Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Калифорний 0 19383 875790 848251 2026-07-24T07:03:48Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875790 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {| style="text-align: left; background-color: #ef99cc; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Cf</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>98</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''251,0796''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Rn] 5f<sup>10</sup> 7s<sup>2</sup>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Калифорни'''</big> |} '''Калифорни''' — 98 [[Атом номерĕ|атом номерлĕ]] [[Хими элеменчĕсем|хими элеменчĕ]]. Атом масси 251,0796; Cf тесе паллă тăваççĕ({{lang-la|Californium}}), [[Актиноидсем|актиноидсен]] шутне кĕрет. == Истори == [[1950]]-мĕш çулта Калифорни университетĕнче [[Сиборг]] ушкăнĕ туса илнĕ. Калифорнин пĕрремĕш хытă çыхăнăвĕсене: <sup>249</sup>Cf<sub>2</sub>O<sub>3</sub> тата <sup>249</sup>CfOCl [[1958]]-мĕш çулта уйăрнă. == Ячĕ пулни == Калифорни университечĕ яте панă. Авторсем каланă тăрăх вĕсем [[Америка]] пионерĕсен ĕмĕр каялла [[Калифорни]]не çитме мĕнле йывăр пулнă, çавăн пекех çĕнĕ элемент тупма вăй хумалла пулнă. == Уйăрни == == Уйăрни == Калифорние е CfF<sub>3</sub> [[лити|литипе]] хутшăнтарса уйăраççĕ: CfF<sub>3</sub> + 3Li = Cf + 3LiF, е калифорни оксидне Cf<sub>2</sub>O<sub>3</sub> [[кальци|кальципе]]: Cf<sub>2</sub>O<sub>3</sub> + 3Са = 2Cf + 3СаО. Ытти [[актиноидсем|актиноидсенчен]] калифорние [[экстракци]] е [[хроматографи]] майĕсемпе уйăраççĕ. == Физика тата хими пахалăхĕсем == Калифорни питĕ çăмăл вĕçекен [[металл]]. Икĕ модификаци пур. 600&nbsp;°C сахалрах пулсан a-модификаци гексагоналлă решёткăпа (параметрĕсем: а = 0,339 нм, с = 1,101 нм), 600&nbsp;°C çӳллĕрех пулсан — b-модификаци кубла гранецентрланă решёткăпа. Металл 900&nbsp;°C ирĕлĕт, 1227&nbsp;°C вĕрет. Хими пахалăхĕсемпе лантаноидсем евĕрлĕ. Калифорнин галогенидсемпе (CfHal<sub>3</sub>) оксигалогенидĕсене (CfOHal) синтезланă. Калифорнин диоксидне (CfO<sub>2</sub>) туса илме калифорни оксидне (Cf<sub>2</sub>O<sub>3</sub>)10 МПА пусăмра [[кислород]]па хĕртсе çунтараççĕ. Cf<sup>3+</sup> çыхăнăвĕсене вăйлă окислительсемпе хутшăнтарса Cf<sup>4+</sup> ионĕсене растворсене тăваççĕ. Калифорнин хытă йодидне (CfI<sub>2</sub>) ситнезланă. Шыв растворĕсенче Cf<sup>3+</sup> электрохимикăлла Cf<sup>2+</sup> туса илеççĕ. ==Изотопĕсем== {{main|Калифорни изотопĕсем}} == Каçăсем == * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Cf/key.html Калифорни Webelements çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041010182922/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Cf/key.html |date=2004-10-10 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb098.htm Калифорни хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110823054608/http://n-t.ru/ri/ps/pb098.htm |date=2011-08-23 }} {{stub}} {{Актиноидсем}} <!--Categories--> <!--Interwiki--> [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Актиноидсем]] [[Категори:Металсем]] [[Категори:Радиохастар элементсем]] ba369of6k2g1fdax51e3g0lxctg9vxz Википеди:Хăвăрт пăрахăçлас критерисем 4 20231 875783 479769 2026-07-23T19:59:09Z ~2026-41185-48 40588 /* Куçарса янисем */ комментарий, пунктуация, пӗтӗмлетӳ, хупни, ҫӗнетӳ, тӗрӗслетӳ, хушни, йӑнӑшсем, ҫӑлкуҫсем, ӳкерчӗк хушни, шаблон тӳрлетӗвӗсем, категорилетӳ, хурав, викилетӳ 875783 wikitext text/x-wiki {{policy|[[ВП:КБУ]]}} __NOTOC__ Хăш чух [[Википеди:Администраторсем|администраторсем]] Википеди страницисене ним пĕлтермесĕрех, [[Википеди:Пăрахăçлама|сӳтсе явмасăрах]], кăларса пăрахма пултараççĕ. Аяларах çак тĕслĕхсене кăтартнă. Çак йĕркене улăштарас тесен, сӳтсе явмалла. {{Страницăсене пăрахăçлани}} <div class="toc" style="float:left; line-height: 150%; padding: 0.5em">[[#Пĕрлĕ|Пĕрлĕ&nbsp;критерисем]]<br />[[#Статьясем|Статьясем]]<br />[[#Куçарнисем|Куçарнисем]]<br />[[#Ӳкерчĕкссем|Ӳкерчĕксем]]<br />[[#Категорисем|Категорисем]]<br />[[#Хутшăнакансен страницисем|Хутшăнакансен&nbsp;страницисем]]</div><div style="clear: left"></div> == Никĕссем == == Пĕрлĕ == == Статьясем == '''--[[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-41185-48|&#126;2026-41185-48]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-41185-48|сӳтсе яв]]) 19:58, 23 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC)Хулӑм текст''--[[Ятарлă:Вклад/&#126;2026-41185-48|&#126;2026-41185-48]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:&#126;2026-41185-48|сӳтсе яв]]) 19:58, 23 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC)Тайлӑк текст''''Тайлӑк текст'''''''Тайлӑк текст'''''''''Хулӑм текст'''''''''Хулӑм текст'''<ref><ref><ref><ref><ref><ref><ref><ref><ref>--~~~~ӳrghid</ref></ref></ref></ref></ref></ref></ref></ref></ref>'''''''''''''''== Куçарса янисем == ==Ӳкерчĕксем== == Категорисем == == Хутшăнакансен страницисем == == Хушма == * [[ВП:БУ|Хăвăрт пăрахăçлас страницисен йышĕ]] (пĕрмай улшăнать) * [[Википеди:Статьясене пăрахăçламалли критерисем]] * [[Википеди:Арбитража ыйтса çырнисем /Хăвăрт пăрахăçлас хăш критерисене ăнлантарса пани]] [[Категори:Википеди:Страницăсене пăрахăçлани|Хăвăрт пăрахăçламалли критерисем]] rfqb384tovk61gb9r756begt160st7l Диспрозий 0 21577 875777 810205 2026-07-23T13:09:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875777 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Диспрози / Dysprosium (Dy)<!--Название-->|66<!--Атомный номер-->|[[Ӳкерчĕк:Dysprosium.jpg|thumb|90px|left|Диспрози]] çемçе кĕмĕл тĕслĕ металл <!-- Внешний вид-->|162,50<!--Атомный вес-->|180<!--Радиус атома-->|567,0(5,88)<!--Энергия ионизации-->|[Xe] 4f<sup>10</sup> 6s<sup>2</sup><!--Электронная конфигурация-->|159<!--Ковалентный радиус-->|(+3e) 90,8<!--Радиус иона-->|n/a<!--Электроотрицательность-->|Dy←Dy<sup>3+</sup> -2,29В <br />Dy←Dy<sup>2+</sup> -2,2В<!--Электродный потенциал-->|3<!--Степени окисления-->|8,55<!--Плотность-->|28,16<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5-ти тт. |оригинал = |ссылка = |ответственный = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 82 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|10,7<!--Теплопроводность-->|1685<!--Температура плавления-->|n/a<!--Теплота плавления-->|2835<!--Температура кипения-->|291<!--Теплота испарения-->|19,0<!--Молярный объём-->|гексагоналлă<!--Структура решётки-->|3,590<!--Период решётки-->|1,573<!--Отношение c/a-->|n/a<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: #ffbfff; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Dy</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>66</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''162,50''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe]4f<sup>10</sup>6s<sup>2</sup>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Диспрози'''</big> |} [[Ӳкерчĕк:Dy_chips.jpg|thumb|left]] == Истори == [[1986]]-мĕш çулта [[Лекок де Буабодран Поль Эмиль|П.&nbsp;Э.&nbsp;Лекок де Буабодран]] [[гольми]] çĕрĕнче спектроскопи анализĕпе тупнă. [[1906]]-мĕш çулта [[Урбэн Жорж|Ж.&nbsp;Урбэн]] таса металл уйăрнă. == Ячĕ пулни == Грекла ''δυσπροσιτος'' — тупма йывăр. ==Изотопĕсем== {{main|Диспрози изотопĕсем}} == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Terbium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Dy/key.html Диспрози Webelements сайт çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509100700/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Dy/key.html |date=2008-05-09 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb066.htm Диспрози хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170220195317/http://n-t.ru/ri/ps/pb066.htm |date=2017-02-20 }} {{stub}} {{Лантаноидсем}} [[Категори:Лантаноидсем]] [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Лантаноидсем]] qq3eec0tq7o68j4w5rsqe8gzsmuyckk Кальций 0 22629 875793 809210 2026-07-24T07:37:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875793 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}}{{Хими элеменчĕ|prev=[[Калий|K]]|next=[[Скандий|Sc]]| Ка́льций/Calcium (Ca)<!--Название-->| 20<!--Атомный номер-->| [[Ӳкерчĕк:Calcium unter Argon Schutzgasatmosphäre.jpg|150px]] <br /> Шурă-кĕмĕл тĕслĕ вăтам хытă металл<!--Внешний вид-->| 40,078<!--Атомный вес-->| 197<!--Радиус атома-->| 589,4 (6,11)<!--Энергия ионизации-->| [Ar] 4s<sup><nowiki>2</nowiki></sup><!--Электронная конфигурация-->| 174<!--Ковалентный радиус-->| (+2e) 99<!--Радиус иона-->| 1,00<!--Электроотрицательность-->| −2,76 [[Вольт|В]]<!--Электродный потенциал-->| 2<!--Степени окисления-->| 1,55<!--Плотность-->| 25,9<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 293 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>| (201)<!--Теплопроводность-->| 1112<!--Температура плавления-->| 9,20<!--Теплота плавления-->| 1757<!--Температура кипения-->| 153,6<!--Теплота испарения-->| 29,9<!--Молярный объём-->| кубла гранецентăрлă<!--Структура решётки-->| 5,580<!--Период решётки-->| |23=—<!--Отношение c/a-->| 230<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: #FF9900; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Ca</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>20</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''40,078''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Ar]4s<sup><nowiki>2</nowiki></sup>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Кальций'''</big> |} '''Кальций''' — [[Элементсен периодикăллă системи]]н 20-мĕш элеменчĕ, [[Сĕлтĕ çĕр металлĕсем|сĕлтĕ çĕр металлĕсен]] ушкăнне кĕрет. '''Ca''' ({{lang-la|Calcium}}) символпа паллă тăваççĕ. ([[Регистрационный номер CAS|CAS-номер]]: 7440-70-2) — çемçе, химилле хастар шурă-кĕмĕл тĕслĕ металл. ==Изотопĕсем== {{main|Кальци изотопĕсем}} == Каçăсем == {{commons|Calcium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ca/key.html Кальци Webelements çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509131821/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ca/key.html |date=2008-05-09 }} {{ref-en}} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb020.htm Кальци хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100225045459/http://n-t.ru/ri/ps/pb020.htm |date=2010-02-25 }} {{ref-ru}} == Вуламалли == * Доронин. Н. А. Кальций, Госхимиздат, 1962. 191 стр. с илл. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{stub}} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Металсем]] [[Категори:Сĕлтĕ çĕр металлĕсем]] [[Категори:Çăмăл металсем]] s0s5aiqrm73dx72hih5w6ox3s6b2jjk Калий 0 22873 875788 847658 2026-07-24T06:46:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875788 wikitext text/x-wiki {{Хими элеменчĕ|prev=[[Аргон|Ar]]|next=[[Кальци|Ca]]| Кали / Kalium (K)<!--Название-->| 19<!--Атомный номер-->| Шурă кĕмĕл тĕслĕ çемçе металл<br />[[Ӳкерчĕк:Kalium.jpg|150px|Кали]]<!--Внешний вид-->| 39,0983<!--Атомный вес-->| 235<!--Радиус атома-->| 418,5 (4,34)<!--Энергия ионизации-->| [Ar] 4s<sup>1</sup><!--Электронная конфигурация-->| 203<!--Ковалентный радиус-->| 133<!--Радиус иона-->| 0,82<!--Электроотрицательность-->| −2,92 В<!--Электродный потенциал-->| 1<!--Степени окисления-->| 0,856<!--Плотность-->| 29,6<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т. |ссылка = |ответственный = Редкол.: Кнунянц И.&nbsp;Л. (гл. ред.) |издание = |место = М. |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 284 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100&nbsp;000 }} </ref>| 79,0<!--Теплопроводность-->| 336,8<!--Температура плавления-->| 102,5<!--Теплота плавления-->| 1047<!--Температура кипения-->| 2,33<!--Теплота испарения-->| 45,3<!--Молярный объём-->| кубла калăпăшĕпе центăрланă<!--Структура решётки-->| 5,332<!--Период решётки-->| |23=—<!--Отношение c/a-->| 100<!--Температура Дебая-->}} {| style="background-color:red; color:white; width:100px; height:100px" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | align="left"| <big><big>K</big></big> | align="right"| 19 |- | colspan="2" align="right"| '''39,0983''' |- | colspan="2" align="left"| '''4s<sup>1</sup>''' |- | colspan="2" align="center"| <big>'''Кали'''</big> |} '''Кали''' — [[Элементсен периодикăллă системи|периодикăллă системăри]] 19 [[атом номерĕ|атом номерлĕ]] [[Хими элеменчĕсем|хими элеменчĕ]], K (({{lang-la|Kalium}}) символпа палăртаççĕ, çемçе [[Сĕлтĕлле металл|сĕлтĕ металлĕ]], кĕмĕл тĕслĕ шурăскер. [[CAS-номер]]: 7440-09-7. Химилле питĕ хастар пулнипе çутçанталăкра ытти элементсемпе çыхăнса кăна тĕл пулать. [[Сывлăш]]ра [[кислород]]па питĕ хăвăрт реакцие кĕрет. Шывпа питĕ хăвăрт çыхăнать. ==Изотопӗсем== {{main|Кали изотопĕсем}} == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/K/key.html Кали Webelements çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509100524/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/K/key.html |date=2008-05-09 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb019.htm Кали хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161027021140/http://n-t.ru/ri/ps/pb019.htm |date=2016-10-27 }} {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{stub}} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Сĕлтĕ металлĕсем]] [[Категори:Çав тери хăрушăллă япаласем]] 6o1c4p84eyvbpihex2awnnt6mu1hf1s Иттрий 0 24622 875785 810210 2026-07-23T22:10:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875785 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Иттри (Y)<!--Назва-->|39<!--Атомний номер-->|[[Ӳкерчĕк:Yttrium_sublimed_dendritic_and_1cm3_cube.jpg|200px]]Çутă кĕмĕл тĕслĕ сайра çĕр металĕ<!-- Зовнішній вигляд-->|88.90585<!--Атомна маса-->|178<!--Радіус атома-->|615.4(6.38)<!--Енергія іонізації-->|[Kr] 4d<sup>1</sup> 5s<sup>2</sup><!--Електронна конфігурація-->|162<!--Ковалентний радіус-->|(+3e)89.3 <!--Радіус іона-->|1.22<!--Електровід'ємність-->|0<!--Електродний потенціал-->|3<!--Степені окислення-->|4.47<!--Густина-->|0.284<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 277 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref><!-- Питома теплоємність-->|(17.2)<!--Теплопровідність-->|1795<!--Температура плавлення-->|11.5<!--Теплота плавлення -->|3611<!--Температура кипіння-->|367<!--Теплота випаровування-->|19.8<!--Молярний об'єм-->|гексагоналлă<!--Структура решітки-->|3.650<!--Період решітки-->|1.571<!--Відношення c/a-->|n/a<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: pink; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Y</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>21</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''88.91''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Kr] 4d<sup>1</sup> 5s<sup>2</sup>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Иттри'''</big> |} '''Иттри''' (Y), — [[Элементсен периодикăллă системи|хими таблицин]] 39-мĕш [[хими элеменчĕ]], атом йывăрăшĕ 88.906. == Çутçанталăкра тĕл пулни == Иттри [[лантан|лантанăн]] хими аналогĕ. Кларкĕ 26 г/т, [[тинĕс шыве|тинĕс шывĕнче]] 0,0003 мг/л<ref>J.P. Riley and Skirrow G. Chemical Oceanography V. 1, 1965</ref>. Минералсенче яланах лантанодисемпе тĕл пулать. Иттрин тĕп минералĕсем- [[ксенотим]] YPO<sub>4</sub>, [[гадолинит]] Y<sub>2</sub>FeBe<sub>2</sub>Si<sub>2</sub>O<sub>10</sub>. ==Изотопĕсем== {{main|Иттри изотопĕсем}} == Управĕсем == Иттрин тĕп управĕсем Китайра, Австралинче, Канадăра, США, Индинче, Бразилире, Малайзинче вырнаçнă. <ref>[http://www.amtc.ru/publications/articles/2491/ Иттрий :: Группа AMT&C<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Yttrium}} {{wiktionary|иттрий}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Y/key.html Иттри Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509071519/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Y/key.html |date=2008-05-09 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb039.htm Иттри хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170205190011/http://n-t.ru/ri/ps/pb039.htm |date=2017-02-05 }} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Металсем]] 8ynv4s12j9572r6lhnyucv87e05jokz Иридий 0 24791 875784 848261 2026-07-23T21:22:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875784 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Ириди (Ir)<!--Назва-->|77<!--Атомний номер-->|[[Ӳкерчĕк:Iridium-2.jpg|150px]]Кĕмĕл тĕслĕ металл <!-- Зовнішній вигляд-->|192.22<!--Атомна маса-->|136<!--Радіус атома-->|868.1(9.00)<!--Енергія іонізації-->|[Xe] 4f<sup>14</sup> 5d<sup>7</sup> 6s<sup>2</sup><!--Електронна конфігурація-->|127<!--Ковалентний радіус-->|(+4e) 68<!--Радіус іона-->|2.20<!--Електровід'ємність-->|Ir←Ir<sup>3+</sup> 1.00В<!--Електродний потенціал-->|6, 4, 3, 2, 1, 0, -1<!--Степені окислення-->|22.42<ref name="density">Theoretical calculation gave the following results (The lattice parameters, densities and atomic volumes of the platinum metals. Crabtree, Robert H. Sterling Chem. Lab., Yale Univ., New Haven, CT, USA. Journal of the Less-Common Metals (1979), 64(1), P7-P9. )</ref>, 22,65<ref name="density_xumuk">[http://www.xumuk.ru/encyklopedia/1757.html XuMuK.ru — ИРИДИЙ — Химическая энциклопедия<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref><!--Густина-->|0.133<!-- Питома теплоємність-->|147<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 272 |страниц = 671 |тираж = 100 000 }} </ref><!--Теплопровідність-->|2683<!--Температура плавлення-->|27.61<!--Теплота плавлення -->|4403<!--Температура кипіння-->|604<!--Теплота випаровування-->|8.54<!--Молярний об'єм-->|кубла гранĕпе центăрланă<!--Структура решітки-->|3.840<!--Період решітки-->|n/a<!--Відношення c/a-->|430.00<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: pink; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Ir</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>77</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''192.22''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe] 4f<sup>14</sup> 5d<sup>7</sup> 6s<sup>2</sup>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Ириди'''</big> |} '''Ириди''' —[[Элементсен периодикăллă системи]]н [[Хими элеменчĕсем|хими элеменчĕ]], 77, символĕ Ir({{lang-la|Iridium}}), платина ушкăнне кĕрекен хытă кĕмĕл тĕслĕ металл. == Истори == Англи химикĕ Теннант Смитсон [[1803]]-мĕш çулта Кăнтăр Америкăран илсе килнĕ [[платина]]ри хутăшсенче [[осми|осмипе]] пĕрле тупнă. Ячĕ ({{lang-grc|ἶρις}} — асамат кĕперĕ) тăварĕсем тĕрлĕ тĕслĕ пулнипе çыхăннă. [[Ӳкерчĕк:iridium2.jpg|left|thumb|1 трой унцийĕ ириди]] ==Изотопĕсем== {{main|Ириди изотопĕсем}} ===Çеруправĕсем=== Осмиллĕ ириди управĕсем [[КАР]]та, Британи Колумбинче, [[Канада|Канадăра]], [[АНШ]], Çĕнĕ Гвинейăра вырнаçнă.<ref>[http://bse.sci-lib.com/article085357.html Осмилĕ ириди {{ref-ru}}]</ref> == Вуламалли == * Большая советская энциклопедия * Химическая энциклопедия под ред. И. Л. Кнулянца. Т.2, стр.271. == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Iridium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ir/key.html Ириди Webelement сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509142649/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Ir/key.html |date=2008-05-09 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb077.htm Ириди хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131228210340/http://n-t.ru/ri/ps/pb077.htm |date=2013-12-28 }} {{Куçармалла|en|Iridium}} [[Категори:Металсем]][[Категори:Платина ушкăнĕ]] dyvnbih0q7ezsa881nff3wr0l4wwcnm Кадмий 0 24809 875787 870326 2026-07-24T05:30:02Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875787 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Кадми / Cadmium (Cd)| |48|[[Ӳкерчĕк:Cd,48.jpg|150px]]<br />Шурă кĕмĕл тĕслĕ çемçе туптанакан металл|112,411|154|867,2 (8,99)|[Kr] 4d<sup>10</sup> 5s<sup>2</sup> |148|(+2e) 97|1,69|−0,403<ref name="ХЭ"/>|2|8,65|26,0<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5-ти т. |ответственный = Редкол.: Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |место = {{М.}} |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 280 |страниц = 671 |тираж = 100&nbsp;000 }}</ref>| 96,9|594,1| 6,11|1&nbsp;038|59,1|13,1|гексагоналлă|a=2,979 c=5,618|1,886|209}} {| style="text-align: left; background-color: pink; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Cd</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>48</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''65,39''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Kr] 4d<sup>10</sup> 5s<sup>2</sup>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Кадми'''</big> |} '''Кадми''' - '''Cd''' ({{lang-la|Cadmium}}) [[Элементсен периодикăллă системи]]н 48-мĕш [[хими элеменчĕ]]. [[Ӳкерчĕк:Cadmium-crystal bar.jpg|left|250px|Кадми кристалĕ]] == Истори == [[1817]]-мĕш çулта нимĕç профессорĕ Штромейер Фридрих уçнă. [[Магдебург]] провизорĕсем цинк оксидне тĕрĕслнĕ чухне [[маркăмăш]] хутăшĕ пулма пултарассине шутланă. Штроймер ZnO-ран тĕтĕм хăмăр оксид уйăрса ăна водородпа хутшăнтарса шурă кĕмĕл тĕслĕ металл уйăрать. == Ячĕ пулни == Штромейер Германинче [[цинк]] кăларакан рудан {{lang-el|καδμεία}} ячĕпе металл ятне панă. Минерал ячĕ грек мифологинчи Кадмпа çыхăннă. == Çутçанталăкра тĕл пулни == == Изотопĕсем == {{Main|Кадми изотопĕсем}} Çутçанталăкри 8 изотопран 6 стабиллă, иккĕшĕ радиохастар нуклидсен шутне кĕреççĕ. <sup>113</sup>Cd ([[изотоп сарăлни]] 12,22 %, [[бета-аркану]] [[çурма аркану тапхăрĕ]] 7,7{{e|15}} çул) тата <sup>116</sup>Cd (изотоп сарăлни 7,49 %, [[йĕкĕр бета-аркану]] çурма аркану тапхăрĕ 3,0{{e|19}} çул). == Тĕлĕнмелле фактсем == Кадми тата [[бор (элемент)|бор]] — майĕпе нейтронсене чи лайăх çăтакансем <ref>[http://5ka.ru/9/26843/1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110912165537/http://5ka.ru/9/26843/1.html |date=2011-09-12 }} 5ka.ru — Безопасность жизнедеятельности -> Защита организмов от радиации</ref><ref>http://www.diclib.com/ЯДЕРНОЕ%20ОРУЖИЕ:%20ДЕЙСТВИЕ%20ЯДЕРНОГО%20ВЗРЫВА/show/ru/colier/12265 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110815012947/http://www.diclib.com/%D0%AF%D0%94%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%9E%D0%95%20%D0%9E%D0%A0%D0%A3%D0%96%D0%98%D0%95:%20%D0%94%D0%95%D0%99%D0%A1%D0%A2%D0%92%D0%98%D0%95%20%D0%AF%D0%94%D0%95%D0%A0%D0%9D%D0%9E%D0%93%D0%9E%20%D0%92%D0%97%D0%A0%D0%AB%D0%92%D0%90/show/ru/colier/12265 |date=2011-08-15 }}</ref> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Cadmium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Cd/key.html Кадми Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509144754/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Cd/key.html |date=2008-05-09 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb048.htm Кадми хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161205182850/http://n-t.ru/ri/ps/pb048.htm |date=2016-12-05 }} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Металсем]] hfzt8e8txu7oxp50w21thuo2p49nind Кăмрăкамăш 0 24820 875786 874805 2026-07-24T00:26:32Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875786 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ| Кăмрăк/ Carboneum (С)|6| [[Ӳкерчĕк:C,6.jpg|150px]] <br /> хура (графит), е витĕр курăнакан (кевер чул)|12,011| 91|1085,7 (11,25)|[He] 2s<sup>2</sup> 2p<sup>2</sup>|77|16 (+4e) 260 (-4e)|2,55||-4, -2, 2, 4|2,25 (графит)|8,54 (графит)<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1988 |том = 1 |страницы = 607 |страниц = 623 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }}</ref>|1,59|3 820||5 100|Теплота испарения|5,3|гексагоналлă (графит), кубла (кĕвер чул)|на|a=2,46;c=6,71 (графит); а=3,567 (кĕвер чул)|2,73 (графит)|1860 (кĕвер чул)}} {| style="text-align: left; background-color: green; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>C</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>6</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''12,011''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[[He] 2s<sup>2</sup> 2p<sup>2</sup> ''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Кăмрăк'''</big> |} '''Кăмрăк''' — [[Элементсен периодикăллă системи|периодикăллă системăри]] 6 [[атом номерĕ|атом номерлĕ]] [[Хими элеменчĕсем|хими элеменчĕ]], '''C''' ({{lang-la|Carboneum}}) символпа палăртаççĕ. [[Ӳкерчĕк:Element 6.webm|мини|Кăмрăкамăш atom]] Кăмрăк çинче метал пулмасан та ток çӳреть. == Истори == [[Йывăç кăмрăкĕ]] мĕн авалтанах [[металл|металсем]] шăратма усă курнă. Кăмрăкăн аллотропи модификацисем: [[кĕвер чул|кĕвер чулпа]] [[графит]] çынсене тахçанах паллă. Кăмрăк ахаль япала пулнине [[Лавуазье Антуан|А. Лавуазье]] [[1780]]-мĕш çулсен вĕçĕнче кăтартнă. === Ячĕ === Çĕршывсен хушши ячĕ {{lang-la|carbō}} «чул кăмрăкĕ» сăмахпа çыхăннă. == Физика пахалăхесем == Кăмрăк нумай аллотропи модификацисенче тĕл пулать, вĕсен физика пахалăхĕсем вăйлă улшăнса тăраççĕ. == Кăмрăкăн [[Аллотропи]] модификацийĕсем == [[Ӳкерчĕк:Carbon basic phase diagram.png|thumb|300px|Кăмрăк фаза диаграмми (diamond — [[кĕвер чул]], graphite — [[графит]], liquid — [[шĕвек]], vapor — [[газ]])]] [[Ӳкерчĕк:Eight Allotropes of Carbon.svg|thumb|300px|Кăмрăк модификацисен схеми<br />'''a''': [[кĕвер чул]], '''b''': [[графит]], '''c''': [[лонсдейлит]]<br />'''d''': [[Фуллеренсем|фуллерен]] — букибол C<sub>60</sub>, '''e''': фуллерен C<sub>540</sub>, '''f''': фуллерен C<sub>70</sub><br />'''g''': аморфла кăмрăк, '''h''': кăмрăк нанопăрăхĕсем]] {{main|кăмрăк аллоторпийĕ}} * [[графит]] * [[кĕвер чул]] * [[карбин]] * [[лонсдейлит]] * [[фуллерен]] * кăмрăк нанопăрăхĕсем * [[графен]] * аморфла кăмрăк *: [[йывăç кăмрăкĕ]] *: [[Техника кăмрăкĕ|техуглерод]] *: [[хăрăм]] ==Изотопӗсем== {{main|Кăмрăк изотопĕсем}} == Вуламалли == {{commons|Carbon}} # Химия гиперкоординированного углерода, пер с англ., М., 1990. # Kirk — Othmer encyclopedia, 3 ed., vol.4, N.-Y., 1978, p.556-709. # [http://www.pxty.ru/f/tov/htum/content.html Химия природных энергоносителей и углеродных материалов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050920195150/http://www.pxty.ru/f/tov/htum/content.html |date=2005-09-20 }} Т. В. Бухаркина, Н. Г. Дигуров # В.І. Саранчук, В.&nbsp;В.&nbsp;Ошовський, Г.&nbsp;О.&nbsp;Власов. Хімія і фізика горючих копалин .&nbsp;— Донецьк: [[Східний видавничий дім]], 2003. ?204 с. # Сладков А. М., Кудрявцев Ю. П. Алмаз, графит, карбин — аллотропные формы углерода // Природа. 1969.№ 5. С.37-44. == Каçăсем == * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/C/key.html Кăмрăк Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240524105448/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/C/key.html |date=2024-05-24 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb006.htm Кăмрăк хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] * [http://uglerod.info/ Кăмрăк] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110121234836/http://uglerod.info/ |date=2011-01-21 }} * [https://web.archive.org/web/20120119082321/http://www.lgz.ru/archives/html_arch/lg042003/Tetrad/art11_1.htm Алексей Сладков кăмрăкĕ] — карбин уçни * [http://www.ozon.ru/context/detail/id/2128006/ Сладков А. М. Карбин — третья аллотропная форма углерода: Монография (под ред. Бубнов Ю. Н.)] == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} {{stub}} [[Категори:Металмаррисем]] 93opuk9nmx3uv9uyyrd8ue89pfefgms Сӳтсе явасси:Европа Пĕрлешĕвĕ 1 130366 875794 875770 2026-07-24T07:40:42Z Ellodanis5 17302 875794 wikitext text/x-wiki Европа Пĕрлĕхĕ теççĕ. [[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 18:39, 22 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC) :Европа пӗрлӗхӗ вӑл European society пӗлтерет. European Union, Soviet Union = Европа пӗрлешӗвӗ, Совет (Канаш) пӗрлешӗвӗ [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Max Tenche|сӳтсе явни]]) 19:16, 22 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC) ::Теҫҫӗ е темеҫҫӗ, кунта сӑмахпа каласа юмахсен пуххи мар [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Max Tenche|сӳтсе явни]]) 19:19, 22 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC) ::: вара мĕн? мĕн вăл «сӑмахпа каласа юмахсен пуххи»? эп кунта хама камăн та пулсан тăшманĕ тесе шутламастăп. Коллега, ĕçтеш. Унтан ытла та, кая та мар. --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 07:40, 24 Утӑ уйӑхӗн 2026 (UTC) 6kdztqowukfycichio6goa8kqaf6mhk Шаблон:Potd/2026-07-30 (cv) 10 130369 875778 2026-07-23T13:18:45Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Интерьер Шаньдунского Гран-Театра, Цзинань, Шаньдун, Китай» 875778 wikitext text/x-wiki Интерьер Шаньдунского Гран-Театра, Цзинань, Шаньдун, Китай es45fu5yd66gxwenvd3vfqr3bzf3lh0 875779 875778 2026-07-23T13:20:01Z Ymblanter 7764 875779 wikitext text/x-wiki Jinan Grand Theater-20150520-RM-170343.jpg dbikunuu7dc32h0nkzhddw9kk5bwcj0 875781 875779 2026-07-23T13:24:11Z Ymblanter 7764 875781 wikitext text/x-wiki Интерьер Шаньдунского Гран-Театра, Цзинань, Шаньдун, Китай es45fu5yd66gxwenvd3vfqr3bzf3lh0 Шаблон:Potd/2026-07-30 10 130370 875780 2026-07-23T13:20:44Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Jinan Grand Theater-20150520-RM-170343.jpg» 875780 wikitext text/x-wiki Jinan Grand Theater-20150520-RM-170343.jpg dbikunuu7dc32h0nkzhddw9kk5bwcj0 Путвал 0 130371 875782 2026-07-23T15:08:43Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Sklep cejkovice.JPG|thumb|Sklep cejkovice]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Путвал''' == Çавăн пекех == * [[Тăпсакай]] * [[Нӳхреп]]» 875782 wikitext text/x-wiki [[File:Sklep cejkovice.JPG|thumb|Sklep cejkovice]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Путвал''' == Çавăн пекех == * [[Тăпсакай]] * [[Нӳхреп]] j4lfbgfmozpvtdicd1yn7oi7qdt4iuq Турттаравçă 0 130372 875789 2026-07-24T06:46:27Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Викисловарь|турттаравçă}} '''Турттаравçă''': * '''Турттаравçă'''. * {{Iw|Перевозчик (франшиза)|Турттаравçă|4=Transporter (franchise)}}: ** [[Турттаравçă (фильм)]] (2002) ** [[Турттаравçă 2]] (2005) ** [[Турттаравçă 3]] (2008) ** [[Турттаравçă: Еткер]] (2015) ** [[Турттаравçă (телесериал)]] (2012) {{disambig}}...» 875789 wikitext text/x-wiki {{Викисловарь|турттаравçă}} '''Турттаравçă''': * '''Турттаравçă'''. * {{Iw|Перевозчик (франшиза)|Турттаравçă|4=Transporter (franchise)}}: ** [[Турттаравçă (фильм)]] (2002) ** [[Турттаравçă 2]] (2005) ** [[Турттаравçă 3]] (2008) ** [[Турттаравçă: Еткер]] (2015) ** [[Турттаравçă (телесериал)]] (2012) {{disambig}} [[Категори:Турттаравçă]] [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]] ejed4cjnd8bd0m7oq2cv4w2kjlbgb9h Гравитацилле потенциал 0 130373 875791 2026-07-24T07:06:24Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Earth-moon-gravitational-potential.svg|thumb|Earth-moon-gravitational-potential]] {{Пĕлтерĕшсем|Потенциал}} '''Гравитацилле потенциа́л''' — [[координатсен тытăмĕ|координатсем]] тата [[вăхăт]] аргументсем пулса тăракан [[скаляр]]ла [[Функци (математика)|функци]], Классикăлла механика|классик...» 875791 wikitext text/x-wiki [[File:Earth-moon-gravitational-potential.svg|thumb|Earth-moon-gravitational-potential]] {{Пĕлтерĕшсем|Потенциал}} '''Гравитацилле потенциа́л''' — [[координатсен тытăмĕ|координатсем]] тата [[вăхăт]] аргументсем пулса тăракан [[скаляр]]ла [[Функци (математика)|функци]], [[Классикăлла механика|классикăлла механикăра]] [[Гравитацилле уй|гравитацилле уя]] туллин çырса кăтартма çителĕклĕскер. Унăн хапи хăвăртлăх тăваткалĕнни пек, чылай чухне <math>\varphi</math> саспаллипе кăтартаканскер. == Литература == * ''[[Ландау, Лев Давидович|Ландау Л. Д.]], [[Лифшиц, Евгений Михайлович|Лифшиц Е. М.]]'' [[Курс теоретической физики Ландау и Лифшица|Теоретическая физика]], учебное пособие для вузов, в 10 т. / т. 1, «Механика», 5-е изд., стереотип., М.: Физматлит.— 2002.— 224 с., ISBN 5-9221-0055-6 (т. 1), гл. 1 «Уравнения движения», п. 2 «Принцип наименьшего действия», с. 10—14; * ''[[Ландау, Лев Давидович|Ландау Л. Д.]], [[Лифшиц, Евгений Михайлович|Лифшиц Е. М.]]'' [[Курс теоретической физики Ландау и Лифшица|Теоретическая физика]], учебное пособие для вузов, в 10 т. / т. 2, «Теория поля», 8-е изд., стереотип., М.: Физматлит.— 2001.— 536 с., ISBN 5-9221-0056-4 (т. 2), гл. 10 «Частица в гравитационном поле», п. 81 «Гравитационное поле в нерелятивистской механике», с. 304—306; гл. 12 «Поле тяготеющих тел», п. 99 «Закон Ньютона», с. 397—401; * ''[[Вайнберг, Стивен|Вейнберг С.]]'' Гравитация и космология. Принципы и приложения общей теории относительности, пер. с англ. В. М. Дубовика и Э. А. Тагирова, под ред. Я. А. Смородинского, «Платон», 2000, ISBN 5-80100-306-1, ч. 2 «Общая теория относительности», гл. 3 «Принцип эквивалентности», п. 4 «Ньютоновское приближение», с. 92-93; * ''Холшевников К. В., Никифоров И. И.'' Свойства гравитационного потенциала в примерах и задачах: Учебное пособие. — С-Пб., 2008.— 72 с., ББК 22.6. * [[Категори:Гравитаци|Потенциал]] [[Категори:Классикăлла механика]] pfnaunj2b10oh41wqeqsiz2rkk8jnn9 Тухăç 0 130374 875792 2026-07-24T07:33:39Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Harvest 3.jpg|thumb|]] {{Пĕлтерĕшсем|Тухăç (пĕлтерĕшсем)}} '''Тухăç''' — çитĕнтернĕ ÿсентăран прдукцийĕн пĕтĕмĕшле каалăпăшĕ. == Каçăсем == * --- [http://www.gks.ru/dbscripts/cbsd/dbinet.cgi?pl=1434006 Урожайность сельскохозяйственных культур из базы данных Росстата] {{Ял хуçалăхĕ}} Катего...» 875792 wikitext text/x-wiki [[File:Harvest 3.jpg|thumb|]] {{Пĕлтерĕшсем|Тухăç (пĕлтерĕшсем)}} '''Тухăç''' — çитĕнтернĕ ÿсентăран прдукцийĕн пĕтĕмĕшле каалăпăшĕ. == Каçăсем == * --- [http://www.gks.ru/dbscripts/cbsd/dbinet.cgi?pl=1434006 Урожайность сельскохозяйственных культур из базы данных Росстата] {{Ял хуçалăхĕ}} [[Категори:Тухăç|*]] efk7579kbi5t01ftrha2ziqakwgi52f Социализмла реализм 0 130375 875795 2026-07-24T08:13:11Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Museum of Sozart 7.jpg|thumb|Museum of Sozart 7]] :{{ан арпаштарăр|Социаллă реализм|Социаллă реализмпа|4=Реальный социализм|5=Реальным социализмом}} :{{ан арпаштарăр|Реалллĕ социализм|Реаллĕ социализмпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Реализм}} '''Социализмла реализм''' == Литература == '''Сăмах...» 875795 wikitext text/x-wiki [[File:Museum of Sozart 7.jpg|thumb|Museum of Sozart 7]] :{{ан арпаштарăр|Социаллă реализм|Социаллă реализмпа|4=Реальный социализм|5=Реальным социализмом}} :{{ан арпаштарăр|Реалллĕ социализм|Реаллĕ социализмпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Реализм}} '''Социализмла реализм''' == Литература == '''Сăмахсарсем''' * Социалистический реализм / Юрченко Т. Г., Шпагин А. В. и др. // Сен-Жерменский мир 1679 — Социальное обеспечение. — М. : Большая российская энциклопедия, 2015. — С. 751—753. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 30). — ISBN 978-5-85270-367-5. * ''[[Тимофеев, Леонид Иванович|Тимофеев Л. И.]]'', ''[[Тураев, Сергей Васильевич|Тураев С. В.]]'' [http://feb-web.ru/feb/kle/Kle-abc/ke7/ke7-0923.htm Социалистический реализм] // [[Краткая литературная энциклопедия]] / Гл. ред. А. А. Сурков. Т. 7: «Советская Украина» — Флиаки. — М.: [[Советская энциклопедия]]. — 1972. — Стб. 92-101. * Социалистический реализм // Краткий словарь терминов изобразительного искусства / Под общей редакцией Г. Г. Обухова. — М.: Советский художник, 1961. — С. 150—154. — 190 с. — 15 000 экз. * Социалистический реализм // Литературная энциклопедия терминов и понятий / Под ред. А. Н. Николюкина. — Институт научной информации по общественным наукам РАН: Интелвак, 2001. — Стб. 1011—1014. — 1596 с. — ISBN 5-93264-026-X. '''Урăххи''' * Борьба за реализм в изобразительном искусстве 20-х годов. Материалы, документы, воспоминания / Под ред. П. Лебедева и В. Перельмана. — М.: Советский художник, 1962. — 403 с. * ''[[Гройс, Борис Ефимович|Гройс Б. Е.]]'' Стиль Сталин // ''[[Гройс, Борис Ефимович|Гройс Б. Е.]]'' Утопия и обмен. — М.: Знак, 1993. — С. 78-82. — ISBN 5-87707-001-0 * ''[[Гройс, Борис Ефимович|Гройс Б. Е.]]'' Gesamtkunstwerk Сталин. — {{М.}}: [[Ad Marginem]], 2013. — 168 с. — ISBN 978-5-91103-153-4. * ''[[Дёготь, Екатерина Юрьевна|Дёготь Е. Ю.]]'' Русское искусство XX века. — М.: Трилистник, 2000. — 223 с. — ISBN 5-89480-031-5. * ''[[Кларк, Катерина|Кларк К.]]'' Советский роман: история как ритуал. — Екатеринбург: Изд-во Урал. гос. ун-та, 2002. — 262 с. * ''Круглова Т. А.'' [http://elar.urfu.ru/bitstream/10995/682/1/urgu0328s.pdf Искусство соцреализма как культурно-антропологическая и художественно-коммуникативная система: исторические основания, специфика дискурса и социокультурная роль / Автореферат диссертации на соискание учёной степени доктора философских наук] / Екатеринбург, 2005. — 46 с. * ''[[Лукач, Дьёрдь|Лукач Г.]]'' [https://web.archive.org/web/20080622220244/http://mesotes.narod.ru/lukacs/socrealism.htm Социалистический реализм сегодня] * ''[[Луначарский А. В.]]'' [http://lunacharsky.newgod.su/lib/ss-tom-8/socialisticeskij-realizm «Социалистический реализм»] — Доклад на 2-м пленуме Оргкомитета Союза писателей СССР 12 февраля 1933 года. «[[Советский театр (1930)|Советский театр]]», 1933, № 2-3. * ''[[Морозов, Александр Ильич|Морозов А. И.]]'' Соцреализм и реализм. — М.: [[Советский художник|Галарт]], 2007. — 271 с. : цв. ил. — ISBN 978-5-269-01051-9. * ''[[Паперный, Владимир Зиновьевич|Паперный В. З.]]'' Культура Два. — М.: [[Новое литературное обозрение (издательство)|Новое литературное обозрение]], 1996. — 384 с. — ISBN 5-86793-013-0. * ''Фоменко А.'' Монтаж, фактография, эпос: Производственное движение и фотография. — СПб.: Изд-во СПбГУ, 2007. — 374 с. — ISBN 978-5-288-04378-9. {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Социализмла реализм| ]] rq1rtqya3cgoycppbdp8ii9jj05hok9 Категори:Социализмла реализм 14 130376 875796 2026-07-24T08:16:52Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «{{Catmore}} [[Категори:Социализмла реализм]]» 875796 wikitext text/x-wiki {{Catmore}} [[Категори:Социализмла реализм]] 9hevi3eds78be1gnjacdzyx06rb1zl3 Шаблон:Potd/2026-07-31 (cv) 10 130377 875797 2026-07-24T10:26:32Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Зонтики от солнца на пляже, Ринкон-де-ла-Виктория, Андалусия, Испания» 875797 wikitext text/x-wiki Зонтики от солнца на пляже, Ринкон-де-ла-Виктория, Андалусия, Испания ed813sqh8w3jem98rfjqzc2kapm8wga Шаблон:Potd/2026-07-31 10 130378 875798 2026-07-24T10:27:56Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Parasols, Evening, Beach, Rincon de la Victoria, Andalusia, Spain.jpg» 875798 wikitext text/x-wiki Parasols, Evening, Beach, Rincon de la Victoria, Andalusia, Spain.jpg bzkjvp3c6zx54q5eyf0x2qn91d0ll5h Шаблон:Potd/2026-08 10 130379 875799 2026-07-24T10:42:04Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «__NOTOC__ [[#1|1]] | [[#2|2]] | [[#3|3]] | [[#4|4]] | [[#5|5]] | [[#6|6]] | [[#7|7]] | [[#8|8]] | [[#9|9]] | [[#10|10]] | [[#11|11]] | [[#12|12]] | [[#13|13]] | [[#14|14]] | [[#15|15]] | [[#16|16]] | [[#17|17]] | [[#18|18]] | [[#19|19]] | [[#20|20]] | [[#21|21]] | [[#22|22]] | [[#23|23]] | [[#24|24]] | [[#25|25]] | [[#26|26]] | [[#27|27]] | [[#28|28]] | [[#29|29]] | [[#30|30]] | [[#31|31]] {{Potd/Day|month=2026-08|day=1|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-...» 875799 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ [[#1|1]] | [[#2|2]] | [[#3|3]] | [[#4|4]] | [[#5|5]] | [[#6|6]] | [[#7|7]] | [[#8|8]] | [[#9|9]] | [[#10|10]] | [[#11|11]] | [[#12|12]] | [[#13|13]] | [[#14|14]] | [[#15|15]] | [[#16|16]] | [[#17|17]] | [[#18|18]] | [[#19|19]] | [[#20|20]] | [[#21|21]] | [[#22|22]] | [[#23|23]] | [[#24|24]] | [[#25|25]] | [[#26|26]] | [[#27|27]] | [[#28|28]] | [[#29|29]] | [[#30|30]] | [[#31|31]] {{Potd/Day|month=2026-08|day=1|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=2|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=3|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=4|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=5|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=6|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=7|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=8|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=9|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=10|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=11|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=12|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=13|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=14|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=15|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=16|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=17|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=18|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=19|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=20|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=21|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=22|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=23|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=24|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=25|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=26|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=27|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=28|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=29|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=30|width=300}} {{Potd/Day|month=2026-08|day=31|width=300}} qxknlrmmqo8s2v7mlp8yaugc0gfddr4