Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.7 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 3681 874871 728188 2026-06-20T17:04:32Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874871 wikitext text/x-wiki {{портал}} '''Нумизматика''' ({{lang-grc|νόμισμα}}, {{lang-la|nomisma}} — укçа), — укçа çапса кăларас тата укçа алран-ала куçнине тĕпчекен [[истори]]не пулăшакан дисциплина. Укçа пуçсăр çаплах слитоксене, тата ытти палăксене (укçа штампелĕсене, документсене) тĕпчеççĕ. == Чăваш Енре == [[2001]] çулта [[Чăваш Ен]]те ялти çĕр ĕçчен çĕр чавнă чухне авалхи пăхăр укçа тупнă. Çак укçана [[V ĕмĕр|V]]-[[VI ĕмĕр]]сенче авалхи хăватлă [[Сăкăт патшалăхĕ]]нче çапса кăларнă. Ун пек укçасем тĕнчери каталогсенче тупăнман. Укçан халапне [[арамей чĕлхи]]пе çырнă. Çакă [[Атăл]] çине куçса килнĕ пăлхарсем хушшинче сăкăтран тухнă йăхсем те пулнине палăртнă. == Çавăн пекех == * [[Нумизмат]] * [[Коллекцилени]] * [[Банкнота]] * [[Бонистика]] * [[Монетăсене коллекцилени]] * [[Валюта]] == Литература == * {{кĕнеке | автор = Фенглер Х., Гироу Г., Унгер В. | пуçелĕк = Словарь нумизмата | яваплă = ним. куç.: В.Г. Арсельева / яв. ред. В.М. Потин | издание = 2-е, перераб. и доп. | вырăн = М. | издательство = Радио и связь | çул = 1993 | том = | страницы = | столбцы = | страниц = 408 | серия = | isbn = 5-256-00317-8 | doi = | тираж = | ref = СН }} == Каçăсем == * [http://www.atsnotes.com/catalog/catalog.html Тĕнчери тенкĕ паллисен каталогĕ, ATSnotes] * [[Карышковский Пётр Осипович|Карышковский П О]] Монетное дело и денежное обращение Ольвии (VI в. до н.э. – IV в. н.э.). – [[Одесса]], [[2003]]. * [http://numizmatika.org.ua/ Нумизматика, СНГ тата Балти патшалăх укçисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090425184004/http://numizmatika.org.ua/ |date=2009-04-25 }} * [http://rasmircoins.ucoz.ru/ Ислам нумизматики] * {{ВТ-МЭСБЕ|Нумизматика}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Нумизматика|А. М—в.|том=XXI|страницы=424—426}} * {{dmoz|World/Russian/Досуг/Коллекционирование/Нумизматика/|Нумизматика}} {{stub}} {{Монетăсем}} {{Монетăсене тата банкнотсене коллекцилени}} [[Категори:Нумизматика|*]] [[Категори:Пулăшуллă истори дисциплинисем]] [[Категори:Монетăсене коллекцилени]] s116hemxgr4dbmhqhbxsv40rc8vhs6d 0 8555 874906 814942 2026-06-21T05:33:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874906 wikitext text/x-wiki {{Урăх пĕлтерĕшсем}} '''Роман''' — [[литература]] [[жанр]]ĕ, чылайрах прозăллă енпе, пурнăç çинчен тата тĕп [[паттăр]]ĕн (геройсен) пурнăçăн чи йывăр тапхăрĕсенчи аталанăвне питĕ анлăн çырса калани. [[Ӳкерчĕк:2009 new novels in a Berlin bookshop.JPG|thumb|300px|Берлин кĕнеке лавккинчи хальхи романсем]] * тĕп герой çуралнăранпа вилĕмĕччен ([[П.Зюскинд]], «[[Парфюмер]]»; [[Никифор Мранька]] «Ĕмĕр сакки сарлака»); * тĕп герой çуралнăранпа пурнăçĕн йывăр тапхăрĕнчен тухиччен ([[Чарльз Диккенс]], «Жизнь Дэвида Копперфильда»; [[Куçма Турхан]], «Сĕве Атăла юхса кĕрет»); * тĕп герой пурнăçĕн йывăр тапхăрĕнчен пуçласа ĕçĕсем вĕçне пыриччен (Фёдор Достоевский, «Преступление и наказание»; [[Леонид Агаков]], «Юманлăхра çапла пулнă»). == Термин кун-çулĕ == == Жанр кун-çулĕнчен == === Романăн историллĕ ĕлкисем === ==== [[Авалхи роман]] ==== * Темле Ямвлихăн «[[Вавилон повеçĕ]]» ([[Ямвлих]] философпа ан пăраштарăр) * [[Гелиодор (çыравçă)|Гелиодорăн]] «[[Эфиопика]]» * [[Харитон (çыравçă)|Харитонăн]] «[[Херей тата Каллироя]]» * [[Ахилл Татий]]ĕн «[[Левкиппа тата Клитофонт]]» * [[Лонг (çыравçă)|Лонгăн]] «[[Дафнис тата Хлоя]]» * «[[Тир Аполлонийĕ|Тир Аполлонийĕн кун-çулĕ]]» * [[Апулей]]ăн «[[Ылтăн ашак]]ĕ» * [[Петроний Арбитр|Петронийĕн]] «[[Сатирикон]]» ==== [[Рыцăрь романĕ]] ==== ==== Аллегориллĕ роман ==== ==== [[Ăс-хакăл романĕ]] ==== ==== [[Психологи романĕ]] ==== === Европăра роман аталанăвĕ === ==== Франци романĕ ==== [[Ӳкерчĕк:ReynaertCloseup.JPG|thumb|''Хюлст хулинчи ([[Нидерланды]]) [[Ренар-Лис]] палăкĕ'']] [[Ӳкерчĕк:Honoré Daumier - Gargantua.jpg|thumb|''«[[Гаргантюа тата Пантагрюэль|Гаргантюа тата Пантагрюэле]]» [[Домье Оноре|Домье]] капăрлатни'']] [[Ӳкерчĕк:Antoine François Prévost.jpg|thumb|''[[Прево Антуан Франсуа|Аббат Прево]]'']] * «[[Роман о Ренаре]]» * «[[Окассен и Николетта]]» * «[[Флуар и Бланшефлор]]» * «[[Маленький Жан из Сантре]]» [[Ла Саль, Антуан де|Антуана де ла Саля]] * [[Рабле Франсуа|Франсуа Рабле]], «[[Гаргантюа тата Пантагрюэль]]» * [[Д’Юрфе]], «[[Астрея (роман)|Астрея]]»: * [[Скаррон]]ăн «[[Камит романĕ]]» * [[Гюго Виктор Мари|В. Гюго]] * [[Сю Эжен|Э. Сю]] * [[Дюма, Александр (отец)|Дюма-отец]] * [[Ретиф де ла Бретонн, Никола|Ретиф де ла Бретонн]] * [[Констан Бенжамен|Б. Констан]] («[[Адольф (роман)|Адольф]]») * [[Лакло Пьер Амбруаз Франсуа Шодерло де|Лакло]] * [[Стендаль]], «[[Красное и чёрное]]» * [[Бальзак]], «[[Человеческая комедия]]» * [[Флобер]], «[[Госпожа Бовари]]» * [[Жорж Санд]] * [[Дюма-сын]] * братья [[Гонкур, Эдмон Луи Антуан де|Эдмон]] и [[Гонкур де, Жюль|Жюль Гонкуры]] * [[Золя]], «[[Ругон-Маккары]]» * [[Альфонс Додэ]], «[[Тартарен из Тараскона]]» * [[Мопассан]], «[[Жизнь (роман)|Жизнь]]», «[[Милый друг]]», «[[Пьер и Жан]]», «[[Наше сердце]]» * ''экзотический'', ''колониальный роман'' ([[Пьер Лоти]], [[Клод Фаррер]], [[Жаколио, Луи|Л. Жаколио]]) * [[Прево Эжен Марсель|М. Прево]] * [[Пруст Марсель|М. Пруст]] * [[Луи-Фердинанд Селин]], «[[Путешествие на край ночи]]» * [[Роллан Ромен|Р. Роллан]] * [[Жид Андре|А. Жид]] * [[Франс Анатоль|Анатоль Франс]] ==== Испан романĕ ==== [[Ӳкерчĕк:Don Quixote 5.jpg|thumb|''[[Доре Гюстав|Доре]]. «[[Дон Кихот]]ăн» капăрлатăвĕ'']] * «[[Амадис Гальский]]» * плутовской роман: ** «[[Ласарильо из Тормеса]]» ** [[Кеведо Франсиско|Кеведо]] «История и жизнь великого плута Павла из Сеговии» * [[Сервантес, Мигель де|Сервантес]] «[[Дон Кихот]]» ==== Акăлчан романĕ ==== [[Ӳкерчĕк:Gulliver.jpg|thumb|''[[Путешествия Гулливера|Гулливер Бробдингнегре]]'']] [[Ӳкерчĕк:Robinson crusoe rescues friday-1868.jpg|thumb|''[[Робинзон Крузо]]па Эрнекун'']] [[Ӳкерчĕк:The damnation of obadiah.jpg|thumb|''[[Стерн Лоренс|Стернăн]] «Жизни и мнения Тристрам Шенди джентльменăн пурнăçĕ тата шухăшĕсен»'' капăрлатăвĕ]] * [[Свифт Джонатан|Дж. Свифт]] «[[Гулливер çулçӳревĕсем]]» * [[Дефо Даниэль|Д. Дефо]] «[[Робинзон Крузо]]» * [[Ричардсон, Сэмюэл|Ричардсон]] * [[Стерн Лоренс|Стерн]] «[[Тристрам Шенди]]». * [[Филдинг Генри|Филдинг]] «[[История Тома Джонса, найденыша]]» * [[Смоллетт Тобайас Джордж|Смоллет]] «[[Родерик Рэндом]]», «[[Перегрин Пикль]]» * [[Скотт, Вальтер|Вальтер Скотт]] * [[Бульвер-Литтон]], «[[Пелэм]]», «[[Пол Клиффорд]]», «[[Кенелм Чилингли]]» * [[Диккенс, Чарльз|Диккенс]], «[[Дэвид Копперфильд (роман)|Дэвид Копперфильд]]», «[[Оливер Твист]]» и «[[Николас Никльби]]» * [[Теккерей, Уильям Мейкпис|Теккерей]] «[[Ярмарка тщеславия]]» * [[Бронте, Шарлотта|Шарлотта Бронте]] «[[Джейн Эйр]]» * [[Бронте, Эмили|Эмили Бронте]] «[[Грозовой перевал (роман)|Грозовой перевал]]» * [[Остин Джейн]] «[[Гордость и предубеждение (роман)|Гордость и предубеждение]]», «[[Чувство и чувствительность (роман)|Разум и чувства]]» * «[[готический роман]]», представленный [[Уолпол, Хорас|Уолполом]] и [[Радклиф, Анна|Анной Радклифф]] с их интересом к средневековью, загадочным и необычайным приключениям * [[Джеймс Джойс]] «[[Улисс (роман)|Улисс]]» ==== Американ романĕ ==== * [[Синклер Эптон Билл|Эптон Синклер]] * [[Льюис Синклер|Синклер Льюис]] * [[Драйзер Теодор|Теодор Драйзер]] * [[Дос Пассос Джон Родериго|Дос-Пассос]] * [[Вулф Томас|Томас Вулф]] * [[Уильям Фолкнер]] * [[Хемингуэй Эрнест Миллер|Эрнест Хемингуэй]] * [[Стейнбек Джон|Джон Стейнбек]] * [[Рэнд Айн|Айн Рэнд]] ==== Нимĕç романĕ ==== [[Ӳкерчĕк:Der Abenteuerliche Simplicius Teutsch 1668.jpg|thumb|''«Симплициссимусăн» титул страници ([[1668]])'']] * [[рыцăрь романĕ]] ([[Ауэ, Гартман фон|Гартман фон дер Ауэ]], Готфрид Страсбургский, [[Эшенбах, Вольфрам фон|Вольфрам фон Эшенбах]]) * [[Шпильгаген Фридрих|Шпильгаген]] * [[Ауэрбах Бертольд|Ауэрбах]] («Дача на Рейне») * [[Келлер Готфрид|Г. Келлер]] («[[Зелёный Генрих]]») * [[Гёте Иоганн Вольфганг|Гёте]], «[[Страдания молодого Вертера]]», «[[Вильгельм Мейстер]]» * [[Зудерман Герман|Зудерман]] * [[Оскар Мария Граф]] («Бездна») * [[Зегерс Анна|А. Зегерс]] («Пулăçсен пăлхавĕ») * [[Фейхтвангер Лион|Фейхтвангер]] («[[Ăнăçу (роман)|Ăнăçу]]», «[[Оппенгейм çемьи]]»). * [[Манн Генрих|Генрих Манн]], «[[Верноподданный]]» * [[Томас Манн]], «[[Будденброксем]]», «[[Тĕлĕнтермĕшлĕ ту]]» * [[Иммерман Карл Лебрехт|Иммерман]] хăйĕн паллă «Мюнхгаузен» хайлавĕпе ([[1838]]—[[1839]]) * [[Гуцков Карл|Гуцков]], «Рыцари духа», «Роман ăстаçи» * [[Жан Поль|Жан-Поль]] * [[Новалис]] («[[Генрих фон Офтердинген]]») * [[Шлегель Фридрих|Фридрих Шлегель]] («[[Люцинда]]») * [[Тик Людвиг Иоганн|Тик]] («[[Вильям Ловель]]») * [[Гофман Эрнст Теодор Амадей|Гофман]], («[[Усал эликсирĕ]]», «[[Мурр кушак аçин пурнăç йăли]]», «[[Серапион тăвансем]]» * «[[Поп Амис]]» [[Штрикер]] хайланă пачăшкă пирки кулăшла пулнисем * «[[Тиль Эйленшпигель]]» — куçса çӳрекен кулăшла ăстаç пирки * [[Гриммельсгаузен Ганс Якоб Кристоффель фон|Гриммельсгаузен]] «[[Симплициссимус]]», арçын ача [[Вăтăр çул вăрçи]]н тапхăрĕнче çӳрени ==== Вырăс романĕ ==== * [[Пушкин Александр Сергеевич|Александр Пушкин]] — сăвăллă роман «Евгений Онегин» * [[Николай Гоголь]] — ('''поэма''' «Мертвые души») * [[Лермонтов Михаил Юрьевич|Михаил Лермонтов]] * [[Иван Тургенев]] * [[Иван Гончаров]] * [[Алексей Писемский]] * [[Николай Лесков]] * [[Александр Герцен]] * [[Николай Чернышевский]] * [[Фёдор Достоевский]] * [[Лев Толстой]] * [[Николай Помяловский]] * [[Василий Слепцов]] * [[Омулевский]] (Иннокентий Федоров) * [[Валерий Брюсов]] — «[[Огненный ангел]]» * [[Андрей Белый]] — «[[Серебряный голубь]]», «[[Петербург (роман)|Петербург]]» * [[Дмитрий Мережковский]] * [[Иван Бунин]] * [[Владимир Набоков]] * [[Максим Горький]], «[[Мать (роман)|Мать]]», «[[Жизнь Клима Самгина (роман)|Жизнь Клима Самгина]]» * [[Михаил Шолохов]] * [[Александр Фадеев]] * [[Толстой, Алексей Николаевич|А. Н. Толстой]] * [[Леонид Леонов]] * [[Эренбург]] * [[Борис Пастернак]] — «[[Спекторский]]», «[[Доктор Живаго (роман)|Доктор Живаго]]» * [[Сергей Минаев]] == Асăрхавсем == {{Асăрхамалли}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Роман теорийĕ]] == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20130113101742/http://www.bigpi.biysk.ru/encicl/articles/55/1005561/1005561A.htm Роман] [[Категори:Литература жанрĕсем]] [[Категори:Романсем|*]] 36g6rcvatfwdnppszz269wmap9he2ig 0 9581 874863 717824 2026-06-20T15:06:33Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874863 wikitext text/x-wiki {{Юханшыв|Ячĕ =Нева |Нацилле ячĕ = |Ӳкерчĕк =Neva-StPetersburg2.JPG |Ӳкерчĕке ăнлантарни =Нева. Петропавловск карманĕ |Карта = Neva.png |Карта ăнлантарни = Нева бассейнĕ |Карта Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Тăршшĕ = 74 |Бассейн лаптăкĕ = 281000 |Бассейн = Балти тинĕсĕ |Шыв тăкакĕ =2500 |Виçнĕ вырăн = |Шыв пуçламăшĕ = [[Ладога кӳлли]], [[Петрокрепость бухти]] |Шыв пуçламăшĕн вырнаçăвĕ = |Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = 4,29 |s_lat_dir =N |s_lat_deg =59 |s_lat_min = 57|s_lat_sec =24 |s_lon_dir =E |s_lon_deg =31 |s_lon_min =2 |s_lon_sec =44 |Шыв вăрри = [[Фин кӳлмекĕ|Фин кӳлмекĕн]] [[Нева тути]] |Шыв вăррин вырнаçăвĕ = |Шыв вăррин çӳллĕшĕ = 0,03 |m_lat_dir =N |s_lat_deg =59 |s_lat_min = 56|s_lat_sec =41 |m_lon_dir =E |s_lon_deg =30 |s_lon_min =18 |s_lon_sec =34 |Юханшыв тайлăмĕ = |Патшалăх = Раççей |Регион=[[Ленинград облаçĕ]], [[Санкт-Петербург]] |Бассейн категорийĕ = |Commmons =Neva River }} [[File:Big Obukhovsky Bridge.jpg|thumb|right|300px|Нева]] '''Нева''' — [[Ленинград облаçĕ]]нчи тата [[Санкт-Петербург]]ри юханшыв, [[Балтика тинĕсĕ]]н Фин заливне [[Ладога]] кӳллипе çыхăнтарать. Ячĕ фин чĕлхинчен Nevajoki, Nevajärvi (neva — шурлăх, шведла — ny) пуçланнă. Вырăсла — Нева, халăх этимологипе «Çĕнĕ (шыв)». (Фасмер). Пĕрремĕш хут — Житие Александра Невского (XIII ĕмĕр) — асăннă. Нева тăршшĕ — 74 çм (тинĕсе çити тӳррĕн — 45 çм), çав шутра Санкт-Петербург тăрăх — 28 çм. Вăтам анлăлăхĕ — 400—600 м, чи анли — 1200 м (Нева хапхисем патĕнче), чи тăвăрри — 210 м (Иванов порогĕсем патĕнче). Вăтам тарăнăшĕ 8—11 м, чи тарăнни — 24 м (Литейнăй кĕперĕ патĕнче). Пысăк шыв магистралĕ, [[Атăл]]-Балтика тата Шурăтинĕс-Балтика шыв çулĕ. 4000 çул каялла Ладога шывĕ Балтика тинĕсне çĕмĕрсе кĕнĕ чухне пулса тăнă. Ладога кӳллинчен [[Шлиссельбург]] хули çумĕнче Фин заливне (Балтика тинĕсĕ) юхса кĕрет. Часах хăрушăллă шывилнисем пулаççĕ. Неван 42 утравĕсем çинче Санкт-Петербург хули вырнаçнă. == Пысăк утравĕсем == Васильев утравĕ (1050 га); Петроград утравĕ (570 га); Крестов утравĕ (420 га); Декабристсен утравĕ (410 га). Татах Мулкач, Елагин тата Чуллă утравсем пур. ==Каçăсем== {{Навигаци |Тема = Нева |Портал = |Викисловарь = Нева |Викитека = |Викиновости = |Викисклад = Category:Neva River |Проект = }} * [http://www.nevariver.com/ Сайт, посвящённый реке Неве] * [http://www.saveneva.ru/ Сайт Гринпис о загрязнении Невы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218105827/http://saveneva.ru/ |date=2014-12-18 }} * [http://www.nevariver.ru/songs.php Песни о Неве] * [http://www.mr-spb.ru/info/most/ График разводки мостов на Неве]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216011559/http://www.mr-spb.ru/info/most/ |date=2008-12-16 }} * [http://www.galernaya.ru/main/178-grafik-razvodki-mostov-na-neve-v-sankt-peterburge.html График разводки мостов на Неве в Санкт-Петербурге Навигация 2009 г.] * [http://www.nevastroyka.ru/1/4038/ Дублёр Невы, или Ещё один путь из Ладоги в Финский залив] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926182029/http://www.nevastroyka.ru/1/4038/ |date=2008-09-26 }} * [http://www.clubneva.ru/lib.htm Карты глубин реки Невы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070819224922/http://www.clubneva.ru/lib.htm |date=2007-08-19 }} [[Категори:Раççей юханшывĕсем]] [[Категори:Европа юханшывĕсем]] 81amopoh0bw3fho821obmirgmqhssvo 0 13258 874852 778445 2026-06-20T12:00:40Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874852 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Mel Gibson taken July-28-2006.jpg|мини|Мел Кипсăн куҫару гипсӗ]] [[Ӳкерчĕк:Mel Gibson 1990.jpg|мини|справа|Мел Кипсăн]] '''Мел Кипсăн''' ({{lang-en|Mel Columcille Gerard Gibson, Mel Gibson}}, [[1956]] çулхи [[кăрлач, 3]] çуралнă) — австрали-[[АПШ|америкă]] [[актёр]]ĕ, [[режиссёр]], [[сценарист]] тата [[продюсер]]. == Кинокарьера == Гибсон 1956 çулхи [[кăрлач, 3]] [[Нью-Йорк]]ра, [[ирландисем|ирланди]]-[[Католици тĕнĕ|католик]] çемйинче çуралнă. [[1968]] çулта Гибсонсем [[Австрали]] куçса каяççĕ. Австрали шкулне вĕçлесен, Мел вĕренме [[Сидней]]ри Наци театăр ӳнерлĕх институтне кĕрет. Пĕрремĕш рольне Гибсон студент чухнех «Çуллахи хула» кинофильмра вылять. [[1979]] çулта артист «Тим» тата «Тăнсăр Макс» киноӳкерчĕксенче вылять, çавăншăн вăл тĕрлĕ номинацие тивĕçет. Тĕнчери паллăлăха Кипсăна [[1981]] çулта «Тăнсăр Максăн» иккĕмĕш пайĕнчи ĕçĕ кăларать.Çак ăнăçлă роль хыççăн артист [[Холливуд]]а ĕçе кĕрет, унта унăн пĕрремĕш кинофильмĕ «Баунти» [[1984]] çулта тухать. 1990-мĕш çуĕсен пуçламăшĕнче Гибсон харпăр кинокомпани [[ICON Production]] йĕркелет, хăйне режиссёр ĕçĕнче тĕпчет. Гибсон-режиссёр «Питсĕр этем» кинофильм майлаштарать; унăн иккĕмĕш хăтланăвĕ ăнăçлăрах тухать — [[Уильям Уоллес]] ертсе пынă [[шотландсем|шотландсен]] пăхăнманлăхшăн кĕрешĕвĕ çинчен хайланă «[[Хăюллă чĕре (кинофильм)|Хăюллă чĕре]]» кăссайлă драма. Фильма «Оскар» илме вунă номинацире тăратаççĕ, пиллĕккĕшне тивĕçет. Фильмăн батали (çапăçу) сценисенче икĕ пине яхăн статист хутшăнать. [[2004]] çулта Гибсон «Христос хавалĕсем» кинофильм ӳнерлет, фильмри «садистлă» курнăçусемпе тата [[пирĕн эра|пирĕн эрăн]] пуçламăшĕнчи [[Палестина|Палестинăра]] калаçнă [[Арамей чĕлхи|арамей]], [[Латтин чĕлхи|латтин]] тата [[иврит|авалхи иудей]] чĕлхисене усă курса вăл этем пĕрлĕхне çав тери тĕлĕнтерет. Ӳнер ĕçĕнче [[Иисус Христос]]ăн юлашки вуниккĕ сехетне кăтартнă. «Христос чун хавалĕ» фильма [[Рим паппи]] [[Иоанн Павăл II]] ырă кăмăлпа хакланă. Тиркевçĕсем çуклă пахаланă пулин те, «Христос чун хавалĕ» ӳнер ĕçе халăх чунпа кăмăлласа тимленĕ. Кипсăнăн (сценарине те хăй хайланă) «Апокалипто» фильмĕ —истори кăссайĕ, [[Майя|майя цивилизацин]] юлашки тапхăрне кăтартать. Фильма пĕрремĕш хут [[2006]] çулхи [[раштав, 8]] çутта кăларнă. == Апокалипто == Кипсăнăн «Апокалипто» фильмĕ (вырăсла — «Апокалипсис») тĕнче экранĕ çине [[раштав, 8]], [[2006]] тухрĕ. Ячĕ [[библи]] [[апокалипсис]]ĕпе çыхăнман; тĕрĕссипе [[Грек чĕлхи|грекла]] сăмах «ăшне пăхни, чăн тупсăма уçни», е «çĕнĕ пуçлав». Çак хевте ĕçĕнче [[пирĕн эрăччен 600]] çулта мăнаçлă пулнă [[Майя (цивилизаци)|майя]] тĕнчи арканса пынă чухнехи юлашки тапхăрне кăтартнă. Фильмри пур калаçусене [[юкатек]] чĕлхипе çырнă. Фильма Кипсăн хăйĕн укçипе хайланă, рольсене [[Мехико]] артисчĕсем, мексика [[Юкатан (штат)]] штатĕнчи, çаплах [[АПШ]] индейĕсем вылянă. Пĕрремĕш хут ĕçе Кипсăн америка индейĕсене кăтартнă. [http://abcnews.go.com/Entertainment/wireStory?id=2483036&CMP=OTC-RSSFeeds0312] == Ӗçĕсем == === Артист ĕçĕсем === * [[Çуллахи хула]] ([[1977]]) Summer City * [[Тим (кинофильм)|Тим]] ([[1979]]) Tim * [[Безумный Макс (фильм)|Безумный Макс]] ([[1979]]) Mad Max * [[Галлиполи (кинофильм)|Галлиполи]] ([[1981]]) Gallipoli * [[Безумный Макс 2: Воин дорог (фильм)|Безумный Макс 2: Воин дорог]] ([[1981]]) Mad Max-2 * [[Год опасной жизни (кинофильм)|Год опасной жизни]] ([[1982]]) The Year of Living Dangerously * [[Баунти/Мятежный корабль (фильм)]] ([[1984]]) The Bounty * [[Юханшыв (кинофильм)]] ([[1984]]) The River * [[Безумный Макс 3: Под куполом грома (фильм)|Безумный Макс 3: Под куполом грома]] ([[1985]]) Mad Max-3 * [[Смертельное оружие (кинофильм)|Смертельное оружие]] ([[1987]]) Lethal Weapon * [[Вут-çуламлă шуçăм (кинофильм)|Огненный рассвет]] ([[1988]]) Tequila Sunrise * [[Смертельное оружие 2 (фильм)|Смертельное оружие 2]] ([[1989]]) Lethal Weapon 2 * [[Гамлет (фильм, 1990)|Гамлет]] ([[1990]]) Hamlet * [[Пăралук çинчи вĕçен кайăк (кинофильм)|Пăралук çинчи вĕçен кайăк]] ([[1990]]) Bird On A Wire * [[Эйр Америка (кинофильм)|Эйр Америка]] ([[1990]]) Air America * [[Ӗмĕр çамрăк (кинофильм)|Ӗмĕр çамрăк]] ([[1992]]) Forever Young * [[Смертельное оружие 3 (фильм)|Смертельное оружие 3]] ([[1992]]) Lethal Weapon 3 * [[Сăн-питсĕр çын (кинофильм)|Сăн-питсĕр çын]] ([[1993]]) Man Without a Face * [[Мэверик (кинофильм)|Мэверик]] ([[1994]]) Maverick * [[Хăюллă чĕре (кинофильм)|Хăюллă чĕре]] ([[1995]]) Braveheart * [[Теория заговора (кинофильм)|Теория заговора]] ([[1997]]) Conspiracy Theory * [[Смертельное оружие 4 (фильм)|Смертельное оружие 4]] ([[1998]]) Lethal Weapon 4 * [[Расплата (фильм)|Расплата]] ([[1999]]) Payback * [[Хĕрарăм шухăшĕсем (кинофильм)|Хĕрарăм шухăшĕсем]] ([[2000]]) What Women Want * [[«Миллион доллар» хăна çурчĕ (кинофильм)|«Миллион доллар» хăна çурчĕ]] (2000) Million Dollar Hotel * [[Патриот (кинофильм)|Патриот]] ([[2000]]) Patriot * [[Эпир текĕрçĕсем (кинофильм)|Эпир текĕрçĕсем]] ([[2002]]) We Were Soldiers * [[Паллăсем (кинофильм)|Паллăсем]] ([[2002]]) Signs * [[Детектив-юрăç (кинофильм)|Детектив-юрăç]] ([[2003]]) Singing Detective === Режиссёр ĕçĕсем === * [[Сăн-питсĕр çын (кинофильм)|Сăн-питсĕр çын]] ([[1993]]) Man Without a Face * [[Хăюллă чĕре (кинофильм)|Хăюллă чĕре]] ([[1995]]) Braveheart * [[Христосăн чун хавалĕ (кинофильм)|Христосăн чун хавалĕ]] ([[2004]]) Passion of the Christ * [[Апокалипсис (кинофильм)|Апокалипсис]] ([[2006]]) Apocalypto (премьера [[7 декабря]] [[2006]]) == Вуламалли == * [https://web.archive.org/web/20110513110128/http://www.izvestia.ru/culture/article3095272/ ИЗВЕСТИЯ. Çĕнĕ Апокалипсис Мел Кипсăнран] * [http://www.kinomania.ru/stars/m/Mel_Gibson/index.shtml КИНОМАНИЯ. Мел Кипсăнăн кун-çулĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080314100230/http://kinomania.ru/stars/m/Mel_Gibson/index.shtml |date=2008-03-14 }} == Каçăсем == * [http://www.apocalypto.ru/ "Апокалипсис" кинофильмăн официаллă сайчĕ, вырăсла] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222083036/http://www.apocalypto.ru/ |date=2008-02-22 }} [[Категори:АПШ артисчĕсем]] [[Категори:Мел Кипсăн кинофильмĕсем]] 9erei75zsumgezfb03zzqo4iah3gd6f 0 13494 874882 804841 2026-06-20T19:54:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874882 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Frauentag 1914 Heraus mit dem Frauenwahlrecht.jpg|мини|справа|Пĕтĕм тĕнчери хĕрарăмсен кунне халалланă нимĕçле плакат, 1914]] '''Пĕтĕм тĕнчери хĕрарăмсен кунĕ''' — [[пуш, 8|пуш уйăхĕн 8 мĕшĕнче]] уявлакан, [[хĕрарăм]]сене халаллакан кун. [[Пĕрлешӳллĕ Нацисен Организацийĕ|Пĕрлешнĕ Нацисен Организацийĕ]]н те официаллă уяв. Нумай çĕр-шывра кану кунĕ пулать. [[1910]] çулта уявлама пуçланă. Çак куна официаллă уявлакан патшалăхсем: [[Эрмени]], [[Азербайджан]], [[Афганистан]], [[Беларуç]], [[Буркина Фасо]], [[Вьетнам]], [[Гвинея-Бисау]], [[Грузи]], [[Замби]], [[Казахстан]], [[Камбоджа]], [[Киргизи]], [[Кирибати]], [[Китай Халăх Республики|Китай]], [[Коста-Рика]], [[Куба]], [[Лаос]], [[Мадагаскар]] (хĕрарăмсемшĕн кăна кану кунĕ), [[Молдова]], [[Монголи]], [[Непал]], [[Раççей]], [[Серби]], [[Таджикистан]], [[Туркменистан]], [[Уганда]], [[Узбекистан]], [[Украина]], [[Хорвати]], [[Черногори]], [[Эритрея]], [[Латви]]. == Кун-çулĕ == === Тĕртекенсен забастовки === === XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕ === == Çавăн пекех == * [[Пĕтĕм тĕнчери арçынсен кунĕ]] * [[Тăван Çĕршыва хӳтĕлевçĕн кунĕ]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == == Каçăсем == {{Commonscat|International women's day}} * [http://www.un.org/depts/dhl/dhlrus/womenday/index.html Хаммаршельд вулавăшĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080308040656/http://www.un.org/depts/dhl/dhlrus/womenday/index.html |date=2008-03-08 }} * [http://www.un.org/russian/events/beijing10/ Хĕрарăмсен лару-тăрăвĕ комиссин 49-мĕш сессийĕ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121110221055/http://www.un.org/russian/events/beijing10/ |date=2012-11-10 }} * Статья [http://prazdnik.contentoffice.ru/article/5/ «Женский День»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190918110929/http://prazdnik.contentoffice.ru/article/5 |date=2019-09-18 }} «Праздники России» сайтĕнче * [http://bookz.ru/authors/avtor-neizvesten-3/8marta_hist/1-8marta_hist.html Пĕтĕм тĕнчери хĕрарăмсен кунĕн кун-çулĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306212855/http://bookz.ru/authors/avtor-neizvesten-3/8marta_hist/1-8marta_hist.html |date=2009-03-06 }} [[Категори:Раççей уявĕсем]] [[Категори:Беларуçи уявĕсем]] [[Категори:Казахстан уявĕсем]] [[Категори:Киргизи уявĕсем]] [[Категори:Молдави уявĕсем]] [[Категори:Украина уявĕсем]] [[Категори:СССР уявĕсем]] [[Категори:1857 çулхи пуш уйăхĕ|08]] [[Категори:Пушăн 8-мĕшĕнчи уявсем]] [[Категори:ПНО тĕнче кунĕсем]] [[Категори:Хĕрарăм]] [[Категори:Феминизм]] [[Категори:Сексизм]] [[Категори:Уявсем]] 5puq2331736aec82lktnhflcc10um5f 0 14377 874864 809306 2026-06-20T15:07:40Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874864 wikitext text/x-wiki '''Нева патĕнчи çапăçу''', — [[1240]] çулхи [[утă, 15|утă уйăхĕн 15-мĕшĕнче]] пулса иртнĕ [[çапăçу]]. == Çапăçакансем == Раççей историкĕсен шухăшĕпе [[шведсем|шведсен]] çарне [[Биргер Магнуссон]] ертсе пынă. Вăл [[Швеци]] патшин кĕрӳшĕ пулнă. Швед историкĕсем ку çапăçăва та Бергер унта хутшăнни пирки те асăнмаççĕ. Шведсен çарĕнче çавăн пекех норвег тата финн йăхĕсем пулнă. Вырăссен çарне [[Александр Невский]] ертсе панă. == Çапăçу == Шведсем Нева шывĕпе хăпарса Ижора юхса кĕнĕ вырăна çитсен çырана тухнă. Вăл вăхăтра ку çĕрсене ижор сĕнтĕрĕсем сăнаса тăнă. Швед киммисем иртнине курсан ижорсем тӳрех ун пирки Александăра пĕлтернĕ. Ку хыпара илтсен Александр хăйĕн çарне пухса хăвăрттăн шведсем вырнаçнă вырăна вĕçтернĕ. Унпа пĕрле Новгород çыннисем те пĕрле кайнă. Шведсен лагерĕ тĕлĕнче тĕтре тăнă. Тĕтрепе усă курса Александр тăшман çывăхне систермесĕр çитнĕ. Шведсем хăйĕн çарне йĕркелесе çитериччен Александр вĕсем çине тапăннă. Юланутсем тăшман варрине, çуран çар айăккинчен пырса çапнă. Шведсем нумай çухату тӳссе юханшывăн тепĕр енне тарнă. Ун хыççăн, çапăçăва выляса янăскерсем, каялла Швецине таврăннă. == Çапăçу пĕтĕмлетĕвĕ == Çапăçу хирне тухнă вăхăтра Александр çирĕм çулта пулнă. Çапăçура хастарлăх кăтартнăшăн ăна Невский ята панă. Шведсен историкĕсем ку çапăçăва асăнмаççĕ. == Экран çине кăларни == 2008 çулта экран çине «Александр. Нева патĕнчи çапăçу» ятлă фильм тухнă. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Пăр çинчи çапăçу]] == Каçăсем == {{Вырăс-швед вăрçисем}} * [http://russia.rin.ru/guides/6865.html Нева çапăçавĕ] * [http://historydoc.edu.ru/catalog.asp?cat_ob_no=14056&ob_no= Невская битва. 15 июля 1240. Схема] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416002525/http://historydoc.edu.ru/catalog.asp?cat_ob_no=14056&ob_no= |date=2009-04-16 }} <!-- На historydoc.edu.ru схема лучше * [http://rulers.narod.ru/nevsky/neva.gif Схема битвы] --> * [https://web.archive.org/web/20071224124109/http://www.sgu.ru/rus_hist/?wid=1249 «Князь Александр наносит рану шведскому военачальнику.» Автор: Кившенко А.] * [http://vbrg.ru/articles/istorija_vyborga/istoricheskie_lichnosti_nashego_goroda/aleksandr_nevskijj/ В. И. Охотникова «Повесть о житии Александра Невского»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100104045123/http://vbrg.ru/articles/istorija_vyborga/istoricheskie_lichnosti_nashego_goroda/aleksandr_nevskijj/ |date=2010-01-04 }} * [http://www.avtoveche.spb.ru/s_ijora.html Поверье — Легенды: «Предтеча Невской битвы» и «Небесная помощь в день Невской битвы». Автор: Селезнёв А. А.] * [http://kachur.boom.ruoto_2002.htm Создание памятника Александру Невскому на месте «Невской битвы» (1993 −2002) — как это было (в фотографиях)]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://polit.ru/analytics/2010/08/12/nevskaja_bitva.html Л. Усыскин. Первое происшествие на Неве] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100818073926/http://www.polit.ru/analytics/2010/08/12/nevskaja_bitva.html |date=2010-08-18 }} * [http://www.youtube.com/watch?v=HPIHujWMb_0&feature=youtu.be Лекция посла Швеции Томаса Бертельмана на философском факультете МГУ] [[Категори:Швеци çапăçăвĕсем]] [[Категори:Раççей çапăçăвĕсем]] [[Категори:Вырăссемпе шведсем хушшинчи çапăçусем]] 8kzjupr262yfuvjim8ucg9faof86jyq 0 15741 874908 785311 2026-06-21T06:02:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874908 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |ят = Надежда Румянцева |Ӳкерчĕк = Nadezhda Rumyantseva - The Encounter of a Lifetime - 1952.jpg |анлăшĕ = 240px |çуралнă чухнехи ят = Надежда Васильевна Румянцева |çуралнă вырăн = [[Потапово (Потапово ял тăрăхĕ)|Потапово ч. ялĕ]], [[Гагарин районĕ]], {{ÇВ|Смулен облаçĕ|Смулен облаçĕнче}}, [[РСФСР]], [[СССР]] |çуралнă вăхăт = [[1930]], [[авăн, 9]] |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Мускав|Мускавра}} |вилнĕ вăхăт = [[2008]], [[ака, 8]] |професси = XX ĕмĕрти совет раççей актриси |хастар çулсем = [[1952]]—[[2008]] |тĕлĕ = |киностуди = |чыславсем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{Хисеп орденĕ}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{РСФСР халăх артисчĕ|1991}}{{!}}{{!}}{{РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ}} {{!}}} }} '''Наде́жда Васи́льевна Румя́нцева''' — ([[1930]], [[авăн, 9]], [[Смулен облаçĕ]], [[Потапово (Смулен облаçĕн Гагарин районĕ)|Потапово]] чиркӳ ялĕ — [[2008]], [[ака, 8]], [[Мускав]]) — [[СССР|совет]] тата [[раççей]] театрпа кино артисчĕ. == Кун-çулĕ == [[1930|1930 çулхи]] [[авăн, 9|авăнăн 9-мĕшĕнче]], [[Смоленск облаçĕ]]нчи [[Потапово (Смулен облаçĕн Гагарин районĕ)|Потапово]] чиркӳ ялĕнче çуралнă. [[2008]] [[ака, 8|акан 8-мĕшĕнче]] [[Мускав]]ра çĕре кĕнĕ. == Фильмографи == === Илемлĕ фильмсем === # [[1952]] — [[Навстречу жизни (фильм)|Навстречу жизни]] # [[1953]] — [[Алеша Птицын вырабатывает характер (фильм)|Алеша Птицын вырабатывает характер]] # [[1955]] — [[Морской охотник (фильм)|Морской охотник]] # [[1955]] — [[Мексиканец (фильм, 1955)|Мексиканец]] # [[1955]] — [[Сын (фильм)|Сын]] # [[1956]] — [[Море зовет (фильм)|Море зовет]] # [[1957]] — [[Звездный мальчик (фильм)|Звездный мальчик]] # [[1957]] — [[Гори, моя звезда (фильм)|Гори, моя звезда]] # [[1958]] — [[Очередной рейс (фильм)|Очередной рейс]] # [[1959]] — [[Неподдающиеся (фильм)|Неподдающиеся]] # [[1960]] — [[Трижды воскресший (фильм)|Трижды воскресший]] # [[1961]] — [[Вольный ветер (фильм)|Вольный ветер]] # [[1961]] — [[Девчата (фильм)|Девчата]] — ''Тося'' # [[1963]] — [[Королева бензоколонки (фильм)|Королева бензоколонки]] — ''Людмила Васильевна Добрыйвечер'' # [[1963]] — [[Полустанок (фильм, 1963)|Полустанок]] # [[1964]] — [[Павлуха (фильм)|Павлуха]] # [[1964]] — [[Женитьба Бальзаминова (фильм)|Женитьба Бальзаминова]] — ''Раиса'' # [[1964]] — [[Легкая жизнь (фильм)|Легкая жизнь]] # [[1966]] — [[Черт с портфелем (фильм)|Черт с портфелем]] # [[1966]] — [[Крепкий орешек (фильм, 1967)|Крепкий орешек]] — ''Рая Орешкина'' # [[1975]] — [[Ау-у! (фильм)|Ау-у!]] # [[1976]] — [[Несовершеннолетние (фильм)|Несовершеннолетние]] # [[1981]] — [[Проданный смех (фильм)|Проданный смех]] # [[1981]] — [[Тайна, известная всем (фильм)|Тайна, известная всем]] # [[1983]] — [[Вольный ветер (фильм)|Вольный ветер]] # [[1983]] — [[Женатый холостяк (фильм)|Женатый холостяк]] # [[1988]] — [[ЧП районного масштаба (фильм)|ЧП районного масштаба]] # [[1990]] — [[Стервятники на дорогах (фильм)|Стервятники на дорогах]] # [[2003]] — [[Чудная долина (фильм)|Чудная долина]] # [[2005]] — [[Нечаянная радость (фильм)|Нечаянная радость]] === Фильмсене сасă кĕртни === # [[1966]] — [[Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика (фильм)|Кавказская пленница, или Новые приключения Шурика]] — ''Нина'' # [[1966]] — [[Как украсть миллион (фильм)|Как украсть миллион]] — ''Николь Боннэ'' # [[1976]] — [[Настоящий тбилисец и другие (фильм)|Настоящий тбилисец и другие]] # [[1989]] — [[Частный детектив, или Операция «Кооперация» (фильм)| Частный детектив, или Операция «Кооперация»]] — ''Лена'' # [[1993]] — [[Твин Пикс (фильм)| Твин Пикс]] — ''Лора Палмер, Донна Хэйворд, Одри Хорн, Люси Моран, Мэдлин Фергюссон, Шелли Джонсон, Джози Пэккард, Энни Блэкберн и др.'' === Мультфильмсене сасă кĕртни === * [[38 попугаев]] — ''мартышка'' * [[Привет мартышке (мультфильм)|Привет мартышке]] — ''мартышка'' * [[Бабушка удава (мультфильм)|Бабушка удава]] — ''мартышка'' * [[Утиные истории (мультфильм)|Утиные истории (русский дубляж)]] — ''Дилли'' (утенок) * [[Ловушка для кошек (мультфильм)|Ловушка для кошек (русский дубляж)]] — ''Куки'' (крыса — гангстер) * [[Топо Джиджио (мультфильм)|Топо Джиджио (русский дубляж)]] — ''Джина'' (девочка) == Чыславсемпе парнесем == * [[РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ]] ([[1963]]). * [[Раççей халăх артисчĕ]] ([[2005]]). * Пĕтĕм Союзри кинофестивальте «Актёр парнисем» номинацинче (1960). * Тĕнчери кинофестивалĕн [[Буэнос-Айрес]] ([[1962]]) парни, хĕрарăм рольне лайах вылянăшăн («[[Девчата]]»). == Кăсăк фактсем == * Нумай çын [[Ну, погоди!|«Ну, погоди!»]] мультфильмри Мулкач сассипе Румянцева калаçнă тесе шутлаççĕ, тĕрĕсспе Мулкача [[Румянова Клара Михайловна|Клара Румянова]] сасă кĕртнĕ<ref>[http://www.kp.ru/online/news/77448/ Надежду Румянцеву похоронят сегодня на армянском кладбище]</ref><ref>[http://www.hi-fi.com.ua/news/newsdet.aspx?News_Id=1083 Скончалась Надежда Румянцева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090618010359/http://www.hi-fi.com.ua/news/newsdet.aspx?News_Id=1083 |date=2009-06-18 }}</ref>. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.nashfilm.ru/kinostars/1117.html Надежда Румянцева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926225621/http://www.nashfilm.ru/kinostars/1117.html |date=2007-09-26 }} Nashfilm.ru çинче * [https://web.archive.org/web/20090412190730/http://www.izvestia.ru/culture/article3115029/ Известия. Ру] * {{imdb_name| id=0750184 | name=Надежда Румянцева}} * [http://dosie.km.ru/ km.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006102326/http://dosie.km.ru/ |date=2008-10-06 }} <!--Categories--> [[Категори:1930 çулта çуралнисем]] [[Категори:Авăнăн 9-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:2008 çулта вилнисем]] [[Категори:Акан 8-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:Раççей артисчĕсем]] [[Категори:СССР артисчĕсем]] [[Категори:РСФСР халăх артисчĕсем]] [[Категори:СССР телеертӳçисем]] enh11g5hay7wtw4wclhsu909kq9v7o5 0 16771 874901 816575 2026-06-21T03:26:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874901 wikitext text/x-wiki '''Раççей Федерацийĕн патшалăх парнисем''' — Тăван Çĕршыва сыхланăшăн, патшалăха тĕреклетес ĕçре хуçалăх, ăслăлăх, этеплĕх, ӳнерлĕх, ачасене вĕрентсе ӳстерес, çутĕç, граждансен пурнăçне, сывлăхне, ирĕк тивĕçне упрас ĕçре, ырлăх ĕçлĕхĕнче тата патшалăх умĕнче урăх чаплă çитĕнӳсем тунăшăн граждансене палартмалли çӳллĕ хорми. Патшалăх парнисем: * [[Раççей Федерацийĕн Паттăрĕ]]н тивĕç ячĕ * [[Раççей Федерацийĕн орденĕсем]] * [[Раççей Федерацийĕн медалĕсем]] * [[Раççей Федерацийĕн уйăру паллисем]] * [[Раççей Федерацийĕн чыс тивĕç ячĕсем]] [[Раççей Президенчĕ|Раççей Федерацин Президенчĕ]] патшалăх парнисене пурнăçа кĕртет тата вĕсемпе тивĕçтерет. Унсар пуçне, Раççей Федерацин Президенчĕ хушнипе унăн ятĕнчен патшалăх парнисене çак ĕç çыннисем пама пултараççĕ: * Патшалăх влаçĕн федераци органĕсен тата федераци патшалăх органĕсен ертӳçисем * [[Раççей Федераци президенчĕн ĕçĕсен управленийĕ]]н кадр ĕçĕсемпе патшалах парнисен ыйтăвесен пуçлăхĕ * Раççей Федераци субъекчĕсен патшалăх тытăмлăх органĕсен ертӳçисем * Раççей Федераци Президенчĕн пур тивĕçлĕ элчисем * Раççей Федерацийĕн элчисем * çарпуçĕсем — дивизи командирĕпе унăн хисепĕпе таннисем * урăх çынсем == Хальхи Раççейĕн парнелӳ йĕркин историйĕ == == Раççейĕн патшалăх парнисен йышĕ == === Уйрăм тивĕç ятсем тата Уйрăм паллăсем === [[Ӳкерчĕк:Hero of the Russian Federation medal.png|90px|left]] '''[[Раççей Федерацийĕн Паттăрĕ]]н [[Ылтăн Çăлтăр (медаль)|Уйрăм палли — «Ылтăн Çăлтăр медалĕ»]] ''' — чи çӳллĕ уйрăм паллă. Патшалăхшăн тата халăхшăн паттăрлăх кăтартса хастар ĕç тунăшăн, патшалăх хĕсметĕнчи харпăр хастарлăхшăн çак парнене тивĕçтереççĕ. === [[Орден]]сем === '''[[Раççей Федерацийĕн Таса Андрей Первозванный орденĕ|Таса Андрей Первозванный апостол орденĕ]]''' — Раççей Федерацийĕн патшалăхăн çӳллĕ парни. [[Ӳкерчĕк :Order of St. George, 1st class star.jpg|90px|left]] '''[[Раççей Федерацийĕн Таса Георгий орденĕ|Таса Георгий орденĕ]]''' [[Ӳкерчĕк:Order_of_Services_to_the_Fatherland_1st.jpg|90px|left]] '''[[Тăван Çĕршывшăн хастар ĕçĕпе тава тивĕç орденĕ|Орден «За заслуги перед Отечеством»]]''' — [[Ӳкерчĕк:Order of Zhukov.jpg|90px|left]] '''[[Жуков орденĕ]]''' [[Ӳкерчĕк:Order of Valour (rus).jpg|80px|left]] '''[[Хастарлăх орденĕ]]''' [[Ӳкерчĕк:OrderforMilitaryMerit.jpg|80px|left]] '''[[«Вăрçă тивĕç ĕçĕсемшĕн» орденĕ]]''' [[Ӳкерчĕк:Order Of Naval Merit.jpg|80px|left]] '''[[«Тинĕс тивĕç ĕçĕсемшĕн» орденĕ]]''' '''[[Чыслăх орденĕ (Раççей)|Чыслăх орденĕ]]''' [[Ӳкерчĕк е:Order of Friendship 2.jpg|80px|left]] '''[[Туслăх орденĕ]]''' [[Ӳкерчĕк:ImageRS1.jpg|thumb|85px|left|Проект ордена и футляра к нему]] '''[[«Çуратакансен чысĕ» орденĕ]]‎''' === [[Медаль]]сем === == Каçăсем == * [http://award.adm.gov.ru/ Официальный сайт «Раççей Федерацийĕн патшалăх парнисем»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210034903/http://award.adm.gov.ru/ |date=2012-02-10 }} * [http://www.rusorden.ru/ Раççейĕн орденĕсĕмпе медалĕсем. Раççейпе СССР-н парне йĕркисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130505003750/http://www.rusorden.ru/ |date=2013-05-05 }} * [http://awards.netdialogue.com/Russia/RF/RFMain.htm Раççей парнисем] * [http://www.rusawards.ru/book/bookawnewr.htm Раççейĕн хальхи парнелев йĕрки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080430070306/http://www.rusawards.ru/book/bookawnewr.htm |date=2008-04-30 }} * [https://web.archive.org/web/20100629161849/http://www.znaki-uniforma.narod.ru/index/rassia/nagradiznakirassia.htm Раççей парнисем] * [http://sovet.geraldika.ru/article/2646 Раççейĕн парнелев йĕркин историйĕ] * [https://web.archive.org/web/20100121055740/http://znaki-uniforma.narod.ru/index/rassia/nagradirassia/nagradi_info_rassia.htm Раççейĕн хальхи парнелев йĕркин пулса иртнисем] * [https://web.archive.org/web/20080509101143/http://www.rustrana.ru/print.php?nid=9902 Раçсей Федерацийĕн улшăну тапхăрĕнчи парнисем] * [http://text.uuu.ru/orders/FHistory/20060922163003FHistory.html Ордена по разнарядке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080430073908/http://text.uuu.ru/orders/FHistory/20060922163003FHistory.html |date=2008-04-30 }} * [http://document.kremlin.ru/index.asp РФ президенчĕн хушăвĕ «Патшалăх парнисене тивĕçтересси»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080528145946/http://document.kremlin.ru/index.asp |date=2008-05-28 }} * [http://bibliotekar.ru/rusOrden Вырăс тата совет вăрçă парнисем] [[Категори:Раççей парнисем|*]] [[Категори:Парнесем]] exffdn782of8ttjf0m8kcihmttg94yw 0 17021 874862 873988 2026-06-20T14:42:37Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874862 wikitext text/x-wiki {{Патшалăх |ChNm = Намиби |NationName = Republic of Namibia {{ref-en}} <br />Republiek van Namibië {{ref-af}} <br />Republik Namibia {{ref-de}} |FlagTitle = [[Намиби ялавĕ]] |PicFlag = [[Ӳкерчĕк:Flag_of_Namibia.svg|125px]] |LctCn = [[Ӳкерчĕк:Location Namibia AU Africa.svg|250px]] |CoA = [[Ӳкерчĕк:Coat of Arms of Namibia.svg|125px]] |CoATitle = [[Намиби гербĕ]] |LNGs = [[акăлчан чĕлхи]] |CapCn = [[Виндхук]] |BigCity = [[Виндхук]] |TitleGl = [[Намиби президенчĕсем|Президент]] |PrezName = [[Хификепунье Похамба]] |MinList = |MName = |SqNumb = 33 |SqAll = 825 418 |YearP = 2010 |NasPop = 2 171 916{{Нет АИ|18|3|2011}} |NasPlot = 2.2 |NasNum = 143 |Valuta = Намиби долларĕ |GTOt = -01 |GTDo = -01 |GimnName = [[Намиби патшалăхĕн гимнĕ]] |Domen = [[.na]] |Tel = 264 }} '''Намиби''' ({{lang-en|Republic of Namibia}}), 1968-мĕш çулччен '''Кăнтăр-Хĕвеланăç Африка''' — [[Кăнтăр Африка|Кăнтăр Африкăра]] вырнаçнă [[патшалăх]]. Тĕп хули — [[Виндхук]]. [[Ангола]], [[Замби]], [[Ботсвана]] тата [[Кăнтăр Африка Республики|Кăнтăр Африка Республикипе]] чикĕ тытать. Хĕвеланăç çыранĕ [[Атлантика океанĕ]] хĕринче вырнаçнă. [[Ӳкерчĕк:Un-namibia1975-263-264.jpg|left|230px|thumb|ООН Намиби валли 1975-мĕш çулта пичетленĕ маркăсем <small>(Скотт: Нью-Йорк #263 и #264, Женева #53 тата #54)</small>]] [[Ӳкерчĕк:рельеф Намибии.png|right|400px|Намиби рельефĕ]] == Административла пайлану == [[Ӳкерчĕк:Namibia Regions numbered.png|left]] [[1977]]—[[1992]] çç. Намибия 26 [[Округ (Намиби)|округ]] пайланнă. [[1992]] округенчен 13 [[Облаç (географи)|облаç]] (regions) йĕркеленĕ. Намиби облаçĕсем: # [[Каприви]] # [[Эронго]] # [[Хардап]] # [[Карас (Намиби)|Карас]] # [[Окаванго (Намиби)|Окаванго]] # [[Кхомас]] # [[Кунене (Намиби)|Кунене]] # [[Охангвена]] # [[Омахеке]] # [[Омусати]] # [[Ошана]] # [[Ошикото]] # [[Очосондьюпа]] [[Ӳкерчĕк:Dead Vlei Sossusvlei Namib Desert Namibia Luca Galuzzi 2004.JPG|thumb|Намиб пушхирĕнче]] == Халăхĕ == [[Ӳкерчĕк:Namibie Himba 0712a.jpg|thumb|[[химба]] йăхĕн хĕрĕ хăйĕн çурчĕ патĕнче]] Намибири тĕп чĕлхесем: * [[Африкаанс]] * [[Нимĕç чĕлхи|Нимĕç]] (халăхăн 32 % пĕлет) * [[Акăлчан чĕлхи|Акăлчан]] (официаллă чĕлхи язык, халăхăн 7 % пĕлет) * [[Ндонга (чĕлхи)|Ндонга]], е ошивамбо * [[Гереро (чĕлхи)|Гереро]] * [[Нама (чĕлхи)|Нама]], е дамара Уровень грамотности среди людей старше 15 лет составляет 85 %. == Каçăсем == * [http://www.krugosvet.ru/enc/strany_mira/NAMIBIYA.html НАМИБИЯ, энциклопедия Кругосвет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100610003839/http://krugosvet.ru/enc/strany_mira/NAMIBIYA.html |date=2010-06-10 }} === Правительство === * [https://web.archive.org/web/20121204101417/http://www.grnnet.gov.na/ Government of Namibia] Правительственный портал * [http://www.windhoekcc.org.na/ Windhoek City Council] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201119115836/http://www.windhoekcc.org.na/ |date=2020-11-19 }} Мэрия Виндхука * http://www.embnamibia.at - EMBASSY / PERMANENT MISSION OF THE REPUBLIC OF NAMIBIA in Austria === МИХ === * [http://www.republikein.com.na Die Republikein] Газета на африкаанс * [http://www.az.com.na/ Allgemeine Zeitung] Единственная в Африке газета на немецком языке * [http://www.namibian.com.na/ The Namibian] Газета на английском, ндонга, а также португальском языках * [http://www.newera.com.na/ New Era] Газета на английском и ряде африканских языков * [http://www.radiokudu.com.na/ Radio Kudu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060516032337/http://www.radiokudu.com.na/ |date=2006-05-16 }} Радиостанция, вещание на английском языке, новости также на африкаанс * [http://www.radiowave.com.na/ Radiowave 96,7 FM] Музыкальная радиостанция * [http://www.nbc.com.na/ Namibian Broadcasting Corporation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100315082134/http://www.nbc.com.na/ |date=2010-03-15 }} Государственная радио- и телекомпания === Ыттисем === {{commonscat|Namibia}} * [http://www.hengs.ru/interesting/namib.html Намиб-последняя пустыня Африки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203044031/http://www.hengs.ru/interesting/namib.html |date=2011-02-03 }} * [http://www.opec.ru/1318269.html Статистика экономического и политического состояния Намибии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120508071136/http://opec.ru/1318269.html |date=2012-05-08 }} * [http://sov-art.ru/categories.php?cat_id=324 Природа и животный мир Намибии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305235009/http://sov-art.ru/categories.php?cat_id=324 |date=2016-03-05 }} (рус.) * [http://www.klausdierks.com/ Библиотека Клауса Диркса] * [http://genocide.ru/lib/genocides/herero-nama.htm Уничтожение коренных народов Намибии в 1904—1907 гг.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170926230145/http://genocide.ru/lib/genocides/herero-nama.htm |date=2017-09-26 }} * [http://www.trubagaz.ru/gkm/gazovoe-mestorozhdenie-kudu-namibija/ Запасы природного газа Намибии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140904010219/http://www.trubagaz.ru/gkm/gazovoe-mestorozhdenie-kudu-namibija/ |date=2014-09-04 }} * [http://www.namrus.com Namibian Russian Development Close Company - Союз Намибии и России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120825225725/http://www.namrus.com/ |date=2012-08-25 }} {{Намиби темăсенче}} {{Африка патшалăхĕсем}} {{Африка союзĕ}} [[Категори:Унитарлă патшалăхсем]] [[Категори:Акăлчан чĕлхеллĕ патшалăхсем]] [[Категори:Кăнтăр Африка]] [[Категори:Африка патшалăхĕсем]] [[Категори:Намиби]] d3xhqylrk6k7fwx84mvhum1pifk41cq 0 17944 874927 805402 2026-06-21T11:49:06Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874927 wikitext text/x-wiki '''Спам''' ---- [[электронлă почта|электронлă почтăна]] кирлĕ мар килекен пĕлтерӳсем. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.ofisp.org/documents/ofisp-008.html Нормы пользования сетью] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100627071147/http://www.ofisp.org/documents/ofisp-008.html |date=2010-06-27 }}, ofisp.org * [http://www.eserv.ru/AntiSpamNews Антиспам-новости], eserv.ru * [http://www.viruslist.com/ru/spam/info О спаме.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509095114/http://www.viruslist.com/ru/spam/info |date=2008-05-09 }}, viruslist.com * [http://www.spamorez.ru www.spamorez.ru] — специализированный online-сервис фильтрации почты от спам и вирусов * [http://apachedev.ru/2007/02/09/zaschita-ot-spama-v-kommentariyah-s-pomoschyu-apache/ Защита от спама в комментариях с помощью Apache] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125105648/http://apachedev.ru/2007/02/09/zaschita-ot-spama-v-kommentariyah-s-pomoschyu-apache/ |date=2009-11-25 }}, apachedev.ru * [http://spamtrackers.eu/ SpamTrackers] {{ref-en}} — Сообщество борцов со спамом. * [http://fraud-mail.land.ru/article/spam/report_abuse/ Report abuse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100425034050/http://fraud-mail.land.ru/article/spam/report_abuse/ |date=2010-04-25 }} {{ref-ru}} — Как пожаловаться на спам. * [http://www.youtube.com/v/v0cXVK-P5uA&hl=ru&fs=1 Минутный монолог про спамеров] [[Игорь Ашманов|Игоря Ашманова]] — видео с конференции РИФ+КИБ, 2009 год ; Спама хирĕç тăрасси: * [http://www.myiptest.com/staticpages/index.php/check-Blacklisted-IP-DNSBL Проверка IP по 100+ DNSBL-списков и URL по 15 URIBL-списков] * [http://captcha.ru Captcha.ru] — визуальное подтверждение при регистрации аккаунтов * [http://antispam.ru Antispam.ru] * [http://www.greylisting.org www.greylisting.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091114055708/http://www.greylisting.org/ |date=2009-11-14 }} — информация о методе «серых списков» и программы для его реализации * [http://spamlinks.net/filter-dnsbl-lists.htm Список DNSBL-списков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130321062303/http://spamlinks.net/filter-dnsbl-lists.htm |date=2013-03-21 }} * [http://chxo.com/labelgen/ Email Address to Image Converter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091206085943/http://chxo.com/labelgen/ |date=2009-12-06 }} - представление почтового адреса как картинки ; Тӳлевсĕр ПО * [http://spamassassin.apache.org Spamassassin]&nbsp;— программа фильтрации, использующая несколько разных методов, в том числе, основанный на теореме Байеса * [http://getpopfile.org POPFile]&nbsp;— мультиплатформенный открытый спам-фильтр, реализованный в виде POP3/SMTP/NNTP-proxy. Для классификации текстов используется [[Теорема Байеса]]. Для подключения к почтовому серверу служит его [[XMLRPC]]-интерфейс (используется в частности в [[Eserv]]). [http://www.eserv.ru/PopFile Русское описание POPFile]. ; Почтăна фильтрламалли тӳлевсĕр сервиссем * [http://so.yandex.ru/ Спамооборона] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130528172434/http://so.yandex.ru/ |date=2013-05-28 }}&nbsp;— Сервис фильтрации почты от [[Яндекс]]а * [http://spamtest.ru Электронный журнал «Спамтест», сервис фильтрации почты] — разработка компании «[http://www.ashmanov.com Ашманов и Партнеры]» [[Категория:Спам|*]] [[Категори:Эрешри этикет]] [[Категори:Тетел]] ahicnj2hwgolt3wd76w50ogmly9fi72 0 18329 874889 870408 2026-06-21T00:20:15Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874889 wikitext text/x-wiki '''Плотников Николай Алексеевич''' (Плотник Микулайĕ, Плотник Кули, Чулхула Микулайĕ) — [[Чăваш Википедийĕ|чăваш Википедин]] администраторĕ тата бюрокрачĕ пулнă. Тетелти ятсем: Dracola, P-Code, astahar, Аçтахар. Маларах вырăс википедине, кайарах чăвашлине те тӳрлетме тытăннă. [[Чулхула]]ра пурăннă чухне сайтне уçнă, чăваш чĕлхине словарьпа кăна вĕреннĕ. 1977 çулта пуш уйăхĕн 16-мĕшĕнче [[Чăваш Ен]]ĕн [[Шупашкар районĕ|Шупашкар районне]] кĕрекен [[Лапсар]] ялĕнче çуралнă теть. Чăваш википедине вунсаккăрмĕш, уçăлнăранпа пилĕк уйăхран килнĕ. Чăваш патшалăх университечĕн чăваш филологийĕпе культура факультетне вĕренсе пĕтернĕ<ref>[http://www.chgign.ru/persona/39_Плотников_Николай_Алексеевич.html Плотников Николай Алексеевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106065807/http://www.chgign.ru/persona/39_%D0%9F%D0%BB%D0%BE%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%B2_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87.html |date=2019-01-06 }}</ref>. [[Чулхула]]н Из рук в руки хаçатра ĕçленĕ<ref>[http://cheboksari.bezformata.ru/listnews/blinov-polzovanie-tehnologiej-viki/2143543/ Александр Блинов: "Пользование технологией вики становится нормой"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170827064342/http://cheboksari.bezformata.ru/listnews/blinov-polzovanie-tehnologiej-viki/2143543/ |date=2017-08-27 }}</ref>. Халь Шупашкар районĕн Лапсар ялĕнче, Комсомольски урамĕнче, 37-мĕш çуртра<ref>[https://rkn.gov.ru/mass-communications/reestr/media/?id=613231 Чӑваш халӑх сайчӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210621190450/https://rkn.gov.ru/mass-communications/reestr/media/?id=613231 |date=2021-06-21 }}</ref> пурăнать тенĕ. Чăваш чĕлхине лайăхах пĕлмест. 2005-мĕш çулта 12-мĕш ака уйăхĕнче википедине килнĕ. 2005-мĕш çулта 2-мĕш çу уйăхĕнче администратор статусне ыйтнă, 5-мĕш çу уйăхĕнченпе администратор пулнă. 2007-мĕш çулта кăрлач уйăхĕн 10-мĕшĕнче бюрократ статусне ыйтнă, карлачăн 16-мĕшĕнче бюрократ пулса тăнă. 2010-мĕш çулта ака уйăхĕн 12-мĕшĕнче администратор статусне [[Хутшăнакан:Viktor|Viktor]]а панă. 2010-мĕш çулта раштав уйăхĕнче википедине пăрахса кайнă. [[ЧПУ]] вĕренсе тухнă, 2014 çултанпа лаборант пулса ĕçлет. == Сайтсем == Н. Плотников тунă сайчĕсем (доменĕ точкаччен сылтăм енче, сулахай енче поддоменĕн зони): {{Col-begin}} {{Col-3}} * «Золотая Шахта Гномов» [[сăнарлă вăйă]] * «Неизвестный РуНет» рассылка * «CDeXchange.Ru» CD тата DVD дисксемпе улăштарма май паракан проект * «[https://rpgtop.su/ РПГ Топ]» — роллĕ Топ * [http://news.rpgtop.su/ news.rpgtop.su] * [http://roleplay.ru/ roleplay.ru] * [http://forum.rpgtop.su/ forum.rpgtop.su] * [http://yumah.ru/ Юмах.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170729194024/http://www.yumah.ru/ |date=2017-07-29 }} — чăваш халăх сăмахлăхĕ * [[chuvash.org]] — Тетелти чăваш чĕлхеллĕ сайт. * [http://corpus.chv.su corpus.chv.su]па [http://ru.corpus.chv.su ru.corpus.chv.su] - Чӑваш чӗлхин икчӗлхеллӗ ҫӳпҫи {{Col-3}} * [http://kele.chuvash.org/ Пилсемпе кӗлӗсем] * [http://pecekse.chuvash.org/ Эпӗ пӗчӗкҫӗ чӑваш] * [http://ggm.roleplay.ru/ Ролевая игра PBeM AD D RPG "Золотая Шахта Гномов"] * [http://forum.chuvash.org/ forum.chuvash.org]па [http://oldforum.chuvash.org/ oldforum.chuvash.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170812002245/http://oldforum.chuvash.org/ |date=2017-08-12 }} * [https://top.roleplay.ru/ top.roleplay.ru] * [http://chv.su Чӑваш чӗлхи] * [http://comissi.chv.su Чăваш чĕлхин комиссийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210410224650/http://comissi.chv.su/ |date=2021-04-10 }} * [http://samah.chv.su Электронлă сăмахсар] * [http://ru.samah.chv.su Электронные словари] * [http://termin.chv.su Терминсем онлайн-канашлу] * [http://ru.termin.chv.su Чувашские термины онлайн-форум] {{Col-3}} * [http://pedkanash.chuvash.org Педагогсен канашĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171003111346/http://pedkanash.chuvash.org/ |date=2017-10-03 }} * [https://chuvash.su chuvash.orgăн куçлăхĕ] * [http://history.chuvash.org Повествование о чувашах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101212156/http://history.chuvash.org/ |date=2012-01-01 }} * [http://bt.chuvash.org Чăваш халăх сайчĕн баннерсен çыххи] * [http://ru.bt.chuvash.org Баннерная сеть Чувашского народного сайта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305220034/http://ru.bt.chuvash.org/ |date=2021-03-05 }} * [http://top.chuvash.org Сайты Чувашии Чăваш Ен сайчĕсем] * [http://i-sum.su электронлă лавкка] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171023211017/http://i-sum.su/ |date=2017-10-23 }} * [http://shursana.chuvash.org/ Шурӑ сӑнӑ — чӑваш сайчӗсен конкурсӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230205020253/http://shursana.chuvash.org/ |date=2023-02-05 }} * [http://as.chv.su/ Ваттисен сӑмахӗсем] * [http://gallery.chuvash.org/ Сӑнсен пуххи] * [http://salikovo.chuvash.org/ Сетевой Город. Образование] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180530200158/http://www.salikovo.chuvash.org/ |date=2018-05-30 }} * [http://translate.chv.su/ translate.chv.su] - Чӑвашла-вырӑсла / Вырӑсла-чӑвашла куҫаруҫӑ. * [http://ru.translate.chv.su/ ru.translate.chv.su] - Чувашско-русский / Русско-чувашский переводчик, çырнине чăвашла куçаракан Django çинче тунă [https://www.sapatlav.club/translate/ www.sapatlav.club] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191225145429/https://www.sapatlav.club/translate/ |date=2019-12-25 }} пек ĕçлекен сайт. {{Col-end}} == Унăн ĕçĕсем == * [http://suvar.chuvash.org/ Тутарстан Республикинчи чăвашсен пĕрлĕхпе политика хаçачĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180520100346/http://suvar.chuvash.org/ |date=2018-05-20 }} * [http://yandash.ru/ «Янташ» - А. Никитин композиторăн официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180709075846/http://yandash.ru/ |date=2018-07-09 }} * [http://avan-kino.com/ Чăваш Республикинчи кинематографистсен пĕрлешĕвĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117062255/http://avan-kino.com/ |date=2019-11-17 }} * [http://ru.avan-kino.com/ Союз кинематографистов Чувашской Республики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191117062254/http://ru.avan-kino.com/ |date=2019-11-17 }} == Асăрхамалли == {{асăрхамалли}} == Çав. пекех == * [[Плотников Николай Васильевич]] == Каçăсем == {{Col-begin}} {{Col-2}} * [http://gov.cap.ru/Publication.aspx?gov_id=49&id=113101&page=299 Николай Плотников: “Родное лучше видится на расстоянии...”] * [https://www.idelreal.org/a/28522890.html Как делается "Чувашский народный сайт"] * [https://chuvash.org/cgi-bin/user.cgi?a=count Ялан Халӗ cайтра: 31 хӑна (усӑ куракан), 6 шыравҫӑ, 2 хутшӑнакан (Admin, Šyravşă)] * [http://zhurnal.lib.ru/d/drakola/ Н. Плотников çырнă фэнтези хайлавĕсем] * [http://ezhe.ru/fri/528/ «Физиономии русского Интернета» галереинчи персонал страници] * [[User:PCode|Чăваш Википединчи хутшăнакан страници]] * [[:ru:User:PCode|Вырăс Википединчи хутшăнакан страници]] * [http://pcode.pp.ru/ Килти страници] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090219163136/http://pcode.pp.ru/ |date=2009-02-19 }}. * [http://mosentesh2.ucoz.ru/publ/aleksandr_blinov_organizator_festivalej_jazykov/1-1-0-509 Хăйĕн çинчен]. * [http://i.чнкаспб.рф/u/98/e43e38c91a11e59bb69409160fef8e/-/2014Традиц.pdf Координатор дфн А.А. Плотникова ТРАДИЦИОННАЯ КУЛЬТУРА ЧУВАШЕЙ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230510105058/http://i.xn--80aczlml2b.xn--p1ai/u/98/e43e38c91a11e59bb69409160fef8e/-/2014%D0%A2%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%86.pdf |date=2023-05-10 }}. * [https://twitter.com/astahar twitter] * [https://twitter.com/astahari twitter] {{Col-2}} * [https://www.instagram.com/astahar/ Instagramра] * [https://my.mail.ru/mail/p-code/ Мой мир@mail.ru] * [https://ok.ru/pcode Одноклассники] * [https://vk.com/id4084752 ВКонтакте] * [https://www.facebook.com/astaha.pulhar facebookра] * [[Хутшăнакан:PCode|Википедире]] * [[:translatewiki:User:PCode|translatewiki.net]] * [http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0001062_3.pdf Плотников Николай Алексеевич (г. Нижний Новгород) ОПЫТ СОЗДАНИЯ ЭТНОКУЛЬТУРНОГО ПОРТАЛА КАК МЕТОД ПОПУЛЯРИЗАЦИИ НАЦИОНАЛЬНОГО ЯЗЫКА В СОВРЕМЕННЫХ УСЛОВИЯХ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180921003406/http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0001062_3.pdf |date=2018-09-21 }} * [https://www.youtube.com/user/astahaska/ Николай Плотников youtubeре] * [http://zis.ru/setevoy-filtr/ Линейка сетевых фильтров Pilot] {{Col-end}} [[Категори:Чăваш тетелçисем]] [[Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем]] 0ax4e2nmfjn26gzcuca7ylhmln7o6c3 0 20433 874902 712486 2026-06-21T03:28:31Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874902 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Emblem of Ministry of Foreign Affairs of Russia.svg|right|thumb|200px|ЮÇӖМ официаллă мар сайчĕ]] '''Раççей Федерацин ютçĕр ĕçĕсен министерстви''', '''Раççей ЮÇӖМ''' — [[Раççей|Раççей Федерацин]] [[ĕçтăвакан влаç]]ăн федераци [[патшалăх влаçĕн органĕсем|органĕ]] . == Ютçĕр ĕçĕсен министерствин ĕçĕ-хĕлĕ == [[Ӳкерчĕк:Структура МИД.jpg|thumb|left|400px|Ютçĕр ĕçĕсен министерствин йĕркелĕвĕ]] === Ютçĕр ĕçĕсен министрĕ === ==== Раççей ютçĕр ĕçĕсен министрĕсем, СССР аркансан ==== {{main|Раççей ютçĕр ĕçĕсен министрĕсем}} * [[Козырев Андрей Владимирович|Андрей Владимирович Козырев]] — [[юпа]] [[1990]] — кăрлач 1996 * [[Примаков Евгений Максимович|Евгений Максимович Примаков]] — [[кăрлач]] [[1996]] —авăн 1998 * [[Иванов Игорь Сергеевич|Игорь Сергеевич Иванов]] — [[авăн]] [[1998]] — [[пуш]] [[2004]] * [[Лавров Сергей Викторович|Сергей Викторович Лавров]] — [[пуш, 9]] [[2004]] <gallery perrow=2> Ӳкерчĕк:Evstafiev-Andrey Kozyrev.jpg|А. В. Козырев Ӳкерчĕк:E Primakov 03.jpg|Е. М. Примаков Ӳкерчĕк:Igor Ivanov.jpg|И. С. Иванов Ӳкерчĕк:Evstafiev-Sergey-Lavrov.jpg|С. В. Лавров </gallery> === Ют çĕр ĕçĕсен министр çумĕсем === 2009 çулхи утă тĕлнехи министр çумĕсем: * [[Денисов Андрей Иванович]] — пĕрремĕш çумĕ * [[Карасин Григорий Борисович]] — [[статс-секретарь]] (СНГ патшалăхĕсемпе тата патшалăх урăх органĕсемпе çыхăну) * [[Бородавкин, Алексей Николаевич]] (Ази патшалăхĕсемпе çыхăну) * [[Грушко Александр Викторович]] (европа йĕркелĕвĕсемпе, Анăçпа Кăнтăр Европа патшалăхĕсемпе çыхăну) * [[Рябков Сергей Алексеевич]] (Америка патшалăхĕсемпе çыхăну, хăрушсăрлăхпа хĕçпăшалсăрланас, Раççей «Саккăрти» ыйтусем) * [[Салтанов Александр Владимирович]] (Арап тĕнчин тата Африка патшалăхĕсемпе çыхăну) * [[Титов Владимир Геннадиевич]] (Вар тата Тухăç Европа патшалăхĕсемпе çыхăну) * [[Яковенко Александр Владимирович]] (ПНО тата урăх тĕнче йĕркелĕвĕсен ĕçĕсене хутшăнасси, çын праваи) === Ют çĕр ĕçĕсен министерствин тĕп директорĕ === * [[Завгаев Доку Гапурович]] == Тĕп офисĕн вырăнĕ == Адрес: 119200, Мускав, Смоленская-Сенная пл., д. 32/34; Телефон: (495) 244—1606 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Раççей тулаш политики]] * [[Раççей тулаш ĕçĕсен министрĕсем]] * [[Раççей Федерацин дипломати элчисем тата консул учрежденисем]] * [[Раççей Федерацин ютçĕр ĕçĕсен министр çумĕсен йышĕ]] * [[Раççей Федерацин Австралири тата Океани патшалăхĕсенчи элчисен йышĕ]] * [[Раççей Федерацин Ази патшалăхĕсенчи элчисен йышĕ]] * [[Раççей Федерацин Америка патшалăхĕсенчи элчисен йышĕ]] * [[Раççей Федерацин Африка патшалăхĕсенчи элчисен йышĕ]] * [[Раççей Федерацин Европа патшалăхĕсенчи элчисен йышĕ]] * [[Раççей Федерацин тĕнче йĕркеленĕвĕсенчи элчисен йышĕ]] * [[Ятарлă тата Пур тивĕçлĕ Элчĕ]] * [[Раççей Федераци Президенчĕн ятарла элчисем]] * [[Раççей Федераци дипломати хĕсмечĕн тава тивĕçлĕ ĕçченĕ]] * [[Раççей Федерацин ютçĕр ĕçĕсен министерствин чыслă ĕçченĕ]] * [[Раççейри урăх патшалăхсен элчисен йышĕ]] == Каçăсем == {{Commonscat|Ministry of Foreign Affairs of Russia building}} * [http://www.mid.ru/nsite-sv.nsf/mnspsmid Раççей ЮÇӖМ тата унăн учрежденисен право статусĕ] * [http://www.mid.ru Раççей ЮÇӖМ официаллă сайчĕ] * [https://web.archive.org/web/20121120123129/http://www.lasius.narod.ru/index/died/diplomats01.htm РФ тата СССР элчисем АПШ-ра] {{stub}} {{Федераци министерствисем, хĕсмечĕсем тата агентствăсем}} {{Раççей Федерацин Президенчĕ}} {{Мускаври Сталин çӳллĕ çурчĕсем}} [[Категори:Раççей Федераци министерствисем]] [[Категори:Раççей ютçĕр ĕçĕсен министрĕсем|*]] [[Категори:Раççей тĕнче политики]] [[Категори:Сталин архитектури]] [[Категори:Тенче политика ведомствисем]] [[Категори:Сталин çӳллĕ çурчĕсем]] siu0lwg7egohrcdzadnv9yda40hn0nc 0 20741 874903 834838 2026-06-21T03:37:55Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874903 wikitext text/x-wiki '''УАО «Раççей чукун çулĕсем»''' ('''УАО «РЧÇ»''') — раççей сети [[чукун çул транспорчĕ|чукун çулсен]] раççей эрешĕн инфраструктурин харпăрçи, тĕнчери пысăк транспорт компанисенчен пĕри. Тулли ячĕ — Уçăллă акционер этем пĕрлĕхĕ «Раççей чукун çулĕсем». Штаб-хваттерĕ — [[Мускав]]ра, Новая Басманная урамĕнче, çурт 2. Тĕп аппарачĕн пайĕсем (профиллĕ чукун çул департаменчĕсем) çаплах Каланчёвская урам, ç. 35 вырнаçнă. УАО «РЧÇ» [[2003]] çулхи [[авăн, 18]] Раççей Федераци Правительствин 585-мĕш №-лĕ йышăнăвĕпе туса хунă. 2003 çулхи юпан 1-мĕшĕнче РЧÇ [[Чукун çулсен министерстви]]нчен (ЧÇМ) чукун çул транспорчĕн управлении функцине илет (ЧÇМ патшалăх енчен йĕркелесе пырать). РЧÇ ЧÇМ сиситеминчи 2046 предприятирен 987-ĕшне (ведомствă активĕсен 95 % пурлăхнĕ) из 2046 хăй çумне куçарать.<ref>[https://zhdpoezd.ru/novosti/rzhd-predstavyat-model-novogo-platskartnogo-vagona/#/ Ҫӗнӗ плацкартлӑ вагон моделӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305230359/https://zhdpoezd.ru/novosti/rzhd-predstavyat-model-novogo-platskartnogo-vagona/#/ |date=2021-03-05 }}</ref> == Харпăрçисемпе ертӳçисем == Раçсей Федерацийĕ обществăн пĕртен пĕр акционерĕ шутланать. Патшалăх ятĕнчен акционер полномочисене [[Раççей Федерацин Правительстви]] тытса пырать<ref>УАО «РЧÇ» уставĕ, п.37</ref>. Вăлах общество президентне ĕçе илет, кашни çулах директорсен канашне йĕркелет, çул пĕтĕмлетĕвĕсене çирĕплетет. === УАО «РЧÇ» директорĕсен Канашĕн председателĕсем === * [[Христенко Виктор Борисович]] (2003, юпа, 16 — 2004, утă, 20) * [[Жуков Александр Дмитриевич]] (2004, утă, 20 —) === УАО «РЧÇ» президенчĕ === * [[Фадеев Геннадий Матвеевич]] (2003 авăн, 23 — 2005 çĕртме, 14) * [[Якунин Владимир Иванович]] (2005 çĕртме, 14 —) == Тытăмĕ == [[Ӳкерчĕк:ED4MKM Russian Train.jpg|thumb|250px| [[ЭД4 электропуйăс]]МКМ]] [[Ӳкерчĕк:ВЛ10InKisegatch.jpg|thumb|250px|[[ВЛ10 электровус]] япала турттару пуйăсĕпе]] УАО «РЧÇ» чукун çул эрешне 17 филиал çине пайланă: * [[Тухăç-Çĕпĕр чукун çулĕ]] * [[Горький чукун çулĕ]] * [[Инçет Тухăç чукун çулĕ]] * [[Байкал лешьен чукун çулĕ]] * [[Анăç-Çĕпĕр чукун çулĕ]] * [[Калининград чукун çулĕ]] * [[Красноярск чукун çулĕ]] * [[Куйбышев чукун çулĕ]] * [[Мускав чукун çулĕ]] * [[Октябрь чукун çулĕ]] * [[Атăлçи чукун çулĕ]] * [[Сахалин чукун çулĕ]] * [[Свердловск чукун çулĕ]] * [[Çурçĕр чукун çулĕ]] * [[Çурçĕр-Кавказ чукун çулĕ]] * [[Кăнтăр-Тухăç чукун çулĕ]] * [[Кăнтăр-Урал чукун çулĕ]] Кашни чукун çулăн тытăмĕнче чукун çул уйрăмĕсем (Сахалинпа Калининградрисĕр пуçне), çул пăхăнавĕн предприятисем пур. == Тăван компанисем == * УАО «РЧÇ» ХАО «[[ТрансТелеКом]]» телекоммуникаци компанин 100 процентлă акционерĕ. * Çаплах УАО «РЧÇ» шутне УАО «[[ТрансКонтейнер]]» — Раççейĕн контейнер турттаракан пысăк операторĕ. * [[ТрансКредитБанк]]ăн 74,995 % акцийĕ * «[[ЧÇАСО]]» — страховани * УАО «[[Пĕрремĕш япала турттаракан компани]]» (УАО «ПГК») * УАО «[[БетЭлТранс]]» (ОАО «БЭТ») * [[Воронеж вакун юсав завочĕ|Воронеж]], [[Новороссийск вакун юсав завочĕ|Новороссийск]] тата [[Тамбов вакун юсав завочĕ|Тамбов]] завочĕсене пĕрлештерекен УАО «[[ВагонРемМаш]]» === Пĕрлешĕнни тата ярса илни === 2008 çулхи юпан 8-мĕшĕнче [[Экономика кризисĕ (2008)|финансă кризисĕнче]] лакăма лекнĕ, унчен УАО "«АЛРОСА» инвестици ушкăнĕ («[[АЛРОСА]]» алмаз тупăшлакан раççей ушкăнĕн тăван компанийĕ) шутĕнчи «[[КИТ Финанс]]» банкăн 90 % акцине туяннă (РЧÇ банкăн 45 % акцине харпăрланă)<ref>[http://gazeta.ru/news/lastnews/2008/10/08/n_1280338.shtml АЛРОСА и РЖД покупают «КИТ Финанс»]</ref>. 9 октября стало известно, что РЖД купило акции КИТ Финанс за символические 100 рублей.<ref>http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1037936</ref> == Ӗç=хĕлĕ == Компанин коммерци ĕçлĕхĕн тĕп тĕлĕсем — япала тата пассажир турттарасси. УАО «РЧÇ» Раççейĕн 99 % чукун çулĕсен 85&nbsp;500&nbsp;км тăсăлăвлĕ магистралĕсене (харпăр компанисисемсĕр, тĕслĕхрен, [[Норильск чукун çулĕ]] тата ур.), чарăнусемпе вокзалсем, депо тата диспетчер системисене харпăрлать. 2007 çул вĕçнелле [[Раççей]]ĕн 79 объекчĕнче ĕçленĕ тата пиллĕккĕшне кĕме шухăш пур<ref>Елена Вранцева [http://www.dp.ru/msk/news/industry/2007/10/03/240342/ «Владимир Якунин: „Когда обсуждаем инвестиции, возникают нешуточные баталии“»]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.dp.ru/ «Деловой Петербург» ISSN 1606—1829 (Online)] 3 октября 2007 года</ref>. Компани шутне 20&nbsp;пине яхăн локомотив (локомотив паркĕн 90 % яхăн), 600&nbsp;пинрен ытла япала тата пассажир вакунĕ кĕрет. Пассажир локомотивĕсен йышĕ 12 % яхăн. Пассажирсене УАО «РЧÇ» эрешĕпе, сăмахран, Мускав — [[Санкт-Петербург]] йĕрĕпе, харпăр пуйăссем турттараççĕ. === Тарифсем === === Ӗçлĕх кăтартăвĕсем === {| align=center class="wikitable" |+ РЧÇ [[МСФО]] 2005—2007 çç. финансă кăтартăвĕсем ! Кăтартусем ! 2005 ! colspan=2 | [[2006]]<ref>''Глеб Столяров''. Виноваты пассажиры // Ведомости, № 190 (2212), 8 октября 2008</ref><ref>[http://top.rbc.ru/economics/19/10/2007/122973.shtml РИА «РосБизнесКонслатинг», «Чистая прибыль РЖД за 2006 г выросла до 139 млрд руб.», 19 октября 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100118101845/http://top.rbc.ru/economics/19/10/2007/122973.shtml |date=2010-01-18 }}</ref> ! colspan=2 | [[2007]]<ref>''Глеб Столяров''. Виноваты пассажиры // Ведомости, № 190 (2212), 8 октября 2008</ref><ref>[http://top.rbc.ru/economics/19/10/2007/122973.shtml РИА «РосБизнесКонслатинг», «Чистая прибыль РЖД за 2006 г выросла до 139 млрд руб.», 19 октября 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100118101845/http://top.rbc.ru/economics/19/10/2007/122973.shtml |date=2010-01-18 }}</ref> |- ! align=right | Тупăш | 749 млрд тенкĕ | {{Ӳсĕм}} | 877,9 млрд тенкĕ | {{Ӳсĕм}} | 1,016 трлн тенкĕ |- ! align=right |Операци тăкакĕсем | | | 684,7 млрд тенкĕ | {{Ӳсĕм}} | 821,5 млрд тенкĕ |- ! align=right | Операци услам | | | 194,7 млрд руб | {{ӳкĕм}} | 194,6 млрд руб |- ! align=right | EBITDA | | | | | 267,5 млрд тенкĕ |- ! align=right | Таса услам | 114 млрд тенкĕ | {{Ӳсĕм}} | 139,8 млрд тенкĕ | {{Ӳсĕм}} | 144,9 млрд тенкĕ |} 2006 çул пĕтĕмлетĕвĕсемпе компанин усламĕ РСБУ енĕпе 59,2 млрд тенкĕ, таса усламĕ — 26,4 млрд тенкĕпе танлашнă. Япала турттарăвепе услам 105,3 млрд тенкĕне, пассажир куçарăвĕн тăкакĕ — 43,2 млрд тенкĕне çитнĕ<ref>''Константин Волков, Филипп Стеркин''. Кто платит за проезд. Как Росжелдор обновит вагонный парк // Ведомости, № 160 (1934), 28 августа 2007</ref> [[2005]]çул тĕлне чукун çул çинчи çурт-йĕр кивелĕвĕн коэффициенчĕ 70 %, пассажир вакунĕсен — 65,5 % çитнĕ. [[2006]]—[[2007]] çулта кивелсе тухнă майĕпе 10 % вакун паркне ĕçрен кăлармалла, [[вакун]]сен усă куру вăтам çулĕ 18 çултан иртрĕ; вĕсен 70 % сывлăш кондицилемелли системи çук. Туяннă вакунсен шучĕ 1615 виçерен (1992) 183 çити ([[1998]]) ӳкрĕ. [[2006]] çулта çĕнĕ 731 вакуна ĕçе кĕртме палăртнă пулин те, ку çителĕксĕр. Инвестици ресурсĕсен çитменлĕхĕ пассажир комплексĕнче, РЧÇ хаклавĕсемпе, çулне 60 млрд тенкĕрен кая мар пулать. 2009 çулхи авăн уйăхĕ тĕлне иртнĕ çулхипе танлаштарсан япала турттарасси 11,3 % ӳкнĕ.<ref>[http://press.rzd.ru/isvp/public/press?STRUCTURE_ID=654&layer_id=4069&refererVpId=1&refererPageId=704&refererLayerId=4065&id=72450 В сентябре 2009 года среднесуточный объем погрузки стал максимальным в текущем году]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Владимир Якунин, rzd.ru, 06.10.2009</ref> Çулсерен УАО «РЧÇ» 1,3 млрд ытла пассажирпа 1,3 млрд тонн япала турттарать. {| border="1" cellpadding="3" cellspacing="0" style="margin: 0.5em 1em 0.5em 0; background: #f9f9f9; font-size: 90 %; text-align: center" |- bgcolor="#efefef" | colspan="1"|Ӗç<br />тĕсĕ | colspan="1"| Кăтарту |2005 |2006 |2007 |2008 |- | rowspan="4"| Япала<br />куçарасси | япала турттарăвĕ (трлн т.км). | 1,85 | | 2,31 | 2,4 |- |малт. çулпа танл. | +3,1 % | | | +5 % |- | япала (млрд т.). | 1,40 | | | |- | малт. çулпа танл. | +4 % | | | |- | rowspan="4"| Пассажир<br />турттарăвĕсем | пассажир турттавăвĕ (млрд пасс.км.) | 118,9 | | 174,1 | 176 |- | малт. çулпа танл. | +3,8 % | | | +1 % |- | пассажирсем (млн пасс.) | | 1352,8 | | 1296 |- | малт. çулпа танл. | | +2,5 % | | |- | | персонал йышĕ (пин çын) | 1127 | 1099 | | |} [[2006]] çулта раççей чукун çулĕсем тăрăх 1352,8 млн пассажир куçарнă,ку ĕнтĕ [[2005]] çулхипе танлаштарсан, 33,9 млн çын е 2,5 % ытларах пулать. Çав шутра турттарнă: * инçе çӳрекен пуйăссенче — 135,3 млн çын; * хулаçум электропуйăсĕсенче — 1217,5 млн çын. УАО «РЧÇ» пĕтĕм ĕçлекенĕ— 1300 пин çын. === РЧÇ куçару пуйăсĕ === {{main|РЧÇ куçару пуйăсĕ}} === Инвестици программи === 2007—2009 çулсене РЧÇ [[инвестици]] программи 694 млрд тенкĕ калăпăшлĕ, вĕсенчен 82 % инвестицине инфраструктурăна çĕнетме, 16 % — пуйăссене çĕнетме тăкаклама палăртнă. 2007 çулхи инвестпрограммăна 210 млрд тенкĕ калăпăшлĕ тума йышăннă, 2008 çулта —231 млрд тенкĕ, 2009 çулта —252 млрд тенкĕ<ref name="kommersant" />. 2007 çулхи III кварталĕ тĕлне РЧÇ тĕп фонд кивелĕвĕ 58 %, япала турттармалли вакунсен — 80 % яхăна çитнĕ . Пуйăссен ĕçлĕх ресурсне тăсса пымасан, çулсерен 15 пине яхăн япала вакунне пăрахăçламалла пулать, ĕçсем çакăн пек пырсан 2010 çул тĕлне 588 пин вакунран 220-ĕшне пăрахăçлама тивет<ref name="rbcdaily">{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100119002736/http://www.rbcdaily.ru/2007/09/20/industry/293961 |date=2010-01-19 }}[http://www.rbcdaily.ru/ РБК Daily] 20 сентября 2007 года</ref>; çакна шута илсе, япала турттармалли вакун шучĕ çулсерен 30 пинрен сахал мар кирлĕ<ref name="Владимир Якунин">Президент РЖД Владимир Якунин</ref>. {| align="left" class="standard" |+ УАО «РЧÇ» пуйăсĕсене туянасси<ref name="rbcdaily" /> ! |Пуйăс ! |2006 ! |2007 ! |2008-2010 |----- | [[Локомотив]]сем | 278 | 319 | 1,9 пин<ref>Вĕсенчен 500 — 2008 çулта</ref> |----- | [[Япала вакунĕ]]сем | 8,5 пинрен ытла | 11,4 пинрен ытла | 40 пине яхăн |----- | [[Пассажир вакунĕ]]сем | 738 | 895 | |----- | [[Электричка|Хулаçум пуйăсĕсем (электричкăсем)]] | 750 яхăн | 740 яхăн | |----- | Инвестицисем | | 53 млрд тенкĕ ытларуб | 80 млрд тенке ытла |+ |} <br clear=all /> Компани ĕç-хĕлĕнчи чи малти шухăшлă тĕлĕсенчен пĕри Кăнтăр федераци тăрăхĕнчи инфраструктурине аталантарасси. Çакна пурнăçа кĕртме [[2030]] çулчен 585 млрд тенкĕпе усă курма йышăннă. УАО РЧÇ президенчĕ Владимир Якунин каланипе, Раççей субъекчĕсем хăйсем çине программăна 7 % укçапа тивĕçтермелле, ытти тăкакне федераци бюджечĕ хăй çине илет<ref name="kommersant">[https://web.archive.org/web/20071027062556/http://www.kommersant.ru/news-rss.aspx?NewsID=118503 Развитие железных дорог профинансируют из бюджета России] // КоммерсантЪ", 4 августа 2007 года</ref>. [[2008]] çулхи инвестици программипе РЧÇ 1042 вакун (ку вара иртнĕ çулпа танлаштарнипе 132 виçе нумайрах) туяннă, вĕсенчен 329 плацкарта, 602 купе, 41 СВ, 4 ятарвакун, 40 вакун-ресторан тата 26 тӳлек канлĕ вакун. Çак тĕлсене 21,8 млрд тенкĕ уйăрнă. Чылай пуйăсне Тĕвер вакун тăвакан заводĕнче тунă, [[2008]] çулхи [[раштав, 18]] тĕлне вăл РЧÇ çул тăршшинчи пиннĕмĕш пассажир вакунĕпе тивĕçтернĕ. <ref>http://www.tverinfo.ru/analitika/proshlii_god_dlya_rzhd_bil_rekordnim.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122054625/http://tverinfo.ru/analitika/proshlii_god_dlya_rzhd_bil_rekordnim.html |date=2009-01-22 }}</ref> [[Ӳкерчĕк:RZD-old.svg|130px|thumb|РЧÇ кивĕ логотипĕ.|ссылка=Special:FilePath/RZD-old.svg]] == Перспективлă проектсем == * Хăвăрт куçăм çак хуласем хушшинче тума палăртнă: [[Чулхула]]←→[[Мускав]]←→[[Санкт-Петербург]]←→[[Хельсинки]]. * Транспорт хăрушсăрлăх агентстви. РЧÇ хăрушсăрлăх департаменчĕн пуçлăхĕ Александр Сергиенко авăнăн 6-мĕшĕнче УАО «Раççей чукун çулĕсем» транспорт хăрушсăрлăх пĕрлĕ агентствине тума палăртнине пĕлтернĕ:<ref>[https://web.archive.org/web/20071015184340/http://www.kommersant.ru/news-rss.aspx?NewsID=119697 «РЖД предложила создать агентство транспортной безопасности»] «[[КоммерсантЪ]]» со ссылкой на [[РИА «Новости»]]</ref> ** Транспорт çинчи пур хăрушсăрлăх ыйтăвĕсемпе ĕçлекен пĕрлĕ ведомствăна тăвасси. ** Яваплăха хытарни, çав шутра компанин пурлăхне вăрланăшăн, сăтăр тунăшăн. ** Транспорт çинчи хăрушсăрлăх ыйтăвĕсене патшалăхăн тумалла, ун пек тумасан финансă йывăрлăхĕ халăх çине ӳкет. Сочире олимп вăййисене хатĕрленĕ май РЧÇ в 481,3 млрд тенкĕллĕ хăвăрт çитмелли Мускав-Адлер пуйăс пирки пĕлтернĕ. == Ребрендинг == [[Ӳкерчĕк:Platz-karte car rzd new style.jpg|thumb|УАО РЧÇ çĕнĕ стилĕпе хатĕрленĕ вакун]] 2007 çулхи çу уйăхĕнче компании ертӳçлĕхĕ корпораци имиджне улăштармалли пирки пĕлтерет. Фирма стилĕн улăштарăва темиçе тапхăрта 2007—2010 çулсенче ирттерме палăртнă<ref>http://rzd.ru/wps/portal/rzd?STRUCTURE_ID=704&layer_id=3347&id=60229</ref>. Компанин çĕнĕ логотипне BBDO янрав агентстви туса хатĕрленĕ. Çĕнĕ логотипа туса панăшăн РЧÇ компании, экспертсен хаклавĕпе, 200&nbsp;000 $ тӳленĕ.<ref>http://www.lenta.ru/articles/2007/05/23/rzhd/</ref> РЧÇ фирма стилĕ [[BBDO]] янрав агентстви 2007—2008 çулсенче HardCase Design берин бюровĕнче 15 йĕртен тытăнса тăракан RussianRail корпораци шрифт йыш никĕсĕнчен тапранать. Авторĕсем — Дмитрий Лавровпа Ральф дю Карруа. Компанин çĕнĕ логотипĕнче RussianRail Grotesque Medium [[Гротеск (шрифт)|гротеск]] шрифчĕпе усă курнă. РЧÇ логотипĕн вĕçĕмлĕ вариантне çаплах HardCase Design бюро BBDO агентствипе пĕрле 2007 çул вĕçĕнче хайланă. «РЧÇ» çĕнĕ логотипĕ [[:en:Kowloon-Canton Railway Corporation|Kowloon-Canton Railway]] китай чукун çулĕсен операторĕн евĕрлĕрех. == Кăсăк фактсем == * Раççей чукун çулĕсем çĕршывра туса илнĕ 6 % электроэнергине е çулта 44 млрд кВт•сех, тата 10 % [[дизель çунăкĕ|дизель çунăкне]] çунтараççĕ.<ref>https://web.archive.org/web/20071220033432/http://www.expert.ru/articles/2007/09/24/black/</ref> * чи вăрăм маршрут пуйăсĕ — [[Харьков]] ↔ [[Владивосток]] (№ 053 тата 133), хушши 9722 км (каял енне — 9715 км). * Чи тăсăлу [[вырăн улăштармасăр çул вакунĕ|вырăн улăштармасăр маршрутсем]] — 10&nbsp;267 км: [[Мускав]] ↔ [[Пхеньян]] [[Хабаровск]] урлă (№ 001/002 Мускав ↔ Владивосток пуйăсăн вырăн улăштармасăр вакунĕ) тата [[Кейӳ]] → Владивосток (№ 053 Харьков ↔ Владивосток пуйăсăн вырăн улăштармасăр вакунĕ). * Çаплах 10&nbsp;000 км ытларах вырăн улăштармасăр вакунсем: [[Днепропетровск]] ↔ Владивосток тата [[Донецк]] ↔ Владивосток (№ 053 Харьков ↔ Владивосток пуйăс шутĕнче). * Раççейре революциччен пĕр ятлă 1857 çулхи кăрлач, 26-мĕшĕнче [[Александр II]] император хушăвĕпе йĕркеленĕ [[Раççей чукун çулĕсен тĕп этем пĕрлĕхĕ]] ĕçленĕ. Этем пĕрлĕхне тăваканнисем вырăс, поляк, акăлчан тата франци банкирĕсем пулнă. Этем пĕрлĕхĕн капиталĕ 275 млн тенкĕ кĕмĕлпе танлашнă. Этем пĕрлĕхĕн управлени Канашĕн пĕрремĕш председателĕ [[Мейендорф Пётр Казимирович|Пётр Казимирович Мейендорф]] барон, тĕп директорĕ Карл Колдиньон — [[Франци]] кĕперĕсемпе çулĕсен тĕп инспекторĕ — шутланнă. 1859 çулта кашни пассажир пĕр пăт япалана тӳлевсĕр илсе пыма пултарнă, ыттине вара уйрăм тарифпа тивĕçтернĕ<ref>[http://narod.ru/disk/2618656000/Pam_kn_1859.pdf.html Памятная книжка Главного общества российских железных дорог на 1859 год. СПб, 1859] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121102232059/http://narod.ru/disk/2618656000/Pam_kn_1859.pdf.html |date=2012-11-02 }}</ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Чукун çул çинчи çыхăну]] * [[Фирма пассажир пуйăсĕ]] * [[Чукун çулсен министерстви]] * [[Локобол]]&nbsp;— ача-пăча футбол турнирĕ, йĕркелекенĕсенчен пĕри РЧÇ пулать. == Каçăсем == * [http://www.rzd.ru/ УАО «РЧÇ» официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181011051107/https://pass.rzd.ru/main-pass/public/en |date=2018-10-11 }} * [http://www.russotrans.ru/ref/rr/dv/ Список отделений железных дорог России и некоторых стран СНГ] * [http://pass.rzd.ru/wps/portal/pass/express?STRUCTURE_ID=734 Расписание, наличие мест, стоимость билетов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090220073306/http://pass.rzd.ru/wps/portal/pass/express?STRUCTURE_ID=734 |date=2009-02-20 }} * [http://www.ticket.rzd.ru/wps/portal/pp Билетсене онлайн-суту] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090930014557/http://www.ticket.rzd.ru/wps/portal/pp |date=2009-09-30 }} * [http://expert.ru/printissues/expert/2009/33/10_shagov_k_effektivnosti/ О дальнейшей реформе ОАО «РЧÇ»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090910063014/http://www.expert.ru/printissues/expert/2009/33/10_shagov_k_effektivnosti/ |date=2009-09-10 }}, Владимир Якунин, «Эксперт» № 33 (670)/31 августа 2009 {{Раççей чукун çулĕсем}} [[Категори:Раççей чукун çулĕсем| ]] [[Категори:Раççей транспорт компанисем]] idapas1oo1y4go1tfjo2h8frvgncyrq 0 21152 874898 784366 2026-06-21T02:34:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874898 wikitext text/x-wiki {{Википеди уйрăмĕ | код = ba | ячĕ = Пушкăрт Википедийĕ | тăван ячĕ = Башҡорт Википедияһы | скриншот = | чĕлхе = [[пушкăрт чĕлхи|пушкарт]] | ĕçе пуçланă вăхăт = [[ака, 16]], [[2005]] }} '''Пушкăрт Википе́дийĕ''' ({{lang-ba|Башҡорт Википедияһы}}) — [[Википеди]]н [[пушкăрт чĕлхи|пушкăртла]] уйрăмĕ. [[2013]] çулхи [[нарăс (уйăх)|нарăс]] уйăхĕнче 30 000 статьяран ытла. == Кун-çулĕ == {{main|Википеди:Пушкăрт уйрăмĕн кун-çулĕ}} === Статистика === [[File: Башкирская Википедия.jpg |400 px|thumb|Пушкăрт уйрăмĕнче статья шучĕ]] * [[ака, 26]], [[2006]] — 100 статья * [[кăрлач, 25]], [[2008]] — 250 статья. * [[раштав, 2]], [[2009]] — 500 статья. * [[раштав, 7]], [[2010]] — 1 000 статья. * [[çурла, 31]], [[2011]] — 2 000 статья. * [[авăн, 1]], [[2011]] — 3 000 статья. * [[авăн, 10]], [[2011]] — 5 000 статья. * [[кăрлач, 20]], [[2012]] — 15 000 статья. * [[юпа, 31]] [[2012]] — 20 000 статья. * [[раштав, 20]], [[2012]] — 25 000 статья. * [[нарăс, 12]], [[2013]] — 30 000 статья. == Чыславсем == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çавăн пекех == {{Çӳрев |Тема = Пушкăрт Википедийĕ |Викиампар = Category:.... Wikipedia |Викихыпар = Категори:Пушкăрт Википедийĕ }} == Каçăсем == * [http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/46223/ В Башкирской Википедии насчитывается 20 тысяч статей] // Мир энциклопедий, encyclopedia.ru. — 06.11.2012. * [http://www.bashkortostan.ru/news/35693/ Башкирская Википедия содержит почти 16 тысяч статей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151126061236/https://www.bashkortostan.ru/news/35693/ |date=2015-11-26 }} // Bashkortostan.ru. — 26 апреля 2012.{{V|27|4|2012}} * [http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 Статья об уфимских эсперантистах признана лучшей в башкирской Википедии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125072910/http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 |date=2015-11-25 }} // ESPERANTO НОВОСТИ. — 16 ноября 2007.{{V|27|4|2012}} * {{cite web|url=http://www.bashinform.ru/news/519089/|title=25-тысячная статья в Башкирской Википедии посвящена башкирской лошади|author=|date=2012-12-20|work=|publisher=[[Башинформ]]|accessdate=2012-12-25|lang=|archiveurl=http://www.webcitation.org{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130205205035/http://www.webcitation.org/ |date=2013-02-05 }} * http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125072910/http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 |date=2015-11-25 }} {{wiki-stub}} {{Википедисем 1000-10000}} {{Тĕрĕк Википедисем}} {{Раççей википеди уйрăмĕсем}} [[Категори:Википеди уйрăмĕсем]] [[Категори:2002 çулта уçăлнисем]] [[Категори:Пушкăрт чĕлхи]] [[Категори:Тĕрĕк Википедисем]] 0ez98p7rbf5jxa19bhh4s44ezyhgp2a 0 22630 874854 851915 2026-06-20T12:16:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874854 wikitext text/x-wiki {{футболист | ят = Лионель Месси | фотографи = [[Ӳкерчĕк:Lionel-Messi-Argentina-2022-FIFA-World-Cup sharpness.jpg|250px]] | тулли ят = Ахмед Наниев Месси | витлевсем = Лео, Мессия, Дьявол, Блоха, Дитя, Божила, Леопольд <ref>{{cite web |url=http://www.youtube.com/watch?v=tccWTKosIqY |title=Cat Leopold |publisher=''haramist'' |lang=en}}</ref> | çуралнă вăхăт = [[1987]], [[çĕртме, 24]] | çуралнă вырăн = {{ÇВ|Росарио|Росариора}}, [[Аргентина]] | гражданлăх = {{Аргентина ялавĕ|20px}} [[Аргентина]] | çӳллĕш = 170 [[см]] | йывăрăш = 67 [[кг]] | хальхи клуб = {{Испани ялавĕ|20px}} [[Барселона ФК|Барселона]] | номер = 10 | позици = [[Тапăнса вылякан (футбол)|тапăнса вылякан]]<br />[[Çурма хӳтĕлевçĕ (футбол)|тапăнса вылякан çурма хӳтĕлевçĕ]] | çамрăксен клубĕсем = {{футбол карьери|1995—2000|{{Аргентина ялавĕ|20px}} [[Ньюэллз Олд Бойз]]||2000—2003|{{Испани ялавĕ|20px}} [[Барселона ФК|Барселона ]]|}} | клубсем = {{футбол карьери|2003—2004|{{Испани ялавĕ|20px}} [[Барселона Атлетик|Барселона B]]|22 (6)|2004—|{{Испани ялавĕ|20px}} [[Барселона ФК|Барселона ]]|345 (311)}} | наци пуххи = {{футбол карьери|2005|{{Аргентина ялавĕ|20px}} [[Аргентинăн футбол пуххи|Аргентинăн (20)]]|7 (6)|2008|{{Аргентина ялавĕ|20px}} [[Аргентинăн футбол пуххи|Аргентина (олимп.)]]|5 (2)}} {{футбол карьери|2005—|{{Аргентина ялавĕ|20px}} [[Аргентинăн футбол ушкăнĕн пуххи|Аргентина]]|44 (13)}} | клуб хыпарĕсене çĕнĕлетнĕ = çу, 1 2010 | пухăн хыпарĕсене çĕнĕлетнĕ = пуш, 3 2010 }} {{Медальсем | анлăш = 300px | фотографи = | медальсем = {{ОВ-спорт|[[Футбол]]}} {{турнир|[[Çуллахи Олимп вăййисем|Олимп вăййисем]]}} {{медаль|Ылтăн|[[2008 çулхи çуллахи олимп вăййисем|Пекин 2008]]|[[208 çулхи çуллахи олимп вăййисем — Арçынсем|футбол]]}} {{турнир|[[Америка футбол черкки|Америка черккисем]]}} {{медаль|Кĕмĕл|[[2007 çулхи Америка футбол черкки|Венесуэла 2007]]}} }} '''Лионе́ль Андре́с Ме́сси ''' ({{lang-es|Lionel Andrés Messi}}; [[çĕртме, 24]] [[1987]] çуралнă, [[Росарио]]) — испан «[[Барселона ФК|Барселонипе]]» [[Аргентинăн футбол пухă ушкăнĕ|Аргентинăна]] хӳтĕлекен [[Аргентина|аргентин]] [[футболист|футболисчĕ]]. [[МХХ]] ăна тăтăшах «çĕнĕ [[Марадона Диего|Марадона]]» теççĕ<ref>[http://sportvideoblog.ru/novyiy-maradona Лионель Месси — «Новый Марадона»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090503053211/http://sportvideoblog.ru/novyiy-maradona |date=2009-05-03 }}</ref>. Техникипе хальлĕхре чи хевтеллĕ футболистсенчен пĕри. == Биографи == Месси 1987 çулхи çĕртмен 24-мĕшĕнче [[Росарио]] хулара, [[Аргентина]], çуралнă. Ашшĕ — Хорхе Месси, фабрика ĕçтĕшĕ, амăшĕ Силия Месси (хĕр чухне Кусситини), вăхăтпа ĕçлекен уборщица. Ашшĕн çемьи [[Итали|итал]] [[Анкона]] хулинчен тухнă, аслă аслашшĕ, Анджело Месси, Аргентинăна [[1883|1883 çулта]] эмиграцие кайнă. == Карьера == === Малтанхи утăмсем === Лионель Месси футбол вăййине çав тери яшла кĕнĕ, хăйĕн тăван хулари«[[Ньюэллз Олд Бойз]]» клубра тăрăшнă. 11 çулта вăл ашшĕ-амăшĕпе пĕрле Барселонăна пурăнма куçать, 13 çулта ăна «Барселонăн» çамрăксен ушканне илеççĕ. Хăвăртах хăйĕн вăййине тупса пĕрмаях 2-мĕш командăн вăййа пуçлакан йышĕнче пулать, вăтамран матчра пĕр гол тапса кĕртет. === «Барселонăри» дебют === === Сезон 2004/05 === === Сезон 2005/06 === [[Ӳкерчĕк:Lionel Messi goal 19abr2007.jpg|thumb|right|300px|<div class="center">Месси «[[Хетафе ФК|Хетафе]]» клуба хирĕçле матчра. [[ака, 18]], [[2007]] çул.</div>]] Ку сезонра Лионель Испани чемпионатĕнче çĕнтернĕ. [[2005|2005 çулхи]] [[чӳк, 2]] Месси Чемпионсенсен Лигинче пĕрремĕш пӳскене [[Панатинаикос ФК|«Панатинаикоса»]] хирĕçле вăйăра тапса кĕртнĕ. Ун чухне «Барселона» 5:0 шутпа çĕнтернĕ. Çаплах Месси Чемпионсенсен Лигин çĕнтерӳçи пулса тăрать, анчах та вăл сурана пула финал вăййинче — унта каталонсем [[Арсенал ФК Лондон|«Арсенала»]] 2:1 шутпа парăнтарнă — выляймасть. Раштавра итал «[[Tuttosport]]» хаçачĕ ăна 21 çул тултарман вылявçăсем хушшинче 2005 çулхи «[[Golden Boy (парне)|Ылтăн ача]]» ята тивĕçтернĕ. Лаурета палăртна чухне Месси [[Руни Уэйн|Уэйн Рунипе]] [[Подольски Лукас|Лукас Подольскине]] кая хăварнă. Испани чемпионачĕн 17 матчĕнче Месси 6 тата Чемпионсен лигинче 6 пӳске хапхана тапса кĕртнĕ. === Месси Аргентина чысне хӳтĕленĕ матчсем === {{Hider |title = Месси Аргентинăшăн вылянă матчсем |hidden = 1 |content = {{{!}} class="wikitable" style="font-size: 95 %" {{!}}- {{!}} align=center width=50{{!}}'''№''' {{!}} align=center width=125{{!}}'''Дата''' {{!}} align=center width=165{{!}}'''Оппонент''' {{!}} align=center width=80{{!}}'''Шут''' {{!}} align=center width=80{{!}}'''Месси голĕсем''' {{!}} align=center width=190{{!}}'''Ăмăрту''' {{!}}- {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[17 августа]] [[2005]] {{!}}{{Венгри ялавĕ}} [[Сборная Венгрии по футболу|Венгри]] {{!}}align=center{{!}}2:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Юлташла матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}2 {{!}}[[авăн, 3]] [[2005]] {{!}}{{Парагвай ялавĕ}} [[Сборная Парагвая по футболу|Парагвай]] {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2006 (отборочный турнир, Южная Америка)|Отборочные матчи ЧМ-2006]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}3 {{!}}[[юпа, 9]] [[2005]] {{!}}{{Перу ялавĕ}} [[Сборная Перу по футболу|Перу]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2006 (отборочный турнир, Южная Америка)|Отборочные матчи ЧМ-2006]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}4 {{!}}[[юпа, 12]] [[2005]] {{!}}{{Уругвай ялавĕ}} [[Сборная Уругвая по футболу|Уругвай]] {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2006 (отборочный турнир, Южная Америка)|Отборочные матчи ЧМ-2006]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}5 {{!}}[[пуш, 1]] [[2006]] {{!}}{{Хорвати ялавĕ}} [[Сборная Хорватии по футболу|Хорвати]] {{!}}align=center{{!}}2:3 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Юлташла матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}6 {{!}}[[çу, 30]] [[2006]] {{!}}{{Ангола ялавĕ}} [[Сборная Анголы по футболу|Ангола]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Юлташла матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}7 {{!}}[[16 июня]] [[2006]] {{!}}{{Флаг Сербии и Черногории}} [[Сборная Сербии и Черногории по футболу|Сербия и Черногория]] {{!}}align=center{{!}}6:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2006|Чемпионат Мира 2006]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}8 {{!}}[[21 июня]] [[2006]] {{!}}{{Флаг Нидерландов}} [[Сборная Нидерландов по футболу|Нидерланды]] {{!}}align=center{{!}}0:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2006|Чемпионат Мира 2006]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}9 {{!}}[[24 июня]] [[2006]] {{!}}{{Флаг Мексики}} [[Сборная Мексики по футболу|Мексика]] {{!}}align=center{{!}}2:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2006|Чемпионат Мира 2006]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}10 {{!}}[[3 сентября]] [[2006]] {{!}}{{Флаг Бразилии}} [[Сборная Бразилии по футболу|Бразилия]] {{!}}align=center{{!}}0:3 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}11 {{!}}[[18 апреля]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Чили}} [[Сборная Чили по футболу|Чили]] {{!}}align=center{{!}}0:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}12 {{!}}[[2 июня]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Швейцарии}} [[Сборная Швейцарии по футболу|Швейцария]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}13 {{!}}[[5 июня]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Алжира}} [[Сборная Алжира по футболу|Алжир]] {{!}}align=center{{!}}4:3 {{!}}align=center{{!}}2 {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}14 {{!}}[[28 июня]] [[2007]] {{!}}{{Флаг США}} [[Сборная США по футболу|США]] {{!}}align=center{{!}}4:1 {{!}}align=center{{!}} {{!}}[[Кубок Америки по футболу 2007|Кубок Америки 2007]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}15 {{!}}[[2 июля]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Колумбии}} [[Сборная Колумбии по футболу|Колумбия]] {{!}}align=center{{!}}4:2 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Кубок Америки по футболу 2007|Кубок Америки 2007]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}16 {{!}}[[5 июля]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Парагвая}} [[Сборная Парагвая по футболу|Парагвай]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Кубок Америки по футболу 2007|Кубок Америки 2007]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}17 {{!}}[[8 июля]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Перу}} [[Сборная Перу по футболу|Перу]] {{!}}align=center{{!}}4:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Кубок Америки по футболу 2007|Кубок Америки 2007]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}18 {{!}}[[11 июля]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Мексики}} [[Сборная Мексики по футболу|Мексика]] {{!}}align=center{{!}}3:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Кубок Америки по футболу 2007|Кубок Америки 2007]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}19 {{!}}[[15 июля]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Бразилии}} [[Сборная Бразилии по футболу|Бразилия]] {{!}}align=center{{!}}0:3 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Кубок Америки по футболу 2007|Кубок Америки 2007]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}20 {{!}}[[22 августа]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Норвегии}} [[Сборная Норвегии по футболу|Норвегия]] {{!}}align=center{{!}}1:2 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}21 {{!}}[[11 сентября]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Австралии}} [[Сборная Австралии по футболу|Австралия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}22 {{!}}[[13 октября]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Чили}} [[Сборная Чили по футболу|Чили]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}23 {{!}}[[16 октября]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Венесуэлы}} [[Сборная Венесуэлы по футболу|Венесуэла]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}24 {{!}}[[17 ноября]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Боливии}} [[Сборная Боливии по футболу|Боливия]] {{!}}align=center{{!}}3:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}25 {{!}}[[20 ноября]] [[2007]] {{!}}{{Флаг Колумбии}} [[Сборная Колумбии по футболу|Колумбия]] {{!}}align=center{{!}}1:2 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}26 {{!}}[[4 июня]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Мексики}} [[Сборная Мексики по футболу|Мексика]] {{!}}align=center{{!}}4:1 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}27 {{!}}[[8 июня]] [[2008]] {{!}}{{Флаг США}} [[Сборная США по футболу|США]] {{!}}align=center{{!}}0:0 {{!}}align=center{{!}} {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}28 {{!}}[[15 июня]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Эквадора}} [[Сборная Эквадора по футболу|Эквадор]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}29 {{!}}[[18 июня]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Бразилии}} [[Сборная Бразилии по футболу|Бразилия]] {{!}}align=center{{!}}0:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}30 {{!}}[[6 сентября]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Парагвая}} [[Сборная Парагвая по футболу|Парагвай]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}31 {{!}}[[10 сентября]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Перу}} [[Сборная Перу по футболу|Перу]] {{!}}align=center{{!}}1:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}32 {{!}}[[11 октября]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Уругвая}} [[Сборная Уругвая по футболу|Уругвай]] {{!}}align=center{{!}}2:1 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}33 {{!}}[[15 октября]] [[2008]] {{!}}{{Флаг Чили}} [[Сборная Чили по футболу|Чили]] {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}34 {{!}}[[11 февраля]] [[2009]] {{!}}{{Флаг Франции}} [[Сборная Франции по футболу|Франция]] {{!}}align=center{{!}}2:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Товарищеский матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}35 {{!}}[[28 марта]] [[2009]] {{!}}{{Венесуэла ялавĕ}} [[Сборная Венесуэлы по футболу|Венесуэла]] {{!}}align=center{{!}}4:0 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}36 {{!}}[[ака, 1]] [[2009]] {{!}}{{Боливи ялавĕ}} [[Сборная Боливии по футболу|Боливия]] {{!}}align=center{{!}}1:6 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}37 {{!}}[[çĕртме, 6]] [[2009]] {{!}}{{Колумби ялавĕ}} [[Сборная Колумбии по футболу|Колумбия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}38 {{!}}[[çĕртме, 10]] [[2009]] {{!}}{{Эквадор ялавĕ}} [[Сборная Эквадора по футболу|Эквадор]] {{!}}align=center{{!}}0:2 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}39 {{!}}[[авăн, 5]] [[2009]] {{!}}{{Бразили ялавĕ}} [[Сборная Бразилии по футболу|Бразилия]] {{!}}align=center{{!}}1:3 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}40 {{!}}[[авăн, 9]] [[2009]] {{!}}{{Парагвай ялавĕ}} [[Сборная Парагвая по футболу|Парагвай]] {{!}}align=center{{!}}0:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}41 {{!}}[[юпа, 10]] [[2009]] {{!}}{{Перу ялавĕ}} [[Сборная Перу по футболу|Перу]] {{!}}align=center{{!}}2:1 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}42 {{!}}[[юпа, 14]] [[2009]] {{!}}{{Флаг Уругвая}} [[Сборная Уругвая по футболу|Уругвай]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Чемпионат мира по футболу 2010 (отборочный турнир)|Отборочные матчи ЧМ-2010]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}43 {{!}}[[чӳк, 14]] [[2009]] {{!}}{{Испани ялавĕ}} [[Сборная Испании по футболу|Испания]] {{!}}align=center{{!}}1:2 {{!}}align=center{{!}}1 {{!}}[[Юлташлă матч]] {{!}}- {{!}}align=center{{!}}44 {{!}}[[пуш, 3]] [[2010]] {{!}}{{Германи ялавĕ}} [[Сборная Германии по футболу|Германия]] {{!}}align=center{{!}}1:0 {{!}}align=center{{!}}- {{!}}[[Юлташлă матч]] {{!}}} |title-style = color: white; background-color: #75aadb; border: 1px #aaaaaa solid |content-style = text-align: left }} == Выляв статистики == {|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |+ '''<big>Клубри карьера</big>''' |- style="background:beige" !rowspan="2" width=136|Клуб !rowspan="2"|Сезон !colspan="2"|Лига !colspan="2"|Черккесем<ref>[[Испани футбол черкки|Испани черкки]].</ref> !colspan="2"|Еврочерккесем<ref>[[УЕФА чемпионĕсен лиги]].</ref> !colspan="2"|Урăххисем<ref>[[Испани футбол мăн черкки|Испани мăн черкки]], [[УЕФА мăн черкки]], [[Тĕнче клуб футбол чемпионачĕ|Тĕнче клуб чемпионачĕ]].</ref> !colspan="2"|Пĕтĕмĕшле |- style="background:beige" !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем |- |rowspan="3" align=center valign=center|'''[[Барселона Атлетик|Барселона B]]''' |align="center"|2003-04 |align="center"|5 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !5 !0 |- |align="center"|2004-05 |align="center"|17 |align="center"|6 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !17 !6 |- style="background:lemonchiffon" ! Пĕтĕмĕшле !! 22 !! 6 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 0 !! 22 !! 6 |- |rowspan="7" align=center valign=center|'''[[Барселона ФК|Барселона]]''' |align="center"|2004-05 |align="center"|7 |align="center"|1 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 |align="center"|0 !9 !1 |- |align="center"|2005-06 |align="center"|17 |align="center"|6 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"|6 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"|0 !25 !8 |- |align="center"|2006-07 |align="center"|26 |align="center"|14 |align="center"|2 |align="center"|2 |align="center"|5 |align="center"|1 |align="center"|3 |align="center"|0 !36 !17 |- |align="center"|2007-08 |align="center"|28 |align="center"|10 |align="center"|3 |align="center"|0 |align="center"|9 |align="center"|6 |align="center"|0 |align="center"|0 !40 !16 |- |align="center"|2008-09 |align="center"|31 |align="center"|23 |align="center"|8 |align="center"|6 |align="center"|12 |align="center"|9 |align="center"|0 |align="center"|0 !51 !38 |- |align="center"|2009-10 |align="center"|33 |align="center"|31 |align="center"|3 |align="center"|1 |align="center"|11 |align="center"|8 |align="center"|4 |align="center"|4 !50 !44 |- style="background:lemonchiffon" ! Пĕтĕмĕшле !! 141 !! 85 !! 19 !! 10 !! 44 !! 25 !! 7 !! 4 !! 211 !! 126 |- style="background:beige" !colspan="2"| Пурĕпе, карьерипе !! 163 !! 91 !! 19 !! 10 !! 44 !! 25 !! 7 !! 4 !! 233 !! 132 |} ''(2010 çулхи çăвăн 5-мĕшĕнче тӳрлетнĕ)'' {|border=1 align=center cellpadding=4 cellspacing=2 style="background: ivory; font-size: 95%; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; clear:center" |+ '''<big>Аргентина пуххи</big>''' |- style="background:beige" !rowspan="2" width=136|Пухă !rowspan="2"|Сезон !colspan="2"|Тĕнче чемпионачĕ !colspan="2"|Америка черккисем !colspan="2"|отборочного раунда к ЧМ<ref>[[2006 çулхи тĕнче футбол чемпионачĕ (малтанхи турнир, Кăнтăр Америка)|отборочного раунда к чемпионату мира 2006]], [[2010 çулхи тĕнче чемпионачĕ (малтанхи турнир)]].</ref> !colspan="2"|Юлташлă матч !colspan="2"|Урăххисем <ref>[[2008 çулхи олимп вăййисенчи футбол|2008 çулхи олимп вăййисем]].</ref> !colspan="2"|Пĕтĕмĕшле |- style="background:beige" !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем !Вăйăсем !Голсем |- |rowspan="7" align=center valign=center|'''[[Аргентина по футбол пуххи|Аргентина пуххи]]''' |- |align="center"|2005 |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"|3 |align="center"|0 |align="center"|1 |align="center"|0 |align="center"| |align="center"| !4 !0 |- |align="center"|2006 |align="center"|3 |align="center"|1 |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"|3 |align="center"|1 |align="center"| |align="center"| !6 !2 |- |align="center"|2007 |align="center"| |align="center"| |align="center"|6 |align="center"|2 |align="center"|4 |align="center"|2 |align="center"|5 |align="center"|2 |align="center"| |align="center"| !15 !6 |- |align="center"|2008 |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"|6 |align="center"|1 |align="center"|2 |align="center"|1 |align="center"|5 |align="center"|2 !13 !4 |- |align="center"|2009 |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"| |align="center"|8 |align="center"|1 |align="center"|2 |align="center"|2 |align="center"| |align="center"| !10 !3 |- style="background:lemonchiffon" ! Пĕтĕмĕшле !! 3 !! 1 !! 6 !! 2 !! 21 !! 4 !! 13 !! 6 !! 5 !! 2 !! 48 !! 15 |} == Пайăр пурнăçĕ == [[Ӳкерчĕк:Lionel Messi after game.jpg|150px|thumb|Месси пурнăçра.]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html «Барселона» официаллă сайтĕнчи профиль]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110903171616/http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |date=2011-09-03 }}{{ref-en}} * [http://www.sports.ru/tags/1363914.html Профиль Sports.ru çинче]{{ref-ru}} * [http://www.barca.ru/players/20 Профиль на сайте Barca.ru]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}} * [http://www.barca.ru/history/player_stats.php?player=1820 Статистика выступлений за «Барселону» по сезонам]{{Ĕçлемен каçă|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}} * [http://www.barcamania.com/squad/6.html Биографи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100227101336/http://www.barcamania.com/squad/6.html |date=2010-02-27 }}{{ref-ru}} * [http://www.barca.ru/blog/28/416 Питер Пэн футбол çĕршывĕсенче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100316082544/http://www.barca.ru/blog/28/416 |date=2010-03-16 }}{{ref-ru}} {{ФК Барселона}} {{Аргентина 2006 çулхи ТЧ}} {{Аргентина 2008 çулхи ОВ}} {{ФИФА çулăн вылявçи}} {{Аргентинăн çулăн футболисчĕ}} {{Чемпионсен лигин чи лайăх бомбардирĕсем}} {{«Ылтăн пӳске» çĕнтерӳçисем}} [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Çĕртмен 24-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1987 çулта çуралнисем]] [[Категори:Росариора çуралнисем]] [[Категори:Аргентина футболисчĕсем]] [[Категори:Аргентина футбол пуххин вылявçисем]] [[Категори:Олимп футбол чемпионĕсем]] [[Категори:Аргентина олимп чемпионĕсем]] [[Категори:2008 çулхи çуллахи олимп вăййисен чемпионĕсем]] [[Категори:2008 çулхи çуллахи олимп вăййисене хутшăннисем]] [[Категори:«Барселона» ФК вылявçисем]] [[Категори:Послы доброй воли ЮНИСЕФ]] 0g9kgfd61c9rmmh7k84wajo6roevb27 0 25224 874885 712204 2026-06-20T21:23:27Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874885 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Париж (пĕлтерĕшсем)}} {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла ят = Париж |тăван ят = |герб = |ялав = |lat_deg =53 |lat_min =17 |lat_sec = 51 |lon_deg =60 |lon_min =05 |lon_sec = 59 |CoordAddon = type:city(4300)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКарта = |регион карттин калăпăшĕ = |район карттин калăпăшĕ = |регион = Челепи облаçĕ |район тĕсĕ = |район = Нагайбак районĕ |район тапăлра = Челепи облаçĕн Нагайбак районĕ{{!}}Нагайбак |тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |тăрăх = Париж ял тăрăхĕ |тарăх тапăлра = Париж ял тăрăхĕ{{!}}Париж |шалти пайлану = |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = 1842 |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |халăх йышĕ = 2000 |çырав çулĕ = |халăх йышлăхĕ = |агломераци = |наци йышĕ = |конфесси йышĕ = |этнохороним = парижсем<ref>[http://news.bbc.co.uk/hi/russian/life/newsid_4624000/4624771.stm Теперь у парижан есть своя Эйфелева башня. Статья на сайте BBC]</ref> |почтă индексĕ = |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = |цифра идентификаторĕ = 75 242 870 001 |Commons-ри категори = |сайт = }} '''Пари́ж''' — [[Челепи облаçĕ]]нчи [[Челепи облаçĕн Нагайбак районĕ|Нагайбак районĕн]] ялĕ, Париж ял тăрăхĕн администраци центрĕ. [[Магнитогорск]]а çитме 100 çм, [[Челепи]]не çитме 300 çм. Ялта чылайрахăш пурăнакансем — [[нагайбаксем]]. == Ячĕ == Ятне Францин тĕп хулинчен туяннă, кун пек ятсем Кăнтăр Уралта татах пур, — [[Кассель (Челепи облаçĕ)|Кассель]], [[Лейпциг (ял)|Лейпциг]], [[Арсинский|Арси-Сюр]], [[Берлин (Челепи облаçĕ)|Берлин]] тата [[Фершампенуаз (Челепи облаçĕ)|Фершампенуаз]]. Çак ятсене вырăс çарĕсем Италире, Германире тата Францире [[1799]] тата [[1813]]—[[1814]] çулсенчи çĕнтерӳсене хисеплесе панă: ун чухне [[Ăренпур касакĕсем|касаксем]]-нагайбаксем раççей çарĕнче уйрăм полкра хĕсметре тăнă. == Кун-çулĕ == 1842—1843 çулсенче [[Çĕнĕ йĕрлĕ район]]а туса хунă чухне 4-мĕш №-лĕ касса хуннă, каярах ăна Париж ята панă. == Паллă вырăнсем == [[File:Eiffel Tower Replica in the village of Parizh, Russia.jpg|thumb|left|220px|«Эйфел турулĕ» Париж ялĕнче.]] [[2005]] çулăн [[çĕртме, 24|çĕртмен 24-мĕшĕнче]] Париж ялĕнче [[Эйфел турулĕ]] евĕр сота çыхăнăвĕн вышкине хута янă. Кăнтăр Уралри «Эйфел турулĕ» оригиналĕнчен 5 хут пĕчĕкрех. == Кăсăк фактсем == * 2010 çулта [[СТС]] каналăн [[Случайные связи (телепередача)|«Случайные связи»]] телешоувĕнче «Откуда на Урале Париж?» ыйту панă. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.letopisi.ru/index.php/Париж_(Нагайбакский_район,_Челябинская_область) статья]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [http://www.letopisi.ru Летописи.ру] * [http://news.bbc.co.uk/hi/russian/life/newsid_4624000/4624771.stm Теперь у парижан есть своя Эйфелева башня. Статья на сайте BBC] * [http://www.gazeta.ru/comments/2009/04/29_a_2980821.shtml Париж — забытая станица] * [http://toposural.ru/p.html#Париж «От Парижа до Берлина по карте Челябинской области»]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130804004436/http://toposural.ru/p.html#Париж |date=2013-08-04 }} {{Chelyab-obl-geo-stub}} [[Категори:Челепи облаçĕнчи Нагайбак районĕн пурăнан вырăнсем]] ksheksc6y9xpxba9ybv8fzhyj1fthbj 0 25852 874853 861968 2026-06-20T12:14:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874853 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 18em;" |+ style="font-size:larger;" | '''Меркури''' [[Ӳкерчĕк:Mercury symbol (black).svg|20px|☿]] |- | colspan="2" style="text-align:center; background: #000;" | [[Ӳкерчĕк:Mercury in true color.jpg|frameless|center]] |- ! bgcolor="#D8BBA6" colspan="2" | '''[[Орбита|Орбита хаклăхĕсем]]''' |- | |[[Афели]] | 69&nbsp;816&nbsp;927 км<br />0,46669733[[Астрономиллĕ виçи|а.&nbsp;е.]] |- | [[Перигели]] | 46&nbsp;001&nbsp;210 км<br />0,30749909 а. е.[[Астрономиллĕ виçи|а.&nbsp;е.]] |- | [[Мăн çурма тĕнĕл]] | 57&nbsp;909&nbsp;068 км<br />0,38709821;[[Астрономиллĕ виçи|а.&nbsp;е.]] |- | [[Орбитăн эксцентриситечĕ]] | 0,20530294 |- | [[Орбитăн тапхăрĕ]] |87,969 |- | [[Синод тапхăрĕ]] | 115,88 кунсем |- | [[Орбиталлă хăвăртлăх]] | 47,87&nbsp;км/ç |- | [[Тайлăм (астрономи)|Тайлăм]] |3,38° (о. с. э.) |- | [[Хăпаракан çыххин долготти]] | 48,330541° |- | [[Перицентр аргуменчĕ]] | 29,124279° |- | [[Планетăсен спутникĕсем|Спутниксем]] | çук |- ! bgcolor="#D8BBA6" colspan="2" | '''Физикăллă хаклăхсем'''<ref>[http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mercury&Display=Facts Solar System Exploration: Planets: Mercury: Facts & Figures<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408125609/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mercury&Display=Facts |date=2014-04-08 }}</ref> |- | Вăтам [[радиус]] | 2439,7&nbsp;±&nbsp;1,0&nbsp;км |- | [[Çаврăну эллипсоичĕ|Çийĕн лаптăкĕ]] | 7,48{{e|7}}км²<br />0,147&nbsp;Çĕр |- | [[Чăмăртану]] | < 0,0002 |- | [[Калăпăш]] | 6,08272{{e|10}}&nbsp;км³<br />0,056&nbsp;Çĕр |- | [[Йывăрăш]] | 3,3022{{e|23}}&nbsp;кг<br />0,055&nbsp;Çĕр |- | Вăтам [[тачăлăх]] | 5,427 &nbsp;г/см³ |- | Экватăрти [[йывăрăш вăйĕ]] | 3,7&nbsp;м/с²<br />0,377&nbsp;[[Ирĕклĕ ӳкнин хăвăртлăхĕн ӳсĕмĕ|g]] |- | [[Иккĕмĕш космос хăвăртлăхĕ]] | 4,25&nbsp;км/ç |- | Сидериллĕ çаврăну тапхăрĕ | 87,969 дней<ref>{{cite web|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html|date=30 ноября 2007|title=Mercury Fact Sheet|lang=en|publisher=[[NASA]]|accessdate=12 февраля 2009|author=David R. Williams.}}</ref>&nbsp;кунсем |- | Экватарти çаврăш хăвăртлăхĕ | 10,892&nbsp;км/ч |- | [[Планетăн çаврăнăш тĕнĕл тайăлăвĕ]] | 10,01° |- | Тӳррĕн хăпарни, çурçĕр полюсĕнче | 18&nbsp;с 44&nbsp;мин 2&nbsp;ç<br />272,76° |- | [[Тайлăмĕ (Астрономи)|Тайлăмĕ]] | 61,45° |- | [[Альбедо]] | 0,119 |- | [[Çăлтăрăн курăнуллă виçи]] | |- | [[Кĕтес пысăкăшĕ]] | 9,7" — 66,0" |- ! bgcolor="#D8BBA6" colspan="2" |'''[[Температура]]''' |- | Чи сивви |90 К<br />(−183&nbsp;°C) |- | Вăтам | 340 К<br />(67&nbsp;°C) |- | Чи вĕри |700 К<ref>{{cite web|url=http://sci.esa.int/science-e/www/category/index.cfm?fcategoryid=4586|title=ESA Science & Technology: Background Science|publisher=Европейское космическое агентство|accessdate=2009-3-20|lang=en}}</ref><br />(427&nbsp;°C) |- ! bgcolor="#D8BBA6" colspan="2" | '''[[Атмосфера]] шучĕсем''' |- | Атмосфера пусăмĕ | |- | Шучĕсем | 31,7 % [[кали]]<br /> 24,9 % [[натри]]<br /> 9,5 %, А. [[кислород]]<br />7,0 % [[аргон]]<br /> 5,9 % [[гели]]<br /> 5,6 %, М. [[кислород]]<br /> 5,2 % [[азот]]<br />3,6 % [[углекислый газ]]<br /> 3,4 % [[шыв]]<br />3,2 % [[водород]] |- ! bgcolor="#D8BBA6" colspan="2" | '''Кĕскетнисен таблици''' |- |о. с. э. |Хĕвел экваторĕнчен шутласан |- | align="center" colspan="1" | |}{{ытти пĕлтерĕшсем|Меркурий (пĕлтерĕшсем)}} '''Меркурий''' — [[Хĕвел системи]]н [[Хĕвел]] патне чи çывăх [[планета]]. [[Хĕвел]] тавра 88 [[талăк|талăкра]] çаврăнать. Плутона планета статусĕнчен кăларсан Меркури Хĕвел системинчи чи пĕчĕкпланета тăрса юлнă. Ретроград Мерурийӗ-астрономи пулӑм, ҫав пулӑма Мерари планетин каялла таврӑннӑ чух сӑнласа парать. Ҫакӑ Мерари орбитин шалти положенийӗнчен Ҫӗр орбити тата Хӗвел тавра вӗсен орбитӑллӑ хусканӑвӗнчен пулса иртет. Ҫак пулӑм питӗ хӑвӑрт хускалнипе ҫыхӑнмасть тата пӗлӗтре пурӑнма Чӗнсе Илмелли Мерари положенийӗн проекцийӗнчи уйрӑмлӑхсемпе кӑна ҫыхӑннӑ. Ретроград Мерурийӗ пулӑм — тепӗр хут пулса иртет. Пӗр ҫул хушшинче вӑтамран ҫӗр ҫинчи виҫӗ положение яхӑн пулать, кашни эрнене яхӑн тӑсӑлать<ref>[https://astromix.net/ru/blog/retrogradnyj-merkurij-chto-eto/ Ретроград Мерурийӗ-мӗн вӑл тата мӗншӗн унран хӑрамалла мар?]</ref>. == Тĕп хыпарĕсем == Курăнакан çăлтăр капашĕ −1,9-рен 5,5 таран ылмашать<ref name="nasa">[http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html Mercury fact sheet — NASA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151106171436/http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html |date=2015-11-06 }}</ref>. Анчах ăна Хĕвелтен кĕтес хутлĕхĕ пĕчĕк пулнипе (максимум 28,3°)<ref>{{cite web||url=http://www.gect.ru/astronomy/mercury.html|title=Сведения о Меркурии.}}</ref> сăнама питĕ йывăр. Çӳллĕ широтасенче Меркуринче каçпа нихăçан та курма пулмасть. Ăна каçхине питĕ пĕчĕк тапхăрта кăна курма пулать. <ref>{{cite web||url=http://znaniya-sila.narod.ru/solarsis/mercury/mercury_01.htm|title=Меркурий - характеристики и наблюдение.}}</ref>. Сăнама Меркурин элонгаци вăхăчĕнче ирхине е каçхине лайăх вăхăт., çулталăка темиçе хут пулать. Халлĕхе планета çинчен нумаях пĕлмеççĕ. [[Маринер-10]] аппарат 1974-1975-мĕш çулсенче планетăн лаптăкĕн 40—45 % кăна сăнама пултарнă. [[2009]]-мĕш çулта кăна ăсчахсем Маринер-10 тата [[MESSENGER]]<ref>{{cite web|date=16 декабря 2009|url=http://lenta.ru/news/2009/12/16/mercury/|title=Впервые составлена полная карта Меркурия|publisher=[[Lenta.ru]]|accessdate=2010-08-13}}</ref> апаратăн ӳкерчĕкĕсене усă курса Меркурин тулли картине тунă. MESSENGER Меркури тавра 2008-мĕш çулхи кăрлачра çаврăннă, 2011-мĕш çулта тепĕр хут планета тавра çаврăнаса кĕтеççĕ. Нумай вăхăт хушши Меркури Хĕвел енне ялан пĕр енĕпе тăрать тесе шутланă. Анчах Меркури талăкĕ 58,65 çĕр талăкĕпе пĕр тан пулни паллă, ку меркури çулĕн 2/3 меркурианского года<ref name=strom>{{cite book | first=Robert G. | last=Strom | coauthors=Sprague, Ann L. | year=2003 | title=Exploring Mercury: the iron planet | publisher=Springer | isbn=1-85233-731-1 }}</ref> пайĕ. == Физика пахалăхĕсем == [[Ӳкерчĕк:Terrestrial planet size comparisons.jpg|thumb|left|Меркури, Венеры, Çĕр тата Марс танлаштару пысăккăшĕ]] [[Ӳкерчĕк:EN0108821596M Sholem Aleichem crater on Mercury.png|left|thumb|Меркури пичĕ [[Уйăх|уйăхăн]] евĕр(MESSENGER ӳкерчĕкĕ)]] Меркури радиусĕ 2439,7 ± 1,0 км<ref name="nssdcMercury">{{cite web|title=Mercury Fact Sheet|url=http://nssdc.gsfc.nasa.gov/planetary/factsheet/mercuryfact.html|publisher=[[NASA]] Goddard Space Flight Center | date=November 30, 2007 |accessdate=2008-05-28}}</ref>. Ку Юпиĕр спутникĕн Ганимедăн тата Сатурн спутникĕн Титанăнинчен пĕчĕкрех. Планета масси 3,3{{e|23}} кг. Вăтам тачăлĕхĕ Çĕртен кăшт кăна сахалрах — 5,43 г/см³. Ирĕклĕ ӳкнин хăвăртланăвĕ - 3,70 м/с²<ref name=nasa2>{{cite web | date=May 28, 2009 | first=Kirk | last=Munsell | coauthors=Smith, Harman; Harvey, Samantha | url=http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mercury&Display=Facts | title=Mercury: Facts & Figures | work=Solar System Exploration | publisher=NASA | accessdate=2008-04-07 }}</ref>. Иккĕмĕш космос хăвăртлăхĕ— 4,25 км/с<ref name=nasa2 />. Хĕвеллĕ енчи вăтам температури 623 [[Кельвин|К]] (349,9 [[Цельси градусĕ|°C]]), каçхи — 103 К (−170,2&nbsp;°C) кăна. Чи пĕчĕк температура 90 К (−183,2&nbsp;°C), чи пысăкки — 700 К (426,9&nbsp;°C)<ref name="ESAs&t">{{cite web | title=Background Science | work=BepiColombo | publisher=European Space Agency | date=August 6, 2010 | url=http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=47055 | accessdate=2010-08-06 }}</ref> кăнтăрла çитет. == Çаван пекех пăхăр == == Вуламалли == * ''Бронштэн В.'' Меркурий — ближайший к Солнцу // Аксёнова М. Д. Энциклопедия для детей. Т. 8. Астрономия — М.: Аванта+, 1997. — С. 512—515. — ISBN 5-89501-008-3 * {{статья |автор = Ксанфомалити Л. В. |заглавие = Неизвестный Меркурий |ссылка = http://sciam.ru/2008/2/astronomy.shtml |издание = В мире науки |год = 2008 |номер = 2 }} * {{кĕнеке |автор = Маров М. Я. |пуçелĕк = Планеты Солнечной системы |издание = 2-е изд |место = М. |издательство = Наука |год = 1986 |страниц = 320 }} * {{кĕнеке |автор = [[Гребеников, Евгений Александрович|Гребеников Е.А.]], Рябов Ю.А. |часть = |пуçелĕк = Поиски и открытия планет |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = М. |издательство = Наука |год = 1975 |страницы = |страниц = 216 |серия = Главная редакция физико-математической литературы |isbn = |тираж = 65000 }} * {{кĕнеке |пуçелĕк = Солнечная система |ответственный = Ред.-сост. В. Г. Сурдин |место = М. |издательство = Физматлит |год = 2008 |страниц = 400 |isbn=978-5-9221-0989-5 }} == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.edengarden.ru/text/tajny-merkuriya.html Тайны и загадки Меркурия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121022114315/http://www.edengarden.ru/text/tajny-merkuriya.html |date=2012-10-22 }} * [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/625 Статья в журнале «Вокруг света»] * [http://messenger.jhuapl.edu/index.php Сайт о миссии MESSENGER]{{ref-en}} ** [http://messenger.jhuapl.edu/gallery/sciencePhotos Фотографии Меркурия, сделанные Мессенджером] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081201205032/http://messenger.jhuapl.edu/gallery/sciencePhotos |date=2008-12-01 }}{{ref-en}} * [http://www.jaxa.jp/projects/sat/bepi/index_e.html Раздел о миссии BepiColombo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110209073143/http://www.jaxa.jp/projects/sat/bepi/index_e.html |date=2011-02-09 }}{{ref-en}} на сайте JAXA * [http://polit.ru/science/2007/05/04/mercury.popup.html О расплавленном ядре Меркурия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090303105410/http://polit.ru/science/2007/05/04/mercury.popup.html |date=2009-03-03 }} * А. Левин. [http://elementy.ru/lib/430633 Железная планета] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120111144313/http://elementy.ru/lib/430633 |date=2012-01-11 }} Популярная механика № 7, 2008 * [http://lenta.ru/photo/2009/10/05/mercury «Самый близкий»] [[Лента.ру]], 5 октября 2009, фотографии Меркурия, сделанные «Мессенджером» * [http://lenta.ru/news/2009/11/04/mercury «Опубликованы новые снимки Меркурия»] Лента.ру, 4 ноября 2009, о сближении в ночь с 29 на 30 сентября 2009 года Мессенджера и Меркурия * [http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mercury&Display=Facts «Mercury: Facts & Figures»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408125609/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Mercury&Display=Facts |date=2014-04-08 }} NASA. Сводные физические характеристики планеты. {{Хĕвел системи}} {{Атмосферăсем}} {{stub}} [[Категори:Меркурий]] [[Категори:Хевел системин планетисем]] sz0n7kt5y1j9w3zxwfktrcpzhuseaeh 0 27481 874913 808503 2026-06-21T06:33:07Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874913 wikitext text/x-wiki [[File:Asia 400ad.jpg|thumb|500px|Сăварсем ('''Sabirs''') кăнтăр Уралта, [[IV ĕмĕр]]те хунсемпе ('''Huns''') укăрсем хушшинче]] '''Сăварсем''' (''сабирсем, савирсем, суварсем'') — пĕрремĕш пинçуллăхри юркăн йăхсен ушкăнĕ. Хăшпĕр шухăшсемпе, çак ятран "[[Çĕпĕр]]" сăмах пулса тухнă<ref>[http://relbooks.ru/index.php/2011-04-18-18-20-00?start=5 Анăç Çĕпĕр халăхĕсĕм]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Генезис == == Кун-çулĕ == === Çĕпĕр тапхăрĕ === Сăварсем Анăç Çĕпĕре [[Вăта Ази]]рен [[хунну|хунсемпе]] пĕрле килнĕ шухăш пур<ref>''Golden P. B.'' An introduction to the history of the Turkic Peoples (ethnogenesis and state-formation in medeival and early modern Eurasia and the Middle East). — Wiesvaden, 1992. — P. 105—106</ref><ref>''Исхаков Д. М.'' Об общности этнической истории волго-уральских и сибирских татар (булгарский, золотоордынский и позднезолотоордынский периоды) // [https://web.archive.org/web/20110715200113/http://www.franklang.ru/download/sib_tat.pdf Сибирские татары. Монография. — Хусан: Институт истории АН РТ, 2002. — С. 33]</ref>. === Кавказ (Арамаçи) тапхăрĕ (V—VII ĕм.) === Сăварсем пирки хыпар сахал. Сăварсем [[Çурçĕр Кавказ]]ри питĕ хăватлă халăх шутланнă. Анчах та вĕсен политика пĕрлĕхĕ пулман, вĕсем темиçе сыпăкран тытăнса тăрса пĕр-пĕрне хирĕç хăтланнă. [[Висанти]] тата нумайрах [[Сасан Иранĕ]] çине пĕрмай тапăннă, çак патшасем сăварсене хĕсметре усă курнă. [[521]] çулта висанти императорĕ [[Юстин]] сăварсен [[Зилигд]] çулпусне перссем çине вăрçăпа кайма çавăрать. Анчах та Зилигд, Иранран кучченеç туянсанах, 20 пин çарпа Иран енне куçса Висанти çине тапăнать. Вара Юстин Иранпа лăпкăлах килĕшĕвне тăвать те перссем сăварсен çарне аркатса тăкаççĕ. [[527]] çулта иран çĕрĕсем çумĕнчи сăварсене [[Болах]]ăн тăлăха юлнă арăмĕ — [[Боарикс]] — тытса тăрать. Вăл Висантипе пĕрлĕ пулма килĕшет. Боарикс сăварĕсен хыçĕнче пурăнакан сăвар йăхĕсен иккĕ çулпуçĕ Иран патши майлă пулаççĕ. Хирĕçсе кайса пĕр çулпуçне — Глома — вĕлернĕ, тепĕрне — Тираниса — тыткăна илсе Кустантина трофей вырăнне ярса панă. Сăварсем иран çарĕнче, [[528]]—[[531]] çç. компанинче, хĕсметре тăнă. Вĕсем хайсене [[Лазика|Лазикăшăн]] пынă иран-висанти вăрçи вăхăтĕнче ([[550]]—[[556]]) маттур кăтартаççĕ. [[Лазсем|Лазсен]] тăрăмĕ Губац сăварсемпе алансене хăйнеперссенчен хӳтĕлеме илет, анчах та укçа парса татаймасть те тăмăрсем Иран енне куçаççĕ. Висанти императорĕ [[Юстиниан]] кирлĕ суммăна ярса парать. Сăварсен виççĕ çулпуçĕ укçа патне [[Петра (Грузи)|Петрăна]] хупăрласа илнĕ висанти çарне çитеççĕ,. Сăварсем висантисене куçармалли таран тума вĕрентеççĕ, çакна пула хулан туртса илеççĕ. Сăварсен мăнаçлăхĕ хăйсем хушшинчи хирĕçӳсене пула пĕтсе пырать. [[562]] çулта перс шахĕ [[Хосрой]] сăварсене çапса аркатать. Пĕр пайне тыткăна илсе [[Кабала (хула)|Кабала]] патĕнче пурăнма вырăн парать. Ыттисене каялла Дагестана хăваласа ярать. Каçпи хушăкĕнче вăл [[Дербент]] кармана никĕслет, çак вара сăварсен малашнехи тапăнăвне чăрмав кӳрет<ref>[http://www.hrono.ru/hzr.php Хроника хазар]</ref>. VII—VIII ĕмĕрсенче сăварсен юлнă йăхĕсем [[Кума (юханшыв)|Куман]] анатĕнче тата Çурçĕр Дагестанра, [[хасарсем|хасарсене]] пăхăнса пурăннă, вĕсене [[хунсем]] тенĕ. [[682]] çулта хун-сăварсен çулпуçĕ — [[Улăп Илитвер]] [[Христос тĕнĕ|Христос тĕнне]] йышăнать<ref>[http://stepnoy-sledopyt.narod.ru/history/khazaria/khazars2.htm Хазары]</ref>. [[463]] çулта сăварсене хăйсен çĕрĕсенчен [[аварсем]] тĕкнипе тухса çурçĕр [[Дагестан]]а çитсе унти [[пăлхарсем|пăлхар йăхĕсен]] территорине йышăннă. [[508]] çулта вĕсем [[Эрмени]]е, [[Каппадоки]]е тата [[Галати]]е тапăнса питĕ тустараççĕ<ref>[http://bulgarizdat.ru/book2101.shtml Великая Болгария: начало истории и культуры]</ref>. Сăварсем кунта, [[Терек (юханшыв)|Терекпа]] [[Атăл]] хушшинче хăйсен патшалăхне туса хунă, тĕп хули [[Вăрачан]] (халĕ Даргин Аул Урцеки) хули пулнă<ref>[http://annals.xlegio.ru/life/5minaev/5minaev.htm#29 К локализации савир (по данным «Армянской географии» VII в.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071221221706/http://annals.xlegio.ru/life/5minaev/5minaev.htm#29 |date=2007-12-21 }}</ref>. === Атăлçи тапхăрĕ === [[VIII ĕмĕр]]ĕн пуçламăшĕнче ([[737]] çулĕ тĕлн.) арапсем пĕрмай тапăннине пула сăварсем пăлхарсемпе пĕрле Ватам Атăлçине куçса каяççĕ, унта вĕсем [[именьково этеплĕхĕ]]н йăхĕсемпе тĕл пулаççĕ, [[Сăвар]] хулана никĕслеççĕ<ref>[[Плетнёва Светлана Александровна|С. Плетнева]]. Хазары. Глава 5 Новая география Хазарии</ref>. Атăлçи сăварĕсен пĕр пайĕ анăçалла, [[Тăнăвар (юханшыв)|Тăнăвар]] еннелле куçать, унта вăл, славян йăхĕсемпе хутăшса, [[Северянсем|северян]] халăхĕ ([[волынь этеплĕхĕ]]) пулса тăрать, тепĕр пайĕ Атăл тăрăхĕнчех юлса, [[Атăлçи Пăлхар]] çĕр-шывне кĕрет, вырăнти ушкăнсем хушшинче майĕпен ирĕлсе пĕтет. == Тăхăмсем == * [[Чăвашсем]] ([[Атăлçи Пăлхар]])<ref>[http://chuvashproject.ru/index.php/history/51-suvar Сăварсем пирки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002043955/http://www.chuvashproject.ru/index.php/history/51-suvar |date=2011-10-02 }}</ref> Çаплах сăварсем [[хасарсем|хасар]] халăхĕн этногенезне хутшăннă<ref>''Фахрутдинов Р. Г.'' Очерки по истории Волжской Булгарии. — М: Наука, 1984. — С. 16-17, 42, 187.</ref>. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * ''[[Артамонов Михаил Илларионович|Артамонов М. И.]],'' [https://web.archive.org/web/20110814032546/http://kronk.narod.ru/library/artamonov-mi-1962.htm История хазар]. — Л., 1962. * ''Глашев А. А.'' Очерки истории хазар. Ин-т тюркологии и Ин-т арх. Кавказа. М., 2009, Изд-во «У Никитских ворот» (ISBN 978-5-91366-106-7).с. 118—142. * ''А. А. Глашев.'' К вопросу о языке хазар и гуннов Северного Кавказа //Вопросы алтайской филологии. Вып. III. Сб. памяти Э. Р. Тенишева. Ин-т языкознания РАН и Ин-т арх. Кавказа. М.: Изд-во «Тезаурус», 2008. с. 34-55. * ''Гмыря Л. Б.'' Царство гуннов (савир) в Дагестане. 1980. Автореф. канд. дисс. * ''Новосельцев А. П.'' [http://gumilevica.kulichki.net/NAP/nap0132a.htm Восточная Европа V — первой половины VII века и образование Хазарского государства.] // ''Новосельцев А. П.'' Хазарское государство и его роль в истории Восточной Европы и Кавказа. — М., «Наука», 1990. — Глава 3. * ''Ситнянский Г. Ю.'' [http://ethnography.omskreg.ru/page.php?id=357 Фольклорные версии исторического прошлого юга Западно-Сибирской низменности в начальный период тюркизации (V—IX вв.).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130413050922/http://ethnography.omskreg.ru/page.php?id=357 |date=2013-04-13 }} // ''Ситнянский Г. Ю.'' История лесостепной полосы Западной Сибири в V—XVIII вв. по данным фольклора тюркских народов. — Дипломная работа по [[Кафедра этнографии и музееведения ОмГУ|кафедре этнографии и музееведения Омского госуниверситета]], 1989. — Глава I, § 1, с. 19-21. == Каçăсем == * [https://archive.is/20121225162800/kronk.narod.ru/library/artamonov-mi-1962-03.htm Савиры / М. И. Артамонов. История хазар. — Л.: Изд-во Гос. Эрмитажа, 1962. 523 с.] [[Категори:Çухалнă халăхсем]] [[Категори:Авалхи халăхсем]] [[Категори:Раççейри авалхи халăхсем]] [[Категори:Финн-укăр халăхĕсем]] [[Категори:Тĕрĕк халăхĕсем]] [[Категори:Юркăнсем]] [[Категори:Çĕпĕр историйĕ]] [[Категори:Тĕмен облаçĕн историйĕ]] [[Категори:Дагестан историйĕ]] 80nk6xjq6lpdn8c9pmr05q2pqf9o7yl 0 27849 874912 787642 2026-06-21T06:30:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874912 wikitext text/x-wiki {{Урăх пĕлтерĕшсем|Сăваплă Турамăшĕ Çуралнин чиркĕвĕ}} {{Храм |Храм тĕсĕ = Православи храмĕ |Чăвашла ят = Ураскилтри Сăваплă Турамăшĕ Çуралнин чиркĕвĕ |Тăван ят = Раскильдинская церковь Рождества Богородицы |Ӳкерчĕк = Ураскилт_чиркĕвĕ.jpg |Ӳкерчĕке алпусни = Ураскилт храмĕн çурчĕ |Ӳкерчĕк анлăшĕ = 250 |Хальхи статус = |Патшалăх = Раççей Федерацийĕ |Вырнаçу ячĕ = Чиркӳ ялĕ |Вырнаçу = [[Ураскилт]], [[Элĕк районĕ]], [[Чăваш Ен]], |lat_dir = N|lat_deg =55 |lat_min =41 |lat_sec =11 |lon_dir = E|lon_deg =46 |lon_min =34 |lon_sec =31 |region = RU |CoordScale = |Конфесси = [[Православи]] |Епархи = [[Шупашкар тата Чăваш епархийĕ]] |Орден пăхăнлăхĕ = |Çурт тĕсĕ = |Архитектура стилĕ = |Проект авторĕ = |Çурт-йĕре тăвакан = <!-- Организация, занимавшаяся строительством --> |Никĕслевçĕ = |Пĕрремĕш асăну = |Никĕслени = 1700 |Паллă вăхăтсем = |Пăрахăçланă = |Çурт-йĕре тума пуçланă = 1895 |Çурт-йĕре туса пĕтернĕ = 1902 |Приделсем = |Реликвисем = |Тăрăм = Ĕçлекен чиркӳ |Сайт = |Commons = }} '''Ураскилтри Сăваплă Турамăшĕ Çуралнин чиркĕвĕ''' — [[Чăваш Ен|Чăваш Республикинчи]] ([[Раççей Федерацийĕ]]) [[Элĕк районĕ]]н [[Ураскилт]] ялĕнче вырнаçнă [[Чăваш митрополийĕ]] йышĕнчи [[Шупашкар епархийĕ|Шупашкар епархине]] ([[Мускав патриархийĕ]]) кĕрекен чиркӳ. == Кун-çулĕ == [[1778]] çулта çунса кайнă [[чиркӳ]] вырăнне çĕнĕ [[йывăç]] пура хăпартнă, никĕсне чул янă. [[1895]] çултанпа каллех çĕнĕ çурт, вара пĕтĕмпех чулран, тăваççĕ. Çапла, [[1902]] çулта пĕр тăрăллă чул чиркĕве туса пĕтереççĕ. [[1909]] çулта чиркӳ çумĕнче чулран [[часавай]] туса лартаççĕ. [[1941]] çурлан 8-мĕшĕнче официаллă чиркĕве хупма йышăннă. [[1945]] çулхи ака уйăхĕнче чиркĕве, тĕне тытакансем йăлăннине вырăна хурса, турă ĕçлевне тавăрнă. == Çав. пекех == * [[Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшне Асăну чиркĕвĕ (Элĕк)|Турăна Çуратнă Сăваплă Амăшне Элĕкри Асăну чиркĕвĕ]] * [[Элĕк районĕнчи православи чиркĕвĕсем]] * [[Сăваплă Турамăшĕ Çуралнин чиркĕвĕ (Лаш Таяпа)]] == Вуламалли == * "Аликовская энциклопедия", редколлегия: Ефимов Л.А., Ефимов Е.Л., Ананьев А. А., Терентьев Г. К., [[Шупашкар]], 2009, ISBN 978-5-7670-1630-3. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://gov.cap.ru/home/57/banner/RasCherc/index.htm Турăна Çуратнă Таса Амăшĕ Çуралнин Ураскилтри чиркĕвĕ] * [http://www.otido21.ru/news/2011-09-21/5870 Элĕк районĕ: Ураскилтре астул уявне ирттереççĕ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241222055126/https://otido21.ru/news/2011-09-21/5870 |date=2024-12-22 }} * [http://pda.regnum.ru/news/708964.html Богослужения в честь Рождества Богородицы прошли в храмах Чувашии] {{Webarchive|url=https://archive.is/20130113175951/http://pda.regnum.ru/news/708964.html |date=2013-01-13 }} * [http://cheboksari.bezformata.ru/listnews/alikovskij-rajon-v-sele-raskildino/1294880/ 08:31 Элĕк районĕ: Ураскилтре астул уявне ирттереççĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160302200300/http://cheboksari.bezformata.ru/listnews/alikovskij-rajon-v-sele-raskildino/1294880/ |date=2016-03-02 }} {{Чăваш Енри православи храмĕсем}} [[Категори:Раççейри православи чиркĕвĕсем]] [[Категори:Турамăш çуралнин храмĕсем|Ураскилт]] [[Категори:Элĕк районĕн культури]] [[Категори:Ураскилт]] [[Категори:Шупашкар тата Чăваш епархин храмĕсем|Ураскилт]] [[Категори:Раççейри 1902 çулта тунă храмсем]] eth15s9vp9ro5kvktuwy2yq57ko0anx 0 28830 874924 864066 2026-06-21T10:20:03Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874924 wikitext text/x-wiki {{Кавар теорийĕ}} '''«Сион ăсчахĕсен протоколĕсем»''' — пĕтĕм тĕнчери [[еврей]] каварĕ тесе ăнлантаракан суя документ тексчĕсен пухăмĕ; вĕсене кăтартакансенсенчен хăшĕ, сăмахран [[Нилус Сергей Александрович|С. А. Нилус]], çак [[Базель|Базельре]] ([[Швейцари]]) [[1897]] çулта пуçтарăннă [[Сион конгресĕ|Сион конгресне]] хутшăннă ăсчахсен доклачĕсем тесе çирĕплетет. Çак текстсенче еврейсем тĕнчере хуçаланăвне ярса илме, патшалăхсене ертсе пыракан тытăмлăхне кĕмеллиине, евреймаррисене тĕрĕслеве тăратмаллине, ытти тĕне пĕтермеллине çырнă. «Сион ăсчахĕсен протоколĕсем» [[жид-масон каварĕ]]н теоринче кирлĕ вырăн йышăнать. «Протоколсене» темиçе чĕлхене куçарса темиçе мильон тиражсемпе пичетленĕ. «Протоколсен» тексчӗ XX ӗмӗр пуҫламӑшӗнчи антисемитсемшӗн суя сӑлтав пулса «жид-масон каварĕн» теорине никӗслеме панӑ. «Протоколсем» суя япала пулнине пичетлесенех ирӗклӗ тӗпчевсенче палӑртнӑ тата вӗсене хальхи ӑслӑхра суя тесе ҫирӗплетнӗ. Ҫапла пулин те чылай ҫын вӗсем тӗрӗс пулнине ӗненет. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Вуламалли == * [[Бурцев, Владимир Львович|Владимир Бурцев]]. [http://lib.aldebaran.ru/author/burcev_vladimir/burcev_vladimir_protokoly_sionskih_mudrecov/burcev_vladimir_protokoly_sionskih_mudrecov__0.html «Протоколы сионских мудрецов». Доказанный подлог] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109001844/http://lib.aldebaran.ru/author/burcev_vladimir/burcev_vladimir_protokoly_sionskih_mudrecov/burcev_vladimir_protokoly_sionskih_mudrecov__0.html |date=2012-01-09 }} Париж, ([[1938]] г.) * [http://vehi.net/asion/kon/01.html Норман Кон. Благословение на геноцид: Миф о всемирном заговоре евреев и «Протоколы сионских мудрецов».], ''Пер. с англ. С. С. Бычкова'', Москва, Прогресс, 1990. * [http://jhist.org/shoa/hadassa.htm Хадасса Бен-Итто. Ложь, которая не хочет умирать.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120303102201/http://jhist.org/shoa/hadassa.htm |date=2012-03-03 }} М., 2001. * {{кĕнеке|автор=Скуратовский В.|пуçелĕк=Проблема авторства «Протоколов сионских мудрецов»|ссылка=http://www.judaica.kiev.ua/Skuratovskiy.htm|вырăн=Кейӳ|издательство=Дух и литера|год=2001|сери=Библиотека Института иудаики|страниц=241|isbn=966-72-73-12-1|ref=Скуратовский}} * [http://www.svoboda.org/programs/christ/2003/christ.091403.asp Передача на «Радио Свобода» к столетию публикации «Протоколов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419232904/http://www.svoboda.org/programs/christ/2003/christ.091403.asp |date=2009-04-19 }} * [http://www.sem40.ru/anti/1245/ Почему не умирает ложь, или ещё раз о «Протоколах сионских мудрецов»] * [http://www.booknik.ru/reviews/?id=11997 Чезаре Дж. де Микелис. «Протоколы сионских мудрецов». Несуществующий манускрипт, или Подлог века — обзор книги на сайте booknik.ru]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ''Рейтблат, А. И.'' [http://magazines.russ.ru/nlo/2006/78/re28.html Нилус и «Протоколы сионских мудрецов» (Обзор публикаций последних лет)] // Новое литературное обозрение. — 2006. — № 2 (78). * ''Кацис, Л.'' [http://magazines.russ.ru/nlo/2006/78/ka27.html Текстология «Протоколов сионских мудрецов» (Рец. на кн.: De Michelis C.G. The non-existed manuscript: A study of the «Protocols of the Sages of Zion». Lincoln; London, 2004)] // Новое литературное обозрение. — 2006. — № 2 (78). * ''Платонов О. А.'' Загадка Сионских протоколов. — Москва: Алгоритм, 2004. — 832 с — ISBN 5-9265-0149-0 * ''Скосырев В.'' [http://www.yro.narod.ru/bibliotheca/sion.htm Назван автор «Протоколов сионских мудрецов»] // «Известия», 20 ноября 1999 года. * ''Боган С.'' [http://www.yro.narod.ru/bibliotheca/protokoly1.htm Антиеврейская ложь, которая не хочет умирать] // «The Times», 2 марта 2005 г., перевод и публикация www.inopressa.ru. * ''Аронов Л., Баран Х., Зубарев Д.'' [http://magazines.russ.ru/nlo/2006/82/ar12.html К предыстории «Протоколов Сионских мудрецов»: Ю. Д. Глинка и её письмо императору Александру III]. «НЛО» 2006, № 82 ([[Русский журнал]]) * ''Аронов Л., Баран Х., Зубарев Д.'' [http://www.nlobooks.ru/rus/magazines/nlo/196/1350/1358/ Княгиня Екатерина Радзивилл и «Протоколы Сионских мудрецов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100522010043/http://www.nlobooks.ru/rus/magazines/nlo/196/1350/1358 |date=2010-05-22 }} // НЛО № 96, 2009 * [http://samlib.ru/k/kac_a_s/protokoli.shtml ''Кац. А. С.'' «Протоколы Сионских Мудрецов и Всемирный Жидомасонский Заговор»] * {{cite web|author=Лев Аронов, Хенрик Баран, Дмитрий Зубарев.|datepublished=|url=http://magazines.russ.ru/nlo/2009/96/ar10.html |title=Княгиня Екатерина Радзивилл и «Протоколы сионских мудрецов»: мистификация как образ жизни. |publisher=НЛО, 2009 N 96|accessdate=2012-2-12}} {{book-stub}} [[Категори:Антисемит литератури]] [[Категори:Кĕнекесем, алфавитпа]] [[Категори:Кавар теорийĕ]] 7xd07an2y0iggo146tx0cxcvtb7z0q9 0 29776 874922 873789 2026-06-21T10:14:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874922 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Nile River and delta from orbit.jpg|thumb|Нил вăрри тата Синай çурутравĕ]] '''Сина́й çурутравĕ''', '''Сина́й''' ({{lang-ar|شبه جزيرة سيناء}}, Shibh Jazirat Sina; {{lang-he|סיני}}) — [[Хĕрлĕ тинĕс]]ри çурутрав, [[Ази]]пе [[Африка]] чиккинче вырнаçнă, [[Икĕпат]] территорин пайĕ. Территорипе Ази йышне кĕрет<ref name="bse">{{Из БСЭ|http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00071/13700.htm}}</ref>. == Тавралăхĕ == == Кун-çулĕ == [[Ӳкерчĕк:EgyptIsraelBorderEilat.JPG|thumb|]] [[Ӳкерчĕк:SinaiSand.JPG|thumb|]] Çурутравăн çĕрне авалхи икĕпатсем [[Малтанхи патшалăх (Авалхи Икĕпат)|Пĕрремĕш ăру тапхăрĕнчех]] алла илнĕ. [[1260]]-[[1518]] çулсенче территорие икĕпат [[мамлюксем|мамлюкĕсем]] тытса тăнă, каярах темиçе ĕмĕр тăсăлăвне ăна турккăсен [[Осман империйĕ|Осман империнче]] пулнă. [[1916]] çулта çурутрава Аслă Британие пăхăнакан Икĕпат айне лекет. Ун чухнех территорин Икĕпатпа [[Израиль|Израилĕн]] халиччен те пурнăçра тухăç чиккине палăртса хунă. [[1948]] çулта икĕпат çарĕ Синай урлă Израиль çине тапăнать, анчах та тапăнăва сирсе янă. [[1956]] çулта, [[Суэц кризисĕ]] чухне, израильсем, акăлчансем тата французсем Суэц каналне Англипе Франци аллине тавăрасс тĕллевпе Синая кĕрсе каяççĕ. АПШ тата СССР хирĕçле пулнипе вĕсен кунтан чакма тивнĕ. [[1967]] çулта, [[Улттă кун вăрçи (1967)|Улттă кун вăрçи]]нче израильсем çурутрава туртса илеççĕ; Суэц каналĕ хупăнать. [[1973]] çулта икĕпатсем Суэц каналне каçса [[Суд кунĕн вăрçи|Израиль çине тапăнаççĕ]]. Израиль икĕпат çарне каялла чактарать. Тепĕртакран Израиль каналран анăçалла тăнă çарне, çурутрава кĕртет. == Экологи == [[Ӳкерчĕк:Sinai_Red_sea_ecological_disaster.jpg|thumb|Мусор на побережье Çурçĕр Набэк çыранĕнчи çӳп-çап]] [[Ӳкерчĕк:Sinai_Red_sea_ecological_disaster_Nabq_nature_reserve.jpg|thumb|Пластик апăр-тапăрĕ Хĕрлĕ тинĕсре]] == Вуламалли == * Мэтью Тиг, Новый Синай: National Geographic Россия, июль 2009, с. 120—137. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Commons|Sinai Peninsula}} * [http://en.wikivoyage.org/wiki/Sinai Wikivoyage: Sinai] * [http://ancientneareast.tripod.com/Sinai_Peninsula.html The History of the Ancient Near East] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210512094846/http://ancientneareast.tripod.com/Sinai_Peninsula.html |date=2021-05-12 }} * [http://www.geographia.com/egypt/sinai/ Geographia: Sinai] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210421144543/http://www.geographia.com/egypt/sinai/ |date=2021-04-21 }} * [https://web.archive.org/web/20090116015503/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=1116651677&men=gadm&lng=en&gln=xx&dat=32&srt=npan&col=aohdq&geo=-69 Egypt Governates] * [http://www.haubitz-zoche.de/pop_phot_f.html Sinai Hotels] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090126094900/http://www.haubitz-zoche.de/pop_phot_f.html |date=2009-01-26 }} by Haubitz, Zoche Publisher: Fotohof Editions, 2006 {{ref-en}} ISBN 3-901756-64-7 ISBN 978-3-901756-64-1 * [http://www.velovuyki.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=62 Велотур, Синай çур-пе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120614034736/http://www.velovuyki.com.ua/index.php?option=com_content&task=view&id=67&Itemid=62 |date=2012-06-14 }} {{Coord|30|N|34|E|scale:500000|display=title}} [[Категори:Синай]] 1w2mv7ewa92h63rtp2wv3msr10826k9 10 38510 874856 502073 2026-06-20T12:34:15Z Ellodanis5 17302 874856 wikitext text/x-wiki {{ambox | type = style | image = [[Image:Text document with red question mark.svg|50px|link=Википеди:Сноски]] | text = '''{{{1|Çак статьяра е уйрăмра}}} [[Википеди:Çăлкуç каçисем|çăлкуçсен ят-йышĕ]] е [[Википеди:Тулаш каçăсем|тулаш каçăсем]] пур, анчах та хăшпĕр çирĕплетӳсем тĕлĕшпе [[Википеди:Сноски|'''тÿрĕ каçăсем''']] кирлĕ'''. <small> Тĕрĕслеме май çук çăлкуçсемпе [[Википеди:Тĕрĕслемеллĕх|тĕрĕслеме май çук]] çирĕплетӳсем иккĕлентереççĕ, çавăнпа вĕсене кăларса пăрахаççĕ.</small> | text-small = Тĕрĕсрех çăлкуçсене кăтартса эсир статьяна лайăхлатма пултаратăр. }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Категори:Википеди:Сноскăсăр статьсем|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly>[[ru:Шаблон:Refless]]<noinclude> {{doc}} 5403dwkqq2qna3q0qq1py12wucsmn02 874858 874856 2026-06-20T12:45:45Z Ellodanis5 17302 874858 wikitext text/x-wiki {{ambox | type = style | image = [[Image:Text document with red question mark.svg|50px|link=Википеди:Сноски]] | text = '''{{{1|Çак статьяра е уйрăмра}}} [[Википеди:Çăлкуç каçисем|çăлкуçсен ят-йышĕ]] е [[Википеди:Тулаш каçăсем|тулаш каçăсем]] пур, анчах та хăшпĕр çирĕплетӳсем тĕлĕшпе [[Википеди:Сноски|'''тÿрĕ каçăсем''']] кирлĕ'''. <small> Тĕрĕслеме май çук çăлкуçсемпе [[Википеди:Тĕрĕслемеллĕх|тĕрĕслеме май çук]] çирĕплетӳсем иккĕлентереççĕ, çавăнпа вĕсене кăларса та пăрахаççĕ.</small> | text-small = Тĕрĕсрех çăлкуçсене кăтартса эсир статьяна лайăхлатма пултаратăр. }}<includeonly>{{#if:{{{nocat|}}}||[[Категори:Википеди:Сноскăсăр статьсем|{{PAGENAME}}]]}}</includeonly>[[ru:Шаблон:Refless]]<noinclude> {{doc}} 1pw9vsj33cwqsc508y21ke2kkndt83f 0 39085 874887 767834 2026-06-20T22:37:49Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874887 wikitext text/x-wiki {{пĕр хушаматлисем|Переверзев}} {{Кинематографист |ят = Иван Переверзев |тăван ят = |ӳкерчĕк = Ivan Pereverzev 1941.JPG |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = |çуралнă чухнехи ят = Иван Фёдорович Переверзев |çуралнă вăхăт = [[1914]], [[авăн, 3]] ([[çурла, 21|çурлан 21-мĕшĕ]]) |çуралнă вырăн = Кузьминки ялĕ, <br /> [[Болхов уесĕ]], <br /> {{ÇуралнăВырăн|Орёл кĕперни|Орёл кĕпернинче}}, <br /> [[Раççей империйĕ]] |вилнĕ вăхăт = [[1978]], [[ака, 23]] |вилнĕ вырăн = {{ВилнĕВырăн|Мускав|Мускавра}}, [[ССРП]] |професси = XX ĕмĕрти ССРП, Раççейĕн театрпа кино актёрĕ |гражданлăх = {{Раççей империйĕ}} <br /> {{USSR}} |хастар çулсем = |тĕлĕ = |киностуди = |чыславсем = {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{Хисеп Палли орденĕ|1950}} {{!!}}{{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1974}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{СССР халăх артисчĕ|1975}} {{!!}}{{РСФСР халăх артисчĕ|1966}}{{!!}} {{Сталин парни|1952}} {{!}}} |imdb_id = 0673406 |сайт = }} '''Ива́н Фёдорович Переве́рзев''' ([[1914]]—[[1978]]) — совет тата раççей театрпа кино актёрĕ, [[Сталин парни]]н лауреачĕ (1952), [[ССРП халăх артисчĕ]] ([[1975]])<ref name="taina">[http://taina.aib.ru/biography/ivan-pereverzev.htm Актёр Иван Федорович Переверзев: биография] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110831080303/http://taina.aib.ru/biography/ivan-pereverzev.htm |date=2011-08-31 }}</ref>. == Кун-çулĕ == Иван Переверзев 1914 çулхи çурлан 21-мĕшĕнче Кузьминки ялĕнче ([[Орёл кĕперни]]) (халĕ — Орёл облаçĕн [[Знаменка районĕ (Орёл облаçĕ)|Знаменка районĕ]], çĕр ĕçтешĕсен çемьинче. Мускавра ремеслĕ училищинче «слесарь-наладчик» ăстаçалăха (1931—1933) илнĕ те «Шарикоподшипник» савутĕнче вăй хунă. 1938 çулта [[Мускаври Владимир Маяковский ячĕллĕ академи театрĕ|Революци театрĕ]] çумĕнчи вĕрентĕшре пĕлӳ илнĕ<ref>[https://web.archive.org/web/20120829220904/http://www.tvkultura.ru/page.html?cid=3164 Телеканал «Культура». Легенды мирового кино]</ref>. Революци театрĕнче (1938—1939), кайран [[Моссовет ячĕллĕ театр]]та, [[Патшалăхăн киноактёр театрĕ|Киноактёр театр-студинче]] (1945-па) ĕçленĕ. [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]] вăхăтĕнче Переверзев эвакуацире, [[Ташкент]]ра, кинора ĕçленĕ. Çав вăхăтра [[Ромм Михаил Ильич|Михаил Ромм]] киноактер театрне йĕркеленĕ, унта [[Островский Александр Николаевич|А. Н. Островскин]] «[[Без вины виноватые]]» пьесине лартнă. Çав спектакльте Переверзев вылянă<ref name="peop" />. == Пайăр пурнăçĕ == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * ''[[Соболев Ромил Павлович|Соболев Р.]]'' Иван Переверзев // Актёры советского кино. Вып. 9. / Ред-сост. ''А. М. Сандлер''. М.: [[Искусство (издательство)|Искусство]], 1973. С.212—225. * {{кĕнеке |автор = [[Андреев Феликс Иосифович|Андреев Ф. И.]] |пуçелĕк = Иван Переверзев |яваплă = |каçă = |вырăн = М. |издательство = Искусство |çул = 1982 |страниц = 176, [32] |сери = [[Мастера советского театра и кино]] |тираж = }} == Каçăсем == * [http://www.tvkultura.ru/issue.html?id=99202 Легенды мирового кино. Иван Переверзев.]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * {{imdb name| id=0673406 | name=Иван Переверзев}} {{actor-stub}} [[Категори:Пайăр çынсем:Киноактёр театрĕ]] [[Категори:Пайăр çынсем:Мускаври Вл. Маяковский ячĕллĕ академи театрĕ]] [[Категори:Пайăр çынсем:Моссовет ячĕллĕ театр]] [[Категори:Кунцево çăвине пытарнисем]] a2s1xt10os9jni4ynsaaoe00lbl0748 0 39817 874884 712173 2026-06-20T20:22:43Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874884 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист | ят = Софья Павлова | тăван ят = | ӳкерчĕк = Kommunist 02.jpg|Софья Павлова тата Валентин Зубков "Коммунист" фильмра. | анлăшĕ = | ӳкерчĕке ăнлантарни = Софья Павлова тата Валентин Зубков "Коммунист" фильмра. | çуралнă чухнехи ят = Софья Афиногеновна Павлова | çуралнă вăхăт = [[1926]] çулхи [[раштав, 22|раштавăн 22-мĕшĕ]] | çуралнă вырăн = Бабынино ялĕ, {{ÇуралнăВырăн|Кострома облаçĕ|Кострома облаçĕнче}} | вилнĕ вăхăт = [[1991]] çулхи [[кăрлач, 25|кăрлачăн 25-мĕшĕ]] | вилнĕ вырăн = | гражданлăх = {{USSR}} | професси = XX ĕмĕрти СССР тата Раççей актриси | хастар çулсем = [[1957]] — [[1989]] | тĕлĕ = | чыславсем = {{РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ}} | imdb_id = 0667825 | сайт = }} '''Софья Афиногеновна Павлова''' ([[1926]]—[[1991]]) — театрпа кино совет актриси. [[РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ]] ([[1969]]). == Кун-çулĕ == == Фильмографи == === 1950-мĕш çулсем === * [[1957]] — [[Коммунист (фильм)|Коммунист]] — ''Анюта Фокина'' === 1960-мĕш çулсем === * [[1960]] — [[Рыжик (фильм)|Рыжик]] — ''Аксинья'' * [[1960]] — [[Впереди — крутой поворот (фильм)|Впереди - крутой поворот]] —''учительница Ирина Максимовна Кардаш'' * [[1961]] — [[Сердце не прощает (фильм)|Сердце не прощает]] — ''Екатерина Топилина'' * [[1961]] — [[Тень (фильм, 1961)|Тень (короткометражный)]] — ''Ксения Петровна'' * [[1962]] — [[Среди добрых людей (фильм)|Среди добрых людей]] — ''Ольга Дмитриевна'' * [[1963]] — [[Большие и маленькие (фильм)|Большие и маленькие]] — ''Евгения Алексеевна Соколова'' * [[1964]] — [[Живые и мертвые (фильм)|Живые и мертвые]] — ''Серпилина'' * [[1967]] — [[Возмездие (фильм, 1967)|Возмездие]] — ''Софья Леонидовна Серпилина'' * [[1967]] — [[Журналист (фильм)|Журналист]] — ''мать Шуры'' * [[1968]] — [[Гольфстрим (фильм)|Гольфстрим]] — ''мать Игоря'' * [[1968]] — [[Мужской разговор (фильм)|Мужской разговор]] — ''учительница Мария Ивановна, "Капитанская дочка"'' * [[1969]] — [[Адъютант его превосходительства (фильм)|Адъютант его превосходительства (телесериал)]] — ''Ксения Андреевна Сперанская, тётя Юры Львова'' * [[1969]] — [[У Лукоморья (фильм)|У Лукоморья (короткометражный)]] — ''мама Ильки и Зойки'' === 1970-мĕш çулсем === * [[1970]] — [[Чайка (фильм)|Чайка]] — ''Полина Андреевна Шамраева'' * [[1971]] — [[Драма из старинной жизни (фильм)|Драма из старинной жизни]] — ''Дросида'' * [[1971]] — [[Человек с другой стороны (фильм)|Человек с другой стороны]] —''эпизодри роль'' * [[1971]] — [[Клоун (телеспектакль)]] * [[1976]] — [[Эти непослушные сыновья (фильм)|Эти непослушные сыновья (ТВ)]] * [[1976]] — [[Преступление (фильм, 1976)|Преступление]] — ''Анна Каретникова'' * [[1978]] — [[Соль земли (фильм)|Соль земли]] — ''Анастасия Федоровна Строгова'' * [[1979]] — [[Горное гнездо (телеспектакль)]] * [[1979]] — [[По данным уголовного розыска (фильм)|По данным уголовного розыска]] — ''жена подполковника'' * [[1978]] — [[Молодость (киноальманах)]] — ''Алевтина Ивановна ("Ветераны")'' === 1980-мĕш çулсем === * [[1980]] — [[Диалог с продолжением (фильм)|Диалог с продолжением]] — ''жена отца'' * [[1980]] — [[Мелодия на два голоса (фильм)|Мелодия на два голоса (ТВ)]] — ''жена Николая Павловича'' * [[1980]] — [[Коней на переправе не меняют (фильм)|Коней на переправе не меняют]] — ''Борисова'' * [[1980]] — [[Ожидание (фильм)|Ожидание]] — ''Татьяна Антоновна'' * [[1981]] — [[В начале игры (фильм)|В начале игры]] — ''Ирина Николаевна'' * [[1982]] — [[Шапка Мономаха (фильм)|Шапка Мономаха (ТВ)]] — ''мать Вали Петрова'' * [[1982]] — [[Семеро солдатиков (фильм)|Семеро солдатиков]] — ''бабушка'' * [[1982]] — [[Колыбельная для брата (фильм)|Колыбельная для брата]] — ''Анна Викторовна'' * [[1982]] — [[Не могу сказать «прощай» (фильм)|Не могу сказать «прощай»]] — ''Евдокия Семёновна, мать Сергея Ватагина'' * [[1982]] — [[Две главы из семейной хроники (фильм)|Две главы из семейной хроники]] — ''монтажер'' * [[1982]] — [[Повесть о молодых супругах (телеспектакль)]] * [[1982]] — [[Операция на сердце (телеспектакль)]] * [[1982]] — [[Несколько капель/"Заступница" (телеспектакль)]] — ''Мать Музы'' * [[1982]] — [[Крепыш (фильм, 1982)|Крепыш]] — ''Лидия Федоровна'' * [[1983]] — [[Подросток (фильм, 1983)|Подросток]] — ''Татьяна Павлова'' * [[1984]] — [[Букет мимозы и другие цветы (фильм)|Букет мимозы и другие цветы]] — ''Екатерина Ивановна, свекровь Марьяны, московская бабушка, врач'' * [[1985]] — [[Не имеющий чина (фильм)|Не имеющий чина (ТВ)]] * [[1986]] — [[55 градусов ниже нуля (фильм)|55 градусов ниже нуля]] — ''Мария Дмитриевна Кузнецова'' * [[1989]] — [[В городе Сочи темные ночи (фильм)|В городе Сочи темные ночи]] — ''Соня, жена Олега Стрельникова'' == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} Бабынино ялĕ Ярослав облаçĕн Галич районĕнче пулнă, халĕ Кострома облаçĕнче. == Каçăсем == * [http://ermolova.theatre.ru/history/people/pavlova_sa/ ''Софья Павлова в Театре имени Ермоловой''] * [http://kino.br.by/man11780.html ''Нина Манова. Личные воспоминания о Софье Павловой''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090411150329/http://kino.br.by/man11780.html |date=2009-04-11 }} * [https://web.archive.org/web/20120904235835/http://moscow-tombs.narod.ru/1991/pavlova_sa.htm ''Могила С.А.Павловой на Ваганьковском кладбище (уч. '''58'''). Фото с сайта "'''Московские могилы'''"''] [[Категори:ГИТИСра вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Мускаври М. Н. Ермолова ячĕллĕ драма театрĕ]] [[Категори:Ваганьково çăвине пытарнисем]] 573wck2ih4u5r7dnrxoguqrit7o3eij 0 39980 874907 737139 2026-06-21T06:02:10Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874907 wikitext text/x-wiki {{Фильм | ЧăвЯчĕ = Румянцев ĕçĕ | ОригНаз = Дело Румянцева | Ӳкерчĕк = Дело Румянцева фильм плакат.jpg | Жанр = [[Мелодрама (жанр)|мелодрама]]<br />[[детектив]]<br />[[криминал фильмĕ]] | Режиссёр = [[Хейфиц Иосиф Ефимович|Иосиф Хейфиц]] | Сценарист = [[Герман Юрий Павлович|Юрий Герман]]<br />[[Хейфиц Иосиф Ефимович|Иосиф Хейфиц]] | Актёрсем = [[Баталов Алексей Владимирович|Алексей Баталов]]<br />[[Подгорная Нинель Ивановна|Нинель Подгорная]]<br />[[Лукьянов Сергей Владимирович|Сергей Лукьянов]]<br />[[Юхтин Геннадий Гаврилович|Геннадий Юхтин]] | Композитор = [[Пушков Венедикт Венедиктович|Венедикт Пушков]] | Оператор = [[Магид Моисей Шоломович|Моисей Магид]]<br />[[Сокольский Лев Евгеньевич|Лев Сокольский]] | Компани = [[Ленфильм|«Ленфильм» киностуди]] | Вăхăт = 103 мин. | Бюджет = | Патшалăх = {{USSR}} | Чĕлхе = [[Вырăс чĕлхи|вырăс]] | Çул = 1955 | imdb_id = 0047979 }} '''«Румянцев ĕçĕ»''' ({{lang-ru|Дело Румянцева}}) — [[1955]] çулта [[Ленфильм|«Ленфильм» киностудире]] ӳнерленĕ [[СССР кинематографĕ|совет]] [[илемлĕ фильм]]е. Режиссёр — [[Хейфиц Иосиф Ефимович|Иосифом Хейфиц]]. == Сюжет == == Рольсенче == * [[Баталов Алексей Владимирович|Алексей Баталов]] — ''Саша Румянцев, шофёр-дальнобойщик'' * [[Подгорная Нинель Ивановна|Нинель Подгорная]] — ''Клавдия Науменко, Румянцевăн çураçнă хĕрĕ'' * [[Лукьянов Сергей Владимирович|Сергей Лукьянов]] — ''милици полковникĕ Сергей Иванович Афанасьев'' * [[Юхтин Геннадий Гаврилович|Геннадий Юхтин]] — ''Павел Евдокимов, шофёр'' * [[Лепко Владимир Алексеевич|Владимир Лепко]] — ''Василий Лемехов, шофёр'' * [[Леонов Евгений Павлович|Евгений Леонов]] — ''Михаил Снегирёв, шофёр'' * [[Крючков Николай Афанасьевич|Николай Крючков]] — ''Корольков, база директорĕ, эксплуатаци пуçлăхĕ'' * [[Чекмарёв Виктор Константинович|Виктор Чекмарёв]] — ''Шмыгло, рецидивист, вăлах Запруднов Прибытков, Дальский, Попов'' * [[Лобанов Пётр Васильевич|Пётр Лобанов]] — ''ОБХСС йĕрлевçи, милици капитанĕ Самохин'' * [[Эскола Антс Вольдемарович|Антс Эскола]] — ''Прус, вăлах Сенька Хорёк'' * [[Трусов Аркадий Васильевич|Аркадий Трусов]] — ''Яков тетте, ватă шофёр'' * [[Селянин Иван Семёнович|Иван Селянин]] — ''Василий Степанович, шофёр'' * [[Голубева Людмила Ивановна|Людмила Голубева]] — ''Люба, студентка, Клавдин тус-хĕрĕ'' * [[Коваль Виктор Станиславович|Виктор Коваль]] — ''Саша Евдокимов'' * Е. В. Лосакевич — ''Клава акка'' == Эпизодсенче == * [[Макарова Инна Владимировна|Инна Макарова]] — ''Нонна Снегирёва, Мишка Снегирёвăн арăмĕ'''' * [[Румянцева Алевтина Алексеевна|Алевтина Румянцева]] — ''Тася, студентка, Клавăн тус-хĕрĕ'' * [[Селянин Глеб Иванович|Глеб Селянин]] — ''ОБХСС ĕçтешĕ'' * [[Аверичева Ольга Васильевна|Ольга Аверичева]] — ''ача çуртĕнчи няня'' * [[Орлов Александр Александрович|Александр Орлов]] — ''доктор'' * Борис Кудряшов — ''йĕрлевçĕ'' * Александр Джобинов * [[Кузнецова, Вера Андреевна|Вера Кузнецова]] — ''Румянцевăн кӳрши Таня акка, поликлиникăра тирпей кӳрекен'' * [[Вейкат, Воотеле Тынувич|Воотеле Вейкат]] — ''Прусăн юпташĕ, Румянцева хĕнекен'' * Хейно Отто — ''Прусăн юпташĕ, Румянцева хĕнекен'' * Сергей Подмастерьев — ''Корольковăн ывăлĕ'' * Лев Степанов — ''горторг патĕнче пирус туртакан'' * [[Лупекин Герман Петрович|Герман Лупекин]] — ''пульница вахтин пӳлĕмне килнĕ сумлă çын'' * [[Быкова Римма Александровна|Римма Быкова]] — ''пульница палатинчи кӳршĕ'' (<small>титрсенче кăтартман</small>) == Каçăсем == * {{cite web|url=http://mkrf.ru/registr/detail.php?ID=110086495&ganr=&strana=&year_from=1&year_to=106&kateg=&color=&nud=&firm_z=&keywords=&q=%C4%E5%EB%EE+%D0%F3%EC%FF%ED%F6%E5%E2%E0|title=«Дело Румянцева»|work=Государственный регистр фильмов|publisher=Министерство Культуры Российской Федерации|accessdate=2013-5-6|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GX85pefU|archivedate=2013-05-11}} * {{cite web|url=http://old.russiancinema.ru/template.php?dept_id=3&e_dept_id=2&e_movie_id=1631|title=«Дело Румянцева»|work=Фильмы|publisher=Энциклопедия отечественного кино|accessdate=2013-08-22|archiveurl=http://www.webcitation.org/6J8ueNuxG|archivedate=2013-08-25}} * [http://www.lenfilm.ru/catalogue/cat_1955.htm «Дело Румянцева»]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090403033416/http://www.lenfilm.ru/catalogue/cat_1955.htm |date=2009-04-03 }} Аннотированный каталог фильмов киностудии «Ленфильм» 1918—2003 * {{cite web|url=http://russia.tv/brand/show/brand_id/8692|title=«Дело Румянцева»|publisher=Государственный интернет-канал «Россия»|accessdate=2013-5-6|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GX874FLl|archivedate=2013-05-11}} * {{cite web|url=http://www.domkino.tv/announce/6948|title=«Дело Румянцева»|publisher=Телеканал «Дом Кино»|accessdate=2012-5-6|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GX88jROJ|archivedate=2013-05-11}} * {{cite web|url=http://www.mk.ru/culture/article/2011/02/24/568075-krepche-za-baranku-derzhis-shofer.html|title=Крепче за баранку держись, шофер! ''Как рисковали жизнью на съемках «Дела Румянцева»''|publisher=[[mk.ru]]|accessdate=2013-5-6|archiveurl=http://www.webcitation.org/6GX89Yaz1|archivedate=2013-05-11}} * {{imdb title |0047979 |«Дело Румянцева»}} {{USSR-film-stub}} {{Иосиф Хейфицăн фильмĕсем}} [[Категори:ССРП мелодрама фильмĕсем]] [[Категори:Криминал фильмĕсем]] [[Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем]] [[Категори:ССРП 1955 çулхи фильмĕсем]] smm61za2ade7z7owt2cwojmr8gjzh8h 0 48395 874926 712878 2026-06-21T11:15:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874926 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Соколова}} {{Кинематографист |ят = Любовь Соколова |ӳкерчĕк = |анлăшĕ = 240px |ӳкерчĕке ăнлантарни = |çуралнă чухнехи ят = Любовь Сергеевна Соколова |çуралнă вăхăт = [[1921]] çулхи [[утă, 31|утăн 31-мĕшĕ]] |çуралнă вырăн = {{ÇуралнăВырăн|Иваново-Вознесенск|Ивановăра}}, [[Совет Раççейĕ (патшалăх)|РСФСР]] |вилнĕ вăхăт = [[2001]] çулхи [[çĕртме, 6|çĕртмен 6-мĕшĕ]] |вилнĕ вырăн = {{ВилнĕВырăн|Мускав|Мускавра}}, [[Раççей]] |профессия = XX ĕмĕрти СССР, Раççей актриси |гражданлăх = {{USSR}} → {{RUS}} |хастар çулсем = 1946—2001 |тĕлĕ = |киностуди = |чыславсем = {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Хăюлăхшăн медаль}} {{!!}} {{Ĕçри хастарлăхшăн медаль}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{СССР халăх артисчĕ|1990}}{{РСФСР халăх артисчĕ|1977}}{{!!}}{{РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ|1969}} {{!}}} }} ''' Любо́вь Серге́евна Соколо́ва''' (утăн 31-мĕшĕ, 1921 çул, [[Иваново|Иваново-Вознесенск]] — 2001 çулхи çĕртмен 6-мĕшĕ, [[Мускав]]) — [[СССР|совет]] тата [[раççей]] [[актриса|актриси]]. [[СССР халăх артисчĕ]] (1990). == Вуламалли == * ''Сулькин М.'' Любовь Соколова // Актёры советского кино. Вып. 9. / Ред-сост. ''А. М. Сандлер''. М.: Искусство, [[1973]]. С.252—267. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{imdb title | id=0812492 | title=Любовь Соколова}} * [http://www.newstube.ru/media/sokolova-smert'-izvestnoj-aktrisy-l-sokolovoj-fragmenty-iz-fil'mov-s-ee-uchastiem «Смерть известной актрисы Любови Соколовой» на NewsTube (видеоролик памяти актрисы)]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://web.archive.org/web/20101013101826/http://moscow-tombs.narod.ru/2001/sokolova_ls.htm Могила Любови Соколовой на Кунцевском кладбище] [[Категори:Пайăр çынсем:Киноактёр театрĕ]] [[Категори:Гиннесс рекорчĕсен кĕнекин рекордсменĕсем]] [[Категори:ВГИКран вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Миокард инфаркчĕпе вилнисем]] [[Категори:Кунцево çăвине пытарнисем]] 0x40xgcmw3ljiirjiw0dgrltcpdr14e 0 51495 874916 792829 2026-06-21T07:34:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874916 wikitext text/x-wiki {{урăх пĕлтерĕшсем|Салават Юлаев (пĕлтерĕшсем)}} {{Пайăр çын |ят = Салават Юлаев |тăван ят = Салауат Юлай улы |портрет = Salavat memorial.JPG |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = Салават Юлаевăн [[Ĕпхӳ]] хулинчи палăкĕ |çуралнă чухнехи ят = |ĕçлев тĕсĕ = пушкăрт халăх паттăрĕ |çуралнă вăхăт = [[çĕртме, 16]], [[1754]] |çуралнă вырăн = [[Текеево]] ялĕ, <br /> [[Шайтан-Кудей вулăсĕ]], <br /> [[Ĕпхӳ провинци]], <br /> Ĕренпур кĕперни [[Пушкăрт Республики|Пушкăртстан]], <br /> [[Раççей империйĕ]] |гражданлăх = {{Ялавлани|Раççей империйĕ}} |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = [[авăн, 26]], [[1800]] |вилнĕ вырăн = [[Палдиски|Балти Порчĕ]], <br /> Эстлянд кĕперни}, <br /> [[Раççей империйĕ]] |амăшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = |парнесемпе чыславсем = |сайт = |викиампар = Category:Salawat Yulayev }} '''Салават Юлаев''' ({{lang-ba|Салауат Юлай улы}}, 16 çĕртме 1754 - 26 авăн 1800) — пушкăрт халăх паттăрĕ, 1773 -1775 - мĕш çулсенчи çĕр ĕçченĕсен вăрçин ертÿçисенчен пĕрри, Емельян Пугачёвăн пулăшуçи, сăвăç - [[сэсэн]]. == Пурнăçĕ == === Биографсем === Салават Юлаевăн кун-çулĕ пирки тĕпчесе çыракансем (историксем, çыравçăсем, журналистсем, тăван ен тĕпчевçисем): Виктор Владимирович Сидоров, Радик Шакирович Вахитов, Мирас Хамзович Идельбаев, Хайрулла Динмухаметович Кульмухаметов, Залялетдинов Ихсан Ялалович, Тархан Сагитович Загидуллин, Сайфуллин Абузар Хакимьянович, Сафин Вильмир Иштимирович, Степан Павлович Злобин и Инга Михайловна Гвоздикова. == Вуламалли == * [http://az.lib.ru/n/nefedow_f_d/text_0030.shtml ''Нефёдов Ф. Д.'' «Движение среди башкир перед Пугачевским бунтом. Салават, башкирский батыр», 1880 г.] * [http://lib.ru/HIST/ZLOBIN/salavat.txt_with-big-pictures.html ''Злобин С. П.'' «Салават Юлаев». Исторический роман] * {{кĕнеке |автор = [[Таймасов, Салават Усманович|Таймасов С. У.]] |пуçелĕк = Восстание 1773—1774 гг. в Башкортостане |вырăн = Ĕпхӳ |издательство = Китап |çул = 2000 |том = |страниц = 376 |страницы = |isbn = 5-295-02163-7 }} == Каçăсем == * [http://lib.a-grande.ru/stixi.php Стихи Салавата Юлаева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200813165407/http://lib.a-grande.ru/stixi.php |date=2020-08-13 }} * [http://chelyabinsk.rfn.ru/rnews.html?id=103373 ''«Салават Юлаев — герой Крестьянской войны»''. ГТРК «Южный Урал», 2009 г.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020115715/http://chelyabinsk.rfn.ru/rnews.html?id=103373 |date=2014-10-20 }} * {{YouTube|uC2rK8HiQYM|''«Личность в башкирской истории: Салават Юлаев»''. ТРК «Башкортостан», 2010 г.}} * {{YouTube|ll2J7dNEtvM|''«Лик Салавата»''. ТРК «Башкортостан», 2013 г.}} * [http://www.tatworld.ru/article.shtml?article=545&section=0&heading=0 ''«В несвободной стране жил как свободный человек»''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125192700/http://www.tatworld.ru/article.shtml?article=545&section=0&heading=0 |date=2015-11-25 }} [[Категори:Пайăр çынсем:Пушкăртстан]] [[Категори:Пушкăртстан кун-çулĕ]] [[Категори:Раççей революционерĕсем]] [[Категори:Пăлхав ертӳçисем]] [[Категори:Пăкач пăлхавĕ]] [[Категори:Пушкăрт сăвăçисем]] [[Категори:Раççей сăвăçисем]] [[Категори:Раççей империн сăвăçисем]] [[Категори:Курайçăсем]] [[Категори:Пушкăрт пăлхавĕсем]] fiqagds1aeh4qzv4odcgsgagy7d28k2 0 52316 874869 697417 2026-06-20T16:07:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874869 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Кидман}} {{Кинематографист |ят = Николь Кидман |тăван ят = Nicole Kidman |ӳкерчĕк = Nicole Kidman 2, 2013.jpg |анлăшĕ = 254px |ӳкерчĕке ăнлантарни = Кидман [[Канн кинофестивалĕ - 2013|Канн кинофестивалĕнче]], 2013 çул |çуралнă чухнехи ят = Николь Мэри Кидман |çуралнă вăхăт = [[1967]], [[çĕртме, 20]] |çуралнă вырăн = {{ÇВ|Гонолулу|Гонолулура}}, [[Гавайи]], [[АПШ]] |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |професси = XX-XXI ĕмĕрсенчи АПШ, Австрали актриси, XXI ĕмĕрти АПШ юрăçи |гражданлăх = {{AUS}}<br />{{USA}} |хастар çулсем = 1983 — хал.вăх. |тĕлĕ = |киностуди = |чыславсем = «[[Оскар (парне)|Оскар]]» <small>(2003)</small><br />«[[Ылтăн глобус]]» <small>(1996, 2002, 2003)</small><br />[[BAFTA]] <small>(2003)</small><br />{{Кĕмĕл упа}} <small>(2003)</small><br />{{Австрали орденĕн компаньонĕ}}<ref>{{cite web |url=http://www.kleo.ru/club/tusa/al11828-ph102685.shtml |title=Кидмана чыслаççĕ «Companion of the Order of Australia» за заслуги в кино |archiveurl=http://archive.is/20120802/http://www.kleo.ru/club/tusa/al11828-ph102685.shtml |archivedate=2012-08-02}}</ref> }} '''Нико́ль Мэ́ри Ки́дман''', [[Австрали орденĕ|AC]] ({{lang-en|Nicole Mary Kidman}}; 1967 çулхи [[çĕртме, 20|çĕртмен 20-мĕшĕ]], [[Гонолулу]]) — [[Австрали|австрал]] тата [[АПШ|американ]] [[актриса|актриси]], [[юрăç]], [[продюсер]]. «[[Оскар (парне)|Оскар]]» (çак чыса тивĕçнĕ Австралирен пĕрремĕш актриса») тата [[BAFTA]] (2003), виççĕ хутчен «[[Ылтăн глобус]]» парнисен (1996, 2002, 2003) лауреачĕ. == Биографи == {{Çырмалла}} == Фильмографи == === Кино === * 1983, [[Бандиты на велосипедах]], BMX Bandits, Джуди * 1983, [[Рождество в буше (фильм)|Рождество в буше]], Bush Christmas, Элен * 1985, [[Призрачный мир (фильм, 1985)|Призрачный мир]], Wills & Burke, Джулия Мэтьюс * 1986, [[Оседлавший ветер]], Windrider, Джейд * 1987, [[Ночь танцующих теней]], Watch The Shadows Dance (Nightmaster), Эми Гэбриэл * 1987, [[Малая часть (фильм)|Малая часть]], The Bit Part, Мэри * 1988, [[Изумрудный город (фильм)|Изумрудный город]], Emerald City, Хелен * 1989, [[Мёртвый штиль (фильм)|Мёртвый штиль]], Dead Calm|Рэй Ингрэм * 1990, [[Дни грома]], Days of Thunder, доктор Клэр Левицки * 1991, [[Флирт (фильм, 1991)|Флирт]], Flirting, Никола Рэдклифф * 1991, [[Билли Батгейт]], Billy Bathgate, Дрю Престон * 1992, [[Далеко-далеко]], Far and Away, Шэннон Кристи * 1993, [[Готова на всё]], Malice, Трэйси Кеннсингер * 1993, [[Моя жизнь (фильм, 1993), Моя жизнь]], My Life, Гэйл Джоунз * 1995, [[За что стоит умереть]], To Die for, Сюзан Стоун Маретто * 1995, [[Бэтмен навсегда]], Batman Forever, доктор Чэйз Меридиэн * 1996, [[Портрет леди (фильм)|Портрет леди]], The Portrait of a Lady, Изабель Арчер * 1996, [[Лидер (фильм, 1996)|Лидер]], The Leading Man, чыслакан актриса * 1997, [[Миротворец (фильм, 1997, АПШ)|Миротворец]], The Peacemaker, доктор Джулия Келли * 1998, [[Практическая магия]], Practical Magic, Джиллиан Оуэнс * 1999, [[С широко закрытыми глазами]], Eyes Wide Shut, Элис Хэрфорд * 2001, [[Мулен Руж! (фильм, 2001)|Мулен Руж!]], Moulin Rouge!, Сатин * 2001, [[Другие (фильм, 2001)|Другие]], The Others, Грейс Стюарт * 2001, [[Именинница]], Birthday Girl, Надя / Софи * 2001, [[Комната страха]], Panic Room, Стивенăн савни, телефонри сасă * 2002, [[Часы (фильм)|Часы]], The Hours, [[Вулф Вирджиния|Вирджиния Вулф]] * 2003, [[Догвилль]], Dogville, Грэйс Маргарет Маллиган * 2003, [[Запятнанная репутация]], The Human Stain, Фауни Фарли * 2003, [[Холодная гора (фильм)|Холодная гора]], Cold Mountain, Ада Монро * 2004, [[Степфордские жёны (фильм, 2004)|Степфордские жёны]], The Stepford Wives, Джоанна Эберхарт * 2004, [[Рождение (фильм, 2004)|Рождение]], Birth|Анна * 2005, [[Переводчица (фильм)|Переводчица]], The Interpreter, Сильвия Брум * 2005, [[Колдунья (фильм, 2005)|Колдунья]], Bewitched, Изабель Бигелоу * 2006, [[Мех (фильм)|Мех]], Fur, [[Диана Арбус]] * 2006, [[Делай ноги]]|Happy Feet|{{abbr|Норма Джин|озвучивание|0}}}} * 2007, [[Вторжение (фильм, 2007)|Вторжение]]|The Invasion|Кэрол Беннелл}} * 2007, [[Марго на свадьбе]]|Margot at the Wedding|Марго Зеллер}} * 2007, [[Золотой компас]]|His Dark Materials: The Golden Compass|Мариса Колтер}} * 2008, [[Австралия (фильм)|Австралия]]|Australia|леди Сара Эшли}} * 2009, [[Девять (фильм)|Девять]]|Nine|Клаудия Нарди}} * 2010, [[Кроличья нора]]|Rabbit Hole|Бекка Корбетт}} * 2011, [[Притворись моей женой]]|Just Go with It|Девлин Адамс}} * 2011, [[Что скрывает ложь (фильм, 2011)|Что скрывает ложь]]|Trespass|Сара Миллер}} * 2012, [[Газетчик (фильм, 2012)|Газетчик]]|The Paperboy|Шарлотта Блесс}} * 2012, [[Хемингуэй и Геллхорн]]|Hemingway & Gellhom|[[Марта Геллхорн]]}} * 2013, [[Порочные игры]]|Stoker|Эвелин Стокер}} * 2013, [[Возмездие (фильм, 2013)|Возмездие]]|The Railway Man|Патриция «Пэтти» Ломакс}} * 2014, [[Принцесса Монако]]|Grace Of Monaco|[[Келли, Грейс|Грейс Келли]]}} * 2014, [[Прежде, чем я усну]]|Before I Go to Sleep|Кристин Лукас}} * 2014, [[Приключения Паддингтона (фильм)|Приключения Паддингтона]]|Paddington|Миллисент}} * 2014, {{нп3|Давай знакомиться||en|Hello Ladies#The Movie_.282014.29}}|Hello Ladies: The Movie|в роли самой себя}} * 2015, [[Королева пустыни]]|Queen of the Desert|[[Белл, Гертруда|Гертруда Белл]]}} * 2015, [[Тайна в их глазах]]|The Secret In Their Eyes|Клэр}} * 2015, [[Чужая страна]]|Strangerland|Кэтрин Паркер}} * 2015, [[Семья Фэнг]]|The Family Fang|Энни Фэнг}} * 2016, [[Гений (фильм, 2016)|Гений]]|Genius|{{нп3|Айлин Бернштайн||en|Aline Bernstein}}}} * 2016, [[Лев (фильм, 2016)|Лев]]|Lion|Сью Брейли}} * 2017, [[Как разговаривать с девушками на вечеринках]]|How to Talk to Girls at Parties|Куин Бодкин}} * 2017, [[Убийство священного оленя]]|The Killing of a Sacred Deer|Анна Мёрфи}} * 2017, [[Роковое искушение]]|The Beguiled|Марта Фартсворт}} * 2017, н. в.|[[Большая маленькая ложь]]|Big Little Lies|{{abbr|Селеста Райт|7 эпизодов|0}}}} * 2017, [[Вершина озера]]|Top of the Lake|{{abbr|Джулия Эдвардс|6 эпизодов|0}}}} * 2018, [[Аквамен (фильм)|Аквамен]]|Aquaman|королева Атланна}} * 2019, [[Стёртая личность]]|Boy Erased|Нэнси Имонс}} * 2019, [[Время возмездия (фильм)|Время возмездия]]|Destroyer|Эрин Белл}} * 2019, [[Щегол (фильм)|Щегол]]|The Goldfinch|миссис Барбур}} * 2019, [[Скандал (фильм, 2019)|Скандал]] |Bombshell |Гретчен Карлсон}} * 2020, [[Отыграть назад]]|The Undoing|Грейс}} == Кун-çулĕ == == Ӗҫӗ-хӗлӗ == <gallery mode="packed" heights="170px"> </gallery> == Вуламалли == * == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20171119063847/http://www.artnet.com/artists/diane-arbus/ Фотографии Дианы Арбус]{{ref-en}} на artnet.com * [http://www.masters-of-photography.com/A/arbus/arbus_articles.html ''Диана Арбус'']{{ref-en}} на сайте «Мастера фотографии». * [https://web.archive.org/web/20170802171747/https://www.1843magazine.com/culture/the-daily/the-unseen-diane-arbus Livingstone J. The Unseen Diane Arbus // 1843 Magazine, 2016, 13 July].{{ref-en}} Неизвестные фотографии Дианы Арбус — к открытию выставки ''Diane Arbus: In the Beginning'' в [[Метрополитен-музей|Музее Метрополитен, Нью-Йорк]] * [https://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/05/11/AR2005051102052.html Segal D. Double Exposure // Washington Post, 2005, May 12.]{{ref-en}} — Статья о фотографиях Арбус в ''Washington Post''. * [https://web.archive.org/web/20100925042749/http://chayka.org/article.php?id=505 Лемхин М. ''Откровения Дианы Арбус'' // Альманах ЧАЙКА, 2004, 26 марта]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20170802165149/http://www.narodknigi.ru/journals/96/zhizn_est_tolko_v_adu/ Статья о Диане Арбус и Роберте Капе в журнале «Народ Книги в мире книг»]{{ref-ru}} [[Категори:Фотографсем, алфавитпа]] [[Категори:Фотографсем]]]] * 2006, [[Делай ноги]], Happy Feet, Норма Джин, сасă * 2007, [[Вторжение (фильм, 2007)|Вторжение]], The Invasion, Кэрол Беннелл * 2007, [[Марго на свадьбе]], Margot at the Wedding|Марго Зеллер * 2007, [[Золотой компас]], His Dark Materials: The Golden Compass, Мариса Колтер * 2008, [[Австралия (фильм)|Австралия]], Australia, леди Сара Эшли * 2009, [[Девять (фильм)|Девять]], Nine, Клаудия Нарди * 2010, [[Кроличья нора]], Rabbit Hole, Бекка Корбетт * 2011, [[Притворись моей женой]], Just Go with It, Девлин Адамс * 2011, [[Что скрывает ложь (фильм, 2011)|Что скрывает ложь]], Trespass|Сара Миллер * 2012, [[Газетчик (фильм, 2012)|Газетчик]], The Paperboy, Шарлотта Блесс * 2013, [[Порочные игры]], Stoker, Эвелин Стокер * 2013, [[Возмездие (фильм, 2013)|Возмездие]]|The Railway Man|Патриция «Пэтти» Ломакс}} * 2013, [[Принцесса Монако]], Grace Of Monaco, [[Келли, Грейс|Грейс Келли]] * 2014, [[Прежде, чем я усну]], Before I Go to Sleep, Кристин Лукас * 2014, [[Приключения Паддингтона (фильм)|Приключения Паддингтона]], Paddington, Миллисент * 2015, [[Королева пустыни]], Queen of the Desert, [[Белл Гертруда|Гертруда Белл]] * 2015, [[Тайна в их глазах]], The Secret In Their Eyes, Ирен * 2015, [[Чужая страна]], Strangerland, Кэтрин Паркер * 2015, [[Семья Фэнг]], The Family Fang, Энни Фэнг * 2016, [[Гений (фильм, 2016)|Гений]], Genius, Энни Бернштайн === Телекурав === * 1983, [[Ручей в пять миль]], Five Mile Creek, Энни * 1983, [[До мозга костей (фильм, 1983)|До мозга костей]], Skin Deep, Шина Хендерсон * 1983, [[Погоня в ночи (фильм)|Погоня в ночи]], Chase Through The Night, Петра * 1984, [[Мэттью и сын]], Matthew & Son, Бриджет Эллиот * 1984, [[Сельская практика]], A Country Practice, Симон Дженкинс, эпизод «Reparing the Damage» * 1985, [[Мельбурнский кубок (фильм)|Мельбурнский кубок]], Archer's Adventures, Кэтрин * 1985, [[Победители (телесериал)|Победители]], Winners, Кэрол Триг, эпизод «Room to Move» * 1987, [[Австралийка в Риме]], Un'australiana A Roma|Джилл * 1987, [[Вьетнам (мини-сериал)|Вьетнам]], Vietnam, Меган Годдард * 1989, [[Бангкок Хилтон]], Bangkok Hilton, Катрина Стэнтон * 2012, [[Хемингуэй и Геллхорн]], Hemingway & Gellhorn, Марта Геллхорн * 2014, [[Давай знакомиться (фильм)|Давай знакомиться]], Hello Ladies: The Movie, Хăйнех вылять. === Театр === * 1988: Хурçă Магнолисем (Steel Magnolias) — Шелби * 1998: Кăвак пӳлĕм (The Blue Room) — Девушка == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Çӳрев|Тема=Николь Кидман|Викикаларăш=Николь Кидман|Викивулавăш=}} * {{imdb name|0000173|Николь Кидман}} * {{facebook|NicoleKidman|Николь Кидман}} * {{youtube user|nicolekidmanofficial|Николь Кидман}} * {{myspace|nicolekidman|Николь Кидман}} === Интервью тата статьясем === * [http://www.kinoart.ru/magazine/09-2003/now/kidman/ «Я дала ему полную свободу»], ''Studio'', [[2003 год]] çулхи çу. * [http://www.netribution.co.uk/2/content/view/66/35/ ''Nicole Kidman: Birth and life'']{{ref-en}}, Netribution, [[2006]] çулхи кăрлач. * [https://web.archive.org/web/20090506201625/http://www.izvestia.ru/interview/article3099879/ «Мне нравится быть замужем»] ''Известия'' * [http://www.kinoart.ru/magazine/09-2003/names/Kidman/ «Ангел прилетел»], «[[Искусство кино]]», [[2003]] çулхи авăн. [[Категори:«Оскар» парнин лауреачĕсем]] [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:«Сатурн» парнин лауреачĕсем]] [[Категори:«Спутник» парнин лауреачĕсем]] [[Категори:«Ылтăн глобус» парнин лауреачĕсем]] [[Категори:BAFTA парнин лауреачĕсем]] [[Категори:Голливудри мухтав аллейи]] 0x24qjjdzqck9wy0fpyd89hu72szgvq 0 52366 874873 851936 2026-06-20T17:30:59Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874873 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |фон= |ят=Николай Овчинников |тăван ят= Николай Васильевич Овчинников |çуралнă чухнехи ят= Николай Васильевич Овчинников |ӳкерчĕк= |анлăш= |ӳкерчĕке ăнлантарни= Николай Васильевич Овчинников |çуралнă вăхăт=[[1918]] çулхи [[Юпа, 14]] |çуралнă вырăн= Мĕшĕл ялĕ, {{ÇВ|Шупашкар уесĕ|Шупашкар уесĕнче}} (халĕ [[Чăваш Ен]], [[Сĕнтĕрвăрри районĕ]]) {{ÇВ|Чăваш АО|Чăваш Енре}} |вилнĕ вăхăт=[[2004]] çулхи [[Нарăс, 18]] (85) |вилнĕ вырăн= {{ВВ|Шупашкар|Шупашкарта}}, {{ВВ|Чăваш Республики|Чăваш Енре}}, [[Раççей]] |пулса тухни= |гражданлăх={{USSR}} [[ССРП]] |жанр= истори тата жанрлă сăрă ӳнерĕ, çутçанталăк сăнарĕ |вĕренӳ= Петĕрхулинчи Репин ячĕллĕ Ӳнер Академи |стиль=Реализм, соцреализм |ĕçсем= |пулăшакансем= |сĕм= |сĕм янă= |чыславсем = {{Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин II степеньлĕ орденĕ}} {{Туслăх орденĕ}} |хисепсем = Чăваш АССР халăх ӳкерçи; {{РСФСР халăх ӳкерçи|1946}} |парнесем = К.В. Иванов ячĕллĕ ЧР патшалăх премийĕ, Чăваш Республикин НАНИ Ылтăн медалĕ |сайт= |викиампар= }} '''Николай Васильевич Овчинников''' ([[юпа, 14]], [[1918]], [[Мĕшĕл]] ялĕ, [[Шупашкар уесĕ]] — [[2004]], [[нарăс, 18]], [[Шупашкар]], [[Чăваш Республики]]) — чăваш ӳнерçи, Чăваш Ен тата [[Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики|РФССР]] халăх ӳнерçи, профессор, Чăваш Ен Наци ăслăхпа ÿнер академийĕн академикĕ, ССРП ӲП пайташĕ (1944). == Биографи == Мĕшĕл ялĕнче 1918-мĕш çулта çуралнă. Улатăрти ÿнер-гравёр вĕрентĕшĕнче (1937) вĕреннĕ. 1939-1945- мĕш çулсенче Финн кампанинче тата [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]не хутшăннă. 1951-мĕш çулта Ленинградри Репин ячĕллĕ Ӳнер Академинче (Рудольф Френц профессорăн ăсталăх лаççи) вĕренсе тухнă. 1954 -мĕш çулта ăна ÿнер тĕпчевлĕх ăслăлăхĕн кандидачĕ ятне панă. 1960 -мĕш çултан — [[Чăваш патшалăх И. Я. Яковлев ячĕллĕ педагогика университечĕ|Чăваш патшалăх И. Я. Яковлев ячĕллĕ педагогика институчĕн]] ÿнер-графика факультечĕн кафедра доценчĕ. [[Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики|РФССР]] Ӳнерçĕсен Пĕрлешĕвĕн правлени секретарĕ (1961-1983). Чăваш Ен Ӳнер Пĕрлешĕвĕн правлени председателĕ (1963-1989). Чăваш Ен халăх ÿнерçи (1968). Ӳнер кафедрин профессорĕ (1973). ЧР ăслăлăхĕпе ÿнер академийĕн чăн пайташĕ (1995). [[Раççей Федерациллĕ Социализмлă Совет Республики|РФССР]] Халăх ÿнерçи (1984). == Куравсем == ССРП/Раççей тата ют çĕршывсенчи куравсенче хутшăннă. Унăн АПШ-ра, Японире, Францире, Англире, Германире харпăр куравĕсем иртнĕ. == Ĕçĕсем == Н. В. Овчинников ÿнер хайлавĕсем Раççейĕн тата тĕнчен 34 музейĕсенче тата харпăр пухувĕсенче ÿпранаççĕ. == Парнесем == * Награждён орденами Отечественной войны 2 степени и Дружбы народов (1978) * Лауреат Государственной премии ЧР им. К. В. Иванова (1975) * Занесен в Почётную книгу Трудовой Славы и Героизма Чувашской АССР (1989) * Награждён золотой медалью НАНИ ЧР (2002). == Вуламалли == * Николай Васильевич Овчинников: живопись : альбом / сост., авт. вступ. ст. П. В. Сымкин. – Чебоксары : Чувашия, 1998. – 104 с. : портр., цв. ил. * <nowiki>Н. В. Овчинников : кат. выст. произведений. – Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 1988. – 36, [15] с. . </nowiki> * <nowiki>Овчинников Николай Васильевич : выст. произведений, посвящ. 50-летию со дня рождения и 25-летию твор. деятельности худож. : кат. – Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 1971. – 29, [19] с. </nowiki> * <nowiki>Овчинников, Н. В. Миг между прошлым и будущим : [восп. худож.] / Н. В. Овчинников ; предисл. А. А. Трофимова. – Чебоксары : Изд–во ЧГИГН, 1998. – 128 с. - См. обложку</nowiki> * Викторов, Ю. В. Овчинников Николай Васильевич / Ю. В. Викторов [http://enc.cap.ru/?lnk=477&t=prsn // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2009. – Т. 3 : М-Се. – С. 305-306.] == Каçăсем == * [http://nasledie.nbchr.ru/personalii/deyateli-iskusstva/khudozhniki-i-arkhitektory/ovchinnikov/ Культурное наследие Чувашии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170412061550/http://nasledie.nbchr.ru/personalii/deyateli-iskusstva/khudozhniki-i-arkhitektory/ovchinnikov/ |date=2017-04-12 }} * [http://www.old.nbchr.ru/index2.php?option=com_irbis_calendar Ҫулталӑк кӗнеки=Календарь года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170829121419/http://www.old.nbchr.ru/index2.php?option=com_irbis_calendar |date=2017-08-29 }} * [http://ovchinnikov.artnow.ru/ Страница и галерея Н.&nbsp;В.&nbsp;Овчинникове] * [http://ovchinnikov-museum.narod.ru/ Он-лайн музей Народного художника Овчинникова Николая Васильевича] * [http://artmus.culture21.ru/psearch.aspx?make=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%E2%E8%E4+%E8%F1%EA%F3%F1%F1%F2%E2%E0&modelid=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%EF%EE%E4%F0%E0%E7%E4%E5%EB&country=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%F1%F2%F0%E0%ED%F3&place=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%E3%EE%F0%EE%E4&ibegin=&iend=&begindate=AD&enddate=AD&author=1062 Работы Н.&nbsp;В.&nbsp;Овчинникова в собрании Чувашского государственного художественного музея]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303195022/http://artmus.culture21.ru/psearch.aspx?make=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%E2%E8%E4+%E8%F1%EA%F3%F1%F1%F2%E2%E0&modelid=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%EF%EE%E4%F0%E0%E7%E4%E5%EB&country=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%F1%F2%F0%E0%ED%F3&place=%C2%FB%E1%E5%F0%E8%F2%E5+%E3%EE%F0%EE%E4&ibegin=&iend=&begindate=AD&enddate=AD&author=1062 |date=2016-03-03 }} * [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./5020/5576/17729/17736/38933 О творчестве Н.&nbsp;В.&nbsp;Овчинникова] {{Чăваш Енĕн халăх ӳкерçисем}} {{Чăваш АССР К. В. Иванов ячĕллĕ патшалăх преми лауреачĕсем}} {{Николай Овчинников}} [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа]] [[Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем]] [[Категори:Чăваш ӳкерçисем]] [[Категори:Раççей ӳкерçисем]] [[Категори:ССРП ӳкерçисем]] [[Категори:Ӳнер]] [[Категори:1918 çулта çуралнисем]] [[Категори:Юпан 14-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:2004 çулта вилнисем]] [[Категори:Нарăсăн 18-мĕшĕнче вилнисем]] elhodv34u8894233o11uqzpl2oewcjl 0 53076 874868 842560 2026-06-20T16:05:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874868 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Николай II Александрович |тăван ят = Николай II Александрович |портрет = Nicolas II photographie couleur.jpg |анлăшĕ = |портрета ăнлантарни = Николай II, 1909 |çуралнă чухнехи ят = Николай II Александрович |ĕçлев тĕсĕ = Раççей патши |çуралнă вăхăт = [[Çу, 6]], (18) [[1868]] |çуралнă вырăн = Патша Сали, [[Раççей империйĕ]] |гражданлăх = [[File:Imperial Standard of the Emperor of Russia (1858–1917).svg|25px]] |пăхăнулăх =Раççей империйĕ |вилнĕ вăхăт = [[Утă, 17]], [[1918]] (50 -ре) |вилнĕ вырăн = Екатеринбург, Пермь кĕперни, Совет Раççейĕ |амăшĕ = Мария Фёдоровна |ашшĕ = Александр III |упăшка = |арăм = [[Александра Фёдоровна (Николай II арăмĕ)|Александра Фёдоровна]] |ачасем = хĕрĕсем: Ольга, Татьяна, Мария тата Анастасияывăлĕ: Алексей ывăлĕ: Алексей |парнесемпе чыславсем = |Святого Андрея Первозванного орденĕ |Святого Александра Невского орденĕ |Шурă ĕмĕрткайăк орденĕ |Святого Георгия IV степени орденĕ |Святого Владимира IV степени орденĕ |Святой Анны I степени орденĕ |Святого Станислава I степени орденĕ |Высшего Святого Благовещения орденĕн кавалерĕ Большого креста Короны Италии орденĕн кавалерĕ Большого креста Святых Маврикия и Лазаря орденĕн кавалерĕ |Хисеплĕрен те хисеплĕ Бани орденĕн кавалерĕ |Подвязка орденĕ |Королевского Викторианского орденĕн кавалер |Румынин Çăлтăр орденĕ |Королевского дома Чакри (Таиланд) орденĕн кавалерĕ |Тухăçри хĕвел 1 класс орденĕ |Большого креста Спасителя орденĕн кавалерĕ |Большого Креста Почётного легиона орденĕн кавалерĕ |Большого креста Христа орденĕн кавалерĕ |Большого креста Нидерландского лкавалерĕьва орденĕн кавалерĕ |Большого креста Лепольда I орденĕн кавалерĕ |Большого креста Южного Креста орденĕн кавалерĕ |Хура ăмăрткайăк орденĕ |Кароль I орденĕ |сайт = |викиампар = Николай II }} [[Ӳкерчĕк:Автограф Николая Второго в Золотой книге почётных посетителей Думы 9 февраля 1916 г. Журнал Нива.jpg|мини|справа|Алпусни]] '''Николай II Александрович''' (6 [18] çу 1868, Патша Сали - [[Утă, 17]] [[1918]], Екатеринбург) — Пĕтĕм Раççей Ĕмпÿвĕ, [[Польша]] Патши тата Финлянди Аслă Кнеçĕ, Раççей Ĕмпÿвĕ ([[Юпа, 20]] [Чӳк, 1] 1894 - 2 [15] пуш 1917). Романовсен ĕмпÿ кил-йышĕнчен пулса тухать. Полковник (1892); унсăр пуçне, унăн британи монархĕсенчен тинĕс çар адмиралĕн (1908-мĕш çулхи 28 çу) тата британи çарĕн фельдмаршалĕн (1915-мĕш çулхи 18 раштав) чинĕсем пулнă. Николай II Раççея тытса пынă вăхăт экономикаллă аталану илнипе тата çав вăхăтрах çĕршывра социаллă-политикаллă хирĕçлĕхĕсем ÿссе пынипе, революциллĕ юхăмпа, каярах 1905-1907-мĕш çулсен революцине тата Февраль революцине 1917-мĕш çулхи пулса çитнипе; тулаш политикара — Инçет Хĕвелтухăçри экспансипе, Японипе вăрçăннипе, Раççей европа çĕршывĕсен çар пĕрлешĕвĕсенче тата Пĕрремĕш тĕнче вăрçинче хутшăннипе пĕлтерĕшлĕ. Николай II [[1917]]-мĕш çулхи Февраль революци хушшинче астултан сирĕннĕ те кил-йышĕпе Патша Салинчи керменĕнче килти арестра пулнă. 1917-мĕш çулхи çу уйăхĕсенче Вăхăтлă правительство йышăннипе ăна çемьипех Тобольска леçнĕ, 1918-мĕш çулхи çуркунне большевиксем ăна Екатеринбурга куçарнă, 1918-мĕш çулхи утă уйăхĕнче ăна пĕтĕм çемьипе тата çывăх çыннисемпе пĕрлех персе вĕлернĕ. [[Александра Фёдоровна (Николай II арăмĕ)|Арăмĕпе]] тата ачисемпе пĕрле Вырăс православи чиркĕвĕ 2000-мĕш çулхи çурла уйăхĕн 20-мĕшĕнче ăна страстотерпец тесе сăваплă ят панă , унччен те маларах, 1981-мĕш çулта, тулашри Вырăс чиркĕвĕ ăна асапçă ятне панă. == Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ == == Вуламалли == * Аврех А. Я. [http://scepsis.ru/library/id_1834.html ''Царизм накануне свержения''.] — М.: Наука, — 1989 ISBN 5-02-009443-9 * Боханов А. Н. Сумерки монархии. — М.: Воскресенье, — 1993. — 288 с.: ил. ISBN 5-88528-021-5 * Боханов А. Н. Николай II. М.: Мол. гвардия — ЖЗЛ; Русское слово,- 1997. — 480 с.: ил. — (Жизнь замечательных людей. Серия биогр. Вып. 739). ISBN 5-235-02296-3 * Боханов А. Н. Николай II / А. Н. Боханов. — М.:Вече, — 2008. — 528 с.: ил. — (Императорская Россия в лицах). ISBN 978-5-9533-2541-7 * Иоффе Г. З. Крах российской монархической контрреволюции. — М.: Наука, — 1977. 320 с. 12000 экз. * Иоффе Г. З. Великий Октябрь и эпилог царизма. — М.: Наука, — 1987. 366 с. 9500 экз. * Иоффе Г. З. Революция и семья Романовых. — М.: Эксмо (Серия: Гибель династии Романовых). — 2012. 368 с. ISBN 978-5-4438-0175-9; 2000 экз. * Ольденбург С. С. Царствование Императора Николая II / Предисловие Ю. К. Мейера — СПБ.: «Петрополь», 1991. — 672 с. ISBN 5-88560-088-0 Репринтное воспроизведение издания: Вашингтон, — 1981 * Мельгунов С. П. [http://read.aif.ru/pages/biblio_book/?art=159734 Судьба императора Николая II после отречения]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''. Париж, 1951. * Соколов Н. А. (следователь) [http://murder-of-imperial-family.gatchina3000.ru Убийство Царской Семьи.] — М.: Советский писатель, — [[1991]]. (Книга Николая Соколова о судебном расследовании убийства Императорской семьи Романовых в [[1918]]у). * Курлов П. Г. [http://militera.lib.ru/memo/russian/kurlov_pg/index.html Гибель Императорской России]. Берлин, — 1923. * Радциг Е. С. [http://vivovoco.astronet.ru/VV/PAPERS/HISTORY/NIKITZAR.HTM Николай II в воспоминаниях приближённых] // Новая и новейшая история. 1999. № 2. * Федоровский В. М. Император Николай II и его флот. // Николай II в воспоминаниях и свидетельствах. — М.: Вече, — 2008. — С. 54-85. * ''Мультатули П. В.'' Внешняя политика императора Николая II (1894-1917). — М.: ФИВ, — 2012. — 840 с., ил., 1000 экз., ISBN 978-5-91862-010-6 === Çăлкуçсем, кун-çул çырнипе асаилÿсем === [[Ӳкерчĕк:Nicholas II of Russia as a child.jpg|мини|слева|Пулас патша 3 çулта]] * Витте С. Ю. Воспоминания. Т. I—III. Царствование Николая II. М.-Пг., 1923 (и др. издания) * Гурко В. И.(политик) Царь и царица. — Книгоиздательство «Возрождение», Paris, 1927 * Жильяр П. [http://publ.lib.ru/ARCHIVES/J/JIL'YAR_P'er/_Jil'yar_P..html#01 Император Николай II и его семья.] Вена, — 1921. * Мельник (Боткина) Т. Е. [http://emalkrest.narod.ru/txt/botkina.htm Воспоминания о Царской Семье.] Белград, — 1921. * Падение царского режима. Стенографические отчеты допросов и показаний, данных в 1917 г. в Чрезвычайной следственной комиссии Временного правительства. В 7 т. М.-Л., — 1926-1927. * Палеолог М. Царская Россия накануне революции. М., Международные отношения — 1991 * Палеолог М. ''Царская Россия во время мировой войны''. М., — 1991 * Переписка Николая и Александры Романовых М.-Л., — 1926-1927 * [http://www.rus-sky.com/history/library/1913/1913.htm Россия. 1913 год. Статистико-документальный справочник.] — СПб.: Институт Российской истории, Российская академия наук, [[1995]]. * http://dlib.rsl.ru/rsl01004000000/rsl01004464000/rsl01004464201/rsl01004464201.pdf Полное собрание речей Императора Николая II : 1894—1906 : составлено по официальным данным «Правительственного Вестника». Книгоиздательство Друг Народа, 1906. (Отрывки из речей) * Дневники императора Николая II. Общ. ред. и предисловие д. и. н. К. Ф. Щацилло. М., Орбита. 1992. 734 с. ISBN 5-85210-024-2 === Канонизаци === * http://www.grad-petrov.ru/archive.phtml?subj=19&mess=251 Об истории канонизации Царственных страстотерпцев рассказывает церковный историк, профессор-протоиерей Георгий Митрофанов] == Каçăсем == {{Çӳрев |Тема = Николай II |Викиампар= Category:Nicholas II of Russia }} * [http://m-dv.ru/catalog/king,21/year,1894/coins.html Каталог монет Императора Николая Второго] * [http://www.alexanderpalace.org/hanbury/toc.html The Emperor Nicholas II — as I knew him' by John Hanbury-Williams] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150403062743/http://www.alexanderpalace.org/hanbury/toc.html |date=2015-04-03 }} * [https://web.archive.org/web/20110818102005/http://blogs.mail.ru/mail/lubosivl/236d6fb22a08fb73.html Семья Николая II (галерея фото)] * http://rgakfd.altsoft.spb.ru/showObject.do?object=1002207494{{Ĕçлемен каçă|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ПЕРСОНЫ / НИКОЛАЙ II (НИКОЛАЙ АЛЕКСАНДРОВИЧ РОМАНОВ) ПОСЛЕДНИЙ РОССИЙСКИЙ ИМПЕРАТОР (21.10.1894-02.03. 1917). РГАКФД — Российский государственный архив кинофотодокументов * [http://regiment.ru/bio/S/5.htm Биография на сайте «Русская императорская армия»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080106090212/http://www.regiment.ru/bio/S/5.htm |date=2008-01-06 }} * [http://myekaterinodar.ru/ekaterinodar/articles/ekaterinodar-tri-chasa-v-ekaterinodare-vizit-imperatora-nikolaya-ii/ Три часа в Екатеринодаре. Визит императора Николая II] {{Раççей императорĕсем}} {{Николай II}} {{Патша çемьине персе пăрахни}} [[Категори:Истори]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Раççей империйĕ]] a6vopfdw4znegesoipcz75994pqqxj7 0 54936 874915 871969 2026-06-21T07:26:05Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874915 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Райская птица Сирин XIX.jpg|мини|справа|Çăтмах кайăкĕ Сирин, XIX ĕмĕр]] '''Лубок''' ('''Сай''', '''Хуп'''; {{lang-ru|лубо́к, лубо́чная картинка}}) (лубок ÿкерчĕкĕ, кулăш çулçи, ансатмăш) — çырса ăнлантарнă ÿкерчĕк, ансат тата ăнкăрма çăмăл сăнарлă графика тĕсĕ. Чи малтанах халăх пултарулăхĕ пулнă. [[Ксилографи]], [[Пăхăр|пăхăр]] гравюри, [[Литографи|литографи]] тата алăпа сăрланă мелсемпе усă курса хайлаççĕ. Лубок ансат, кĕскен каласа ăнланмалла ÿнер мелĕсемпе (кăнттамрах штрих, йăмăх тĕссемпе сăрлани) уйрăлса тăрать. Лубокра тĕп ÿкерчĕке ăнлантарни çине хушса ăнлантарни анлăн сарăлнă. == Кун-çулĕ == [[File:Лубок Медведь с козою прохлаждается.jpg|мини|справа|Упапа качака уçăлса çÿреççĕ]] Чи авалхи лубоксем Китайран паллă. VIII -мĕш ĕмĕрччен вĕсене алăпа ÿкерсе сăрланă. VIII-мĕш ĕмĕртен йывăç çинче касса тунă гравюрари пĕрремĕш лубоксем паллă. Европара лубок XV -мĕш ĕмĕрте çуралнă. Малтанхи европа лубокне ксилографи мелĕпе тăваççĕ. Каярах пăхăр тата чул гравюрисем (литографи) хутшăнаççĕ. Уçăмлă, ăнланмалла пулнă пирки лубока халăх хушшинче агитаци валли усă курнă (калăпăр, Германире Хĕресчен вăрçи тата Реформаци вăхăтĕнчи «вĕçен çулçăсем», Аслă франци революци вăхăчĕн лубок сăнарлă ÿкерчĕкĕсем). Германире ÿкерчĕксене туса кăларакан фабрикасем Кёльн, Мюнхен, Нойруппин; Францире — Труа хулисенче пулнă. Европара намăс-симĕссĕр кĕнекесемпе ÿкерчĕксем, тĕслĕхрен, «Tableau de l’amur conjual» (Арлă-арăмлă юрату ÿкерчĕкĕсем) анлă сарăлнă пулнă. Раççейе «илĕртÿллĕ намăссăр ÿкерчĕксем» Францирен тата Голландирен илсе çитернĕ. XVIII -мĕш ĕмĕрти Раççей лубокĕ композицийĕ илемлĕ тытăнса тăнипе уйрăлса тăрать. Хĕвелтухăç лубокĕ (Китай, Инди) чакăр тĕслĕ сăрланипе уйрăлса тăрать. XIX-мĕш ĕмĕр вĕçĕнче лубок комикс пулса тăрса çĕнĕрен çуралнă. == Раççейре == === Кун-çул === [[Ӳкерчĕк:Лубок На курице.jpg|мини|справа|Чăх çинче, XVII ĕмĕр]] XVI -мĕш ĕмĕрте - XVII -мĕш ĕмĕр пуçламĕшĕнче Раççейре «фряж çулçисем», е «нимĕç кулăш çулçисем» тĕнĕ эстампсем сутнă. Раççейре ÿкерчĕксене уйрăм меслетпе пăчкăпа татнă хăма çинче пичетленĕ. Хăмисене вара луб (палуба сăмах та çавăнтан) тенĕ. Чертежсем, ÿкерчĕксемпе, плансене луба çинче XV -мĕш ĕмĕртенех хайланă. === Лубок тĕсĕсем === * Чун хавалĕпе-тĕн — Византи мелĕпе ÿкерни. Турăш тĕсĕне илсе сăнарлани. Сăваплисен пурнăçне, халапсем, пурнăçа вĕрентни, юрăсем тата ыт. те. * Философла. * Юридикăллă — суд тата судра пулса-иртни. Пĕрмаях тĕл пулакан сюжетсем: «Шемякин суд» тата «Ёрш Ершович Щетинников». * Историллĕ — «Ытарми калавсем» çулсем çинчен çырнисем тăрăх. Историллĕ пулу-иртÿ, çапăçу, хуласем. Топографи карттисем. * Юмах-халаплă — асамлă, паттăрсем çинчен юмахсем, «Сатур çынсем çинчен каланисем», пурнăç халапĕсем. * Уяв — сăваплисене сăнарлани. * Юланутлă çар — юланутсене сăнарлани. * Шÿтлĕ-камитлĕ — кулăш, сатира, карикатура ÿкерчĕкĕсем. === Лубок хатĕрлесе кăларни === === XIX ĕмĕр === == Курав == <center> <gallery widths="220px" heights="220px"> File:Mice-burying-the-cat.jpg|«Шăшисем кушак аçине пытараççĕ». 1760 File:Сильный богатырь Алёша Попович crop.jpg|Алёша Попович. XVIII ĕмĕр File:Adam and Eve Lubok.jpg|Адампа Ева. Гравюра ăсти Василий Корень. XVII ĕмĕр File:Лубок Прими в любовь.jpg|Юратăвна ил. XVII ĕмĕр File:KotKazansky.jpg|Хусан кушакĕ, Астрахань ăсĕ, Çĕпĕр тăнĕ. XVIII ĕмĕр File:Bova1860.jpg|Бова Королевич Полканпа çапăçать, 1860 File:General Mayor Alexander Seslavin 1839.jpg|Генерал-майор Александр Сеславин. Историллĕ лубок. XIX ĕмĕр </gallery> </center> == Вуламалли == * Лубок, М., 1968 * Народная картинка XVII—XIX веков, сб. ст., изд. Дмитрий Буланин, 1996 * Ровинский Д. А., Русские народные картинки, СПБ, 1881 * Анатолий Рогов «Кладовая Радости», Москва, изд. Просвещение, 1982 * Иван Снегирев Лубочныя картинки русскаго народа в московском мірѣ. Москва. В Университетской тип., 1861 * Михаил Никитин. К истории изучения русского лубка// Советское искусствознание. 1986. Вып.20. С.399-419 * Юрков С. От лубка к «Бубновому валету»: гротеск и антиповедение в культуре «примитива» // Юрков С. Е. Под знаком гротеска: антиповедение в русской культуре(XI-начало XX вв.). СПб., 2003, с. 177—187 * Лубочные картинки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. * Лубок — статья из Большой советской энциклопедии == Каçăсем == {{Çӳрев |Тема = Лубок |Викиампар= Category:Lubok }} * [http://bibliotekar.ru/rusLubok/index.htm Русский рисованный лубок конца XVIII — начала XIX века] Патшалăх Истори музейĕнчен * [http://www.artgalery.ru/?id=300&ir=1&sm=102 Русский лубок] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305021911/http://artgalery.ru/?id=300&ir=1&sm=102 |date=2016-03-05 }} * [http://bridge.artsportal.ru/index.php?template=magazin_inner&id=135&magazine=7 Галина Щедрина, «Русский лубок»] * [http://magazines.russ.ru/nlo/2003/61/pletneva.html Александра Плетнева, «Повесть Н. В. Гоголя „Нос“ и лубочная традиция»] * [http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?num=0&word=lubok&s=1&notword=&d=&c=&f=&lWord=&lField=&sScope=&sLevel=&sLabel=&imgs=12&pNum= 19 ĕмĕрти лубоксен пуххи. (сайт на английском языке)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090712033922/http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?num=0&word=lubok&s=1&notword=&d=&c=&f=&lWord=&lField=&sScope=&sLevel=&sLabel=&imgs=12&pNum= |date=2009-07-12 }} * [http://www.rollins.edu/Foreign_Lang/Russian/Lubok/lubok.html Русский лубок (Russian Lubok). (сайт на английском языке)]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222124334/http://www.rollins.edu/Foreign_Lang/Russian/Lubok/lubok.html |date=2008-12-22 }} * [http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?keyword=lubok&submit.x=0&submit.y=0 Коллекция лубков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090712045556/http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?keyword=lubok&submit.x=0&submit.y=0 |date=2009-07-12 }} [[Категори:Ӳнер]] [[Категори:Эстамп]] [[Категори:Ӳнер меслечĕсем]] [[Категори:Графика]] gox97fz5q88aw1z8ldymcaa865uto3g 0 56721 874886 712226 2026-06-20T22:02:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874886 wikitext text/x-wiki {{Ăсчах | Ят = Павел Павлович Пашинин | Ӳкерчĕк = | Анлăшĕ = | Ӳкерчĕке ăнлантарни = | Çуралнă вăхăт = [[1935]], [[çу, 1]] | Çуралнă вырăн = {{ÇВ|Омск|Омскра}}, [[РСФСР]], [[СССР]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{ялавлани|СССР}} → {{ялавлани|Раççей}} | Ăслăх сфери = [[лазер физики]] | Ăсчах степенĕ = физика-математика тухтăрĕ | Ăсчах хисепĕ = [[профессор]] | Ĕç вырăнĕ = [[РĂА А. М. Прохоров ячĕллĕ пĕрлехи физика институчĕ|РĂА ПФИ]] | Альма-матер = | Ăсчах ертӳçи = | Паллă вĕренекенсем = | Паллă = | Чыславсемпе парнесем = {{{!}} style="background: transparent" {{!}}{{СССР патшалăх парни|1985}} {{!}}} | сайт = }} '''Павел Павлович Пашинин''' ([[1935]], [[çу, 1]]) — совет тата раççей физикĕ, физика-математика ăслăхĕсен тухтăрĕ, профессор ([[1984]]), [[Раççейĕн ăслăхсен академийĕ|Раççейĕн ăслăхсен академин]] пайташ-корреспонденчĕ ([[пуш, 31]], [[1994]]) ăстаçăлăхĕ «физика», пĕрлехим физика тата астрономи уйрăмĕ. [[СССР патшалăх парни]]н лауреачĕ (1985). Ăслăх кăсăкĕсен облаçĕ — лазер физики. == Юлашки публикацисем == * {{статья |автор=Абросимов С. А., Бажулин А. П., Большаков А. П., Конов В. И., Красюк И. К., Пашинин П. П., Ральченко В. Г., Семенов А. Ю., Совык Д. Н., Стучебрюхов И. А.,Фортов В. Е., Хищенко К. В., Хомич А. А. |пуçелĕк=Генерация отрицательных давлений и откольные явления в алмазе под действием пикосекундного лазерного импульса |ссылка=http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=qe&paperid=15974&option_lang=rus |кăларăм=Квантовая электроника |çул=2014 |том=44 |номер=6 |страницы=530-534 |doi= |issn=}} * {{статья |автор=Ильичев Н. Н., Пашинин П. П., Гулямова Э. С., Буфетова Г. А., Шапкин П. В., Насибов А. С. |пуçелĕк=Линейное и нелинейное пропускание кристалла ZnSe, легированного Fe2+, на длине волны 2940 нм в диапазоне температур 20 – 220 °С |каçă=http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=qe&paperid=15323&option_lang=rus |чĕлхе= |кăларăм=Квантовая электроника |çул=2014 |том=44 |номер=3 |страницы=141-144 |doi= |issn=}} * {{статья |автор=Великанов С. Д., Данилов В. П., Захаров Н. Г., Ильичев Н. Н., Казанцев С. Ю., Калинушкин В. П., Кононов И. Г., Насибов А. С., Студеникин М. И., Пашинин П. П., Фирсов К. Н., Шапкин П. В., Щуров В. В. |пуçелĕк=Лазер на кристалле ZnSe:Fe2+ с накачкой излучением нецепного электроразрядного HF-лазера при комнатной температуре |каçă=http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=qe&paperid=15341&option_lang=rus |кăларăм=Квантовая электроника |çул=2014 |том=44 |номер=2 |страницы=141-144 |doi= |issn=}} == Каçăсем == * [http://www.gpi.ru/staff_s.php?eng=0&id=7 Пашинин П. П. на сайте ИОФ РАН] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150520183203/http://www.gpi.ru/staff_s.php?eng=0&id=7 |date=2015-05-20 }} * [http://isaran.ru/?q=ru/person&guid=7BAB39E1-5B01-52E9-777D-3505A1E5ECD6 Пашинин П. П. на сайте ИС АРАН] * [http://www.mathnet.ru/rus/person44777 Пашинин П. П. на сайте «Math-Net.Ru»]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{physicist-stub}} [[Категори:СССР физикĕсем]] [[Категори:Раççей физикĕсем]] [[Категори:РĂА корреспондент-пайташĕсем]] 9f9czh8oj6tsu3646iqy5d9avdwetpd 0 57276 874910 812348 2026-06-21T06:19:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874910 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Рязанов}} {{Кинематографист |ят = Эльдар Рязанов |тăван ят = |ӳкерчĕк = Ryazanov in Kazan.jpg |анлăшĕ = 250px |ӳкерчĕке ăнлантарни = <small>Рязанов II степеньлĕ [[«Тăван Çĕршыв умĕнчи тавлăхшăн» орденĕ»]]пе тивĕçтернĕ чухне, 2008 çул</small> |çуралнă чухнехи ят = Эльдар Александрович Рязанов |çуралнă вăхăт = [[1927]], [[чӳк, 18]] |çуралнă вырăн = {{ÇВ|Самар|Самарта}}, [[РСФСР]], [[СССР]] |вилнĕ вăхăт = [[2015]], [[чӳк, 29]] |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Мускав|Мускавра}}, [[РФ]] |професси = XX, XXI ĕм. ССРП, РФ кинорежиссёрĕ, сценарисчĕ, актёрĕ, телеертӳçи, театр педагогĕ, сăвăçи |гражданлăх = {{USSR}}→<br />{{RUS}} |хастар çулсем = [[1950]] — [[2015]] |тĕлĕ = [[социализм реализмĕ]] |киностуди = [[Мосфильм]] |чыславсемпе парнесем = {{{!}} {{!}} {{«Тăван çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕх» II степеньлĕ орденĕ|2008}} {{!!}}{{«Тăван çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕхĕн» III степеньлĕ орденĕ|1996}} {{!}}} {{{!}} {{!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1969}} {{!!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ|1977}} {{!!}} {{Халăхсен туслăхĕн орденĕ|1987}}{{!!}} {{«Владимир Ильич Ленин 100 çул тултарнин асăну» медалĕ}} {{!}}} {{{!}} {{!}} {{Чыслă легион орденĕн кавалерĕ|1998}} {{!!}}{{Ӳнерпе литература орденĕн кавалерĕ}}{{!!}}{{Чыслăх орденĕ (Грузи)|2008}} {{!}}} {{{!}} {{!}} {{СССР халăх артисчĕ|1984}} {{!!}} {{РСФСР халăх артисчĕ|1974}}{{!!}} {{РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнер ĕçченĕ|1965}}{{!!}}{{СССР патшалăх парни|1977}} {{!!}}{{Васильев тăвансен ячĕллĕ РСФСР патшалăх парни|1979}} {{!}}} }} '''Эльда́р Алекса́ндрович Ряза́нов''' ([[чӳк, 18]], [[1927]], [[Самар]], [[РСФСР]] — [[чӳк, 29]], [[2015]], [[Мускав]]) — совет тата раççей [[кинорежиссёр]]ĕ, сценарисчĕ, сăвăç, драматург, педагог, профессор. [[СССР халăх артисчĕ]] ([[1984]]). [[СССР патшалăх парни]]н ([[1977]]), [[РСФСР Васильев тăвансен ячĕллĕ патшалăх парни]]н ([[1979]]) лауреачĕ. == Биографи == {{Çырмалла}} == Фильмографи == === Документалистика фильмĕсем === # [[1950]] — «Они учатся в Москве» (совместно с З. Фоминой, автор всех компонентов фильма, кроме операторской работы) # [[1951]] — «Дорога имени Октября» (режиссёр, совместно с Л. Дербышевой) # [[1951]] — «На первенство мира по шахматам» (режиссёр) # [[1953]] — «Твои книжки» (режиссёр, совместно с З. Фоминой) # [[1953]] — «Недалеко от Краснодара» (режиссёр) # [[1954]] — «[[Остров Сахалин (фильм)|Остров Сахалин]]» (режиссёр, совместно с [[Катанян, Василий Васильевич|В. Катаняном]]) # [[1956]] — «В дальневосточных морях» (режиссёр, совместно с [[Катанян, Василий Васильевич|В. Катаняном]]) # [[1987]] — «[[Четыре встречи с Владимиром Высоцким]]» (автор сценария и ведущий, реж. М. Добросельская) # [[1993]] — «День в семье президента» (режиссёр, автор сценария и ведущий) # [[1994]] — «Я — легкомысленный грузин» (ведущий, реж. А. Пищулин) # [[1996]] — «Артист совсем не то же, что актёр…» (ведущий, реж. В. Фоменко) # [[1997]] — «Единица порядочности — один Галлай» (режиссёр) === Илемлĕ фильмсем === ==== Режиссёр ==== ==== Сценарист ==== ==== Актёр ==== == Библиографи == * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Грустное лицо комедии |вырăн = М. |издательство = Молодая гвардия |çул = 1977 |страниц = 272 |isbn = P 70803-311-241-77 }} * ''Рязанов Э. А''. Неподведённые итоги. — М.: Искусство, 1983. * {{статья|автор={{nobr|Рязанов Э. А.}}|пуçелĕк=Внутренний монолог. Стихи.|кăларăм=Библиотека «Огонёк»|тĕс=хушăм|вырăн=М.|издательство=Правда|çул=1988|номер=26|страниц=32|issn=0132-2095}} * ''Рязанов Э. А.'' Заэкранье. — М., Правда,1990. — 48 с., 150 000 экз. (Библиотека «Огонёк») * {{кĕнеке |автор = Эльдар Рязанов. |пуçелĕк = Предсказание |вырăн = М. |издательство = Вагриус |çул = 1994 }} * ''Рязанов Э. А''. Уходящая натура. Стихи. — М., ЯникО, 1995. * ''Рязанов Э. А''. Ностальгия. — Нижний Новгород: Деком, 1997. * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Четыре встречи с Владимиром Высоцким |вырăн = М. |издательство = Вагриус |çул = 2004 |страниц = 302 |isbn = 5-475-00020-4 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Неподведённые итоги |издательство = Вагриус |çул = 2005 |страниц = 640 |isbn = 5-9697-0117-3 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Любовь — весенняя страна |вырăн = М. |издательство = [[Эксмо]]-Пресс |çул = 2005 |страниц = 352 |isbn = 5-699-12269-9 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Андерсен. Жизнь без любви |вырăн = М. |издательство = Эксмо-Пресс |çул = 2006 |страниц = 320 |isbn = 5-699-18683-2 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Служебный роман |издательство = [[АСТ (издательство)|АСТ]] |çул = 2007 |страниц = 715 |isbn = 978-5-17-043870-9 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Чем живу и жив |вырăн = М. |издательство = Эксмо-Пресс |çул = 2007 |страниц = 688 |isbn = 978-5-699-24337-2 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Мчатся годы-непогоды |вырăн = М. |издательство = Эксмо-Пресс |çул = 2007 |страниц = 608 |isbn = 978-5-699-24344-0 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Старики-разбойники |издательство = [[АСТ (издательство)|АСТ]], Зебра Е |çул = 2008 |страниц = 688 |isbn = 978-5-17-048780-6, ISBN 978-5-94663-535-6 }} * {{кĕнеке |автор = Рязанов Э. А. |пуçелĕк = Грустное лицо комедии, или Наконец подведённые итоги |вырăн = М. |издательство = ПРОЗАиК |çул = 2010 |страниц = 640 |isbn = 978-5-91631-061-0 }} * ''Рязанов Э. А.'' У природы нет плохой погоды: стихотворения. — М.: ЭКСМО, 2011. — 352 с. — ISBN 978-5-699-04681-2 == Вуламалли == * {{кĕнеке |пуçелĕк = Эльдар Рязанов: Сборник |вырăн = М. |издательство = Искусство |çул = 1974 |страниц = 200, [48] |серия = [[Мастера советского кино]] }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.eldar-ryazanov.ru/ Сайт режиссёра Эльдара Рязанова] * [http://www.kinoklub-eldar.ru/ Сайт киноклуба «Эльдар»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151203202558/http://kinoklub-eldar.ru/ |date=2015-12-03 }} * [http://www.nashfilm.ru/kinoprofession/531.html Эльдар Рязанов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070427005719/http://www.nashfilm.ru/kinoprofession/531.html |date=2007-04-27 }} на сайте Наш Фильм * [https://web.archive.org/web/20100523130656/http://www.izvestia.ru/interview/article3099040/ Интервью Эльдара Рязанова] «Известия», 5 декабря 2006 * [https://web.archive.org/web/20090324081214/http://www.mk.ru/blogs/MK/2007/11/18/society/324305/ Интервью Эльдара Рязанова] [[Московский комсомолец|Московскому комсомольцу]] * [http://www.echo.msk.ru/programs/dithyramb/641547-echo/ Интервью Эльдара Рязанова] «Эхо Москвы», 20 декабря 2009 * ''Александр Владимиров''. [http://scepsis.ru/library/id_1813.html Не наш Рязанов] * [http://seance.ru/category/names/ryazanov-eldar/ Эльдар Рязанов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080804052441/http://seance.ru/category/names/ryazanov-eldar/ |date=2008-08-04 }} на сайте журнала «Сеанс» * [http://cccp.tv/person/Eldar_Ryazanov/ СССР ТВ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027050922/http://cccp.tv/person/Eldar_Ryazanov/ |date=2010-10-27 }} 20-летие Кинопанорамы 1982 год. Ведущий — Э. Рязанов {{Эльдар Рязанов фильмĕсем}} {{«Чыс тата сумлăх» номинацири «Ника» премин лауреачĕсем}} [[Категори:СССР çыравçисен пĕрлешĕвĕн пайташĕсем]] [[Категори:Эльдар Рязанов фильмĕсем|*]] [[Категори:Пайăр çынсем:Центрнаучфильм]] [[Категори:«Триумф» парне лауреачĕсем]] [[Категори:ТЭФИ парне лауреачĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем:Мосфильм]] [[Категори:Кинодокументалистсем]] pk85w0au5wzv2oh8ja5ef293ebm4tr0 0 58442 874919 712720 2026-06-21T08:11:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874919 wikitext text/x-wiki {{пĕр хушаматлисем|Боннер}} {{Кинематографист |ят = Сандрин Боннер |тăван ят = Sandrine Bonnaire |ӳкерчĕк = Sandrine Bonnaire 66ème Festival de Venise (Mostra) 1.jpg |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = Сандрин Боннер [[66-мĕш Венеци кинофестивалĕ]]нче, ([[авăн, 3]], [[2009]]) |çуралнă чухнехи ят = Сандрин Боннер |çуралнă вăхăт = [[1967]], [[çу, 31]] |çуралнă вырăн = {{ÇВ|Клермон-Ферран|Клермон-Ферранра}}, [[Франци]] |вилнĕ вахăт = |вилнĕ вырăн = |професси = XX, XXI ĕм. франс актриси |гражданлăх = {{FRA}} |хастар çулсем = [[1982]]—[[хальхи вăхăт]] |тĕлĕ = |киностуди = |чыславсем = «[[Сезар (кинопарне)|Сезар]]» ([[1984]] тата [[1986]])<br />[[Вольпи кубокĕ, паха хĕрарăм ролĕ|Вольпи кубокĕ]] ([[1995]]) }} '''Сандрин Боннер''' ({{lang-fr|Sandrine Bonnaire}}, [[çу, 31]], [[1967]], [[Клермон-Ферран]]) — [[Франци|франс]] актриси. == Биографи == Ачалахĕ [[Парис]] таврашĕнче иртнĕ. 11 ачаллă çемьере вăл 7-мĕшĕ пулнă. Сандрин парикмахер пулма шутланă, çапах та кино унăн ĕмĕтĕнче яланах пулнă. 11 çулта [[Жерар Куран|Жерар Куранăн]] «Пĕтĕмпех кино» фильмĕнче вылянă. [[1999]] çулта Франци, Раççей, Украина тата Болгарин пĕрлĕ [[Восток-Запад (фильм)|«Восток-Запад»]] фильмĕнче (режиссёр [[Режи Варнье]]) ĕçленĕ. Американ [[Хёрт Уильям|Уильям Хёрт]] актёрĕпе Жанна хĕре, [[Лоран Гийом|Гийом Лоран]] франс сценарисчĕпе Адель хĕре çуратнă. == Фильмографи == * [[1978]] — [[Всё кино (фильм)|Всё кино]] * [[1982]] — [[Бум 2 (фильм)|Бум 2]] * [[1982]] — [[Придурки на каникулах (фильм)|Придурки на каникулах]] — ''девушка в толпе на спектакле'' * [[1983]] — [[За нашу любовь (фильм)|За нашу любовь]] — ''Сюзанн'' * [[1984]] — [[Огонь без предупреждения (фильм)|Огонь без предупреждения]] * [[1985]] — [[Лучшее в жизни (фильм)|Лучшее в жизни]] — ''Вероник'' * [[1985]] — [[Бланш и Мари (фильм)|Бланш и Мари]] — ''Мари'' * [[1985]] — [[Полиция (фильм, 1985)|Полиция]] — ''Лидия'' * [[1985]] — [[Без крыши, вне закона|Без крова, вне закона]] — ''Мона Бергерон'' * [[1986]] — [[Пуританка (фильм)|Пуританка]] — ''Манон'' * [[1987]] — [[Под солнцем сатаны (фильм)|Под солнцем сатаны]] — ''Мушетта'' * [[1987]] — [[Невинные (фильм, 1987)|Невинные]] — ''Жанн'' * [[1988]] — [[Жёлтый револьвер (фильм)|Жёлтый револьвер]] * [[1988]] — [[Несколько дней со мной (фильм)|Несколько дней со мной]] * [[1988]] — [[Шкуры (фильм)|Шкуры]] * [[1989]] — [[Месье Ир (фильм)|Месье Ир]] — ''Алис'' * [[1990]] — [[Беглянка пустыни (фильм)|Беглянка пустыни]] — ''беглянка'' * [[1991]] — [[Ближе к вечеру (фильм)|Ближе к вечеру]] — ''Стелла'' * [[1992]] — [[Небо Парижа (фильм)|Небо Парижа]] — ''Сюзанн'' * [[1992]] — [[Чума (фильм, 1992)|Чума]] — ''Мартин Рамбер'' * [[1992]] — [[Прага (фильм)|Прага]] — ''Елена'' * [[1994]] — [[Жанна д'Арк (фильм, 1994)|Жанна д’Арк]] — ''[[Жанна д’Арк]]'' * [[1994]] — [[Откровения с незнакомцем (фильм)|Откровения с незнакомцем]] — ''Наталия'' * [[1995]] — [[Сто и одна ночь Симона Синема (фильм)|Сто и одна ночь Симона Синема]] * [[1995]] — [[Церемония (фильм, 1995)|Церемония]] — ''Софи'' * [[1996]] — [[Навсегда (фильм, 1996)|Навсегда]] — ''Катрин'' * [[1997]] — [[Долг любви (фильм)|Долг любви]] — ''Моника Бессе'' * [[1998]] — [[Секретная защита (фильм)|Секретная защита]] — ''Сильвия'' * [[1998]] — [[Вор жизни (фильм)|Вор жизни]] — ''Ольга'' * [[1999]] — [[В сердце лжи (фильм)|В сердце лжи]] — ''Вивиан Стерн'' * [[1999]] — [[Восток-Запад (фильм)|Восток-Запад]] — ''Мари Головина'' * [[2001]] — [[Мадмуазель (фильм)|Мадмуазель]] — ''Клэр Канселье'' * [[2001]] — [[Се ля ви (фильм)|Се ля ви]] — ''Сюзанн'' * [[2002]] — [[Роковая женщина (фильм, 2002)|Роковая женщина]] — ''специальный гость [[Каннский кинофестиваль|Каннского кинофестиваля]]'' * [[2003]] — [[Сопротивление (фильм, 2003)|Сопротивление]] — ''Люсетт Умлоп'' * [[2004]] — [[Откровенное признание]] / ''Confidences trop intimes'' — ''Анна'' * [[2004]] — [[Шея жирафа (фильм)|Шея жирафа]] — ''Элен'' * [[2004]] — [[Напарник (фильм)|Напарник]] — ''Мабе Ле Гуэн'' * [[2007]] — [[А вдруг это любовь? (фильм)|А вдруг это любовь?]] — ''Эльза'' * [[2007]] — [[Спросите разрешения у детей! (фильм)|Спросите разрешения у детей!]] — ''Мари'' * [[2008]] — [[Простая душа (фильм)|Простая душа]] — ''Фелисите'' * [[2009]] — [[Шахматистка (фильм)|Шахматистка]] (Ход королевой) — ''Элен'' == Каçăсем == * {{imdb name|id=0094789|name=Сандрин Боннер}} * [http://www.cinema-francais.kiev.ua/people/bonnaire.htm Сандрин Боннер биографийĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090307121458/http://www.cinema-francais.kiev.ua/people/bonnaire.htm |date=2009-03-07 }} * [[Известия]]: [https://web.archive.org/web/20050212102811/http://www.izvestia.ru/culture/article44047 Интервью] [[Категори:«Вольпи кубокĕ» парне лауреачĕсем]] qthugscglrulp727udkbsnbav7l2r3j 0 70089 874866 872514 2026-06-20T15:27:44Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874866 wikitext text/x-wiki <center><big><big>Нехтă</big></big></center> [[Ӳкерчĕк:The first oil district in Los Angeles, Toluca Street, ca.1895-1901 (CHS-3686).jpg|thumb|250px|Нефть турулĕсем, Лос-Анджелес, 1896.]] [[Ӳкерчĕк:ЦенаНаНефтьNYMEX.png|thumb|250px|Цена на нефть, $ за баррель, (NYMEX Light Sweet Crude Oil Futures Prices)]] '''Çĕр çăвĕ''' (?) ({{lang-tr|neft}}, [[Перс чĕлхи|персла.]] ''нефт'', {{lang-ru|нефть}}) — [[çутçанталăк]]ра тĕл пулакан [[шĕвек]]. == Пĕрлехи хыпарсем == [[Ӳкерчĕк:Petroleum cm05.jpg|thumb|Нефть]] == Нефть пахалăхĕсем == == Нефть хими пахалăхĕ == === Нефтĕн углеводород шучĕллĕ классификацийĕ === {| class="standard" |+ 1-мĕш таблица. Тĕрлĕ çĕр управĕсенчи нефть элеменчĕсен шучĕсем (в %) !Çĕр управĕ||Тачăлăхĕ, г/см³||С||Н||S||N||O||Кĕл |- |Ухта (РФ)||0,897||85,30||12,46||0,88||0,14||-||0,01 |- |Грозный (РФ)||0,850||85,95||13,00||0,14||0,07||0,74||0,10 |- |Сурахан ([[Азербайджан]])||0,793||85,34||14,14||0,03||-||0,49||- |- |Калифорни ([[АПШ]])||0,912||84,00||12,70||0,40||1,70||1,20||- |} == Усă курни == [[Ӳкерчĕк:GasStationHiroshima.jpg|thumb|Автомобиле авăрламалли вырăн.]] == Нефть пирки историллĕ хыпарсем == [[Ӳкерчĕк:Oil Prices Since 1861.svg|666px|thumb|center|Нефть хакĕсем: 1861 — 2007 çулĕсем, 2007 çулхи АПШ долларĕпе.]] == Çав. пекех == * [[ОПЕК карçинкки]] * [[Нефть компанисем]] * [[Нефть сорчĕсем]] * [[Нефть çĕр управĕсем]] * [[Нефть классификацийĕ]] * [[Нефть тӳпи]] * [[Мазут]] * [[Битум]] == Вуламалли == {{refbegin|2}} * {{кĕнеке |автор= А. Г. Ахатов, А. А. Ильинский. |пуçелĕк=Ресурсы нефти и газа России на рубеже веков (экономические и эколого-экономические аспекты) |издательство= [[Недра (издательство)|«Недра»]] |çул =1998 |вырăн = М. |сери= |страниц=432 |isbn= 5-247-03805-3 }} * {{кĕнеке|автор = Донна Либ, Стивен Либ.|пуçелĕк = Фактор нефти: как защитить себя и получить прибыль в период грядущего энергетического кризиса |оригинал = The Oil Factor: How Oil Controls the Economy and Your Financial Future| = |вырăн = М.|издательство = «Вильямс»|çул = 2006|страницы = 320 |isbn = 0-446-53317-3}} * {{кĕнеке|автор= Дэниел Ергин.|пуçелĕк=Добыча: Всемирная история борьбы за нефть, деньги и власть|оригинал= The Prize: The Epic Quest for Oil, Money, and Power|издательство= [[Альпина Паблишер (издательство)|«Альпина Паблишер»]]|çул=2011|вырăн = М.|сери= |страниц=960 |isbn= 978-5-9614-1252-9 |ref=Ергин }} * {{кĕнеке |автор= Майкл Экономидес, Рональд Олини. |пуçелĕк = Цвет нефти. Крупнейший мировой бизнес: история, деньги |оригинал= The Color of Oil. The History, the Money and the Politics of the World`s Biggest Business |издательство= «Олимп-Бизнес» |çул=2004 |вырăн = М.|сери=|страниц=256|isbn= 5-901028-66-X}} * {{кĕнеке|автор= Сост. А. Иголкин, Ю. Горжалцан |пуçелĕк=Русская нефть, о которой мы так мало знаем|издательство= «Олимп-Бизнес»|çул=2003|вырăн = М. |страниц=188 |isbn= 5-901028-53-8 }} * {{кĕнеке|автор=У. Л. Леффлер |пуçелĕк = Переработка нефти |оригинал=Petroleum Refining |издательство= «Олимп-Бизнес» |çул = 2011 |вырăн = М. |сери=|страниц=224 |isbn=978-5-9693-0158-0 }} * {{кĕнеке|автор=Норман Дж. Хайн |пуçелĕк=Геология, разведка, бурение и добыча нефти |оригинал=Nontechnical Guide to Petroleum Geology, Exploration, rilling and Production |издательство= «Олимп-Бизнес» |çул=2010 |вырăн = М. |сери = |страниц=752 |isbn=978-5-9693-0135-1 }} * {{кĕнеке | автор = Эрих В.Н. | пуçелĕк = Химия нефти и газа | вырăн = Л. | издательство = Химия | çул = 1966 | страниц = 280 | isbn = | тираж = 15000 | ref = Эрих}} {{refend}} == Каçăсем == ; Тупăшлани * [http://www.trubagaz.ru/ratings/dobycha-nefti-v-mire-v-2011-godu/ Добыча нефти в мире в 2011 году: рейтинг по странам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120430035604/http://www.trubagaz.ru/ratings/dobycha-nefti-v-mire-v-2011-godu/ |date=2012-04-30 }} * [http://neftegaz.tv/film-neft/ Фильм о добыче нефти] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140408173732/http://neftegaz.tv/film-neft/ |date=2014-04-08 }}, Александр Дерягин, 2012 (16+) ; Истори * [http://www.kipnotes.com/Oil.htm История нефти]{{ref-en}}{{dead link}}{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241113140040/http://www.kipnotes.com/Oil.htm |date=2024-11-13 }} * [http://ria-stk.ru/mi/adetail.php?ID=45523 Рождение нефтяной отрасли в России], «Мир измерений», 01.11.2010 * [http://www.neftrossii.ru/content/neftyanye-perekrestki-1917-goda Нефтяные перекрестки 1917 года. Российская нефтяная промышленность в период февральской и октябрьской революций 1917 года.] ; Тирпейлени * [http://www.visualcapitalist.com/can-made-one-barrel-oil/ Инфографика. Что можно сделать из одного барреля нефти] {{ref-en}} {{Каустобиолитсем}} {{Органика çунакĕ}} {{Энергетика}} [[Категори:Нефть| ]] [[Категори:Нефть продукчĕсем| ]] [[Категори:Хемогенлĕ, биохемогенлĕ тата органогенлĕ тăпрасем]] [[Категори:Çунакан япала]] 8rza7vizz5bp0wcft50091sy3rqfcb4 0 73710 874890 854395 2026-06-21T00:20:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874890 wikitext text/x-wiki {| class="infobox" style="width: 18em;" |+ ''' Плутон''' [[File:Pluto symbol (black).svg|20px|⯓]] |- | colspan="2" bgcolor=000 | [[Ӳкерчĕк:Pluto in True Color - High-Res.jpg|frameless|center]] |- ! bgcolor="#E8AB79" colspan="2" | '''[[Орбита|Орбита пахалăхĕсем]]''' |- | категори | карлик планета |- ! bgcolor="#E8AB79" colspan="2" | '''Уçни''' |- | уçакан | [[Томбо Клайд Уильям|Клайд Томбо]] |- | уçнă вырăн | [[Флагстафф (Аризона)|Флагстафф]], [[АПШ]] |- | уçнă вăхăт | [[1930]] [[нарăс, 18]] |- ! bgcolor="#E8AB79" colspan="2" | '''[[Орбита|Орбита пахалăхĕсем]]''' |- | style="vertical-align:top;" |[[Афели]] | 49,31 [[астрономи виçи|а. в.]] |- | [[Перигели]] | 29,667 а. в. |- | [[Мăн çуртĕнĕл]] | 39,482117 а. в. |- | [[Орбитăри эксцентриситет]] | 0,2488273 |- | [[Орбитăри тапхăрĕ]] | |- | [[Сидери тапхăрĕ]] | 90 553,02 çĕр кунĕ (247,92065 çĕр çулĕ) |- | [[Орбитăллă хăвăртлăхĕ]] | 4,6691 км/ç |- | [[Вăтам аномали]] | |- | [[Тайăм (астрономи)|Тайăмĕ]] | 17°,14 |- | [[Хăпаракан çыххин долготти]] | 110°,30347 |- | [[Перицентр аргуменчĕ]] | 113°,76329 |- | [[Планета спутникĕсем|Спутниксем]] | [[Плутон спутникĕсем|5]] |- ! bgcolor="#E8AB79" colspan="2"| '''Физика пахалăхĕсем''' |- | Пысăкăш |2374 ± 8 км |- | Экваторти радиусĕ | 1187 ± 4 км<ref>{{cite journal |author=Stern, S. A., et al. |title=The Pluto system: Initial results from its exploration by New Horizons |journal=Science |date=2015 |volume=350 |issue=6258 |pages=249–352 |doi=10.1126/science.aad1815}}</ref> |- | Поляр радиусĕ | 1187 ± 4 км |- | style="vertical-align:top;" | [[Çаврăну эллипсоичĕ|Планета пичĕн лаптăкĕ]] | 16 647 940 км² |- | Хĕсĕнни | |- | style="vertical-align:top;" | [[Калăпăшĕ]] | 7,15{{e|9}} км³ |- | style="vertical-align:top;" | [[Йывăрăшĕ]] | (1,305 ± 0,007){{e|22}} кг |- | Вăтам [[тачăлăх]]ĕ | 2 |- | Экваторти йывăрăш вăйĕ | 0,62 м/ç² (0,062 [[ирĕклĕ ӳкнин хăвăртланăвĕ|''g'']]) |- | [[Космосри иккĕмĕш хăвăртлăхĕ]] | 1,2 км/c |- | Сидерлĕ çаврăнăвăн тапхăрĕ | −6,387 çĕр кунĕ |- | [[Çаврăну хăвăртлăхĕ|Экваторти çаврăнун йĕрлĕ хăвăртлăхĕ]] | 47,6 км/ç{{кĕнеке|автор=Michael E. Bakich|пуçелĕк=The Cambridge Planetary Handbook|издательство=[[Cambridge University Press]]| çул = 2000 | страницы = 298 |каçă = https://books.google.com/books?id=PE99nOKjbXAC&pg=PA298}} |- | [[Планетăн çаврăну тĕнĕлĕн тайăмĕ|Çаврăну тĕнĕлĕ эклиптика тайăмĕ]] | 119,591 ± 0,014°</><ref>Оценка основана на ориентации орбиты Харона, которая предполагается равной ориентации оси вращения Плутона ввиду [[приливное взаимодействие|приливного взаимодействия]]</ref>. |- | style="vertical-align:top;" | çурçĕр полюсĕнче [[Тӳррĕн хăпарни]] | 132°,993{{статья |автор=B.A. Archinal, M.F. A'Hearn, E. Bowell et al. |пуçелĕк=Report of the IAU Working Group on Cartographic Coordinates and Rotational Elements: 2009 |кăларăм = Celestial Mechanics and Dynamical Astronomy |том=109|выпуск=2| çул = 2011}} |- | Тайăнни | −6°,163 |- | [[Альбедо]] | 0,4—0,6 |- ! bgcolor="#E8AB79" colspan="2" |'''Планета питĕңчи температура''' |- | Чи сивĕ | 40 [[Кельвин|К]] |- | Вăтам | 45 К:<ref>[https://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Pluto&Display=Facts NASA - Solar System Exploration - Pluto: Facts & Figures] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150319115917/http://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Pluto&Display=Facts |date=2015-03-19 }}</ref> |- | Чи вĕри | 50 К |- ! bgcolor="#E8AB79" colspan="2" | '''[[Атмосфера|атмосфера]] йышĕ''' |- | Планета питĕнчи пусăм | 1,5 [[Паскаль (виçев виçи)|Па]]|- |} '''Плутон''' (символĕсем: [[File:Pluto symbol (large orb, fixed width).svg|16px|⯓]]<ref>{{cite web |url= https://www.jpl.nasa.gov/infographics/what-is-a-dwarf-planet |author= JPL/NASA |date= 2015-04-22 |website= Jet Propulsion Laboratory |title= What is a Dwarf Planet? |access-date= 2022-01-19}}</ref> тата [[File:Pluto monogram (fixed width).svg|16px|♇]]<ref>{{cite book |editor=John Lewis |date=2004 |title=Physics and chemistry of the solar system |edition= 2 |page=64 |publisher=Elsevier}}</ref>) — [[Хĕвел системи]]нчи [[Эрида]] хыççăн чи пысăк карликла планета<ref name=Hand_2015>[http://news.sciencemag.org/space/2015/07/pluto-confirmed-largest-object-kuiper-belt Pluto confirmed as largest object in Kuiper belt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151113052205/http://news.sciencemag.org/space/2015/07/pluto-confirmed-largest-object-kuiper-belt |date=2015-11-13 }}</ref>, <ref name=membrana_2010>{{cite web|url=http://www.membrana.ru/particle/903|title=Редкое затмение поссорило Плутон с плутоидом|publisher=Мембрана|date=2010-11-11|archiveurl=https://www.webcitation.org/64vXFAv2H|archivedate=2012-01-24}}</ref><ref>[http://old.computerra.ru/science/409574/ Компьютерра: Недопланета]</ref>. Маларах планета шутне кĕртнĕ, халь Койпер таврашĕнчи карликла планета шутланать<ref name=Hand_2015/>.. [[1930]]-мĕш çулхи нарăсăн 18-мĕшĕнче [[Флагстафф (Аризона)|Флагстафф]], [[США]] [[Томбо Клайд Уильям|Клайд Томбо]] уçнă. Курăнакан çăлтăр виçи - 13,65 таран. [[Ӳкерчĕк:Venetia phair.jpg|мини|слева|Венеция Берни — планетăна «Плутон» ятне панă хĕрача]] Плутона тата 1978-мĕш çулта уçнă ун чи пысăк спутникне [[Харон (спутник)|Харона]], час-часах [[йĕкĕр планета]] тесе калаççĕ, мĕншен тесен их системин [[барицентр]]ĕ икĕ объектан та тулашĕнче выртать<ref> {{статья |автор = C. B. Olkin, L. H. Wasserman, O. G. Franz. |пуçелĕк = The mass ratio of Charon to Pluto from Hubble Space Telescope astrometry with the fine guidance sensors | каçă = http://www.as.utexas.edu/~fritz/astrometry/Papers_in_pdf/{Olk03}PlutoCharon.pdf |кăларăм = Icarus|volume=164 | номер = 1 | çул = 2003 |pages=254—259 |doi=10.1016/S0019-1035(03)00136-2 |bibcode=2003Icar..164..254O }}</ref>. ==Спутникĕсем== [[Ӳкерчĕк:Pluto’s four small moons-ru.tiff|мини|слева|Спутникĕсем]] *Харон<ref>[http://www.iau.org/public/pluto/ Pluto and the Developing Landscape of Our Solar System] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614202942/http://www.iau.org/public/pluto/ |date=2011-06-14 }} — МАС.</ref> <ref>{{cite web | author = O. Gingerich. | title = The Path to Defining Planets | url = http://astro.cas.cz/nuncius/nsiii_03.pdf | date = 2006 | accessdate = 2015-12-05 | description = Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics and IAU EC "Planet Definition" Committee chair | archiveurl = https://www.webcitation.org/615U8Fq8P | archivedate = 2011-08-21 }}</ref>. * 2005-мĕш çулта уçнă [[Никта (спутник)|Никта]] тата [[Гидра (спутник)|Гидра]]; * 2011-мĕш çулта уçнă [[Кербер (спутник)|Кербер]]<ref>{{cite web|url=http://www.nasa.gov/mission_pages/hubble/science/pluto-moon.html|title=NASA’s Hubble Discovers Another Moon Around Pluto|date=20 июля 2011|publisher=NASA|lang=en|accessdate=2015-12-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/615U9piVT|archivedate=2011-08-21}}</ref><ref>{{cite web | url = http://lenta.ru/news/2011/07/20/pluto|title=«Хаббл» случайно нашел новый спутник Плутона|date=20 июля 2011|publisher=Lenta.ru|accessdate=2015-12-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/615U8p084|archivedate=2011-08-21}}</ref>; * 2012-мĕш çулта уçнă [[Стикс (спутник)|Стикс]]<ref>{{cite web|title=Hubble Discovers a Fifth Moon Orbiting Pluto (News Release STScI-2012-32) |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2012/32 |accessdate=2015-12-05 |publisher=HubbleSite NewsCenter |date=11 July 2012|archiveurl=https://www.webcitation.org/6X4J8OZWe|archivedate=2015-03-16}}</ref>. Плутона асăнса [[плутони]] хими элементне ят панă<ref>{{кĕнеке| пай = Плутоний|пуçелĕк=Серебро—Нильсборий и далее | каçă = https://books.google.com/books?id=BJzFQwAACAAJ | яваплă = Ред.: И. В. Петрянов-Соколов|кăларăм = 3-е изд | вырăн = М. | издательство = Наука | çул = 1983 | том = 2 | сери = Популярная библиотека химических элементов|страниц=570|тираж=50000}}</ref>. == Орбита тата çаврăнавĕ == [[Ӳкерчĕк:TheKuiperBelt Orbits Pluto Neptune2-ru.svg|мини|слева]] [[Ӳкерчĕк:Pluto Orbit Top View.gif|мини|слева|Плутонпа пысăк планетăсем çăврăнни: эклиптикăн Çурçĕрĕнчен пăхсан]] [[Ӳкерчĕк:Plutoorbit1.5sideview.gif|мини|слева|Çавах, эклиптика тӳремçинчен пăхсан]] [[Ӳкерчĕк:Pluto and Netune orbit ru1.gif|мини|слева|Плутон (хĕрлĕ) тата Нептун (кăвак) орбитисем çÿрçĕртен пăхсан. Плутон хутран-ситрен Хĕвел патне Нептунран çывăхрах пулать. Орбитăн тТĕтĕмлетнĕ вырăнĕ Плутонăн орбити эклиптикăран аяларах вырăнне кăтартать. 2006-мĕш çулхи ака уйăхĕнчи тăрăмне кăтартнă]] == Çав. пекех == *[[Плутони]] *[[Плутон (халаплăх)]] == Литература == * {{кĕнеке |автор = Антони Уайт |пуçелĕк = Планета Плутон |оригинал = The planet Pluto |яваплă = А. Уайт; Пер. с англ. Л. А. Исакович; Под ред. [[Брумберг Виктор Александрович|В. А. Брумберга]] |çул = 1983 |издательство=[[Мир (издательство)|Мир]] | вырăн = М. каçă = http://12apr.su/books/item/f00/s00/z0000027/index.shtml |страниц=125 |тираж=30000 |ref=Уайт}} * {{кĕнеке | автор = Гребенников Е. А., Рябов Ю. А. |пай = Открытие Плутона |пуçелĕк = Поиски и открытия планет |каçă = http://12apr.su/books/item/f00/s00/z0000017/index.shtml |кăларăм = 2-е изд., перераб. и доп |вырăн = М. |издательство = Наука |çул = 1984 |страницы = 153—164 |страниц = 224 |сери = Главная редакция физико-математической литературы |тираж = 100000}} * {{кĕнеке |автор=K. Croswell. |пуçелĕк =Planet Quest: The Epic Discovery of Alien Solar Systems | каçă = https://archive.org/details/planetquestepicd0000cros |издательство=The Free Press |çул=1997 |isbn=978-0684832524 |ref=Croswell }} * {{статья |автор = [[Бурба Георгий Александрович|Георгий Бурба]]|пуçелĕк = Предводитель холодных миров |каçă = http://vokrugsveta.ru/vs/article/1924 |кăларăм = «[[Вокруг света]]» |çул=2006 |номер=1 (2784) |страницы=66—76 }} * {{статья |автор = Георгий Бурба. |пуçелĕк =Ледяные сателлиты Солнца |каçă = http://vokrugsveta.ru/vs/article/2244 |кăларăм = «[[Вокруг света]]» |çул = 2006 |номер = 2 (2785)}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://theskylive.com/pluto-info Текущие данные о положении Плутона]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210423093857/https://theskylive.com/pluto-info |date=2021-04-23 }} The sky live. * [http://www.astronet.ru/db/search.html?words=%CF%EB%F3%F2%EE%ED&where=text Статьи о Плутоне] на сайте [[Astronet]] * [http://astrolab.ru/cgi-bin/manager.cgi?id=9 Обзор Плутона]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917033814/http://astrolab.ru/cgi-bin/manager.cgi?id=9 |date=2008-09-17 }} на сайте [[Astrolab]] * {{cite web |url = https://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Pluto |title = Pluto: Overview |publisher = NASA Official |lang = en |accessdate = 2015-05-07 |archiveurl = https://www.webcitation.org/69kxUVU4Y?url=https://solarsystem.nasa.gov/planets/profile.cfm?Object=Pluto |archivedate = 2012-08-08 |deadlink = yes }} * {{cite web |url=http://www.johnstonsarchive.net/astro/astmoons/am-pluto.html |title=(134340) Pluto, Charon, Nix, Hydra, Kerberos, and Styx |publisher=Johnstonsarchive.net |lang=en |access-date=2015-07-14 |archive-date=2019-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190803154131/http://www.johnstonsarchive.net/astro/astmoons/am-pluto.html |deadlink=no }} * {{cite web |url = http://www.swri.org/9what/releases/2005/pluto.htm |title = Southwest Research Institute |lang = en |accessdate = 2012-11-11 |description = сообщение о теории происхождения Харона в результате столкновения |archiveurl = https://www.webcitation.org/6C5zKvNeu?url=http://www.swri.org/9what/releases/2005/pluto.htm |archivedate = 2012-11-11 |deadlink = yes}} * [https://ria.ru/science/20170121/1486146453.html За гранью карты космоса: что ожидает зонд New Horizons после Плутона]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170125065154/https://ria.ru/science/20170121/1486146453.html |date=2017-01-25 }} // [[РИА Новости]], 21.01.2017 {{Хĕвел системи}} [[Категори:Планетăсем тата спутниксем, алфавитпа]] [[Категори:1930-мĕш çулта уçнă астрономи объекчĕсем]] [[Категори:Плутино]] [[Категори:Плутон]] [[Категори:Карлик планетăсем]] [[Категори:Транснептун объектсем]] [[Категори:Плутоидсем]] 9b1dkmnk5t8fadq6f2qq4a3h3ewcdqw 0 73911 874897 840506 2026-06-21T01:58:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874897 wikitext text/x-wiki [[File:standard deviation diagram.svg|425px|thumb|[[Пулаяслăх йăвăлăхĕ]]н нормаллĕ дистрибуцийĕн — [[пулаяслăхсен теорийĕ]]н чи паллă [[функци]]йĕсенчен пĕрин — графикĕ.]] '''Пулаяслăхсен теорийĕ''' — математикăн [[ăнсăрт пулăмсем|ăнсăрт пулăмсене]], [[ăнсăрт кап|ăнсăрт капсене]], вĕсен евĕрлĕхĕсене тата вĕсемпе тăвакан операцисене тишкерекен пайĕ. {{toc-right}} == Теорин тĕп ăнлавĕсем == {{columns-list|2| * [[Пулаяслăх]] * [[Пулаяслăхсен уçлăхĕ]] * [[Ăнсăрт кап]] * [[Муавр — Лаплас локаллĕ теореми]] * [[Валеçӳ функцийĕ]] * [[Математикăлла кĕтев]] * [[Ăнсăрт капăн дисперсийĕ]] * [[Пăхăнманлăх (пулаяслăхсен теорийĕ)|Пăхăнманлăх]] * [[Малсăлтавлă пулаяслăх]] * [[Пысăк хисепсен саккунĕ]] * [[Тĕпри чикĕлле теорема]] * [[Байес пулаяслăхĕ]] }} == Вуламалли == === А === * [[Ахтямов, Азамат Мухтарович|Ахтямов, А. М.]] «Экономико-математические методы» : учеб. пособие Башк. гос. ун-т. — Уфа : БГУ, 2007. * [[Ахтямов, Азамат Мухтарович|Ахтямов, А. М.]] «Теория вероятностей». — М.: Физматлит, 2009 === Б === * Боровков, А. А. ''«Математическая статистика»'', М.: Наука, 1984. * Боровков, А. А. ''«Теория вероятностей»'', М.: Наука, 1986. * Булдык, Г. М. ''«Теория вероятностей и математическая статистика»'', Мн., Высш. шк., 1989. * Булинский, А. В., Ширяев, А. Н. ''«Теория случайных процессов»'', М.: Физматлит, 2003. * Бекарева, Н. Д. ''«Теория вероятностей. Конспект лекций»'', Новосибирск НГТУ * Баврин, И. И. « Высшая математика» (Часть 2 «Элементы теории вероятностей и математической статистики»), М.: Наука, 2000. === В === * [[Вентцель Елена Сергеевна|Вентцель Е. С.]] ''Теория вероятностей.'' — М.: Наука, 1969. — 576 с. * {{кĕнеке |автор = Вентцель Е. С. |çĕлĕк = Теория вероятностей |кăларăм = 10-мĕш кăл., стер. |вырăн = М. |издательство = [[Academia|«Академия»]] |çул = 2005 |страниц = 576 |isbn = 5-7695-2311-5 |тираж = }} === Г === * Гихман И. И., Скороход А. В. Введение в теорию случайных процессов. — М.: Наука, 1977. * Гмурман, В. Е. ''«Теория вероятностей и математическая статистика»'': Учеб. пособие — 12-е изд., перераб.- М.: Высшее образование, 2006.-479 с.:ил (Основы наук). * Гмурман, В. Е. ''«Руководство к решению задач по теории вероятностей и математической статистике»'': Учеб. пособие — 11-е изд., перераб. — М.: Высшее образование, 2006.-404 с. (Основы наук). * Гнеденко, Б. В. ''«Курс теории вероятностей»'', — М.: Наука, 1988. * Гнеденко, Б. В. ''«Курс теории вероятностей»'', УРСС. М.: 2001. * Гнеденко Б. В., Хинчин А. Я. [http://ilib.mirror1.mccme.ru/djvu/teorver.htm ''«Элементарное введение в теорию вероятностей»''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100225072413/http://ilib.mirror1.mccme.ru/djvu/teorver.htm |date=2010-02-25 }}, 1970. * Гурский Е. И. ''«Сборник задач по теории вероятностей и математической статистике»'', — Минск: Высшая школа, 1975. === Д === * П. Е. Данко, А. Г. Попов, Т. Я. Кожевников. Высшая математика в упражнениях и задачах. (В 2-х частях)- М.: Высш.шк, 1986. === Е === * {{кĕнеке |автор = А. В. Ефимов, А. Е. Поспелов и др. |пай = 4 пай |çĕлĕк = Сборник задач по математике для втузов |кăларăм = 3-мĕш кăл., хуш. тата тӳрл. |вырăн = М. |издательство = «[[Физматлит]]» |çул = 2003 |том = 4 |страниц = 432 |серия = |isbn = 5-94052-037-5 |тираж = }} === К === * [[Клейбер, Иосиф Андреевич|Клейбер И. А.]] ''«[http://elib.shpl.ru/ru/nodes/8770-kleyber-i-a-nekotorye-prilozheniya-teorii-veroyatnostey-k-meteorologii-spb-1887-zapiski-imp-rus-geogr-o-va-po-obschey-geografii-t-xv-8#page/1/mode/grid/zoom/1 Некоторые приложения теории вероятностей к метеорологии.]»'' — СПб., 1887. * Колемаев, В. А. и др. ''«Теория вероятностей и математическая статистика»'', — М.: Высшая школа, 1991. * [[Колмогоров, Андрей Николаевич|Колмогоров, А. Н.]] ''«Основные понятия теории вероятностей»'', М.: Наука, 1974. * Коршунов, Д. А., Фосс, С. Г. ''«Сборник задач и упражнений по теории вероятностей»'', Новосибирск, 1997. * Коршунов, Д. А., Чернова, Н. И. ''«Сборник задач и упражнений по математической статистике»'', Новосибирск. 2001. * Кремер Н. Ш. Теория вероятностей и математическая статистика: Учебник для ВУЗов. — 2- изд., перераб. и доп.-М:ЮНИТИ-ДАНА, 2004. — 573 с. * Кузнецов, А. В. ''«Применение критериев согласия при математическом моделировании экономических процессов»'', Мн.: БГИНХ, 1991. === Л === * Лихолетов И. И., Мацкевич И. Е. ''«Руководство к решению задач по высшей математике, теории вероятностей и математической статистике»'', Мн.: Выш. шк., 1976. * Лихолетов И. И. ''«Высшая математика, теория вероятностей и математическая статистика»'', Мн.: Выш. шк., 1976. * Лоэв М.В ''«Теория вероятностей»'', — М.: Издательство иностранной литературы, 1962. === М === * Маньковский Б. Ю., «Таблица вероятности». * Мацкевич И. П., Свирид Г. П. ''«Высшая математика. Теория вероятностей и математическая статистика»'', Мн.: Выш. шк., 1993. * Мацкевич И. П., Свирид Г. П., Булдык Г. М. ''«Сборник задач и упражнений по высшей математике. Теория вероятностей и математическая статистика»'', Мн.: Выш. шк., 1996. * [[Мейер, Поль Андре|Мейер П.-А.]] Вероятность и потенциалы. Издательство Мир, Москва, 1973. * [[Млодинов, Леонард|Млодинов Л.]] [http://elementy.ru/lib/431027 (Не)совершенная случайность]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} === П === * Прохоров, А. В., В. Г. Ушаков, Н. Г. Ушаков. ''«Задачи по теории вероятностей»'', Наука. М.: 1986. * Прохоров Ю. В., Розанов Ю. А. ''«Теория вероятностей»'', — М.: Наука, 1967. * Пугачев, В. С. ''«Теория вероятностей и математическая статистика»'', Наука. М.: 1979. === Р === * Ротарь В. И., ''«Теория вероятностей»'', — М.: Высшая школа, 1992. === С === * Свешников А. А. и др., ''«Сборник задач по теории вероятностей, математической статистике и теории случайных функций»'', — М.: Наука, 1970. * Свирид, Г. П., Макаренко, Я. С., Шевченко, Л. И. ''«Решение задач математической статистики на ПЭВМ»'', Мн., Выш. шк., 1996. * Севастьянов Б. А., ''«Курс теории вероятностей и математической статистики»'', — М.: Наука, 1982. * Севастьянов, Б. А., Чистяков, В. П., Зубков, А. М. ''«Сборник задач по теории вероятностей»'', М.: Наука, 1986. * Соколенко А. И., ''«Высшая математика»'', учебник. М.: Академия, 2002. === Ф === * Феллер, В. ''«Введение в теорию вероятностей и её приложения»''. === Х === * Хамитов, Г. П., Ведерникова, Т. И. ''«Вероятности и статистики»'', БГУЭП. Иркутск.: 2006. === Ч === * Чистяков, В. П. ''«Курс теории вероятностей»'', М., 1982. * Чернова, Н. И. «Теория вероятностей», Новосибирск. 2007. === Ш === * ''Шейнин О. Б.'' [http://www.sheynin.de/download/modamo_Geschichte.pdf Теория вероятностей. Исторический очерк.]{{Ĕçлемен каçă|date=November 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Берлин: NG Ferlag, 2005, 329 с. * Ширяев, А. Н. ''«Вероятность»'', Наука. М.: 1989. * Ширяев, А. Н. ''«Основы стохастической финансовой математики В 2-х т.»'', ФАЗИС. М.: 1998. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Математика уйрăмĕсем}} [[Категори:Математика]] [[Категори:Ăслăх]] [[Категори:Пулаяслăхсен теорийĕ]] at1ofg83jjf0qn76rooefbdjgynhvmb 0 74516 874891 786371 2026-06-21T00:27:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874891 wikitext text/x-wiki '''Позитивлă дискриминаци''' ({{lang-en|affirmative action}}, {{lang-ru|позитивная дискриминация}}) — [[çын]]сен гендер, раса, этнос, конфесси тата ытти çавăн пек пайрăмсем тĕлĕшпе йĕркеленнĕ хăшпĕр ушкăнĕсене тата вĕсенчи уйрăм харкамлăхсене , çав ушкăнсем хушшинчи пулса пыракан танмарлăха пĕтерес шутпа, ятарласа тĕрлĕ çамăллăхсем, привилегисем тата ытти майсем туса пани. == Позитивлă дискриминаци тĕсĕсем == Позитивлă дискриминаци пырса тивекен йышсем çаксем пулма пултараççĕ: * Расăпа çыхăннă (расăлла) ушкăнсем * Этносла ушкăнсем * Гендерла ушкăнсем (арçынсем е хĕрарамсем) * Привилегилле мар [[Каста|кастăсем]] (сăмахран [[Инди]]ре) * [[Инвалидсем]] * Унччен çар çынни пулнăскерсем. == Вуламалли == * Беляева, С. А. Некоторые вопросы развития международно-правового противодействия дискриминации // Право и политика. 2006. № 6. С. 54—80. * Вашанова, О. В. Роль Европейского суда по правам человека в развитии принципа недискриминации // Юрист-международник. 2004. № 2. С. 32—43. * Вильпен против Саркози и его «позитивной дискриминации» [Электронный ресурс] // Информационное агентство «Комментатор». Новости. 2005. 2 июля. Режим доступа: <http://www.kommentator.ru/foreign/2005/f0702-7.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180205182603/http://www.kommentator.ru/foreign/2005/f0702-7.html |date=2018-02-05 }}>. Дата доступа: 03.01.2006. * Гулина, О. Р. Право на равенство: российское законодательство и международные стандарты // Правовая политика и правовая жизнь. 2005. № 1. С. 129—140. * Декларация о праве на развитие // Права человека: сб. междунар.-правовых док. / сост. Щербов В. В. Минск: Белфранс, 1999. С. 377—380. * Змачинская, Г. Запрещение дискриминации в сфере трудовых отношений // Кадровик. Управление персоналом. 2004. № 6. С. 10—13. * Ильинская, С. Терпимость и укрепление этноцентрического сознания // Полис. 2003. № 6. С. 163—170. * Калинин, Н. «Цыганское счастье» по-белорусски: [О цыганах в Беларуси: беседа с представителем Белорусской секции международного общества защиты прав человека Н. Калининым / записала Н. Шарай] // Свободные новости плюс. 2004. 15 сент. С. 7. * Конвенция о ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин // Права человека: сб. междунар.-правовых док. / сост. В. В. Щербов. Минск: Белфранс, 1999. С. 122—131. * Конституция Республики Беларусь 1994 года (с изменениями и дополнениями, принятыми на республиканских референдумах 24 ноября 1996 г. и 17 октября 2004 г.). Минск: Амалфея, 2006. * Кочкина, Е. Нужна ли управляемой демократии позитивная дискриминация? [Электронный ресурс] // Журналист. 2005. № 3. Режим доступа: <http://www.journalist-virt.ru/2005/3/75.php {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070303042739/http://www.journalist-virt.ru/2005/3/75.php |date=2007-03-03 }}>. Дата доступа 14.02.2006. * Крусс, В. И. Дискриминация и дифференцированный подход к обладателям конституционных прав и свобод // Государство и право. 2005. № 12. С. 30—42. * Ларинбаева, И. И. Диалектика равноправия и дискриминация: теоретический аспект // Право и государство: теория и практика. 2006. № 1. С. 10—18. * Лебедева, С. Н. Регулирование рынка труда: гендерные особенности и направления преодоления дискриминации / С. Н. Лебедева, Н. А. Громыко // Потребительская кооперация. 2004. № 1. С. 30—36. * Малахов, В. Зачем России мультикультурализм? [Электронный ресурс] // Государство и антропоток: альманах. Вып. III. Идентичность. Режим доступа: <www.antropotok.archipelag.ru/text/a062.htm>. Дата доступа: 14.02.2006. * Международная конвенция о ликвидации всех форм расовой дискриминации // Права человека: сб. междунар.-правовых док. / сост. Щербов В. В. Минск: Белфранс, 1999. С. 69—78. * Уржинский, К. К. Теоретические и практические вопросы развития законодательства Республики Беларусь и стран — участниц Содружества Независимых Государств о труде в сфере запрета дискриминации // Теория и практика построения правовой системы Республики Беларусь: материалы Междунар. «круглого стола», 15—16 апр. 2005 г. Гродно: ГрГУ, 2005. С.165—175. * Устав Организации Объединенных Наций [Электронный ресурс] // Организация Объединенных Наций. Режим доступа: <http://www.un.org/russian/documen/basicdoc/charter.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417041346/http://www.un.org/russian/documen/basicdoc/charter.htm |date=2009-04-17 }}>. Дата доступа: 20.03.2006. * Факультативный протокол к Конвенции о ликвидации всех форм дискриминации в отношении женщин. Нью-Йорк: ООН, 1999. * Что такое позитивная дискриминация? [Электронный ресурс] // Радио Свобода. 2003. 15 мая. Режим доступа: <http://www.svoboda.org/programs/OTB/2003/OBT.070903.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090519032603/http://www.svoboda.org/programs/OTB/2003/OBT.070903.asp |date=2009-05-19 }}>. Дата доступа: 03.01.2006. * Council Directive 2000/43/EC of 29 June 2000 implementing the principle of equal treatment between persons irrespective of racial or ethnic origin // Official Journal of the European Communities. 2000. Vol. 43, L 180. P. 22—26. * Council Directive 2000/78/EC of 27 November 2000 establishing a general framework for equal treatment in employment and occupation // Ibid. L 303. P. 16—22. * Equality and non-discrimination: Annual report 2005 / European Commission. Directorate-General for Employment, Social Affairs and Equal Opportunities. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities, 2005. * European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) General Policy Recommendation no. 7: on national legislation to combat racism and racial discrimination: Adopted by ECRI on 13 December 2002 [Electronic Resource] // European Centre for Minority Issues. Mode of access: <http://www.ecmi.de/doc/ombudsman/collection_instruments.html#02 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100902213011/http://www.ecmi.de/doc/ombudsman/collection_instruments.html#02 |date=2010-09-02 }}>. Date of access: 03.01.2006. * Faundez, J. Affirmative Action: International Perspectives. Geneva: International Labour Office, 1994. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == [[Категори:Пĕрлĕх]] [[Категори:Политика]] [[Категори:Социологи]] [[Категори:Этнологи]] 8gpnps16krwvn4piroz8dahybpctol7 0 75184 874861 778449 2026-06-20T13:26:20Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874861 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă | Ят = Лариса Мондрус | Тăван_ят = ({{lang-lv|Larisa Mondrusa}}, {{lang-de|Larissa Mondrus}} | Ӳкерчĕк = | Фон = solo_singer | Тулли_ят = Лариса Израилевна Мондрус | Çуралнă_вырăн = {{ÇВ|Джамбул|Джамбулра}}, {{ÇВ|Казах ССР|Казахстанра}} | Çуралнă_вăхăт = [[1943]], [[чӳк, 15]] | Вилнĕ_вырăн = | Вилнĕ_вăхăт = | Патшалăх = {{Ялавлани|СССР}}<br />{{Ялавлани|Германи}} | Профессисем = СССР, Германи юрăçи | Инструментсем = | Жанрсем = | Псевдонимсем = Larissa | Коллективсем = | Лейблсем = | Чыславсем = | Сайт = http://www.mondrus.info/ }} {{External media |align = right |width = 300 |image1 = [http://www.mondrus.info/lib/exe/fetch.php?w=418&h=600&media=gallery:gal_old:stage6.jpg Лариса Мондрус]}} '''Лари́са Изра́илевна Мо́ндрус''' ({{lang-lv|Larisa Mondrusa}}, {{lang-de|Larissa Mondrus}}; [[чӳк, 15]], [[1943]], [[Тараз|Джамбул]], [[Казахстан]]) — [[СССР|совет]] юрăçи тата актриси. 1970-мĕш çулсенче, Совет Союзĕнчен тухса кайсан, ФРГ эстрадинче ĕçленĕ. == Биографи == === Дискографи === * [http://popsa.info/bio/119/119d.html Дискография Ларисы Мондрус] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130218082851/http://popsa.info/bio/119/119d.html |date=2013-02-18 }} (версия от 17 июля 2003) === Фильмографи === {| class="wikitable sortable" |- ! Çул !! Фильм ячĕ !! Юрă !! Асăрхавсем |- | rowspan=2|1965 || «[[На завтрашней улице]]»|| «Костёр на снегу» || кадр хыçĕнче |- | «[[Дайте жалобную книгу (фильм)|Дайте жалобную книгу]]» || «Добрый вечер» || кадр |- | 1967 || «[[Зареченские женихи (фильм)|Зареченские женихи]]» || «У всех по-разному» || кадр хыçĕнче |- | rowspan=3|1968 || «[[Следствие продолжается (фильм)|Следствие продолжается]]» || «Глаза»<br>«Вечерний Баку» || кадр хыçĕнче |- | «[[Улыбнись соседу (фильм)|Улыбнись соседу]]» || «Древние слова»<br>«Между небом и землёй» || кадр |- | «[[У себя дома (фильм)|У себя дома]]» || «Осень на пляже» || кадр хыçĕнче |- | rowspan=3|1970 || «[[Песни моря (фильм)|Песни моря]]» || «Я девчонка»<br>«Не моя вина» || кадр хыçĕнче (<small>кадрта [[Фатеева Наталья Николаевна|Н. Фатеева]] хăтланать</small>) |- | «[[Опекун (фильм, 1970)|Опекун]]» || «Белый пароход» || кадр |- | «[[Дело о… (фильм)|Дело о…]]» || «Синий лён» || кадр |- | 1971 || «[[Джентльмены удачи (фильм, 1971)|Джентльмены удачи]]» || «Проснись и пой» || кадр хыçĕнче |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == * ''Б. А. Савченко.'' Лариса Мондрус. — М.: Алгоритм, 2003. — 352 с. — ISBN 5-9265-0079-6 == Каçăсем == * [http://www.mondrus.info Сайт Ларисы Мондрус] {{Webarchive|url=https://archive.today/20220712150733/http://www.mondrus.info/doku.php |date=2022-07-12 }}{{ref-en}} * [http://www.e-reading.org.ua/bookreader.php/49947/Savchenko_-_Larisa_Mondrus.html Б. А. Савченко. Лариса Мондрус] (кĕнеке пайĕ) * [http://www.larisamondrus.narod.ru Неофициальный сайт Ларисы Мондрус] * [http://www.ruskino.ru/art/4723 Российское кино. Лариса Мондрус] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624141853/http://ruskino.ru/art/4723 |date=2012-06-24 }} * {{YouTube|vjlf3BIA_78|Лариса Мондрус — Памяти Эдит Пиаф}} * [https://web.archive.org/web/20131203062805/http://www.gazeta.lv/story/12777.html Народная любимица Советского Союза] [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Меццо-сопрано]] [[Категори:Москонцерт артисчĕсем]] dmrq2ptnesli651oh1y1t7qul16aff8 0 75205 874917 814876 2026-06-21T07:51:46Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874917 wikitext text/x-wiki [[File:WW Samara Bend - Geocover 2000.png|thumb|300px|Самар кукрин картти-схеми ([[2000]])]] [[File:Samarskaya luka.jpg|thumb|Самар Кукри]] [[File:Samara Bend Villa.jpg|thumb|Самар кукринчи çурт]] [[File:Самарская лука в районе Царевщины.jpg|thumb|Самар Кукри Царевщина патĕнче]] '''Самар кукри''' — [[Атăл]] [[Самар]] патĕнче пăрăнса кукăр юхни, хăйĕн анатарахри юхăмĕнче тăвакан пăрăнчăклăх тата çав тĕлти тавралăх. == Самар кукринчи чăваш ялĕсем == * [[Çăлкуç (Ставропăль районĕ)]] * [[Хурниç]] * [[Хурамал (Ставропăль районĕ)]] * [[Лбище]]. Кунсăр пуçне хальхи [[Пиçенчĕк районĕ]]нче никĕсленне ялсене шута илмелле: [[Иванкка]], [[Туйпахтуй]], [[Улхаш]], [[Эккономи]], [[Новооренбургски]]. [[Новокуйбышевск]] хулинче (хула тăрăхĕнче) [[Çĕньял (Новокуйбышевск хула тăрăхĕ)|Çĕньял]] ({{lang-ru|Чувашские Липяги}}) пур. Тĕрĕссипе каласан, [[Шикун районĕ]]нчи чăваш [[ял]]ĕсем те [[Самар Кукри]]нчен аякра мар — [[Мулеккел]], [[Питреккел]], [[Кăнай]], [[Тайтак]], [[Сенькино (Шикун районĕ)|Сенькино]]. === Чăвашсем никĕсленĕ, анчах халь çук е вĕсем пурăнман ялсем<ref>Димитриев В.Д. чувашские исторические предания. Часть 3. Чебоксары, 1988. — С.94-95.</ref><ref name="А">[https://toponimika.ru/index.php?id=77 Самарская топонимика.]</ref><ref name="Б">Барашков В.Ф., Дубман Э.Л., Смирнов Ю.Н. Самарская топонимика. Самара: Изд-во "Самарский университет". 1996.</ref> === * Тёплый-Стан (Кивĕ Тёплый-Стан; Çĕнĕ Тёплый-Стан, "подле Брусянского ключа"; тата тепĕр Çĕнĕ Тёплый-Стан, "на Ногайском броду подле Усы реки") * [[Аскул]] * Чуракаевка (Черакаевка, Чирикеева, Черетеева, Чураково, Чураккаль) * Чăваш Брусяна (17-19 ĕмĕрсем)<ref>Малтан Çĕнĕ Тёплый-Стан, "подле Брусянского ключа" текенсер пулма пултарнă.</ref>. * Тойдахтино * Яблоновка (Япланай) * Шелехмет == Чăвашсемпе çыхăннă ытти топонимсем<ref name="А" /><ref name="Б" /> == * Аскул çырми. * Аслă Чăваш вăрманĕ * Анаткас — Аслă Чăваш варманĕнчи тĕл * Леванту — Аслă Чăваш варманĕнчи тĕл * Винедусь — Хурниç таврашĕнчи тĕл == Вуламалли == * ''Емельянов М. А.'' Самарская лука и Жигули. — [[Самара|Куйбышев]], Куйбышевское книжное издательство, 1955. — 289 с. * ''[[Бадер, Отто Николаевич|Бадер О. Н.]]'' Самарская Лука в древности. — Куйбышевское книжное издательство, 1975. — 149 с. * ''О. Бирюкова, М. Рыжкова.'' Самарская Лука. — Самара, издательство «Агни». — 2009. — 360 с. ISBN 978-5-89850-123-5 * ''Евгений Абакумов, Эльвира Гагарина.'' Почвы Самарской Луки. Разнообразие, генезис, охрана. — {{СПб.}}: Издательство [[СПбГУ]] — 2008 ISBN 978-5-288-04807-4 * Двукрылые (Diptera, Brachycera) Самарской Луки. — [[Lambert Academic Publishing]] — 2012. — 208 с. ISBN 978-3-84737-197-7 * Волга, Самарская Лука и Жигули глазами путешественников, учёных, писателей, художников. — Издательство [[Самарский научный центр РАН|Самарского научного центра РАН]], 2006. — 176 с. * ''Муравьёв И. С., Григорьева А. Д.'' Атлас фауны верхнего карбона и нижней перми Самарской Луки. — Издательство [[Казанский университет|Казанского университета]], 1986. — 188 с. * Чуваши Самарской Луки. — [[Чувашский государственный институт гуманитарных наук]], 2003. — 154 с. * Кадастр беспозвоночных животных Самарской Луки. — Самара, 2007. * Народная проза Самарской Луки: Сборник Ю.К. Рощевского. Сост., вступ. ст., подгот. текстов и коммент. Ю.К. Рощевского. - Тольятти: "Литературное агентство Вячеслава Смирнова", 2002 * Ягафова Е.А. [http://enc.cap.ru/?t=publ&hry=137&lnk=4760 ЧУВАШИ САМАРСКОЙ ЛУКИ.] — Электронла чăваш энциклопедийĕнчи статья. * Симаков В. Самар кукринчи чăвашсем // Тăван Атăл. 2001. 8 №. 65 * Байрамова, Фаузия. [http://zvezdapovolzhya.ru/obshestvo/tatarskaya-istoriya-na-samarskoy-luke-20-10-2015.html Татарская история на Самарской Луке. 20 октября 2015 года] — "Звезда Поволжья" сайтран. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://историческая-самара.рф/каталог/самарская-природа/природные-достопримечательности/самарская-лука/освоение-и-исследование-самарской-луки.html Освоение и исследование Самарской Луки]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180905080322/http://xn----7sbbaazuatxpyidedi7gqh.xn--p1ai/%D0%BA%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3/%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%B0/%D0%BF%D1%80%D0%B8%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BD%D1%8B%D0%B5-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F-%D0%BB%D1%83%D0%BA%D0%B0/%D0%BE%D1%81%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B8-%D0%B8%D1%81%D1%81%D0%BB%D0%B5%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%BB%D1%83%D0%BA%D0%B8.html |date=2018-09-05 }}. [[Категори:Географи]] [[Категори:Атăл]] [[Категори:Самар облаçĕ]] dlbzue347hqcj4f49pb6zas6kx48ara 0 77335 874900 863753 2026-06-21T03:10:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874900 wikitext text/x-wiki {{Парти | парти ячĕ = «РЛДП — Раççейĕн либерал-демократи партийĕ» |тăван ячĕ = «ЛДПР — Либерально-демократическая партия России» | логотип = | логотип анлăшĕ = 175px | алпусни = Парти гербĕ | лидер = Леонид Слуцкий | никĕсленĕ вăхăт = * 1989, раштав, 13 <br><small>([[ССЛДП]] пекех)</small> * 1992, ака, 18 <br><small>(РЛДП евĕрех)</small> | тăмарсем = | интернационал = <br> {{Ялав|Казахстан}} [[Демократическая партия Казахстана «Ак жол»|ДПК «Ак жол»]]{{СÇ çук|11|10|2017}}<br> {{Ялав|Азербайджан}} [[Либерально-демократическая партия Азербайджана|ЛДПА]]<ref>{{cite web |url=https://www.trend.az/azerbaijan/politics/765182.html|title=Председатель Либерально-демократической партии Азербайджана Фуад Алиев встретится с Владимиром Жириновским|publisher=trend.az|accessdate=2017-10-11|lang=ru}}</ref><br> {{Ялав|Эрмени}} [[Либерально-демократическая партия Армении|ЛДПА]]{{Нет АИ|11|10|2017}}<br> {{Ялав|Беларуç}} [[Либерал-демократи партийĕ (Беларуç)|БЛДП]]<ref>[http://bdg.by/articles/2013/03/13/С-кем-дружат-белорусские-партии%3F С кем дружат белорусские партии?. БДГ — Деловая газета]</ref><ref name="ldpb-ldpr">[https://telegraf.by/2009/04/28986 Жириновский пригласил Гайдукевича на конгресс патриотов в Москву. Telegraf.by]</ref><ref>[https://www.kp.by/daily/23521.4/138925/ Жириновский пригласил Гайдукевича на следующий день рождения. kp.by]</ref><br> {{Ялав|Бельги}} [[Наци фрончĕ (Бельги)|НФБ]]{{Нет АИ|11|10|2017}}<br> {{Ялав|Серби}} [[Сербин радикал партийĕ|СРП]]<ref>{{cite web |url=https://ldpr.ru/leader/speech/Meeting_with_a_delegation_from_Vladimir_Zhirinovsky_Serbian_Radical_Party/|title=Встреча Владимира Жириновского с делегацией Сербской радикальной партии |publisher=ldpr.ru|accessdate=2017-10-11|lang=ru}}</ref><br> {{Ялав|Сири}} [[Сири социал-национализм партийĕ|ССНП]]{{Нет АИ|11|10|2017}}<br> {{Ялав|Туркменистан}} [[Демократи партийĕ (Туркменистан)|ДПТ]]<ref>{{cite web |url=https://ldpr.ru/events/LDPR_delegation_went_to_Turkmenistan/|title=Делегация ЛДПР отправилась в Туркменистан |publisher=ldpr.ru|accessdate=2017-10-11|lang=ru}}</ref><ref>{{cite web |url=https://ldpr.ru/events/LDPR_delegation_returned_from_Turkmenistan_100417/|title=Делегация ЛДПР вернулась из Туркменистана|publisher=ldpr.ru|accessdate=2017-10-11|lang=ru}}</ref><br> {{Ялав|Кăнтăр Осети}} [[Кăнтăр Осетин Халăх партийĕ|НПРЮО]]<br> {{Ялав|Болгари}} [[Атака (партия)|Атака]] | çамрăксен организацийĕ = «Молодёжная организация ЛДПР» | идеологи = [[либераллă консерватизм]], [[социаллă консерватизм]], [[антикоммунизм]],<br>[[этатизм]] (патшалăхлăх),<br>[[хутăш экономика]], <ref name="РЛДП-экономика">[http://www.rg.ru/2007/11/16/ldpr.html ЛДПР: Большой стране нужен малый бизнес!]//[[Российская газета]] от 16 ноября 2007</ref><br>[[патриотизм]],<br> сылтăм популизм<ref>[http://www.parties-and-elections.eu/russia.html Parties and elections in Europe]</ref><br> | пайташ йышĕ = 293 578 çын (2018)<ref>[https://ldpr.ru/party/]Партия</ref> | парти пичечĕ = * «ЛДПР» хаçат * «За русский народ» журнал * регионсенчи кăларăмсем | Кĕçĕн палатăри вырăнсем = {{Парти/Вырăнсем|64|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн Патшалăх думин I чĕнĕвĕ|I чĕнӳ]]) {{Парти/Вырăнсем|51|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн II чĕнĕвĕ|II чĕнӳ]]) {{Парти/Вырăнсем|17|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн Патшалăх думин III чĕнĕвĕ|III чĕнӳ]]) {{Парти/Вырăнсем|36|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн Патшалăх думин IV чĕнĕвĕ|IV чĕнӳ]]) {{Парти/Вырăнсем|40|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн Патшалăх думин V чĕнĕвĕ|V чĕнӳ]]) {{Парти/Вырăнсем|56|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн Патшалăх думин VI чĕнĕвĕ|VI чĕнӳ]]) {{Парти/Вырăнсем|40|450|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} ([[Раççей Федерацин Федераци пухăвĕн Патшалăх думин VII чĕнĕвĕ|VII чĕнӳ]]) | Кĕçĕн палатăри вырăнсем_параметр = [[Патшдуми|Патшалăх думинче]] | Кĕçĕн палатăри вырăнсем = {{Парти/Вырăнсем|212|3994|{{Парти тĕсĕ/РЛДП}}}} | Мăн палатăри вырăнсем_параметр = [[РФ регионĕсенчи парламентсем|регионсен парламенчĕсенче]] | штаб-хваттер = 107045, [[Мускав]], [[1-мĕш Басман тăкăрлăкĕ]], çурт 3, корпус&nbsp;1 | гимн = [http://www.ldpr.ru/uploads/GIMN_with_chorus.09.13.2010.wmv Видеоклип с гимном] | пайăр çынсем = РЛДП пайташĕсем | официаллă сайт 1 = {{URL|http://www.ldpr.ru}}<br>{{ref-ru}}{{ref-en}} = {{URL|http://www.ldpr.tv}}<br>{{ref-ru}} }} [[File:Ldpr.svg|thumb|right|250px|Парти эмблеми тата ялавĕ]] '''«РЛДП — Раççей либерал-демократи партийĕ»'''<ref>{{cite web|url=https://ldpr.ru/static/uploads/fdc0c5cc39_ustav_ldpr_30_03_2016.doc|title=УСТАВ Политической партии ЛДПР – Либерально-демократической партии России (0.2 mb)|accessdate=2017-07-17}}</ref><ref>«РЛДП» тата «Раççей либерал-демократи партийĕ» пĕр танлă[https://ldpr.ru/events/The_Charter_LDPR_changes/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230909060933/https://ldpr.ru/events/The_Charter_LDPR_changes/ |date=2023-09-09 }}</ref> — [[Раççей Федерацийĕ|Раççей Федерацинче]] официаллă регистрациленĕ [[политика партийĕ]]. 1989 çулхи раштавăн 13-мĕшĕнче туса хунă [[ССЛДП|Совет Союзĕн либерал-демократи партин]] кăкĕнчен тухнă. [[РФ ФП]] Патшалах Думин çичĕ чĕнĕвĕн пур суйлавĕсене хутшăннă виçĕ партирен пĕри, суйлав пĕтĕмлетĕвĕпе Парламентăн кĕçĕн палатинче яланах вырăн йышăннă икĕ партирен пĕри пулать. Социаллă сферăра парти идеологийĕ — [[патриотизм]]<ref>[https://ldpr.ru/events/Vladimir_Zhirinovsky_To_foster_patriotism_does_not_need_an_ideology/ Владимир Жириновский: Для воспитания патриотизма не нужна идеология] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190602200323/https://ldpr.ru/events/Vladimir_Zhirinovsky_To_foster_patriotism_does_https://web.archive.org/web/20190602200323/https://ldpr.ru/events/Vladimir_Zhirinovsky_To_foster_patriotism_does_not_need_an_ideology/not_need_an_ideology/ |date=2019-06-02 }}</ref> тата [[этатизм]] идейисем, экономика сферинче — [[хутăшла экономика]] теорине тытса пыраççĕ<ref name="ЛДПР-экономика" />. Йĕркеленнĕ самантран пуçласах хăйсене [[оппозици|оппозицири парти]] теççĕ. Парти АПШна, НАТОна тата ЕСа критиклет, славян халӑхӗсем Раҫҫейпе тачӑрах ҫыхӑну тытччӑр тет. [[Жириновский Владимир Вольфович|Владимир Жириновский]] партие 1992 ҫулта йӗркеленӗренпе 2022 ҫулта виличченех ертсе пынӑ. 2022 ҫултанпа парти ертӳҫи — Леонид Слуцкий. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * [http://www.ldpr.ru РЛДП официаллă сайчĕ] * [https://ldpr61.ru Официальный сайт Ростовского регионального отделения ЛДПР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807030900/https://ldpr61.ru/ |date=2020-08-07 }} * {{ВТ-ЛП|Либерально-демократическая партия России (ЛДПР)}} * [http://za-ldpr.blogspot.com За ЛДПР] * [http://www.ldprspb.ru Официальный сайт Санкт-Петербургского регионального отделения ЛДПР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171117132809/http://ldprspb.ru/ |date=2017-11-17 }} * [http://www.ldpr.ru/#party/Program_LDPR Программа партии] * [https://web.archive.org/web/20130124192732/http://blogs.mail.ru/mail/zhirinovskyvv/ Блог Жириновского] * [http://ldpr-ic.ru/ Информационный центр ЦА ЛДПР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181129211358/http://www.ldpr-ic.ru/ |date=2018-11-29 }} * [https://twitter.com/#!/Zhirinovskiy Жириновский в twitter] * [https://www.youtube.com/watch?v=0iuTXcvPVKU Предвыборный ролик ЛДПР Ярославль 2011] {{РФ партисем}} [[Категори:Раççей политика партисем]] [[Категори:РЛДП|*]] [[Категори:1992 çулта йĕркеленĕ политика партисем]] [[Категори:Либерал-демократи партисем|Раççей]] [[Категори:Владимир Жириновский]] 3oegqelzj5edgas5l3xfrsalhhv52et 0 77344 874918 873178 2026-06-21T08:00:14Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874918 wikitext text/x-wiki {{Шкул | Ячĕ = Самарти икĕ сыпăклă чăваш шкулĕ | Ӳкерчĕк = | Алпусни = | Йыхрав = | Никĕсленĕ = [[1922]] | Хупнă = паллă мар | Директор = И. В. Соловьёв ([[1926]]-мĕш çулччен) | Тĕс = Вăтам пĕлӳ паракан шкул | Вĕренекен = | Адрес = [[Самар]] хули | Координатсем = | Телефон = | Факс = | E-mail = | Сайт = [http://www.museum.ru/m2188 "Чĕмпĕрти чăваш шкулĕ". Музей.] | Уй = | Уйри текст = |}} [[File:Бывший Торговый дом Щетинкина.jpg|300px|thumb|Самар хули [[1920]]-мĕш çулсенче]] '''Самарти чăваш шкулĕ''' — [[Соловьёв Иван Васильевич|И. В. Соловьёв]] тăрăшнипе [[1922]]-мĕш çулта [[Самар]] хулинче уçнă вăтам [[шкул]]. Ку шкула пĕтерекенсем ун чухне пуçламăш шкулсен вĕрентевçи пулса ĕçлеме пултарнă. Малалла вĕренес текенсен [[рабфак]]а е тÿрех пĕр-пĕр аслă шкула вырнаçма май пулнă. Шкул адресĕ, тĕрлĕ вăхăтра<ref>Хăлăпкасемпе палăртнисене И. Соловьёв листовкинчен илнĕ.</ref>: * «Пирвайхи çул Хусан урамёнче 69-мӗш ҫуртра вырнаҫкаларӑмӑр, унтах ачасем валли общежити турӑмӑр,» * «ҫуркунне унтан куҫса Ленинград урамӗнче икӗ ҫурт йышӑнтӑмӑр, № 4 тепри № 34.» * «Кӗркунне (23-мӗш ҫул)— выҫлӑх хыҫҫăн Самарта тӑлйх ачасен ҫурчĕсем пушана пуҫласан, № 4 вырӑнне Галактионов урамӗче 21-мӗш ҫурта йышӑнтӑмăр.» Галактионовская урам, 21-мĕш çурт (халĕ те пур, унта «Династия» медицина центрĕ вырнаçнă) * «1924-мӗш ҫул, декабрь уййхӗнче татах урӑх ҫурта куҫрймӑр, — ёлӗк духовная семинария нулнӑ ҫурта.» * «пӗчёкрех пулсан та чăвашăн хӑй çурчĕ пултӑр тесе урăх ҫурт шыра пуҫларЯмӑр, ҫулла вара (1925-мĕш ҫул) халь пурнакан Хресчен урамӗнчи 77-мӗш ҫурта куҫрймӑр.» * «Халь тата (ку ҫурт сумне) Оренбург урамёнчи 6-мёш ҫуртне илтӗмӗр, хӑй вӑйӗие, хйй апачӗпе пурнакан ачасем валли.» == Кунçул == === Умистори === [[1920]]-мĕш çулта, январьте, И.В.Соловьёв ВКП(б) Самар кĕперне комитечĕн чăваш секцийĕнче ĕçлеме пуçлать. Чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне йĕркелесе ярать. Çакна Самарти чăваш шкулĕн умисторийĕ теме пулать. === Малалли истори === [[1922]]-мĕш çулхи июлĕн 22-мĕшĕнче Самар тăрăхĕнче Чăваш кантонне тăвас ыйтăва хускатаççĕ<ref>[https://vk.com/club175262030?w=wall-175262030_3013 К 90-летию создания Похвистневского национального чувашского района] — ВК, 23, июль, 2019, 18:13</ref><ref> "Коммуна" (хаçат, Самар хули), 27. 07. 1922 </ref>. Çав [[1922]]-мĕш çултах чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне чăваш политшкулĕ теме пуçлаççĕ. Кунсăр пуçне вăл [[шкул]]па тÿррĕн çыхăнман тата вăтам пĕлÿ паракан Самарти икĕ сыпăклă чăваш шкулĕ йĕркеленет. Иккĕшне те [[Соловьёв Иван Васильевич|И. В. Соловьёв]] ертсе пырать. Шкул [[1930]]-мĕш çулта хупăннă пулас. Кун пирки Хветĕр Уяр çапла каланă<ref>Хветӗр Уяр. [https://chuvash.org/content/6056-«Ӑҫта%20эс%2C%20тинӗс»%20калав%20историйӗ.html «Ӑҫта эс, тинӗс» калав историйӗ] — Чăвашорг сайт</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} 1930 ҫулта Самарти иккӗмӗш сыпӑклӑ Чӑваш шкулне хупнӑ хыҫҫӑн эпӗ, ҫав шкулӑн 7-мӗш класӗнчен вӗренсе тухнӑскер, виҫӗ ҫула яхӑн е хамӑр ял колхозӗнче, е Самарпа Ӗпхӳ таврашӗнчи ҫӗнӗ стройкӑсенче ӗҫлекелесе ҫӳрерӗм. Малалла вӗренме май килмерӗ-ха. Хӑш шкулне хам кӗмерӗм, теприне — илмерӗҫ. {{Цитата вĕçĕ}} Хăшпĕр Интернет-ресурссенче шкул 1928-мĕш çул тĕлне Похвиçнĕ районне куçса кайнă теççĕ. Анчах та Хветĕр Уяр калани çакна хирĕçлет. Ахăртнех, Похвиçнĕри шкулпа Самарти шкул пĕр-пĕринпе çыхăнман пулмалла. Анчах та, Самарти шкула хупсан, [[Похвиçнери чăваш шкулĕ]] унти чăвашсемшĕн тĕп шкул пулса тăнине пытарма çук. == Шкулпа çыхăннă уйрăм харкамлăхсем<ref>Хăшпĕр информацие И. Соловьёвăн листовка туса кăларна статйинчен илнĕ.</ref> == === Ертÿлĕх тата хушма (техникăлла) ĕçлевçĕсем === * [[Соловьёв Иван Васильевич]] ([[1897]]-[[1955]]), — [[пуçлăх]] ([[1922]]-[[1926]]) * Алдаров Георгий Константинович, пуçлăх çумĕ * Воловац Григории Моисеевич, завхоз * Стоянов Яков Абрамович — Секретарь тата счетовод. * Беляева Прасковья Алексеевна, библиотекарь. ===Вĕрентекенсем=== * Самагин Андрей Васильевич * Карандаева Харитина Иустиновна<ref>[https://koz-trop.ru/lichnost/38-karandaeva-haritina-iustinovna.html Карандаева Харитина Иустиновна] — Козьими тропами.</ref>, вырăс чĕлхипе литературине вĕрентнĕ; 1897 çур., 1911-1917 çç. Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче, 1920-1923 çç. каллех Чĕмпĕрти чăваш шкулĕнче, ĕнтĕ аслă шкул статусне илнĕскерĕнче, вĕреннĕ, çуралнă выранĕ — [[Çĕн Якаль]] (Çĕнĕ Якушкел?). *[[Кедров Николай Михайлович]]<ref>[http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=1906 Кедров Николай Михайлович] — Электронла чăваш энциклопеди.</ref>, чăваш чĕлхипе литературине вĕрентнĕ. * Лучков Сергей Трофимович * Иванов Георгий Иванович * Ефимов Иван Алексеевич * Гайваровский Алек-др Владимир. * Тертышная Лидия Ивановна * Трофимова Екатерина Григорьев. * Сятрайкин Александр Осипович - Пионерсен вожаке. *[[Иванов-Паймен Влас Захарович]], пĕрлĕх пĕлĕвне вĕрентнĕ. *Прасковья Васильевна Иванова, [[Иванов Константин Васильевич|К.В.Ивановăн]] йăмăкĕ, асăннă шкула пĕтерсен кунтах вĕрентевçĕре ĕçленĕ. === Вĕренекенсем === Ку шкулта чăваш литературин классикĕн [[Иванов Константин Васильевич|К.В.Ивановăн]] виçĕ йăмăкĕ вĕреннĕ: *Прасковья Васильевна Иванова *Валентина Васильевна Иванова *Евгения Васильевна Иванова Ытти çынсем: *[[Хветĕр Уяр]], [[1927]]-[[1930]]-мĕш çулсенче вĕреннĕ *[[Захаров Семён Васильевич]] — медицина ăславĕсен докторĕ, профессор<ref>[http://www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=1562 Захаров Семён Васильевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211025033545/http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=1562 |date=2021-10-25 }} — Электронла чăваш энциклопеди.</ref>. Хăшпĕр вĕренкенсене, çавăн пекех, И. Соловьёвăн листовка туса кăларнă статйинче асăннă, анчах унта хушамастем çеç, ятсене кăтартман (сайра хутра инициал текенни пур). == Чăваш шкулĕн тĕллевĕпе чаплăхĕ == [[1925]]-мĕш çулта тухнă листовкăран<ref>[https://koz-trop.ru/docs/32-listovka-samarskaja-chuvashskaja-shkola.html Листовка — Самарская чувашская школа] — Козьими тропами. Сообщество краеведов-любителей</ref>. {{Цитата|Пилӗк гул хушшинт^е, йалти шкулсен'§евёренсе тухнисене и.^се, ак ҫаксене вӗрентеҫҫе: 1. Вырӑсла '^ё^хе. 2. Математика (арифметика, алгебра, геометрия, тригонометрия). 3. Физика. 4. Химия, 5. Естествоведение. 6.География. 7. Обществоведение.}} Кунта чăваш чĕлхине кăтартман, анчах та чăннипе вăл та пулнă. {{Цитата|Кауал вёренекен,сем д у р ё -1 4 5 , весенней, 102 арҫнн, 43 хёр. ГруппЯсент,е: 1)—34; 2)—31; 3)—32; 4)—22; 5)— 26, Уездсен^енр Бугурусланран—-74; Бузулукран—21; Мелекессрен,—12; Самартан—25; (вёеет]ен}-хуларан—8); ы т т и кёпёрнерец,— 13.}} {{Цитата|Тата ■ҫӑваш ш кулӗнрх кӑҫалтампа русскочувашская литературно-переводческая комиссия пур. Вал тёрлё ҫирӑва вырӑсларан рваш - ла куҫарса ҫират, хал,терех куҫарнӑ йапаласем: Самар кёпӗрнинр кооператси мёнле ӗҫлени ҫищен, унтан сельсоветсене, волисполкомсене мёнле еуйласси ҫищен}, Самар губисполкомӗ ӗслени ҫинтен^.}} {{Цитата|Самар Губисполкомё ана уйӑхра парса тара!-: ш кулра ёсл)екенсене--верентекенсене 842 тенкӗ, ҫавсемшӗнех страховой вяносшён, 84 тенкё, местком валли 16 тенкё, канцелярии вали 1 тенке те 25 пус, хуҫайствӑн вак раехутне 40 тенкё, а^асене тйрантма—100 ҫинна— 750 тенкё, а^асене тумлантарма 54 тенкё пурё 1784 тенкё те 25 пус. Вутӑш&н, шывшйн, электричество сути-шёи, Губнароб тӳлеК',}} == Çавăн пекех == * [[Чĕмпĕрти чăваш шкулĕ]]. * [[Похвиçнĕри чăваш шкулĕ]]. == Вуламалли == *Соловьёв И. [https://vk.com/doc89287394_520617550?hash=e06d6a02f2f4783cfa&dl=2b7118bcbc4d55ceff Самарти чăваш шкулĕ.] —Листовка.Гублит № 3925, 11 декабря 1825 г. Тираж 1000 экз». Самара, тип. № 1 им. т. Маги «Полиграфа, ома» ул. Венцека и Галактион, * Демидов В. Вăл чăн-чăн коммунист пулнă. // Тăван Атăл журнал, 1987, 6№ (июнь) — С.57-59. (И.В.Соловьёв тата унăн ĕç-хĕлĕпе кунçулĕ çинчен çырнă хайлав). * Паймен, Влас. Самар чăвашĕсем. (ку хайлав темиçе хут та тĕрлĕ çĕрте тата тĕрлĕ [[вăхăт]]ра пичетленсе тухнă). *СОРОЧАЙКИН, АНДРЕЙ НИКОНОВИЧ. [https://elibrary.ru/item.asp?id=38309524 ДИАСПОРА АВЕРКИНСКО-ИБРЯЙКИНСКИХ ЧУВАШ: ВОПРОСЫ И ОТВЕТЫ.] Тип: брошюра Язык: русский ISBN: 978-5-906741-12-7 Год издания: 2015 Место издания: Самара Число страниц: 42 Издательство: Институт анализа экономики города и региона (Самара) УДК: 94 (47): 392.91 ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://vk.com/club175262030?w=wall-175262030_296 Похвистневский чувашский сельскохозяйственный техникум.] — ВК, 26, январь, [[2019]], 21:23 * [http://www.ulzapovednik.ru/museum/chuvash_school/index.php Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007154845/http://www.ulzapovednik.ru/museum/chuvash_school/index.php |date=2014-10-07 }} * [http://ulkul.ru/museum/34/ Музей «Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327191914/http://ulkul.ru/museum/34/ |date=2019-03-27 }} * [http://www.welcometoulyanovsk.ru/index.php?section=155 Музей «Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева»] * [http://www.esosedi.ru/onmap/muzey_simbirskaya_chuvashskaya_shkola_kvartira_i_ya_yakovleva_/8068827/index.html#lat=54316548&lng=48377138&z=17&mt=1&v=1 Музей "Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева"]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./299/2899/423466/426581/472345/472400 Симбирской чувашской учительской школе - 140 лет] [[Категори:Самар облаçĕ]] [[Категори:Самар кĕпĕрни]] [[Категори:1922 çулта уçăлнисем]] [[Категори:Раççейре педагогика пĕлĕвне илни]] [[Категори:Чăваш Енре пĕлӳ илни]] [[Категори:Шкулсем]] 2a2xefys80v9ptafn7itpok1l07oajq 0 78511 874893 873162 2026-06-21T01:03:49Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874893 wikitext text/x-wiki {{Шкул | Ячĕ = Похвиçнĕри чăваш шкулĕ | Ӳкерчĕк = | Алпусни = | Йыхрав = | Никĕсленĕ = [[1922]] | Хупнă = паллă мар | Директор = Фомин | Тĕс = Вăтам пĕлӳ паракан шкул | Вĕренекен = | Адрес = [[Похвиçнĕ]] хули | Координатсем = | Телефон = | Факс = | E-mail = | Сайт = [http://www.museum.ru/m2188 "Чĕмпĕрти чăваш шкулĕ". Музей.] | Уй = | Уйри текст = |}} '''Похвиçнĕри чăваш шкулĕ''' — [[1930]]-мĕш çултанпа ĕçленĕ. Ку [[шкул]] ĕçлени [[1929]]-мĕш çулта [[Кремль]] [[Похвиçнĕ чăваш районĕ]] туса хунипе<ref>[https://vk.com/club175262030?z=photo-175262030_456239226%2Falbum-175262030_00%2Frev Постановление Президиума ВЦИК от 06 декабря 1929 года "Об образовании в Бугурусланском округе, Средневолжского края, национального чувашского Похвистневского района"] — Аверкинско-ибряйкинские чуваши 2 апр в 14:08</ref> таччăн çыхăннă. Асăннă [[хыпар]] [[Самар]]ти "Волжская Коммуна" [[хаçат]]ăн [[1929]]-мĕш çулхи декабрĕн 26-мĕшĕнчи номерĕнче пичетленнĕ. == Кунçул == Тетелте çырнинчен<ref>[https://vk.com/club175262030?w=wall-175262030_296 Похвистневский чувашский сельскохозяйственный техникум] — Аверкинско-ибряйкинские чуваши 26 янв в 21:23</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|В Самаре функционировала чувашская школа II ступени. В течении 1928-1929 учебного года она преобразована в школу крестьянской молодёжи (ШКМ) и переведена на ст.Похвистнево (Станци). В декабре 1930 года на её базе по решению Средневолжского крайисполкома был создан техникум зерновых культур для обучения в основном чувашской молодёжи региона. В сельском хозяйстве страны в полном разгаре шла добровольно-принудительная коллективизация крестьянских домовладений и нужны были специалисты. Техникум возглавил тов. Фомин. Принимали на базе неполного среднего образования, срок обучения составлял 4 года. Техникум готовил младших агрономов по возделыванию зерновых культур. Наряду со специальными и общеобразовательными предметами учащиеся изучали чувашский язык и литературу, этнографию и культуру родного народа. При техникуме работали на чувашском и русском языках драматический, хоровой и другие кружки художественной самодеятельности. Под руководством преподавателей учащиеся собирали и изучали материалы устной народной словесности, записывали народные песни, обычаи и обряды. В середине 30-х годов изменено наименование на Похвистневский чувашский сельскохозяйственный техникум. В 1937 чувашский язык и литература из учебного плана были исключены, техникум утратил национальную специфику. Война оказала сильное влияние на дальнейшую судьбу учебного заведения: лучшие учебные корпуса отданы под госпиталь; в общежитие вселили сотрудники изыскательной партии по разведки нефти; основные животноводческие помещения перешли в распоряжение эвакуированного Павлоградского завода. Часть учащихся и преподавательского состава были призваны в действующую армию. С другой стороны в штат техникума влились преподаватели и специалисты Золотоношского сельхозтехникума Черкасской области. Осенью 1943 года техникум перевели в село Среднее Аверкино (Эверккель), т.к. его здания и мощности потребовались для развития нефтегазовой отрасли района. 30 сентября 1945 года Похвистневский сельскохозяйственный техникум полностью перевели из села Среднее Аверкино в Сергиевск и переименовали в Сергиевский сельхозтехникум. Известные выпускники техникума: чувашский поэт Н.Ф. Евстафьев, профессор, агроном-селекционер Иванников В.Ф., Герой Советского Союза К.И. Степанов, война не дала закончить полный курс обучения будущему Герою Советского Союза Бережкову Н.Б.}} {{Цитата вĕçĕ}} {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|}} {{Цитата вĕçĕ}} === Умистори === [[1920]]-мĕш çулта, январьте, И.В.Соловьёв ВКП(б) Самар кĕперне комитечĕн чăваш секцийĕнче ĕçлеме пуçлать. Чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне йĕркелесе ярать. Çакна Самарти чăваш шкулĕн умисторийĕ теме пулать. === Малалли истори === [[1922]]-мĕш çулта чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне чăваш политшкулĕ теме пуçлаççĕ. Кунсăр пуçне вăл [[шкул]]па тÿррĕн çыхăнман тата вăтам пĕлÿ паракан Самарти икĕ сыпăклă чăваш шкулĕ йĕркеленет. Иккĕшне те [[Соловьёв Иван Васильевич|И. В. Соловьёв]] ертсе пырать. == Шкулпа çыхăннă уйрăм харкамлăхсем == ===Вĕрентекенсем=== === Вĕренекенсем === == Чăваш шкулĕн тĕллевĕпе чаплăхĕ == == Çавăн пекех == * [[Чĕмпĕрти чăваш шкулĕ]]. == Вуламалли == * Демидов В. Вăл чăн-чăн коммунист пулнă. // Тăван Атăл журнал, 1987, 6№ (июнь) — С.57-59. (И.В.Соловьёв тата унăн ĕç-хĕлĕпе кунçулĕ çинчен çырнă хайлав). * Паймен, Влас. Самар чăвашĕсем. (ку хайлав темиçе хут та тĕрлĕ çĕрте тата тĕрлĕ [[вăхăт]]ра пичетленсе тухнă). ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.ulzapovednik.ru/museum/chuvash_school/index.php Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141007154845/http://www.ulzapovednik.ru/museum/chuvash_school/index.php |date=2014-10-07 }} * [http://ulkul.ru/museum/34/ Музей «Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190327191914/http://ulkul.ru/museum/34/ |date=2019-03-27 }} * [http://www.welcometoulyanovsk.ru/index.php?section=155 Музей «Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева»] * [http://www.esosedi.ru/onmap/muzey_simbirskaya_chuvashskaya_shkola_kvartira_i_ya_yakovleva_/8068827/index.html#lat=54316548&lng=48377138&z=17&mt=1&v=1 Музей "Симбирская чувашская школа. Квартира И.Я. Яковлева"]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./299/2899/423466/426581/472345/472400 Симбирской чувашской учительской школе - 140 лет] [[Категори:Самар облаçĕ]] [[Категори:Самар кĕпĕрни]] [[Категори:1922 çулта уçăлнисем]] [[Категори:Раççейре педагогика пĕлĕвне илни]] [[Категори:Чăваш Енре пĕлӳ илни]] [[Категори:Шкулсем]] gft0qgoqs2ket59cm2qnodavqrtyuu5 0 81494 874867 670385 2026-06-20T15:46:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874867 wikitext text/x-wiki <ref>[http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=2422 Никитин Василий Антонович], Чувашская энциклопедия]</ref> ==Литература == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{warheroes|id=12437|star=Labor}} * [https://web.archive.org/web/20260113113820/https://gov.cap.ru/info.aspx?gov_id=49&id=954347&type=news Ушел из жизни Герой Социалистического труда Никитин Василий Антонович] [[Категори:Пайăр çынсем:Патăрьел районĕ]] [[Категори:Пайăр çынсем:Елчĕк районĕ]] mtroamcfcus11mxuwkmwf5wq23uc7xs 0 84338 874895 809350 2026-06-21T01:49:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874895 wikitext text/x-wiki '''Пуанкаре гипотези''' — [[1904]]-мĕш çулта [[Пуанкаре, Анри|Анри Пуанкаре]] кăларса тăратнă тата [[2002]]-[[2003]]-мĕш çулсем тĕлне [[Перельман Григорий Яковлевич|Григорий Перельман]] ĕнентернĕ [[Гипотеза (математика)|гипотеза]]. Гипотеза çапларах каланать: Хуть те мĕнле [[пĕр çыхăнуллă уçлăх|пĕр çыхăнуллă]], [[компактлă уçлăх|компактлă]], [[Уçлăх хапи|виçĕ виçеллĕ]] тата хĕррисĕр [[нумайсăнарлăх]] [[3-сфера|виçĕ виçеллĕ сферăна]] [[гомеоморфизм|гомеоморфлă]]. Ĕнентернине кура, асăннă каланăлăха халь [[теорема]] теме пулать, анчах ăна хăнăхнă майпа гипотеза теççĕ паян та. [[File:Perelman, Grigori (1966) Upright.jpg|thumb|150px|Perelman, Grigori (1966) Upright]] [[File:Henri Poincaré-2.jpg|thumb|left|150px|Henri Poincaré-2]] == Вуламалли == * Иэн Стюарт. Величайшие математические задачи. — М.: Альпина нон-фикшн, 2015. — 460 с. — ISBN 978-5-91671-318-3. * ''Бессьер Л., Бессон Ж., Буало М.'' [http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=mp&paperid=943&option_lang=rus Доказательство гипотезы Пуанкаре (по работам Г. Перельмана)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200804034019/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=mp&paperid=943&option_lang=rus |date=2020-08-04 }} // [[Математическое просвещение]]. 2019, сер. 3. Вып. 24, С. 53-69. * Morgan J., Tian G. Ricci Flow and the Poincare Conjecture (англ.) // ArXiv.org — 2006. — ISSN 2331-8422 — arXiv:math/0607607 * Perelman G. The entropy formula for the Ricci flow and its geometric applications (англ.) // ArXiv.org — 2002. — ISSN 2331-8422 — arXiv:math/0211159 * Perelman G. Ricci flow with surgery on three-manifolds (англ.) // ArXiv.org — 2003. — ISSN 2331-8422 — arXiv:math/0303109 * Perelman G. Finite extinction time for the solutions to the Ricci flow on certain three-manifolds (англ.) // ArXiv.org — 2003. — ISSN 2331-8422 — arXiv:math/0307245 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{статья |автор=С. Николенко |пуçелĕк=Проблемы 2000: Гипотеза Пуанкаре |кăларăм=Компьютерра |номер=1—2 |çул=2006 |каçă=http://old.computerra.ru/print/offline/2006/621/247630/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170618101812/http://old.computerra.ru/print/offline/2006/621/247630/ |archivedate=2017-06-18 }} * ''B. Kleiner, J. Lott''. [https://www.arxiv.org/abs/math.DG/0605667 Notes on Perelman’s papers]{{ref-en}} * ''Terence Tao''''. [https://arxiv.org/abs/math.DG/0610903 Perelman’s proof of the Poincaré conjecture: a nonlinear PDE perspective]{{ref-en}} [[Категори:Топологи]] [[Категори:Пинçуллăх тĕллевчĕкĕсем]] [[Категори:1904-мĕш çул ăслăхра]] [[Категори:2006-мĕш çул ăслăхра]] [[Категори:Матетематикăри ĕнентернĕ гипотезăсем]] [[Категори:Анри Пуанкаре]] 15khocdle04vbugvpwoomx34pkeuj1h 0 85040 874921 873603 2026-06-21T10:08:47Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874921 wikitext text/x-wiki [[File:Зелений Клин.jpg|thumb|left|280px|Симĕс Ана карттă çинче]] [[File:Flag of Green Ukraine.svg|thumb|Симĕс Ана ялавĕ. Проект]] '''Симĕс Ана''' — Кăнтар Инçет Хĕвелтухаçĕнчи çĕрсене унта тахçан куçса кайнă [[украинсем]] официаллăн мар асăнни. == Çăлкуçсем == * ''[[Черномаз, Вячеслав Анатольевич|Чорномаз В. А.]]'' [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=16799 Зелений Клин] // Енциклопедія сучасної України : у 30 т. / ред. кол. І. М. Дзюба [та ін.] ; НАН України, НТШ, Координаційне бюро енциклопедії сучасної України НАН України. — К., 2003­-2016. — ISBN 944-02-3354-X * ''Попок А. А.'' [http://resource.history.org.ua/cgi-bin/eiu/history.exe?&I21DBN=EIU&P21DBN=EIU&S21STN=1&S21REF=10&S21FMT=eiu_all&C21COM=S&S21CNR=20&S21P01=0&S21P02=0&S21P03=TRN=&S21COLORTERMS=0&S21STR=Zeleny_klyn Зелений Клин] // Енциклопедія історії України : у 10 т. / редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. ; Інститут історії України НАН України. — К. : [[Наукова думка]], 2005. — Т. 3 : Е — Й. — С. 323. — ISBN 966-00-0610-1 * {{статья|автор=Андрусяк М.|заглавие=Державні змагання українців на Далекому Сході в 1917−1920 рр.|издание=Літопис Червоної Калини|место=Львів|год=1931|номер=4|язык=uk|ref=''Андрусяк М.''|ссылка=https://web.archive.org/web/20110901124655/http://etno.uaweb.org/lib/zklyn_1.html}} * ''Ефименко А., к.ф.н.'' [https://web.archive.org/web/20120119021303/http://www.istrodina.com/rodina_articul.php3?id=1942&n=100 Сибирская Украина: несостоявшийся альянс Дальневосточные «самостийники» и колчаковская контрразведка] // Журнал «[[Родина (журнал)|Родина]]», № 7, 2006. * ''Курас Л. В.'' [http://vybory.org/articles/54.html Украинская этническая группировка в Харбине] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401123625/http://vybory.org/articles/54.html |date=2019-04-01 }} // vybory.org, 13.01.2003. * ''[[Черномаз, Вячеслав Анатольевич|Черномаз В. А.]]'' [http://kobza.com.ua/content/view/1307/29 Украинцы Приморья: прошлое и настоящее] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091206000537/http://kobza.com.ua/content/view/1307/29 |date=2009-12-06 }} // kobza.com.ua, 05.03.2006. * ''Черномаз В. А.'' [http://planetadisser.com/see/dis_86902.html Украинское национальное движение на Дальнем Востоке (1917—1917-1922 гг.): дисс. на соискание степени канд. ист. наук. Владивосток, 2005.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080919060149/http://planetadisser.com/see/dis_86902.html |date=2008-09-19 }} * ''Марунчак М.'' Українці в СРСР поза кордонами УРСР — Вінніпег, 1974. * ''Алексей Волынец.'' [http://rusplt.ru/policy/ukrainsiy-dalniy-vostok-9962.html Дальневосточная Украина] // [[Русская планета]], 21 мая 2014. * [https://reibert.info/threads/zelenij-klin.228413/ Тема «Зелений Клин»] // Сайт «Reibert.info» февраль−ноябрь 2012{{ref-uk}} * [http://io.ua/29763761p Світлина «Колона українців на першотравневій демонстрації». Хабаровськ, Далекий Схід, 1917 рік] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190401123631/https://io.ua/29763761p |date=2019-04-01 }} // Сайт «Музей УНР» (muzejunr.io.ua) 18 декабря 2014{{ref-uk}} [[Категори:Раççей]] [[Категори:Украинсем]] [[Категори:Диаспора]] 4cxbgskbxafiw6pvzcua438msofrrsl 0 86032 874909 686284 2026-06-21T06:04:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874909 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |фон = |ят = Руперт Банни |тăван ят = {{lang-en|Rupert Bunny}} |çуралнă чухнехи ят = |ӳкерчĕк = Bunny-selfFXD.jpg |анлăшĕ = |ӳкерчĕке ăнлантарни = Хӑйне ӳкерни |çуралнă вăхăт = [[1864]], [[çурла, 29]] |çуралнă вырăн = {{ÇВ|Мельбурн|Мельбурнра}} |вилнĕ вăхăт = [[1947]], [[çу, 25]] |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Мельбурн|Мельбурнра}} |пулса тухни = |гражданлăх = |жанр = |вĕренӳ = |стиль = |ĕçсем = |сĕм = |сĕм янă = |викиампар = Category:Rupert Bunny }} [[Ӳкерчĕк:Rupert Bunny, 1920 - self-portraitFXD.jpg|мини|Хӑйне ӳкерни]] '''Руперт Чарльз Вульстен Банни''' ({{lang-en|Rupert Charles Wulsten Bunny}}; 29 авӑн 1864 ― 25 ҫу 1947) — Австрали ӳнерҫи. Халаплӑх тата тӗн тӑрӑх чылай ӳкерчӗксем ӑсталанӑ. == Кун-ҫулӗ == == Пултарулӑхӗ == <gallery perrow=6 widths=200 heights=200> File:Rupert Bunny - Angels Descending - Google Art Project.jpg|Пирӗштисем анни File:Rupert Bunny - The Rape of Persephone - Google Art Project.jpg|[[Персефона]]на вӑрлани File:Rupert Bunny - Poseidon and Amphitrite - Google Art Project.jpg|[[Посейдон]]па [[Амфитрита]] File:Rupert Bunny, Summer Time, c. 1907. Art Gallery of New South Wales.jpg|Ҫуллахи вӑхӑт File:Rupert Bunny - On the beach (Royan) - Google Art Project.jpg|Ҫыранта File:The Garden Bench.jpg|Пахчари сак File:Rupert Bunny - Idle hours.jpg|Вӑхӑт ирттерни File:Rupert Bunny - Apres le Bain, 1913.jpg|Шыва кӗнӗ хыҫҫӑн </gallery> == Вуламалли == * Deborah Edwards, "Rupert Bunny – An Exotic in the History of Australian Art" in Look magazine (Art Gallery Society of New South Wales), November 2009, pp. 28–32 == Каҫӑсем == * [http://www.artgallery.nsw.gov.au/collection/artists/bunny-rupert/ Rupert Bunny] at the Art Gallery of New South Wales * [http://www.philipbacongalleries.com.au/artists_and_stockroom?id=452548 Biography] at Philip Bacon Galleries * [https://web.archive.org/web/20110716154237/http://www.evabreuerartdealer.com.au/bunny.html Short biography] and some pictures at Eva Breuer gallery * [http://www.artcyclopedia.com/artists/bunny_rupert.html Artcyclopedia] * [http://www.theaustralian.com.au/news/arts/rupert-bunny-what-lies-beneath/story-e6frg8n6-1225808304568 "Rupert Bunny: what lies beneath?"] by Christopher Allen, ''The Australian'', 12 December 2009 [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Символизм ӳкерçисем]] [[Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа]] [[Категори:Авăнăн 29-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1864 çулта çуралнисем]] [[Категори:Çăвăн 25-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:1947 çулта вилнисем]] [[Категори:Ӳкерçĕсем, патшалăхсемпе|Австрали]] [[Категори:Ӳкерçĕсем, алфавитпа]] 0ixmnsunxzrewgokm91bservg5roea9 0 88786 874860 696342 2026-06-20T12:59:57Z Carsten Steger 31562 Aerial image of the Palace of Caserta inserted. 874860 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Aerial image of the Palace of Caserta (view from the south).jpg|мини|Казерт керменĕ]] '''Казерта керменӗ''' (итал. Reggia di Caserta) — Казерта хулинче вырнаҫнӑ, [[Кампани]] облаҫӗ, хула ҫумӗн питӗ пысӑк Неаполь королӗсен [[кермен]]ӗ. 1752 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 20-мӗшӗнче никӗсленӗ. == Вуламалли == *Attlee, Helena. Italian Gardens - A Cultural History (неопр.). — London: Frances Lincoln, 2006. — С. 240 pages.. — ISBN 978-0-7112-3392-8. *Hersey, George. Architecture, Poetry, and Number in the Royal Palace at Caserta, (Cambridge: MIT Press) 1983. Caserta interpreted through the Neapolitan philosopher Giambattista Vico == Каҫӑсем == * [[Категори:Казерта çурчĕсем тата çурт-йĕрĕсем]] 10jkv4tujrbdvebu7y3rxcoyor303y1 0 94019 874905 863755 2026-06-21T04:57:31Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874905 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:RNA pol.jpg|мини]] '''Рибонуклеин йӳҫекӗ''' (РНЙ) — тӗп макромолекуласенчен пӗри (ытти иккӗшӗ — [[Дезоксирибонуклеин йӳҫекӗ|ДНЙ]] тата [[шуррисем]]), вӗсем чӗрӗ организмсен пур [[Пайрăм|пайрăмӗсенче]] те пур тата код никӗслессинче, вулавӗнче, генсен регуляцийӗнче тата экспрессийӗнче тӗп вырӑн йышӑнаҫҫӗ. == Тӗпчевӗн кун-ҫулӗ == == Структура == == [[Дезоксирибонуклеин йӳҫекӗ|ДНЙ-пе]] танлаштарни == == Вуламалли == *Альбертс Б.; Брей Д.; Льюис Дж. и др. Молекулярная биология клетки в 3-х томах. — М.: Мир, 1994. — 1558 с. — ISBN 5-03-001986-3 *История биологии с начала XX века до наших дней. — М.: Наука, 1975. — 660 с. *Льюин Б. Гены. — М.: Мир, 1987. — 544 с. == Каҫӑсем== * [http://www.genebee.msu.su/services/rna2_reduced.html Предсказание вторичной структуры РНК] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210917175550/http://www.genebee.msu.su/services/rna2_reduced.html |date=2021-09-17 }}{{ref-en}} * [http://lowelab.ucsc.edu/GtRNAdb/ База данных геномных тРНК] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070821165949/http://lowelab.ucsc.edu/GtRNAdb/ |date=2007-08-21 }}{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20091101022856/http://wwwbio.leidenuniv.nl/~Batenburg/PKB.html База данных псевдоузлов]{{ref-en}} * [http://elementy.ru/news/431082 Химики преодолели главное препятствие на пути к абиогенному синтезу РНК] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328072216/http://elementy.ru/news/431082 |date=2010-03-28 }} [[Категори:Нуклеин йӳҫекӗсем]] [[Категори:РНЙ]] egiii9ji366bcycddno5du1j5sx5p03 0 95035 874877 839131 2026-06-20T18:58:22Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874877 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Пăрçа (пĕлтерĕшсем)}} : {{ан арпаштарăр|Пăрçалла культура|пăрçалла культурăпа, анлăрах пĕлтерĕшлĕ ăнлавпа}} [[File:Soybeanvarieties.jpg|thumb|[[Соя]] пĕрчисем (тĕш)]] '''Пăрçалла тĕш культура''' — апат-çимĕç шутланакан çитĕннĕ пĕрчисемшĕн (тĕш) ÿстерекен тата пăрçа йышшисен шутне кĕрекен [[ӳсентăран]]сем. Калас пулать, кунашкаллисене [[чăваш чĕлхи]]нче чылай чухне «пăрçа йышши культурăсем» теме хăнăхнă. Анчах та апла çеç каланин пĕр кăлтăк пур. Хăшпĕр пăрçа йышши культурăсене çитĕннĕ типĕ тĕшĕшĕн мар, урăх сăлтавпа ÿстереççĕ. Сăмахран, [[куккук çăкри|клевера]] тата люцернăна — утă вырăнне тата çаранлăх курăкĕшĕн. Тепĕр пăрçа йышшисене тĕшĕ пулса çитеесе те кĕтмеççĕ, çамрăклах хăйсене тĕллĕн е сапакĕпех татса илеççĕ те консервлаççĕ. Çапла вара ун пек хатĕрлени çавна тĕш культура теме чарать. == Каçăсем == * [[Пĕрчĕлле культурăсем]] * [[Пăрçа йышшисем]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == *Курлович Б. С. и др. Генофонд и селекция зерновых бобовых культур. — СПб., 1995. — 430 с. * [http://journal.vniizbk.ru/jurnals/17/j_vniizbk_2016_1-006-013.pdf Зотиков В. И. и др. Зернобобовые культуры — важный фактор устойчивого экологически ориентированного сельского хозяйства] // «Зернобобовые и крупяные культуры», № 1 (17), 2016. == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20100903031501/http://www2.bioversityinternational.org/publications/pgrnewsletter/article.asp?id_article=6&id_issue=124 The significance of Vavilov’s scientific expeditions and ideas for development and use of legume genetic resources] — вклад [[Вавилов, Николай Иванович|Н. И. Вавилова]]. * [http://biodiversity.ucoz.ru/index/genetic_resources_of_leguminous_plants_in_the_n_i_vavilov_institute_of_plant_industry/0-10 Genetic Resources of Leguminous Plants in the N.I. Vavilov Institute of Plant Industry] * [http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/68/231&referer=http://www.un.org/en/events/observances/years.shtml&Lang=E United Nations, David. «The International Year of Pulses»]. United Nations. Retrieved 14 December 2015. * [http://www.fao.org/pulses-2016/ru/ «Международный год зернобобовых 2016 — МГЗ 2016»]. 14 декабря 2015. {{Тырă культурисем}} [[Категори:Пăрçалла тĕш культурăсем|*]] [[Категори:Пăрçа йышшисем]] [[Категори:Пăрçа]] [[Категори:Ял хуçалăхĕ]] q4a1iuvqp1x3rsddhncfxyo4top26gv 0 96152 874904 727356 2026-06-21T03:47:59Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874904 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Тетел (пĕлтерĕшсем)}} [[File:Паук.JPG|thumb|[[Эрешмен]] рабица тетелĕ çинче]] [[File:Wire fabrics.png|thumb|left|Рабица, Петерс патентĕнче ([[1872]])]] '''Ра́бица тетел''' е '''рабица-тетел'''<ref>[http://gramota.ru/slovari/dic/?word=сеткарабица Проверка слова на сайте грамота.ру]</ref>, çавăн пекех ''ра́бица'' теме те пулать<ref>[http://gramota.ru/slovari/dic/?word=рабица Проверка слова на сайте грамота.ру]</ref> ({{lang-de|Rabitzgewebe}}) — пралукран çыхса тунă конструкцилле материал. [[Рабиц, Карл|Карл Рабиц]] ({{lang-de|[[:de:Carl Rabitz|Carl Rabitz]]}}) ячĕпе каланă, анчах та чăн малтан шутласа кăларса патент илекенĕ урăх çын (хальхи вăхăтра рабицăна чи малтан асăнни ак çакăнта тесе шутлаççĕ: патент, США № 124,286 «Wire Fabrics», март 5, 1872, Петерс (J. W. C. Peters)<ref name="sv-master">[https://web.archive.org/web/20140419015704/http://sv-master.lg.ua/rabitzgewebe/ «Тайна сетки Рабица»] на сайте '''svmasterbase.com'''</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == [[Категори:Хăтлав материалĕсем]] [[Категори:Картасем]] [[Категори:Тетелсем]] ietlw3vtwdgj29kd1f9r10yj3tf4f61 0 97205 874920 766926 2026-06-21T09:55:35Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874920 wikitext text/x-wiki {{Космологи}} '''Сивĕ Çут Тĕнче моделĕ''' — [[Çут Тĕнче]]н пĕрремĕшле япалалăхĕ эволюцин малтанхи тапхăрĕнче сивĕ [[нейтрон]]сенчен тăнă пек тата нулле [[энтропи|энтропиллĕ]] (<math>S = 0</math>) тата нулле [[Лептонла каплам|лептонла капламлă]] (<math>L = 0</math>) пек кăтартакан [[гипотеза]]. [[Реликт пайăркалав|Реликтла пайăркалава]] уçиччен [[вĕри Çут Тĕнче моделĕ]] те гипотеза çеç пулнă та çавăнпа [[Зельдович Яков Борисович|Я. Б. Зельдович]] [[сивĕ Çут Тĕнче моделĕ|сивĕ Çут Тĕнче модельне]]<ref>[http://elementy.ru/lib/431411 Масштабная линейка Вселенной Валерий Рубаков, Борис Штерн «Троицкий вариант» № 14(83), 19 июля 2011 года] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150418060100/http://elementy.ru/lib/431411 |date=2015-04-18 }}</ref> пропогандăланă. Хальхи вăхăтра Сивĕ Çут Тĕнче моделĕ истори енчен çеç кăсăклă, унпа никам та уса курмасть, ăна никам та пропагандăламасть. Мĕншĕн тесен халь урăхла (тĕрĕс) модельсем аталанса пыраççĕ. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Новиков И. Д. Эволюция Вселенной. — М.: Наука. Гл. ред. физ.-мат. лит., 1990. — 192 p. — ISBN 5-02-014357-X. * Модель горячей Вселенной / Сюняев Р. А. // Физика космоса: Маленькая энциклопедия / Редкол.: Р. А. Сюняев (Гл. ред.) и др. — 2-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1986. — С. 407—412. — 783 с. — 70 000 экз. * Физический энциклопедический словарь. Под ред. Прохорова А. М., М.: Советская энциклопедия, 1983.—928с. * ''Аллен К. У. '' Астрофизические величины. Пер. с англ. Под ред. Мартынова Д. Я. М.: Мир.— 1977.—279с. == Каçăсем == * [http://elementy.ru/nauchno-populyarnaya_biblioteka/430470/Rozhdenie_Vselennoy Рождение Вселенной] * ''Алексей Левин''. [http://elementy.ru/nauchno-populyarnaya_biblioteka/430295/Zabytyy_sopernik_Bolshogo_vzryva Забытый соперник Большого взрыва] // «Популярная механика» № 5, 2006 * [http://elementy.ru/nauchno-populyarnaya_biblioteka/432064/Premiya_za_sotvorenie_Vselennoy Премия за сотворение Вселенной Борис Штерн «Троицкий вариант»] №14 (133), 16 июля 2013 года * [http://www.vokrugsveta.ru/vs/article/8195/Рубрика «Малая космическая энциклопедия» Вокруг света Колумбы метагалактики]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // Без конца и без начала № 2 (0) / Февраль 1964 [[Категори:Космологи]] [[Категори:Модельсем]] ktwctlaespgntq9av7lewhmoq3tyu2g 0 98870 874914 737721 2026-06-21T06:40:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874914 wikitext text/x-wiki {{Фильм |ЧăвЯчĕ = Сăмах ыйтатăп |ТăвЯчĕ = Прошу слова |Ӳкерчĕк = |Жанр = [[драма]] |Режиссёр = [[Глеб Панфилов]] |Продюсер = |ценарист = [[Панфилов Глеб Анатольевич|Глеб Панфилов]] |Актёрсем= [[Чурикова Инна Михайловна|Инна Чурикова]]<br>[[Губенко Николай Николаевич|Николай Губенко]] |Оператор = [[Антипенко Александр Иванович|Александр Антипенко]] |Композитор = [[Биберган Вадим Давидович|Вадим Биберган]] |Патшалăх = {{USSR}} |Çул = 1975 |Компани = [[Ленфильм]] |Вăхăт = | imdb_id = 0073584 }} '''Сăмах ыйтатăп''' ({{lang-ru|Прошу слова}}) — [[Ленфильм]] киностудире [[Глеб Панфилов]] режиссёр 1975 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ. == Сюжет == {{Çырмалла}} == Рольсенче == * [[Чурикова Инна Михайловна|Инна Чурикова]] — ''Елизавета Андреевна Уварова, хула ĕçтăвкомĕн председателĕ'' * [[Губенко Николай Николаевич|Николай Губенко]] — ''Сергей, Елизавета Андреевнăн упăшки'' * Виталий Жабовский — ''Юра, Уваровсен ывăлĕ'' * Катя Волкова — ''Лена, Уваровсен хĕрĕ'' * [[Броневой Леонид Сергеевич|Леонид Броневой]] — ''Пётр Васильевич Алтухов, хула ĕçтăвкомĕн председателĕ пулнăскер'' * [[Бессонов Дмитрий Сергеевич|Дмитрий Бессонов]] — ''Спартак Иванович, Уварована пулăшаканĕ'' * [[Ковель Валентина Павловна|Валентина Ковель]] — ''Татьяна, Уварован секретарĕ'' * А. Самсонов — ''Веня, шофёр'' * [[Медведев Вадим Александрович|Вадим Медведев]] — ''тĕп архитектор'' * Л. Большов — ''тĕп архитекторăн çумĕ'' * [[Сергеев Николай Васильевич|Николай Сергеев]] — ''Степан Трофимович Бушуев, ватă большевик'' * [[Охитина Александра Алексеевна|Александра Охитина]] — ''Бушуева, Степан Трофимовичăн арăмĕ'' * [[Казаринов Владимир Михайлович|Владимир Казаринов]] — ''Гриша, ватă большевик'' * [[Тягунов Константин Иванович|Константин Тягунов]] — ''Иван, ватă большевик'' * [[Шукшин Василий Макарович|Василий Шукшин]] — ''Фёдор, вырăнти драматург'' ([[Ефимов Игорь Константинович|Игорь Ефимов]] калаçать) * [[Ляхов Владимир Иванович|Владимир Ляхов]] — ''Данилов, ÇМУ пуçлăхĕ'' * [[Пеньков Николай Георгиевич|Николай Пеньков]] — ''Волков, ПЭК пуçлăхĕ'' == Литература == * ''Липков А.'' — Елизавета Уварова сегодня и завтра (О худож. фильме «Прошу слова») // [[Искусство кино]], № 2, 1977. — стр. 55-72 * ''[[Зархи, Александр Григорьевич|Зархи А.]]'' — Постижение характера (Худож. фильм «Прошу слова») // [[Правда (газета)|Правда]], 5 декабря 1975 * ''Чиркова З.'' — Исследование характера (O картине «Прошу слова») // [[Советская Молдавия (газета)|Советская Молдавия]], 6 января 1977 * ''Яссон Т.'' — Сложность взросления (Об актрисе И. Чуриковой в фильме «Прошу слова») // [[Советская молодёжь (газета, Латвия)|Советская молодежь]], 26 февраля 1977 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{imdb title | id=0073584 | title=«Прошу слова»}} * [http://glebpanfilov.ru/index/filmography/fid/2 Прошу слова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220331114912/http://glebpanfilov.ru/index/filmography/fid/2 |date=2022-03-31 }} // Официальный сайт режиссёра фильма Глеба Панфилова * Прошу слова // Домашняя синематека: отечественное кино 1918—1996. — М.: Дубль-Д, 1996. — 520 с. — стр. 365 {{Глеб Панфиловăн фильмĕсем}} [[Категори:ССРП 1975 çулхи фильмĕсем]] [[Категори:ССРП драма фильмĕсем]] [[Категори:«Ленфильм» студин фильмĕсем]] [[Категори:Вырăсла фильмсем]] sj5l0rsxxrg364bz5syxwlyjd001w7y 0 100241 874896 751837 2026-06-21T01:53:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874896 wikitext text/x-wiki {{Фильм |ЧăвЯчĕ = Пуйăс чарăнчĕ |ТăвЯчĕ = Остановился поезд |Ӳкерчĕк = |Жанр = [[драма]] |Режиссёр = [[Вадим Абдрашитов]] | Сценарист = [[Миндадзе Александр Анатольевич|Александр Миндадзе]] | Актёрсем = [[Борисов Олег Иванович|Олег Борисов]]<br>[[Солоницын Анатолий|Анатолий Солоницын]] | Композитор = [[Артемьев Эдуард Николаевич|Эдуард Артемьев]] | Оператор = [[Невский Юрий Анатольевич|Юрий Невский]] |Патшалăх = {{USSR}} |Çул = 1982 |Компани = [[Мосфильм]] |Вăхăт = | imdb_id = 0084451 }} '''Пуйăс чарăнчĕ''' ({{lang-ru|Остановился поезд}}) — [[Мосфильм]] киностудире [[Вадим Абдрашитов]] режиссёр 1982 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ. == Сюжет == {{Çырмалла}} == Рольсенче == * [[Борисов Олег Иванович|Олег Борисов]] — ''Герман Иванович Ермаков, следователь прокуратуры'' * [[Солоницын Анатолий Алексеевич|Анатолий Солоницын]] — ''Игорь Малинин, журналист'' * [[Глузский Михаил Андреевич|Михаил Глузский]] — ''Пётр Филиппович Пантелеев, сцепщик'' * [[Русланова Нина Ивановна|Нина Русланова]] — ''Мария Игнатьевна, председатель горисполкома'' * [[Зайцева Людмила Васильевна|Людмила Зайцева]] — ''Тимонина, вдова машиниста'' * [[Скоробогатов Николай Аркадьевич|Николай Скоробогатов]] — ''Павел Сергеевич Голованов, начальник локомотивного депо'' * [[Колбасин Пётр Николаевич|Пётр Колбасин]] — ''Валерий Губкин, помощник машиниста'' * Иосиф Рыклин — ''врач в городской больнице'' * [[Волков Виктор Александрович|Виктор Волков]] — ''Пухов, служащий локомотивного депо'' * [[Коренев Станислав Георгиевич|Станислав Коренев]] — ''заместитель председателя горисполкома'' == Пултарулăх ушкăнĕ == * Автор сценария: [[Миндадзе Александр Анатольевич|Александр Миндадзе]] * Режиссёр: [[Абдрашитов Вадим Юсупович|Вадим Абдрашитов]] * Оператор: [[Невский Юрий Анатольевич|Юрий Невский]] * Лартакан ӳкерçĕ: [[Толкачёв Александр Никитович|Александр Толкачёв]] * Композитор: [[Артемьев Эдуард Николаевич|Эдуард Артемьев]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{imdb title | id=0084451 | title=«Пуйăс чарăнчĕ»}} * Фильм [http://cinema.mosfilm.ru/films/film/1980-1989/ostanovilsya-poezd/ «Остановился поезд»]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131216091640/http://cinema.mosfilm.ru/films/film/1980-1989/ostanovilsya-poezd/ |date=2013-12-16 }} в онлайн-кинотеатре «Мосфильма» * [https://web.archive.org/web/20170430121045/http://megaandrew.livejournal.com/7692.html Обзор фильма «Остановился поезд»] * [https://web.archive.org/web/20121017183948/http://www.mn.ru/columns/20120809/324724345.html Артем Костюковский, «Постой, паровоз». MN.ru, 09.08.2012 (К 30-летию премьеры фильма)] * [https://web.archive.org/web/20160224174330/http://2011.russiancinema.ru/index.php?e_dept_id=2&e_movie_id=4452 фильм на сайте Энциклопедия отечественного кино] {{Вадим Абдрашитовăн фильмĕсем}} {{Александр Миндадзе фильмĕсем}} snp30imi8z5mvdvs4o8w7oia1bel9by 0 102145 874911 790611 2026-06-21T06:23:53Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874911 wikitext text/x-wiki {{Фильм |ЧăвЯчĕ = С. В. Д. |ТăвЯчĕ = С. В. Д. |Ӳкерчĕк = |Жанр = [[драма]] |Режиссёр = [[Григорий Козинцев]]<br/>[[Леонид Трауберг]] | Продюсер = | Сценарист = [[Тынянов Юрий Николаевич|Юрий Тынянов]]<br>[[Оксман Юлиан Григорьевич|Юлиан Оксман]] | Актёрсем = | Оператор = [[Москвин Андрей Николаевич|Андрей Москвин]] | Композитор = |Патшалăх = {{USSR}} |Çул = 1927 |Компани = [[Ленсовкино]] |Вăхăт = | imdb_id = 0020353 }} '''С. В. Д.''' ({{lang-ru|С. В. Д.}}) — [[Ленсовкино]] киностудире [[Григорий Козинцев]] режиссёр 1927 çулта ӳкернĕ совет мусăк илемлĕ камичĕ. == Сюжет == {{Çырмалла}} == Рольсенче == [[File:1927 СВД (SVD).webm|мини|upright=1.5|Фильм «С.В.Д.» (1927)]] * [[Соболевский Пётр Станиславович|Пётр Соболевский]] — ''декабрист [[Сухинов Иван Иванович|Суханов]]'' * [[Герасимов Сергей Апполинариевич|Сергей Герасимов]] — ''Медокс'' * [[Хохлов Константин Павлович|Константин Хохлов]] — ''генерал Вишневский'' * [[Магарилл Софья Зиновьевна|Софья Магарилл]] — ''жена Вишневского'' * [[Костричкин Андрей Андреевич|Андрей Костричкин]] — ''слуга Медокса'' * [[Жаков Олег Петрович|Олег Жаков]] — ''гусар'' * [[Мичурин Николай Иванович|Николай Мичурин]] — ''хозяин бродячего цирка'' * [[Жеймо Янина Болеславовна|Янина Жеймо]] — ''цирковая наездница'' * [[Мельников Александр Афанасьевич|Александр Мельников]] — ''мальчик с яблоками в цирке'' * Михаил Мишель — генерал Вейсмар * [[Феодосьев Борис Николаевич|Борис Феодосьев]] — ''офицер'' * [[Галь Эмиль Михайлович|Эмиль Галь]] — ''Гамблер'' * [[Семёнова Людмила Николаевна|Людмила Семёнова]] — ''дама в игорном доме'' == Ӳнерлекен ушкăн == * Режиссёрсем: [[Козинцев Григорий Михайлович|Григорий Козинцев]], [[Трауберг Леонид Захарович|Леонид Трауберг]] * Сценаристсем: [[Тынянов Юрий Николаевич|Юрий Тынянов]], [[Оксман Юлиан Григорьевич|Юлиан Оксман]] * Оператор: [[Москвин Андрей Николаевич|Андрей Москвин]] * Ӳкерçĕ: [[Еней Евгений Евгеньевич|Евгений Еней]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == * Недоброво В. Союз Великого Дела // Жизнь искусства. — 1927. — № 36. — С. 9. * Недоброво В. ФЭКС: Григорий Козинцов. Леонид Трауберг. — М.—Л.: Кинопечать, 1928. — С. 52—70. — 80 с. * Блейман М. Куда растут ФЭКСы // Жизнь искусства. — 1929. — № 12. — С. 4—5. * Мачерет А. В. Художественные течения в советском кино. — М.: Искусство, 1963. — С. 94—95. — 334 с. * Лебедев Н. А. Григорий Козинцев и Леонид Трауберг // Очерк истории кино СССР. Немое кино (1918—1934 годы). — М.: Искусство, 1965. — С. 366—387. — 584 с. * Лотман Ю., Цивьян Ю. SVD: Жанр мелодрамы и история // [http://archive.li/QmdAd Тыняновский сборник: Первые тыняновские чтения]. — Рига: Зинатне, 1984. — С. 46—78. — 134 с. * Ковалов О. СВД, СССР (1927) // Искусство кино. — 1987. — № 6. — С. 106—108. — ISSN 0130-6405. * Бутовский Я. Л. Андрей Москвин, кинооператор. — СПб.: Дмитрий Буланин, 2000. — С. 77—85. — 297 с. — ISBN 5-86007-272-4. * Зайцева Л. А. Становление выразительности в российском дозвуковом кинематографе. — М.: ВГИК, 2013. — С. 175—176. — 226 с. — ISBN 978-5-87149-140-9. * Огудов С. А. Сюжет фильма «С.В.Д.» как реализация формального метода // Критика и семиотика. — 2014. — № 2. — С. 234—246. — ISSN 2307-1737. * Е. Ф. Бауэр: pro et contra. Евгений Францевич Бауэр в оценках современников, коллег, исследователей, киноведов. Антология / Платоновское философское общество; Сост., комментарии Н. С. Скороход, О. А. Ковалова, С. А. Семенчук. — СПб.: Изд-во РХГА, 2016. — С. 805—806, 815. — 960 с. — ISBN 978-5-9909527-0-6. * Трофименков М. С.В.Д. // Коммерсантъ Weekend. — 2016. — 18 марта (№ 8). — С. 19. == Каçăсем == * {{imdb title | id=0020353 | title=«С. В. Д.»}} * [https://web.archive.org/web/20190724023239/https://chapaev.media/films/174 С. В. Д. — Союз великого дела] на сайте chapaev.media * {{YouTube|TxJW4c0a8-k|S.V.D. - Soyuz velikogo dela}} {{Леонид Траубергăн фильмĕсем}} {{Григорий Козинцевăн фильмĕсем}} 4dt5ew33figsu9uuzfnxenj0oc7jkch 0 103392 874859 750212 2026-06-20T12:50:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874859 wikitext text/x-wiki '''Минуслă виçеллĕ уçлăх''' — уçлăх тенин ăнлавне минуслă хапаллă та пултарать тесе анлăллатни<ref>{{cite conference| first1=Luke| last1=Wolcott| first2=Elizabeth| last2=McTernan| title=Imagining Negative-Dimensional Space| pages=637–642| book-title=Proceedings of Bridges 2012: Mathematics, Music, Art, Architecture, Culture| year=2012| editor-first1=Robert| editor-last1=Bosch| editor-first2=Douglas| editor-last2=McKenna| editor-first3=Reza| editor-last3=Sarhangi| isbn=978-1-938664-00-7| issn=1099-6702| publisher=Tessellations Publishing| location=Phoenix, Arizona, USA| url=http://bridgesmathart.org/2012/cdrom/proceedings/65/paper_65.pdf| accessdate=25 June 2015}} {{Wayback|url=http://bridgesmathart.org/2012/cdrom/proceedings/65/paper_65.pdf |date=20150626111631 }}</ref>. == Çавăн пекех == * [[Конус (топологи)]] * [[Джойн]] * [[Çийхăтлав (топологи)]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=mzm&paperid=3362&option_lang=rus Отрицательная асимптотическая топологическая размерность, новый конденсат и их связь с квантованным законом Ципфа] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210226161200/http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=mzm&paperid=3362&option_lang=rus |date=2021-02-26 }}. For a translation into English, see {{статья |заглавие=Negative asymptotic topological dimension, a new condensate, and their relation to the quantized Zipf law |издание=[[Математические заметки|Mathematical Notes]] |том=80 |номер=5—6 |страницы=806—813 |ссылка=http://www.mathnet.ru/php/archive.phtml?wshow=paper&jrnid=mzm&paperid=3362&option_lang=eng |accessdate=2017-11-11 |doi=10.4213/mzm3362 |язык=en |тип=journal |автор=Maslov, V.P. |месяц=11 |год=2006}} [[Категори:Уçлăх хапи]] [[Категори:Хапасен теорийĕ]] [[Категори:Йышсен дескриптивлă теорийĕ]] [[Категори:Топологи]] tw5c82lzn3t98jx9hdi3metx4he32ky 0 105358 874899 796074 2026-06-21T03:02:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874899 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Пÿлер (пĕлтерĕшсем)}} [[File:Хужалар тавы.jpg|thumb|«Валем Хуçа çăлĕ» комплекс]] '''Пӳлерти музей-усравлăх''' (тулли ят: '''Пӳлерти патшалăхăн истори-археологи тата çутçанталăк музей-усравлăхĕ''') — Тутарстанти Алексевски районĕнчи [[Пÿлер (ял)|Пӳлер]] ялĕнче вырнаçнă. Вăл çакнашкал филиалсенчен тăрать: * Истори тата археологи музейĕ. * Этнографи музейĕ. * [[Пӳлер (хулаш)|Пÿлер хулашĕ]]. * Валем Хуçа [[хулаш]]ĕ. * Горкински тата Никольски-Баран хулашĕ. * A.M. Бутлеров химик-органикăн чассавай-склепĕллĕ масар. * А.Е. Арбузов академик музей-çурчĕ * «Валем Хуçа çăлĕ» комплекс == Каçăсем == * [http://www.museum.ru/M1786 Музеи России. Билярский государственный историко-археологический и природный музей-заповедник] * [http://mincult.tatar.ru/rus/podved/podved3.htm?department_id=3448 Министерство культуры Республики Татарстан. Билярский государственный историко-археологический и природный музей-заповедник]{{ĕçлемен каçă|date=Май 2018 |bot=InternetArchiveBot }} * [https://web.archive.org/web/20090118194817/http://www.ksu.ru/archeol/zbilar.htm Археологический музей Казанского государственного университета. Билярский государственный историко-археологический и природный музей-заповедник] * [http://билярскийзаповедник.рф Официальный сайт музея-заповедника] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190321054937/https://xn--80abeiejgafejid0blpls8x.xn--p1ai/ |date=2019-03-21 }} [[Категори:Музейсем, алфавитпа]] [[Категори:Тутарстанри музейсем]] [[Категори:Раççейри музей-усравлăхсем]] [[Категори:Раççейри археологи музейĕсем]] [[Категори:Пӳлер]] [[Категори:Тутарстан çутçанталăкĕ]] [[Категори:Музейсем]] [[Категори:1992 çулта никĕсленĕ музейсем]] fslzcn0561thzid7r2xe74k7m5xorth 0 107672 874892 784079 2026-06-21T01:00:42Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874892 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Сион (пĕлтерĕшсем)}} :''Ку ăнлава '''[[Неосионизм]]''' тенипе пăтраштармалла мар'' '''Постсионизм''' — [[1948]]-мĕш çулта [[Израиль]] [[патшалăх]]не туса хунă май, [[сионизм]] хăйĕн тĕллевĕсене пурнăçланă тесе шутлакан концепци. Çапла вара, унпа килĕшÿллĕн, хальхи самана постсионизм тапхăрĕ пулать, сионизм историре юлать. == Çавăн пекех == * [[Неосионизм]] * [[Необулгаризм]] * [[Неосуваризм]] ==Каçăсем== *[https://web.archive.org/web/20050502020845/http://www.palisad.org/papers/ehrich1.htm The Idea of Post-Zionism and its critique] by Avishai Ehrich. *[https://web.archive.org/web/20070927001820/http://www.wzo.org.il/en/resources/expand_subject.asp?s=Post-Zionism&id=189 Resources and articles on Post-Zionism] from the World Zionist Organization, tends to be critical. *[http://www.australianreview.net/digest/2003/09/white.html Grappling with Post-Zionism] by Paul J. White *[https://web.archive.org/web/20060323023845/http://www.ourjerusalem.com/hotnews/story/hotnews20020903a.html PLO Financed Academic Fraud at the University of Haifa], Dr. Aaron Lerner IMRA September 1, 2002 *[http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=76007&contrassID=2&subContrassID=14&sbSubContrassID=0&listSrc=Y Post-Zionism only rings once] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001125856/http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=76007&contrassID=2&subContrassID=14&sbSubContrassID=0&listSrc=Y |date=2007-10-01 }} by Neri Livneh from [[Haaretz]] *[http://acheret.co.il/en/?cmd=articles.312 The Love of Israel: After Post-Zionism], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110310035028/http://www.acheret.co.il/en/?cmd=articles.312 |date=2011-03-10 }} Magazine {{Сионизм}} [[Category:Постсионизм| ]] [[Category:Сионизм]] [[Category:Политикăлла теорисем]] [[Категори:Израиль]] [[Категори:Сион]] 4gnhseo94cqddlcwuh3fhsegq8ny9w0 0 107673 874865 784078 2026-06-20T15:18:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874865 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Сион (пĕлтерĕшсем)}} :''Ку ăнлава '''[[Постсионизм]]''' тенипе пăтраштармалла мар'' '''Неосионизм''' — [[1967]]-мĕш çулта Ултăкунлăх вăрçă хыççан [[Израиль]] [[патшалăх]]ĕнче çуралнă политикăри юхăм тата концепци. Тĕпрен илсен, çав вăрçă вăхăтĕнче ярса илнĕ çĕрсене Израиль çумне пĕрлештермелле тенине пĕлтерет. Неосионистсем çак çĕрсене Израилĕн уйрăлми пайĕ тесе шутлаççĕ те вĕсене [[Иордан шывĕн анăç çыранĕнчи тата Газ секторĕнчи çĕрсене Израиль йышăнни|израиль еврейĕсен]] йышăнмалла теççĕ. Çак идеологие тытакан хăшпĕррисем татах малалла каяççĕ — вĕсен шухăшĕпе, арабсене çĕршывран кăларса ямалла. Идеологи параллеллĕ сулахайри [[постсионизм]]ĕпе [[социализм сионизмĕ]]не оппозицилле аталанса пынă. Ури Рам социолог каланипе, çак идеологие Израильте «ксенофобиллĕ, национализм, çаплах расизм майлă тата демократие хирĕçле политика-культурăри курс» теççĕ<ref>Anita Shapira, Derek Jonathan Penslar, ''Israeli Historical Revisionism: from left to right'', Routledge, 2002, pp.57-58.</ref>. == Идеологи == Неосионизм [[Ултăкунлăх вăрçи]] вĕçленсен Израиль патшалăхĕ Иерусалима тата Анăç çырана ярса илсен çуралнă.<ref>''Ghazi-Bouillon, Asima (2009). ''</ref>. Унчен идеологи ''[[Гуш Эмуним]]'' ятлă [[Иордан шывĕн анăç çыранĕнчи тата Газ секторĕнчи çĕрсене Израиль йышăнни|израиль еврейĕсен]] тĕнĕн юхăмĕнчен тухнă. == Çав. пекех == * [[Постсионизм]] * [[Необулгаризм]] * [[Неосуваризм]] == Тиркев == Неосионизма Израиль пĕрлĕхĕнче тата еврей тĕнчинче пуçпулса тăракан идеологи темелле мар. ==Вуламалли== * [[Gershon Baskin]], [http://fpif.org/neo-zionism_religion_and_citizenship/ "Neo-Zionism, Religion, and Citizenship"] ''Foreign Policy in Focus'', September 26, 2007. * {{cite news |author=Cobi Ben-Simhon |url=http://www.haaretz.com/neo-zionism-101-1.277397 |title=Neo-Zionism 101 |newspaper=Haaretz |date=June 5, 2009}} * [[David Breakstone]], [http://www.jpost.com/Opinion/Op-EdContributors/Article.aspx?id=146251 "Zionism isn't what it used to be"] ''The Jerusalem Post'', June 21, 2009 * Dana Agmon, [http://www.huffingtonpost.com/dana-agmon/neozionism-israels-true-t_b_749519.html "Neo-Zionism -- Israel's True Threat"] The Huffington Post, October 12, 2010. *Акăлчанла: [[Eliezer Don-Yehiya]]: "Memory and Political Culture: Israeli Society and the Holocaust". ;;Studies in Contemporary Jewry'' 9, 1993. *Ивритла: [[Eitan Dor-Shav]]: ''Israel Museum and the Loss of National Memory'', Tkhelet, 1998. *Ивритла: [[Avraham Levit]]: ''Israeli Art on the Way to Somewhere Else''. Tkhelet 3, 1998. *Ивритла: [[Hillel Weiss]]: ''Defamation: Israeli Literature of Elimination''. Beit El, 1992. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем == * [http://www.kumah.org/neozionism.html Kumah] * [[Im Tirtzu]] *[https://web.archive.org/web/20050502020845/http://www.palisad.org/papers/ehrich1.htm The Idea of Post-Zionism and its critique] by Avishai Ehrich. *[https://web.archive.org/web/20070927001820/http://www.wzo.org.il/en/resources/expand_subject.asp?s=Post-Zionism&id=189 Resources and articles on Post-Zionism] from the World Zionist Organization, tends to be critical. *[http://www.australianreview.net/digest/2003/09/white.html Grappling with Post-Zionism] by Paul J. White *[https://web.archive.org/web/20060323023845/http://www.ourjerusalem.com/hotnews/story/hotnews20020903a.html PLO Financed Academic Fraud at the University of Haifa], Dr. Aaron Lerner IMRA September 1, 2002 *[http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=76007&contrassID=2&subContrassID=14&sbSubContrassID=0&listSrc=Y Post-Zionism only rings once] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071001125856/http://www.haaretz.com/hasen/pages/ShArt.jhtml?itemNo=76007&contrassID=2&subContrassID=14&sbSubContrassID=0&listSrc=Y |date=2007-10-01 }} by Neri Livneh from [[Haaretz]] *[http://acheret.co.il/en/?cmd=articles.312 The Love of Israel: After Post-Zionism], {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110310035028/http://www.acheret.co.il/en/?cmd=articles.312 |date=2011-03-10 }} Magazine {{Куçармалла|he|נאו-ציונות}} {{Сионизм}} [[Категори:Ультрасылтăмрисем]] [[Категори:Сионизм]] [[Категори:Тĕнлĕ сионизм]] mw736utkbzt8iz4vdhx4142odea0k4c 0 111503 874925 854368 2026-06-21T10:31:01Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874925 wikitext text/x-wiki [[File:Marko Kantaneva (sideways).jpg|thumb|Marko Kantaneva (sideways)]] '''Скандинавилле утасси''' ({{lang-en|Nordic walking}}, {{lang-fi|sauvakävely}})  — ятарласа палăртнă методикăпа тата ятарласа хатĕрленĕ патакасемпе сывлăха çирĕплетес тесе утни. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20101121143939/http://izvestia.ru/spb/article3135278/ Палки в руки — и вперёд!], Олег Белов, [[Известия]] {{тĕрĕсленĕ|5|3|2010}} * [https://runners.com.ua/ru/skandinavskaya-hodba-polza/ Скандинавская ходьба: польза, правильная техника, советы начинающим] [[Категори:Утасси]] [[Категори:Фитнес]] [[Категори:Патаксем]] [[Категори:Сиплевлĕх физкультура]] le87q5n4zoqjlvgr4lneekuhznvnxt0 0 111900 874870 802640 2026-06-20T17:02:09Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874870 wikitext text/x-wiki '''Нумай пĕлтерĕшлĕ куçару''', математикăра — [[Математика|математикăри]] [[функци (математика)|куçару]] [[ăнлав]]а анлăлатни. Куçару тени кунта функци тенин синонимĕ пекех <!-- понятия отображения ([[Функция (математика)|функции]]). Пусть <math>X</math> и <math>Y</math> — произвольные множества, а <math>2^Y</math> — совокупность всех [[Подмножество|подмножеств]] множества <math>Y.</math> Многозначным отображением из множества <math>X</math> в <math>Y</math> называется всякое отображение <math>F : \ X \to 2^Y.</math> Обычно [[Функция (математика)|областью определения]] многозначного отображения <math>F</math> является подмножество <math>X \subset \mathbb{R}^n</math>, а [[Функция (математика)|областью значений]] — пространство <math>\Omega(Y) \subset 2^Y,</math> состоящее из непустых [[Компактное пространство|компактных]] подмножеств множества <math>Y \subset \mathbb{R}^m,</math> то есть <math>F: X \to \Omega(Y).</math> * Пример 1. Пусть <math>X = Y = \mathbb{R}</math>. Ставя в соответствие каждому значению <math>x \in X</math> отрезок <math>[-|x|,\,|x|],</math> мы получаем многозначное отображение <math>F: \mathbb{R} \to \Omega(\mathbb{R}).</math> * Пример 2. Пусть <math>f: [0,1] \to \mathbb{R}</math> — непрерывная функция. Положим <math>X = [\min f,+\infty]</math> и <math>Y = [0,1].</math> Ставя в соответствие каждому значению <math>x\in X</math> множество <math>M(x)=\{y\in [0,1] : f(y)\le x\},</math> мы получаем многозначное отображение <math>F: X \to \Omega(Y).</math> * Пример 3. [[Дифференциальное включение (математика)#Связанные понятия|Контингенция и паратингенция]]. Многозначные отображения находят приложения в различных областях математики: негладком и выпуклом анализе, теории дифференциальных уравнений, теории управления, [[теория игр|теории игр]] и [[математическая экономика|математической экономике]].--> == Çавăн пекех == * [[Нумай пĕлтерĕшлĕ функци]] * [[Дифференциаллă кĕртĕм (математика)]] == Литература == * ''Борисович Ю. Г., Гельман Б. Д., Мышкис А. Д., Обуховский В. В.'' Введение в теорию многозначных отображений и дифференциальных включений, — Любое издание. * ''Благодатских В. И.'' Введение в оптимальное управление, — Высшая школа, Москва, 2001. * ''Благодатских В. И., Филиппов А. Ф.'' [http://www.mathnet.ru/php/getFT.phtml?jrnid=tm&paperid=2218&what=fullt&option_lang=rus Дифференциальные включения и оптимальное управление]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, — Тр. МИАН, т.169 (1985). * ''Иоффе А. Д., Тихомиров В. М.'' Теория экстремальных задач, — Физматлит, Москва, 1974. * ''Пшеничный Б. Н.'' Выпуклый анализ и экстремальные задачи, — Наука, Москва, 1980. * ''Воробьёв Н. Н.'' Основы теории игр. Бескоалиционные игры, — Наука, Москва, 1984. [[Категори:Йышсен теорийĕ]] [[Категори:Математикăлла анализ]] [[Категори:Функцисем| ]] r1susws46uyxxwr6ta7lyqufgsyl0xf 0 112021 874888 803278 2026-06-20T23:51:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874888 wikitext text/x-wiki '''Пиллĕкмĕш капашлă танлăх''' тесе <math>ax^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex+f=0</math> евĕрлĕ танлăха калаççĕ (кунта <math>x</math> паллă мар кап, ытти паллăсем — параметрсем). == Пиллĕкмĕш капашлă танлăхшăн Виет теореми == Пиллĕкмĕш капашлă танлăхăн <math>x_1,\,x_2,\,x_3,\,x_4,\,x_5</math> тымарĕсем <math>a,\,b,\,c,\,d,\,e,\,f</math> коэффициентсемпе çапла çыхăннă : <math>x_1 + x_2 + x_3 + x_4 + x_5 = -\frac{b}{a},</math> : <math>x_1\,x_2 + x_1\,x_3 + x_1\,x_4 + x_1\,x_5 + x_2\,x_3 + x_2\,x_4 + x_2\,x_5 + x_3\,x_4 + x_3\,x_5 + x_4\,x_5 = \frac{c}{a},</math> : <math>x_1\,x_2\,x_3+x_1\,x_2\,x_4+x_1\,x_2\,x_5 + x_1\,x_3\,x_4 + x_1\,x_3\,x_5 + x_1\,x_4\,x_5 + x_2\,x_3\,x_4+ x_2\,x_3\,x_5+ x_2\,x_4\,x_5+ x_3\,x_4\,x_5 = -\frac{d}{a},</math> : <math>x_1\,x_2\,x_3\,x_4 + x_1\,x_2\,x_3\,x_5 + x_1\,x_2\,x_4\,x_5 + x_1\,x_3\,x_4\,x_5 + x_2\,x_3\,x_4\,x_5 = \frac{e}{a},</math> : <math>x_1\,x_2\,x_3\,x_4\,x_5 = -\frac{f}{a}.</math> <!--== Решение == Точной формулы решения уравнения пятой степени '''не существует'''. Если <math>a=1, f=0</math>, то уравнение имеет вид: <math>x^5+bx^4+cx^3+dx^2+ex=0</math>, где <math>x</math> выносим за скобки (см. [[Сводное уравнение]]) <math>x(x^4+bx^3+cx^2+dx+e)=0 </math>, где один из [[Корень уравнения|корней]] равен [[Ноль|нулю]]. В скобках [[уравнение четвертой степени]]. Если <math>b=d=0</math>, уравнение [[Биквадратное уравнение|биквадратное]]. Один из корней равен нулю, остальные корни ищут по формуле <math display="inline">\pm\sqrt{-c\pm\frac{\sqrt{c^2-4e}}{2}}</math>. Если <math>b=e=0</math>, уравнение в скобках имеет вид <math>x^4+cx^2+dx=0</math>, где выносим за скобки: <math>x(x^3+cx+d)=0</math>, где один из корней ноль, остальные три корня ищем по [[Формула Кардано|формуле Кардано]].--> == Шутлав тĕслĕхĕ == Шутламалли танлăх <math>x^5+5x=0</math>. Шутлани. Малтан <math>x</math> хăлăпка тулашне тухать: <math>x(x^4+5)=0</math> Çак <math>x^4+5</math> ак çакнашкал хутланакансем çине уйрăлать: <math>x(x-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i)(x+\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i)(x+\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}+\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i)(x-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}+\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i)=0</math>. Танлăхăн пилĕк тымар: <math>x_{1}=0</math>, <math>x_{2}=\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}+\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i</math>, <math>x_{3}=-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}+\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i</math>, <math>x_{4}=-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i</math>, <math>x_{5}=\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}-\frac{\sqrt[4]{5}}{\sqrt{2}}i</math>. == Каçăсем == * [http://www.mathnet.ru/links/c615640f99cd06266c72e7163ed1a330/ivm1458.pdf О решении уравнения пятой степени]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [https://zaochnik.com/spravochnik/matematika/systems/reshenie-uravnenij-vysshih-stepenej/ О решении уравнений высших степеней] [[Категори:Математика]] [[Категори:Танлăхсем]] oz6uyp3u0i3uvc8hveexrbhbe9myr5c 10 112127 874872 838248 2026-06-20T17:18:19Z Ellodanis5 17302 874872 wikitext text/x-wiki {{Çӳрев тапăлĕ | ят = Тригонометри | пуçелĕк = [[Тригонометри]] | state = {{{state|}}} | ят-йышсен_класĕ = hlist hlist-items-nowrap | пуçелĕк1 = Пĕтĕмĕшле | ят-йыш1 = [[Тригонометрие пăхса тухни]] {{*}} [[Тригонометри историйĕ|Истори]] ([[Тригонометрипе усă курни|Усă курни]]) {{*}} ([[Тригонометрилле функцисем|Функцисем]] {{*}} [[Тригонометрилле кутăнла функцисем|Кутăнла]] {{*}} [[Сайра усă куракан тригонометрилле функцисем|Сайра усă кураканнисем]]) {{*}} [[Пĕтĕмĕшлетнĕ тригонометри]] | пуçелĕк2 = [[Хыпар-хăнарлăх]] | ят-йыш2 = [[Тригонометрири çавахлăхсем|Çавахлăхсем]] {{*}} [[Тригонометрилле константтăсем|Тĕллĕхле константтăсем]] {{*}} [[Тригонометрири тапăлсем|Тапăлсем]] {{*}} [[Пĕрчĕлле çавракăш]] | пуçелĕк3 = Саккунсем тата теоремăсем | ят-йыш3 = [[Синуссен теореми]] {{*}} [[Пифагор теореми]] {{*}} [[Косинуссен теореми]] {{*}} [[Тангенссен теореми]] {{*}} [[Котангенссен теореми]] {{*}} [[Виçкĕтеслĕхсене шутласси]] | пуçелĕк4 = [[Математикăлла анализ]] | ят-йыш4 = [[Тригонометрилле куçарса ларту]] {{*}} [[Тригонометрилле функцисен интегралĕсен йышĕ|Интегралсем]]&nbsp;([[Тригонометрилле кутăнла функцисен интегралĕсен йышĕ|кутăнла функцисем]]) {{*}} [[Тригонометрилле функцисене дифференцилесси|Тăхăмсем]] }}<noinclude> {{doc-inline}} <noinclude> {{doc-inline}} == Çав. пекех == * {{t|Интегралсен ят-йышĕ}} {{doc-end}} [[Категори:Çӳрев шаблонĕсем:Математика]] </noinclude> nh608bydqd1eimt02qpg4kpcs4nio9w 874874 874872 2026-06-20T18:02:44Z Ellodanis5 17302 874874 wikitext text/x-wiki {{Çӳрев тапăлĕ | ят = Тригонометри | пуçелĕк = [[Тригонометри]] | state = {{{state|}}} | ят-йышсен_класĕ = hlist hlist-items-nowrap | пуçелĕк1 = Пĕтĕмĕшле | ят-йыш1 = [[Тригонометрие пăхса тухни]] {{*}} [[Тригонометри историйĕ|Истори]] ([[Тригонометрипе усă курасси|Усă курасси]]) {{*}} ([[Тригонометрилле функцисем|Функцисем]] {{*}} [[Тригонометрилле кутăнла функцисем|Кутăнла]] {{*}} [[Сайра усă куракан тригонометрилле функцисем|Сайра усă кураканнисем]]) {{*}} [[Пĕтĕмĕшлетнĕ тригонометри]] | пуçелĕк2 = [[Хыпар-хăнарлăх]] | ят-йыш2 = [[Тригонометрири çавахлăхсем|Çавахлăхсем]] {{*}} [[Тригонометрилле константтăсем|Тĕллĕхле константтăсем]] {{*}} [[Тригонометрири тапăлсем|Тапăлсем]] {{*}} [[Пĕрчĕлле çавракăш]] | пуçелĕк3 = Саккунсем тата теоремăсем | ят-йыш3 = [[Синуссен теореми]] {{*}} [[Пифагор теореми]] {{*}} [[Косинуссен теореми]] {{*}} [[Тангенссен теореми]] {{*}} [[Котангенссен теореми]] {{*}} [[Виçкĕтеслĕхсене шутласси]] | пуçелĕк4 = [[Математикăлла анализ]] | ят-йыш4 = [[Тригонометрилле куçарса ларту]] {{*}} [[Тригонометрилле функцисен интегралĕсен йышĕ|Интегралсем]]&nbsp;([[Тригонометрилле кутăнла функцисен интегралĕсен йышĕ|кутăнла функцисем]]) {{*}} [[Тригонометрилле функцисене дифференцилесси|Тăхăмсем]] }}<noinclude> {{doc-inline}} <noinclude> {{doc-inline}} == Çав. пекех == * {{t|Интегралсен ят-йышĕ}} {{doc-end}} [[Категори:Çӳрев шаблонĕсем:Математика]] </noinclude> 25r34s6jkdsfu3qgaa0blxu8j0wk1nr 0 112954 874880 806581 2026-06-20T19:33:33Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874880 wikitext text/x-wiki [[File:Topologist's sine curve.svg|thumb|Topologist's sine curve]] '''Пĕрлехи топологи''' (''йышсен теорийĕлле топологи'') — [[топологи]] уйрăмĕ. == Литература == * П. С. Александров, В. В. Федорчук, В. И. Зайцев [http://www.mathnet.ru/php/getFT.phtml?jrnid=rm&paperid=3420&what=fullt&option_lang=rus Основные моменты в развитии теоретико-множественной топологии]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ''Александров П. С.'' Введение в теорию множеств и общую топологию — {{М}}: [[Наука (издательство)|Наука]], 1977 * ''Архангельский А. В., Пономарёв В. И.'' Основы общей топологии в задачах и упражнениях — {{М}}: [[Наука (издательство)|Наука]], 1974 * ''Бурбаки Н. '' Элементы математики. Общая топология. Основные структуры — {{М}}: [[Наука (издательство)|Наука]], 1968 * ''{{iw|Келли, Джон (математик)|Келли Дж. Л.||John L. Kelley}}'' Общая топология — {{М}}: [[Наука (издательство)|Наука]], 1968 * ''Энгелькинг Р.'' Общая топология — {{М}}: Мир, 1986 * ''Виро О. Я., Иванов О. А., Харламов В. М., Нецветаев Н. Ю.'' [http://www.pdmi.ras.ru/~olegviro/topoman/index.html Элементарная топология]. Учебник в задачах (рус., англ.) * ''Сосинский А. Б.'' Введение в топологию — <abbr>М.</abbr>: МЦНМО, 2020 {{Математика уйрăмĕсем}} [[Категори:Пĕрлехи топологи|*]] [[Категори:Топологи]] ofxoos0c0w5k1v6nfgz89ybo6v87zv3 0 113331 874881 808313 2026-06-20T19:45:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874881 wikitext text/x-wiki {{Литература хайлавĕ | Ячĕ = Пĕррехинче кĕркунне | Ӳкерчĕк = | Жанр = калав | Автор = [[Максим Горький]] | Тăван чĕлхи = вырăс | Хайланă = [[1894]] | Пичетленĕ = [[1895]] | Куçарни = | Викитека-текст = }} '''«Пĕррехинче кĕркунне»''' — [[Максим Горький]] çыравçă [[1894]] çулта хайланă [[калав]]. Пĕрремĕш ăна «Самарская газета» хаçатра [[1895]] çулта «Рассказ бывалого человека» рубрикăра (çак формат 1903 çулчен пулнă) пичетленĕ. [[1899]] çулта калава «[[Очерки и рассказы]]» калавсен пухăвĕн 3-мĕш томне кĕртнĕ. == Сюжет == Калавра Максим Горький хăйĕнпе 17 çулта чухне юпа уйăхĕн вĕçĕнче кĕрхи сивĕ каçра пулса иртнине çырса панă. Автор пĕр çынна палламан çĕрте — çĕнĕ хулара — пĕр пус укçасăр тăрса юлнă. Ниçта та кайма май пулманнипе пăрахутсен тăнă вырăна çитнĕ. Автор çапла шухăшланă: «культурăн çакăн пек тăрăмĕнче чун хăвалĕн выçлăхне, хырăм выçнинчен хăвăртрах тивĕçтерме пулĕ»<ref>[http://gorkiy-lit.ru/gorkiy/proza/rasskaz/odnazhdy-osenyu.htm Текст книги «Однажды осенью»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230630034233/http://gorkiy-lit.ru/gorkiy/proza/rasskaz/odnazhdy-osenyu.htm |date=2023-06-30 }} на gorkiy-lit.ru</ref>. Сивĕ те выçă ăна çупăрланă. Вăл ларьсем хушшинче мĕнпе те пулин хырăма лăплантармашкăн çиме шыраса çӳренĕ, кĕтмен çĕртен хăйăр çинче кукăрăлса ларнă хĕрарăм кĕлеткине асăрханă: хĕрарăм апатланас шутпа пĕр ларе çĕмĕрме тытăннă та хăйне пулăшма ыйтнă. Хĕр çамрăкскер те хитрескер пулнă, анчах питне виçĕ кăвакарăш илемсĕрлетнĕ. Аялтан çĕр чавса шала кĕрейменнипе, хĕрарăм ăна начар çăрана çапса аркатма сĕнет. Автор вара çапла тунă та. Ларьте йĕпеннĕ çавра çăкăр çеç тупнă, çавна ĕнтĕ вĕсем кăмăлпах пайланă. Хăвăрттăн ку вырăнтан куçмалла пулнă та вара иккĕшĕ те кутăн хунă кимĕ айне çĕркаçма вырнаçнă. Çывăхрах Наташăпа паллашнă — вăл проститутка, иккен. Кивçен укçа паракан еркĕнĕ хĕнет, вăл мĕнпур арçынна кураймасть. Çапах та юлташĕ шăнса пăсăласран, ăна ăшă пама пикенет. Хыççăн та лăплантарать, шанчăклăх парнелет, малашне пурĕ те лайăх пулать, тет. Автор çапла çырать: «Вăл мана йăпатрĕ… Вăл ман чуна çĕклентерчĕ…». Палламан çын ăна пăхни автора çав тери хумхантарнă, унăн чĕри ирĕлсех кайнă. «Ун чухне манăн куçран куççуль талпăнса юхса тухрĕ, çак каç умĕн манăн чĕрере вĕрилсе тулнă вĕчĕхĕве, тунсăха, ухмахлăха тата тасамарлăха шăлса кайрĕ…» Шурăмпуç киличчен вĕсем юнашар выртнă хыççăн, ирхине хулана çитсен, туссем пек сывпуллашнă. Урăх вĕсем пачах та тĕл пулман. == Критика == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://gorkiy-lit.ru/gorkiy/proza/rasskaz/odnazhdy-osenyu.htm Текст книги «Однажды осенью»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230630034233/http://gorkiy-lit.ru/gorkiy/proza/rasskaz/odnazhdy-osenyu.htm |date=2023-06-30 }} * [https://teatr.audio/gorkii-maksim-odnazhdy-osenyu Аудиоверсия]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210515172316/https://teatr.audio/gorkii-maksim-odnazhdy-osenyu |date=2021-05-15 }} рассказа «Однажды осенью». Читает Ю.Кольцов * ''А. А. Волков''. [http://www.biografia.ru/arhiv/ruslit02a.html «Русская литература XX века. Дооктябрьский период.» Издательство «[[Просвещение (издательство)|Просвещение]]», Москва, 1964 г.]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210513160336/http://www.biografia.ru/arhiv/ruslit02a.html |date=2021-05-13 }} {{Максим Горький}} [[Категори:Максим Горькин калавĕсем]] [[Категори:1894 çулхи калавсем]] pn788nmq7c10uj7bggr75ery5e0kq1p 0 121352 874883 834834 2026-06-20T20:19:07Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874883 wikitext text/x-wiki '''Па́влов çурчĕ''' ('''Салтак Мухтавĕн çурчĕ''', '''Афанасьев — Павлов çурчĕ''') — [[Волгоград]]ри [[Ленин лапамĕ (Волгоград)|Ленин лапамĕнче]] вырнаçнă 4-этажлă пурăнан çурт, [[Сталинград çапăçăвĕ]] пынă чухне совет салтакĕсем çакăнта 58 кун паттăрлăх кăтартса хӳтĕленнĕ. Хăшпĕр историксем каланипе, [[Павлов Яков Федотович|Я. Ф. Павлов]] аслă сержант ертсе пынипе хӳтĕленнĕ, унчен [[Афанасьев Иван Филиппович|И. Ф. Афанасьев]] аслă лейтенант аманнă пулнă<ref>''[[Бивор Энтони|Antony Beevor]].'' [https://books.google.com/books?id=7n1WnhX17GkC&pg=PT171 Stalingrad.] [[Penguin Books]], 1999. p. 171.</ref>, çавăнпа та çурт ячĕ çапла. Çапах та тепĕр версипе, Я. Ф. Павлов çурта штурмланă группа командирĕ пулнă, хӳтĕлеве<ref>{{cite web|url = http://oblvesti.ru/news/umer-legendarnyi-volgogradskii-zhurnalist-yurii-beledin.html|title = Умер легендарный волгоградский журналист Юрий Беледин|author = |date = 2014-05-13|work = |publisher = // Областные вести (Волгоград)|accessdate = 2015-02-06|lang = |archive-date = 2015-02-06|archive-url = https://web.archive.org/web/20150206114239/http://oblvesti.ru/news/umer-legendarnyi-volgogradskii-zhurnalist-yurii-beledin.html|deadlink = yes}}</ref> И. Ф. Афанасьев аслă лейтенант ертсе пынă. == == == Сталинград çапăçăвĕ == === Павлов çуртне хӳтĕленĕскерсем === == Литература == * ''Афанасьев И. Ф.'' Дом солдатской славы. — {{М.}}: ДОСААФ, 1970. * ''Сборник'' [https://web.archive.org/web/20130515192631/http://publ.lib.ru/ARCHIVES/_OBS_HUD_VOE/_Obs_hud_voe_sborniki.html Двести огненных дней.] — Москва: Военное Издательство, 1968. — 512 с. Тираж 65 000 экз. * ''[[Павлов Яков Федотович|Павлов Я. Ф.]]'' [militera.lib.ru/memo/russian/pavlov_yf/index.html В Сталинграде (Фронтовые записки).] — Сталинград: Областное книгоиздательство, 1951. — 32 с. Тираж 20 000 экз. * ''[[Родимцев Александр Ильич|Родимцев А. И.]]'' [militera.lib.ru/memo/russian/rodimcev_ai2/05.html Дом солдатской доблести] / Гвардейцы стояли насмерть. — {{М.}}: ДОСААФ, 1969. — 192 с. Тираж 100 000 экз. * ''Савельев Л. И.'' [publ.lib.ru/ARCHIVES/S/SAVEL'EV_Lev_Isomerovich/_Savel'ev_L.I..html Дом Павлова.] — Москва: Советская Россия, 1970. — 208 с. Тираж 50 000 экз. * {{кĕнеке|автор=[[Беледин Юрий Михайлович|Беледин Ю. М.]]|пуçелĕк=Осколок в сердце. |вырăн=Волгоград |издательство= |çул=2007 |том= |страницы= |страниц=331 |сери= |isbn= |тираж=}} * ''Гуркин В.'' «Дом Павлова» — символ доблести и геройства советских воинов. // [[Военно-исторический журнал]]. — 1963. — № 2. — С.48-54. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://www.youtube.com/watch?v=SjoHXOUXBU4 Снайпер — калмык и его однополчанин] (видеорепортаж о встрече двух последних живых участников обороны в 2010 г.) * [http://www.amic.ru/news/95726/ ИА Амител, г. Барнаул Один из 24-х] * Павлов Я. [militera.lib.ru/memo/russian/levin_ua4/07.html Дом ратной славы] * [http://bumbinorn.ru/society/1165135226-garya-hoholov-neizvestnyy-zaschitnik-doma-pavlova_48654.html Гаря Хохолов — неизвестный защитник дома Павлова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200604204131/http://bumbinorn.ru/society/1165135226-garya-hoholov-neizvestnyy-zaschitnik-doma-pavlova_48654.html |date=2020-06-04 }} * [https://ria.ru/society/20150317/1052915776.html В Узбекистане скончался последний защитник Дома Павлова в Сталинграде] * Дом Павлова фигурирует как локация в компании за СССР в компьютерой игре all of Duty 1.C * [https://www.youtube.com/watch?v=SjoHXOUXBU4 Снайпер — калмык и его однополчанин] (видеорепортаж о встрече двух последних живых участников обороны в 2010 г.) * [http://www.amic.ru/news/95726/ ИА Амител, г. Барнаул Один из 24-х] * Павлов Я. [militera.lib.ru/memo/russian/levin_ua4/07.html Дом ратной славы] * [http://bumbinorn.ru/society/1165135226-garya-hoholov-neizvestnyy-zaschitnik-doma-pavlova_48654.html Гаря Хохолов — неизвестный защитник дома Павлова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200604204131/http://bumbinorn.ru/society/1165135226-garya-hoholov-neizvestnyy-zaschitnik-doma-pavlova_48654.html |date=2020-06-04 }} * [https://ria.ru/society/20150317/1052915776.html В Узбекистане скончался последний защитник Дома Павлова в Сталинграде] * Дом Павлова фигурирует как локация в компании за СССР в компьютерой игре all of Duty 1.C {{Сталинград çапăçăвне асăнмалăх}} [[Категори:Сталинград çапăçăвĕ]] [[Категори:Сталинград çапăçăвĕн Волгоградри палăкĕсем]] [[Категори:Раççейри пурăнан çуртсем|Павлов çурчĕ]] [[Категори:Совет Волгоградĕнчи çуртсем тата çурт-йĕрсем]] 3fzb4iaz86c6ia3n29av742505zh9js 0 121686 874928 873191 2026-06-21T11:53:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874928 wikitext text/x-wiki '''И́горь Дми́триевич Спа́сский''' (2.8.1926, [[Ногинск|Богородск]] РСФСР, ССРП — 3.9.2024, [[Санкт-Петербург]], РФ) — совет/раççей ăсчахĕ, [[инженер]]ĕ, 200 яхăн совет/раççей субмаринисен [[Инженер-конструктор|генерал-конструкторĕ]], [[Рубин (конструктор бюровĕ)|«Рубин» МТ ТКБ]], уçламçă. [[Раççей Федерацин Паттăрĕ]] (2018). [[Социализм Ĕçĕң Паттăрĕ]] (1978). [[Ленин премийĕ|Ленин премипе]] [[ССРП патшалăх премийĕ|ССРП патшалăх премин]] лауреачĕ. [[Раççей ăслăхсен академийĕ|РĂА]] академикĕ (1992 çулчен — [[ССРП ăслăхсен академийĕ|АН ССРП]] [[академик]]ĕ). == Биографи == == Чыслани == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{warheroes|id=12607}} * {{сотрудник РАН|809|Игоря Дмитриевича Спасского}} * [http://www.mathnet.ru/rus/person132860 Его статьи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240903195443/https://www.mathnet.ru/rus/person132860 |date=2024-09-03 }} на [[Math-Net.Ru]] * [http://www.assembly.spb.ru/welcome/showall/633200274 Электронная книга Почётных граждан СПб] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181220014305/http://www.assembly.spb.ru/welcome/showall/633200274 |date=2018-12-20 }} * [http://www.ckb-rubin.ru/rus/history/unwatstr/Five_color_RUS.pdf Книга Игоря Спасского «Пять цветов времени»]{{Ĕçлемен каçă|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ceo.spb.ru/rus/industry/spassky.i.d/index.shtml Биография Спасского на сайте «Личности Петербурга»] * [https://oxpaha.ru/national/persons/biografiya-konstruktor-podvodnyh-lodok-igor-spasskij/ Биография Спасского на сайте АФР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240903195441/https://oxpaha.ru/national/persons/biografiya-konstruktor-podvodnyh-lodok-igor-spasskij/ |date=2024-09-03 }} * [http://www.echo.msk.ru/guests/4393/ Интервью Спасского] на радиостанции «[[Эхо Москвы]]» * [http://polit.ru/news/2015/08/02/spasskiy/ Биография] на сайте «[[Полит.ру]]» * [https://ria.ru/spravka/20110802/410792572.html Биографическая справка] на сайте «[[РИА Новости]]» * [http://morskoesobranie.ru/case/d26719/spasskii-igor-dmitrievich Статья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240916065224/https://morskoesobranie.ru/case/d26719/spasskii-igor-dmitrievich |date=2024-09-16 }} на сайте Санкт-Петербургского морского собрания * [https://web.archive.org/web/20180501004829/http://file-rf.ru/analitics/235 Академик РАН Игорь Спасский: «Нет более интересной работы, чем конструирование подводных лодок»] {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:1926 çулта çуралнисем]] [[Категори:Çурлан 2-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:Авăнăн 3-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:2024 çулта вилнисем]] 8idphqaerq5ab5ocvzueukixhnamj5e 0 124206 874894 851589 2026-06-21T01:24:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874894 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Леонид Прокопьевич<br>ПРОКОПЬЕВ |тăван ят = Леонид Прокопьевич Прокопьев |портрет = |калăпăш = |ăнлантару = |çуралнă чухнехи ят = |ĕçлев тĕсĕ = совет/раççей парти/патшалăх ĕçченĕ |çуралнă вăхăт = [[1934]], [[ака, 7]] |çуралнă вырăн = [[Янмурзино]] ялĕ, {{ÇВ|Красноармейск районĕ|Красноармейски районĕнче}}, [[Чăваш АССР]], РСФСР, ССРП |гражданлăх = {{USSR}} {{RUS}} |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = [[2006]], [[кăрлач, 8]] |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Шупашкар|Шупашкарта}}, [[Чăваш Ен]], РФ |ашшĕ = |амăшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = |чыславсемпе парнесем = |сайт = |тĕрли = |Commons = |Rodovid = }} '''Леонид Прокопьевич Прокопьев''' (7.4.1934, [[Янмурзино]], [[Красноармейски_районĕ_(Чăваш Ен)|Красноармейски районĕ]], [[Чăваш АССР]], [[РСФСР]] — 8.1.2006, [[Шупашкар]], [[РФ]]) — совет/раççей парти/патшалăх ĕçченĕ, [[Чăваш АССР Министрсен канашĕ]] председателĕ (1975—1989), РСФСР патшалăх национальноçсен ĕçĕсен комитечĕн председателĕ (1990—1991). == Биографи == == Чыслани == * [[Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] * [[Халăхсен туслăхĕ орден]] * [[«Хисеп Палли» орден]] * Медальсем == Каçăсем == * [http://www.gasi.archives21.ru/default.aspx?page=./3699/3953/5738 Государственный архив современной истории Чувашской Республики → Прокопьев Леонид Прокопьевич] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210930101857/http://www.gasi.archives21.ru/default.aspx?page=./3699/3953/5738 |date=2021-09-30 }} * [https://web.archive.org/web/20131105000211/http://www.nasledie.nbchr.ru/personalii/gos-dejateli/prokopev-leonid-prokopevich/ Культурное наследие Чувашии → Прокопьев Леонид Прокопьевич] * https://kprf.ru/pravda/issues/2006/1/article-10348/ * http://archiv.council.gov.ru/files/encycl/896_3004_793054178/index{{Ĕçлемен каçă|date=March 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * https://regnum.ru/news/polit/570546.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211030121457/https://regnum.ru/news/polit/570546.html |date=2021-10-30 }} * http://nasledie.nbchr.ru/personalii/gos-dejateli/prokopev-leonid-prokopevich/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250210185137/http://nasledie.nbchr.ru/personalii/gos-dejateli/prokopev-leonid-prokopevich/ |date=2025-02-10 }} * http://www.labyrinth.ru/content/card.asp?cardid=15538 {{Чăваш АССР влаçĕ}} [[Категори:РФКП пайташĕсем]] [[Категори:ССКП XXV съезчĕн делегачĕсем]] [[Категори:ССКП XXVI съезчĕн делегачĕсем]] fgxbi2j2sxdwatyz62rax1m0jo0d3nc 0 124316 874923 856496 2026-06-21T10:19:05Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 874923 wikitext text/x-wiki {{пĕлтерĕшсем|Синяя птица (пĕлтерĕшсем)}} {{Мусăк ушкăнĕ | Ӳкерчĕк = ВИА Синяя птица.jpg | Çулсем = 1972—1991 (ВИА)<br><small>кайранхи групписем халĕ те пур</small> | Ăçтан = [[Гомель]], [[Беларус ССР]], [[ССРП]]<br>[[Самар|Куйбышев]], [[РСФСР]], [[ССРП]] | Патшалăхсем = {{USSR}}<br>{{BLR}}<br>{{RUS}} | Чĕлхе = [[Беларус чĕлхи|беларус]], [[вырăс чĕлхи|вырăс]] | Урăх ят = «Мы, вы и гитары» ({{lang-be|«Мы, вы і гітары»}}), [[1972]] | Жанр = рок, поп-муcăк, бит, поп-рок }} «'''Си́няя пти́ца'''» — 1972-1991 çулсенче пулнă [[ССРП|совет]] [[вокал-инструментлă ансамбль|вокал-инструментлă ансамблĕ]] (ВИА). Каярахпа «Синяя птица» ятпа темиçе раççей мусăк группи ĕçленĕ, вĕсен йышĕнче тăван ансамбльте вылянă мусăкçăсем пулнă, вĕсем кăк ушкăнĕн репертуарĕпех концертсене тухнă. Çаплах çак ятпа вокал фестивалĕ те пуçтарăннă. == «Синяя птица» ВИА == Группăна 1972 çулта [[Гомель]]те (Беларуç) «Мы, вы и гитары» [[Вокал-инструменталлă ансамбльсем|вокал-инструменталлă ансамбль]] ятпа йĕркеленĕ. <ref name="nvonline-20120120" /> Унăн йышĕнче [[Дроздов Сергей Александрович|Сергей Дроздов]] (ун чухне — учащийся Гомельти Н. Ф. Соколовский ячĕллĕ мусăк училищинче вĕреннĕ), Вячеслав Яцыно, Валерий Павлов, Борис Белоцерковский, [[Метёлкин Юрий Иванович|Юрий Метёлкин]], Яков Цыпоркин тата Владимир Блюм. Кайрантарах ансамбль «Голоса Полесья» ятпа çӳренĕ, Беларуç республикинче конкурсенче, тата Совет Пĕрлешĕвĕн конкурсĕнче те лауреат ятне тивĕçнĕ<ref>[http://nv-online.info/by/246/culture/41232/Легендарный-ВИА-Синяя-птица-основали-белорусы.htm Легендарный ВИА «Синяя птица» основали белорусы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150129123251/http://nv-online.info/by/246/culture/41232/%D0%9B%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BD%D1%8B%D0%B9-%D0%92%D0%98%D0%90-%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F-%D0%BF%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B0-%D0%BE%D1%81%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D0%BB%D0%B8-%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%BE%D1%80%D1%83%D1%81%D1%8B.htm |date=2015-01-29 }} — сайт газеты «Народная воля», Минск, 20.01.2012</ref><ref name="popsa-018" />. [[1974]] çулта ССРП эстрада аудиторине «çĕнсе илес» тĕллевпе «Голоса Полесья» Чулхулари филармоние, «Современник» ушкăна куçнă. Унти пĕтĕм йышĕ çапла пулнă: Михаил Болотный тата Роберт Болотный ([[Эдди Рознер]] оркестрĕнче саксофон çинче шăрантарнă), Борис Белоцерковский, Сергей Дроздов, [[Завьялова Евгения Петровна|Евгения Завьялова]] (Рознер оркестрĕнчи вокал), Юрий Метёлкин тата Юрий Янин. == «Синяя птица» ВИА кăкĕнчи йышĕ == [[File:Синяя птица.jpg|справа|thumb|400px|«Синяя птица» концерчĕ. Афганистан, 1985 çул.]] * Банковский Юрий (скрипка) * Барков Валентин (бас-гитара, вокал) * Белоцерковский Борис (ударные) * Болотный Роберт (худ. руководитель, саксофон) * Болотный Михаил (муз. руководитель, клавишные) * Варвалюк Виктор (ударные) * [[Войнов Евгений Светославович|Войнов Евгений]] (вокал)<ref>{{Cite web |url=http://ensembles.ru/musician/vojnov |title=Парад ансамблей |access-date=2017-09-20 |archive-date=2017-09-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170920103732/http://ensembles.ru/musician/vojnov |deadlink=no }}</ref> * [[Газманов Олег]] (аудирежиссёр) * Галицкий Дмитрий (клавишные, вокал) * Гапонов Владимир (гитара) * Дейнеко Эдуард (труба) * [[Доценко Игорь Дмитриевич|Доценко Игорь]] (ударные) * [[Дроздов Сергей Александрович|Дроздов Сергей]] (вокал, бас-гитара) * Завьялова Евгения (вокал) * Зверович Александр (вокал) * [[Касторский Сергей Михайлович|Касторский Сергей]] (клавишные) * Колесниченко Олег (вокал) * Комаров Алексей (ударные) * [[Коста Нина|Нина Коста]] (вокал) * Кулишевский Яков (вокал) * [[Лазарева Светлана Юрьевна|Лазарева Светлана]] (вокал) * [[Лёвкин, Сергей Евгеньевич|Лёвкин Сергей]] (вокал) * Лоос Виталий (тромбон) * Матвиенко Геннадий (гитара) * Мельников Валерий (труба) * [[Метёлкин Юрий Иванович|Метёлкин Юрий]] (вокал) * Мостовой Александр (гитара) * Мурыгин Анатолий (гитара) * Панин Лев (скрипка) * Парфенюк Николай (вокал) * Преображенский Владимир (вокал) * Пронин Валерий (скрипка) * Пружинин Александр (клавишные) * Рябков Виктор (вокал) * Салмина Анна (вокал) * [[Саруханов Игорь Арменович|Саруханов Игорь]] (гитара, вокал) * Ульянов Владимир (скрипка) * Хумарьян Юрий (гитара) * Шабловский Игорь (гитара) * [[Шурыгин Владимир Иванович|Шурыгин Владимир]] (гитара) * Ющенко Валерий (вокал) * Янин Юрий (гитара) == Дискографи == Пурĕпе «Синяя птица» ВИА винил çинче 7 гигант-альбом тата 2 гигант-пухăм, 11 [[мини-альбом]] çырса кăларнă, мĕнпур тиражĕ — миллионран ытла экземпляр<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.discogs.com/ru/artist/819241-%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F-%D0%9F%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B0|title=Синяя Птица|website=Discogs|accessdate=2021-02-03|archive-date=2021-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210413030539/https://www.discogs.com/ru/artist/819241-%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F-%D0%9F%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B0|deadlink=no}}</ref>. === Тулли форматлă альбомсем === * 1977 — «Синяя птица» * 1978 — «От сердца к сердцу» * 1981 — «[[Моя любовь жива (альбом)|Моя любовь жива]]» * 1983 — «„Синяя птица“ во Дворце спорта в Лужниках» * 1985 — «Осенний этюд» * 1986 — «Подземный переход» * 1987 — «Белый причал» === Мини-альбомсем тата синглсем === * 1976 — «Слова» * 1976 — «Ты мне не снишься» * 1977 — «Мамина пластинка» * 1978 — «Между мною и тобою» * 1979 — «Прогулка» * 1980 — «Пусть я ошибусь» * 1981 — «Знаешь ты» * 1982 — «Во Дворце спорта в Лужниках» * 1983 — «Подорожник / Когда с тобой любовь / Задумчивая грусть / Три аккорда» * 1983 — «Цветные звуки» * 1985 — «День как день» === Пухăмсем === * 1977 — [[Самоцветы (ВИА)|Самоцветы]] / [[Пламя (вокально-инструментальный ансамбль)|Пламя]] / Синяя птица — «Песни на стихи Михаила Танича» * 1979 — Синяя птица / [[Коробейники (ансамбль)|Коробейники]] / От сердца к сердцу — «Золотая весна» *1980 — «Наедине с собой» == После распада группы == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://via-era.narod.ru/Ansambli/SP/bolotny_2014/bolot_6.htm Как всё начиналось…] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241203184730/https://via-era.narod.ru/Ansambli/SP/bolotny_2014/bolot_6.htm |date=2024-12-03 }} * [https://web.archive.org/web/20140612045957/http://lyrics.wikia.com/%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%8F%D1%8F_%D0%BF%D1%82%D0%B8%D1%86%D0%B0 Дискография ансамбля] * [http://www.popsa.info/bio/018/018b.html Информация о ВИА на сайте «Популярная советская песня»]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://helt.mylivepage.ru ВИА «Синяя птица». Музыка для тех, кто любит…] * [https://proza.ru/2023/07/01/505/ Синяя птица. Русский «Юрай хип»] * [http://popsa.info/bio/018/018b-1.html ВИА «Синяя птица». Музыканты ансамбля (версия от 12 апреля 2005)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221111194843/http://popsa.info/bio/018/018b-1.html |date=2022-11-11 }} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Мусăк ушкăнĕсем, алфавитпа]] [[Категори:Синяя птица (вокал-инструменталлă ансамбль)| ]] pw7iuvtqle6n79d6f5evfab1xzaofam 0 130217 874855 2026-06-20T12:26:01Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Unit circle angles color.svg|thumb|left|Unit circle angles color]] [[File:Exact trigonometric table for multiples of 3°.jpg|thumb|500px|Exact trigonometric table for multiples of 3°]] '''Тригонометрилле константтă''', нумайлă хисепре '''Тригонометрилле константтăсем'''. == Каçăсем == * [http://mathforum.org/dr.math/faq/formulas/faq.regpoly.html Конструируемые пр...» 874855 wikitext text/x-wiki [[File:Unit circle angles color.svg|thumb|left|Unit circle angles color]] [[File:Exact trigonometric table for multiples of 3°.jpg|thumb|500px|Exact trigonometric table for multiples of 3°]] '''Тригонометрилле константтă''', нумайлă хисепре '''Тригонометрилле константтăсем'''. == Каçăсем == * [http://mathforum.org/dr.math/faq/formulas/faq.regpoly.html Конструируемые правильные многоугольники] * [http://www.jdawiseman.com/papers/easymath/surds_sin_cos.html Синус и косинус в виде иррациональных чисел] включает альтернативные выражения в некоторых случаях, также как и выражения для некоторых углов {{refless|дата=2020-03-26}} {{Тригонометри}} [[Категори:Тригонометри]] [[Категори:Алгебрăлла хисепсем]] drc6s17h1u1jfry158pbb08f3jz7omj 874857 874855 2026-06-20T12:41:13Z Ellodanis5 17302 874857 wikitext text/x-wiki [[File:Unit circle angles color.svg|thumb|left|Unit circle angles color]] [[File:Exact trigonometric table for multiples of 3°.jpg|thumb|500px|Exact trigonometric table for multiples of 3°]] '''Тригонометрилле константтă''', нумайлă хисепре '''Тригонометрилле константтăсем'''. == Bibliography == {{Refbegin}} * {{cite journal |first1=D. H. |last1=Lehmer |title=A note on trigonometric algebraic numbers |journal=American Mathematical Monthly |year=1933 |pages=165–166 |volume=40 |number=3 |doi=10.2307/2301023 |jstor=2301023}} * {{Cite book |editor1-last=Abramowitz |editor1-first=Milton |editor1-link=Milton Abramowitz |editor2-last=Stegun |editor2-first=Irene A. |editor2-link=Irene Stegun |title=Handbook of Mathematical Functions with Formulas, Graphs, and Mathematical Tables |publisher=[[Dover Publications]] |location=New York |isbn=978-0-486-61272-0 |year=1972 |url=https://archive.org/details/handbookofmathe000abra}} * {{cite journal |first1=William |last1=Watkins |first2=Joel |last2=Zeitlin |title=The minimal polynomial of cos(2*&pi;/n) |year=1993 |pages=471–474 |journal=American Mathematical Monthly |doi=10.2307/2324301 |jstor=2324301 |volume=100 |number=5}} *{{cite journal |first1=Kurt |last1=Girstmair |title=Some linear relations between values of trigonometric functions at k*&pi;/n |journal=Acta Arithmetica |volume=81 |year=1997 |issue=4 |pages=387–498 |doi=10.4064/aa-81-4-387-398 |mr=1472818 |url=https://bibliotekanauki.pl/articles/1390870.pdf}} *{{cite journal |first1=John H. |last1=Conway |first2=Charles |last2=Radin |first3=Lorenzo |last3=Sadun |title=On angles whose squared trigonometric functions are rational |journal=Discrete & Computational Geometry |year=1999 |pages=321–332 |volume=22 |issue=3 |mr=1706614 |arxiv=math-ph/9812019 |doi=10.1007/PL00009463 |s2cid=563915 }} * {{cite journal |first1=Paul |last1=Bracken |first2=Jiri |last2=Cizek |title=evaluation of quantum mechanical perturbative sums in terms of quadratic surds and their use in the approximation of &zeta;(3)/&pi;³ |year=2002 |journal=International Journal of Quantum Chemistry |volume=90 |doi=10.1002/qua.1803 |pages=42–53}} * {{cite journal |first1=L. D. |last1=Servi |title=Nested square roots of 2 |journal=American Mathematical Monthly |year=2003 |volume=110 |number=4 |pages=326–330 |doi=10.2307/3647881 |jstor=3647881 }} * {{cite journal |first1=Scott |last1=Beslin |first2=Valerio |last2=de Angelis |title=The minimal polynomials of sin(2*&pi;/p) and cos(2*&pi;/p) |journal=Mathematics Magazine |volume=77 |number=2 |year=2004 |jstor=3219105 |pages=146–149 |doi=10.1080/0025570X.2004.11953242 |s2cid=118497912 }} * {{cite journal |first1=Pinthira |last1=Tangsupphathawat |first2=Vichian |last2=Laohakosol |title=Minimal polynomials of algebraic cosine values at rational multiples of &pi; |year=2016 |journal=Journal of Integer Sequences |volume=19 |page=16.2.8 |url=https://cs.uwaterloo.ca/journals/JIS/VOL19/Laohakosol/lao2.html}} {{Refend}} == Каçăсем == * [http://mathforum.org/dr.math/faq/formulas/faq.regpoly.html Конструируемые правильные многоугольники] * [http://www.jdawiseman.com/papers/easymath/surds_sin_cos.html Синус и косинус в виде иррациональных чисел] включает альтернативные выражения в некоторых случаях, также как и выражения для некоторых углов {{refless|дата=2020-03-26}} {{Тригонометри}} [[Категори:Тригонометри]] [[Категори:Алгебрăлла хисепсем]] decswtzhowhk3ugun8uvkcociy1qi41 0 130218 874875 2026-06-20T18:15:57Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Комплекслă ăслăх}} [[File:Fotothek df tg 0000230 Geometrie ^ Trigonometrie.jpg|thumb|]] {{main|Математика историйĕ}} '''Тригонометри историйĕ''' {{Тригонометри}}» 874875 wikitext text/x-wiki {{Комплекслă ăслăх}} [[File:Fotothek df tg 0000230 Geometrie ^ Trigonometrie.jpg|thumb|]] {{main|Математика историйĕ}} '''Тригонометри историйĕ''' {{Тригонометри}} 5q3kc6duglo2nktluqokt59j328isbw 874876 874875 2026-06-20T18:26:48Z Ellodanis5 17302 874876 wikitext text/x-wiki {{Комплекслă ăслăх}} [[File:Illustrazione studiosi.jpg|thumb|300px|Illustrazione studiosi]] {{main|Математика историйĕ}} '''Тригонометри историйĕ''' == Çăлкуçсем == *{{cite book |first=Carl Benjamin |last=Boyer |author-link=Carl Benjamin Boyer |title=A History of Mathematics |edition=2nd |publisher=John Wiley & Sons, Inc. |year=1991 |isbn=978-0-471-54397-8 |url=https://archive.org/details/historyofmathema00boye }} *{{cite book |first=George G. |last=Joseph |location=London |edition=2nd |title=The Crest of the Peacock: Non-European Roots of Mathematics |publisher=[[Penguin Books]] |year=2000 |isbn=978-0-691-00659-8 |url=https://archive.org/details/crestofpeacockno00jose }} *{{cite book |last=Katz|first=Victor J.|author-link=Victor J. Katz|title=A History of Mathematics / An Introduction |year=1998 |edition=2nd |publisher=Addison Wesley |isbn=978-0-321-01618-8 |url=https://archive.org/details/historyofmathema00katz}} *{{cite book |last=Katz|first=Victor J.|year=2007|title=The Mathematics of Egypt, Mesopotamia, China, India, and Islam: A Sourcebook|place= Princeton|publisher= Princeton University Press|isbn= 978-0-691-11485-9}} *{{cite book |last=Needham |first=Joseph |year=1986 |title=Science and Civilization in China: Volume 3, Mathematics and the Sciences of the Heavens and the Earth |location=Taipei |publisher=Caves Books, Ltd.}} *{{cite book |last=Restivo |first=Sal |year=1992 |title=Mathematics in Society and History: Sociological Inquiries |location=Dordrecht |publisher=Kluwer Academic Publishers |isbn=1-4020-0039-1}} == Урăх çăлкуçсем == {{wikiquote}} * {{cite book |last=Braunmühl |first=Anton von |author-link=Anton von Braunmühl |year=1900–1903 |title=Vorlesungen über Geschichte der Trigonometrie |trans-title=Lectures on the History of Trigonometry |language=de |publisher=B. G. Teubner |url=https://archive.org/details/vorlesungenber00brauuoft/ }} * {{cite book |last=Kennedy |first=Edward S. | authorlink= Edward Stewart Kennedy |year=1969 |chapter=The History of Trigonometry |title=Historical Topics for the Mathematics Classroom |publisher=[[National Council of Teachers of Mathematics]] |chapter-url=https://archive.org/details/historicaltopics0000unse_x0v6/page/333 |series=NCTM Yearbooks |volume=31 |pages=333–375 |chapter-url-access=limited }} * {{cite book |last=Maor |first=Eli |author-link=Eli Maor |year= 1998 |title=Trigonometric Delights |publisher=Princeton University Press |doi=10.1515/9780691202204 |archive-url=https://web.archive.org/web/20030711040044/http://www.pupress.princeton.edu/books/maor/ |url-status=dead |url=http://www.pupress.princeton.edu/books/maor/ |archive-date=2003-07-11 |isbn=0691057540 }} * {{cite book |last1=Ostermann |first1=Alexander |last2=Wanner |first2=Gerhard |year=2012 |title=Geometry by Its History |chapter=Trigonometry |series=Undergraduate Texts in Mathematics |publisher=Springer |doi=10.1007/978-3-642-29163-0 |pages=113–155 |isbn=978-3-642-29162-3 }} * {{cite book |last=Van Brummelen |first=Glen |author-link=Glen Van Brummelen |year=2009 |title=The Mathematics of the Heavens and the Earth: The Early History of Trigonometry |publisher=Princeton University Press }} * {{cite book |last=Van Brummelen |first=Glen |author-link=Glen Van Brummelen |year=2021 |title=The Doctrine of Triangles: A History of Modern Trigonometry |publisher=Princeton University Press }} {{History of science}} {{History of mathematics}}{{Тригонометри}} {{Islamic mathematics}} [[Category:History of mathematics|Trigonometry]] [[Category:History of geometry|Trigonometry]] [[Category:Trigonometry]] pxsat28tlu7ev3qvnnyud6bmtjvbkij 10 130219 874878 2026-06-20T19:21:58Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Бразильская выдра ест пойманную в реке рыбу, Мату-Гросу, Бразилия» 874878 wikitext text/x-wiki Бразильская выдра ест пойманную в реке рыбу, Мату-Гросу, Бразилия cs5s4sug1s5ydodwtqraxaacp1ia3wx 10 130220 874879 2026-06-20T19:22:22Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «018 Giant otter eating a fish in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg» 874879 wikitext text/x-wiki 018 Giant otter eating a fish in Encontro das Águas State Park Photo by Giles Laurent.jpg ca6pgdcvbzxuhujt4fnl1jkdcjjg5pd