Район депутачӗсен пухавӗн ертӳҫи |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = чăваш |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = |Çырав çулĕ = |Пурăнан халăх проценчĕ = |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = 598.26 |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = [[чăвашсем]] - 97%, [[тутарсем]] |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = 18 |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕш = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Chuvashia Urmarskiy rayon.png |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 300px |ВăхăтТăрăхĕ = {{s|{{MSK+0}}}} |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = 83544 |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = |Сайт = http://gov.cap.ru/main.asp?govid=73 |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} [[Ӳкерчĕк:Varmar-rayon.png|thumb|250px|Вăрмар районĕн картти]] '''Вăрмар районĕ''' — [[Чăваш Республики]]н (РФ) [[Чăваш Енĕн администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ#Администрациллĕ-территориллĕ тытăмлăхĕ|администрациллĕ-территориллĕ виçи]] тата [[муниципаллă йĕркеленĕвĕ]] ([[муниципаллă район]]). {{Тулли дата|2022|12|20}}н [[Шигильдеев Василий Викторович|Василий Шигильдеев]] [[Иванов Дмитрий Геннадьевич|Дмитрий Иванов]] вырӑнне Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ<ref name="хыпар-2">[https://forum.na-svyazi.ru/?showtopic=3091710&st=0&p=19931788#entry19931788 Урмарский район возглавил выпускник Академии ФСБ]</ref>. [[Чăваш Ен]]ĕн çурçĕр-хĕвелтухăç енче вырнаçнă. [[1927]] çулхи [[авăн, 5|5 авăн]] уйăхĕнче туса хунă. Çурçĕр енче [[Чăваш Енĕн Куславкка районĕ|Куславкка районĕпе]], çурçĕр-хĕвеланăç енче [[Çĕрпӳ районĕ]]пе, хĕвеланăç енче [[Чăваш Енĕн Канаш районĕ|Канаш районĕпе]], кăнтăр енче [[Чăваш Енĕн Тăвай районĕ|Тăвай районĕпе]] юнашар вырнаçнă. Районăн хĕвелтухăç енче [[Тутарстан]] Республики вырнаçнă. Çурçĕртен кăнтăралла 32 çухрăма тăсăлнă, хĕвелтухăç енчен хĕвеланăç енне — 33 çухрăма. Район [[лаптăк]]ĕ — 598,3 км<sup>2</sup>. Район администрациĕ [[Вăрмар]] ялĕнче вырнаçнă. == Халăх йышĕ, район тытăмĕ == {{Çырмалла}} == Çутçанталăкĕ == Вăрмар районĕ [[Чăваш плато]]йĕ çинче вырнаçнă, çĕр пичĕ сăртлă, район çĕрĕсене çырмасем темиçе лутра сăртсемпе уйрăм тӳремсăртлăхсем çине çурса пĕтернĕ. Çырмасен вăрăммăшĕ 100—200 метртан пуçласа 2—3,5 çухрăм таран, тарăнăшĕ — 1-10 метр. Районта акшар чулĕпе доломитсен çĕр айăнчи пурлăхсем пур, вĕсенчен пĕри Вăрмартан икĕ çухрăмра кăнтăранăçнелле вырнаçнă. Унтан [[акшар]] çăнăхне хатĕрлеççĕ, çавăн пекех ăна Вăрмар стройматериалĕсен завочĕ автомобиль çулĕсем тунă чухне усă курать. Вăрмартан 15 çухрăм кăнтăранăçнелле, [[Шăхаль]] çывăхĕнче акшар чулĕпе доломитсене кăлараççĕ. Çакăнтах кирпĕч тумалли суглинăксемпе тăмсене кăлараççĕ. Вăрмар упранăвĕ район тĕпĕнчен кăнтăр-тухăç енче 1,5 çухрăмра пулать, ăна Вăрмарти çурт-йĕр материалĕсен завочĕ ĕçе кĕртет. [[Энĕшпуç]] упранăвĕ [[Энĕшпуç]] чукун çул чарăнăвĕнчен 1,8 çухрăмра пулать, унпа [[Канаш]] кирпĕч завочĕн [[Энĕшпуç]] цехĕ усă курать. [[Кавал]] салинчен 2 çухрăмра вырнаçнă Кавал упранăвĕпе халĕ усă курмаççĕ, ăна малашлăха валли хăварнă. Климачĕ вăтам континентлă, хĕлĕсем вăрăм та сивĕ, çăвĕсем ăшă та типĕ. Вăтам температура: кăрлач уйăхĕнче — -13°С, чи сивви -42 °С; утă уйăхĕнчи вăтам температура +18,7°С, чи шăрăххи — + 37°С. Çулталăк тăршшĕпе вăтамран 400 мм юр-çумăр çăвать — нумайрах ăшă вăхăтсенче. Юханшывсен шучĕ сахал. Пысăкраххисем: [[Кĕтне (юханшыв)|Кĕтне]] тата [[Енĕш (юханшыв)|Енĕш]], пĕчĕкреххисем: [[Пăла (юханшыв)|Пăла]], [[Ара (юханшыв)|Ара]]. Çак тĕслĕ тăпрасем сарăлнă: кăвак вăрман тăприсен тĕсĕсем, вĕсем районти çĕрсен 84% йышăнаççĕ. Район вăрман-çеçенхир тăрăхĕнче вырнаçнă, вăрмансем район çĕресен 9% йышăнаççĕ. Вăрмансем кăнтăрпа кăнтă-тухăç енĕсенче çеç юлнă. Вăрмансенче юмансемпе çăкасем нумай ӳсеççĕ. Чĕрчунсем сахал. Çурçĕрте тыркассем, районăн тĕп пайĕнче сăвăрсем тĕл пулаççĕ. Вăрмансенче [[тилĕ]]сем, [[мулкач]]сем, [[кашкăр]]сем, [[хир сысни]]сем çӳреççĕ, тытма юрăхлă кайăксенчен — пăчăрсемпе ăсансем (вĕсем питĕ сайра тĕл пулаççĕ). == Паллă çынсем == * [[Алентей Василий Степанович]], чăваш прозăçи. * [[Алентей Григорий Тимофеевич]], — чăваш [[сăвăç]]и, прозăçи. * [[Исаев Мĕтри]], чăваш çыравçи. * [[Кабаков Геннадий Германович]], чăваш прозăçи. * [[Казанов Аркадий Петрович]], чăваш прозăçи, [[сăвăç]]. * [[Павловская Ангелина Ивановна]], — чăваш çыравçи. * [[Рзай Виктор Ефремович]], — [[çыравçă]]. * [[Туртуш Вениамин Иванович]], чăваш [[сăвăç]]и. * [[Цаплина Раиса Ионовна]], [[чăваш чĕлхи]] тĕпчевçи. == Спорт, физкультура == [[Ӳкерчĕк:IlemFSK.JPG|thumb|Вăрмарти физкультурăпа спорт комплексĕ‎]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == == Каçăсем == {{Каçă çук}} {{Вăрмар районĕн ял тăрăхĕсем}} {{Вăрмар районĕ}} {{Чăваш Ен}} {{Chuvash-geo-stub}} [[Категори:Чăваш Енĕн районĕсем]] 7i1kxuiv91ps6964fmacxb6ttvn5jzl Ван Гог Винсент 0 39099 874218 864469 2026-05-29T19:41:16Z Surajr7 39425 874218 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |фон = |ят = Винсент Ван Гог |тăван ят = {{lang-nl|Vincent Willem van Gogh}} |çуралнă чухнехи ят = |ӳкерчĕк = John_Peter_Russell,_Vincent_van_Gogh,_1886.jpg |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = Винсент Ван Гог сăнарĕ, Д. П. Расселл [[1886]] |çуралнă вăхăт = [[1853]], [[пуш, 30]] |çуралнă вырăн = {{ÇуралнăВырăн|Зюндерт|Зюндертра}} |вилнĕ вăхăт = [[1890]], [[утă, 29]] |вилнĕ вырăн = {{ВилнĕВырăн|Овер-сюр-Уаз|Овер-сюр-Уазра}} |пулса тухни = |пăхăнулăх = |гражданлăх = |жанр = [[Тĕрлĕ енлĕ сăнар ĕçĕ]] |вĕренӳ = [[Брюссельти тата Антверпенри Илем академийĕ]] |стиль = [[импрессионизм хыçалхи тапхăрĕ]] |ĕçĕсем = [[ ()| ()]]<br />[[]]<br />[[]]<br />[[ ()| ()]] |пулăшакансем = |сĕм = |сĕм янă = |чыславсем = |хисепсем = |парнесем = |сайт = |викиампар = Vincent Willem van Gogh }} '''Винсент Виллем Ван Гог''' ({{lang-nl|Vincent Willem van Gogh}}, 1853-мĕш çулхи пуш уйăхĕн 30-мĕшĕ, Грот-Зюндерт, Нидерланд - 1890-мĕш çулхи утă уйăхĕн 29-мĕшĕ, Овер-сюр-Уаз, Франци) — пĕтĕм тĕнче пĕлекен нидерланд-француз ÿнерçи, импрессионизм хыçалхи тапхăрĕн элчи. == Ачапа яшлăх çулĕсем == Винсент Ван Гог Бреда çывăхĕнче, кăнтăр Нидерландăн Çÿрçĕр Брабант пайĕнче, Бельги чиккипе юнашар вырнаçнă Грот-Зюндерт (нидерл. Groot Zundert), ялĕнче çуралнă. Кил-йышĕ пысăк пулнă. Ашшĕ, Теодор Ван Гог протестант пасторĕ пулнă. Амăшĕ, Анна Корнелия Карбентус, Гаагари хисеплĕ кĕнеке сутавçин хĕрĕ пулнă. Анна Корнелия çемçе кăмăллă, илемлĕхе ăнланакан хĕрарăм, хăй те ÿкерме юратнă; пур ачисем те унран илемлĕх туйăмне еткерсе илнĕ. Винсент хăйне май кăмăллă ача пулнă, малтанах килти çутĕç илнĕ.<br /> 1864-мĕш çулта Зевенбергенти шкул-интернатра вĕренме пуçлать. Тăван килтен уйăрăлни унăн чунне йывăр амантнă.<br /> 1866 -1868-мĕш çулсенче Тилбургри II-мĕш Виллем ячĕллĕ колледжра вĕренет. Винсента франц, анкăл, нимĕç чĕлхисене вĕренме çăмăл пулать. Кунта вăл ÿкерме те вĕренет.<br /> 1869 - 1876-мĕш çулта Винсент Гаагари Goupil & Cie ятлă илемлĕ ÿнер ĕçĕсене сутса-илекен вырăна сутуçă пулса ĕçлет. Пĕр вăхăт хушши ун ĕçĕсем тăвалла пыраççĕ. Ĕç енĕпе Лондонра пулать, унти музейсенче [[:ru:Жан-Франсуа_Милле|Жан-Франсуа Милле]] тата Жюль Бретон ĕçĕсемпе киленет. Парижра Салонпа Луврти куравсене çÿрет. Вăл илемлĕ сĕçĕсен шайне ăнкаракан пулать. Суту-илÿ ĕçĕпе кăсăкланми пирки ĕçĕсем япăхса каяççĕ. Ырă ĕçсем тăвас шухăш-кăмăл ăна тĕн ĕçченĕ пулма хавхалантарать.<br /> 1876 - 1878-мĕш çулсенче тĕрлĕрен ĕç-пуç туса аппаланать, ниçта та чун туртакан ĕç тупса лăпланаймасть. == Ӳнерçĕ пулса тăни == 1880-мĕш çулсенче ÿнерçĕ пулас тесе çирĕп шухăш тытать. 1880-1881-мĕш çулсенче Брюссельти, 1885-1886-мĕшĕсенче Антверпенри Илем академине вĕренме çÿрет, Антона Мауве ÿнерçĕ канашĕсемпе усă курать, кăмрăк чавса кăларакансене, хĕресченсемпе тĕрлĕ ĕç çыннисене ÿкерет. «Хĕресчен хĕрарăмĕ» (1885), Крёллер-Мюллер музейĕ, Оттерло; «Çĕрулми çиекенскем» (1885), «Нюэненри кивĕ чиркÿ тăрри» (1885), «Пушмаксем» (1886), Винсент ван Гогăн Музейĕ, Амстердам). Ку ĕçсенче ÿнерçĕ тĕттĕм сăрăсемпе усă курать, ĕç халăхĕн йывăр пурнăçне кăтартать.<br /> 1886-1888-мĕш çулсенче Парижра Ван Гог Европари паллă вĕрентекен П. Кормонăн ĕç лаççине çÿренĕ, импрессионизм юхăмĕн ÿнер ĕçне, япони гравюрине, [[Гоген Поль|Поль Гогенăн]] хайлавĕсене тишкернĕ. Çак тарантан ÿнерçĕн сăрă тĕссисем çуталса пыраççĕ, сенкер, ылтăн-сарă, хĕрлĕрех тĕссем хушăнаççĕ, вăл хăвăрт та вĕтĕ, юхса пынă пек мелĕпе сĕрме пуçлать «Агостина Сегатори «Тамбурин» кафере» (1887-1888), «Сена урлă кĕпер» (1887), Винсент ван Гогăн Музейĕ, Амстердам; «Танги атте» (1887), Роден музейĕ, Париж, «Париж çине Лепик урамĕнчи Тео хватерĕнчен пăхни» (1887), Винсент ван Гогăн Музейĕ. Париж тапхăрне «Мольберт умĕнчи хăйĕн сăнарĕ» вĕçлет. == Юлашки çулсем. Пултарулăхĕ ÿссе аталанни. == 1888-мĕш çулта вăл Арль хулине çитет. Халĕ вăл тинех хăйĕн меслечĕпе алне тупса палăртнă. Кăвар чĕреллĕ илем туйăмĕ, телей патне ăнтăлни, çав вăхăтрах çына хирĕç тăракан вăйсенчен шикленни, хĕвеллĕ тĕссемпе çуталса тăракан кăнтăрти çутçанталăк сăнарĕсенче те («Сарă çурт» (1888), «Гогенăн Кану пуканĕ» (1888), «Вырни. Ла-Кро лапамĕ» (1888), Винсент ван Гогăн Музейĕ, Амстердам), те çĕрлехи шиклĕ туйăма асаилентерекен («Каçхи кафе» (1888), Крёллер-Мюллер музейĕ, Оттерло); чун кĕртсе пурнăçпа тултарат: («Арлти хĕрлĕ виноград сачĕсем» (1888), А. С. Пушкин ячĕллĕ Патшалăх илемлĕ ÿнер музейĕ, Мускав), («Ван Гогăн Арлти çывăрмалли пÿлĕмĕ» (1888), Винсент ван Гогăн Музейĕ, Амстердам). Пурнăçĕн юлашки эрнинчеВан Гог паллă ĕçне: «Улакураклă тулă уйĕ» ÿнерет...<br /> 1890-мĕш çулхи кăрлач кăларăмĕн «Меркюр де Франс» журналта Ван Гогăн «Арлти хĕрлĕ виноград сачĕсем» çинчен пăрремĕш тишкĕрÿллĕ Альбер Орье хăпартланса хайланă çыравĕ тухнă.<br /> Шутсăр нумай та йывăр ăçлени тата хăйне тĕрĕс тытманни (абсент ĕçсе супнă), Ван Гога юлашки çулсенче чун чирĕ аптратма пуçлать. Унăн сывлăхĕ япăхланать, вăл чун чирĕпе аптракансене сиплекен Арлти çурта лекет, унтан Сен-Реми-де-Провансри (1889-1890), каярах Овер-сюр-Уазри çуртсенче сипленет, кунта вăл Гаше докторпа (ÿнерçĕ), паллашать. Унтах вăл утă уйăхĕн 1890-мĕш çулхи 27-мĕшĕнче перĕнет, хăйех больницана çитет, аманнă хыççăн 29 сехет иртсен, юн çухатнинчен вилсе каять. Винсент Ван Гога Овер-сюр-Уаз çăвинче пытарнă. == Курав речĕ == <gallery> Vincent van Gogh (1853-1890) - The Olive Trees (1889).jpg|Олива йывăççисем 1889 Vincent van Gogh (1853-1890) - The Old Mill (1888).jpg|Кивĕ арман 1888 Vincent van Gogh (1853-1890) - Wheat Field with Crows (1890).jpg|Улакураклă тулă уйĕ 1890 Vincent van Gogh, Wheat Field, June 1888, Oil on canvas.jpg|''Тулă уйĕ'' 1888 L'église d'Auvers-sur-Oise.jpg|Оверти чиркÿ 1890 VanGogh-Houses Seen from the Back.jpg|Çуртсем çине хыçран пăхсан Van Gogh - Terrace of a Café at Night (Place du Forum) 1888.jpg|Каçхи кафе террасси, Арль1888 Van Gogh The Night Cafe.jpg|Каçхи кафе 1888 Vincent Willem van Gogh 128.jpg|''Хĕвелçаврăнăшсем'' 1888 VanGogh.jpg| ''Оверти çуртсем'' 1805 Vincent Van Gogh 0011.jpg|''Ван Гогăн Арлти çывăрмалли пÿлĕмĕ'' 1889 VanGogh-Irises 1.jpg|Ирис чечекĕсем 1889 Vincent Van Gogh 0014.jpg|''Çĕкленекен кĕпер'' 1888 Vincent Van Gogh 0012.jpg|''Госпиталь килкÿлĕмĕ'' 1889 Vincent Van Gogh 0015.jpg|''Кимĕсем'' 1888 Vincent Van Gogh 0016.jpg|''Кипариссем'' 1889 Vincent Van Gogh 0018.jpg|''Арль çине пăхни'' 1889 Vincent Van Gogh 0019.jpg|''Ла Кро тата Монтмажур таврашĕ'' 1888 Vincent Van Gogh 0020.jpg|''Хĕвелçаврăнăш уйĕнчи кипариссем'' 1889 Vincent Van Gogh 0021.jpg|''Груша йывăçĕ'' 1888 Vincent Van Gogh 0022.jpg|''Стаканри чечекленекен миндаль турачĕ'' 1888 </gallery> == Вуламалли == *Винсент Ван Гог Письма, — Санкт-Петербург, «Азбука», 2000 *Мурина Е. Ван Гог — М., «Искусство», 1978 == Асăрхавсем == == Каçăсем == * [http://vangogh-art.ru Искусство Ван Гога] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806012135/http://vangogh-art.ru/ |date=2020-08-06 }} * [http://art-vangogh.com/index.html Сайт, посвящённый творчеству и биографии Ван Гога] * [https://artrue.ru/style/postimpressionism/vangogh/gollandskij-period-van-goga.html Голландский период Ван Гога] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922042731/https://artrue.ru/style/postimpressionism/vangogh/gollandskij-period-van-goga.html |date=2020-09-22 }} * [https://gallerix.ru/album/Vincent-Van-Gogh Полная галерея картин Ван Гога] на ''Gallerix.ru'' * {{dmoz|Arts/Art_History/Artists/G/Gogh,_Vincent_van/|Винсент Ван Гог}} {{Ван Гог}} [[Категори:Винсент Ван Гог| ]] [[Категори:Нидерланд ӳкерçисем]] [[Категори:Франци ӳкерçисем]] [[Категори:Постимпрессионизм]] [[Категори:Ӳнер]] [[Категори:Пайăр çынсем:Франци]] [[Категори:Францин сӳретлĕ ӳнерĕ]] [[Категори:Ӳкерçĕсем, патшалăхсемпе]] [[Категори:Гравюра пухакансем]] [[Категори:Валь-д’Уаз департамĕнче пытарнисем]] [[Категори:Натюрморт ăстисем]] [[Категори:Францире перĕнсе вилнисем]] [[Категори:1853 çулта çуралнисем]] [[Категори:1890 çулта вилнисем]] cc1f012669iu1hn3ojpp3nn3cy0o9er Массăллăн пĕтерекен хĕçпăшал 0 48934 874227 766216 2026-05-30T09:31:18Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874227 wikitext text/x-wiki [[File:Castle Romeo.jpg|thumb|right|Йĕтре сирпĕнĕвĕ]] {{WMD}} '''Массăлла сиенлекен хĕçпăшал''' ('''массăлла пĕтерекен хĕçпăшал''') — пысăк уçлăхсенче (лаптăксенче) массăлла çухатусем е аркатусем кӳме пултаракан хĕçпăшал.<ref>[http://himvoiska.narod.ru/mwd.html Оружие массового поражения] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417165858/http://www.himvoiska.narod.ru/mwd.html |date=2010-04-17 }}</ref>. Çакăн пек массăлла сиенлекен хĕçпăшал (МСХ) шутне çаксем кĕреççĕ: * [[хими хĕçпăшалĕ]], * [[биологи хĕçпăшалĕ]], * [[йĕтре хĕçпăшалĕ]], == Пахалăхсем == == Çавăн пекех == * [[Электромагнит пайăркăлавĕ]] * [[Машина судного дня]] * [[Хими хĕçпăшалне чарав конвенцийĕ]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commonscat|Weapons of mass destruction}} * [http://supotnitskiy.ru/book/book5.htm Де-лазари Александр Николаевич «Химическое оружие на фронтах Мировой войны 1914—1918 гг.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517115717/http://supotnitskiy.ru/book/book5.htm |date=2008-05-17 }} * [http://supotnitskiy.ru/book/book1-2-4.htm Расследование биологического террористического акта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080414211103/http://supotnitskiy.ru/book/book1-2-4.htm |date=2008-04-14 }} глава из книги Супотницкого М. В. «Микроорганизмы, токсины и эпидемии» * [http://supotnitskiy.ru/stat/stat72.htm Супотницкий М. В. ЗАБЫТАЯ ХИМИЧЕСКАЯ ВОЙНА 1915—1918 гг. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110420012442/http://supotnitskiy.ru/stat/stat72.htm |date=2011-04-20 }}(цикл статей о применении [[Химическое оружие|химического оружия]] в годы Первой мировой войны) {{war-stub}} {{weapon-stub}} [[Категори:Массăллă пĕтерекен хĕçпăшал|*]] [[Категори:Вăрçă терминологийĕ]] fhnv7bd6t7srbzwod9pl42riixhc2e3 Вольфганг Кубики 0 84907 874226 856623 2026-05-30T09:17:30Z Cyve 20365 /* */ 874226 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк: 2020-10-30 Wolfgang Kubicki MdB FDP by OlafKosinsky 4377 (cropped).jpg|250px|thumb|right|Вольфганг Кубики (2020)]] '''Вольфганг Кубики''' ([[нимĕç чĕлхи|ним.]] ''Wolfgang Kubicki''), — нимĕç политикĕ. == Пурнăçĕ == [[1952]] çулхи [[пуш, 3|пуш уйăхĕн 3]]-мӗшӗнче [[Брауншвайг]] хулинче çуралнă. Ачалăхне Брауншвайгра ирттернĕ. 1990-мĕш çултан пуçласа 1992-мĕш çулччен Германи Парламенчĕн (Бундестаг) депутачĕ пулнă. 2017-мĕш çултан пуçласа çĕнĕрен Бундестагăн депутачĕ. [[Категори:Нимĕç политикĕсем]] gb5pjay3z7x9fv7pmg11kg02ae7mwiu Михальчик Юлия Сергеевна 0 105108 874228 791033 2026-05-30T11:31:04Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874228 wikitext text/x-wiki '''Ю́лия Серге́евна Миха́льчик''' (2.2.1985, Сланцы, Ленинград облаçĕ, ССРП çур.) — раççей поп-юрăçи<ref>[https://www.1tv.ru/news/2006-09-10/216492-v_sochi_zavershilsya_vtoroy_vserossiyskiy_konkurs_molodyh_ispolniteley_pyat_zvezd В Сочи завершился Второй Всероссийский конкурс молодых исполнителей «Пять звeзд»]</ref>, композитор тата юрăсен авторĕ. == Биографи == Мусăк шкулĕнче фортепиано класĕнче вĕреннĕ. 6 çултанпа сцена çине тухнă, «Кис-кис-мяу! Вот и вся музы́ка!» юрăна шăрантарнă. 1996 çултанпа «Саманта» ачасен конкурсне тата «Хоре радио и телевидения 5-го канала Санкт-Петербургăн радио хорĕнче тата 5-мĕш телеканалăн» конкурсне хутшăннă. == Дискографи == * 2006 — «Если придёт зима…»[31][32] #«Ангел» (А. Яковель — Н. Павлова) #«Такси» (А. Лунев — О. Коротникова) #«Лебедь белая» (Ю. Михальчик — О. Коротникова) #«Маме» (муcăк/текст — Ю. Михальчик) #«Это просто» (мусăк/текст — А. Гаврилов) #«Со льдом» (А. Кнауэр — Ю. Волев) #«С тобой» (мус/текст — Ю. Михальчик) #«Зима» (мус/текст — К. Кокорин) #«До свидания, Питер» (А. Яковель — О. Коротникова) * Бонус-трексем: #«Люби его» (acoustic version) (муз. и сл. Ю. Михальчик) #«Такси» (bandoleon mix) * 2007 — «Косы» #«Молитва» (муз. и сл. Ю. Михальчик) #«Быстрей» (Ю. Михальчик — О. Коротникова) #«Косы» (мусăк/текст — А. Яковель) #«Верую» (Ю. Михальчик — О. Коротникова) #«Это не любовь» (С. Кокая — Г. Витке) #«К сердцу прижму» (муcăк/текст — О. Попков) #«Мне снилось» (С. Кокая — К. Старлит) #«Холодными пальцами» (муз. и сл. Н. Павлова) #«Разве не было любви» (С. Кокая — О. Коротникова) * Бонус-трексем #«С тобой» (ремикс) (муз. и сл. Ю. Михальчик) #«Первое свидание» (ремикс) (С. Кокая — сл. О. Коротникова) * 2010 — «Ретро-хитсем» #«Один раз в год» (В. Шаинский — М. Рябинин) #«Белая черёмуха» (В. Добрынин — А. Жигарев) #«До свиданья, милый» (Тото Кутуньо — Ольга Коротникова) #«Эхо любви» (слова: Р. Рождественский — музыка: Е. Птичкин) #«Раздумье» (П. Аедоницкий — И. Шаферан) #«Весна» (В. Миляев) #«Случайность» (Бюль-Бюль Оглы — неизв. автор) #«Красно солнышко» (П. Аедоницкий — И. Шаферан) #«Лебединая верность» (Е. Мартынов — А. Дементьев) #«Лесной олень» (Е. Крылатов — Ю. Энтин) #«А он мне нравится» (В. Шаинский — А. Жигарев) * Бонус-трек: 12. «Аве Мария» (мусăк — Владимира Вавилова) == Клипсем == * 2004 — «Со льдом»[35] (режиссёр — Владимир Шевельков[8]) * 2005 — «Лебедь белая»[36] (режиссёр — Максим Рожков[8], оператор — Э. Мошкович) * 2010 — «Ты не бойся»[37] (режиссёр — Илья Стюарт, оператор-постановщик - Мурад Осман) * 2012 — «Одна свеча»[38] (режиссёр — Алекс Хамраев) * 2012 — «Матушка-река»[39] (режиссёр — Евгений Папкович) * 2018 — «Девушка простая»[40] (режиссёр — Рустам Романов) * 2019 — «Снова и снова»[41] (режиссёр — Рустам Романов) == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.mihalchik.ru/ Юлия Михальчик. Официаллă сайт] * [http://lichnosti.net/people_1362.html Юлия Михальчик. Биографи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200406122636/http://lichnosti.net/people_1362.html |date=2020-04-06 }} [[Категори:Нарăсăн 2-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1985 çулта çуралнисем]] [[Категори:Композиторсем, алфавитпа]] [[Категори:Раççей композиторĕсем]] [[Категори:Сăвăçсем, алфавитпа]] [[Категори:Раççей сăвăçисем]] [[Категори:Мусăкçăсем, алфавитпа]] 10phdiqgwdmi8pphxy14rizr9s3lhx4 Макарова Анастасия Григорьевна 0 107265 874225 814220 2026-05-30T07:55:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874225 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |Ят = Анастасия Макарова |Ӳкерчĕк = |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Çуралнă чухнехи ят = Григорьева Анастасия Григорьевна |Çуралнă вăхăт = [[1982]], [[раштав, 19]] |Çуралнă вырăн = {{ÇВ|Южно-Сахалинск|Южно-Сахалинскра}}, ССРП |Вилнĕ вăхăт = |Вилнĕ вырăн = |Професси = раççей кино/театр актриси |Хастар çулсем = [[2006]]—х.в. |Амплуа = |Театр = "Модернъ" (2007-2008), Пушкин ячĕллĕ театр (2003-2007) |Рольсем = |Спектакльсем = |Чыславсем = }} '''Анастасия Григорьевна Макарова''' — (19.12.1982, [[Южно-Сахалинск]], [[Сахалин облаçĕ]], РСФСР, ССРП çур.) — раççей актриси, юрăçи. == Биографи == Анастасия 1982 çулхи раштавăн 19-мĕшĕнче Сахалинри [[Южно-Сахалинск]]ра çуралнă<ref>[https://web.archive.org/web/20140225025616/https://sobesednik.ru/kultura-i-tv/20140220-zvezda-seriala-efrosinya-anastasiya-makarova-obyasnila-poche Звезда сериала "Ефросинья" Анастасия Макарова объяснила, почему скрывала отца ребенка]</ref><ref>[https://vechorka.ru/article/anastasiya-makarova-vet-semejnoe-gnezdyishko/ Анастасия Макарова вьет семейное гнездышко] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106215639/https://vechorka.ru/article/anastasiya-makarova-vet-semejnoe-gnezdyishko/ |date=2023-01-06 }}</ref>. Ашшĕ — электромеханик, моряк<ref>[https://www.eg.ru/relax/23728/amp/ Настя Макарова родила от Казакова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106213825/https://www.eg.ru/relax/23728/amp/ |date=2023-01-06 }}</ref>. Амăшĕ — экономист. 2000 çулта Мускаври культурăпа ӳнер университетне вĕренме кĕнĕ, 3-мĕш курс хыççăн пăрахнă. Режиссёр пулмашкăн иртерех тесе актёр факультетне кĕме шутланă. 2003 çулта МӲАТ студи-шкулне (Роман Ефимович Козак тата Дмитрий Владимирович Брусникин курсĕ) вĕренме кĕнĕ, профессие алла илмешкĕн нумай роле выляса 2007 çулта хĕрлĕ диплома тивĕçнĕ<ref>[https://web.archive.org/web/20210418120958/https://sobesednik.ru/post/jg-20-10-efrosinya Звезда сериала «Ефросинья» Анастасия Макарова: «Перекрашусь в блондинку и вкачаю в губы силикон»]</ref> 2006 çулта кинора дебют-рольне вылянă. «Ефросинья» телесериала хутшăннă хыççăн Анастасия паллăха тухнă. Халĕ килйышĕнчи пурнăçа актриса ĕçĕ-хĕлне ылмаштарса пурăнать<ref>[https://pravda-nn.ru/interview/anastasiya-makarova-v-detstve-ya-mechtala-byt-piratom/ Анастасия Макарова: «В детстве я мечтала быть пиратом».]</ref> === Пайăр пурнăçĕ === * Упăшки — Никита Казаков (18-авăн-2010 мăшăрланнă), усламçă. ** Ывăл — Елисей (2010 çур.)<ref>[https://www.novochag.ru/stars/zvezdnye-semyi/anastasiya-makarova/amp/ Анастасия Макарова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106215643/https://www.novochag.ru/stars/zvezdnye-semyi/anastasiya-makarova/amp/ |date=2023-01-06 }}</ref> ** Ывăл — Захар (2013 çур.) ** Хĕр — Ульяна (2015 çур.) == Фильмографи == * [[2006]] — Счастье по рецепту — Лира Кандыба * [[2007]] — Закон и порядок: Отдел оперативных расследований −1 — Карасева Оксана * [[2007]] — Марш Турецкого (4-мĕш сезон) — Варя Воронина * [[2007]] — Оплачено смертью — наркоманка * [[2008]] — Глухарь — Таня * [[2008]]—[[2010]] — Маргоша (все сезоны) — эпизод * [[2008]] — Одно сегодня — эпизод * [[2008]] — Закон и порядок: Отдел оперативных расследований −3 — Марина * [[2009]] — Братья (Ағайынды, Казахстан) — эпизод * [[2009]] — Братаны — Алла * [[2009]] — Большая нефть — Вера Царева * [[2009]] — Отблески — Мила * [[2010]]—[[2013]] — Ефросинья (пур сезонĕ те) — Ефросинья / Анастасия Полянская<ref>[https://www.m24.ru/amp/shows2/25/27103 Актриса Анастасия Макарова о работе над сериалом "Афросинья"]</ref> * [[2022]] — Три девицы — Ленка == Литература == * Редакция журнала Толстый Кошелек Между Нами Женщинами.Между нами, женщинами 06-2014.— Litres, 2021-04-09.— 32с.— ISBN 978-5-457-75288-7. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://m.imdb.com/name/nm5940346/ Анастасия Макарова IMDb сайтĕнче] [[Категори:Раштавăн 19-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1982 çулта çуралнисем]] [[ru:Макарова, Анастасия Григорьевна]] kqvsy8huhxsxcx48rgs2krwnwbs3sau Круг Михаил Владимирович 0 108478 874223 791026 2026-05-30T00:03:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874223 wikitext text/x-wiki '''Михаил Владимирович Круг''' (Воробьёв) (7.4.1962 — 1.7.2002, [[Тĕвер]], РСФСР/РФ) — раççей юрăçи. ==Биографи== Хăйĕн пĕрремĕш альбомне — «Тверские улицы» — «Тĕвер» студинче çырнă, каярахпа «Катя» иккĕмеш тата ятсăр виççĕмĕш альбомне çырнă. 1998 çулхи пушăн 27-мĕшĕнче «[[Вырăс шансонĕ]]» номинацире «Оваци» премине тивĕçнĕ. [[1994]] çулта хатĕрленĕ «Бард Михаил Круг» документалистика фильмне «Культура» каналĕнче [[1999]] çулта кăтартнă. [[2000]] çулта [[Константин Мурзенко]] режиссёрăн «[[Апрель (фильм 2002)|Апрель]]» фильмĕнче криминал авторитечĕн рольне вылянă. [[2002]] çулхи çĕртмен 30-мĕшĕ/утăн 1-мĕшĕ каçĕнче Тĕверти хăйĕн кил-çуртĕнче персе пăрахнă. == Дискографи == # Владимирский централ # Живая струна # Жиган-лимон # Жиганские песни # Зеленый прокурор # Лирика # Лучшие песни # МАДАМ # Мышка # Пацаны # Перекресток # После третьей ходки # РОЗА == Каçăсем == * [http://www.mkrug.ru/ Сайт, посвящённый творчеству Круга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141018123717/http://www.mkrug.ru/ |date=2014-10-18 }} * [http://www.muzon.com/view_post.php?post_id=142 Международная дискуссия (многодневный симпозиум-марафон) об истинном творческом наследии Михаила Круга] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080506075349/http://www.muzon.com/view_post.php?post_id=142 |date=2008-05-06 }} {{bio-stub}} [[Категори:Акан 7-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1962 çулта çуралнисем]] [[Категори:2002 çулта вилнисем]] [[Категори:Утăн 1-мĕшĕнче вилнисем]] nbrudter1zr5o3o3s8qmpe0il29l3gj Камышинри арбуз фестивалĕ 0 112861 874204 864576 2026-05-29T14:35:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874204 wikitext text/x-wiki {{Фестиваль | Ячĕ = Камышинри арбуз фестивалĕ | Лого = Камышинский арбузный фестиваль.jpg | Фото = | Тематика = арбуз уявĕ | Çулсем = [[2007]]—[[2009]], [[2011]]—[[2018]] | Хула = [[Камышин]], [[Волгоград облаçĕ]] | Патшалăх = {{RUS}} | Регион = [[Волгоград облаçĕ]] | Иртекен вăхăт = Хулан çуралнă кунĕнче (çурлан юлашки кану кунĕсенче) | Çыхăннă проектсем = | Сайт = [https://arbuzfest.ru/ Фестивалĕн официаллă сайчĕ] }} '''Камышинри арбуз фестивалĕ''' — çулсерен [[Волгоград облаçĕ]]нчи [[Камышин]] хула кунӗнче (çурла вĕçĕ — авăн пуçламăшĕ) [[арбуз]]а халалласа ирттерекен мероприяти. == Пĕрлехи хыпарсем == == Фотогалерея == <gallery> File:Камышинский арбузный фестиваль - 2012 (2).jpg|Арбуз парачĕ File:Камышинский арбузный фестиваль - 2012 (3.jpg|Автомашинăна капăрлатни File:Камышинский арбузный фестиваль - 2012 (4).jpg|"Гардарика" вăрçă-патриотика клубĕ File:Камышинский арбузный фестиваль - 2012 (5).jpg|Параппанçăсем выляни File:Камышинский арбузный фестиваль - 2012 (6).jpg|Ярăмлă Арбузик патша хăйĕн халăхне саламлать. </gallery> == Çав. пекех == * [[Сызрань помидорĕ]] * [[Хăяр уявĕ]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.rg.ru/2013/03/19/reg-ufo/kamishin-anons.html Камышин станет арбузной столицей России] * [http://www.admkamyshin.info/2011/09/14/itogi-iv-kamyshinskogo-arbuznogo-festivalya-zelo-otmennyj-plod.html Итоги IV Камышинского Арбузного фестиваля «Зело отменный плод!»] * [http://kamyshinstar.ru/?p=171 Камышинри арбуз фестивалĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231116222210/http://kamyshinstar.ru/?p=171 |date=2023-11-16 }} * [http://www.volgograd-trv.ru/news.aspx?id=16422 Камышинре арбуз фестивалĕ иртнĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140202092000/http://www.volgograd-trv.ru/news.aspx?id=16422 |date=2014-02-02 }} * [http://vpravda.ru/News/Society/2063 Арбуз патши] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161104192505/http://vpravda.ru/News/Society/2063 |date=2016-11-04 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=9DqSgh5fNYY Играй, гармонь] * [https://arbuzfest.ru/ Камышинри арбуз фестивалĕн официаллă сайчĕ] [[Категори:Волгоград облаçĕн фестивалĕсем]] [[Категори:Камышин]] [[Категори:2007 çулта килнĕ фестивальсем]] maxsgp09pevarugt5flcv0jijo12k9f Хутшăнакан:Max Tenche/ҪЫРНӐ СТАТЬЯСЕН ЯТ-ЙЫШӖ 2 114376 874217 874196 2026-05-29T19:21:10Z Max Tenche 25572 /* 7. Вики-ҫуркунне 2026 */ 874217 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавĕ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем # [[Быстрая районĕ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Каменка кантонӗ]] # [[Карага районĕ]] # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Онгудай аймакӗ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Татищево районӗ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республикӑсем === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Польша политикӑҫисем === # [[Навроцкий Кароль]] === РФ политикӑҫисем === ==== Чӑваш Республикин политикӑҫисем ==== # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] === ССРП политикӑҫисем === ==== Чӑваш АССР политикӑҫисем ==== # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Узбекистан политикӑҫисем === # '''[[Узбекистан президенчӗ]]''' # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Патшалӑх тӗсӗсем == # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Архангельск облаҫӗ === # [[Вотлажма хулашӗ]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Пурас районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Пурас районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Татищево]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] === [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|7. Вики-ҫуркунне 2026]] === <small> # [[Шпилевая Нина Ивановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Никандрова Надежда Валериановна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Уляндина Августа Васильевна]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Глянец (ушкӑн)]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} # [[Навроцкий Кароль]] {{Ялав|Польша}} # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Венгри}} # [[Орбан Виктор]] {{Ялав|Венгри}} # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] {{Ялав|Венгри}} # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] {{Ялав|Венгри}} # [[Мадьяр Петер]] {{Ялав|Венгри}} # [[Тиса (парти)]] {{Ялав|Венгри}} # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{Ялав|Польша}} # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{Ялав|Польша}} # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{Ялав|Польша}} # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{Ялав|Польша}} # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{Ялав|Польша}} # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{Ялав|Польша}}+{{Ялав|Казахстан}} # [[Фидес — ХДХП]] {{Ялав|Венгри}} # [[Дуда Анджей]] {{Ялав|Польша}} # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{Ялав|Болгари}} # [[Туск Дональд]] {{Ялав|Польша}} # [[Радев Румен]] {{Ялав|Болгари}} # [[Йотова Илияна]] {{Ялав|Болгари}} # [[Гюров Андрей]] {{Ялав|Болгари}} # [[Фицо Роберт]] {{Ялав|Словаки}} # [[Шуйок Тамаш]] {{Ялав|Венгри}} # [[Стубб Александр]] {{Ялав|Финлянди}} # [[Стармер Кир]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] {{Ялав|Сарӑту облаҫӗ}} # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Мунча орденӗ]] {{Ялав|Аслӑ Британи}} # [[Европа парламенчӗ]] {{Ялав|Европа Пӗрлешӗвӗ}} # [[Александров Гай районӗ]] {{Ялав|Сарӑту облаҫӗ}} # [[Шигильдеев Василий Викторович]] {{Ялав|Чӑваш Ен}} </small> = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] 1i1nlttom7lz6jf2yrwo9gjvk2u8qxf Казько Виктор Афанасьевич 0 124712 874203 850847 2026-05-29T13:34:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 5 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874203 wikitext text/x-wiki {{Çыравçă | Ят = Виктор Афанасьевич Казько́ | Тăван ят = {{lang-be|Віктар Апанасавіч Казько}} | Ӳкерчĕк = Віктар Казько.jpg | Ӳкерчĕке аңлантарни = | Çуралнă вырăн = {{ÇВ|Калинковичи|Калинковичире}},<br> [[Гомель облаçĕ, Полесье]],<br> [[БССР]], [[ССРП]] | Çуралнă вăхăт = [[1940]],[[ака, 23]] | Ĕçлев тĕсĕ = XX, XXI ĕмĕрсенчи совет/беларус прозăçи, журналисчĕ, тăлмачĕ | Хастар çулсем = | Тĕлĕ = вăрçă прози | Жанр = | Ĕçсен чĕлхи = [[беларус чĕлхи|беларус]], [[вырăс чĕлхи|вырăс]] | Дебют = 1962 | Парнесем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{БССР патшалăх премийĕ|1982}}{{!!}}{{Ленин комсомолĕн премийĕ|1977}} {{!}}} | Чыславсем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Хисеп Палли орденĕ}} {{!}}} }} '''Виктор Афанасьевич Казько́''' ({{lang-be|Віктар Апанасавіч Казько}}; 23.4.1940, [[Калинковичи]] хула, [[Гомель облаçĕ]], [[БССР]], [[ССРП]] çур.) — беларус [[проза|прозăçи]], журналисчĕ. ССРП ÇП пайташĕ (1973). Беларус [[ПЕН-центрĕ]]н пайташĕ (1989). == Биографи == 1940 çулхи акан 23-мĕшĕнче Калинковичи хулинче (халĕ Гомель облаçĕ, Беларуç) ĕçлекенсен килйышĕнче çуралнă. [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]] çулĕсенче тăлăха тăрса юлнă. Гомельщинăри Вильчанск тата Хойник ача-пăча килĕсенче çитĕннĕ. == Пултарулăхĕ == Литературăри дебютне 1962 çулта вырăс чĕлхипе кĕнĕ. 1971 çултанпа [[беларус чĕлхи|беларусла]] çырать. Беларус литературинче «вăрçă ачисем» ушкăнне кĕрет, «беларус вăрçă прозин» ăсти. Прозăç пултарулăхĕнче хăйĕн биографине никĕсе хурать. Чернобыльти атом аварийĕ (1986) хыççăн В. Казько экологири аспекта мала кăларать. В. Казько прозине вырăс, украин чĕлхисене куçарнă. == Библиографи == === Проза === * Повеç {{lang-ru|«Высокосный год»}} (1974) * Повеçсем {{lang-ru|«Здравствуй и прощай»}} (1976) * Повеçсем {{lang-ru|«Две повести : Повесть о беспризорной любви; Темный лес — тайга густая»}} (1977) * [http://kamunikat.org/download.php?item=18656-1.pdf&pubref=18656 Повесть]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{lang-be|«Суд у Слабадзе»}} («Суд в Слободе») (1978) * Суйланисем {{lang-be|«Выбраныя творы : У 2-х т.»}} («Избранные произведения : В 2-х т.») (1990) ([http://kamunikat.org/download.php?item=18714-1.pdf&pubref=18714 Т. 1]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [http://kamunikat.org/download.php?item=18713-1.pdf&pubref=18713 Т. 2]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) * Повеçсем, калавсем, эссе {{lang-be|«Выратуй і памілуй нас, чорны бусел»}} («Спаси и помилуй нас, чёрный аист») (1990) * Повеç {{lang-be|«Но пасаран»}} («Но пасаран») (1990) === Романсем === * {{lang-ru|«Колесом дорога»}} (1983) * {{lang-be|«Неруш»}} («Неруш») (1983) * {{lang-be|«Хроніка дзетдомаўскага саду»}} («[http://kamunikat.org/download.php?item=18657-1.pdf&pubref=18657 Хроника детдомовского сада]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}») (1987) * {{lang-be|«Бунт незапатрабаванага праху»}} («Бунт невостребованного праха») (2009) === Публицистика/критика === * [http://kamunikat.org/download.php?item=16412-1.pdf&pubref=16412 книга эссе и публицистики]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{lang-be|«Дзікае паляванне ліхалецця»}} («Дикая охота лихолетия») (2009) === Виктор Казько кăларăмĕсене вырăсла куçарни === * Казько, В. А. Судный день / В. А. Казько; пер. с бел. — Москва : Молодая гвардия, 1979. * Казько, В. А. Хроника детдомовского сада / В. А. Казько; пер. с бел. — Минск : Советский писатель, 1987. == В. Казько хайлавĕсене экранизациленисем == * «[[Половодье (фильм, 1980)|Половодье]]» * «Сад» * «[[Свидетель (телефильм)|Свидетель]]» (по повести «Судный день») (1985) * «[[Чёрный аист (фильм)|Чёрный аист]]» (по повести «Спаси и помилуй нас, чёрный аист») (1993) * «Знакі лёсу. Віктар Казько» (2009)<ref>{{Cite web |url=http://www.belarusfilm.by/studio/projects/332 |title=УП "Национальная киностудия «Беларусьфильм» |accessdate=2011-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110215043538/http://www.belarusfilm.by/studio/projects/332 |archivedate=2011-02-15 |deadlink=yes }}</ref> == Литература == * Друк, Г. М. У храме Слова : міфатворчасць Віктара Казько / Г. М. Друк. — Мінск : Беларускі кнігазбор, 2005. — 182 с. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [knihi.com/Viktar_Kazko/ В. Казько хайлавĕсем]{{ref-be}} {{Беларус литератури}} {{Ежи Гедройц ячĕллĕ премин лауреачĕсем}} [[Категори:ССРП ÇП пайташĕсем]] [[Категори:ПЕН-клубĕн пайташĕсем]] [[Категори:А. М. Горький ячĕллĕ литература институтĕнче вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Соцреализм çыравçисем]] [[Категори:Акан 23-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1940 çулта çуралнисем]] 74co7p29uz14kkw9watbhxr0cx26qm2 Коллонтай Александра Михайловна 0 128263 874219 871329 2026-05-29T21:06:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874219 wikitext text/x-wiki '''Алекса́ндра Миха́йловна Коллонта́й''' (çуралнă чухнехи хушамачĕ — ''Домонто́вич''; {{OldStyleDate|31|пуш|1872|19}}, [[Санкт-Петербург]] — 9.3.1952, [[Мускав]]) — [[ывырăссем|вырăс]] [[революционер]]ки, совет патшалăх ĕçченĕ тата дипломачĕ. ССРП элчи. [[РСДРП (б)|РСДРП(б)]] пайташĕ (1915 çултанпа)<ref>{{cite news|title=Александра Коллонтай. Революция как «стакан воды»|url=https://ria.ru/20171018/1504094748.html|access-date=2019-06-17|date=2017-10-18|archive-date=2019-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617030040/https://ria.ru/20171018/1504094748.html}}</ref>. == Биографи == == Ӳнерти сăнарĕ == === Кинематографри === === Документлă фильмсем === === Литературăра === * [[Воскресенская Зоя Ивановна|З. Воскресенская]] «Девочка в бурном море» новелла, В конце 1960-мĕш çулсен вĕçĕ. * В 1969 г. в серии «[[Пламенные революционеры]]» вышла книга [[Миндлин, Эмилий Львович|Э. Миндлина]] «Не дом, но мир: Повесть об Александре Коллонтай». * В 2012 г. [[Ряжский, Григорий Викторович|Григорий Ряжский]] «Натурщица Коллонтай». Роман написан в форме писем Александре Михайловне Коллонтай от её внучки — тоже Александры Михайловны Коллонтай. * В 2023 г. вышел роман Константина Зарубина «Повести л-ских писателей», в сюжете которого Александра Коллонтай играет важную роль. == Чыслани == == Библиографи == * ''Коллонтай А. М.'' Жизнь финляндских рабочих. — СПб., 1903. * ''Коллонтай А''. Социальные основы женского вопроса. — СПб., 1909. * ''Коллонтай А.'' Общественное движение в Финляндии // [http://books.e-heritage.ru/book/10071530 Общественное движение в России в начале ХХ-го века. Том IV часть II / Под ред. Л. Мартова, П. Маслова и А. Потресова. — СПб, 1911.] * ''Коллонтай А.'' По рабочей Европе. — СПб., 1912. * ''Коллонтай А.'' [http://levoradikal.ru/archives/264 Общество и материнство. — Пг., 1916.] * ''Коллонтай А.'' По буржуазной Европе. — Казань, 1921. * ''Коллонтай А.'' Женское движение в годы французской революции. — Пг., 1921. * ''Коллонтай А. М.'' Положение женщины в эволюции хозяйства. — М.: Гиз, 1923. — 208 с. * ''Коллонтай А. М.'' Василиса Малыгина. — 1923. * ''Коллонтай А. М''. Отрывки из дневника: 1914 г. — Л.: ГИЗ, 1924. * ''Коллонтай А. М.'' [https://web.archive.org/web/20180814181355/http://politazbuka.info/biblioteka/unsorted/448-dorogu-krylatomu-erosu-pismo-k-trudyascheisya-molodeji.html Дорогу крылатому Эросу! (Письмо к трудящейся молодёжи)] // Молодая гвардия. — 1923. — № 3. — C. 111—124. * ''Коллонтай А. М.'' Воспоминания об Ильиче. — М.: [[Госполитиздат]], 1959. — 8 с. * ''Коллонтай А. М.'' Воспоминания об Ильиче. — М.: [[Политиздат]], 1969. — 15 с. * ''Коллонтай А. М.'' Воспоминания об Ильиче. — М., 1971. * ''Коллонтай А. М.'' Избранные статьи и речи. — М.: Политиздат, 1972. — 430 с. — 65 000 экз. * ''Коллонтай А. М.'' Из моей жизни и работы: Воспоминания и дневники. — М.: Сов. Россия, 1974. — 416 с. — 50 000 экз. * ''Коллонтай А. М.'' Любовь и новая мораль. * Встречи с прошлым: Сб. неопубликованных материалов ЦГАЛИ СССР / Редкол.: [[Андроников, Ираклий Луарсабович|И. Л. Андроников]] и др. — 2-е изд., испр. — М.: Советская Россия, 1972. — 382 с. * ''Коллонтай А. М.'' Революция — великая мятежница. Избранные письма (1901—1952). — М.: Советская Россия, 1989. * ''Коллонтай А. М.'' [http://www.1917.com/XML/lRWOGpq+C0cfPfaaPKxuRrFTB-c.xml Новая мораль и рабочий класс.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180917204350/http://www.1917.com/XML/lRWOGpq%20C0cfPfaaPKxuRrFTB-c.xml |date=2018-09-17 }} * ''Коллонтай А. М.'' [http://levoradikal.ru/archives/7001 Кто такие социал-демократы и чего они хотят? — 1906.] * ''Коллонтай А. М.'' [http://levoradikal.ru/archives/6906 К вопросу о классовой борьбе — 1904.] * ''Коллонтай А. М.'' [http://levoradikal.ru/archives/3867 И в России будет женский день!] * ''Коллонтай А. М.'' [http://levoradikal.ru/archives/3864 Великий борец за права и свободу женщины.] * ''Коллонтай А. М.'' [http://levoradikal.ru/archives/264 Женщина-работница в современном обществе (1908)] * ''Коллонтай А. М.'' Дипломатические дневники: 1922—1940 : в 2 т. / предисл. и примеч. М. М. Мухамеджанова. — М. : [[Academia]]. Т. 1. 528 с. Т. 2. 543 с. '''Ӳнер хайлавĕсем''' * ''Домонтович А.'' Женщина на переломе: повесть. — М.—Пг.: ГИЗ, 1923. * ''Коллонтай А. М.'' Любовь пчел трудовых: повесть. — М.—Пг.: ГИЗ, 1924. * ''Коллонтай А.'' [http://www.fedy-diary.ru/?p=2770 Большая любовь.] — М.: ГИЗ, 1927. * ''Коллонтай А.'' Сёстры. — М.-Л.: ГИЗ, 1927. * ''Коллонтай А.'' [http://www.fedy-diary.ru/?p=2709 Василиса Малыгина. — М.-Л.: ГИЗ, 1927, (роман), в 1930 году пьеса] '''Ăслăх ĕçĕсем''' * ''Коллонтай А.'' Семья и коммунистическое государство, 1918. == Литература == * Георгий Петров. А. М. Коллонтай в годы первой мировой войны // История СССР. — 1968. № 3. * Георгий Петров. «Бороться за правое дело…» // [[Наука и жизнь]]. — 1968. — № 3. — С. 11—18 * ''[[Иткина, Анна Марковна|Иткина А. М.]]'' Революционер, трибун, дипломат: Страницы жизни А. М. Коллонтай. — 2-е изд. — М.: Политиздат, 1970. — 287 с. * ''Миндлин Э. Л.'' Не дом, но мир: Повесть об Александре Коллонтай. — М.: Политиздат, 1968. — ([[Пламенные революционеры]]). — 447 с. То же. — 2-е изд. — 1978. — 399 с. * Великая Октябрьская социалистическая революция: энциклопедия. — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1987. * Русские писатели. 1800—1917. Биографический словарь. Т. 3: К — М. — {{М}}: Большая российская энциклопедия, 1994. — С. 22—23. * ''Шейнис З. С.'' Путь к вершине: Страницы жизни А. М. Коллонтай / Шейнис Зиновий Савельевич. — М.: Сов. Россия, 1987. — 298 с. * [[s:В дни революции (Оберучев)#Возвращение в Россию за месяц до революции.|Константин Михайлович Оберучев «В дни революции. Возвращение в Россию за месяц до революции.»]] * Clements, Barbara Evans (1979). Bolshevik Feminist: The Life of Aleksandra Kollontai. Bloomington: [[Indiana University Press]]. ISBN 0-253-31209-4. * Farnsworth, Beatrice (1980). Alexandra Kollontai: Socialism, Feminism, and the Bolshevik Revolution. Stanford: [[Stanford University Press]]. ISBN 978-0-8047-1073-2. * Porter, Cathy (1980). Alexandra Kollontai: A Biography. London: Virago. ISBN 0-86068-013-4. * Александра Коллонтай и Финляндия / Под ред. Тимо Вихавайнена и Евгения Хейсканена. Перевод с финского на русский: Евгений Хейсканен. Renvall Institute Publications 29. Hakupaino Oy. Helsinki, 2010. 109 стр. — ISBN 978-952-10-6755-6. * ''[[Каррер д’Анкосс, Элен|Каррер д’Анкосс Э.]]'' Александра Коллонтай. Валькирия революции = Alexandra Kollontaï, la walkyrie de la Révolution. / Пер. с фр. — М.: [[Политическая энциклопедия]], 2022. — 287 с. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Rodovid|339433}} * [http://www.marxists.org/archive/kollonta/index.htm Архив Александры Коллонтай]{{ref|en}} * [https://project1917.ru/heroes/aleksandra-kollontay Александра Коллонтай] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321065719/https://project1917.ru/heroes/aleksandra-kollontay |date=2020-03-21 }} на сайте [[1917. Свободная история|Проекта1917]] * «[http://reportage.su/audio/32 Письмо к работницам красного Петрограда]» (ноябрь 1918) — аудиозапись речи А. Коллонтай. * «[http://honeymilk.org/aleksandra-kollontaj-i-borba-za-zhenskuju-seksualnost/ Александра Коллонтай: эмансипация, любовь и новая женщина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200321105756/http://honeymilk.org/aleksandra-kollontaj-i-borba-za-zhenskuju-seksualnost/ |date=2020-03-21 }}» * [http://baba-deda.ru/news/2713 '''Люди:''' Александра Коллонтай] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190910211728/http://baba-deda.ru/news/2713 |date=2019-09-10 }}. * [https://spbvedomosti.ru/news/country_and_world/v-peterburge-proshla-nauchnaya-konferentsiya-revolyutsiya-zhenskoe-litso/ Евгеньев С. В {{Тулаш каçăсем}} {{^v}} {{Марксизм}} {{Раççейĕн Мексикăри элчисем}} {{Раççейĕн Норвегири элчисем}} {{Раççейĕн Швецири элчисем}} [[Категори:Марксистсем]] [[Категори:Меньшевиксем]] [[Категори:Вперёдовсем]] [[Категори:ССРП дипломачĕсем]] m5z9uya5abd5bpf9gwdpbqhs1ssvtyu Википеди:Вики-çуркунне 2026 4 129248 874215 874198 2026-05-29T19:19:32Z Max Tenche 25572 /* Пӗтӗмлетӳсем */ хушни 874215 wikitext text/x-wiki {{WAM |header = [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026|Вики-çуркунне 2026]] <div style="margin-right:1em; float:right;">[[File:CEE Spring Logo transparent.svg|250px]]</div> |subheader = 21.03-31.05: Чӑваш Википедине хутшӑннӑ марафон ҫӗршывсем, халӑхсем, ҫутҫанталӑк, истори, Вӑтаҫӗрпе Хӗвелтухӑҫ Европӑн хальхи тата пуласлӑхӗ ҫинчен статьясемпе пуянлатас енӗпе ӗҫленӗ. Проектӑн тӗллевӗпе пӗлтерӗшӗ - кӳршӗсем ҫинчен каласа паракан информацие чӑваш тӗнчинче ӑнланмалла кирлӗ статьясен ят-йышне кĕртсе Чӑваш Википедине пуянлатасси. |body = == Правилӑсем == * Википедире регистрациленнӗ кирек кам та конкурса хутшӑнма пултарать. * Конкурса ҫакнашкал статьясене йышӑнаҫҫӗ: ** Статьяна пуш уйӑхӗн 21-мӗшӗнчен пуҫласа 2026 ҫулхи ҫу уйӑхӗн 31-мӗшӗччен чӑвашла ҫырмалла. ** Статьясем ытти ҫӗршывсемпе е халӑхсемпе ҫыхӑнса тӑмалла. ** Ҫӗнӗ статьяра 150 ытла сӑмах тата 2500 ытла байт пулмалла. ** Кивӗ статьяна 120 сӑмах тата 2000 байт хушмалла. ** Статья пӗлтерӗшлӗ пулмалла, статья ҫӑлкуҫӗсене кӑтартмалла. ** Машинӑпа куҫарни кирлӗ мар. * Призсене, дипломсене тата сертификатсене квалификаци статйисен шучӗпе параҫҫӗ, вӗсен пӗтӗм тӗнчери уйрӑм чӗлхе пайӗнчи вырӑнсенчен килет. * Статьясене тĕрĕслесе тăрас тесен вӗсене аяларахри тапăла вырнаҫтармалла. * 4 статьяна лайӑхлатнӑ/йӗркеленӗ хутшӑнакансем финала тухаҫҫӗ * Тӳресем йышăннине жалоба пама юрамасть. * Сӳтсе явмалли страницӑра тулли статья шаблонӗ вырнаҫать: <pre>{{Вики-çуркунне статйи|çул= |хутшăнакан= | ҫӗршыв = | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема= | тема2= | тема3= }}</pre> |footer = == Хаклав == * Асӑннӑ требованисене тивӗҫтерекен 2500 байтран кая мар е 150 сӑмах калӑпӑшлӑ статьясемшӗн жюри 1 балл хушса хурать; * Ҫав статьясенче хутшӑнакан ҫын хӑйӗн ыйтӑвне пахалӑхлӑн уҫса парать, материала, 2500 байтран е 250 сӑмах калӑпӑшӗпе, викификацилет тата ҫырса кӑтартать, жюри 2 балл илет; * 200 сӑмахран е 3000 байтран иртекен статьясене тата хутшӑнакан, викификацилекен тата пысӑк пахалӑхлӑ материала ҫырса кӑтартакан темӑна туллин уҫса паракан статьясене жюри 3 балл ҫумне хушса хурать; * Балл коэффициентне икӗ хут ӳстерме ҫур ҫултан кая мар регистрациленӗ вӑхӑтпа хутшӑнакансем валли палӑртнӑ. |footer = == Жюри == Конкурса организацилес ĕçе раççей тата ютçĕр викимедийçисем хутшăнма пултараççĕ. Жюри, техник исполнителӗ — {{u|Il Nur}} ([[Хусан]]) |footer = == Мӗн ҫинчен ҫырмалла == [[File:Flag of Albania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Albania|Албани — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Austria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Austria|Австри — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Azerbaijan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Azerbaijan|Азербайджан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Belarus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Belarus|Беларуҫ — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia_CEE_Spring 2026/Structure/Bosnia and Herzegovina|Боснипе Герцеговина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bulgaria.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bulgaria|Болгари — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Hungary.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Hungary|Венгри — статьясен списокӗ]] [[File:Võro_lipp.png|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Võro|Выру — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Georgia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Georgia|Грузи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Greece.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Greece|Греци — статьясен списокӗ]] [[File:Erzya Flag.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Erzya|Ирҫесем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kazakhstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kazakhstan|Казахстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Cyprus.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Cyprus|Кипр — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Kosovo.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Kosovo|Косово — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Crimean Tatar people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Crimean Tatar|Крым тутарӗсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Latvia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Latvia|Латви — статьясен списокӗ]] [[File:Flag_of_Lithuania.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Lithuania|Литва — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Malta.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Malta|Мальта — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Poland.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Poland|Польша — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Bashkortostan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Bashkortostan|Пушкӑртстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Romania.svg|40px]]&nbsp;[[File:Flag of Moldova.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Romanian|Румыни тата Молдави — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Republika Srpska.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Republic of Srpska|Серб Республики — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Serbia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Serbia|Серби — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovakia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovakia|Словаки — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Slovenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Slovenia|Словени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Sorbs.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Sorbian|Сорбсем — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of North Macedonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/North Macedonia|Ҫурҫӗр Македони— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Tatarstan.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Tatar|Тутарстан — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Turkey.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Turkey|Турци— статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Ukraine.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Ukraine|Украина — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Croatia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Croatia|Хорвати — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Montenegro.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Montenegro|Черногори — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of the Romani people.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Roma|Чикансем (рома) — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Czech Republic.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Czechia|Чехи — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Armenia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Armenia|Эрмени — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Esperanto.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Esperanto|Эсперанто — статьясен списокӗ]] [[File:Flag of Estonia.svg|40px]] — [[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Structure/Estonia|Эстони — статьясен списокӗ]] Ытти конкурссем 2026 ҫулхи Вики-ҫуркунне шайӗнче: [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE Women|Хӗрарӑмсем]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_for_Human_Rights|Ҫын прави]], [[:meta:Wikimedia CEE Spring 2026/CEE_Youth|Ҫамрӑксен]]. == Призсем == 400 евро таран. == Жюри == * {{u|Il Nur}} }} == Пӗтӗмлетӳсем == {| class="wikitable sortable" |- align="left" ! Хутшӑнакан ! Статьясем ! Шут ! Баллсем ! Вырӑн |- |{{u|Max Tenche }} |[[Шпилевая Нина Ивановна]]{{*}} [[Никандрова Надежда Валериановна]]{{*}} [[Уляндина Августа Васильевна]]{{*}} [[Глянец (ушкӑн) ]]{{*}} [[Навроцкий Кароль]]{{*}} [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]]{{*}} [[Орбан Виктор]]{{*}}[[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]]{{*}} [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]]{{*}} [[Мадьяр Петер]]{{*}} [[Тиса (парти)]]{{*}} [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] {{*}} [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] {{*}} [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] {{*}} [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] {{*}} [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] {{*}} [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] {{*}} [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] {{*}} [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] {{*}} [[Фидес — ХДХП]] {{*}} [[Дуда Анджей]] {{*}} [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] {{*}} [[Туск Дональд]] {{*}} [[Радев Румен]] {{*}} [[Йотова Илияна]] {{*}} [[Гюров Андрей]] {{*}} [[Фицо Роберт]] {{*}} [[Шуйок Тамаш]] {{*}} [[Стубб Александр]] {{*}} [[Стармер Кир]] {{*}} [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] {{*}} [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] {{*}} [[Мунча орденӗ]] {{*}} [[Европа парламенчӗ]] {{*}} [[Александров Гай районӗ]] {{*}} [[Шигильдеев Василий Викторович]] |36 | | |- |{{u|Ellodanis5}} |[[''Чăваш'' этнонима этимологизацилесси тĕлĕшпе (Н.И. Егоров статйи)]]{{*}} [[Галателла]]{{*}} [[Ахаль айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Ансăр çулçăллă айтăварак курăкĕ]]{{*}} [[Тракри вокалпа инструментсен ансамблĕ (ВИА, 1970-мĕш çулсем)]]{{*}} [[Çурхи шаклапуç ]]{{*}} [[Астра]]{{*}} [[ Симеон Бекбулатович]]{{*}} [[Суя Дмитрий I]]{{*}} [[Ледебур пиçенкки ]]{{*}} [[ Пиçенкке]]{{*}} [[Суя шаклапуç]]{{*}} [[Иранра американ аманатсене тытса илни]]{{*}} [[Тăван ен]]{{*}} [[Австрири парламент суйлавĕ (1919)]]{{*}} [[''Чăваш'' этноним пулса кайни пирки: тĕп верççĕсем тата вĕсен историлле интерпретацийĕ (пĕлтерев тата кĕнеке)]]{{*}} [[Чĕмпĕр хулашĕ]]{{*}} [[Оман империйĕ]]{{*}} [[Чăваш театрĕн историйĕ]]{{*}} [[Литвинизм]]{{*}} [[Ӳрьяхула вилтăпри чулĕ]]{{*}} [[Чистай масарĕнчи пăлхар эпиграфика палăкĕсем]]{{*}} [[Абу-Бекр Мамук бин Беркай шейх вилтăпри чулĕ (Пăлхар, 1291/1292)]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} [[]]{{*}} |23 | | |- |{{u|Freiheiten }} |[[Азербайджанра журналистсене сериллĕн арестленисем (2023–2025)]]{{*}} [[]] |1 | | |- |} == Тӗнчери статистика == *[[meta:Wikimedia CEE Spring 2026/Statistics|Тӗнчери статистика]] [[Категори:Википеди:Вики-çуркунне 2026]] 0n0ppn9p1er18rygwwo98mylvw2qzu9 Мадьяр Петер 0 129665 874224 874127 2026-05-30T07:30:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874224 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Мадьяр Петер | Тăван ят = ({{lang-hu|Magyar Péter}}) | Ӳкерчĕк = Peter-Magyar-portrait-2026.jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[2026|2026 ҫулта]] [[Паттӑрсен лаптӑкӗ (Будапешт)|Паттӑрсен лаптӑкӗнчи]] Петер Мадья | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1981|03|16}} | Çуралнă вырăн = [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]], [[Будапешт]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{Ялавлани|Венгри}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Тиса (парти)|Тиса]] (2024 ҫултан)<br/>[[Фидес]] (2002-2024) | Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]] | Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], [[дипломати]], [[тӳре]], [[Венгри премьер-министрӗ]] | Чыславсем = | Сайт = [https://www.facebook.com/peter.magyar.102 Facebook] }} '''Петер Мадьяр''' ({{lang-hu|Magyar Péter}}, {{Тулли дата|1981|03|16}} [[Венгр Халӑх Республики]]н [[Будапешт]]ре ҫур.) — [[Венгри]] [[политик|политикӗ]] тата [[Юриспруденци|юрисчӗ]], {{Тулли дата|2026|05|9}}н Венгри премьер-министрӗ, [[Тиса (парти)|Тиса партийӗн]] президенчӗ. Патшалӑх пуҫлӑхӗ пулса тӑниччен Петер Венгри шалӗнчи политикӑри [[оппозици]]н [[оппозици лидерӗ|тӗп лидерӗ]] шутланнӑ. [[2024|2024 ҫултан]] [[2026|2026 ҫул]] таран [[Европа парламенчӗ]]н [[Европа парламенчӗн пайташӗ|пайташӗччӗ]]. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗнчи]] [[Виктор Орбан]]ӑн тӗп тӑшманӗ шутланнӑ. Венгрири ертсе пынӑ [[Фидес]] партийӗн ӗлӗкхи пайташӗ. Юстицин ӗлӗкхи министрӗн [[Варга Юдит|Юдит Варгӑн]] ӗлӗкхи упӑшки, вӗсем хушшинче хальхиччен суд процесӗсем иртеҫҫӗ. [[2024|2024 ҫулхи]] [[нарӑс уйӑхӗ]]нче [[Каталин Новакӑн президентлӗ каҫарнине пула харкашу|Каталин Новак харкашӑвӗнчен]] Петер Мадьяр [[Facebook]]-ра вӑл патшалӑх ӗҫӗнчен тухни ҫинчен пӗлтернӗ. Юлашки ҫулсенчи Орбан влаҫӗн тӗп шухӑшӗ — «националлӑ, суверенлӗ, буржуаллӑ Венгри» — ахаль «политикӑллӑ продукт» пулса тӑнӑ, тата Орбан валли пысӑк коррупцин пытарӑвӗпе тӗрӗс ҫынсене пуянлӑх куҫарӑвӗн тӗллевӗ кӑна кирлӗ, Мадьяр ҫырса хушнӑ<ref>{{Cite web |date=10 February 2024 |title=Varga Judit volt férje: Egy percig sem akarok olyan rendszer részese lenni, amelyben Tónik, Ádámok és Barbarák vígan röhöghetnek a markukba |url=https://telex.hu/belfold/2024/02/10/magyar-peter-varga-judit-volt-ferje-lemondas-ner-rogan-antal |access-date=30 March 2024 |website=telex |language=hu}}</ref>. {{Тулли дата|2024|03|15}} политикӑна суннӑ таврӑнманлӑха пӑхмасӑр, [[Будапешт]]ри ирттернӗ нумай пинлӗ митингре Петер Мадьяр ҫӗнӗ политика партийӗ — [[Тиса (парти)|Сумлӑхпа ирӗклӗх партийӗ]] (Тиса, {{lang-hu|Tisztelet és Szabadság; TISZA}}) йӗркелени ҫинчен пӗлтернӗ<ref>{{Cite web |date=26 March 2024 |title=Thousands protest in Budapest as Orban embroiled in corruption scandal |url=https://www.euronews.com/2024/03/26/hungarian-whistleblower-releases-audio-suggesting-corruption-in-embattled-orban-government |access-date=30 March 2024 |website=euronews |language=en}}</ref>. Ҫав уйӑхра йӗркеленӗ ыйтӑмсем тӑрӑх, Мадьяр суйлава хутшӑнсан суйлавҫӑсен 15% яхӑн уншӑн «шанчӑклӑ е питӗ шанчӑклӑ» сасӑлама хатӗр<ref>{{Cite web |date=18 March 2024 |title=In Hungary, Scandal and Crisis Suddenly Energize the Opposition |url=https://www.thebulwark.com/p/hungary-orban-scandal-crisis-peter-magyar |access-date=18 March 2024 |website=thebulwark |language=en}}</ref>. [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2024)|2024 ҫулхи Европа парлментне суйлавра]] Тиса 30% яхӑн илнӗрен Венгрири иккӗмӗш вырӑнта вырнаҫнӑ (пӗрремӗшре — [[Фидес]]). Хӑйне хӑй "критиклӗ кӑмӑлпа" европа майлӑ тата консервативлӗ либерал шутлать<ref name="mppoland">{{Cite web |last=Kokot |first=Michał |date=12 August 2025 |title=Rzucił wyzwanie Orbánowi i ma szansę wygrać. W rozmowie z "Wyborczą" jasno mówi o Polsce, Węgrzech i Ukrainie |trans-title=He has challenged Orbán and has a chance of winning. In an interview with "Gazeta Wyborcza," he speaks clearly about Poland, Hungary, and Ukraine. |url=https://wyborcza.pl/7,75399,32168608,glowny-rywal-viktora-orbana-w-rozmowie-z-wyborcza-mam-rade.html |access-date=12 August 2025 |website=[[Gazeta Wyborcza]] |language=pl}}</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026 ҫулхи суйлавра]] унӑн [[Тиса (парти)|Тиса партийӗ]] [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗнче]] абсолютлӑ нумайрахӑш илсе ҫӗнтернӗ<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/viktor-orban-concedes-defeat-as-opposition-wins-hungarian-election|title=Hungarian opposition ousts Viktor Orbán after 16 years in power|first1=Ashifa|last1=Kassam|first2=Flora|last2=Garamvolgyi|publisher=The Guardian|date=12 April 2026|accessdate=13 April 2026}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.bbc.com/news/live/c2d8zw2d3rkt |title=Viktor Orbán concedes with Hungarian opposition on course for landslide election win |date=12 April 2026 |work=[[BBC]]}}</ref>. == Премьерлӗх (2026-хальхи) == [[File:Magyar VDL 2026 2.jpg|thumb|Петер Мадьяр тата [[Европа комиссийӗн президенчӗ]] [[Ляйен Урсула фон дер|Урсула фон дер Ляйен]]]] Пӗрремӗш пресс-конференцире пулма пулса тӑракан премьер-министр евӗрлӗ Петер Мадьяр амбициозлӑ реформӑсен программине пӗлтернӗ тата каланӑ: «пирӗн иккӗ виҫҫӗмӗшӗ мандатӑмӑр питӗ нумай тума ирӗк парать». Вӑл [[Орбан Виктор|Орбанӑн]] «тивӗҫ-ирӗк аслӑлӑхне» тата «тытнипе хирӗҫлени системине» пӑсакан йышӑнӑвӗсене чарма планланӑ. Ҫавӑн пек, Мадьяр [[Венгри конституцийӗ|Венгри конституцине]] улӑштарасшӑнччӗ, вӑл премьер-министр ӗҫӗн срокне икӗ срокчен (сакӑр ҫулччен) пӗчӗклетме чӗннӗ<ref>{{cite news|url=https://www.reuters.com/world/europe/hungarian-election-winner-magyar-outlines-his-partys-plans-views-2026-04-13/|title=Hungarian election winner Magyar outlines his party's plans, views|agency=[[Reuters]]|date=13 April 2026|access-date=14 April 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/13/peter-magyar-vows-to-pursue-those-who-plundered-hungary-after-election-win|title=Péter Magyar vows to pursue those who 'plundered' Hungary after election win|agency=[[The Guardian]]|date=14 April 2026|access-date=17 April 2026}}</ref>. [[Петер Мадьяр]] [[Венри президенчӗ]]пе [[Тамаш Шуйок]]па тӗл пулса ӑна ӗҫрен тухма чӗннӗ. Ку чӗнӳ Мадьяр малалла сӑмахсемпе ӑнлантарса Шуйок [[Виктор Орбан]]а питӗ килӗшӗтрен вӑл «[[венгрсем|венгр халӑхӗн]] пӗрлӗхӗ сӑнарлаймасть» каланӑ<ref>{{Cite web |date=2026-04-15 |title=Hungary's Magyar says pro-Orban president must resign |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2026/04/15/magyar-says-pro-orban-president-must-resign_6752452_4.html |access-date=2026-05-01 |website=Le Monde}}</ref><ref>{{Cite web |date=2026-04-15 |title=Hungary’s Magyar urges president to quit, vows to overhaul state media |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/15/hungarys-magyar-urges-president-to-quit-vows-to-overhaul-state-media |access-date=2026-05-01 |website=Al Jazeera |language=en}}</ref><ref name="Kirby 2026">{{cite news |last=Kirby |first=Paul |date=15 April 2026 |url=https://www.bbc.com/news/articles/cx2ddd0xyl5o |title=Magyar calls for fast handover of power in talks with Hungary's president |work=[[BBC News]] |access-date=15 April 2026}}</ref>. Тата, вӑл Венгрин аслӑ судҫисене тата [[Венгрин тӗп прокурорӗ|тӗп прокурорне]] ӗҫрен тухма чӗннӗ. {{Тулли дата|2026|05|9}} [[Венгри]] [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗ]] Петер Мадьяра [[Венгри премьер-министрӗ]] ӗҫне лартнӑ<ref name="sister">{{Cite news |date=7 May 2026 |title=Lemond az igazságügyi miniszteri jelölésről Melléthei-Barna Márton |url=https://24.hu/belfold/2026/05/07/lemond-az-igazsagugyi-miniszteri-jelolesrol-mellethei-barna-marton/ |access-date=4 May 2026 |work=24.hu |language=hu}}</ref>. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Тиса (парти)]] * [[Орбан Виктор]] * [[Шуйок Тамаш]] == Асӑрхавсем == <small>{{Асӑрхавсем}}</small> == Каҫӑсем == * [https://talpramagyarok.hu/ Official movement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250724185615/https://talpramagyarok.hu/ |date=2025-07-24 }} {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Пушăн 16-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1981 çулта çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] [[Категори:Хальхи патшалӑх пуҫлӑхӗсем]] p840e5yrx75cbzvdofnqaincddr98i9 Александров Гай районӗ 0 130075 874205 874194 2026-05-29T17:41:00Z Max Tenche 25572 улӑштарусем 874205 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Александров Гай районӗ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat_of_Arms_of_Aleksandrov-Gai_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялав = |Ялава ăнлантарни = Александров Гай районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Александров Гай районӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[Муниципаллӑ район]] |Кĕрет = [[Сарӑту облаҫӗ]] |Тытăмĕ = {{nobr|6 муниципаллӑ йӗркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Александров Гай]] [[сала|сали]] |Вăхăт = [[1935]] |Пуçлăх = Сергей Юрьевич Зюзин |Пуçлăх тĕсĕ = Район пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = Анна Александровна Котова |Пуçлăх тĕсĕ2 = Депутат пуххин ертӳҫи |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | тс }} |Çырав çулĕ = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | г }} |Пурăнан халăх проценчĕ = {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} * 100 / {{ Пурăнан халăх | Саратовская область | ч }} round 2 ) }} |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} / 2699.48 round 2 ) }} }} |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 2699,48<ref name='63_8006001'>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |title=Саратовская область. Общая площадь земель муниципального образования |access-date=2016-02-04 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928200956/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |url-status=live }}</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Alexandrovo-Gaysky_district_locator_map.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Самар вӑхӑчӗ]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = 64, 164 |Сайт = http://algay.sarmo.ru/ |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Александров Гай районӗ''', официаллӑ мар '''Алгай районӗ''' ({{lang-ru|Александрово-Гайский район, Алгайский район}}) — [[Сарӑту облаҫӗ|Сарӑту облаҫӗн]] ([[РФ]]) [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ|администрациллӗ-территориллӗ виҫи]] ([[Раҫҫей субъекчӗсен районӗсем|район]]) тата [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] ([[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ район]]). [[Администрациллӗ центр]] — [[Александров Гай]] [[сала|сали]]. == Географи == Район [[Сарӑту облаҫӗ]]н кӑнтӑр-тухӑҫ енче, ҫурпушхир тӑрӑхӗнче вырнаҫнӑ. Ҫурҫӗрте [[Новоузенск районӗ]]пе, кӑнтӑрта тата кӑнтӑр-тухӑҫра [[Казахстан]]ӑн [[Анӑҫ Казахстан облаҫӗ]]н [[Казталов районӗ]]пе юнашар вырнаҫнӑ. Район чиккин вӑрӑмӑшӗ — 254 км, вӗсенчен патшалӑх чиккин вӑрӑмӑшӗ — 165 км. Ҫурҫӗртен кӑнтӑра район вӑрӑмӑшӗ — 74 км, тухӑҫран анӑҫа — 48 км. Район лаптӑкӗ: 2699,48 км²<ref name='63_8006001'/>. Район ку сахал шывлӑ, типӗ тӑрӑх. Кунти шыв ҫӑлкуҫӗсен нумайрахӑшӗ питӗ минирализациленӗрен ӗҫмелли шыв йывӑрлӑхӗ пур. [[Мӑн Узень|Мӑн]] тата [[Кӗҫӗн Узень (юханшыв)|Кӗҫӗн Узень]] юханшывӗсен хӗрринче нумайрахӑш пурӑнан вырӑнсем вырнаҫнӑ. Нумай вӑрман вырӑнлӑхӗ ҫук. === Чикӗсем === {| class="wikitable" ! Ен ! Район |- |Ҫурҫӗр-Анӑҫ | [[Новоузенск районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Тухӑҫ | Казахстанӑн Анӑҫ Казахстан облаҫӗн Казталов районӗ |} == Истори == Район [[1935|1935 ҫулхи]] [[кӑрлач уйӑхӗ]]нче [[Сарӑту крайӗ]]н ([[1936|1936 ҫултан]] — Сарӑту облаҫӗн) йышӗнче [[Новоузенск районӗ]]н пысӑкмарлатӑвне пула йӗркеленӗ. [[1960]]-[[1973|1973 ҫ.]] Александров Гай районӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ, унӑн территорийӗ [[Новоузенск районё]]н йышӗнче пулнӑ. {{Тулли дата|1973|04|13}} Александров Гай районне ҫӗнетсе йӗркеленӗ. == Халӑх == {{ Население | Александрово-Гайский район }} [[Александров Гай]]ра районӑн пурӑнан халӑхӗн {{ #expr: ( {{ Население | Александров Гай | ч }} * 100 / {{ Население | Александрово-Гайский район | ч }} round 2 ) }} % пурӑнать. === Наци йышӗ === {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 4 | Заголовок2 = Нацилӗх | Заголовок3 = [[1939]] ҫул<ref name = "Демоскоп1939">{{Cite web |url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |title=Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сел РСФСР |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112042540/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |url-status=live }}</ref> | Заголовок4 = [[2010]] ҫул<ref>{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие= Национальный состав и владение языками, гражданство. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года: Статистический сборник |оригинал= |ссылка= http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |викитека= |ответственный= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Саратовской области |издание= |место= Саратов |издательство= |год= 2012 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 203 |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2018-02-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf }} {{Cite web |url=http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |url-status=unfit }}</ref> | Выравнивание3 = left | Выравнивание4 = left | Сортировка3 = число | Сортировка4 = число | |[[Казахсем]] | 3 257 (23,2 %)| 9 077 (54,1 %) | |[[Вырӑссем]] | 10 255 (72,9 %)|6 695 (39,9 %) | |[[Тутарсем]] | 219 (1,6 %) | 364 (2,2 %) || [[Чеченсем]] | - | 192 (1,1 %) | | [[Корейсем]] | - | 84 (0,5 %) | | [[Украинсем]] | 155 (1,1 %) | 77 (0,5 %) | |Ыттисем | 162 (1,2 %)| 277 (1,6 %) | |Палӑтманнисем| 4 (0,0 %)| 89 ||Пурӗ | 14 052 | 16 885 }} [[Александров Гай|Район центрӗсӗр]], [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка салисӗр]] тата [[Кругляков (хутор)|Кругляковпа]] [[Яшин (хутор)|Яшин хуторӗсемсӗр]] пуҫне районӑн пур пурӑнан вырӑнӗсенче [[казахсем|казах халӑхӗ]] нумайрахӑш шутланать. == Муниципаллӑ тытӑмлӑх == Александров Гай [[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ районне]] 2 [[муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] кӗрет, иккӗшӗ те [[ял тӑрӑхӗ]]<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933006792 |title=Закон Саратовской области от 27 декабря 2004 года N 90-ЗСО «О муниципальных образованиях, входящих в состав Александрово-Гайского муниципального района» |access-date=2018-09-28 |archive-date=2021-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711112354/https://docs.cntd.ru/document/933006792 |url-status=live }}</ref>: {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 6 | Заголовок2 = Муниципаллӑ йӗркеленӳ | Заголовок3 = Администрациллӗ центрӗ | Заголовок4 = Пурӑнан<br>вырӑнсен<br>йышӗ | Заголовок5 = Халӑх | Заголовок6 = Лаптӑк,<br>км<sup>2</sup> | Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right | Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число | |[[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Александров Гай]] сали | 54 | {{ Население | Александрово-Гайское муниципальное образование | тс }} | 2806,47<ref name='63_8006001'/> | |[[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] сали | 3 | {{ Население | Новоалександровское муниципальное образование | тс }} | 431,22<ref name='63_8006001'/> }} === Муниципаллӑ тытӑмлӑхӑн историйӗ === [[2005|2005 ҫулта]] районта ҫичӗ ял тӑрӑхӗ йӗркеленӗ. [[2016|2016 ҫулта]] вӗсенчен пилӗк муниципаллӑ йӗркеленӳ пӑрахӑҫланӑ: [[Варфоломеевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Варфоломеевка]], [[Искра муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Искра]], [[Камышки муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Камышки]], [[Новостепной муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новостепной]] тата [[Приузенский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]сем. Пур пӑрахӑҫланӑ муниципаллӑ йӗркеленӳсем [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗртнӗ. == Пурӑнан вырӑнсем == Петровск райнӗнче 57 пурӑнан вырӑн пур, пурте ял пурӑнан вырӑнӗсем. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable collapsible collapsed | Название = Список населённых пунктов района | Столбцов = 5 | Заголовок2 = Пурӑнан вырӑн | Заголовок3 = Тӗс | Заголовок4 = Халӑх | Заголовок5 = Муниципаллӑ<br> йӗркеленӳ | Выравнивание4 = right | Сортировка4 = число | | [[Александров Гай]] | сала | {{ Население | Александров Гай | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ахматов (посёлок)|Ахматов]] | посёлок | {{ Население | Ахматов (посёлок) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бабошкин (хутор)|Бабошкин]] | хутор | {{ Население | Бабошкин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Байгужа (Сарӑту облаҫӗ)|Байгужа]] | хутор | {{ Население | Байгужа (Саратовская область) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Береговой (Александров Гай районӗ)|Береговой]] | хутор | {{ Население | Береговой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бирюков (Сарӑту облаҫӗ)|Бирюков]] | хутор | {{ Население | Бирюков (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ближний (Александров Гай районӗ)|Ближний]] | хутор | {{ Население | Ближний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бурдин (хутор)|Бурдин]] | хутор | {{ Население | Бурдин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Варфоломеевка (Сарӑту облаҫӗ)|Варфоломеевка]] | сала | {{ Население | Варфоломеевка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Васильки (Сарӑту облаҫӗ)|Васильки]] | посёлок | {{ Население | Васильки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ветелки (Сарӑту облаҫӗ)|Ветелки]] | хутор | {{ Население | Ветелки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Воропаев (Сарӑту облаҫӗ)|Воропаев]] | хутор | {{ Население | Воропаев (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Глубокий (Сарӑту облаҫӗ)|Глубокий]] | хутор | {{ Население | Глубокий (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Дальний (Александров Гай районӗ)|Дальний]] | хутор | {{ Население | Дальний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Доращивание]] | хутор | {{ Население | Доращивание | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жданов (Сарӑту облаҫӗ)|Жданов]] | хутор | {{ Население | Жданов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жерпатер]] | хутор | {{ Население | Жерпатер | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Запрудный (Сарӑту облаҫӗ)|Запрудный]] | хутор | {{ Население | Запрудный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Камышки]] | сала | {{ Население | Камышки | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Канавка (Сарӑту облаҫӗ)|Канавка]] | сала | {{ Население | Канавка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кокбие]] | хутор | {{ Население | Кокбие | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копанистый]] | хутор | {{ Население | Копанистый | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копылов (Сарӑту облаҫӗ)|Копылов]] | хутор | {{ Население | Копылов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кошара (Сарӑту облаҫӗ)|Кошара]] | хутор | {{ Население | Кошара (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кривой (Сарӑту облаҫӗ)|Кривой]] | хутор | {{ Население | Кривой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кругляков (хутор)|Кругляков]] | хутор | {{ Население | Кругляков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутенький (Сарӑту облаҫӗ)|Крутенький]] | хутор | {{ Население | Крутенький | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутой (Сарӑту облаҫӗ)|Крутой]] | хутор | {{ Население | Крутой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крючков (хутор)|Крючков]] | хутор | {{ Население | Крючков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кулацкий]] | хутор | {{ Население | Кулацкий | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кушуков]] | хутор | {{ Население | Кушуков | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Лиманный (Александров Гай районӗ)|Лиманный]] | хутор | {{ Население | Лиманный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Липин (хутор)|Липин]] | хутор | {{ Население | Липин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Луков Кордон]] | сала | {{ Население | Луков Кордон | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ляляев]] | хутор | {{ Население | Ляляев | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Мезин (Сарӑту облаҫӗ)|Мезин]] | хутор | {{ Население | Мезин (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Монахов (хутор)|Монахов]] | хутор | {{ Население | Монахов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Морозов (Сарӑту облаҫӗ)|Морозов]] | хутор | {{ Население | Морозов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Моховой (Сарӑту облаҫӗ)|Моховой]] | хутор | {{ Население | Моховой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] | сала | {{ Население | Новоалександровка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Новоселье (Сарӑту облаҫӗ)|Новоселье]] | хутор | {{ Население | Новоселье (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостепное (Сарӑту облаҫӗ)|Новостепное]] | хутор | {{ Население | Новостепное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостройка (Александров Гай районӗ)|Новостройка]] | хутор | {{ Население | Новостройка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Передовой (Александров Гай районӗ)|Передовой]] | посёлок | {{ Население | Передовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Поливное (Сарӑту облаҫӗ)|Поливное]] | посёлок | {{ Население | Поливное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Привольный (Александров Гай районӗ)|Привольный]] | хутор | {{ Население | Привольный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Приузенский]] | посёлок | {{ Население | Приузенский | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Прудовой (Александров Гай районӗ)|Прудовой]] | хутор | {{ Население | Прудовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Разлой]] | хутор | {{ Население | Разлой | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Соловки (Сарӑту облаҫӗ)|Соловки]] | хутор | {{ Население | Соловки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Старухин (хутор)|Старухин]] | хутор | {{ Население | Старухин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Суходол (Сарӑту облаҫӗ)|Суходол]] | хутор | {{ Население | Суходол (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Сысоев (хутор)|Сысоев]] | хутор | {{ Население | Сысоев (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ҫӗнӗ Быт (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Быт]] | хутор | {{ Население | Новый Быт (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Урусов (хутор)|Урусов]] | хутор | {{ Население | Урусов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Утиный (Сарӑту облаҫӗ)|Утиный]] | хутор | {{ Население | Утиный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Яшин (хутор)|Яшин]] | хутор | {{ Население | Яшин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] }} === Пӑрахӑҫланӑ пурӑнан вырӑнсем === [[2016|2016 ҫулта]] [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвне]] кӗнӗ [[Журавлиха (Александров Гай районӗ)|Журавлиха]] хуторӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/467710157 |title=Закон Саратовской области от 4 июля 2016 года № 76-ЗСО «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области» |access-date=2016-10-10 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928161907/http://docs.cntd.ru/document/467710157 |url-status=live }}</ref>. == Транспорт == Пӗрле усӑ курмалли йывӑр витӗллӗ автоҫулсен вӑрӑмӑшӗ — 119,2 км. [[Александров Гай]] салинче [[Александров Гай (станци)|чукунҫул станцийӗ]] пур. == Археологи == Александров Гай районӗнче [[Мӑн Узень]] хӗрринче Орошаемое ятлӑ [[неолит]] вӑхӑтӗнчен палӑкӗ пур (7-8 пин ҫул)<ref>{{Cite web |url=http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |title=В Саратовской области совершено археологическое «открытие мирового масштаба» |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604173914/http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |url-status=live }}</ref>. Ун юнашар, райшывхуҫ шывпусӑм станцийӗн патӗнче Алгай ятлӑ неолит тӑрӑвӗ вырнаҫнӑ<ref>{{Cite web |url=http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |title=Археологические изыскания двух важных памятников эпохи неолита и энеолита |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160619011531/http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |title=Найденные под Саратовом уникальные неолитические артефакты увезут в США |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025632/http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |url-status=live }}</ref>.. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ]] * [[Сарӑту облаҫӗн пурӑнан вырӑнӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == *Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000. == Каҫӑсем == * [http://algay.sarmo.ru/ Официальный сайт Александрово-Гайского муниципального района] * [https://web.archive.org/web/20120325210412/http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/algai.php Сведения на сайте областной администрации] * [http://region.sgu.ru/oblast/index.htm О районе] {{Тулаш каҫӑсем}} {{Александров Гай районӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Александров Гай районӗ}} {{Сарӑту облаҫӗ}} [[Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа]] [[Категори:Александров Гай районӗ|*]] l3h04l6r3m023qckg3hws2xacsko73t 874206 874205 2026-05-29T17:43:38Z Max Tenche 25572 /* Чикӗсем */ 874206 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Александров Гай районӗ |Тăван ячĕ = |Герб = Coat_of_Arms_of_Aleksandrov-Gai_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялав = |Ялава ăнлантарни = Александров Гай районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Александров Гай районӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[Муниципаллӑ район]] |Кĕрет = [[Сарӑту облаҫӗ]] |Тытăмĕ = {{nobr|6 муниципаллӑ йӗркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Александров Гай]] [[сала|сали]] |Вăхăт = [[1935]] |Пуçлăх = Сергей Юрьевич Зюзин |Пуçлăх тĕсĕ = Район пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = Анна Александровна Котова |Пуçлăх тĕсĕ2 = Депутат пуххин ертӳҫи |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | тс }} |Çырав çулĕ = {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | г }} |Пурăнан халăх проценчĕ = {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} * 100 / {{ Пурăнан халăх | Саратовская область | ч }} round 2 ) }} |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Александрово-Гайский район | ч }} / 2699.48 round 2 ) }} }} |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 2699,48<ref name='63_8006001'>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |title=Саратовская область. Общая площадь земель муниципального образования |access-date=2016-02-04 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928200956/http://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |url-status=live }}</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Alexandrovo-Gaysky_district_locator_map.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Самар вӑхӑчӗ]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = 64, 164 |Сайт = http://algay.sarmo.ru/ |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Александров Гай районӗ''', официаллӑ мар '''Алгай районӗ''' ({{lang-ru|Александрово-Гайский район, Алгайский район}}) — [[Сарӑту облаҫӗ|Сарӑту облаҫӗн]] ([[РФ]]) [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ|администрациллӗ-территориллӗ виҫи]] ([[Раҫҫей субъекчӗсен районӗсем|район]]) тата [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] ([[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ район]]). [[Администрациллӗ центр]] — [[Александров Гай]] [[сала|сали]]. == Географи == Район [[Сарӑту облаҫӗ]]н кӑнтӑр-тухӑҫ енче, ҫурпушхир тӑрӑхӗнче вырнаҫнӑ. Ҫурҫӗрте [[Новоузенск районӗ]]пе, кӑнтӑрта тата кӑнтӑр-тухӑҫра [[Казахстан]]ӑн [[Анӑҫ Казахстан облаҫӗ]]н [[Казталов районӗ]]пе юнашар вырнаҫнӑ. Район чиккин вӑрӑмӑшӗ — 254 км, вӗсенчен патшалӑх чиккин вӑрӑмӑшӗ — 165 км. Ҫурҫӗртен кӑнтӑра район вӑрӑмӑшӗ — 74 км, тухӑҫран анӑҫа — 48 км. Район лаптӑкӗ: 2699,48 км²<ref name='63_8006001'/>. Район ку сахал шывлӑ, типӗ тӑрӑх. Кунти шыв ҫӑлкуҫӗсен нумайрахӑшӗ питӗ минирализациленӗрен ӗҫмелли шыв йывӑрлӑхӗ пур. [[Мӑн Узень|Мӑн]] тата [[Кӗҫӗн Узень (юханшыв)|Кӗҫӗн Узень]] юханшывӗсен хӗрринче нумайрахӑш пурӑнан вырӑнсем вырнаҫнӑ. Нумай вӑрман вырӑнлӑхӗ ҫук. === Чикӗсем === {| class="wikitable" ! Ен ! Район |- |Ҫурҫӗр-Анӑҫ | [[Новоузенск районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Тухӑҫ | [[Казахстан|Казахстанӑн]] [[Анӑҫ Казахстан облаҫӗ]]н [[Казталов районӗ]] |} == Истори == Район [[1935|1935 ҫулхи]] [[кӑрлач уйӑхӗ]]нче [[Сарӑту крайӗ]]н ([[1936|1936 ҫултан]] — Сарӑту облаҫӗн) йышӗнче [[Новоузенск районӗ]]н пысӑкмарлатӑвне пула йӗркеленӗ. [[1960]]-[[1973|1973 ҫ.]] Александров Гай районӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ, унӑн территорийӗ [[Новоузенск районё]]н йышӗнче пулнӑ. {{Тулли дата|1973|04|13}} Александров Гай районне ҫӗнетсе йӗркеленӗ. == Халӑх == {{ Население | Александрово-Гайский район }} [[Александров Гай]]ра районӑн пурӑнан халӑхӗн {{ #expr: ( {{ Население | Александров Гай | ч }} * 100 / {{ Население | Александрово-Гайский район | ч }} round 2 ) }} % пурӑнать. === Наци йышӗ === {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 4 | Заголовок2 = Нацилӗх | Заголовок3 = [[1939]] ҫул<ref name = "Демоскоп1939">{{Cite web |url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |title=Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сел РСФСР |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180112042540/http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/rus_nac_39_ra.php?reg=1566 |url-status=live }}</ref> | Заголовок4 = [[2010]] ҫул<ref>{{книга |автор= |часть= |ссылка часть= |заглавие= Национальный состав и владение языками, гражданство. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года: Статистический сборник |оригинал= |ссылка= http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |викитека= |ответственный= Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Саратовской области |издание= |место= Саратов |издательство= |год= 2012 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 203 |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2018-02-18 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf }} {{Cite web |url=http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |title=Архивированная копия |access-date=2018-01-11 |archive-date=2018-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180218221556/http://srtv.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/resources/b4112880403d3d3980ffd70fa8517bb1/%D0%9D%D0%B0%D1%86.%D1%81%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2.pdf |url-status=unfit }}</ref> | Выравнивание3 = left | Выравнивание4 = left | Сортировка3 = число | Сортировка4 = число | |[[Казахсем]] | 3 257 (23,2 %)| 9 077 (54,1 %) | |[[Вырӑссем]] | 10 255 (72,9 %)|6 695 (39,9 %) | |[[Тутарсем]] | 219 (1,6 %) | 364 (2,2 %) || [[Чеченсем]] | - | 192 (1,1 %) | | [[Корейсем]] | - | 84 (0,5 %) | | [[Украинсем]] | 155 (1,1 %) | 77 (0,5 %) | |Ыттисем | 162 (1,2 %)| 277 (1,6 %) | |Палӑтманнисем| 4 (0,0 %)| 89 ||Пурӗ | 14 052 | 16 885 }} [[Александров Гай|Район центрӗсӗр]], [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка салисӗр]] тата [[Кругляков (хутор)|Кругляковпа]] [[Яшин (хутор)|Яшин хуторӗсемсӗр]] пуҫне районӑн пур пурӑнан вырӑнӗсенче [[казахсем|казах халӑхӗ]] нумайрахӑш шутланать. == Муниципаллӑ тытӑмлӑх == Александров Гай [[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ районне]] 2 [[муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] кӗрет, иккӗшӗ те [[ял тӑрӑхӗ]]<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933006792 |title=Закон Саратовской области от 27 декабря 2004 года N 90-ЗСО «О муниципальных образованиях, входящих в состав Александрово-Гайского муниципального района» |access-date=2018-09-28 |archive-date=2021-07-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210711112354/https://docs.cntd.ru/document/933006792 |url-status=live }}</ref>: {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 6 | Заголовок2 = Муниципаллӑ йӗркеленӳ | Заголовок3 = Администрациллӗ центрӗ | Заголовок4 = Пурӑнан<br>вырӑнсен<br>йышӗ | Заголовок5 = Халӑх | Заголовок6 = Лаптӑк,<br>км<sup>2</sup> | Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right | Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число | |[[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Александров Гай]] сали | 54 | {{ Население | Александрово-Гайское муниципальное образование | тс }} | 2806,47<ref name='63_8006001'/> | |[[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркленӗвӗ]] | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] сали | 3 | {{ Население | Новоалександровское муниципальное образование | тс }} | 431,22<ref name='63_8006001'/> }} === Муниципаллӑ тытӑмлӑхӑн историйӗ === [[2005|2005 ҫулта]] районта ҫичӗ ял тӑрӑхӗ йӗркеленӗ. [[2016|2016 ҫулта]] вӗсенчен пилӗк муниципаллӑ йӗркеленӳ пӑрахӑҫланӑ: [[Варфоломеевка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Варфоломеевка]], [[Искра муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Искра]], [[Камышки муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Камышки]], [[Новостепной муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новостепной]] тата [[Приузенский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]сем. Пур пӑрахӑҫланӑ муниципаллӑ йӗркеленӳсем [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗртнӗ. == Пурӑнан вырӑнсем == Петровск райнӗнче 57 пурӑнан вырӑн пур, пурте ял пурӑнан вырӑнӗсем. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable collapsible collapsed | Название = Список населённых пунктов района | Столбцов = 5 | Заголовок2 = Пурӑнан вырӑн | Заголовок3 = Тӗс | Заголовок4 = Халӑх | Заголовок5 = Муниципаллӑ<br> йӗркеленӳ | Выравнивание4 = right | Сортировка4 = число | | [[Александров Гай]] | сала | {{ Население | Александров Гай | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ахматов (посёлок)|Ахматов]] | посёлок | {{ Население | Ахматов (посёлок) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бабошкин (хутор)|Бабошкин]] | хутор | {{ Население | Бабошкин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Байгужа (Сарӑту облаҫӗ)|Байгужа]] | хутор | {{ Население | Байгужа (Саратовская область) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Береговой (Александров Гай районӗ)|Береговой]] | хутор | {{ Население | Береговой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бирюков (Сарӑту облаҫӗ)|Бирюков]] | хутор | {{ Население | Бирюков (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ближний (Александров Гай районӗ)|Ближний]] | хутор | {{ Население | Ближний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Бурдин (хутор)|Бурдин]] | хутор | {{ Население | Бурдин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Варфоломеевка (Сарӑту облаҫӗ)|Варфоломеевка]] | сала | {{ Население | Варфоломеевка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Васильки (Сарӑту облаҫӗ)|Васильки]] | посёлок | {{ Население | Васильки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ветелки (Сарӑту облаҫӗ)|Ветелки]] | хутор | {{ Население | Ветелки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Воропаев (Сарӑту облаҫӗ)|Воропаев]] | хутор | {{ Население | Воропаев (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Глубокий (Сарӑту облаҫӗ)|Глубокий]] | хутор | {{ Население | Глубокий (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Дальний (Александров Гай районӗ)|Дальний]] | хутор | {{ Население | Дальний (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Доращивание]] | хутор | {{ Население | Доращивание | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жданов (Сарӑту облаҫӗ)|Жданов]] | хутор | {{ Население | Жданов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Жерпатер]] | хутор | {{ Население | Жерпатер | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Запрудный (Сарӑту облаҫӗ)|Запрудный]] | хутор | {{ Население | Запрудный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Камышки]] | сала | {{ Население | Камышки | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Канавка (Сарӑту облаҫӗ)|Канавка]] | сала | {{ Население | Канавка (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кокбие]] | хутор | {{ Население | Кокбие | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копанистый]] | хутор | {{ Население | Копанистый | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Копылов (Сарӑту облаҫӗ)|Копылов]] | хутор | {{ Население | Копылов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кошара (Сарӑту облаҫӗ)|Кошара]] | хутор | {{ Население | Кошара (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кривой (Сарӑту облаҫӗ)|Кривой]] | хутор | {{ Население | Кривой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кругляков (хутор)|Кругляков]] | хутор | {{ Население | Кругляков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутенький (Сарӑту облаҫӗ)|Крутенький]] | хутор | {{ Население | Крутенький | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крутой (Сарӑту облаҫӗ)|Крутой]] | хутор | {{ Население | Крутой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Крючков (хутор)|Крючков]] | хутор | {{ Население | Крючков (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кулацкий]] | хутор | {{ Население | Кулацкий | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Кушуков]] | хутор | {{ Население | Кушуков | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Лиманный (Александров Гай районӗ)|Лиманный]] | хутор | {{ Население | Лиманный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Липин (хутор)|Липин]] | хутор | {{ Население | Липин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Луков Кордон]] | сала | {{ Население | Луков Кордон | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ляляев]] | хутор | {{ Население | Ляляев | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Мезин (Сарӑту облаҫӗ)|Мезин]] | хутор | {{ Население | Мезин (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Монахов (хутор)|Монахов]] | хутор | {{ Население | Монахов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Морозов (Сарӑту облаҫӗ)|Морозов]] | хутор | {{ Население | Морозов (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Моховой (Сарӑту облаҫӗ)|Моховой]] | хутор | {{ Население | Моховой (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новоалександровка (Александров Гай районӗ)|Новоалександровка]] | сала | {{ Население | Новоалександровка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Новоселье (Сарӑту облаҫӗ)|Новоселье]] | хутор | {{ Население | Новоселье (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостепное (Сарӑту облаҫӗ)|Новостепное]] | хутор | {{ Население | Новостепное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Новостройка (Александров Гай районӗ)|Новостройка]] | хутор | {{ Население | Новостройка (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Передовой (Александров Гай районӗ)|Передовой]] | посёлок | {{ Население | Передовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Поливное (Сарӑту облаҫӗ)|Поливное]] | посёлок | {{ Население | Поливное (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Привольный (Александров Гай районӗ)|Привольный]] | хутор | {{ Население | Привольный (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Новоалександровка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Новоалександровка МЙ]] | | [[Приузенский]] | посёлок | {{ Население | Приузенский | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Прудовой (Александров Гай районӗ)|Прудовой]] | хутор | {{ Население | Прудовой (Александрово-Гайский район) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Разлой]] | хутор | {{ Население | Разлой | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Соловки (Сарӑту облаҫӗ)|Соловки]] | хутор | {{ Население | Соловки (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Старухин (хутор)|Старухин]] | хутор | {{ Население | Старухин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Суходол (Сарӑту облаҫӗ)|Суходол]] | хутор | {{ Население | Суходол (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Сысоев (хутор)|Сысоев]] | хутор | {{ Население | Сысоев (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Ҫӗнӗ Быт (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Быт]] | хутор | {{ Население | Новый Быт (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Урусов (хутор)|Урусов]] | хутор | {{ Население | Урусов (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Утиный (Сарӑту облаҫӗ)|Утиный]] | хутор | {{ Население | Утиный (Саратовская область) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] | | [[Яшин (хутор)|Яшин]] | хутор | {{ Население | Яшин (хутор) | тс }} | [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркленӗвӗ|Александров Гай МЙ]] }} === Пӑрахӑҫланӑ пурӑнан вырӑнсем === [[2016|2016 ҫулта]] [[Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Александров Гай муниципаллӑ йӗркеленӗвне]] кӗнӗ [[Журавлиха (Александров Гай районӗ)|Журавлиха]] хуторӗ пӑрахӑҫланӑ пулнӑ<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/467710157 |title=Закон Саратовской области от 4 июля 2016 года № 76-ЗСО «О внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области» |access-date=2016-10-10 |archive-date=2018-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180928161907/http://docs.cntd.ru/document/467710157 |url-status=live }}</ref>. == Транспорт == Пӗрле усӑ курмалли йывӑр витӗллӗ автоҫулсен вӑрӑмӑшӗ — 119,2 км. [[Александров Гай]] салинче [[Александров Гай (станци)|чукунҫул станцийӗ]] пур. == Археологи == Александров Гай районӗнче [[Мӑн Узень]] хӗрринче Орошаемое ятлӑ [[неолит]] вӑхӑтӗнчен палӑкӗ пур (7-8 пин ҫул)<ref>{{Cite web |url=http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |title=В Саратовской области совершено археологическое «открытие мирового масштаба» |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160604173914/http://news.sarbc.ru/main/2015/08/06/172760.html |url-status=live }}</ref>. Ун юнашар, райшывхуҫ шывпусӑм станцийӗн патӗнче Алгай ятлӑ неолит тӑрӑвӗ вырнаҫнӑ<ref>{{Cite web |url=http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |title=Археологические изыскания двух важных памятников эпохи неолита и энеолита |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160619011531/http://www.pgsga.ru/infocenter/news/20263.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |title=Найденные под Саратовом уникальные неолитические артефакты увезут в США |access-date=2016-05-17 |archive-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605025632/http://www.om-saratov.ru/novosti/07-August-2015-i27356-naidennye-pod-saratovom-unik |url-status=live }}</ref>.. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ]] * [[Сарӑту облаҫӗн пурӑнан вырӑнӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Вуламалли == *Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000. == Каҫӑсем == * [http://algay.sarmo.ru/ Официальный сайт Александрово-Гайского муниципального района] * [https://web.archive.org/web/20120325210412/http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/algai.php Сведения на сайте областной администрации] * [http://region.sgu.ru/oblast/index.htm О районе] {{Тулаш каҫӑсем}} {{Александров Гай районӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Александров Гай районӗ}} {{Сарӑту облаҫӗ}} [[Категори:Администрациллĕ виçесем, алфавитпа]] [[Категори:Александров Гай районӗ|*]] f210nsorq6g0b15z84ut4xej9nm44qv Мӑн Узень 0 130079 874207 2026-05-29T17:44:07Z Max Tenche 25572 [[Мăн Узень]] ҫине куҫарни 874207 wikitext text/x-wiki #redirect [[Мăн Узень]] l6egvuxbhvq6jwgcj3ole0bqks3g2rg Кӗҫӗн Узень (юханшыв) 0 130080 874208 2026-05-29T17:44:30Z Max Tenche 25572 [[Кĕçĕн Узень (юханшыв)]] ҫине куҫарни 874208 wikitext text/x-wiki #redirect [[Кĕçĕн Узень (юханшыв)]] 69xa2cuy8gyou2u1n2bbrs97hapwe62 Шаблон:Potd/2026-06-4 (cv) 10 130081 874209 2026-05-29T18:41:05Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Самка индийской птицы-носорога, национальный парк Яла, Шри-Ланка» 874209 wikitext text/x-wiki Самка индийской птицы-носорога, национальный парк Яла, Шри-Ланка pa56hdrjegi9ttzau7imd19neirwst6 Шаблон:Potd/2026-06-4 10 130082 874210 2026-05-29T18:41:29Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Malabar pied hornbill (Anthracoceros coronatus) female in flight.jpg» 874210 wikitext text/x-wiki Malabar pied hornbill (Anthracoceros coronatus) female in flight.jpg 1t6h83ghwt0habr3n4qfs43wxi4rnmx Чупай (Вӑрмар районӗ) 0 130083 874211 2026-05-29T19:06:44Z Max Tenche 25572 [[Чупай (Вăрмар районĕ)]] ҫине куҫарни 874211 wikitext text/x-wiki #redirect [[Чупай (Вăрмар районĕ)]] 9ipjdxb1f0kroiatocsczsa6x672mpz Шигильдеев Василий Викторович 0 130084 874212 2026-05-29T19:10:16Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Политик | Ят = Шигильдеев Василий Викторович | Тăван ят = | Ӳкерчĕк = Шигильдеев Василий (Вӑрмар районӗ).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1966|01|2}}<ref name="хыпар-1">[https://www.aktualno21.ru/politika/item/11659-vykhodet...» 874212 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Шигильдеев Василий Викторович | Тăван ят = | Ӳкерчĕк = Шигильдеев Василий (Вӑрмар районӗ).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1966|01|2}}<ref name="хыпар-1">[https://www.aktualno21.ru/politika/item/11659-vykhodets-iz-organov?tmpl=component&print=1 Выходец из «органов»]</ref> | Çуралнă вырăн = [[ССРП]], [[РСФСР]], [[Чӑваш АССР]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{USSR}}<br/>{{Ялавлани|РФ}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Пӗрлехи Раҫҫей]]<ref name="хыпар-1"/> | Тĕп шухăшсем = | Ĕçлев тĕсĕ = [[Вӑрмар районӗ|Вӑрмар муниципаллӑ округӗн]] пуҫлӑхӗ<ref name="хыпар-1"/> | Чыславсем = | Сайт = [https://urmary.cap.ru Чӑваш Енӗн Вӑрмар районӗн официаллӑ сайчӗ] }} '''Шигильдеев Василий Викторович''' ({{Кӗске дата|1966|01|2}}, [[ССРП]], [[РСФСР]], [[Чӑваш АССР]]<ref name="хыпар-1"/>) — [[Чӑваш Ен]]ӗн [[политик]]ӗ, [[Вӑрмар районӗ|Вӑрмар муниципаллӑ округӗн]] пуҫлӑхӗ<ref name="вк">[https://vk.com/urmary_adm Администрация Урмарского муниципального округа ВКонтакте]</ref>, «[[Пӗрлехи Раҫҫей]]» [[парти]]н пайташӗ<ref name="хыпар-1"/>. Вӑрмар районӗн [[Чупай (Вӑрмар районӗ)|Чупай]] ялӗнче пурӑнать. {{Тулли дата|2022|12|20}}н Василий Шигильдеев Дмитрий Иванов вырӑнне Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ<ref name="хыпар-2">[https://forum.na-svyazi.ru/?showtopic=3091710&st=0&p=19931788#entry19931788 Урмарский район возглавил выпускник Академии ФСБ]</ref>. == Пурнӑҫ == {{Тулли дата|1966|01|2}} Шигильдеев Василий Викторович ҫуралнӑ. [[2001|2001 ҫулта]] Василий Шигильдеев [[Мускав]]ра [[Хӳтӗленӗвӗн федераллӑ хӗсмечӗ|ХФХ]] вӗренсе вӗҫлетнӗ<ref name="хыпар-2"/>. Район пуҫлӑхӗн ӗҫӗчченхи юлашки вӑхӑтра ООО «НПП «Каскад-ГРУП» компанин пӗтӗм ыйтусен директорӗ пулнӑ. [[Чупай (Вӑрмар районӗ)|Чупай]] ялӗнчен район депутачӗ пулнӑ. === Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑни === {{Тулли дата|2020|08|21}} Дмитрий Иванов Вӑрмар районӗн администрацийӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ. Вӑл [[2022|2022 ҫулхи]] район администрацийӗн пуҫлӑхне пулас тесе ӑмӑртӑва хутшӑнмантан [[Вӑрмар районӗ]]н депутачӗсем ҫӗнӗ пуҫлӑха суйламаллаччӗ. {{Тулли дата|2022|11|9}} район депутачӗсем ҫӗнӗ пуҫлӑх ӗҫне Василий Шигильдееве суйланӑ. {{Кӗске дата|2022|12|19}}-мӗшӗ Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗн ӗҫӗнче Дмитрий Ивановӑн юлашки кунӗ пулса тӑнӑ<ref name="вк-2">[https://vk.com/feed?w=wall10316372_1448 Дмитрий Иванов. ВК]</ref>. {{Тулли дата|2022|12|20}}н Василий Шигильдеев Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ<ref name="хыпар-2"/>. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Вӑрмар районӗ]] * [[Чӑваш Енӗн районӗсен хальхи пуҫлӑхӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * [https://chuvash.er.ru/person/21d4c5a5-53a1-4fb1-9f2f-92fa37924a44 Пӗрлехи Раҫҫейӗн Чӑваш Енчи уйрӑмӗн сайчӗ] * [https://urmary.cap.ru Чӑваш Енӗн Вӑрмар районӗн официаллӑ сайчӗ] * [https://vk.com/vshigildeev Вконтакте] [[Категори:Кăрлачăн 2-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1966 çулта çуралнисем]] [[Категори:Чăваш политикĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Чăваш Енĕн Вăрмар районĕ]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] srxd0f1cebbubtmc8w03jbnzkk3rsrt 874213 874212 2026-05-29T19:10:56Z Max Tenche 25572 /* Каҫӑсем */ 874213 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Шигильдеев Василий Викторович | Тăван ят = | Ӳкерчĕк = Шигильдеев Василий (Вӑрмар районӗ).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1966|01|2}}<ref name="хыпар-1">[https://www.aktualno21.ru/politika/item/11659-vykhodets-iz-organov?tmpl=component&print=1 Выходец из «органов»]</ref> | Çуралнă вырăн = [[ССРП]], [[РСФСР]], [[Чӑваш АССР]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{USSR}}<br/>{{Ялавлани|РФ}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Пӗрлехи Раҫҫей]]<ref name="хыпар-1"/> | Тĕп шухăшсем = | Ĕçлев тĕсĕ = [[Вӑрмар районӗ|Вӑрмар муниципаллӑ округӗн]] пуҫлӑхӗ<ref name="хыпар-1"/> | Чыславсем = | Сайт = [https://urmary.cap.ru Чӑваш Енӗн Вӑрмар районӗн официаллӑ сайчӗ] }} '''Шигильдеев Василий Викторович''' ({{Кӗске дата|1966|01|2}}, [[ССРП]], [[РСФСР]], [[Чӑваш АССР]]<ref name="хыпар-1"/>) — [[Чӑваш Ен]]ӗн [[политик]]ӗ, [[Вӑрмар районӗ|Вӑрмар муниципаллӑ округӗн]] пуҫлӑхӗ<ref name="вк">[https://vk.com/urmary_adm Администрация Урмарского муниципального округа ВКонтакте]</ref>, «[[Пӗрлехи Раҫҫей]]» [[парти]]н пайташӗ<ref name="хыпар-1"/>. Вӑрмар районӗн [[Чупай (Вӑрмар районӗ)|Чупай]] ялӗнче пурӑнать. {{Тулли дата|2022|12|20}}н Василий Шигильдеев Дмитрий Иванов вырӑнне Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ<ref name="хыпар-2">[https://forum.na-svyazi.ru/?showtopic=3091710&st=0&p=19931788#entry19931788 Урмарский район возглавил выпускник Академии ФСБ]</ref>. == Пурнӑҫ == {{Тулли дата|1966|01|2}} Шигильдеев Василий Викторович ҫуралнӑ. [[2001|2001 ҫулта]] Василий Шигильдеев [[Мускав]]ра [[Хӳтӗленӗвӗн федераллӑ хӗсмечӗ|ХФХ]] вӗренсе вӗҫлетнӗ<ref name="хыпар-2"/>. Район пуҫлӑхӗн ӗҫӗчченхи юлашки вӑхӑтра ООО «НПП «Каскад-ГРУП» компанин пӗтӗм ыйтусен директорӗ пулнӑ. [[Чупай (Вӑрмар районӗ)|Чупай]] ялӗнчен район депутачӗ пулнӑ. === Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑни === {{Тулли дата|2020|08|21}} Дмитрий Иванов Вӑрмар районӗн администрацийӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ. Вӑл [[2022|2022 ҫулхи]] район администрацийӗн пуҫлӑхне пулас тесе ӑмӑртӑва хутшӑнмантан [[Вӑрмар районӗ]]н депутачӗсем ҫӗнӗ пуҫлӑха суйламаллаччӗ. {{Тулли дата|2022|11|9}} район депутачӗсем ҫӗнӗ пуҫлӑх ӗҫне Василий Шигильдееве суйланӑ. {{Кӗске дата|2022|12|19}}-мӗшӗ Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗн ӗҫӗнче Дмитрий Ивановӑн юлашки кунӗ пулса тӑнӑ<ref name="вк-2">[https://vk.com/feed?w=wall10316372_1448 Дмитрий Иванов. ВК]</ref>. {{Тулли дата|2022|12|20}}н Василий Шигильдеев Вӑрмар районӗн пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ<ref name="хыпар-2"/>. == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Вӑрмар районӗ]] * [[Чӑваш Енӗн районӗсен хальхи пуҫлӑхӗсем]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * [https://chuvash.er.ru/person/21d4c5a5-53a1-4fb1-9f2f-92fa37924a44 Пӗрлехи Раҫҫейӗн Чӑваш Енчи уйрӑмӗн сайчӗ] * [https://urmary.cap.ru Чӑваш Енӗн Вӑрмар районӗн официаллӑ сайчӗ] * [https://vk.com/vshigildeev Василий Шигильдеев Вконтакти] [[Категори:Кăрлачăн 2-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1966 çулта çуралнисем]] [[Категори:Чăваш политикĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Чăваш Енĕн Вăрмар районĕ]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] 456f1putm7l290b7ct9cxqlq3xrfyh9 Сӳтсе явасси:Шигильдеев Василий Викторович 1 130085 874216 2026-05-29T19:20:18Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Чӑваш Ен | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=политика | тема2= | тема3= }}» 874216 wikitext text/x-wiki {{Вики-çуркунне статйи|çул= 2026|хутшăнакан=Max Tenche | ҫӗршыв =Чӑваш Ен | ҫӗршыв2 = | ҫӗршыв3 = | тема=политика | тема2= | тема3= }} q25rvn08tk6nz7b1ervjw7v2o1innue Сӳтсе явасси:Тăпăрчă 1 130086 874220 2026-05-29T21:36:17Z ~2026-31453-34 40236 /* ТОВОРОГ - ТОРĂХ СĂМАХРАН */ ҫӗнӗ тема 874220 wikitext text/x-wiki == ТОВОРОГ - ТОРĂХ СĂМАХРАН == # творог «выбивается» из ряда славянских блюд и системно связан с целым пластом тюркской лексики, звучит очень сильно. Разложим это по полочкам, опираясь на факты. Почему народная этимология творога от похожего слова "творить" абсурдна. # # 1. Почему «творог» — чужой среди своих? # # Если посмотреть на исконные названия славянских блюд и продуктов, они образованы по простой и прозрачной схеме: глагол (процесс) + суффикс = продукт. # # · Квас ← квасить (бродить, заквашивать) # · Сметана ← сметать (собирать, снимать сливки) # · Масло ← мазать # · Варенец ← варить # · Простокваша ← квасить # # Продукт называли по тому действию, которое с ним совершали. Это прозрачно и логично. # # «Творог» в этом ряду — абсолютный белый ворон. Связка с глаголом «творить» (т.е. «делать вообще», «создавать») семантически пуста и неестественна. «Творить» можно что угодно — стол, погоду, чудеса. В языке почему-то не появилось названий «творёное мясо», «творёная капуста» или «творёный хлеб» по той же логике . # # Лингвисты, защищающие славянскую версию, сами признают: связь с глаголом tvoriti — это сближение по звучанию, а мотивация «придавать форму» (как у латинского formaticum для сыра) — это красивая, но умозрительная гипотеза . # # Блюдо Глагол Что означает глагол Связь с приготовлением # Квас киснуть / квасить бродить, становиться кислым Прямая: квас — то, что квасили # Простокваша квасить бродить, закисать Прямая: просто (само) кваша # Соленья солить заготавливать с солью Прямая: то, что посолили # Варенье варить готовить в кипятке Прямая: то, что сварили # Творог творить создавать, делать (абстрактно) - Никакой. # # ни одного названия русского блюда, которое было бы образовано от глагола «творить» в значении «делать вообще». Потому что названия блюд в языке всегда конкретные — они описывают либо процесс (квасить, солить, варить, парить), либо результат (кислое, солёное, варёное), либо форму (лепёшка, колобок). # # А «творог» — это не «сделанное нечто абстрактное». Это свернувшееся молоко. # # Что говорят словари про «творог» и «турох» # # «У монгол подобный напиток называется монг. тараг, у тувинцев тарык, у калмыков тарг, предположительно по современным лингвистическим исследованиям от монгольского слова тарыг происходит русское творог» # Турăх (ди.Торăх) _ кисломолочный густой продукт Чуваш в котором стоит деревянная ложка. # Тарак (тараг, тарг) — кисломолочный продукт у тюркских народов и в Монголии . # Торак (турак) — сыр или вареное квашеное молоко в чагатайском языке . # Тарг — густое кислое, створоженное молоко у калмыков # Тувинский Тарык – Кисломолочный продукт . # # Не соответствие индоевропейской этимологии от греческого Тюрос (сыр) - Если бы славяне заимствовали слово τυρός (тюрос) у греков, они бы сказали «тюрос» или «тюря». # # Потому что: # # · «Тюря» уже есть в русском языке — спокойно произносится # · У славян нет фонетических проблем со звуком [тюр-] # · Не было никакой необходимости превращать «тюрос» в «творог». # «Творог» и «тюрос» — это два совершенно разных слова, которые даже отдалённо не похожи. # Чтобы из «тюрос» получить «творог», нужно придумать цепочку из трёх-четырех неестественных звуковых изменений, которых больше нигде в славянском нет. Зачем нужно было добавлять В и на конце Г? # Зачем лингвисты это делают? # # Они хотят доказать, что творог — «исконно славянский». Для этого нужно найти ему родственника в других индоевропейских языках. # # Ближе всего — греческое τυρός (сыр). Неважно, что слова звучат по-разному. Объявляют: «Это регулярные чередования гласных и согласных в индоевропейском праязыке». [[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-31453-34|&#126;2026-31453-34]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-31453-34|сӳтсе яв]]) 21:36, 29 Ҫу уйӑхӗн 2026 (UTC) esp09lgi2o1ssnke6cdonybn1t9ou6u 874221 874220 2026-05-29T22:10:29Z ~2026-31453-34 40236 /* Чăвашла куçармалла */ ҫӗнӗ тема 874221 wikitext text/x-wiki == ТОВОРОГ - ТОРĂХ СĂМАХРАН == # творог «выбивается» из ряда славянских блюд и системно связан с целым пластом тюркской лексики, звучит очень сильно. Разложим это по полочкам, опираясь на факты. Почему народная этимология творога от похожего слова "творить" абсурдна. # # 1. Почему «творог» — чужой среди своих? # # Если посмотреть на исконные названия славянских блюд и продуктов, они образованы по простой и прозрачной схеме: глагол (процесс) + суффикс = продукт. # # · Квас ← квасить (бродить, заквашивать) # · Сметана ← сметать (собирать, снимать сливки) # · Масло ← мазать # · Варенец ← варить # · Простокваша ← квасить # # Продукт называли по тому действию, которое с ним совершали. Это прозрачно и логично. # # «Творог» в этом ряду — абсолютный белый ворон. Связка с глаголом «творить» (т.е. «делать вообще», «создавать») семантически пуста и неестественна. «Творить» можно что угодно — стол, погоду, чудеса. В языке почему-то не появилось названий «творёное мясо», «творёная капуста» или «творёный хлеб» по той же логике . # # Лингвисты, защищающие славянскую версию, сами признают: связь с глаголом tvoriti — это сближение по звучанию, а мотивация «придавать форму» (как у латинского formaticum для сыра) — это красивая, но умозрительная гипотеза . # # Блюдо Глагол Что означает глагол Связь с приготовлением # Квас киснуть / квасить бродить, становиться кислым Прямая: квас — то, что квасили # Простокваша квасить бродить, закисать Прямая: просто (само) кваша # Соленья солить заготавливать с солью Прямая: то, что посолили # Варенье варить готовить в кипятке Прямая: то, что сварили # Творог творить создавать, делать (абстрактно) - Никакой. # # ни одного названия русского блюда, которое было бы образовано от глагола «творить» в значении «делать вообще». Потому что названия блюд в языке всегда конкретные — они описывают либо процесс (квасить, солить, варить, парить), либо результат (кислое, солёное, варёное), либо форму (лепёшка, колобок). # # А «творог» — это не «сделанное нечто абстрактное». Это свернувшееся молоко. # # Что говорят словари про «творог» и «турох» # # «У монгол подобный напиток называется монг. тараг, у тувинцев тарык, у калмыков тарг, предположительно по современным лингвистическим исследованиям от монгольского слова тарыг происходит русское творог» # Турăх (ди.Торăх) _ кисломолочный густой продукт Чуваш в котором стоит деревянная ложка. # Тарак (тараг, тарг) — кисломолочный продукт у тюркских народов и в Монголии . # Торак (турак) — сыр или вареное квашеное молоко в чагатайском языке . # Тарг — густое кислое, створоженное молоко у калмыков # Тувинский Тарык – Кисломолочный продукт . # # Не соответствие индоевропейской этимологии от греческого Тюрос (сыр) - Если бы славяне заимствовали слово τυρός (тюрос) у греков, они бы сказали «тюрос» или «тюря». # # Потому что: # # · «Тюря» уже есть в русском языке — спокойно произносится # · У славян нет фонетических проблем со звуком [тюр-] # · Не было никакой необходимости превращать «тюрос» в «творог». # «Творог» и «тюрос» — это два совершенно разных слова, которые даже отдалённо не похожи. # Чтобы из «тюрос» получить «творог», нужно придумать цепочку из трёх-четырех неестественных звуковых изменений, которых больше нигде в славянском нет. Зачем нужно было добавлять В и на конце Г? # Зачем лингвисты это делают? # # Они хотят доказать, что творог — «исконно славянский». Для этого нужно найти ему родственника в других индоевропейских языках. # # Ближе всего — греческое τυρός (сыр). Неважно, что слова звучат по-разному. Объявляют: «Это регулярные чередования гласных и согласных в индоевропейском праязыке». [[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-31453-34|&#126;2026-31453-34]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-31453-34|сӳтсе яв]]) 21:36, 29 Ҫу уйӑхӗн 2026 (UTC) == Чăвашла куçармалла == Исконно слово Творог происходит с тюркско-монгольских языков, как и другие слова кисломолочных продуктов как: Кефир, Йогурт, Айран, Корт, Кумыс, так как главной едой кочевников была молочная продукция и мясо. Отправляясь в дальние поездки любое молоко скисало в жаре, сворачивалось и бродило, так они находили способы их хранения. В отличии от оседлых земледельцев которые имели хлев и скотину где они могли постоянно пить свеже выдоенное коровье молоко. Слово "творог" выбивается из ряда славянских блюд и системно связан с целым пластом тюркской лексики. Разложим это по полочкам, опираясь на факты, так как народная панславянская этимология творога от похожего слова "творить" абсурдна. «Творог» — чужое слово среди своих. Если посмотреть на исконные названия славянских блюд и продуктов, они образованы по простой и прозрачной схеме: глагол (процесс) + суффикс = продукт. 1) Квас ← квасить (бродить, заквашивать) 2) Сметана ← сметать (собирать, снимать сливки) 3) Масло ← мазать 4) Варенец, Варенье ← варить 5) Простокваша ← квасить 6) Бражка - Бродить 7) Солянка, Рассол, Засолка - Солить Продукт называли по тому действию, которое с ним совершали. Это прозрачно и логично. «Творог» в этом ряду — абсолютный белый ворон. Связка с глаголом «творить» (т.е. «делать вообще», «создавать») семантически пуста и неестественна. «Творить» можно что угодно — стол, погоду, чудеса. В языке почему-то не появилось названий «творёное мясо», «творёная капуста» или «творёный хлеб» по той же логике . Лингвисты, защищающие славянскую версию, сами признают: связь с глаголом tvoriti — это сближение по звучанию, а мотивация «придавать форму» — это красивая, но умозрительная гипотеза . Ни одного названия русского блюда, которое было бы образовано от глагола «творить» в значении «делать вообще». Потому что названия блюд в языке всегда конкретные — они описывают либо процесс (квасить, солить, варить, парить), либо результат (кислое, солёное, варёное), либо форму (лепёшка, колобок). А «творог» — от творить, это не «сделанное нечто абстрактное». В тюрко-монгольском Тарык это свернувшееся молоко. Что говорят словари про «творог» и «турох»: «У монгол подобный напиток называется монг. тараг, у тувинцев тарык, у калмыков тарг, предположительно по современным лингвистическим исследованиям от монгольского слова тарыг происходит русское творог» Турăх (ди.Торăх) _ кисломолочный густой продукт Чуваш в котором стоит деревянная ложка. Тарак (тараг, тарг) — кисломолочный продукт у тюркских народов и в Монголии . Торак (турак) — сыр или вареное квашеное молоко в чагатайском языке . Тарг — густое кислое, створоженное молоко у калмыков Тувинский Тарык – Кисломолочный продукт . Не соответствие индоевропейской этимологии от греческого Тюрос (сыр) - Если бы славяне заимствовали слово τυρός (тюрос) у греков, они бы сказали «тюрос» или «тюря». Потому что: · «Тюря» уже есть в русском языке — спокойно произносится · У славян нет фонетических проблем со звуком [тюр-] · Не было никакой необходимости превращать «тюрос» в «творог». «Творог» и «тюрос» — это два совершенно разных слова, которые даже отдалённо не похожи. Чтобы из «тюрос» получить «творог», нужно придумать цепочку из трёх-четырех неестественных звуковых изменений, которых больше нигде в славянском нет. Зачем нужно было добавлять В и на конце Г? Зачем лингвисты это делают? Они хотят доказать, что творог — «исконно славянский». Для этого нужно найти ему родственника в других индоевропейских языках. Ближе всего — греческое τυρός (сыр). Неважно, что слова звучат по-разному. Объявляют: «Это регулярные чередования гласных и согласных в индоевропейском праязыке». [[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-31453-34|&#126;2026-31453-34]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-31453-34|сӳтсе яв]]) 22:10, 29 Ҫу уйӑхӗн 2026 (UTC) cgph1jzwkde8ectc929632c6unlxvux 874222 874221 2026-05-29T22:11:04Z ~2026-31453-34 40236 874222 wikitext text/x-wiki == ТОВОРОГ - ТОРĂХ СĂМАХРАН == # творог «выбивается» из ряда славянских блюд и системно связан с целым пластом тюркской лексики, звучит очень сильно. Разложим это по полочкам, опираясь на факты. Почему народная этимология творога от похожего слова "творить" абсурдна. # # 1. Почему «творог» — чужой среди своих? # # Если посмотреть на исконные названия славянских блюд и продуктов, они образованы по простой и прозрачной схеме: глагол (процесс) + суффикс = продукт. # # · Квас ← квасить (бродить, заквашивать) # · Сметана ← сметать (собирать, снимать сливки) # · Масло ← мазать # · Варенец ← варить # · Простокваша ← квасить # # Продукт называли по тому действию, которое с ним совершали. Это прозрачно и логично. # # «Творог» в этом ряду — абсолютный белый ворон. Связка с глаголом «творить» (т.е. «делать вообще», «создавать») семантически пуста и неестественна. «Творить» можно что угодно — стол, погоду, чудеса. В языке почему-то не появилось названий «творёное мясо», «творёная капуста» или «творёный хлеб» по той же логике . # # Лингвисты, защищающие славянскую версию, сами признают: связь с глаголом tvoriti — это сближение по звучанию, а мотивация «придавать форму» (как у латинского formaticum для сыра) — это красивая, но умозрительная гипотеза . # # Блюдо Глагол Что означает глагол Связь с приготовлением # Квас киснуть / квасить бродить, становиться кислым Прямая: квас — то, что квасили # Простокваша квасить бродить, закисать Прямая: просто (само) кваша # Соленья солить заготавливать с солью Прямая: то, что посолили # Варенье варить готовить в кипятке Прямая: то, что сварили # Творог творить создавать, делать (абстрактно) - Никакой. # # ни одного названия русского блюда, которое было бы образовано от глагола «творить» в значении «делать вообще». Потому что названия блюд в языке всегда конкретные — они описывают либо процесс (квасить, солить, варить, парить), либо результат (кислое, солёное, варёное), либо форму (лепёшка, колобок). # # А «творог» — это не «сделанное нечто абстрактное». Это свернувшееся молоко. # # Что говорят словари про «творог» и «турох» # # «У монгол подобный напиток называется монг. тараг, у тувинцев тарык, у калмыков тарг, предположительно по современным лингвистическим исследованиям от монгольского слова тарыг происходит русское творог» # Турăх (ди.Торăх) _ кисломолочный густой продукт Чуваш в котором стоит деревянная ложка. # Тарак (тараг, тарг) — кисломолочный продукт у тюркских народов и в Монголии . # Торак (турак) — сыр или вареное квашеное молоко в чагатайском языке . # Тарг — густое кислое, створоженное молоко у калмыков # Тувинский Тарык – Кисломолочный продукт . # # Не соответствие индоевропейской этимологии от греческого Тюрос (сыр) - Если бы славяне заимствовали слово τυρός (тюрос) у греков, они бы сказали «тюрос» или «тюря». # # Потому что: # # · «Тюря» уже есть в русском языке — спокойно произносится # · У славян нет фонетических проблем со звуком [тюр-] # · Не было никакой необходимости превращать «тюрос» в «творог». # «Творог» и «тюрос» — это два совершенно разных слова, которые даже отдалённо не похожи. # Чтобы из «тюрос» получить «творог», нужно придумать цепочку из трёх-четырех неестественных звуковых изменений, которых больше нигде в славянском нет. Зачем нужно было добавлять В и на конце Г? # Зачем лингвисты это делают? # # Они хотят доказать, что творог — «исконно славянский». Для этого нужно найти ему родственника в других индоевропейских языках. # # Ближе всего — греческое τυρός (сыр). Неважно, что слова звучат по-разному. Объявляют: «Это регулярные чередования гласных и согласных в индоевропейском праязыке». [[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-31453-34|&#126;2026-31453-34]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-31453-34|сӳтсе яв]]) 21:36, 29 Ҫу уйӑхӗн 2026 (UTC) == Чăвашла куçармалла == Исконно слово Творог происходит с тюркско-монгольских языков, как и другие слова кисломолочных продуктов как: Кефир, Йогурт, Айран, Корт, Кумыс, так как главной едой кочевников была молочная продукция и мясо. Отправляясь в дальние поездки любое молоко скисало в жаре, сворачивалось и бродило, так они находили способы их хранения. В отличии от оседлых земледельцев которые имели хлев и скотину где они могли постоянно пить свеже выдоенное коровье молоко. Слово "творог" выбивается из ряда славянских блюд и системно связан с целым пластом тюркской лексики. Разложим это по полочкам, опираясь на факты, так как народная панславянская этимология творога от похожего слова "творить" абсурдна. «Творог» — чужое слово среди своих. Если посмотреть на исконные названия славянских блюд и продуктов, они образованы по простой и прозрачной схеме: глагол (процесс) + суффикс = продукт. 1) Квас ← квасить (бродить, заквашивать) 2) Сметана ← сметать (собирать, снимать сливки) 3) Масло ← мазать 4) Варенец, Варенье ← варить 5) Простокваша ← квасить 6) Бражка - Бродить 7) Солянка, Рассол, Засолка - Солить Продукт называли по тому действию, которое с ним совершали. Это прозрачно и логично. «Творог» в этом ряду — абсолютный белый ворон. Связка с глаголом «творить» (т.е. «делать вообще», «создавать») семантически пуста и неестественна. «Творить» можно что угодно — стол, погоду, чудеса. В языке почему-то не появилось названий «творёное мясо», «творёная капуста» или «творёный хлеб» по той же логике . Лингвисты, защищающие славянскую версию, сами признают: связь с глаголом tvoriti — это сближение по звучанию, а мотивация «придавать форму» — это красивая, но умозрительная гипотеза . Ни одного названия русского блюда, которое было бы образовано от глагола «творить» в значении «делать вообще». Потому что названия блюд в языке всегда конкретные — они описывают либо процесс (квасить, солить, варить, парить), либо результат (кислое, солёное, варёное), либо форму (лепёшка, колобок). А «творог» — от творить, это не «сделанное нечто абстрактное». В тюрко-монгольском Тарык это свернувшееся молоко. Что говорят словари про «творог» и «турох»: «У монгол подобный напиток называется монг. тараг, у тувинцев тарык, у калмыков тарг, предположительно по современным лингвистическим исследованиям от монгольского слова тарыг происходит русское творог» Турăх (ди.Торăх) _ кисломолочный густой продукт Чуваш в котором стоит деревянная ложка. Тарак (тараг, тарг) — кисломолочный продукт у тюркских народов и в Монголии . Торак (турак) — сыр или вареное квашеное молоко в чагатайском языке . Тарг — густое кислое, створоженное молоко у калмыков Тувинский Тарык – Кисломолочный продукт . Не соответствие индоевропейской этимологии от греческого Тюрос (сыр) - Если бы славяне заимствовали слово τυρός (тюрос) у греков, они бы сказали «тюрос» или «тюря». Потому что: · «Тюря» уже есть в русском языке — спокойно произносится · У славян нет фонетических проблем со звуком [тюр-] · Не было никакой необходимости превращать «тюрос» в «творог». «Творог» и «тюрос» — это два совершенно разных слова, которые даже отдалённо не похожи. Чтобы из «тюрос» получить «творог», нужно придумать цепочку из трёх-четырех неестественных звуковых изменений, которых больше нигде в славянском нет. Зачем нужно было добавлять В и на конце Г? Зачем лингвисты это делают? Они хотят доказать, что творог — «исконно славянский». Для этого нужно найти ему родственника в других индоевропейских языках. Ближе всего — греческое τυρός (сыр). Неважно, что слова звучат по-разному. Объявляют: «Это регулярные чередования гласных и согласных в индоевропейском праязыке». [[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-31453-34|&#126;2026-31453-34]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-31453-34|сӳтсе яв]]) 22:10, 29 Ҫу уйӑхӗн 2026 (UTC) The word "tvorog" (curd) originally comes from the Turkic-Mongolian languages, like other words for fermented milk products such as [[:en:Kefir|kefir]], [[:en:Yogurt|yogurt]], [[:en:Ayran|ayran]], kort, and [[:en:Kumis|kumys]], since dairy products and meat were the main foods of [[:en:Nomad|nomads]]. When setting out on long journeys, any milk would sour in the heat, curdle, and ferment, so they found ways to preserve it. This is unlike sedentary farmers who had a barn and livestock where they could constantly drink freshly milked cow's milk. The word "tvorog" (curd) stands out from the rest of the Slavic dishes and is systematically linked to a whole layer of Turkic vocabulary. Let's break this down, relying on the facts, as the popular Pan-Slavic etymology of tvorog, from the similar word "tvorit" (create), is absurd. "Tvorog" is a foreign word among its own. If you look at the original names of Slavic dishes and foods, they are formed according to a simple and transparent pattern: verb (process) + suffix = product. 1) Квас, простокваша ← квасить (бродить, заквашивать) / Kvass ← kvasit' (to ferment, to leaven) 2) Сметана ← сметать (собирать, снимать сливки) / Smetana ← smeat' (to collect, to skim) 3) Масло ← мазать / Butter ← smear 4) Варенец, Варенье ← варить / Varenets, Jam ← cook 5) Бражка - Бродить / Brazhka ← to ferment 6) Солянка, Рассол, Засолка ← Солить / Solyanka, Rassol', Zasol'ka - to salt The food was named according to the action performed on it. This is transparent and logical. "Tvorog" is a complete outlier in this series. The connection with the verb "tvorit'" (i.e., "to do in general," "to create") is semantically empty and unnatural. You can "tvorit" anything—a table, the weather, miracles. For some reason, the language hasn't developed the terms "tvorenoye meat," "tvorenoye kapusta," or "tvorenoye khleb" (made meat), following the same logic. Linguists who defend the Slavic version themselves admit: the connection with the verb "tvoriti" is a sound similarity, while the motivation for "to give form" is a beautiful, but speculative, hypothesis. There isn't a single name for a Russian dish that would be derived from the verb "tvorit" (created) meaning "to do in general." Because the names of dishes in the language are always specific—they describe either a process (to ferment, to salt, to boil, to steam), or a result (sour, salty, boiled), or a form (flatbread, kolobok). And "tvorog" (curd) comes from "tvorit" (created)—it doesn't mean "something abstract." In Turkic-Mongolian, "taryk" means curdled milk. What do dictionaries say about "tvorog" and "turokh": "The Mongols call a similar drink "Mongolian tarag," the Tuvans call it "taryk," and the Kalmyks call it "targ." Modern linguistic research suggests that the Russian word "tvorog" derives from the Mongolian word "taryg." Turakh (Divine Torakh) is a thick, fermented milk product of the [[:en:Chuvash_people|Chuvash]] peoples, which is used to hold a wooden spoon. Tarak (tarag, targ) is a fermented milk product among the [[:en:Turkic_peoples|Turkic]] peoples and in [[:en:Mongols|Mongolia]]. Torak (turak) is cheese or boiled fermented milk in the [[:en:Chagatai_language|Chagatai language]]. Targ is thick, sour, curdled milk among the [[:en:Kalmyks|Kalmyks]]. Tuvan Taryk is a fermented milk product. Inconsistency with the Indo-European etymology of the Greek word Tyuros (cheese) - If the Slavs had borrowed the word τυρός (tyros) from the [[:en:Greeks|Greeks]], they would have said "tyuros" or "tyurya." Because: "Tyurya" already exists in Russian—it's easily pronounced. Slavs have no phonetic problems with the [tyur-] sound. There was no need to transform "tyuros" into "tvorog." "Tvorog" and "tyuros" are two completely different words, not even remotely similar. To get "tvorog" from "tyuros," you'd have to invent a chain of three or four unnatural sound changes that don't appear anywhere else in Slavic. Why was it necessary to add a V and a G at the end? Why do linguists do this? They want to prove that tvorog is "originally Slavic." To do this, they need to find a relative in other Indo-European languages. The closest is the Greek τυρός (cheese). It doesn't matter that the words sound different. They announce: "These are regular alternations of vowels and consonants in the Indo-European proto-language." [[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-31453-34|&#126;2026-31453-34]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-31453-34|сӳтсе яв]]) 22:11, 29 Ҫу уйӑхӗн 2026 (UTC) cf2qk39c7jtb936siqfmrpnyrqd7kt8