Скумин Виктор Андреевич

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Скумин Виктор Андреевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40069</id>
    <revision>
      <id>874373</id>
      <parentid>873537</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T20:37:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>КӗлчечекМ</username>
        <id>15937</id>
      </contributor>
      <origin>874373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41621" sha1="lysayfcrinxpsb84o5iu72zpd36p67x" xml:space="preserve">{{Ăсчах
| Ят                   = Виктор Андреевич Скумин
| Тăван ят             = 
| Ӳкерчĕк              =
| Анлăшĕ               = 
| Ӳкерчĕке ăнлантарни  = Скумін у серпні 2020 року.jpg
| Çуралнă вăхăт        = [[1948]] çулхи [[çурла, 30]]
| Çуралнă вырăн        = Пенза облаçĕ, РСФСР, СССР
| Ашшĕ                 = Андрей Никифорович Скумин
| Амăшĕ                = Мария Ивановна Скумина
| Вилнĕ вăхăт          = 
| Вилнĕ вырăн          = 
| Гражданлăх           = {{SUN}}→ &lt;br /&gt;{{RUS}}
| Нацилĕх              = [[Вырăссем|вырăс]]
| Ăслăх сфери          = [[психотерапи]], [[психиатри]], [[психологи]]
| Ăсчах степенĕ        = медицина ăслăхĕсен тухтăрĕ
| Ăсчах хисепĕ         = 
| Ĕç вырăнĕ            = 
| Альма-матер          = [[Харьковри наци медицина университечĕ]]
| Ăслăх ертӳçи         = 
| Паллă                = 
| Чыславсемпе парнесем = 
| Сайт                 = 
}}

'''Скумин Виктор Андреевич''' (1948 çулта, [[Çурла (уйăх) | çурла уйӑхĕн]] 30-мĕшĕнче, [[Пенза облаçĕ]]нче çуралнӑ) – [[вырӑссем | вырӑс]] ăсчахĕ, пĕрлĕхлĕх ĕçченĕ, [[медицина]] ăслăхĕсен тухтăрĕ, педагогика тата [[психологи]] профессорĕ, «Культура урлă сывлăх патне» халӑхсен хушшинчи пĕрлĕхлĕ юхӑмăн президенчĕпе пуçласа яраканĕ.
 
1978 çулта [[Скумин синдромĕ]]&lt;ref&gt;Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/articles/j18_3.html Синдром Скумина как нозологическая форма] // К Здоровью через Культуру. — 2010. — № 18. — С. 22-36. ISSN 0204-3440&lt;/ref&gt;, 1986 çулта соматика чирĕн невротика фантомĕн синдромне&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://altermed.fandom.com/ru/wiki/Синдром_невротического_фантома_соматической_болезни |title=Синдром невротического фантома соматической болезни|publisher=altermed.fandom.com|accessdate=03 May 2026|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}&lt;/ref&gt; çырса кӑтартнӑ. Кĕлетке патологипе тата психика чирĕсемпе пурӑнакан çынсем валли реабилитаци программине тата [[Скуминăн психотренингĕ | медитациллĕ психотренинг]] меслетне шутласа тупаканĕ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://science.fandom.com/ru/wiki/Психотренинг_по_Скумину |title=Психотренинг по Скумину|publisher=science.fandom.com|accessdate=03 May 2026|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}&lt;/ref&gt;

Çавăн пекех Скумин [[сывлăх культури]]н ыйтăвĕсемпе, йога енĕпе&lt;ref&gt;Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/10090.html Не навреди себе и ближнему] // [[Советская Чувашия]]. — 1990. — №№100-101 (19483-19484). — С. 8.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/11692.html Научились ли вы радоваться препятствиям?] // Чебоксарские новости. — 1992. — №116 (240). — С. 3.&lt;/ref&gt;, тĕрлĕ чирсене палăртса вĕсене сиплессипе, [[сывлăх]]лă пурнăçпа пурăнмаллипе нумай йышши публикацисем кăларнă &lt;ref&gt;{{cite web |url=https://biblmdkz.ru/skumin.html |title=БИБЛИОТЕКА КУЛЬТУРЫ ЗДОРОВЬЯ|publisher=biblmdkz.ru|accessdate=30 March 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kult-zdor.ru/?page_id=7 |title=Библиотека Культуры Здоровья|publisher=kult-zdor.ru|accessdate=30 March 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/y.html Йога: путь самосовершенствования]: духовная, психическая, физическая культура здоровья. — Новочебоксарск: Терос, 1994 . — 222 с. — ISBN 5-88167-001-9.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Viktor Skumin. [https://biblmdkz.ru/articles/g892.html Joga, visuomene ir kultura] // Gydytoju žinios. — 1992. m. vasario 22 – vasario 28.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;В. Скумин. Культура здоровья – наука будущего // Рабочая газета. — 1993. — № 123. — С. 4.&lt;/ref&gt;.

== Кун-çулĕ ==
Виктор Андреевич Скумин 1948 çулта, çурла уйӑхĕн 30-мĕшĕнче,&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.calendarz.com/on-this-day/august/30/victor-skumin|title=Victor Skumin |publisher=calendarz.com |accessdate=2 June 2022}}&lt;/ref&gt; Пенза облаçĕнче, [[ССРП|Совет Союçĕнче]] çут тĕнчене килнĕ. Ашшĕ – Скумин Андрей Никифорович, Совет çарĕн офицерĕ. Амăшĕ – Скумина (Власова) Мария Ивановна. Икĕ аслашшĕ те вырӑс подданӑйĕсем пулнӑ. Никифор Скумин [[Раççей империйĕ|Раççей империнче]], [[Хура тинĕс]] флотчĕнче хĕсметре тӑнӑ. Иван Власов вара - Раççей императорĕн хĕсметĕнче.

Виктор Скумин çуралсассӑнах унӑн çемьи [[Хусан |Хусана]] куçса кайнӑ, унтах унӑн ашшĕне Атăлçи çар тăрăхĕн шалти çарсен вӑрçӑ трибуналĕн председателĕ ĕç вырăнне лартнă. Ачалӑхра ашшĕ ĕç-пуçне пула Виктор Скуминӑн хуларан хулана куçма, тĕрлĕ шкулсенче вĕренме тивнĕ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kult-zdor.ru/?page_id=163 |title=Профессор В. А. Скумин |publisher=kult-zdor.ru|accessdate=30 March 2019}}&lt;/ref&gt; Вăл [[Пенза|Пензăра]], [[Челепи]]нче, [[Петрозаводск]]ра, [[Санкт-Петербург|Ленинградра]], [[Мускав]]ра тата урăх хулисенче пурăннă. 
1973 çулта Виктор Скумин Харьковри патшалӑх медицина институтне пĕтĕм пиллĕкпе вĕренсе тухнă. Унтан [[Киев]] хулинче, клиника ординатуринче, [[Амосов Николай Михайлович |Н.М. Амосов]] академикĕ патĕнче вĕреннĕ. Вăл сывлăхлă пурнӑçшӑн питĕ паллӑ кĕрешекенĕ пулнӑ. Унсӑр пуçне Скумин врачсен квалификацине ӳстерекен Украина институтĕнче, психотерапи кафедринче, кĕрет мар мелпе аспирантурăра вĕреннĕ (ăслăх ертӳçи – медицина ăслăхĕсен тухтăрĕ А.Т. Филатов профессор).

Вĕренсе пĕтерсессĕн вӑл Киеври ĂТИнчи чĕре-тымар хирургийĕнче, УИУВĕнче ([[Харьков |Харьковри]] диплом илнĕ хыççӑн медицина академийĕ), Харьковри патшалӑх культура институтĕнче (Харьковри патшалӑх культура академийĕ) ĕçленĕ. 
Халĕ Мускавра пурăнать.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://science.fandom.com/ru/wiki/Скумин,_Виктор_Андреевич |title=Скумин, Виктор Андреевич|publisher=science.fandom.com|accessdate=03 May 2026}}&lt;/ref&gt;

== Ăслăхпа педагогика ĕçĕ==

Скумина 1980 çулта тухтăрсен квалификацине ӳстерекен [[Украина]] институтĕнче психотерапи кафедрин ассистенчĕ вырăнне конкурс мелĕпе суйланă. Çав çултах вăл медицина ăслăхĕсен кандидатне тивĕçтерекен «[[Чĕре]] клапанĕсем вырăнне протезсем лартнă чирлĕ çынсене реабилитаци вăхăтĕнче психотерапийĕпе психопрофилактика сыватакан мелĕсем» диссертацие хӳтеленĕ. 

1988 çулта В.А.Скумин медицина ăслăхĕсен тухтăрне тивĕçтерекен «Пищеварени системипе çыхăннă иртсе кайман чирĕсемпе чирлекен ачасен психикăлла чирĕсем (клиника, систематика, сыватмалли мелĕсем, психопрофилактика)» диссертацие хӳтеленĕ. 

Сумлă петербург ăсчахĕ, РФ тава тивĕçлĕ ĕçченĕ, Д.Н. Исаев профессор хăйĕн «Ачасен психосоматикăллă тата соматопсихикăллă чирĕсем» кĕнекине В.А. Скумин тунă çитĕнĕвĕсене тĕпе хурса çырса кăларать. 

1990 çултан Скумин Харьковри патшалăх культура институтĕнче педагогикăпа психологи кафедрин профессор ĕç вырăнĕнче, унтан физкультурăпа сывлăх кафедрин профессор вырăнĕнче вăй хурать. Социаллă педагогсене хатĕрлекен программине хăйĕн «Сывлăх культурин воспитанийĕ» курсне çырса кĕртет. Çав енĕпе ăна В.Н. Шейко вуз ректорĕ, академик вăйлă пулăшу парать. 

Сывлăх культурин феноменне тĕпчес енĕпе тĕнчери саккăрмĕш хут иртекен «2012 çулхи ăслăх потенциалĕ» ăслăхпа практика тетел-конференцийĕнче, В.П. Мойсеюк хăйĕн ăслăх публикацинче В.А. Скумин 1995 çулта сывлăх культурин терминне шухăшласа тупнă ăнлавĕпе усă курнă.

Сывлăх культури — çынна тата унăн сывлăхне тĕпчекен ăслăх. Çыннăн хакал, психика тата ӳт-пӳ вăйĕсене мĕнле тĕрĕс аталантармаллине, хăйĕн таврашĕнчи хутлăхра епле тĕрĕс пурăнмаллине тĕпчет.&lt;ref&gt;Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/14994.html Здоровье надо заслужить] // Грани. — 1994. — №149 (2475). — С. 2.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/articles/595.html Здоровье надо заслужить] // Грани. — 1995. — №5 (2484). — С. 2.&lt;/ref&gt;

О.В. Верхорубовпа Н.А. Лобанов: сывлăх культурин теоретикĕсем, хăйсен ăслăх ĕçĕнче каланă тăрăх тата В.А. Скумин сывлăх культури концепципе килĕшӳллĕн, çыннăн сывлăхне хакал, психика тата ӳт-пӳ сывлăхĕ палăртать. Хакал, психика тата ӳт-пӳ сывлăхĕ культурăн пысăкрах шайĕ патне çитме пулăшать.

В.П. Горащук, педагогика ăслăхĕсен тухтăрĕ, сывлăх культурин облаçĕнче теорипе практика специалисчĕ каланă тăрăх, В. Скумин сывлăх культурипе çыхăннă ыйтăвĕсене Н. Рерих философипе килĕшӳллĕн шутласа тупнă.

Урăх ăсчахсем хăйсен тухтăр диссертацисене хатĕрленĕ чухне В.А. Скуминăн медицина, педагогика, [[философи]] енĕпе ăслăх ĕçĕсене, çавăн пекех, вун-вун кандидат диссертацийĕсенче, Интернетра ăслăха халалланă статьясемпе публикацисенче усă курнă.

В.А. Скумин психикăллă тата соматикăллă сывлăхĕн чирĕсене маларах палăртса тата вĕсене сыватас енĕпе тĕпчекен наука проекчĕсене хастар хутшăннă. Ун хыççăн вăл çак ыйтăвĕсемпе тĕрлĕ шайра иртекен съездсемпе конференцисенче наука публикацийĕсемпе тата докладсемпе тухса калаçнă.

==Съездсемпе конференцисенче тунă докладсем==
* [https://biblmdkz.ru/k78.html Значение и особенности психотерапевтической тактики в предоперационной подготовке больных к протезированию клапанов сердца].— В кн.: Материалы межобластной научно-практической конференции по неврозам и неврозоподобным состояниям. — Кострома, 1978. — С. 97-100.
* [https://biblmdkz.ru/78_.html К проблеме психологической реабилитации больных с искусственными клапанами сердца].— В кн.: Совершенствование хирургического лечения пороков сердца : Тез. докл. конф. — Киев, 1978. — С. 38-41.
* [https://biblmdkz.ru/78.html Некоторые особенности нервно-психической сферы у больных с протезами клапанов сердца].— В кн.: Совершенствование хирургического лечения пороков сердца : Тез. докл. конф. — Киев, 1978. — С. 41-43.
* [https://biblmdkz.ru/articles/c1978.html Организационная структура психотерапевтической помощи в хирургии приобретённых пороков сердца в аспекте задач реабилитации]. — В кн.: 6-й съезд невропатологов и психиатров Украинской ССР : Тез. докл. — Харьков, 1978. — С. 54-55.
* [https://biblmdkz.ru/articles/28878.html Состояние интеллектуально-мнестических функций у больных с приобретёнными пороками сердца до и после операции] — В кн.: Ишемическая болезнь сердца. Некоронарные поражения миокарда. Актуальные проблемы кардиохирургии // 1-й съезд кардиологов Украинской ССР : Тез. докл. — Киев, 1978. — С. 288.
* [https://biblmdkz.ru/articles/7579.html О социально-трудовой и психической адаптации больных с ревматическими пороками сердца, перенёсших кардиохирургическую операцию]. — В кн.: Процессы адаптации и компенсации в кардиологии. Пленум Правления Украинского научного кардиологического общества : Тез. докл. — Львов, 1979. — С. 75-77.
* [https://biblmdkz.ru/articles/4180.html Вегетативные нарушения в структуре кардиопротезного психопатологического синдрома]. — В кн.: Центральная регуляция вегетативных функций // Материалы 4-й научной конференции ЦНИЛ Тбилисского ГИУВ МЗ СССР. — Тбилиси, 1980. — С. 41-42.
* [https://biblmdkz.ru/t80.html Психологические аспекты реабилитации больных, оперированных по поводу приобретённых пороков сердца.] — В кн.: Реабилитация при ИБС и пороках сердца : Тез. докл. — Горький, 1980. — С. 136-138.
* Психическое и соматическое в структуре кардиопротезного психопатологического синдрома.— В кн.: Тезисы докладов межобластной научно-практической конференции &quot;Клиника, диагностика, лечение нейрогенных соматических заболеваний&quot;. — Пермь, 1981. — С. 194-195.
* Особенности терапии половых расстройств у больных, оперированных на сердце // Лечение половых расстройств : Тез. докл. Республ. науч. конф. сексопатологов Украины. — Киев, 1982. — С. 76-77.
* Опыт повышения квалификации медицинского персонала детских учреждений в области психопрофилактики и психогигиены // Медикосоциальные аспекты развития и воспитания здорового ребёнка : Тез. докл. Всесоюз. конф. — Москва, 1983. — С. 192-193.
* Современная психотерапия и [[Агни Йога]] // Юбилейная научно-практическая конференция, посвящённая 25-летию Харьковского научно-медицинского общества психотерапевтов : Аннотированная программа. — Харьков, 1983. — С. 7-8.
* Изучение психологической склонности к алкоголизации с помощью патохарактерологического диагностического опросника // Актуальные вопросы наркологии : Тез. докл. обл. научно-практич. конф. — Харьков, 1985. — С. 36-37.
* [https://biblmdkz.ru/t85.html Психотерапия в комплексе реабилитации детей с хроническими заболеваниями пищеварительной системы] : Тез. докл. 12-го съезда педиатров Эстонской ССР. Т. 2. — Таллин, 1985. — С. 102-103 /в соавт./.
* К вопросу обеспечения психотерапевтической помощи детей в медицинских учреждениях непсихиатрического профиля // Научно-технический прогресс в медицине и фундаментальные проблемы биологии : Тез. докл. — Харьков, 1986. — С. 377-379.
* [https://biblmdkz.ru/articles/16186.html Патоморфоз общих неврозов при хронических болезнях пищеварительной системы у детей и подростков] // Неврозы у детей и подростков : Тез. докл. Всесоюз. конф. — Москва, 1986. — С. 161-164.
* Психологические аспекты совершенствования терапевтической помощи подросткам с хроническими болезнями органов пищеварения // Всесоюзный съезд терапевтов. 19-й : Тез. докл. Т.2. — Москва, 1987. — С. 281.
* Семейная психотерапия как метод гармонизации внутрисемейных отношений // Социально-психологические и медицинские аспекты брака и семьи : Тез. докл. 3-й обл. научно-практич. конф. сексопатологов. — Харьков, 1987. — С. 380-382.
* Оздоровительные возможности психофизических упражнений йоги в пожилом возрасте // Первая Всесоюзная научно-практическая конференция: «Йога: проблемы оздоровления и самосовершенствования человека». — Москва, 1989. — С. 118-120 /в соавт./.
* Учение Живой Этики (Агни Йоги) и современные тенденции в психотерапии // Первая Всесоюзная научно-практическая конференция: «Йога: проблемы оздоровления и самосовершенствования человека». — Москва, 1989. — С. 82-85.
* Агни Йога о психической энергии // Вторая Всесоюзная научно-практическая конференция: «Йога: проблемы оздоровления и самосовершенствования человека» Ч.1. — Москва, 1990. — С. 67-71.
* Вопросы питания в Агни Йоге // Вторая Всесоюзная научно-практическая конференция: «Йога: проблемы оздоровления и самосовершенствования человека» Ч.1. — Москва, 1990. — С. 177-180.
* Учреждения отдыха как школа здорового образа жизни // Новое в психотерапии и немедикаментозном лечении больных на курорте : Аннотированная программа областной научно-практической конференции. — Харьков, 1990. — С. 45-46.
* [https://biblmdkz.ru/articles/hls90en.html A Health trough a Culture] // International Conference on Healthy Lifestiles. — Leningrad, 1990. — С. 3-51.
* Актуальные психологические аспекты оптимизации творческой деятельности педагога // Творческая индивидуальность педагога : Тез. докл. конф. — Тюмень, 1991. — С. 150-151.
* Агнi Йога i українська культура // Республиканская научно-теоретическая конференция: «Культура України: iсторiя i сучаснiсть». — Харьков, 1992. — С. 28-30.
* Вивчення психологiчних механiзмiв пiдвищення культури педагогiчної дiяльностi // Республиканская научно-теоретическая конференция: «Культура України: iсторiя i сучаснiсть». — Харьков, 1992. — С. 382-383.

== Пĕрлĕх ĕçĕ==
[[File:VicSkumin31.08.23.png|thumb|В. А. Скумин, [[Бобина Людмила Анатольевна|Л. А. Бобина]], 2023 çул. [[Крым]], [[Ялта]].]] 

1994 çулта В.А. Скумин профессора [[тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕ]]н президент вырăнне суйлаççĕ. Çак пĕрлĕх организацийĕнче вăл 2008 çулхи çурла уйăхĕн 30-мĕшчен вăй хунă.

[[Чăваш Республики | Чăваш Республикинче]] тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕн регион организацийĕ ĕçлет.

Çак юхăмĕн издательствинче серисемпе «Вĕренмелли литература», «В.А. Скумин профессорĕн суйласа илнĕ лекцисем», «Сывлăх культурин основисем», «Пурнăç вĕрентекенĕсем», «Культура урлă сывлăх патне» юхăмĕнчи ĕçченĕсен ĕçĕ-хĕлĕ» кĕнекесем тата çавăн пекех [[К здоровью через культуру (журнал)|«К здоровью через культуру»]] (чăвашла «Культура урлă сывлăх патне») журнал кăлараççĕ.

2009 çулта Украинăри (Киев хули) юхăмĕн регионри организацийĕн [[Ауновская Ольга Константиновна|О.К. Ауновская]] аслă представительне [[Рерих, Николай Константинович |Николай Рериха]] халалланă тĕнчери иртекен «Педагогикăпа просветительство» конкурсри номинацинче&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.hermitagemuseum.org/news/hm11_2_423?lng=ru|title=Эрмитаж хыпарĕсем|publisher=hermitagemuseum.org|accessdate=24 March 2025|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}&lt;/ref&gt; çĕнтернĕшĕн премипе лауреат медальне панă.

Рерих çемьи пирки «Светоносецсем» ятлă кĕнекене О.К. Ауновская В.А. Скумин пулăшнипе çырнă.&lt;ref&gt;Скумин В. А., Ауновская О. К. [https://biblmdkz.ru/svet.html Светоносцы]. — Новочебоксарск: Терос, 1995. — 114 с. — ISBN 5-88167-004-3.&lt;/ref&gt;

О.К. Ауновскаян хăш-пĕр публикацийĕсем В.А. Скумин идейисен поэтикăлла кăтартăвĕсем пек пулса тухаççĕ, унсăр пуçне, Скуминăн ум сăмахĕсемпе пуçланаççĕ.

2007 çулта В.А. Скумин профессор инициативĕпе тата пулăшнипе [[Ялта]] хулинче ([[Крым]]) «Сывлăх культурин институчĕ» пĕрлĕх организацийĕ йĕркеленнĕ. Унта Скумин 2008 çулхи çурла уйăхĕн 30-мĕшчен ĕçленĕ.

В.А. Скумин тата сывлăх культурин гимнсене хайлакан пек те паллă. Вăл «Сердце», «К Здоровью через Культуру»&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=kyknqmZhyIk |title=Гимн &quot;К Здоровью через Культуру&quot;|publisher=youtube.com |accessdate=14 April 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}&lt;/ref&gt;, «Урусвати», «[[Шамбала]]», «[[Мориа]]», «Ур», «Агни», «Солнце» гимнсем хывнă.&lt;ref&gt;[https://biblmdkz.ru/gimn.html Скумин В. А. Гимны Культуры Здоровья]. — Чебоксары: К Здоровью через Культуру, 2007. — 64 с. — ISBN 978-5-88167-030-6.&lt;/ref&gt;

==Ĕçĕсем==
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m12.html Психотерапия и психопрофилактика в системе реабилитации больных с протезами клапанов сердца: методические рекомендации]. — Киев: Министерство здравоохранения УССР, 1980. — 16 с. — 500 экз.
# Филатов А. Т., Скумин В. А., Кобзарь А. Д. и др. [https://biblmdkz.ru/m5.html Гипносуггестивная психотерапия: методические рекомендации]. — Харьков, 1983. — 22 с. — 1000 экз.
# Филатов А. Т., Мартыненко А. А., Скумин В. А. и др. [https://biblmdkz.ru/m8.html Система психотерапии в комплексе санаторно-курортного лечения больных, перенесших инфаркт миокарда: методические рекомендации]. — Харьков, 1984. — 28 с. — 1000 экз.
# Филатов А. Т., Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m6.html Психопрофилактика и психотерапия в кардиохирургии]. — Киев: Здоровье, 1985. — 72 с. — (Библиотека практического врача). — 5000 экз.
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m22.html Психологические методы исследования в педиатрической практике]: методические рекомендации. — Харьков, 1985. — 40 с.
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m4.html Медицинская психология и психотерапия в системе реабилитации детей и подростков с хронической патологией органов пищеварения: методические рекомендации]. — Харьков, 1985. — 27 с. — 1000 экз.
# Сердюк А. И., Скумин В. А., Фастовец А. М. [https://biblmdkz.ru/m18.html Психотерапия, психогигиена, психропрофилактика в учреждениях семейного отдыха: методические рекомендации]. — Харьков, 1985. — 70 с. — 1000 экз.
# Скумин В. А., Апарнев С.В. [https://biblmdkz.ru/m19.html Психофизическая лечебно-профилактическая гимнастика]. — Геленджик, 1985. — 136 с.
# Лукьянова Е. М., Белоусов Ю. В., Филатов А. Т., Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m14.html Использование психотерапии в комплексном лечении хронических заболеваний пищеварительной системы у детей: методические рекомендации]. — Киев: Министерство здравоохранения УССР, 1986. — 19 с. — 1000 экз.
# Белоусов Ю. В., Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/m1.html Психотерапия в детской гастроэнтерологии. Учебное пособие]. — Москва: Центральный ордена Ленина институт усовершенствования врачей, 1987. — 115 с. — 1000 экз.
# Скумин В. А., Гавриленко А. Ф., Кадук Г. И. и др. [https://biblmdkz.ru/m9.html Диагностика и лечение пограничных психических нарушений у детей с хроническими болезнями желудочно-кишечного тракта: методические рекомендации]. — Харьков, 1988. — 26 с. — 1000 экз.
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/nmt.html Немедикаментозные методы терапии в детской гастроэнтерологии: методические рекомендации]. — Харьков, 1988. — 119 с. — 2000 экз.
# Скумин В. А., Кадук Г. И. [https://biblmdkz.ru/m10.html Исследование психического статуса больных на психотерапевтическом приёме: методические рекомендации]. — Харьков, 1990. — 23 с. — 1000 экз.
# Скумин В. А., Кадук Г. И., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/m7.html Психологические и психотерапевтические аспекты работы в учреждениях семейного отдыха: методические рекомендации]. — Харьков, 1990. — 40 с. — 500 экз.
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/is.html Искусство психотренинга и здоровье]. — Харьков, 1993. — 32 с. — ISBN 5-86389-002-9
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/pr.html Пропедевтика культуры здоровья. Учебник]. — Новочебоксарск: Терос, 1994. — 192 с. — 500 экз. — ISBN 5-88167-002-7
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/kz.html Культура здоровья — фундаментальная наука о человеке]. — Новочебоксарск: Терос, 1995. — 132 с. — 500 экз. — ISBN 5-88167-003-5
# Скумин В. А. [https://biblmdkz.ru/sl.html Культура здоровья: избранные лекции]. — Чебоксары: К здоровью через культуру, 2002. — 264 с. — 540 экз. — ISBN 5-88167-019-1
# Скумин В. А., Белоусов Ю. В., Ахмедов Т. И. Немедикаментозные методы реабилитации при заболеваниях желудочно-кишечного тракта у детей и подростков. Учебное пособие для врачей. — Харьков: Консум, 2003. — 156 с. — 500 экз. — ISBN 966-7920-39-9
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v1.html Культура и здоровье – определение и синтез понятий. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2012. — 40 с. — ISBN 978-5-88167-036-8
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v2.html Концепция учения о культуре здоровья. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2012. — 36 с. — ISBN 978-5-88167-037-5
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v3.html Духовная основа учения о культуре здоровья. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2012. — 52 с. — ISBN 978-5-88167-038-2
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v4.html Действенная основа учения о культуре здоровья. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2012. — 44 с. — ISBN 978-5-88167-039-9
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v5.html Научная основа учения о культуре здоровья. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2012. — 48 с. — ISBN 978-5-88167-040-5
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v6.html Гимны культуры здоровья. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2013. — 52 с. — ISBN 978-5-88167-041-2
# Скумин В. А., Бобина Л. А. [https://biblmdkz.ru/v7.html Праздники культуры здоровья. Учебное пособие]. — Чебоксары: Международное общественное Движение «К здоровью через культуру», 2013. — 52 с. — ISBN 978-5-88167-042-9

==Асăрхавсем==
{{асăрхавсем}}

==Çавăн пекех пăхăр==
* [[Сывлăх культури]]
* [[К здоровью через культуру (журнал)]]
* [[Скуминăн психотренингĕ]]
* [[Скумин синдромĕ]]
* [[Кардиохирурги]]
* [[Бобина Людмила Анатольевна]]
* [[Тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕ]]
* [[Скумин микстури]]
* [[:en:Skumin|Skumin]]
* [[Рерихизм]]

==Каçăсем==
*{{cite web |url=https://search.rsl.ru/ru/search#q=author%3A(%D0%A1%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B8%D0%BD)|title=ЭК РГБ: Скумин Виктор Андреевич |publisher=rsl.ru |accessdate=22 April 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}
*{{cite web |url=http://kult-zdor.ru/?page_id=5389 |title=Скумин никĕсленĕ Сывлăх культури вĕрентĕвĕ. ВИДЕОТЕКА. |publisher=kult-zdor.ru |accessdate=24 March 2025|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}
*{{cite web |url=http://kult-zdor.ru |title=„Культура урлӑ сывлӑх патне“ халӑхсен хушшинчи обществӑллӑ юхӑмĕн сайчĕ |publisher=kult-zdor.ru |accessdate=22 April 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}
* {{cite web |url=https://familypedia.wikia.org/wiki/Victor_Skumin_(1948-) |title=Victor Skumin (1948-) |publisher=Familypedia |lang=en |access-date=24 September 2021}}
* {{cite web |lang=en |url=https://wiki.kidzsearch.com/wiki/Victor_Skumin |title=Victor Skumin |publisher=KidzSearchEncyclopedia |access-date=11 June 2023}}
*{{cite web |url=http://z64.nbchr.ru/cgi-bin/irbis64r_11/cgiirbis_64.exe?LNG=&amp;C21COM=S&amp;I21DBN=EKNB&amp;P21DBN=EKNB&amp;S21FMT=spiswebr&amp;S21ALL=%28%3C.%3EK%3D%D0%A1%D0%9A%D0%A3%D0%9C%D0%98%D0%9D$%3C.%3E%29&amp;Z21ID=&amp;S21SRW=&amp;S21SRD=&amp;S21STN=1&amp;S21REF=3&amp;S21CNR=20&amp;FT_REQUEST=&amp;FT_PREFIX=|title= Чăваш Республикин Наци библиотеки: Скумин Виктор Андреевич |publisher=nbchr.ru |date=|archiveurl= http://www.webcitation.org/6gwJ0gfYH|archivedate=2016-04-21}}
*{{cite web|url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed?term=Skumin%20V |title=PubMed: Skumin VA. |publisher=uncbi.nlm.nih.gov |accessdate=16 June 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}
*{{cite web|url=http://biblus.ru/Default.aspx?auth=1b0696g4 |title=BIBLUS |publisher=biblus.ru |accessdate=22 September 2023|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230203131750/http://www.biblus.ru/Default.aspx?auth=1b0696g4 |archivedate=2023-02-03 |deadurl= |df= }}
*{{cite web|url=https://clio.columbia.edu/articles?q=Skumin%2C+V+A&amp;s.ho=t&amp;s.ps=10&amp;s.ff%5B%5D=SubjectTerms%2Cand%2C1%2C10&amp;s.ff%5B%5D=Language%2Cand%2C1%2C5&amp;s.ff%5B%5D=ContentType%2Cand%2C1%2C10&amp;s.q=Skumin%2C+V+A&amp;s.pn=1&amp;s.fvf=ContentType%2CNewspaper+Article%2Ct&amp;source=articles&amp;form=basic&amp;search_field=s.fq%5BAuthorCombined%5D&amp;commit=Search|title=COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES: Skumin VA |publisher=clio.columbia.edu |accessdate=15 June 2019|archiveurl= |archivedate= |deadurl= |df= }}
* {{cite web |url=https://sydney.primo.exlibrisgroup.com/discovery/search?query=creator,exact,Skumin,%20V%20A,AND&amp;tab=Everything&amp;search_scope=MyInst_and_CI&amp;vid=61USYD_INST:sydney&amp;lang=en&amp;mode=advanced&amp;offset=0&amp;pcAvailability=true |title=The University of Sydney Library: Skumin, VA |publisher=sydney.primo.exlibrisgroup.com |access-date=27 Jule 2019| archiveurl= |archivedate= }}
* {{cite web |url=https://grokipedia.com/page/Victor_Skumin |title=Victor Skumin |publisher=[[ГрокипедИ]] |url-status=live |lang=en |archive-url=https://web.archive.org/web/20251227060236/https://grokipedia.com/page/Victor_Skumin  |archive-date=2025-12-27 |url-status=live |accessdate=1 March 2026}}

==Видео==
* {{cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=kyknqmZhyIk&amp;list=PLZBl8HOBH8Td6KQz_p2yb9xGvxD9wJbSK&amp;index=1 |author=Скумин В. А.|title=Гимн &quot;К Здоровью через Культуру&quot; |publisher=Youtube.com |accessdate=25 June 2023}}

{{Commons category|Victor Skumin}}
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
[[Категори:Ăсчахсем, алфавитпа]]
[[Категори:Медицина ăслăхĕсен тухтăрĕсем]]
[[Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем]]
[[Категори:Философсем, XX ĕмĕрти]]
[[Категори:Çурлан 30-мĕшĕнче çуралнисем]]
[[Категори:1948 çулта çуралнисем]]</text>
      <sha1>lysayfcrinxpsb84o5iu72zpd36p67x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ауновская Ольга Константиновна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58645</id>
    <revision>
      <id>874371</id>
      <parentid>874327</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T20:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>КӗлчечекМ</username>
        <id>15937</id>
      </contributor>
      <origin>874371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13307" sha1="ri0kp7yd7mu9s6e19la7kbfow6t0r46" xml:space="preserve">[[File:Bobina LA.jpg|thumb|240px|right|О. К. Ауновская (сылтăмра) [[тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕ]]н Правлени Председателĕпе [[Бобина Людмила Анатольевна|Л.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Бобинăпа]]]]

'''Ауновская Ольга Константиновна''' (1925 çулхи [[Кăрлач уйăхĕ|карлач уйăхĕн]] 29-мĕшĕ, [[Кейӳ облаçĕ]], Каменка ялĕ — 2010 çулхи [[Нарăс уйăхĕ|нарăс уйăхĕн]] 22-мĕшĕ, [[Кейӳ]]) – [[сăвăç]], [[журналист]], Украинăри (Кейӳ хули) [[тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕ]]н регионри организацийĕн аслă представителе, [[Рерих, Николай Константинович|Николай Рерих]] ячĕллĕ премин лауреачĕ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://kult-zdor.ru/?page_id=3146 |title=Поэзия Культуры Здоровья |publisher=kult-zdor.ru |accessdate=11 April 2019}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://science.fandom.com/ru/wiki/Ауновская,_Ольга_Константиновна |title=Ауновская Ольга Константиновна |publisher=science.fandom.com |accessdate=03 June 2026}}&lt;/ref&gt;
[[File:Olga Aunovsky memorial stone.jpg|thumb|240px|Мемориальная плита на месте захоронения праха О. К. Ауновской]] 
[[File:Victor Skumin and Lyudmila Bobina.jpg|thumb|350px|[[Скумин Виктор Андреевич|Виктор Скуминпа]] Людмила Бобина&lt;br&gt;
Ольга Ауновская пытарнӑ вырӑнта]]

==Пурнăçĕ==
1925 çулта карлач уйăхĕн 29-мĕшĕнче Кейӳ облаçĕнчи Каменка ялĕнче çуралнă.
 
1942 — 1945 çулсенче [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]нче пулнă, сержант çар хисепне çитнĕ.

Вăрçăран тавăрăнсан Киеври геологи техникумра вĕреннĕ. 1947 çулта [[Шевченко Тарас Григорьевич|Т.Г. Шевченко]] ячĕпе хисепленекен Кейӳ патшалăх университетĕнчи журналистика факультетне вĕренме кĕнĕ. 1952 çулта университета пĕтĕм пиллĕкпе вĕренсе тухнă. Вĕреннĕ чухнех ĕçлеме пуçланă. 1948 — 1952 çулсенче [[Украина]] Ăслăлăх Академинче корректор, редактор, тата асла редактор пулса ĕçленĕ. 

1952 — 1959 çулсенче «Киевская правда» хаçатăн литература редакторĕ пулнă. 

1957 çултанпа СССРăн журналистсен союзĕн членĕ. 

1959 çулта [[Мускав]]а кайнă, «Ленинское знамя» хаçатăн корреспондент пулна. 

1962 çулта Кейӳ хулине тавăрнă, Украинăн радиокомитет редакторĕ пулса ĕçленĕ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://biblmdkz.ru/aunovskaya.html |title= Ауновская Ольга Константиновна |publisher=biblmdkz.ru |accessdate=12 April 2019}}&lt;/ref&gt;

1995 çултан О.К. Ауновская Украинăри (Кейӳ хули) тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕн регионри организацийĕн аслă представителе.

2009 çулта О.К. Ауновскаяна Николай Рериха халалланă тĕнчери иртекен «Педагогикăпа просветительство» конкурсри номинацинче çĕнтернĕшĕн премипе лауреат медальне панă.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.roerich-heritage.org/category/galerei/laureaty-mezhdunarodnoy-premii-imeni-nikolaya-reriha/premiya-2009-g |title= Лауреаты Международной премии имени Николая Рериха. Премия 2009 года|publisher=roerich-heritage.org |accessdate=06 June 2026|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151005102255/http://www.roerich-heritage.org/category/galerei/laureaty-mezhdunarodnoy-premii-imeni-nikolaya-reriha/premiya-2009-g |archivedate=2015-10-05}}&lt;/ref&gt;

1991 — 2010 çулсенче  Тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕн издательствинче О.К. Ауновскаян кĕнекисем [[Шупашкар]]та тухнă.

1984-1991 çулсенче унăн статйисемпе сăвăсем [[Советская Чувашия (хаçат)|«Советская Чувашия»]], «Тракторостроитель», «Грани» хаçатсенче пичетленнĕ.&lt;ref&gt;Ольга Ауновская. Вспомнились легенды... // [[Советская Чувашия (хаçат)|Советская Чувашия]]. — Чебоксары, 1984. — N 261 (17844). — С.4.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ауновская О. К. [http://biblmdkz.ru/articles/7892.html Имеет сердце огненное свойство...] // Грани. — Новочебоксарск, 1992. — №78 (2111). — С. 4.&lt;/ref&gt;

==Кĕнекисем==
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/oriflamma.html Орифламма.] — Чебоксары: ТПО «Кристалл», 1991. — 80 с.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/ms.html Музыка Сфер.] — Чебоксары : ТПО «Кристалл», 1992. — 96 с.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/pl.html Пламя над чашей.] — Чебоксары: ТПО «Кристалл», 1992. — 80 с.
* Ауновская О.К. Свет утренней звезды. — Чебоксары: К Здоровью через Культуру, 1993. — 96 с. —  ISBN 5-86389-001-0
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/b.html Белый Лотос.] — Новочебоксарск : ТЕРОС, 1995. — 88 с. — ISBN 5-88167-005-1.
* [[Скумин Виктор Андреевич|Скумин В.А.]], Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/svet.html Светоносцы.] — Новочебоксарск : Терос, 1995. — 114 с. — ISBN 5-88167-004-3.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/z.html Звёздные Руны.] — Новочебоксарск : ТЕРОС, 1997. — 130 с. —  ISBN 5-88167-018-3.
* Ауновская О.К. Серебряный Мост. — Новочебоксарск: Терос, 1999. — 144 с. — ISBN 5-88167-022-1.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/amr.html Чаша Амриты.] — Чебоксары : Терос, 1999. — 152 с.  — ISBN 5-88167-021-3.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/s1.html Песнь песней : собрание стихотворений. В 4 т. Т. 1.] — Чебоксары : Региональная организация Международного общественного Движения «К Здоровью через Культуру», 2003. — 528 с. — ISBN 5-88167-025-6. 
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/s2.html Песнь песней : собрание стихотворений. В 4 т. Т. 2.] — Чебоксары : Региональная организация Международного общественного Движения «К Здоровью через Культуру», 2003. — 660 с.  — ISBN 5-88167-020-5.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/j.html Жемчужина Мира.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2004. — 176 с. — ISBN 5-88167-026-4.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/si.html Сияние Космической Любви.] — Чебоксары : Региональная организация Международного общественного Движения &quot;К Здоровью через Культуру&quot;, 2005. — 132 с.  — ISBN 5-88167-022-4.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/v.html Восьмой Цвет Радуги.] — Новочебоксарск : Региональная организация Международного общественного Движения «К Здоровью через Культуру», 2008. — 155 с. — ISBN 978-5-88167-028-3.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/kolokol-mirozdaniya.html Колокол Мироздания.] — Новочебоксарск : Региональная организация Международного общественного Движения «К Здоровью через Культуру», 2008. — 191 с. — ISBN 978-5-88167-029-0. 
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/s3.html Песнь песней : собрание стихотворений. В 4 т. Т. 3.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2009. — 640 с. — ISBN 5-88167-033-7.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/19.html Под знаменьем Духа.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2009. — 208 с. — ISBN 5-88167-032-0.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/sv.html Светотаинство.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2009. — 240 с.  — ISBN 5-88167-030-6.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/sz.html Солнце в Зените.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2009. — 176 с. — ISBN 5-88167-031-3.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/s4.html Песнь песней : собрание стихотворений. В 4 т. Т. 4.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2010. — 640 с. — ISBN 5-88167-035-1.
* Ауновская О.К. [http://biblmdkz.ru/s.html Серебряный Лотос.] — Чебоксары : Международное общественное Движение «К Здоровью через Культуру», 2010. — 160 с.  — ISBN 5-88167-034-4.

==Асăрхавсем==
{{асăрхавсем}}

== Вуламалли ==
* Ольга Ауновская. [http://biblmdkz.ru/articles/26184.html Вспомнились легенды...] // Советская Чувашия. — Чебоксары, 1984. — № 261. — С. 4
* {{cite web |author=Библиотека Культуры Здоровья. |url=https://gradmsk.ru/video/76df0dc23e817bec356d8ba7b6863107/ |title=Ауновская О. К. «Тот, кто мыслит о Свете...» |lang=ru |website=gradmsk.ru |publisher=Город МОСКОВСКИЙ |date=2025 |access-date=9 October 2025}}

==Çавăн пекех пăхăр==
* [[Тĕнчери «Культура урлă сывлăх патне» пĕрлĕх юхăмĕ]]
* [[К здоровью через культуру (журнал)]]
* [[Рерихизм]]
* [[Сывлăх культури]]
* [[Бобина Людмила Анатольевна]]

== Каçăсем ==
* {{cite web |url=http://www.nbchr.ru/index.php?option=com_irbis&amp;view=irbis&amp;Itemid=108 |title=Чăваш Республикин Наци библиотеки: Ауновская Ольга Константиновна |publisher=nbchr.ru |accessdate=15 April 2019}}
* {{cite web |url=http://search.rsl.ru/ru/search#q=author%3A(%D0%B0%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%BB%D1%8C%D0%B3%D0%B0) |title=Российская государственная библиотека: Ауновская Ольга Константиновна |publisher=rsl.ru |accessdate=18 April 2019}}
* {{cite web |url=https://primo.nlr.ru/primo-explore/search?query=lsr24,contains,Ауновская,%20Ольга%20Константиновна&amp;tab=default_tab&amp;search_scope=default_scope&amp;vid=07NLR_VU1&amp;offset=0|title=Российская национальная библиотека: Ауновская Ольга Константиновна |publisher=primo.nlr.ru |accessdate=07 January 2026}}
==Видео==
* {{cite web |url=https://rutube.ru/plst/808394/ |author=|title=Поэзия Культуры Здоровья |publisher=rutube.ru |accessdate=25 December 2025}}

[[Категори:Сăвăçсем, алфавитпа]]
[[Категори:Çыравçăсем, алфавитпа]]
[[Категори:Журналистсем]]</text>
      <sha1>ri0kp7yd7mu9s6e19la7kbfow6t0r46</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тăвăмлăх</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78593</id>
    <revision>
      <id>874374</id>
      <parentid>656634</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T20:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>874374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1131" sha1="3lnafbkalrayg7cpuao8fwvh3r5zhen" xml:space="preserve">:{{Ан арпаштарăр|Тăвăм|Тăвăмпа}}
'''Тăвăмлăх''' — [[экономика (ĕçхĕл)|экономикăри]] пĕлтерĕшпе: мĕнле те пулин продукт туса кăларни, çавăн  процесĕ.
== Вуламалли ==
* Демченко М.И. Содержание подготовки квалифицированных рабочих кадров в средних профессионально-технических училищах. – М.: Высшая школа, 1975. – 200 с.
* ''[[Семёнов, Юрий Иванович|Ю. И. Семёнов]]'' [http://scepsis.ru/library/id_67.html «Производство и общество»]
* ''[[Семёнов, Юрий Иванович|Ю. И. Семёнов]]'' [http://scepsis.ru/library/id_68.html «Основные и неосновные способы производства»]

{{stub}}

[[Категори:Экономика]]
[[Категори:Экономика терминĕсем]]
[[Категори:Ĕç]]
[[Категори:Ĕçлев]]
[[Категори:Тăвăмлăх]]</text>
      <sha1>3lnafbkalrayg7cpuao8fwvh3r5zhen</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсем</title>
    <ns>0</ns>
    <id>83317</id>
    <revision>
      <id>874380</id>
      <parentid>842320</parentid>
      <timestamp>2026-06-07T09:50:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>874380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33385" sha1="43n0exr23ahimaxgl83ywu4w8n1od2r" xml:space="preserve">[[File:Надгробный камень. Датированный 1349годом.jpg|thumb|1349-мĕш çулхи чул юпа. Тутарстанти Аксу районĕнчи [[Кивĕ Саврăш]]]]
[[File:Bolgar gravestone.JPG|thumb|Çыруллă чул юпа катăкĕ. Пăлхар хулинчен.]]
[[File:Селеще1.jpg|thumb|Аксу районĕнчи Кивĕ Саврăш патĕнчи тепĕр чул юпа (1347)]]
'''Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсем''' — вăтам ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхар патшалăхĕн тата Ылттăн Уртари çав ятпах паллă тăрăхăн [[эпиграфика|эпиграфика палăкĕсем]]. 

Чăннипе илсен, монголсемчченхи Атăлçи Пăлхартан çак ятпа асăнмалли япаласем çукпа пĕрех темелле (е пачах та çук), çавăнпа та кунта ытларах 13-14 ĕмĕрсенчи чул палăксем çинчи эпитафисем пирки сăмах пырать.

Вилтăприсем çине çыруллă чул юпасем лартас йăлана, Ылттăн Урта тапхăрĕнче,  Вăтам Азирен (Хорезмран) тата Кавказран миграциленĕ çынсем илсе килнĕ. 
== Палăксен йышĕ ==
13-14-мĕш ĕмĕрсенчи Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсен тупса палăртнă йышне уйрăм регионсем тăрăх пăхса палăртма аван.

#Пăлхар хулашĕн территорийĕнче тупса палăрнисем — 158 штук
#Саккам территорийĕнче тупса палăрнисем (Пăлхар хулашĕсĕр пуçне) — 128 штук
#Хусан хулин таврашĕнче тупса палăртнисем — 26 штук
#Атăлăн сылтăм çыранĕнче тупса палăрнисем — 50 штук

Çапла вара, пурне те пĕрле хушсан 362 штук. Ку цифрăсене пурне те Д. Г. Мухаметшин кĕнекинчен илнĕ&lt;ref&gt;Мухаметшин Д. Г. [http://archtat.ru/content/uploads/2017/12/aes_6-1.pdf Татарские эпиграфические памятники. Региональные особенности и этнокультурные варианты]. Серия «Археология евразийских степей». – Выпуск 6. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 132 с. илл. — С. 85-99.&lt;/ref&gt;.

Мĕнпур кунашкал палăксен йышĕ, чăнах та, 400 патнелле çывхарса пырать&lt;ref&gt;Кун пирки А. П. Хусанкайăн Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статйинче те каланă.&lt;/ref&gt;.

Хальхи тĕпчевçĕсем шута илнĕ мĕнпур 362 палăка пăхса тухма тăрăшаççĕ. Гарун Юсупов пăхса тухнă палăксен шучĕ 200 таврашнелле теме пулать (палăксен 90% р,л-чĕлхепе тенĕ вăл). Марсель Ахметзянов 161 палăка пăхса тухнă, ятарлă таблица тунă. Р,Л-чĕлхеллĕ палăксен йышĕ 90 процентран чылай каярах тесе палăртнă. Анчах та Д. Г. Мухаметшин кĕнекинчен з,ш-чĕлхеллисем 4 штук çеç пулни курăнать. 

Ю. Юменальев тата С. Ювенальев  та, каллех хайхии Г. Мухаметшин çине таянса, &lt;big&gt;&lt;big&gt;анчах тĕп çăлкуçа кăтартмасăр&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;,  тупса палăртнă палăксен шучĕн ыйтăвне хускатаççĕ&lt;ref&gt;Ювенальев Ю. Ю., Ювенальев С. Ю. [http://библиотека.сувары.рф/books/etnichyeskaya_ryeligiya_i_mifologichyeskiye_pryedstavlyeniya.pdf Культура суваро-булгар. Этническая религия и мифологические представления.] — Чебоксары, 2013. — 128 с., илл.
ISBN-978-5-7361-0154-2&lt;/ref&gt;{{rp|17}}. Çапла пулса тухать:  мĕнпурĕ 274 палăк, вĕсенчен 43-шĕ  арабла, 4-шĕ тĕрĕкле (стандартлă тĕрĕкле тесе ăнланмалла). Ытти 227 палăк «сăварпăлахарла» (пăлхарла тесе ăнланмалла) (78 палăка Пăлхар хулашĕнче, 84 штукне Саккамра, 22 штукне Хусан таврашĕнче, 43 штукне Атăлăн сылтăм енче тупнă). Ахăртнех, ку авторсем кивелнĕ информаципе усă курнă. 

Н. И. Ашмарин хăйĕн «Болгары и чуваши» кĕнекинче  Атăлçи пăлхарсен 12 эпитафине илсе кăтартнă теççĕ, анчах та вăл чăннипе 93 палăка пăхса тухнă. Кĕнеки компактлă пултăр тесе, пурне те унта асăнман.
== Икĕ чĕлхеллĕ мăссăльманла чул юпасем ==
Атăлçи Пăлхар чул юписенчен ытларах пайĕ мăссăльман тĕнĕпе çыхăннă.  Чĕлхе тĕлĕшпе пăхсан вара — ытларахăшĕ икĕ чĕлхеллĕ: арабла тата тĕрĕкле ротацизмлă е  арабла тата тĕрĕкле зетацизмлă.  Çав вăхăтрах юлашкинчен асăннă икĕ ушкăн калăпăшĕсемпе  тан маррине те ятарласах палăртас пулать. 
===Трнскрипци тата транслитераци ===
Атăлçи Пăлхар эпиграфика палăкĕсене, эрменлисене шутламасан, пĕтĕмпех араб графикипе çырнă. Çапла вара, вĕсене вулас тесен, араб çырулăхне пĕлмелле. Кайран вара, мĕн вуласа пĕлнине, урăх çырулăх çине те куçарма пулать. Урăх чĕлхене тÿрех  куçарма вара &lt;big&gt;&lt;big&gt;васкамалла мар&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;. Саспаллишерĕн, сăмахшерĕн, мĕнле пур, çавăн пек,  çырса тухмалла чăн малтан. Çак процеса транскрипци тата транслитераци теççĕ. Çак ĕçе тĕрĕс, пысăк ăсталăхпа тăвас тесен, араб çырулăхĕн вăтам ĕмĕрсенчи (13-14-мĕш çĕрçуллăхсем) уйрăмлăхĕсене те пĕлмелле, [[палеогафи]]лле тĕпчевсем тумалла. Çапла палăртса тухнине кирек хăçан та тытса куçарма май пур. Мĕн çырнинчен ытларах мĕнле чĕлхепе çырни пысăкрах пĕлтерĕшлĕ теме пулать. Акă пĕр тĕслĕх, [[1307]]-мĕш çулхи палăк çинчи çыру (шупка тĕспе араблине, тĕксĕм тĕспе тĕрĕклине кăтартнă):
{{Цитата пуçламăшĕ}}
Äl-хökmü li-l-lahi-l-gäliji-l-käbiri. '''Jljаs аuli Jsmаgil аuli Мöхämmäd  bälüкü.''' Räxmätü-l-lähi gäläjhi räхmätän vаsigätän. '''Таriха žеti zür аltуšу žаl zu-1-qagidä аjху išnа äči. Čаrimsän sуvnа bаrsа v(i)lti.''' 
{{Цитата вĕçĕ}}
Ку тĕслĕхе М. Закиев кĕнекинчен&lt;ref&gt;Закиев М. З., Кузьмин-Юманади Я. Ф. [https://сувары.рф/ru/content/volzhskie-bulgary-i-ih-potomki-0 Волжские булгары и их потомки.] — М.: ИНСАН, Российский фонд культуры, 1993. —160 с. ISBN 5-85840-265-8 (1-мĕш сыпăка пăхмалла)&lt;/ref&gt; илнĕ, — транскрипцине е хăй тунă, е урăх çыннăн транскрипцийĕпе усă курнă. Çак япаланах А. П. Хусанкай еплерех транскрипциленине пăхар тата&lt;ref&gt;Революцичченхи чăваш литератури. 1-мĕш том. Шупашкар, 1984. (Пăхмалла: с. 55-57, 413-414).&lt;/ref&gt;.
[[File:Atner Huzangaj.jpg|thumb|Atner Huzangaj]]
:1)Тÿре ĕçĕ çулти аслă аллах аллинче
:2)'''Ильяс ывăлĕ Исмаил'''
:3)'''ывăлĕн Мухаммадăн палăкĕ'''
:4)Тивлечĕ аллахăн уншăн чикĕсĕр
:5)пултăр! '''Тарăхĕ: çичĕ'''
:6)'''çĕр олттăшĕ çол, зилькади'''
:7)'''ойăхĕшĕнчеччĕ. Çарăмсан'''
:8)'''шывне пырса вилчĕ'''

Ку автор текстăн арабла пайне транскрипцилесе тăман, тÿрех чăвашла куçарнă. Тĕрĕкле пайĕ вара — чăнах та транскрипци (тен, хăшпĕр кăлтăксем пур пулсан та), куçару мар. Кунта та текстăн тĕрĕкле пайĕ '''тĕксĕм''', арабла пайăн чăвашла куçарăвĕ — шупка. Енчен те камăн та пулин çак транскрипцисен-транслитерцисен-куçарусен тĕрĕслĕхне тишкерес килет пулсан, унăн хăйĕн мĕнпур ĕçе çĕнĕрен, малçăлкуç çине таянса, тума тивет. Е ытти авторсен транскрипцийĕсемпе танлаштарса пăхмалла. Халлĕхе вара акă мĕн палăртма пулать. Текста транскрипциленĕ чухне А. П. Хусанкай арабçă ăслăлăх тĕрĕслĕхне çеç мар, хальхи чăваш вулавçин кăмăлĕ-туйăмĕсене те шута хума тăрăшнă. Çавна кура оригиналтан кăштах пăрăннă вырăнсем те пур темелле. Анчах та вĕсем нумаях мар, çапла вара, транскрипци унта транскрипциех пулса юлать.Калăпăр,  «Çарăмсан шывне пырса вилчĕ» тенине илер. Оригиналта «пырса» мар, «п'''а'''рса». Ку вăл çак сăмах темиçе çĕр çул каялла чăваш чĕлхинче кăшт урăхларах янранине пĕлтерет, мĕншĕн тесен фонетикăлла куçăм пулса иртнĕ. 
=== Çынсем мĕнле чĕлхепе калаçнă? ===
[[File:Ashmarin.jpg|thumb|left|Н. И. Ашмарин]]
Вилтăприсем çинчи чул юпасенчи эпитафисене мĕнле чĕлхесемпе çырнине кура, тĕрĕкле р-чĕлхепе тата тĕрĕкле з-чĕлхепе теме пулать. 

Çав вăхăтрах «Хусан шкулĕн» ăславçисем урăхларах карччынсем те кăлаарса тăратнă&lt;ref&gt;Юсупов, асăннă çăлкуç.&lt;/ref&gt;{{rp|92}}&lt;ref&gt;Хакимзянов, 1978&lt;/ref&gt;, халĕ те тăратаççĕ&lt;ref&gt;Измайлов, Искандер. [https://realnoevremya.ru/articles/289000-bulgarskiy-yazyk-i-yazyki-naseleniya-srednevekovoy-bulgarii «Булгарский язык» и языки населения средневековой Булгарии: моделирование этнолингвистической ситуации] — Реальное время, 00:00, 31.08.2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Бакиров, Марсель Хаернасович. [https://cyberleninka.ru/article/n/yazyk-naseleniya-volzhskoy-bulgarii-v-svete-novyh-issledovaniy ЯЗЫК НАСЕЛЕНИЯ ВОЛЖСКОЙ БУЛГАРИИ В СВЕТЕ НОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙ] — ФИЛОЛОГИЯ И КУЛЬТУРА. PHILOLOGY AND CULTURE. 2022. №1(67)&lt;/ref&gt;. 

Ылттăн Урта пуçлансан унчченхи Атăлçи Пăлхар территорине кăнтăртан (Хорезмран, Вăтам Азирен, Кавказран) урăх çынсем килсе вырнаçма пуçланă. Çакă эпитафисенче кăтартнă çынсен [[тахаллус]]ĕсенчен, титулĕсенчен, ячĕсенчен курăнать.  Вĕсем, паллах, кунти пăлхар чĕлхине малтанласа пĕлмен темелле. Çапах та пурăна-киле ăна алла илме, вĕренме пуçланă. Кунашкал майпа вĕсем  икĕ чĕлхеллĕ çынсем (билингвсем) пулса тăнă. Хăйсен малтанхи тĕрĕкле з-чĕлхине те, пăлхарсен  тĕрĕкле р-чĕлхине те пĕлмешкĕн тытăннă. 

Çапла вара чул палăксем хушшинче икĕ чĕлхине те куратпăр. Анчах та пурпĕрех р-чĕлхеллисем чылай нумайрах. Мĕншĕн тесен вырăнти халăх çав чĕлхепе калаçнă, эппин, вăл чĕлхен управçи-усравçисем те ытларах. Ĕнтĕ килсе вырнаçакансен чĕлхи вырăнти çынсен чĕлхине ку вăхăтра  хĕссе кăларса пынă тени ниепле те чăн пулма пултараймасть. Каярахпа, ахăртнех, урăхларах самана пуçланнă, лару-тару улшăнăннă. Вăл вара — пачах урăх ыйту.

Илер-ха, акă, Иски-Рязвп ялĕн масарĕнче тупнă [[XIV]] ĕмĕрти икĕ палăка, ашшĕн тата ывăлĕн вилтăприйĕсем çинче лартнăскерсене. Ашшĕн палăкĕ çинче з-чĕлхеллĕ тĕрĕкле çыру, ывăлĕн палăкĕ çине р-чĕлхеллĕ терĕкле çыру. Ф. С. Хакимзянов çакна курать те, пире ашшĕпе ывăлĕ тĕрлĕ чĕлхепе калаçма пултарайман пек кăтартакан шухăш патнелле сĕтĕрме хăтланать&lt;ref&gt;Хакимзянов, 1987&lt;/ref&gt;,. Анчах та ку тĕрĕс мар шухăш. Мĕншĕн тесен ашшĕпе ывăлĕн чĕлхисем тĕрлĕрен пуласси паянхи пурнăçра та питĕ анлăн сарăлнă. Калăпăр, çапла майпа, акă, паянхи тутарсем те, чăвашсем те вырăсланса пыраççĕ чылай чухне. Ара, сахал-им пирĕн хушăра ашшĕ-амăшĕн чĕлхине пачах та пĕлмен е начар пĕлекен ывăлĕ-хĕрĕсем? Пур кунашкал çынсем, пур. Эппин еплерех ăнлантарма пулать-ха палăксенче ÿкерĕннĕ çакнашкал ситуацие? З-чĕлхеллĕ ашшĕ кунта килсе вырнаçнă килйышĕпе, пурăна-киле вĕсем ытларах та ытларах р-чĕлхепе калаçма пуçланă. Çавна кура тĕрлĕ ăрури çынсен палакĕсенчи чĕлхесем те тĕрлĕрен. Вăхăт иртнĕçемĕн «çиеле тухакан» чĕлхе ку тĕслĕхре — р-чĕлхе.
[[File:Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1069.jpg|thumb|350px|Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1069]]
Ашшĕпе ывăлĕ тĕрлĕ чĕлхеллĕ пулма пултарайман пек кăтартма хăтланни Ф. С. Хакимзянова мĕншĕн кирлĕ пулнă-ха? Пăхса тухакан икĕ чĕлхерен пĕри «вилĕ» пек кăтартма. Имĕш, р-чĕлхепе чăннипе никам та калаçман та, вăл ячĕшĕн çеç тахçан авалтан  «функционаллă» майпа сыхланса юлнă иккен. Ĕненме е шута илме пулать-и-ха çакнашкал шухăша?

Енчен те çакнашкаллăха чăна хурас пулсан та,  р-чĕлхе факторне пурпĕрех айккинелле катертейместĕн. Ара, вăл мĕншĕн «фукционаллă» пулса тăнине ăнлантарма тивет вĕт-ха кун пек чухне.  Çапла вара, ку çынсен несĕлĕсен чĕлхи р-чĕлхе пулни патне çитсе тухатăн. Р-чĕлхеллĕ пулнă та, анчах ăна темшĕн пăрахнă иккен. Ăнлантару çук. Апла-тăк, ку [[фантази]]пе тан япала&lt;ref name= &quot;ААЧ&quot;&gt;''Чеченов А. А.'' [https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&amp;*=3P%2BdFKxkhjOBIIlWVz4yfl4qnxV7InVybCI6InlhLWRpc2stcHVibGljOi8vcFowT20wd2tDTlpOSk51ZklwZ2d4bXl3ckdOQWZqTDk4UnhYenlrRUZ6Zz0iLCJ0aXRsZSI6IkVYUEVSSUVOQ0UucGRmIiwidWlkIjoiMCIsInl1IjoiMjEzMjcxMTU3MTUwMTgzNzYzMyIsIm5vaWZyYW1lIjpmYWxzZSwidHMiOjE1MDk2NTY5ODE0NzF9 Опыт историко-генетической интерпретации феномена параллельного функционирования джокающих и йокающих идиомов в среднем Поволжье (по материалам языков эпиграфических памятников XIII—XIV веков с территории Булгарского улуса Золотой Орды)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231217113602/https://docviewer.yandex.ru/view/0/?page=1&amp;*=3P%2BdFKxkhjOBIIlWVz4yfl4qnxV7InVybCI6InlhLWRpc2stcHVibGljOi8vcFowT20wd2tDTlpOSk51ZklwZ2d4bXl3ckdOQWZqTDk4UnhYenlrRUZ6Zz0iLCJ0aXRsZSI6IkVYUEVSSUVOQ0UucGRmIiwidWlkIjoiMCIsInl1IjoiMjEzMjcxMTU3MTUwMTgzNzYzMyIsIm5vaWZyYW1lIjpmYWxzZSwidHMiOjE1MDk2NTY5ODE0NzF9 |date=2023-12-17 }} // Чувашская письменность: история и современность: Материалы международной научно-практической конференции, 17 июня 2011 г., Чебоксары / Отв. ред. Э. Е. Лебедев. Чебоксары: Чувашский государственный институт гуманитарных наук, 2012. (Каçăсенче страницăсене ал айĕнчи интернет-ресурса кура кăтартма тивет)&lt;/ref&gt;.

Енчен те 13-14-мĕш ĕмĕрсенчи çынсен чĕлхисене палăртрăмăр-тăк, маларахри саманасем пирки те калама пулать. Р-чĕлхе вăл вăхăтра тĕнчипе те урăх ниçта та пулман. Çавăнпа та вăл чĕлхепе калаçакансене таçтан урăх тĕлтен килсе ернĕ теейместĕн. Вĕсем çак тĕлте çеç, Атăлпа Шур Атăл тăршшĕнче, пурăннă.  Эппин, маларахри ĕмĕрсенче те (монгол-тутарсем килсе тапăниччен) çаплах пулнă. З-чĕлхеллисем тĕлĕшпе вара апла калаймастăн. Мĕншĕн тесен з-чĕлхе вăл стандартлă тĕрĕк чĕлхи, ытти мĕпур тĕрĕксем, пăлхарсемсĕр пуçне, çав чĕлхепе калаçаççĕ. Вăл шутра Дешт-и-Кăпчакра та, Хорезмпа ытти Вăтам Азире те, Çĕперте те, Кавказра та. Монголсемчченхи Атăлçи Пăлхарта пулни тĕлĕшпе çеç çирĕплетсем калама çук. Çителĕлĕ таран пулман вĕсем унта ун чухне. 

[[Ашмарин, Николай Иванович|Н. И. Ашмарин]] 1902-мĕш çултах ак  çапла каласа хăварнă&lt;ref name=&quot;Ашмарин&quot;&gt;Ашмарин Н. И. Болгары и чуваши. Казань, 1902&lt;/ref&gt;{{rp|38}}:
{{цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|Язык волжских болгар тождественен с современным чувашским}}&lt;Куçару: Атăлçи пăлхарсен чĕлхи хальхи чăваш чĕлхипе [[çавахлăх]]ла.&gt;
{{цитата вĕçĕ}}

== Эпитафисем — литература палăкĕсем ==
С. М. Червонная ÿнер тĕпчевçи XIII-XIV емĕрсенчи Атăлçи Пăлхар эпитафийĕсем пирки мĕн çырнине илсе кăтартатпăр (унта вăл вĕсен литературăлла пĕлтерĕшне уçса парать)&lt;ref&gt;Червонная С. М. Искусство Татарии. История изобразительного искусства и архитектуры с древнейших времён до 1917 года. М., «Искусство», 1987. — с.108.&lt;/ref&gt;.
{{цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|...в [[XIII]]-[[XIV]] веках, сквозь жёсткий панцирь теологической схоластики в словах, начертанных на камне, прорывалась живая творческая мысль и как бы слышалась порой то обстоятельная размеренная речь стремящегося к исторической истине и фактичесой точности летописца, хронографа общебулгарских или локальных — городских, сельских, семейных событий, то взволнованная лирическая поэзия, окрашенная личным чувством боли и нежности. Во всех случаях, говоря о синтезе архитектуры, пластики, графики и слова, мы можем вести речь о высоком уровне, стилевой зрелости комплекса пластических искусств и одновременно '''зачатков художественной литературы''', включающей в себя и научное (историческое, географическое, теологическое), и вдохновенно-поэтическое, и фантастическое начало. Мастеру-резчику было небезразлично, как и что он должен начертать и выразить на камне, оставить на века. Этот повышенный интерес к слову, эта активная роль литературного начала придавала как бы усиленную рациональность, интеллектуальность, особую окраску «мусульманской учёности» булгарскому мемориальному искусству. Скульптор-резчик должен был быть высокообразованным человеком, не просто грамотным, но эрудированным, даже учёным, не только художником, но и немного поэтом. Именно поэтические достоинства булгарских эпитафий прежде всего были выявлены учёными.}}&lt;Куçару: ... [[XIII]]-[[XIV]] ĕмĕрсенче, чул çинчи сăмахсен теологилле схоластикин нăкă панцирĕ витĕр, чĕрĕ креативлă шухăш сăрхăннă, çапла вара, е историлле чăнлăх  тата фактсен тĕллĕхĕ патне туртăнакан çырсапыравçăн, пĕтĕм Пăлхарăн е хула, ял, килйыш шайĕнчи локаллĕ пулăмсен хронографĕн, тÿлек те тĕплĕ пуплевĕ, е харкамлăхăн ырату тата ачашлăх туйăмĕпе сăрланнă хумахануллă лирикăлла поэзи илтĕннĕ кас-кас. Кашнийĕнчех, архитектура, пластика, графика тата сăмах синтезĕ пирки каланă май, эпир пластикăлла ÿнерсен комплексĕн тата, çав вăхăтрах, ăславла та (историлле, географилле, географилле), хавхаланулла-позилле те, фантастикăлла та енсене пĕрлештерекен &lt;big&gt;&lt;big&gt;илемлĕхлĕ литературăн тĕввисен&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;  çÿллĕ шайĕ,  стиль тĕлĕшĕнчи ÿсĕмлĕхĕ пирки сăмахлама пултаратпăр. Чулçă маçтăршăн  хытă ĕскер çинче мĕн касса ĕмĕрлĕхе  мĕн кăтартасси пушали пулман. Сăмах патнелли çак «мăкăрăлчăк» кăсăк, литературăлăхăн активлă çак ролĕ Пăлхар мемориаллă ÿнерне вăйлăлатнă рационаллăхпа, интеллектуаллăхпа, «мăссăльманла ăславлăхăн» уйрăм тĕсĕпе пуянлатса тăнă. Пăлхар эпитафийĕсен шăпах позилле пахалăхĕсем ĕнтĕ ăславçăсене чăн малтан витернĕ.&gt;    
{{цитата вĕçĕ}}

Ку сăамахсене автор мĕнпур палăксем пирки калать, анчах та,  каларăмăр ĕнтĕ, вĕсенчен ытларахашĕ тĕрĕкле р,л-чĕлхеллĕ е, А. Рона-Ташăн чăваш чĕлхин  периодизацийепе килешÿллĕн, ĕлĕкхи, вăтам ĕмĕрсенчи  чăвашла.
[[File:Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1074.jpg|thumb|350px|Bolghar Northern Mausoleum Interior 2024-07-12 1074]]
== Вуламалли ==
* Хузангай А. П. [http://enc.cap.ru/?t=publ&amp;hry=162&amp;lnk=1807 Булгарские эпиграфические памятники] — Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статья.
* Хузангай А. П. Диглоссия и типология языковой ситуации в Волжской Булгарии: функциональный и этнический аспекты. //  Волжская Болгария (Булгария): этнокультурная ситуация и общественное развитие: материалы научного семинара (Чебоксары, 13 апреля 2011 г.) / сост. и науч. ред. Г. А. Николаев. — Чебоксары: ЧГИГН, 2012. — 132 с., ил. — (Тюркские племена и государства Евразии в древности и в Средние века; вып. 1). ISBN 978-5-87677-174-2
* Хакимзянов Ф.С. Язык эпитафий волжских булгар. М.: Наука. 1978 206 с.
*Хакимзянов Ф.С. Эпиграфические памятники Волжской Булгарии и их язык. М., 1987;
*Юсупов Г.В. Введение в булгаро-татарскую эпиграфику. М.–Л., 1960;
*Pritsak O. Die bulgarische Fürstenliste und die Sprache der Protobulgaren. Wiesbaden, 1955; 
*Róna-Tas A., Fodor S. Epigraphica Bulgarica: A Volgai Bolgar – török feliratok. Szeged, 1973; 
*Ligeti L. A magyar nelv török kapcsolatai a honfoglalás etőtt és az Árpádkorban. Budapest: Akadémiai Kiadó, 1986 602 I.
*Tekin T. Volga Bulgar kitabeleri ve Volga Bulgarcasi. Ankara, 1988; 
*Erdal M. Die Sprache der Wolgabulgarische Inschriften. Wiesbaden, 1993.
=== Чăваш республикин территорийĕнчи палăксем пирки ===
* Браславский Л. Ю. Мемориально-надгробные сооружения. // Браславский Л. Ю. Ислам в Чувашии. Чебоксары, 1997, с.160. — см. с.58-61.
* Волков И.В., Мадуров Д. Ф.  Белокаменные надгробия с эпитафиями с территории Чувашии&lt;ref&gt;Вырăсла çапла хушса çырнă: &quot;Этот раздел подготовлен при содействии кандидата исторических наук, эпиграфиста И.В. Волкова (Институт культурного и природного наследия).&quot;&lt;/ref&gt; //   Мадуров Д.Ф. [http://библиотека.сувары.рф/books/madurov_d._f._traditsionnoye_dyekorativnoye_iskusstvo_i_prazdniki_chuvashyey.pdfТрадиционное декоративное искусство и праздники чувашей]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. — Чебоксары: Чуваш. кн. изд-во, 2004. — с. 287, ил. — С. 46-51.
* Каховский В. Ф. Булгарские памятники на территории Чувашии // История исследования археологических памятников в Чувашском Поволжье и материалы по антропологии чувашей. Чебоксары, [[1995]].
* Киселев Михаил Юрьевич – кандидат исторических наук, руководитель Центра учета и обеспечения сохранности документов Архива РАН. [https://pifk.magtu.ru/doc/2020/4/230-237.pdf АРХЕОЛОГИЧЕСКИЕ ПАМЯТНИКИ ЧУВАШСКОЙ РЕСПУБЛИКИ ПО ДАННЫМ ДРЕВНЕ-ЧУВАШСКИХ КЛАДБИЩ] // Проблемы истории, филологии, культуры. 4 (2020), 230–237  ©Автор(ы) 2020 DOI: 10.18503/1992-0431-2020-4-70-230–237
* Милли (Прокопьев) А Н. Отчёт о поездке с целью фотографирования древнечувашских надгробных надписей в пределах Чебоксарского и Цивильского уездов ([[1925]] г.) // НА ЧГИГН. Отд. I. Ед. хр. 20. Инв. № 990. Л. 248-278.
* Михайлов Е. П. Фотоснимки надгробных камней, сделанные входе экспедиции [[1984]] г. в Комсомольском, Яльчикском, Батыревском, Шемуршинском районах Чувашской АССР // НА ЧГИГН. Отд. И. Ед. хр. 803. Инв. № 7021.
*Мухаметшин Д. Г., Михайлов Е. П., Иванов В. Н. (Алмантай). [https://сувары.рф/ru/content/epigraficheskie-pamyatniki-chuvashii Эпиграфические памятники Чувашии]. // Волжская Болгария (Булгария): этнокультурная ситуация и общественное развитие: материалы научного семинара (Чебоксары, 13 апреля 2011 г.) / сост. и науч. ред. Г. А. Николаев. — Чебоксары: ЧГИГН, 2012. — 132 с., ил. — (Тюркские племена и государства Евразии в древности и в Средние века; вып. 1). ISBN 978-5-87677-174-2
* Усманов, Венер Мударисович. [https://books.google.ru/books?id=wHKVEAAAQBAJ&amp;pg=PA6&amp;lpg=PA6&amp;dq=В.+А.+Иванов+(Алмантай)&amp;source=bl&amp;ots=xgO2Ii_3V-&amp;sig=ACfU3U0yhZXRp2d40qOPMgueVk49PUdxrg&amp;hl=ru&amp;sa=X&amp;ved=2ahUKEwiU3vOhloyCAxUYKRAIHa66DbI4PBDoAXoECAIQAw#v=onepage&amp;q=В.%20А.%20Иванов%20(Алмантай)&amp;f=false Чувашстан Республикасы татар эпиграфик һәйкәлләре] Казан, 2022.

== Каçăсем ==
* [https://www.business-gazeta.ru/article/485836 Фарид Хакимзянов: «Чуваши написали жалобу в Академию наук СССР, мол, татары их давят»]
* [https://сувары.рф/ru/content/epigraficheskie-pamyatniki-goroda-bulgara Эпиграфические памятники города Булгара] — Сувар.рф сайтран

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

[[Категори:Эпиграфика]]
[[Категори:Атăлçи Пăлхар]]
[[Категори:Çырулăх]]
[[Категори:Чăваш Енĕн историйĕ]]
[[Категори:Тутарстан историйĕ]]</text>
      <sha1>43n0exr23ahimaxgl83ywu4w8n1od2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тунăлăх (пуçиле тивĕç-ирĕкĕнче)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95985</id>
    <revision>
      <id>874375</id>
      <parentid>790336</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T21:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>874375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2097" sha1="n2nvhrydqsa25ax06d0jytyhkwmije7" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Тунăлăх}}
'''Тунăлăх''', е '''Хăтлану''' — [[пуçиле тивĕç-ирĕкĕ]]нчи термин.
== Вуламалли ==
* [[Georg Küpper]], Grenzen der normativen Strafrechtsdogmatik, Duncker &amp; Humblot, Berlin 1990, ISBN 3-428-07018-6
* Heribert Schumann, Strafrechtliches Handlungsunrecht und das Prinzip der Selbstverantwortung der Anderen, Mohr Siebeck, Tübingen 1986, ISBN 3-16-645105-6
* Isabel Voßgätter gen. Niermann, Die sozialen Handlungslehren und ihre Beziehung zur Lehre von der objektiven Zurechnung, Peter Lang Verlag, 2004, ISBN 3-631-52323-8
* [[Hans Welzel]], Um die finale Handlungslehre – eine Auseinandersetzung mit ihren Kritikern, Mohr, Tübingen 1949
* Hall, Karl Alfred, Fahrlässigkeit im Vorsatz, Marburg 1959 (Marburger Rechts- und stattswissenschaftliche Abhandlungen, N.G. Elwert Verlag Marburg)
== Çăлкуçсем ==
*Российское уголовное право. Общая часть / Под ред. В. С. Комиссарова. — СПб.: Питер, 2005. — 560 с. ISBN 5-469-00606-9.
*Уголовное право России. Части Общая и Особенная : Учебник / М. П. Журавлев, А. В. Наумов и др. ; под ред. А. И. Рарога. — М.: ТК Велби, Проспект, 2004. — 696 с. ISBN 5-98032-591-3.
*Курс уголовного права. Т. 1 : Общая часть. Учение о преступлении / Под ред. Н. Ф. Кузнецовой, И. М. Тяжковой. — М.: Зерцало—М, 1999. — 592 с. ISBN 5-8078-0039-7.
== Каçăсем ==
* [https://strafrecht-online.org/index.php?dl_init=1&amp;id=3219 Vorlesung Strafrecht AT (WS 08/09), Juristische Fakultät der Universität Freiburg, Institut für Kriminologie und Wirtschaftsstrafrecht, § 7: Die strafrechtliche Handlungslehre] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211209092315/https://strafrecht-online.org/index.php?dl_init=1&amp;id=3219 |date=2021-12-09 }}

[[Категори:Пуçиле тивĕç-ирĕкĕ]]</text>
      <sha1>n2nvhrydqsa25ax06d0jytyhkwmije7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-06-12 (cv)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130134</id>
    <revision>
      <id>874368</id>
      <timestamp>2026-06-06T18:41:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Мемориал жертвам массового убийства в Орландо, Стоунволл-инн, Манхеттен, Нью-Йорк, США»</comment>
      <origin>874368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="157" sha1="kss1wdojhi0crejww77ldw85s43l25s" xml:space="preserve">Мемориал жертвам массового убийства в Орландо, Стоунволл-инн, Манхеттен, Нью-Йорк, США</text>
      <sha1>kss1wdojhi0crejww77ldw85s43l25s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-06-12</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130135</id>
    <revision>
      <id>874369</id>
      <timestamp>2026-06-06T18:41:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Stonewall Inn with Orlando nightclub shooting memorial during Pride 2016 (50126p).jpg»</comment>
      <origin>874369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="85" sha1="afwo0wvpgb48fibsozy9tebnou51r8w" xml:space="preserve">Stonewall Inn with Orlando nightclub shooting memorial during Pride 2016 (50126p).jpg</text>
      <sha1>afwo0wvpgb48fibsozy9tebnou51r8w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ĕç рынокĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130136</id>
    <revision>
      <id>874370</id>
      <timestamp>2026-06-06T20:32:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:&quot;Emergency - Your help is Needed to Can the Crops&quot; - NARA - 513835.tif|thumb|&quot;Emergency - Your help is Needed to Can the Crops&quot; - NARA - 513835]]  '''Ĕç рынокĕ'''&lt;!-- — это совокупность [[экономические отношения|экономических отношений]], связанных с отношениями купли-продажи специфического товара — рабочая сила|ра...»</comment>
      <origin>874370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1648" sha1="a5b6nrkta45zmcj2l2nz6g0ns00ho3l" xml:space="preserve">[[File:&quot;Emergency - Your help is Needed to Can the Crops&quot; - NARA - 513835.tif|thumb|&quot;Emergency - Your help is Needed to Can the Crops&quot; - NARA - 513835]]

'''Ĕç рынокĕ'''&lt;!-- — это совокупность [[экономические отношения|экономических отношений]], связанных с отношениями купли-продажи специфического товара — [[рабочая сила|рабочей силы]], где совершается обмен [[труд]]а на [[Зарплата|заработную плату]].--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|access-date=2019-04-29|language=ru|title=Рынок трудовых ресурсов|url=https://psyera.ru/rynok-trudovyh-resursov_10233.htm|archive-date=2020-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808232607/https://psyera.ru/rynok-trudovyh-resursov_10233.htm}}&lt;/ref&gt;

== Çавăн пекех ==
* [[Ĕç вăйĕ сĕннĕлĕхĕ]]
* [[Ĕç ресурсĕсем]]
* [[Ĕçсĕрлĕх]]
** [[Ĕçсĕрлĕхпе кĕрешесси]]
** [[Тулли мар явăçу]]

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
{{Викисловарь|ĕç рынокĕ}}

== Литература ==
* Эренберг Р. Д., Смит Р. С. Современная экономика труда. Теория и государственная политика. — М., 1996
{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Ĕçлев]]
[[Категори:Ĕç]]
[[Категори:Макроэкономика]]
[[Категори:Экономиклла рыноксем]]
[[Категори:Рынок]]</text>
      <sha1>a5b6nrkta45zmcj2l2nz6g0ns00ho3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>874372</id>
      <parentid>874370</parentid>
      <timestamp>2026-06-06T20:33:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>874372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1650" sha1="fz0m4nzfqj190bi31q72olj83tm1hhr" xml:space="preserve">[[File:&quot;Emergency - Your help is Needed to Can the Crops&quot; - NARA - 513835.tif|thumb|&quot;Emergency - Your help is Needed to Can the Crops&quot; - NARA - 513835]]

'''Ĕç рынокĕ'''&lt;!-- — это совокупность [[экономические отношения|экономических отношений]], связанных с отношениями купли-продажи специфического товара — [[рабочая сила|рабочей силы]], где совершается обмен [[труд]]а на [[Зарплата|заработную плату]].--&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|access-date=2019-04-29|language=ru|title=Рынок трудовых ресурсов|url=https://psyera.ru/rynok-trudovyh-resursov_10233.htm|archive-date=2020-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20200808232607/https://psyera.ru/rynok-trudovyh-resursov_10233.htm}}&lt;/ref&gt;

== Çавăн пекех ==
* [[Ĕç вăйĕ сĕннĕлĕхĕ]]
* [[Ĕç ресурсĕсем]]
* [[Ĕçсĕрлĕх]]
** [[Ĕçсĕрлĕхпе кĕрешесси]]
** [[Тулли мар явăçу]]

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
{{Викисловарь|ĕç рынокĕ}}

== Литература ==
* Эренберг Р. Д., Смит Р. С. Современная экономика труда. Теория и государственная политика. — М., 1996
{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Ĕçлев]]
[[Категори:Ĕç]]
[[Категори:Макроэкономика]]
[[Категори:Экономикăлла рыноксем]]
[[Категори:Рынок]]</text>
      <sha1>fz0m4nzfqj190bi31q72olj83tm1hhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тăвăм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130137</id>
    <revision>
      <id>874376</id>
      <timestamp>2026-06-06T21:15:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «{{Викисловарь|Тăвăм}} '''Тăвăм''' — [[ĕçхĕл]] палăрăмĕ (акчĕ). * [[Вăйăм (физикăлла кап)|Тăвăм (физикăлла кап)]] . * [[Ушкăн тăвăмĕ]] — математикăри ăнлав. * Тăвăм, е [[Акт (театр)|акт]]. * [[Тăвăм (психологи)]].  == Çавăн пекех == * [[Тăвăм принципĕ]] (пĕлтерĕшсем) * Хăтлану (пĕ...»</comment>
      <origin>874376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="744" sha1="teocmrjnzejp3luwta8t07iolyu83uh" xml:space="preserve">{{Викисловарь|Тăвăм}}
'''Тăвăм''' — [[ĕçхĕл]] палăрăмĕ (акчĕ).
* [[Вăйăм (физикăлла кап)|Тăвăм (физикăлла кап)]] .
* [[Ушкăн тăвăмĕ]] — математикăри ăнлав.
* Тăвăм, е [[Акт (театр)|акт]].
* [[Тăвăм (психологи)]].

== Çавăн пекех ==
* [[Тăвăм принципĕ]] (пĕлтерĕшсем)
* [[Хăтлану (пĕлтерĕшсем)]]
* [[Процесс]] (пĕлтерĕшсем)
* [[Куçăм]] (пĕлтерĕшсем)
== Татах та çавăн пекех ==
* [[Тăвăмлăх]]

{{disambig}}
[[Категори:Тăвăм]]
[[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]</text>
      <sha1>teocmrjnzejp3luwta8t07iolyu83uh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Панча</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130138</id>
    <revision>
      <id>874377</id>
      <timestamp>2026-06-07T03:09:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Dordwijk - bakken.jpg|thumb|Dordwijk - bakken]]  '''Панча''', е '''Парник''', культурăри ÿсентăрансене сивĕрен упраса çитĕнтермелли [[хапав]].    Ятарлă тислĕк сийĕпе ăшăтма пулать, анчах юри тунă ăшăтав системи çук.   == Каçăсем == * [http://selskaja-zhizn.ru/2760.htm История возникновения теплицы...»</comment>
      <origin>874377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="992" sha1="id6n7wgq7mps92v8z830z7yhts7kb74" xml:space="preserve">[[File:Dordwijk - bakken.jpg|thumb|Dordwijk - bakken]]

'''Панча''', е '''Парник''', культурăри ÿсентăрансене сивĕрен упраса çитĕнтермелли [[хапав]]. 
 
Ятарлă тислĕк сийĕпе ăшăтма пулать, анчах юри тунă ăшăтав системи çук. 

== Каçăсем ==
* [http://selskaja-zhizn.ru/2760.htm История возникновения теплицы] {{Wayback|url=http://selskaja-zhizn.ru/2760.htm |date=20151208213707 }}
* [http://recn.ru/vidy-parnikov-i-ih-ustrojstvo Виды парниковых конструкций] {{Wayback|url=http://recn.ru/vidy-parnikov-i-ih-ustrojstvo |date=20140708182722 }}

{{Внешние ссылки}}
[[Категори:Хапавсем]]
[[Категори:Ӳсентăран çитĕнтерни]]
[[Категори:Ӳсентăран çитĕнтересси]]
[[Категори:Ӳсентăрансене çитĕнтересси]]</text>
      <sha1>id6n7wgq7mps92v8z830z7yhts7kb74</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тăп панча</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130139</id>
    <revision>
      <id>874378</id>
      <timestamp>2026-06-07T05:47:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[File:Gartengewächshaus.JPG|thumb|Gartengewächshaus]] {{Пĕлтерĕшсем|Панча}} {{Пĕлтерĕшсем|Тăп}} :{{ан арпаштарăр|Оранжерея|Оранжерейăпа}} :{{ан арпаштарăр|Хĕллехи сад|Хĕллехи садпа}} :{{ан арпаштарăр|Ботаника сачĕ|Ботаника сачĕпе}} '''Тăп панча''', е '''Теплица'''  == Каçăсем == {{Навигаци|Те...»</comment>
      <origin>874378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1192" sha1="fue8ri6hrnidm2kwbm6vx7qdodyv2bj" xml:space="preserve">[[File:Gartengewächshaus.JPG|thumb|Gartengewächshaus]]
{{Пĕлтерĕшсем|Панча}}
{{Пĕлтерĕшсем|Тăп}}
:{{ан арпаштарăр|Оранжерея|Оранжерейăпа}}
:{{ан арпаштарăр|Хĕллехи сад|Хĕллехи садпа}}
:{{ан арпаштарăр|Ботаника сачĕ|Ботаника сачĕпе}}
'''Тăп панча''', е '''Теплица'''

== Каçăсем ==
{{Навигаци|Тема=Фото и видео}}
* {{youtube|LUI9iERvXi0|Киножурнал, «Хочу всё знать»}}
* [http://selskaja-zhizn.ru/2760.htm История возникновения теплицы] {{Wayback|url=http://selskaja-zhizn.ru/2760.htm |date=20151208213707 }}
* [http://recn.ru/vidy-parnikov-i-ih-ustrojstvo Виды парниковых конструкций] {{Wayback|url=http://recn.ru/vidy-parnikov-i-ih-ustrojstvo |date=20140708182722 }}
{{Тулаш каçăсем}}

[[Категори:Хапавсем]]
[[Категори:Ӳсентăран çитĕнтерни]]
[[Категори:Ӳсентăран çитĕнтересси]]
[[Категори:Ӳсентăрансене çитĕнтересси]]</text>
      <sha1>fue8ri6hrnidm2kwbm6vx7qdodyv2bj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тăп ӳсĕм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130140</id>
    <revision>
      <id>874379</id>
      <timestamp>2026-06-07T08:58:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «[[Ӳкерчĕк:Age of Majority - Global.svg|thumb|400px|]] '''Тăп ӳсĕм'''&lt;ref&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Совершеннолетие}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ВТ-МЭСБЕ|Совершеннолетие}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ВТ-ЕЭБЕ|Совершеннолетие}}&lt;/ref&gt; — [[ӳсĕмĕш]],»</comment>
      <origin>874379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="284" sha1="rb3rrfvsdtc2s2sqb3he0p5r3lak48i" xml:space="preserve">[[Ӳкерчĕк:Age of Majority - Global.svg|thumb|400px|]]
'''Тăп ӳсĕм'''&lt;ref&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Совершеннолетие}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ВТ-МЭСБЕ|Совершеннолетие}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{ВТ-ЕЭБЕ|Совершеннолетие}}&lt;/ref&gt; — [[ӳсĕмĕш]],</text>
      <sha1>rb3rrfvsdtc2s2sqb3he0p5r3lak48i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кивĕ Эйпеçре (Чăваш енри Елчĕк ен) тупнă пăлхар чул юпи</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130141</id>
    <revision>
      <id>874381</id>
      <timestamp>2026-06-07T10:23:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «'''Кивĕ Эйпеçре&lt;ref&gt;Хальхи вăхăтра ăçта упранни паллă мар.&lt;/ref&gt; (Чăваш енри Елчĕк ен&lt;ref&gt;Д. Г. Мухаметшин кĕнекинче йăнăшпа «Патăрьел районĕ» тесе кăтартнă&lt;/ref&gt;) тупнă пăлхар чул юпи'''&lt;ref&gt;Мухаметшин Д. Г. [http://archtat.ru/content/uploads/2017/12/aes_6-1.pdf Татарские эпиграфические памя...»</comment>
      <origin>874381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="880" sha1="0032hlpt3epq3g4yesuxzxocy0hctd7" xml:space="preserve">'''Кивĕ Эйпеçре&lt;ref&gt;Хальхи вăхăтра ăçта упранни паллă мар.&lt;/ref&gt; (Чăваш енри Елчĕк ен&lt;ref&gt;Д. Г. Мухаметшин кĕнекинче йăнăшпа «Патăрьел районĕ» тесе кăтартнă&lt;/ref&gt;) тупнă пăлхар чул юпи'''&lt;ref&gt;Мухаметшин Д. Г. [http://archtat.ru/content/uploads/2017/12/aes_6-1.pdf Татарские эпиграфические памятники. Региональные особенности и этнокультурные варианты]. Серия «Археология евразийских степей». – Выпуск 6. – Казань: Институт истории АН РТ, 2008. – 132 с. илл. — С. 85-99.&lt;/ref&gt;{{rp|99}}

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

[[Категори:Эпиграфика]]</text>
      <sha1>0032hlpt3epq3g4yesuxzxocy0hctd7</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>