Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 13318 875808 587540 2026-07-25T01:44:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875808 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Лантан / Lanthanum (La)<!--Название-->|57<!--Атомный номер-->|[[Файл:Lanthan_1-cropflipped.jpg|150px|Лантан]]<br />çемçе шурă-кĕмĕл тĕслĕ туптанкакан çыхланакан метал<br /> <!-- Внешний вид-->|138,9055<!--Атомный вес-->|187<!--Радиус атома-->|541,1(5,61)<!--Энергия ионизации-->|[Xe] 5d¹ 6s²<!--Электронная конфигурация-->|169<!--Ковалентный радиус-->|101.(+3e) 6<!--Радиус иона-->|1,10<!--Электроотрицательность-->|La←La³⁺ -2.38В<!--Электродный потенциал-->|3<!--Степени окисления-->|6,162<!--Плотность-->|27,11<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5-ти тт. |оригинал = |яваплă = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |издание = |вырăн = М. |издательство = Советская энциклопедия |çул = 1990 |том = 2 |страницы = 577 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|13,4<!--Теплопроводность-->|1194<!--Температура плавления-->|8,5<!--Теплота плавления-->|3730<!--Температура кипения-->|402<!--Теплота испарения-->|22,5<!--Молярный объём-->|гексагоналkă<!--Структура решётки-->|3,750<!--Период решётки-->|1,619<!--Отношение c/a-->|132,00<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: #ffbfff; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>La</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>57</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''138,9055''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe]5d¹6s²''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Лантан'''</big> |} '''Лантан''' — [[Элементсен периодикăллă системи]]н 57-мĕш элеменчĕ. ==Изотопĕсем== {{main|Лантан изотопĕсем}} == Истори == == Усă курни == === [[Металлотерми]] === Лантанпа сайра металлотермире йăпăш элеменчĕсене çĕнетнĕ чух усă кураççĕ. === Кантăкăн ятарлă витĕмĕсем === Лантанăн çыхăнăвĕсенпе кантăка витекен япаласене тăваççĕ, вара пӳлĕмри температурăна 5-7 градус сивĕрех тума пултарать. === [[Термоэлектрика материалĕсем]] === Лантанăн монотеллуричĕн çӳллĕ термо-э.д.с (834 мкВ/К), çавăнпа ăна пысăк к.п.д. термоэлектрогенератăрĕсене хатĕрленĕ ĕçре усă кураççĕ. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/La/key.html Лантан Webelements çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302095115/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/La/key.html |date=2008-03-02 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb057.htm Лантан хими вулавăшĕнче] {{Лантаноидсем}} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Лантаноидсем]] j3t9tn66no25vte0ella3cf8nshiqai 0 13345 875805 716333 2026-07-24T19:46:12Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875805 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Крипто́н / Krypton (Kr)<!-- Symbol-->|36<!-- Atomic Number-->Тĕссĕр, тутăсăр тата шăршсăр с<!-- Appearance-->|83,8<!-- Atomic Weight (u.m)-->|? (88)<ref name="sizes">{{cite web|url=http://www.webelements.com/krypton/atom_sizes.html|format=|author=|title=Size of krypton in several environments|work=|publisher=www.webelements.com|datepublished=|accessdate=2009-08-6|lang=en|description=}}</ref><!-- Atomic Radius (pm)-->|1350,0(13,99)<!-- First Ionizing Energy (kJ/mol)-->|[Ar] 3d¹⁰ 4s^{<nowiki>2</nowiki>} 4p⁶<!-- Electronic Configuration-->|116<ref name="sizes"/><!-- Covalent Radius (pm)-->|169<ref name="sizes"/><!-- Ionic Radius (pm)-->|3,0<!-- Pauling Negativity Number-->|0<!--Electrode potential30-->|2<!-- Oxidation states-->|(при -153&nbsp;°C)2,155 <!-- nsity (g/cm³) -->|20,79<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |заглавие = Химическая энциклопедия: в 5 т. |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 523 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|0,0095<!-- Termal Conductivity (@25°C W/m K)-->|116,6<!-- Melting Point (K)-->|n/a<!-- Fusion Heat (kJ/mol)-->|120,85<!-- Boiling Point (K)-->|9,05<!-- Evaporation Heat (kJ/mol)-->|32,2<!-- Atomic Volume (cm³/mol)-->|кубла енĕпе центăрланă<!-- Lattice structure-->|5,638<!-- Lattice constant (Å)-->||23=—<!-- Lattice c/a ratio-->|72<!-- Debye temperature (K)-->}} {| style="text-align: left; background-color: lightblue; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Kr</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>36</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''83,80''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''4s²4p⁶''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Криптон'''</big> |} [[Криптон]] — [[Элементсен периодикăллă системи]]н [[инертлă газсем|инертлă газсен]] ушкăнне кĕрекен [[хими элеменчĕ]]. == Истори == [[Грек чĕлхи]]нчи κρυπτός — пытарăннă — тени пулать. == Усă курни == Хăватлă эксимер лазерĕсене (Кr-F) туса хатĕрленĕ чух усă кураççĕ. Криптон фторичĕпе ракета çунакан япалине тата çар лазерĕсене тăваççĕ. ==Изотопĕсем== {{main|Криптон изотопĕсем}} == Физиологи енлĕ ĕçĕ == Криптон сывлăшра нумай пулсан çына пӳлĕнтерет. == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Kr/key.html Криптон Webelements çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302023444/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Kr/key.html |date=2008-03-02 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb036.htm Криптон Хими элеменчĕсен халăх валли вулавăшĕнче] * [http://chemister.pp.ru/Database/search.dbp?action=list&addition=0&substance=%EA%F0%E8%EF%F2%EE%ED Криптонăн тата унăн сыпăнăвĕсен пахалăвĕсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927183642/http://chemister.pp.ru/Database/search.dbp?action=list&addition=0&substance=%EA%F0%E8%EF%F2%EE%ED |date=2007-09-27 }} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Пархатарлă газсем]] [[Категори:Газсем]] [[Категори:Металмаррисем]] hr6yy6swvp3hnuzzf9m0okotsn7mqrc 0 22619 875820 840889 2026-07-25T10:57:55Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875820 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Магний / Magnesium (Mg)<!-- Symbol-->|12<!-- Atomic Number--> |[[Ӳкерчĕк:Magnesium crystals.jpg|125 px]] çутă кĕмĕл тĕслĕ çăмăл, туптанакан металл<!-- Appearance-->|24,305<!-- Atomic Weight (u.m)-->|160<!-- Atomic Radius (pm)-->|737,3 (7,64)<!-- First Ionizing Energy (kJ/mol)-->|[Ne] 3s^{<nowiki>2</nowiki>}<!-- Electronic Configuration-->|136<!-- Covalent Radius (pm)-->|66 (+2e)<!-- Ionic Radius (pm)-->|1,31<!-- Pauling Negativity Number-->|−2,37 В<!--Electrode potential30-->|2<!-- Oxidation states-->|1,738<!-- Density (g/cm³) -->|24,90<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |часть = |пуçелĕк= Химическая энциклопедия: в 5 т |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 621 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|156<!-- Termal Conductivity (@25 °C W/m K)-->|922<!-- Melting Point (K)-->|9,20<!-- Fusion Heat (kJ/mol)-->|1 363<!-- Boiling Point (K)-->|131,8<!-- Evaporation Heat (kJ/mol)-->|14,0<!-- Atomic Volume (cm³/mol)-->|гексагоналлă<!-- Lattice structure-->||22=a=3,210 c=5,21<!-- Lattice constant (Å)-->|1,624<!-- Lattice c/a ratio-->|318<!-- Debye temperature (K)-->}} <!-- Название|Атомный номер| Внешний вид|Атомный вес|Радиус атома|Энергия ионизации|Электронная конфигурация|Ковалентный радиус|Радиус иона|Электроотрицательность|Электродный потенциал|Степени окисления|Плотность|Удельная теплоёмкость|Теплопроводность|Температура плавления|Теплота плавления|Температура кипения|Теплота испарения|Молярный объём|Структура решётки|Период решётки|Отношение c/a|Температура Дебая --> {| style="text-align: left; background-color: #FF9900; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Mg</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>12</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''24,305''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Ne]3s<sup><nowiki>2</nowiki>''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Магни'''</big> |} '''Магни''' — [[Элементсен периодикăллă системи]]н ?'-мĕш элеменчĕ, [[Сĕлтĕ çĕр металлĕсем|сĕлтĕ çĕр металлĕсен]] ушкăнне кĕрет. '''Mg''' символпа паллă тăваççĕ ({{lang-la|Magnesium}}). [[Ахаль япала]] '''магни''' ([[Регистрационный номер CAS|CAS-номер]]: 7439-95-4) — çăмăл, туптанакан шурă-кĕмĕл [[тĕс]]лĕ [[металл]]. == История == [[Ӳкерчĕк:Electron shell 012 Magnesium.svg|thumb|left|150px|Магни атомĕн схеми]] === Ячĕ пулни === [[1695]] çулта [[Англи]]ри Эпсом çăлкуçĕнчи минераллă шывран йӳçĕ тутăллă çемçетекен тăвар уйăрнă. Аптекăрьсем ăна ййӳçĕçĕ, е англи тата эпсом тăварĕ тенĕ. [[эпсомит]] минералăн формули - MgSO₄ · 7H₂O. Латинла ячĕ авалхи Магнези хула ячĕпе çыхăннă. Çав хулапа юнашар магнезит пинерале нумай пулнă. 1808-мĕш çулта сэр[[Хемфри Дэви]] тама метала уйăрнă. == Магни çутçанталăкра == <!-- Магни кларкĕ 19 кг/т. Вăл çĕр хуппинче анлă сарăлнă.-->Тинĕс шывĕнче магни нумай. Магнин тĕп чĕртаварĕсем: * [[тинĕс шывĕ]] — (Mg 0,12-0,13 %), * [[карналлит]] — MgCl₂ • [[Кали хлоричĕ|KCl]] • 6H₂O (Mg 8,7 %), * [[бишофит]] — [[Магни хлоричĕ|MgCl₂]] • 6H₂O (Mg 11,9 %), * [[кизерит]] — MgSO₄ • H₂O (Mg 17,6 %), * [[эпсомит]] — MgSO₄ • 7H₂O (Mg 16,3 %), * [[каинит]] — [[Кали хлоричĕ|KCl]] • [[Магни сульфачĕ|MgSO₄]] • 3H₂O (Mg 9,8 %), * [[магнезит]] — [[Магни карбоначĕ|MgCO₃]] (Mg 28,7 %), * [[доломит]] — [[Кальци карбоначе|CaCO₃]]·[[Магни карбоначĕ|MgCO₃]] (Mg 13,1 %), * [[брусит]] — [[Магни гидрооксичĕ|Mg(OH)₂]] (Mg 41,6 %). ==Изотопӗсем== {{main|Магни изотопĕсем}} == Каçăсем == {{commons|Magnesium}} * [http://www.magnesium.com Online Resource for industry professionals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220711190023/https://magnesium.com/ |date=2022-07-11 }} — Magnesium.com {{ref-en}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Mg/key.html Магни Webelements çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509145410/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Mg/key.html |date=2008-05-09 }} {{ref-en}} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb012.htm Магни хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{ref-ru}} * [http://www.newizv.ru/print/75880 Борьба и единство противоположностей: почему организму вместе с кальцием нужен магний] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023065231/http://www.newizv.ru/print/75880 |date=2008-10-23 }} {{ref-ru}} * [http://www.lvrach.ru/doctore/2006/03/4533527/ Применение препаратов магния при сердечно-сосудистых заболеваниях у детей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081023123227/http://www.lvrach.ru/doctore/2006/03/4533527/ |date=2008-10-23 }} {{ref-ru}} == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} {{stub}} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Металсем]] [[Категори:Сĕлтĕ çĕр металлĕсем]] [[Категори:Çăмăл металсем]] [[Категори:Çунас хăрушлăхлă материалсем]] [[Категори:1808-мĕш çул наукăра]] ongs4nztug85ntn5dt8pgbqci6uirn0 0 23746 875809 798993 2026-07-25T03:25:29Z CommonsDelinker 188 Replacing V.vasilieva.jpeg with [[File:Vera_Vasileva_2011.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]:). 875809 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Васильев}} {{Кинематографист | Ят = Вера Васильева | Тăван ят = | Ӳкерчĕк = Vera Vasileva 2011.jpg | Анлăшĕ = | Алпусни = «Тăван Çĕршыв умĕнчи хастарлăхшăн» орденне тивĕçнĕ чухне ([[2000]]) | Çуралнă чухнехи ят = Вера Кузьминична Васильева |Çуралнă вăхăт = [[1925]], [[авăн, 30]] |Çуралнă вырăн = {{ÇуралнăВырăн|Мускав|Мускавра}} |Вилнĕ вăхăт = [[2023]] [[çурла, 9]] |Вилнĕ вырăн = {{ВилнĕВырăн|Мускав|Мускавра}} | Гражданлăх = [[Раççей]] | Професси = Актриса | Хастарлă çулсем = | Тĕлĕ = | Чыславсемпе парнесем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{СССР халăх артисчĕ|1986}} {{!}}{{!}} {{Сталин парни|1948}} {{!}}{{!}} {{Сталин парни|1951}} {{!}}{{!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!}}{{!}} {{IV степеньлĕ «Тăван Çĕршыв умĕнчи хастарлăхшăн» орден}} {{!}}} | imdb_id = 0890609 | Сайт = http://www.veravasilyeva.ru/ }} '''Ве́ра Кузьми́нична Васи́льева''' (30.9.1925, [[Мускав]], [[СССР]] — 9.8.2023, [[Мускав]]) — совет тата раççей театрпа кино актриси, иккĕ [[Сталин парни]]н (1948, 1951) лауреачĕ, [[СССР халăх артисчĕ]] (1986)<ref name="НРЭ3">Новая Российская энциклопедия: в 12 т. / Редкол.: А. Д. Некипелов, В. И. Данилов-Данильян и др. — М.: ООО «Издательство „Энциклопедия“» Т. 3 Бруней — Винча, 2007. — 480 с.: ил.</ref><ref name="bre4">Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 4. Большой Кавказ — Великий канал. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2006. — 751 с.: ил.: карт.</ref><ref>[http://taina.aib.ru/biography/vera-vasileva.htm Вера Кузьминична Васильева биография<!-- Заголовок добавлен ботом -->] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100130092717/http://taina.aib.ru/biography/vera-vasileva.htm |date=2010-01-30 }}</ref>. == Кун-çулĕ == == Пултарулăхĕ == [[1943]] çулта Вера Васильева Мускав хулин театр училищине [[Готовцев Владимир Васильевич|В. В. Готовцевăн]] курсне вĕренме кĕрет. [[1948]] çултанпа [[Мускаври Сатира академи театрĕ|Сатира театрĕнче]] ĕçлет. === Театăрти ĕçсем === * «[[Лев Гурыч Синичкин (пьеса)|Лев Гурыч Синичкин]]» [[Бонди Алексей Михайлович|А. М. Бонди]], [[Ленский Дмитрий Тимофеевич|Д. Т. Ленский]] — ''Лиза''<ref name="НРЭ3" /> * «[[Ревизор (пьеса)|Ревизор]]» [[Гоголь Николай Васильевич|Н. В. Гоголя]] — ''Анна Андреевна'' * «[[Свадьба с приданым (пьеса)|Свадьба с приданым]]» [[Дьяконов Николай Михайлович|Н. М. Дьяконова]] — ''Ольга'' * «[[Доходное место (пьеса)|Доходное место]]» [[Александр Островский|А. Н. Островскин]] — ''Вышневская'' * «[[Без вины виноватые (пьеса)|Без вины виноватые]]» [[Александр Островский|А. Н. Островскин]] — ''Кручинина'' * «[[Безумный день, или Женитьба Фигаро (пьеса)|Безумный день, или Женитьба Фигаро]]» — ''Графиня Альмавива'' * «[[Вишнёвый сад (пьеса)|Вишнёвый сад]]» [[Чехов Антон Павлович|А. П. Чехова]] — ''Раневская'' * «Воительница» [[Лесков|Н. С. Лескова]] — ''Домна Платоновна'' * «[[Странная миссис Сэвидж]]» [[Патрик|Дж. Патрика]] — ''Миссис Сэвидж'' Образцов театăрĕнче. Режиссер [[Андрей Денников]]. * «[[Однажды в париже]]» [[Валентина Асланова]] — ''Элизабет'' "Модернъ" театăрĕнче, режиссер Юрий Васильев. === Синематографри ĕçсем === * [[1945]] — [[Близнецы (фильм, 1945)|Близнецы]] — ''монтёр'' * [[1947]] — [[Сказание о земле Сибирской (фильм)|Сказание о земле Сибирской]] — ''Анастасия Петровна Гусенкова'' * [[1950]] — [[В мирные дни (фильм)|В мирные дни]] * [[1953]] — [[Чук и Гек (фильм)|Чук и Гек]] — ''Мама'' * [[1953]] — [[Свадьба с приданым (фильм)|Свадьба с приданым]] — ''Ольга'' * [[1957]] — [[Они встретились в пути (фильм)|Они встретились в пути]] — ''Анна Ивановна Лычкова (Макарăн пускилĕ)'' * [[1960]] — [[Люди моей долины (фильм)|Люди моей долины]] — ''Парася'' * [[1965]] — [[На завтрашней улице (фильм)|На завтрашней улице]] * [[1965]] — [[Похождения зубного врача (фильм)|Похождения зубного врача]] — ''Ласточкина'' * [[1972]] — [[За всё в ответе (фильм)|За всё в ответе]] * [[1972]] — [[Следствие ведут знатоки. Несчастный случай (фильм)|Следствие ведут знатоки. Несчастный случай]] — ''Знаменскин амăшĕ'' * [[1972]] — [[Зимородок (фильм)|Зимородок]] * [[1974]] — [[Жребий (фильм, 1974)|Жребий]] — ''Лида'' * [[1974]] — [[Безумный день, или Женитьба Фигаро (телеспектакль)|Безумный день, или Женитьба Фигаро]] (телеспектакль) — ''Графиня Розина'' * [[1975]] — [[Это мы не проходили (фильм)|Это мы не проходили]] * [[1975]] — [[Звезда экрана (фильм)|Звезда экрана]] — ''Ольга Сергеевна'' * [[1976]] — [[Легенда о Тиле (фильм)|Легенда о Тиле]] — ''Калликен'' * [[1976]] — [[Несовершеннолетние (фильм)|Несовершеннолетние]] — ''Полина Борисовна, вĕрентӳçĕ, Женьăн амăшĕ'' * [[1976]] — [[Развлечение для старичков (фильм)|Развлечение для старичков]] — ''Галина Сергеевна'' * [[1977]] — [[Подарок судьбы (фильм)|Подарок судьбы]] * [[1979]] — [[Месяц длинных дней (фильм)|Месяц длинных дней]] * [[1981]] — [[Карнавал (фильм, 1981)|Карнавал]] — ''Никитăн амăшĕ'' * [[1982]] — [[Мы жили по соседству (фильм)|Мы жили по соседству]] * [[1982]] — [[Женатый холостяк (фильм)|Женатый холостяк]] — ''Марья Семеновна'' * [[1982]] — [[Ревизор (телеспектакль)|Ревизор]] — ''Анна Андреевна'' * [[1983]] — [[Как я был вундеркиндом]] — ''Кукамай'' * [[1984]] — [[Приказано взять живым (фильм)|Приказано взять живым]] — ''Кузьминична'' * [[1985]] — [[Выйти замуж за капитана (фильм)|Выйти замуж за капитана]] — ''Ленăн амăшĕ'' * [[1986]] — [[Зловредное воскресенье (фильм)|Зловредное воскресенье]] — ''Берта'' * [[1991]] — [[Номер «люкс» для генерала с девочкой (фильм)|Номер «люкс» для генерала с девочкой]] * [[1992]] — [[Разыскивается опасный преступник (фильм)|Разыскивается опасный преступник]] — ''амăшĕ'' * [[1994]] — [[Окно в Париж (фильм)|Окно в Париж]] * [[1996]] — [[Лиза и Элиза (фильм)|Лиза и Элиза]] * [[1997]] — [[Вино из одуванчиков (фильм)|Вино из одуванчиков]] * [[2000]] — [[Нет смерти для меня (фильм)|Нет смерти для меня]] * [[2000]] — [[Салон красоты (сериал)|Салон красоты]] — ''Марья Петровна'' * [[2002]] — [[Знатоки. 10 лет спустя (телесериал)|Знатоки. 10 лет спустя]] — ''Знаменскин амăшĕ'' * [[2002]] — [[Маска и душа (фильм)|Маска и душа]] * [[2006]] — [[Всё смешалось в доме (телесериал)|Всё смешалось в доме]] == Мультфильмсене сасă кĕртни == * [[1958]] — [[Первая скрипка (мультфильм)|Первая скрипка]] * [[1965]] — [[Светлячок №6 (мультфильм)|Светлячок № 6]] * [[1970]] — [[Умка ищет друга (мультфильм)|Умка ищет друга]] - ''Медведица'' * [[1981]] — [[Приключения Васи Куролесова (мультфильм)|Приключения Васи Куролесова]] — ''Ваççăн амăшĕ'' == Чыславсемпе парнесем == * [[Сталин парни]] пĕрремĕш степеньлĕ (1948) — «[[Сказание о земле Сибирской (фильм)|Сказание о земле Сибирской]]» фильмĕнче Настя Гусенкова рольне сăнарланăшăн * [[Сталин парни]] виççĕмĕш степеньлĕ (1951) — «[[Свадьба с приданым (пьеса)|Свадьба с приданым]]» пьесăра Ольга Степанова рольне сăнарланăшăн. * [[СССР халăх артисчĕ]] (1986) * [[1996]] — «[[Хрустальлĕ Турандот]]» парне лауреачĕ<ref>[http://www.tyrandot.ru/laureate/laureate_27.html?full=1 ВАСИЛЬЕВА Вера Кузьминична] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100622085937/http://www.tyrandot.ru/laureate/laureate_27.html?full=1 |date=2010-06-22 }} на сайте премии [[Хрустальная Турандот]]</ref>. * IV степеньлĕ [[«Тăван Çĕршыв умĕнчи хастарлăхшăн» орден]]ĕ (2000) * [[Ӗçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ]] * [[2010]] — Наци театăрĕн «Чыспа сумлăхшăн» «[[Ылтăн питлĕх]]» парни<ref>Лауреаты премии «Золотая маска» 2010 года // [http://www.goldenmask.ru/fest.php?area=123&year=16 Парнен официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190106010300/http://www.goldenmask.ru/fest.php?area=123&year=16 |date=2019-01-06 }}. — 17.04.2010.</ref>. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.veravasilyeva.ru/ Вера Кузьминична Васильевăн официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305035756/http://veravasilyeva.ru/ |date=2016-03-05 }} [[Категори:Авăнăн 30-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1925 çулта çуралнисем]] [[Категори:2023 çулта вилнисем]] [[Категори:Çурлан 9-мĕшĕнче вилнисем]] [[Категори:Раççей актёрĕсем]] [[Категори:СССР актёрсем]] [[Категори:СССР халăх артисчĕсем]] [[Категори:Сталин парни лауреачĕсем]] [[Категори:Çынсем:Мускаври Сатира театрĕ]] [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Хрустальлĕ Турандот парне лауреачĕсем]] [[Категори:«Ылтăн питлĕх» парне лауреачĕсем]] 0umjtnwwlncsisgx92bwd5jbz23zaa0 0 24426 875813 771187 2026-07-25T07:21:18Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875813 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими_элеменчĕ|Лютеци/Lutetium (Lu)<!--Ячĕ-->|71<!--Атом номерĕ-->| Шурă кĕмĕл тĕслĕ хытă металл[[Ӳкерчĕк:Файл:Lutetium amp.jpg|150px|Лютеци]]<!-- Тулаш сăнĕ-->|174,967<!--Атом йывăрăшĕ-->|175<!-- Атом радиусĕ-->|513,0 (5,32)<!-- Ионизаци хăвачĕ-->|[Xe] 4f¹⁴ 5d¹ 6s²<!--Электрон конфигурацийĕ-->| 156<!--Ковалент радиусĕ--> | (+3e) 85<!--Ион радиусĕ -->|1,27<!--Электроотрицательность-->| Lu←Lu³⁺ -2,30 В<!--Электрод потенциалĕ--> | 3<!--Окислени шайĕсем-->|9,8404<!--Плотность-->|26,5<!--Уделлă ăшăпухăвĕ--><ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5-ти тт. |оригинал = |ссылка = |ответственный = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 619 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref> |(16,4)<!--Ăшă иртересси-->| 1936<!--Ирĕлекен температура--> |<!--Ирĕлекен ăшăлăх--> | 3668 <!--Вĕрекен температура -->| 414 <!--Пăсланакан ăшăллăх-->|17,8<!--Моль калăпăшĕ-->| | гексагоналлă <!--Решётка структури --> | a=3,503<!--Решётка периочĕ-->| c=5,551<ref>[http://www.webelements.com/lutetium/crystal_structure.html WebElements Periodic Table of the Elements | Lutetium | crystal structures<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> |отношение c/a = 1,585 | }} {| style="text-align: left; background-color: #ffbfff; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Lu</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>71</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''174,967''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe]4f¹⁴5d¹6s^{<nowiki>2</nowiki>}''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>''Лютеци'''</big> |} '''Лютеци''' — 71 [[Атом номерĕ|атом номерлĕ]] [[хими элеменчĕ]]. Атом масси 174,967; Lu тесе паллă тăваççĕ({{lang-la|Lutecium}}), [[Лантаноидсем|лантаноидсен]] шутне кĕрет. == Хакĕ == >99,9 % тасалăхлă лютеци металĕн 1 кг хакĕ 3.5-5.5 пин доллар <ref>[http://www.stanfordmaterials.com/lu.html Лютеци хакĕ]</ref>. Лютеци сайра çĕр металĕсен хушшинче чи хакли <ref>[http://www.dalchem.com/price/price_10.shtml Сайра çĕр металĕсен çыхăнăвĕсен хакĕсем]</ref>. Хакĕ лютецине ытти сайра çĕр металĕсенчен уйăрма кăткăс пулнипе тата сахал усă курнипе çыхăннă. == Изотопĕсем == {{main|Лютеци изотопĕсем}} Çутçанталăкри лютеци икĕ изотопран тăрать: стабиллă ¹⁷⁵Lu ( 97,41 %) тата [[бета-аркану|бета-радиохастар]] ¹⁷⁶Lu (2,59 %, çурма аркану тапхăрĕ 3,78{{e|10}} çул).32 искусствелла радиохастар радиоизотоп пурри паллă <br /> {{Достоверность раздела под сомнением}} '''Изотпĕсен таблици''' {| border=1 !Нуклид||[[çурма аркану тахăрĕ]]||Аркану мелĕ ||Тĕшĕн <br/>[[çаврăну|çаврăнăвĕ]] тата мăшарлăхĕ ({{math|''J''^π}}) |- |¹⁵⁰Lu Лютеци-150||43(5) мс ||p : 68.00 % <br />ε : 32.00 % || |- |¹⁵¹Lu Лютеци-151||80.6(19) мс ||p : 63.40 % <br />ε : 36.60 % || |- |¹⁵²Lu Лютеци-152||650(70) мс ||ε : 100.00 % <br />εp : 15.00 || |- |¹⁵³Lu Лютеци-153||0.9(2) с ||α ≈ 70.00 % || |- |¹⁵⁴Lu Лютеци-154||≈ 2 с|| ||(9+) |- |¹⁵⁵Lu Лютеци-155||68(1) мс || ||1/2+ |- |¹⁵⁶Lu Лютеци-156||494(12) мс || ||9+ |- |¹⁵⁷Lu Лютеци-157||6.8(18) с || ||(11/2-) |- |¹⁵⁸Lu Лютеци-158||10.6(3) с ||ε : 99.09 % <br />α : 0.91 % || |- |¹⁵⁹Lu Лютеци-159||12.1(10) с ||ε : 100.00 % <br />α : 0.10 % || |- |¹⁶⁰Lu Лютеци-160||36.1(3) с|| || |- |¹⁶¹Lu Лютеци-161||77(2) с || ||(9/2-) |- |¹⁶²Lu Лютеци-162||1.37(2) мин || || |- |¹⁶³Lu Лютеци-163||3.97(13) мин ||ε : 100.00 % || |- |¹⁶⁴Lu Лютеци-164||3.14(3) мин ||ε : 100.00 % || |- |¹⁶⁵Lu Лютеци-165||10.74(10) мин ||ε : 100.00 % || |- |¹⁶⁶Lu Лютеци-166||2.65(10) мин || ||(3-) |- |¹⁶⁷Lu Лютеци-167||51.5(10) мин || ||1/2+ |- |¹⁶⁸Lu Лютеци-168||5.5(1) мин || ||3+ |- |¹⁶⁹Lu Лютеци-169||34.06(5) сехет || ||1/2- |- |¹⁷⁰Lu Лютеци-170||2.012(20) кун || ||(4)- |- |¹⁷¹Lu Лютеци-171||8.24(3) кун || ||1/2- |- |¹⁷²Lu Лютеци-172||6.70(3) кун || ||1- |- |¹⁷³Lu Лютеци-173||1.37(1) çул ||ε : 100.00 % || |- |¹⁷⁴Lu Лютеци-174||3.31(5) çул || ||(6)- |- |¹⁷⁵Lu Лютеци-175||Стабильный|| || |- |¹⁷⁶Lu Лютеци-176||3.76(7){{e|10}} çул ||β⁻ : 100.00 % || |- |¹⁷⁷Lu Лютеци-177||6.6475(20) кун || ||23/2- |- |¹⁷⁸Lu Лютеци-178||28.4(2) мин || ||(9-) |- |¹⁷⁹Lu Лютеци-179||4.59(6) сехет ||β⁻ : 100.00 % || |- |¹⁸⁰Lu Лютеци-180||5.7(1) мин ||β⁻ : 100.00 % || |- |¹⁸¹Lu Лютеци-181||3.5(3) мин ||β⁻ : 100.00 % || |- |¹⁸²Lu Лютеци-182||2.0(2) мин ||β⁻ : 100.00 % || |- |¹⁸³Lu Лютеци-183||58(4) с ||β⁻ : 100.00 % || |- |¹⁸⁴Lu Лютеци-184||20(3) с ||β⁻ : 100.00 % || |} == Çутçанталăкра сарăлни == Çĕр хуппинче 0,00008 % массăпа. Тинĕс шывĕнче 0,000 0012 мг/л. Тĕп минералĕсем — ксенотим, эвксенит, бастнезит. == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == == Каçăсăем == {{commons|Lutetium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Lu/key.html Лютеций на Webelements] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509135020/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Lu/key.html |date=2008-05-09 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb071.htm Лютеци Хими элеменчĕсен халăх валли вулавăшĕнче] {{ref-ru} * http://elm.e-science.ru/Lu {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101215140159/http://elm.e-science.ru/Lu/ |date=2010-12-15 }} {{chem-element-stub}} {{Лантаноидсем}} [[Категори:Радиоахастар элементсем]] [[Категори:Лантаноидсем]] jwa3hb07dda0hgx030qwil47ajczaf9 0 24819 875804 810218 2026-07-24T19:33:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875804 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ| Кремний/Silicium (Si)|14| [[Ӳкерчĕк:SiliconCroda.jpg|150 px|поликристаллă кремни(99,9%)]] <br />аморфлă формăра —<br /> хăмăр порошок, <br />кристалла формăра<br /> тĕттĕм сăрă кăшт йăлтăртакан|28,0855|132|Э786,0(8,15)|[Ne] 3s² 3p²; в соед. [Ne] 3s 3p³ (гибридизация) |111| 42 (+4e) 271 (-4e)|1,90|0|+4, −4| 2,33|20,16<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = |часть = |пуçелек = Химическая энциклопедия: в 5-ти тт. |оригинал = |ссылка = |ответственный = Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1990 |том = 2 |страницы = 508 |страниц = 671 |серия = |isbn = |тираж = 100 000 }} </ref>|149|1688|50,6|2623| 383|12,1|кубла|5,4307|Отношение c/a|625-->}} {| style="text-align: left; background-color: #CC9933; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Si</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>14</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''28,0855''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Ne] 3s² 3p²''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Кремний'''</big> |} '''Кремний''' - '''Si''' {{lang-la|Silicium}}) [[Элементсен периодикăллă системи]]н 14-мĕш [[химилле элемент|хими элеменчĕ]].'''Si''' символпа палăртаççĕ (. == Истори == [[1811]]-мĕш çулта [[Франци]] ăсчахĕсем [[Гей-Люссак Жозеф Луи]] тата [[Тенар Луи Жак]] уйăрнă. == Ячĕ пулни == [[1825 год]]-мĕш çулта [[швеци]] химикĕ [[Берцелиус, Йёнс Якоб|Йёнс Якоб Берцелиус]] фторлă кремнипе SiF₄ кали металне хутшăнтарса таса кремни уйăрнă. Çĕнĕ элемента «силици ( {{lang-la|silex}} — вут чул сăмахран). Вырăсла «кремни» ятне раççей химикĕ [[Гесс Герман Иванович|Герман Гесс]] [[1834]]-меш çулта кĕртнĕ . ( {{lang-grc|κρημνός}} — «ту». == Физика пахалăхĕсем == [[Ӳкерчĕк:Silicon-unit-cell-3D-balls.png|left|200px|Кремнин чĕнтĕр тытăмĕ]] Кремни чĕнтĕр тытăмĕ [[кĕвер чул]] пекех, кубла гранĕпе центăрланă. Анчах атомсем хушши пысăкрах пулнă май кристалĕн çирĕплĕхе сахалрах. ==Изотопӗсем== {{main|Кремни изотопĕсем}} == Усă курни == [[Ӳкерчĕк:CRQFP80 UV ST62E40.jpg|left|200px|1993-мĕш çулхи [[STMicroelectronics]] фирмăн 62E40 [[Микроконтроллер]]ĕ. Кантăкĕ хыçĕнче кремни кристалĕ çинчи электричество схеми курăнать]] Техника кремнийĕ: # металургинче чĕртавар ([[йĕс]], [[силумин]]); шăранчăксен пахалăхне улăштарма хушаççĕ (трансформатор [[хурçă|хурçисем]]) ; # тасатнă (литературăра «umg-Si») тата поликристал кремние тумалли чĕртавар; # [[силан]] тумалли чĕртавар; # хăшпĕр чухне техника кремнипе тата тимĕрпе шăранчăкне (ферросилици) хирте водород тума усă кураççĕ; # хĕвел батарейисем тума. == Каçăсем == {{commons|Silicon}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Si/key.html Кремни Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20001215080400/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Si/key.html |date=2000-12-15 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb014.htm Кремни хим элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161012062259/http://n-t.ru/ri/ps/pb014.htm |date=2016-10-12 }} == Вуламалли == * Самсонов. Г. В. Силициды и их использование в технике. Киев, Изд-во АН УССР, 1959. 204 стр. с илл. * Алёшин Е. П., Алёшин Н. Е. Рис. Москва, 1993. 504 стр. 100 рис. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} [[Категори:Çурма металсем]] [[Категори:Полупроводниксем]] r1f9kgwiqn1qmpuxnxq1cum4vge59i8 0 25484 875806 857436 2026-07-24T22:22:10Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875806 wikitext text/x-wiki '''Кури́л утравӗсем́''' — [[Камчатка]] ҫурутравӗпе [[Хоккайдо]] утравӗ хушшинчи [[утрав]], мӑка пӗккипе [[Охотское тинĕсĕ|Охотское тинӗсӗ]] [[Лӑпкӑ океан]]ран уйӑрать. Тӑсӑлӑвӗ — 1200 яхӑн ҫм. Пӗтӗмӗшле лаптӑкӗ — 10,5 пин ҫм²<ref>{{кĕнеке|автор=Российская академия наук. Институт географии РАН. Тихоокеанский институт географии ДВО РАН; Редкол.: Котляков В. М. (председатель), Бакланов П. Я., Комедчиков Н. Н. (гл. ред.) и др.; Отв. ред.-картограф Фёдорова Е. Я.|пуçелĕк=Атлас Курильских островов|вырăн=М.; Владивосток |издательство=ИПЦ «ДИК»|çул=2009|страницăсем=516}}</ref><ref>{{cite web|author=Управление природных ресурсов и охраны окружающей среды МПР России по Сахалинской области.|date=2003|url=http://ecosakh.ru/data/97_Doklad_o_sostoyanii_i_ob_ohrane_OS_Sahalinskoi_oblasti_v_2002_godu.pdf|title=Доклад «О состоянии и об охране окружающей среды Сахалинской области в 2002 году»|publisher=|accessdate=2010-06-21}}</ref><ref>{{cite web|author=|date=|url=http://www.adm.sakhalin.ru/index.php?id=11|title=Сахалинская область|publisher=Официальный сайт губернатора и правительства Сахалинской области|accessdate=2010-06-21}}</ref>. Утравсем икӗ параллельлӗ йӗртен тӑраҫҫӗ: [[Мӑн Курил гряди|Мӑн Курил]] тата [[Кӗҫӗн Курил гряди|Кӗҫӗн Курил]]. Вӗсен шутӗнче 30 пысӑк тата темӗн чуль вӗтӗ утрав. Вӑрҫӑ енчен стратегиллӗ тата экономика паллӑхлӑ шутланать<ref>''Макеев Б.'' «Курильская проблема: военный аспект». [[Мировая экономика и международные отношения]], 1993 год, № 1, стр. 54</ref>. == Утравсен ят-йышӗ == 1 км² лаптӑкран пысӑк утравсен ят-йышӗ, ҫурҫӗртен кӑнтӑралла. [[File:Kuril Island.jpg|thumb|Курил ҫӗр пичӗ]] [[File:Atlasovisland.jpg|thumb|[[Атласов утравӗ]]]] [[File:Onekotan-Kurile-Islands.jpg|thumb|[[Онекотан]]]] [[File:Dolgaya 1.jpg|thumb|Вӑрӑм чул сӑрчӗ ([[Ловушки (чул сӑрчӗ)|Ловушки чул сӑрчӗ]])]] {| class="standard" |- class="highlight" !align=center|Ячӗ !align=center|Лаптӑк,<br /> км² !align=center|Максималлӑ<br /> ҫӳллӗш, м !align=center|Анлӑх !align=center|Вӑрӑмлӑх |- align=center | colspan=5 class="bright"|<big>'''''[[Мӑн Курил йӑранӗ]]'''''</big> |- align=center | colspan=5 class="highlight"|'''''Ҫурҫӗр ушкӑнӗ''''' |- align=right | [[Атласов утравĕ|Атласов]] || 150 || 2339 || 50°52' || 155°34' |- align=right | [[Шумшу]] || 388 || 189 || 50°45' || 156°21' |- align=right | [[Парамушир]] || 2053 || 1816 || 50°23' || 155°41' |- align=right | [[Анциферов утравĕ|Анциферов]] || 7 || 747 || 50°12' || 154°59' |- align=right | [[Маканруши]] || 49 || 1169 || 49°46' || 154°26' |- align=right | [[Онекотан]] || 425 || 1324 || 49°27' || 154°46' |- align=right | [[Харимкотан]] || 68 || 1157 || 49°07' || 154°32' |- align=right | [[Чиринкотан]] || 6 || 724 || 48°59' || 153°29' |- align=right | [[Экарма]] || 30 || 1170 || 48°57' || 153°57' |- align=right | [[Шиашкотан]] || 122 || 934 || 48°49' || 154°06' |- align=center | colspan=6 class="highlight"|'''''Вăта ушкăн''''' |- align=right | [[Райкоке]] || 4,6 || 551 || 48°17' || 153°15' |- align=right | [[Матуа]] || 52 || 1446 || 48°05' || 153°13' |- align=right | [[Расшуа]] || 67 || 948 || 47°45' || 153°01' |- align=right | ''[[Ушишир|Ушишир утравӗсем]]'' || 5 || 388 || — || — |- class="shadow" align=right | [[Рыпонкича]] || 1,3 || 121 || 47°32' || 152°50' |- class="shadow" align=right | [[Янкича]] || 3,7 || 388 || 47°31' || 152°49' |- align=right | [[Кетой]] || 73 || 1166 || 47°20' || 152°31' |- align=right | [[Симушир]] || 353 || 1539 || 46°58' || 152°00' |- align=right | [[Броутон утравĕ|Броутон]] || 7 || 800 || 46°43' || 150°44' |- align=right | ''[[Хура Тăвансем|Хура Тӑвансем утрав]]'' || 37 || 749 || — || — |- class="shadow" align=right | [[Чирпой]] || 21 || 691 || 46°30' || 150°55' |- class="shadow" align=right | [[Брат-Чирпоев]] || 16 || 749 || 46°28' || 150°50' |- align=center | colspan=6 class="highlight"|'''''Кӑнтӑр ушкӑнӗ''''' |- align=right | [[Уруп (утрав)|Уруп]] || 1450 || 1426 || 45°54' || 149°59' |- align=right | [[Итуруп]] || 3318,8 || 1634 || 45°00' || 147°53' |- align=right | [[Кунашир]] || 1495,24 || 1819 || 44°05' || 145°59' |-align=center |colspan=6 class="bright"|<big>'''''[[Кӗҫӗн Курил йӑранӗ]]'''''</big> |- align=right | [[Шикотан]] || 264,13 || 412 || 43°48' || 146°45' |- align=right | [[Полонскин утравĕ|Полонский]] || 11,57 || 16 || 43°38' || 146°19' <!-- |- align=right | ''[[Ванчăксем (утравсем)|Ванчӑксем]]'' || 0,2 || 38 || 43°35' || 146°25'--> |- align=right | [[Симĕс (утрав, Лăпкă океан)|Симӗс]] || 58,72 || 24 || 43°30' || 146°08' |- align=right | [[Остров Танфильева|Танфильева]] || 12,92 || 15 || 43°26' || 145°55' |- align=right | [[Юрий (утрав)|Юрий]] || 10,32 || 44 || 43°25' || 146°04' <!-- |- align=right | ''[[Дёмин утравĕсем|Дёмин]]'' || 0,7 || 34 || 43°25' || 146°10'--> |- align=right | [[Анучин утравĕ|Анучин]] || 2,35 || 33 || 43°22' || 146°00' |} == Флор, фауна == [[File:212 1264 Baklany Shumshu.jpg|thumb|[[Баклансем]] [[Шумшу]] утравӗнче. Хыҫалта — [[Парамушир]] утравӗ: [[Дунькин Пуп]] тӑвӗпе [[Северо-Курильск]] хули.]] == Утравсен кун-ҫулӗ == === XVII ӗмӗр === === XVIII ӗмӗр === === XIX ӗмӗр === [[File:Kuril islands 1893.jpg|thumb|Курил утравӗсем 1893 ҫулхи акӑлчан картти ҫинче]] === XX ӗмӗр === * 1905 ç. [[Вырăс-япун вăрçи|вырӑс-япун вӑрҫинче]] парӑнсан Раҫҫей [[Сахалин]]ӑн кӑнтӑр пайне Японие панӑ. * 1945 ҫ. нарӑс уйӑхӗнче Совет Союзӗ Сахалинпа Курил утравӗсене тавӑрас шутпа, АПШ-па Аслӑ Британи шантарнипе, Японие хирӗҫ вӑрҫа кӗме кӑмӑл тунӑ. * [[1946]] ҫ. [[нарӑс, 2]]. СССР Аслӑ Канашӗн Президиумӑн хутайӗпе Кӑнтӑр [[Сахалин]]па Курил утравӗсене РСФСР шутне кӗртнӗ. * [[1947]]. Япунсемпе айнсене утравсенчен Японие [[депортаци|кӑларса янӑ]]. 17 000 япунпа паллӑ мар шутлӑ айн инкеке лекнӗ. * [[1952]] ҫ. [[чӳк, 5]]. Хӑватлӑ [[цунами]] Курилӑн мӗнпур ҫыранне ҫапнӑ, чи пысӑк инкекӗ [[Парамушир]]а ҫитнӗ. Питӗ пысӑк хум [[Северо-Курильск]] (малт. [[Касивабара]]) хулана пӗтӗмпех шӑлса кайнӑ. Пичетре ҫак катастрофа пирки асӑнма чарнӑ<ref>О. Бондаренко, Неизвестные Курилы М. 1992 стр. 109</ref>. * 1956 ҫ., Совет Союзӗпе Япони официаллӑ икӗ патшалӑха вӑрҫӑран уйӑракан тата Японие [[Хабомаи]]пе [[Шикотан]]а паракан Пӗрлӗхлӗ килӗшӳ тӑваҫҫӗ. Ҫапах та, килӗшӳ ҫине алӑ пусайман: эхер те [[Итуруп]]па [[Кунашир]]шӑн кӗрешме пӑрахсан АПШ Японие [[Окинава]] утравне тавӑрса памастӑп тесе хӑратнӑ<ref>[http://kp.ru/daily/24566/739370/ Японцы просят Медведева не ехать на Курилы] // Сайт газеты [http://kp.ru/ «Комсомольская правда»], 29.09.2010</ref>. == Пӑхӑнуллӑх тавлашӑвӗ == {{Main|Кӑнтӑр Курил утравӗсен пӑхӑнуллӑхӗн тавлашӑвӗ}} == Халӑх йышӗ == Курил утравӗсенче халӑх пур ҫӗрте те пурӑнмасть. Пӗрмаях [[Парамушир]], [[Итуруп]], [[Кунашир]] тата [[Шикотан]] утравӗсенче йӑва ҫавӑрнӑ. 2010 ҫулӑн пуҫламӑшӗнче 19 пурӑнан вырӑн: икӗ хула ([[Северо-Курильск]], [[Курильск]]), хула евӗр паҫҫулкӑ ([[Южно-Курильск]]) тата 16 ял пулнӑ. == Экономика == == Ҫавӑн пекех пӑхӑр == {{commonscat|Kuril Islands}} * [[Раҫҫей-япун хутшӑнӑвӗсем]] == Асӑрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * {{кĕнеке |пуçелĕк = Атлас Курильских островов |яваплă = Российская академия наук. Институт географии РАН. Тихоокеанский институт географии ДВО РАН; Редкол.: Котляков В. М. (председатель), Бакланов П. Я., Комедчиков Н. Н. (гл. ред.) и др.; Отв. ред.-картограф Фёдорова Е. Я. |вырăн = М.; Владивосток |издательство = ИПЦ «ДИК» |çул = 2009 |страница = 516 |isbn = 978-5-89658-034-8 |тираж = 300 }} == Каҫӑсем == * [http://www.kurilstour.ru/islands.shtml Курил утравӗсен тавралӑхӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120830003826/http://www.kurilstour.ru/islands.shtml |date=2012-08-30 }} * [http://www.sakhalin.info/kuriles.ru Курил утравӗсен ҫӗн хыпарӗсем] * [http://www.pref.hokkaido.lg.jp/sm/hrt/hopporyodo/rosia1.htm Управление по вопросам Северных территорий общего департамента губернаторства Хоккайдо] * [http://www.sakhalin.ru/Rover/TEXTS/bears.html А. К. Клитин. Субъективные заметки о буром медведе Сахалина и Курильских островов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110808181104/http://www.sakhalin.ru/Rover/TEXTS/bears.html |date=2011-08-08 }} * [http://www.forcedmigration.org/video/chishima/ru/ Чишима: границы Сан-Франциско] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110216152209/http://www.forcedmigration.org/video/chishima/ru/ |date=2011-02-16 }} * [http://www.kuriles.ru/ Курил утравӗсем] * [http://www.caas.ru/kurili.html#top/ Кӑнтӑр Курил, Итуруп тата Кунашир]{{Ĕçлемен каçă|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ''Н. А. Гвоздецкий, Н. И. Михайлов.'' [http://tapemark.narod.ru/geograf/6_3_2_6.html Курильские острова]. Физическая география СССР. М., 1978. * ''С. А. Липина'' [http://viperson.ru/wind.php?ID=631930&soch=1 Есть ли у России лишние острова]. Интервью О. Гороховской {{Шаблон:Курил утравӗсем}} {{Раҫҫей Федерацин чиккисем}} [[Категори:Курил утравӗсем| ]] [[Категори:Тавлашуллӑ территорисем]] ia74ux57fctp4cf1eir8tmfo2pc1jxz 0 25788 875811 799129 2026-07-25T03:51:15Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875811 wikitext text/x-wiki {{Хими_элеменчĕ|Ливермори/Livermorium (Lv)<!--Ят-->|116<!--Атомный номер-->| <!-- Тулаш ĕлки-->|[293]<!--Атом йывăрăшĕ-->|<!--Атом радиусĕ-->|<!--Ионизаци хăвачĕ-->|<nowiki>[</nowiki>[[радон|Rn]]<nowiki>]</nowiki>5f¹⁴ 6d² 7s²<!--Электрон конфигурацийĕ-->|<!--Ковалент радиусĕ-->|<!--Ион радиусĕ-->|<!--Электроçуклăх-->|<!--Электрод потенциалĕ-->|4<!--Степени окисления-->|<!--Тачăлăх-->||<!--Теплопроводность-->|<!--Шăрану температури-->|<!--Теплота плавления-->|<!--Вĕрӳ температури-->|<!--Пăслану теплоти-->|<!--Моль калăпăшĕ-->|<!--Чĕнтĕр тытăмĕ-->|<!--Чĕнтĕр тапхăрĕ-->|n/a<!--Отношение c/a-->|<!--Дебай температури-->}} {{Элементсен периодикăллă системи2}} {| style="text-align: left; background-color:grey; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Lv</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>116</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''[293]'' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[[радон|Rn]] <nowiki></nowiki>5f¹⁴6d¹⁰7s²7p⁴''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Ливермори'''</big> |} '''Ливермори''' ({{lang-la|Livermorium}}), '''Lv''', е эка-полони - 116-мĕш [[хими элеменчĕ]]. Унунгекси— питĕ радиохастар искуствелла синтезланă элемент. CAS=54100-71-9 [[Ӳкерчĕк:Electron shell 116 Livermorium.svg|200px|Электрон конфигурацийĕ]]) == Пахалăхĕсем == Радиохастар/ 298 K (25&nbsp;°C) хытă метал пулас. Тĕсĕ паллă мар. == Ячĕ == Ячĕ Калифорнири [[Ливермор]] хулине асăна панă <ref>{{cite web | url = http://www.iupac.org/news/news-detail/article/element-114-is-named-flerovium-and-element-116-is-named-livermorium.html | title = Element 114 is Named Flerovium and Element 116 is Named Livermorium | author = | date = 2012-05-31 | publisher = [[ИЮПАК]] | accessdate = 2012-05-31 | lang = en }}</ref>. Унта Ливермор наци лабораторийĕ вырнаçнă. Вăхăтлăх ячĕ латинла 116 хисепрен тунă. Дубнăри элемента синтезланă тĕпчевçĕсем Москови ят сĕннĕ <ref>{{cite news | title = Российские физики предложат назвать 116 химический элемент московием | url = http://www.rian.ru/science/20110326/358081075.html | publisher = [[РИА Новости]] | date = 2011-03-26 | accessdate = 2011-03-26 }}</ref>. <ref>[http://mgo-rksmb.narod.ru/Science/118/118fl.html]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, <ref>[https://web.archive.org/web/20041125120727/http://mgo-rksmb.narod.ru/Science/ainf.html ]</ref>). Ытти вариантсем: Бутлерови (Bu), россии (Ro, Rs). Анчах Америкăри партнерсем [[Леонардо да Винчи]], [[Галилео Галилей]] е Ливермор наци лабораторине ячĕсене асăнма сĕннĕ<ref>{{cite news | title = Новые химические элементы могут назвать в честь да Винчи и Галилея | url = http://www.ria.ru/science/20111014/458531663.html | publisher = [[РИА Новости]] | date = 2011-10-14 | accessdate = 2011-12-02 }}</ref>. Раççей тата Америка тĕпчевçисем килĕшӳ процедурисем ирттернĕ хыççăн 1.12.2011 ИЮПАК комиссине ''ливермори'' ят пама сĕннĕ<ref name="predl1">{{cite web | url = http://www.iupac.org/web/nt/2011-12-01_name_element_114_116 | title = Start of the Name Approval Process for the Elements of Atomic Number 114 and 116 | author = | date = 2011-12-02 | publisher = [[ИЮПАК]] | accessdate = 2011-12-02 | lang = en | archiveurl = http://www.webcitation.org/65CtGEJjR | archivedate = 2012-02-04 }}</ref><ref>{{cite news | author = | title = Химическим элементам 114 и 116 предложили названия | url = http://lenta.ru/news/2011/12/02/elements/ | publisher = [[Lenta.ru]] | date = 2011-12-02 | accessdate = 2011-12-02 | language = ru }}</ref>. Ятне 31/5/2012 çирĕплетнĕ. == Кун-çулĕ == 116па 118-мĕш элементсене 1999-мĕш çулта Берклири Калифорни университечĕ синтезлани çинчен пĕлтерÿ <ref name="ninov1999">{{статья |автор = V. Ninov et al. |пуçелĕк = Observation of Superheavy Nuclei Produced in the Reaction of ⁸⁶Kr with ²⁰⁸Pb |оригинал = |ссылка = http://link.aps.org/abstract/PRL/v83/p1104 |издание = [[Physical Review Letters]] |тип = |место = |год = 1999 |том = 83 |номер = 6 |страницы = 1104 - 1107 }}</ref> суя тата фальсификаци пулнă <ref name="false1999">{{cite web | author = Public Affairs Department | coauthors = | datepublished = 21 июля 2001 | url = http://enews.lbl.gov/Science-Articles/Archive/118-retraction.html | title = Results of element 118 experiment retracted | format = | work = | publisher = Berkeley Lab | accessdate = 25 июля 2007 | lang = en | description = }}</ref>. Палăртнă меслетпе раççей, нимĕç, яппун, каярах америка тĕпчевçисем синтеза тăвайман. Унунгексие 2000-мĕш çулта Дубнари ОИЯИ синтезланă. Çак ĕçе тата Ливермор наци лабораторийĕ (АПШ), Димитровградри НИИАР, Электрохимприбор (Лесной, Раççей) хутшăннă. 19.6.2000 116-мĕш элементăн тĕшĕн [[альфа-аркану|α-аркануне]] пĕрремĕш хут сăнанă. Элемента уçни çинчен 2000-мĕш çулхи раштавра пĕлтернĕ<ref name="uuh2000">{{статья |автор = Yu. Ts. Oganessian et al. |пуçелĕк = Observation of the decay of ²⁹²116 |оригинал = |ссылка = http://link.aps.org/abstract/PRC/v63/e011301 |издание = Physical Review C |тип = |место = |год = 2000 |том = 63 |номер = 1 |страницы = 011301}}</ref> . Ку еçре ²⁹²Uuh изотопа синтзлани çинчен пĕлтернĕ пулсан та, малалла ²⁹³Uuh изотоппа çыхăнтарнă. <ref name="iupac2004">{{статья |автор = Yury Ts. Oganessian |пуçелĕк = Superheavy elements |оригинал = |ссылка = http://www.iupac.org/publications/pac/2004/pdf/7609x1715.pdf |издание = Pure Appl. Chem. |тип = |место = |год = 2004 |том = 76 |номер = 9 |страницы = 1715–1734}}</ref>. Каярах çав институтрах аркану вăчăрин юлашки элементна химилле идентификацилесе çирĕплетнĕ. <ref name="chem2007">{{статья |автор = R. Eichler et al. |пуçелĕк = Confirmation of the Decay of ²⁸³112 and First Indication for Hg-like Behavior of Element 112 |оригинал = |ссылка = http://www.sciencedirect.com/ |издание = Nuclear Physics A |тип = |место = |год = 2007 |том = 787 |номер = 1-4 |страницы = 373-380}};<br />{{статья|автор=Михаил Молчанов|пуçелĕк =Открытие подтверждено|ссылка=http://www.sciam.ru/2006/7/lab.shtml|издание=В мире науки|год=2006|номер=7 (июль)}}</ref> == Туса илни == Унунгекси изотопĕсене çак реакцисемпе синтезленĕ: <ref name="iupac2004" /> <math>\,^{248}_{96}\mathrm{Cm} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{293}_{116}\mathrm{Lv} + 3 \; ^1_0\mathrm{n} \; </math>, <math>\,^{245}_{96}\mathrm{Cm} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{291}_{116}\mathrm{Lv} + 2 \; ^1_0\mathrm{n} \; </math>, <math>\,^{245}_{96}\mathrm{Cm} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{290}_{116}\mathrm{Lv} + 3 \; ^1_0\mathrm{n} \; </math>, Унсăр пуçне ²⁹⁴Uuo изотопĕнчен альфа-арканупа пулать. <ref name="uuo2006">{{статья |автор = Yu. Ts. Oganessian et al. |пуçелĕк = Synthesis of the isotopes of elements 118 and 116 in the ²⁴⁹Cf and ²⁴⁵Cm+⁴⁸Ca fusion reactions |оригинал = |ссылка = http://link.aps.org/abstract/PRC/v74/e044602 |издание = Physical Review C |тип = |место = |год = 2006 |том = 74 |номер = 4 |страницы = 044602}}</ref>: <math>\,^{294}_{118}\mathrm{Og} \, \to \,{}^{290}_{116}\mathrm{Lv} + \, ^4_2\mathrm{He} \; </math>. == Фантастикăра == * [[World of Warcraft]] вăйăра 116-мĕш хими элеменчĕ пур<ref>[http://wowhead.com/item=49034 Element 116 - Item - World of Warcraft<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>. == Усă курни == Ливермори — искусствела синтезланă элемент, çутçанталăкра тĕл пулмасть. Ниçта та усă курмаççĕ. == Изотопĕсем == {{main|Ливермори изотопĕсем}} {| class="standard" |- ! Изотоп ! Масса ! [[Çурма аркану тапхăрĕ]]<ref name="nudat">[http://www.nndc.bnl.gov/nudat2/ Nudat 2.3]</ref> ! Аркану меслечĕ ! Çырса хунă событисен шучĕ |- | ²⁹⁰Lv | 290 | 7,1+3,2−1,7 мç<ref name="uuo2006" /> | α-аркану ²⁸⁶Uuq таран | 10<ref name="uuo2006" /> |- | ²⁹¹Lv | 291 | 18+22−6 мç<ref name="uuo2006" /> | α-аркану ²⁸⁷Uuq таран | 3<ref name="uuo2006" /> |- | ²⁹²Lv | 292 | 18+16−6 мç<ref name="nudat"/> | α-аркану ²⁸⁸Uuq таран | ? |- | ²⁹³Lv | 293 | 53+62−19 мç<ref name="nudat" /><ref name="og2004">{{статья |автор = Yu. Ts. Oganessian et al. |пуçелĕк = Measurements of cross sections and decay properties of the isotopes of elements 112, 114, and 116 produced in the fusion reactions ²³³,²³⁸U, ²⁴²Pu, and ²⁴⁸Cm+⁴⁸Ca |оригинал = |ссылка = http://link.aps.org/abstract/PRC/v70/e064609 |издание = Physical Review C |тип = |место = |год = 2004 |том = 70 |номер = |страницы = 064609}}</ref> | α-аркану ²⁸⁹Uuq таран | 3<ref name="og2004" /> |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Commons|Livermorium}} * [http://www.apsidium.com/elements/116.htm Apsidium — Ununhexium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080917122117/http://www.apsidium.com/elements/116.htm |date=2008-09-17 }} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Uuh/key.html Унунгекси Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080516061932/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Uuh/key.html |date=2008-05-16 }} * [http://mgo-rksmb.narod.ru/Science/Fl/ Унунгекси на сайте «Виртуальная таблица Менделеева»] * Унунгексий на сайте «Атомная и космическая отрасли России» [http://element114.narod.ru/Projects/112-114-116.html], [https://web.archive.org/web/20060507142756/http://element114.narod.ru/Projects/2002.html ] * [http://159.93.28.88/flnr/elm116p.html ОИЯИ сайчĕнче элемента синтезлани çинчен] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071026160932/http://159.93.28.88/flnr/elm116p.html |date=2007-10-26 }} {{stub}} <!--Categories--> [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Металсем]] [[Категори:Радиохастар элементсем]] [[Категори:Синтезланă хими элеменчĕсем]] [[Категори:Трансактиноидсем]] [[Категори:Халькогенсем]] cvhyd5wemt516i2dlo58vyjrqsl1yoo 0 25898 875800 803552 2026-07-24T16:20:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875800 wikitext text/x-wiki {{Патшалăх |ChNm = Колумби |NationName = República de Colombia |FlagTitle = [[Колумби ялавĕ]] |PicFlag = [[Ӳкерчĕк:Flag of Colombia.svg|125px]] |LctCn = [[Ӳкерчĕк:COL orthographic (San Andrés and Providencia special).svg|250px]] |CoA = [[Ӳкерчĕк:Coat of arms of Colombia.svg|125px]] |CoATitle = [[Колумби гербĕ]] |LNGs = [[испани чĕлхи]] |CapCn = Санта-Фе-Де-Богота ([[Богота]] |BigCity = [[Медельин]], [[Кали (хула)|Кали]], [[Барранкилья]], [[Картахена (де Индиас)]] |TitleGl = [[Колумби президенчĕсем|Президент]]| PrezName = [[Густаво Петро]]<ref>[https://www.eltiempo.com/politica/gobierno/posesion-presidencial-2022-en-vivo-petro-asume-la-presidencia-de-colombia-692808 Gustavo Petro: así fue la posesión del nuevo presidente de Colombia]</ref><ref>[https://www.bbc.com/russian/news-62467701 Новый президент Колумбии: "война с наркотиками" проиграна, нужны новые методы]</ref><br />[[Франсия Маркес]]<ref>{{cite news | title = Francia Elena Márquez Mina | publisher = Vicepresidenta de la República de Colombia | url = https://fmm.vicepresidencia.gov.co/gobierno | accessdate = 2023-10-19}}</ref> |MinList = |MName = |SqNumb = 25 |SqAll = 1&nbsp;138&nbsp;910 |YearP = 2005 |NasPop = 42&nbsp;451&nbsp;279 |NasPlot = 37 |NasNum = 38 |Valuta = колумби песи |GTOt = -05 |GTDo = -05 |GimnName = [[Колумби патшалăхĕн гимнĕ]] |Domen = .со |Tel = 57 }} '''Колу́мби''' ({{lang-es|Colombia}}) ({{lang-es|República de Colombia}} {{IPA|[reˈpuβlika ðe koˈlombja]}}) — Кăнтăр Америкăн çурçĕр хĕвеланăçенче вырнаçнă патшалăх. == Этимологи == [[Ӳкерчĕк:CristobalColon.jpg|thumb|left|110px|[[Христофор Колумб]]]] Патшалăх ячĕ Христофор Колумбпа çыхăннă. === Уяв тата кану кунĕсем === * [[1 кăрлач]] — [[Çĕнĕ çул]]; * [[6 кăрлач]] — [[Крещение]]; * [[19 пуш]] — День [[Святой Иосиф|Святого Иосифа(Жозефа)]]; * [[20 ака]] — [[Мăн кĕçнерикун]]; * [[21 ака]] — [[Страстная пятница]]; * [[1 çу]] — [[День солидарности трудящихся]]; * [[13 çу]] — День Св. Марии; * [[1 июня]] — [[Вознесение]]; * [[22 июня]] — Праздник тела Господня; * [[29 июня]] — День Святых Петра и Павла; * [[20 июля]] — [[День Независимости]]; * [[7 августа]] — Годовщина битвы при Бойака; * [[15 августа]] — [[Успение]]; * [[20 сентября]] — Туслăх кунĕ; * [[8 раштав]] — Праздник Непорочного зачатия Пресвятой Девы Марии; * [[25 раштав]] — [[Раштав]]. == Примечания == {{Асăрхамалли}} == Каçăсем == * [http://www.colombia.su/ Многоликая земля — История, география, культура, экономика, фотографии]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{dmoz|World/Russian/Страны_и_регионы/Южная_Америка/Колумбия/}} * [http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=520 Статья о Колумбии в журнале «Вокруг света»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050228181745/http://vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=520 |date=2005-02-28 }} * [http://www.freeworldmaps.net/southamerica/colombia/map.html Карта Колумбия] == См. также == {{Навигация |Портал = Колумбия |Викисловарь = Колумбия |Викиучебник = |Викицитатник = Колумбия |Викитека = Категория:Колумбия |Викивиды = |Викиновости = Портал:Колумбия |Викисклад = Category:Colombia |Метавики = Wikimedia Colombia |Тема = Колумбия }} {{Дерево статей|{{PAGENAME}}}} {{Кăнтăр Америка патшалăхĕсем}} [[Категория:Колумби|*]] [[Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа]] [[Категори:Кăнтăр Америка патшалăхĕсем]] 082vjvkevc1fdo9l7q0stmibtufdv87 0 63820 875812 870714 2026-07-25T04:08:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875812 wikitext text/x-wiki [[File:Lyndon B. Johnson to Joaquin De Alba with appreciation and... Dec. 1967 reducida (croped).jpg|мини|справа|Линдон Бэйнс Джонсон]] '''Линдон Бэйнс Джонсон''' ({{lang-en|Lyndon Baines Johnson}}, [[çурла, 27]] [[1908]] Стонуолл, Гиллеспи тăрăхĕ, Техас, - [[кăрлач, 22]] [[1973]] çавăнтах — американ патшалăх ĕçченĕ, [[АПШ]] Демократ партин 36-мĕш президенчĕ (22 чÿк 1963 - 20 кăрлач 1969). == Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ == == Вуламалли == *Добрынин А. Ф. Сугубо доверительно. Посол в Вашингтоне при шести президентах США (1962—1986 гг.). — М.: Автор, 1996. — 688 с.: ил. — ISBN 5-85212-078-2 *Иванян Э. А. От Джорджа Вашингтона до Джорджа Буша: Белый дом и пресса. — М.: Политиздат, 1991. — 368 с. — ISBN 5-250-00985-9 *Daller R. Lyndon B. Johnson. Portrait of a President. London, Penguin Books Ltd.,2005. *Jonathan R.T. Davidson, Kathryn M. Connor, Narvi Swartz. Mentall Illness in US Presidents between 1776 and 1974: A Review of Biographical Sources. // en:Jornal of Nervous and Mental Disease. 2006. Vol. 194. P. 47 — 51. == Çавăн пекех пăхăр == * [[АПШ президенчĕсен ят-йышĕ]] == Каçăсем == * Великий непопулярный президент/Холодная война. Персоналии//http://www.coldwar.ru/johnson/lyndon_johnson.php * Линдон Бейнс Джонсон/Все о США//http://usa-info.com.ua/presidents/36_johnson.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170428043531/http://usa-info.com.ua/presidents/36_johnson.html |date=2017-04-28 }} * Малиновская А. Президент Линдон Джонсон/История США. Материалы к курсу//http://www.ushistory.ru/esse/206-prezident-lindon-dzhonson.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161120131908/http://ushistory.ru/esse/206-prezident-lindon-dzhonson.html |date=2016-11-20 }} {{АПШ президенчĕсем}} [[Категори:АПШ президенчĕсем]] [[Категори:Президентсен шучĕсем]] [[Категори:Америка ертӳçисен шучĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Истори]] 2vu9v05zu5x4w3z899yp6kn2vqva1um 0 87274 875807 873853 2026-07-25T01:02:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875807 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Лагос |settlement_type = хула |image_skyline = Lagos Island.jpg |image_blank_emblem = Lagos Seal.png |website = }} '''Лагос''' (акӑл. Lagos, йоруба Èkó) — кӑнтӑр-хӗвеланӑҫ [[Нигери]]н портлӑ хули. Халӑхӗ 13 миллион ҫын ытла, агломераципе 21 млн яхӑн. Хула лаптӑкӗ — 999,58 км². Лагос ҫӗршывӗпе те Африкапа та чи пысӑк хула пулса тӑрать. == Кун-ҫулӗ == == Паллӑ ҫынсем == * == Тӑванлӑ хуласем == * == Вуламалли == *Поспелов Е. М. Географические названия мира. Топонимический словарь / отв. ред. Р. А. Агеева. — 2-е изд., стереотип. — М.: Русские словари, Астрель, АСТ, 2002. — 512 с. — 3000 экз. — ISBN 5-17-001389-2. == Каҫӑсем == * [http://www.lagoschamber.com/ Lagos Chamber of Commerce] * [http://www.lagoshouseofassembly.org/ Lagos State House of Assembly] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181108074957/http://www.lagoshouseofassembly.org/ |date=2018-11-08 }} * [http://www.lagosjudiciary.gov.ng/ Lagos State Judiciary Board] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050124234551/http://www.lagosjudiciary.gov.ng/ |date=2005-01-24 }} * {{cite web |title = History |url = http://www.lagosstar.com/pages/history.php?id=66 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20070312161717/http://www.lagosstar.com/pages/history.php?id=66 |archivedate = 2007-03-12 |deadlink = yes }} * [http://www.lbs.edu.ng/ Lagos Business School] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201103145030/https://www.lbs.edu.ng/ |date=2020-11-03 }} — Pan-African University * [http://www.strannik.de/travel/nigeria.htm Заколдованная Нигерия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110214064345/http://www.strannik.de/travel/nigeria.htm |date=2011-02-14 }} [[Категори:Нигери хулисем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] mmzmqmthwwo0v8am1mx2ngybosmo97i 0 88605 875801 841729 2026-07-24T16:48:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 875801 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Comanche portraits.jpg|мини|Сӑнӳкерчӗксем]] '''Команчсем''' ([kɨ.ˈman.ʧi]-рен, хальхи кӑнтӑр паюте [kɨ.ˈmaː.ʧi̥] — «тӑшмансем») — [[АПШ]]-чи [[Индейсем|индей]] халӑхӗ. Хӑйсене хӑйсем чӗнни — Numunu («чӑн ҫынсем»). Чӗлхи — команче, шошонсен чӗлхипе ҫывӑх, юто-ацтек чӗлхисен йышне кӗрет. Хальхи вӑхӑтра команчсен ытларахӑшӗ акӑлчанла калаҫать. XIX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче команчсен шучӗ 10—12 пин ҫын пулнӑ. Паянхи кун вӗсем резервацинче [[Оклахома]] штатӗнче пурӑнаҫҫӗ. == Кун-ҫулӗ == == Вуламалли == *Котенко Ю. В. Индейцы Великих равнин. Оружия, воинская магия, боевое искусство, битвы. — М.: Издательский Дом «Техника-молодежи», 1997. — 160 с.: ил. — ISBN 5-88573-005-9. *Стукалин Ю. В. Хороший день для смерти. — М.: Гелеос, 2005. — 384 с. — ISBN 5-8189-0323-0. *Стукалин Ю. В. Энциклопедия военного искусства индейцев Дикого Запада. — М.: Яуза, Эксмо, 2008. — 688 с.: ил. — ISBN 978-5-699-26209-0. *Уайт Джон Мэнчип. Индейцы Северной Америки. Быт, религия, культура / Пер. с англ. С. К. Меркулова. — М.: «Центрполиграф», 2006. — 314 с.: ил. — ISBN 5-9524-2347-7. *Энциклопедия «Народы и религии мира» / Под ред В. А. Тишкова. — М., 1998. *Народы мира: Нсторико-этнографический справочник / Под ред. Ю. В. Бромлея. — М., 1988. == Каҫӑсем == * [http://www.tolatsga.org/ComancheOne.html История команчей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190605114112/http://www.tolatsga.org/ComancheOne.html |date=2019-06-05 }}{{ref-en}} * [http://www.comanchenation.com Comanche Nation], official website * [http://www.comanchelanguage.org The Comanche Language and Cultural Preservation Committee] * [https://web.archive.org/web/20070311024207/http://texashistory.unt.edu/search.tkl?type=subject&q=Comanches&q2=KWD Photographs of Comanche Indians] hosted by the [http://texashistory.unt.edu/ Portal to Texas History] * [https://web.archive.org/web/20060630175749/http://www.historychannel.com/thcsearch/thc_resourcedetail.do?encyc_id=206146 «Comanche» on the History Channel], accessed 26 August 2005 * [http://www.texasindians.com/comanche.htm «The Texas Comanches» on Texas Indians] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130205023746/http://www.texasindians.com/comanche.htm |date=2013-02-05 }}, accessed 14 August 2005 * [https://web.archive.org/web/20131029183653/http://digital.library.okstate.edu/encyclopedia/entries/C/CO033.html Comanche], Oklahoma Historical Society [[Категори:Этнос ушкăнĕсем, алфавитпа]] [[Категори:Команчсем]] [[Категори:Оклахома индейĕсем]] [[Категори:Техас индейĕсем]] h4im4dxc3rbarw9o27ir6m7rjgh3gpg 0 89345 875810 804778 2026-07-25T03:30:30Z CommonsDelinker 188 Replacing Hengonal_dihedron.png with [[File:Henagonal_dihedron.png]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) · per [[:file:Henagonal hosohedron.png| 875810 wikitext text/x-wiki [[File:Monogon.svg|thumb|Пĕркĕтеслĕх кунта хĕрлĕ пăнчă пек ÿкерĕннĕ]] '''Пĕркĕтеслĕх''' (генагон е моногон) — пĕр чикĕллĕ тата пĕр тăрăллă [[Геометри|геометри]]лле кĕлетке ([[нумайкĕтеслĕх]]). Символĕ: {1}. Пĕркĕтеслĕхĕн пĕр ен тата пĕр шалти [[кĕтес]]. == Евклидла геометрире == [[Евклид геометрийĕ|Евклидла геометри]]ре пĕркĕтеслĕх ытларах чухне пулма пултарайман япала шутланать, мĕншĕн тесен вăл унта пĕр пăнчă таран юхăнать. == Сферăлла геометри == Сферăлла геометрире пĕркĕтеслĕх темелли виçĕ кĕлетке пур: {1,1}, {1,2}, {2,1}. [[File:Spherical henagonal henahedron.png|200px]] [[File:Henagonal dihedron.png|200px]] [[File:Spherical henagonal hosohedron.svg|200px]] Пĕр кĕтеслĕ пĕрхысаклăх {1,1}, Пĕр кĕтеслĕ икхысаклăх {1,2}, Пĕр кĕтеслĕ «пляж мечĕкĕ» {2,1} == Çавăн пекех == * [[Нумайхысаклăх]] — нумайкĕтеслĕхе виçĕ виçеллĕ тĕслĕх тĕлĕшпе анлăлатни, нумайкĕтеслĕхсенчен тăракан çий е çавсемпе чикĕленсе тăракан ĕскер. * [[Мăкăрăлчăк нумайкĕтеслĕх]] * [[Тĕрĕс нумайкĕтеслĕх]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Викисловарь}} {{Нумай кĕтеслĕхсем}} [[Категори:Нумайкĕтеслĕхсем]] [[Категори:1 (хисеп)]] [[Категори:Нумайкĕтеслĕх]] ouyc59eumx8up0dfi1dz0u3owavks6f 0 102230 875819 875646 2026-07-25T10:46:45Z Icodense 37144 [[Special:Contributions/~2026-38840-09|~2026-38840-09]] ([[User talk:~2026-38840-09|сӳтсе яву]]) тунӑ тӳрлетӳсене [[User:LNTG|LNTG]] улӑштарнӑ юлашки версийӗ патне тӳрлетӗве тавӑрни 875613 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | RusTitle = Интернсем | OrigTitle = Интерны | image = | caption = | format = камит | runtime = 25 мин. | creator = | producer = [[Джанибекян Артур Отариевич|Артур Джанибекян]]<br>[[Дусмухаметов Вячеслав Зарлыканович|Вячеслав Дусмухаметов]]<br>[[Слепаков Семён Сергеевич|Семён Слепаков]]<br>[[Александр Дулерайн]]<br>Таймураз Бадзиев<br>[[Левин Андрей Александрович|Андрей Левин]] | dir = [[Пежемский Максим Гелиевич|Максим Пежемский]]<br>[[Болотаев Заур|Заур Болотаев]]<br>Милан Килибарда<br>Евгений Невский<br> Радда Новикова | script = | starring = [[Охлобыстин Иван Иванович|Иван Охлобыстин]]<br>[[Глинников Илья Ильич|Илья Глинников]]<br>[[Байрон Один|Один Байрон]]<br>[[Камынина Светлана Сергеевна|Светлана Камынина]]<br>[[Демчог Вадим Викторович|Вадим Демчог]]<br>[[Асмус Кристина Игоревна|Кристина Асмус]]<br>[[Пермякова Светлана Юрьевна|Светлана Пермякова]]<br>[[Гурьянова Яна Анатольевна|Яна Гурьянова]]<br>[[Ляпин Александр Юрьевич|Александр Ляпин]]<br>[[Шидловский Илья Владимирович|Илья Шидловский]]<br>[[Назаренко-Благая Юлия Юрьевна|Юлия Назаренко-Благая]]<br>[[Шаракоис Дмитрий Владимирович|Дмитрий Шаракоис]]<br>[[Ильин Александр Александрович (актёр)|Александр Ильин]]<br>[[Мусагалиев Азамат Тахирович|Азамат Мусагалиев]]<br>[[Тарасова Дарья-Аглая Викторовна|Аглая Тарасова]] | country = [[Раççей]] | network = [[ТНТ]] | first_aired = [[пуш, 31]] [[2003]] | last_aired = [[нарăс, 25]] [[2004]] | num_seasons = 14 | num_episodes = 280 | imdb_id = 1647423 }} '''Интернсем''' ({{lang-ru|Интерны}}) — нумай сериллĕ илемлĕ телесериал. == Сюжет == {{Çырмалла}} == Çав. пекех == * [[Клиника (телесериал)|Клиника]] * [[Хаус тухтăр]] == Рольсенче == * [[Охлобыстин Иван Иванович|Иван Охлобыстин]] * [[Глинников Илья Ильич|Илья Глинников]] * [[Байрон Один|Один Байрон]] * [[Камынина Светлана Сергеевна|Светлана Камынина]] * [[Демчог Вадим Викторович|Вадим Демчог]] * [[Асмус Кристина Игоревна|Кристина Асмус]] * [[Пермякова Светлана Юрьевна|Светлана Пермякова]] * [[Гурьянова Яна Анатольевна|Яна Гурьянова]] * [[Ляпин Александр Юрьевич|Александр Ляпин]] * [[Шидловский Илья Владимирович|Илья Шидловский]] * [[Назаренко-Благая Юлия Юрьевна|Юлия Назаренко-Благая]] * [[Шаракоис Дмитрий Владимирович|Дмитрий Шаракоис]] * [[Ильин Александр Александрович (актёр)|Александр Ильин]] * [[Мусагалиев, Азамат Тахирович|Азамат Мусагалиев]] * [[Тарасова Дарья-Аглая Викторовна|Аглая Тарасова]] == Ӳнерлекен ушкăн == * Рада Новикова — режиссёр * Ольга Чернышова — режиссёр ассистенчĕ * Евгений Калабин — йĕркелекен режиссёр * Олег Николаев — кастинг-директор * Марина Лёвкина — кастинг-директор * Оксана Кусова — кастинг-директора пулăшаканĕ * Татьяна Огнерубова — режиссёр ассистенчĕ == Каçăсем == * {{imdb title | id=1647423 | title=«Интернсем»}} * {{cite web|url=http://interny.tnt-online.ru/ |title=Страница сериала «Интерны» на сайте телеканала «ТНТ» |lang=ru |accessdate=2013-08-22}} * {{cite web|url=http://rutube.ru/video/person/12120/ |title=Официальный канал на [[Rutube]] |accessdate=2013-08-22}} * {{cite web |url=http://exclusive.tnt-online.ru/?program=Interny |title=Интервью с актёрами |lang=ru |accessdate=2010-07-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100406022440/http://exclusive.tnt-online.ru/?program=Interny |archivedate=2010-04-06 |deadlink=yes }} * {{cite web |url=http://internitv.com/quote/ |title=Цитаты из сериала по сериям |lang=ru |accessdate=2011-01-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110112031309/http://internitv.com/quote/ |archivedate=2011-01-12 |deadlink=yes }} * [http://asfera.info/news/one-46388.html Подробное интервью Ильи Глинникова журналисту Никите Кислякову] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200927040303/http://www.asfera.info/news/one-46388.html |date=2020-09-27 }} <!-- Материалы для дополнения статьи--> * {{cite web|url=http://www.telekritika.ua/telekino/2011-01-31/59691|title=ПостХаусное кино|author=Валерий Зайцев.|date=2011-01-31|publisher=«Телекритика»|accessdate=2011-03-06|archiveurl=https://www.webcitation.org/6753p2p9w?url=http://www.telekritika.ua/telekino/2011-01-31/59691|archivedate=2012-04-21}} * {{cite web|url=http://kinoart.ru/archive/2010/11/n11-article7|title=Лики Быкова — сериал «Интерны»|author=Ольга Ганжара.|date=Искусство Кино|accessdate=2011-03-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/6753r5gZ9?url=http://kinoart.ru/2010/n11-article7.html|archivedate=2012-04-21}} {{ТНТ сериалĕсем}} {{Заур Болотаевăн фильмĕсем}} {{Comedy Club Production проекчĕсем}} {{Максим Пежемскин фильмĕсем}} [[Категори:ТНТ телеканалăн телесериалĕсем]] [[Категори:Раççейĕн камит телесериалĕсем]] [[Категори:Раççейĕн медицина телесериалĕсем]] [[Категори:Раççейĕн ситком телесериалĕсем]] [[Категори:Студентсем пирки телесериалсем]] p38p79muwet48cp68kdk19de14gkoyr 0 130380 875802 2026-07-24T18:49:38Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Ilya Repin - Fisher girl.jpg|thumb|Ilya Repin - Fisher girl]] :{{ан арпаштарăр|Социализмла реализм|Социализмла реализмпа|4=Реальный социализм|5=Реальным социализмом}} :{{ан арпаштарăр|Реалллĕ социализм|Реаллĕ социализмпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Реализм}} '''Социаллă реализм''', ăна социал...» 875802 wikitext text/x-wiki [[File:Ilya Repin - Fisher girl.jpg|thumb|Ilya Repin - Fisher girl]] :{{ан арпаштарăр|Социализмла реализм|Социализмла реализмпа|4=Реальный социализм|5=Реальным социализмом}} :{{ан арпаштарăр|Реалллĕ социализм|Реаллĕ социализмпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Реализм}} '''Социаллă реализм''', ăна [[социализмла реализм]]па пăтраштармалла мар. == Литература == * [http://www.artprojekt.ru/history/xx/008.html Социальный реализм] (глава из книги: В. М.ПОЛЕВОЙ, ИСКУССТВО XX ВЕКА (1901—1945). МОСКВА, ИСКУССТВО, 1991 * [https://ru.wikibooks.org/wiki/История_зарубежного_искусства_(программа_МГУ) История зарубежного искусства (программа МГУ)] ru.wikibooks.org/ * В. П. ШЕСТАКОВ. «История американского искусства. В поисках национальной идентичности». М.: Рип-холдинг, 2013, 454 с. * Екатерина Деготь, [http://www.nasledie-rus.ru/podshivka/9412.php ''Советское искусство между авангардом и соцреализмом. 1927—1932'']. «Наше Наследие» № 93-94 2010 [[Категори:Художественные направления]] [[Категори:Реализм]] [[Категори:Изобразительное искусство США]] {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Социаллă реализм| ]] o1au6oi8uvssnsssr76dn6npu7bw9vz 0 130381 875803 2026-07-24T19:03:06Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Leonid Brezjnev, leider van de Sovjet-Unie, Bestanddeelnr 925-6564.jpg|thumb|Leonid Brezhnev, leader of the Soviet Union, photographed on 9 June 1972.]] :{{ан арпаштарăр|Социализмла реализм|Социализмла реализмпа|4=Реальный социализм|5=Реальным социализмом}} :{{ан арпаштарăр|Социаллă реализм|Социаллă реализмпа}} {{Пĕлтер...» 875803 wikitext text/x-wiki [[File:Leonid Brezjnev, leider van de Sovjet-Unie, Bestanddeelnr 925-6564.jpg|thumb|Leonid Brezhnev, leader of the Soviet Union, photographed on 9 June 1972.]] :{{ан арпаштарăр|Социализмла реализм|Социализмла реализмпа|4=Реальный социализм|5=Реальным социализмом}} :{{ан арпаштарăр|Социаллă реализм|Социаллă реализмпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Социализм}} '''Реаллĕ социализм''', е '''Аталаннă социализм''' == Литература == * [[Рудольф Гильфердинг]]. Государственный капитализм или тоталитарное государство? // «[[Социалистический вестник]]». — № 459 (1940). — С. 92-93. * Андрей Здоров. Государственный капитализм и модернизация Советского Союза: марксистский анализ советского общества. — [[Москва]]: Комнига, 2006. — 124 с. * [[Лев Троцкий]]. Преданная революция: Что такое СССР и куда он идет? — Москва: НИИ культуры, 1991. * [[Адлер, Фридрих (политик)|Friedrich Adler]], «Das Stalinsche Experiment und der Sozialismus», in «Der Kampf», no.25 (1932), S. 4-16.{{ref|de}} * Friedrich Adler, «Zur Diskussion über Sowjetrussland. Ein Briefwechsel mit Karl Kautsky», in «Der Kampf», no.26 (1933), S. 58-69.{{ref|de}} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Социаллă реализм| ]] [[Категори:Советизмсем]] [[Категори:Коммунизм]] [[Категори:Социализм]] ef1pvt72cf84zn1sfo40ueqoxy699n5 0 130382 875814 2026-07-25T08:42:50Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Alexander III and Orlov Trotters by Sverchkov.jpg|thumb|Alexander III and Orlov Trotters by Sverchkov]] '''Кӳлĕм''', лашана, лашасене, е урăх чĕрчунсене кÿлни. Ытарлă пĕлтерĕшпе: ирхи кÿлĕм, каç кÿлĕм. {{викисловарь|кӳлĕм}} {{викисловарь|ут}} == Литература == * Запряжка // Энциклопедия военных и морских н...» 875814 wikitext text/x-wiki [[File:Alexander III and Orlov Trotters by Sverchkov.jpg|thumb|Alexander III and Orlov Trotters by Sverchkov]] '''Кӳлĕм''', лашана, лашасене, е урăх чĕрчунсене кÿлни. Ытарлă пĕлтерĕшпе: ирхи кÿлĕм, каç кÿлĕм. {{викисловарь|кӳлĕм}} {{викисловарь|ут}} == Литература == * Запряжка // Энциклопедия военных и морских наук. Под ред. Г. А. Леера. Т. 3. — С.-Пб., 1888. * Дебу. Запряжки. — С.-Пб., 1911. == Каçăсем == * [https://konovod.com/?id=488 Сайт про виды упряжи] * [https://web.archive.org/web/20111216050453/http://www.orlovhorse.ru/?page=44&Id=1 Разновидности конных запряжек на сайте «Орловский рысак»]. {{Тулаш каçăсем}} {{Ут таврашĕ}} [[Категори:Лаша кӳлни]] [[Категори:Урапа-çуна]] [[Категори:Конская упряжь]] [[Категори:Ездовые собаки]] l3gypyg9y6yc66jin7jk595xpzr2uzn 0 130383 875815 2026-07-25T08:53:48Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:Nikolai Sverchkov - Emperor Alexander II with Children.jpg|thumb|left |Nikolai Sverchkov - Emperor Alexander II with Children]] [[File:Kaiser Akbar bändigt einen Elefanten.jpg|thumb|Mughal Emperor Akbar training an elephant]] '''Кӳлĕм хатĕрĕсем тата кӳлесси''' {{викисловарь|кӳлĕм}} {{викисловарь|ут}} == Литература == * Запряжка // Энциклопедия военных и мор...» 875815 wikitext text/x-wiki [[File:Nikolai Sverchkov - Emperor Alexander II with Children.jpg|thumb|left |Nikolai Sverchkov - Emperor Alexander II with Children]] [[File:Kaiser Akbar bändigt einen Elefanten.jpg|thumb|Mughal Emperor Akbar training an elephant]] '''Кӳлĕм хатĕрĕсем тата кӳлесси''' {{викисловарь|кӳлĕм}} {{викисловарь|ут}} == Литература == * Запряжка // Энциклопедия военных и морских наук. Под ред. Г. А. Леера. Т. 3. — С.-Пб., 1888. * Дебу. Запряжки. — С.-Пб., 1911. == Каçăсем == * [https://konovod.com/?id=488 Сайт про виды упряжи] * [https://web.archive.org/web/20111216050453/http://www.orlovhorse.ru/?page=44&Id=1 Разновидности конных запряжек на сайте «Орловский рысак»]. {{Тулаш каçăсем}} {{Ут таврашĕ}} [[Категори:Лаша кӳлни]] 4ms7zkgiewqs73fa0gf5uwlqqplrc8k 0 130384 875816 2026-07-25T10:16:28Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[File:1931. Извозчик на Стромынке.jpg|thumb|Лавçă Стромынка урамĕпе пырать. Мускав, 1931]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Лавçă''' == Çавăн пекех == * [[Куччăр]] * [[Ямшăк]] * [[Лав]] == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20131103045856/http://memoirs.ru/texts/Bilet_RS96T85N1.htm Билет извозчику в 1795 году // Русская старина, 1896...» 875816 wikitext text/x-wiki [[File:1931. Извозчик на Стромынке.jpg|thumb|Лавçă Стромынка урамĕпе пырать. Мускав, 1931]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Лавçă''' == Çавăн пекех == * [[Куччăр]] * [[Ямшăк]] * [[Лав]] == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20131103045856/http://memoirs.ru/texts/Bilet_RS96T85N1.htm Билет извозчику в 1795 году // Русская старина, 1896. — Т. 85. — № 1. — С. 122—124] {{Тулаш каçăсем}}{{Пĕрлĕх транспорчĕ}} [[Категори:Кивелнĕ профессисем]] [[Категори:Профессисем]] [[Категори:Такси]] [[Категори:Транспорт]] [[Категори:Транспорт историйĕ]] dk0id8w9url9cda2z8xi2gj0k35ixut 0 130385 875817 2026-07-25T10:22:26Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: « '''Лавчăк''' - пĕчĕк лав. == Вуламалли == *Повозки военные // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Подвижность и поворотливость повозки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—190...» 875817 wikitext text/x-wiki '''Лавчăк''' - пĕчĕк лав. == Вуламалли == *Повозки военные // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Подвижность и поворотливость повозки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Экипажное дело // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. == Каçăсем == * [http://info.horse-driving.ru/ Упряжная езда - все о гужевом транспорте, упряжках и ее видах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180513170204/http://info.horse-driving.ru/ |date=2018-05-13 }} * {{Из БСЭ|заглавие=Повозки конные}} * [http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_rus_mod_of_life_xix/85/%D0%92%D0%B8%D0%B4%D1%8B «Виды экипажей»] в Энциклопедии русского быта XIX века. Ю. А. Федосюк. 1989. * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/381/ Повозки конные СССР] * [http://wars175x.narod.ru/rs_sanit.html Краткий исторический очерк развития санитарных повозок русской армии 1797—1811]. [[Категори:Транспорт]] [[Категори:Лаша]] akbuy4djl7xzf16phuqpxu0w5kng37s 875818 875817 2026-07-25T10:25:14Z Ellodanis5 17302 875818 wikitext text/x-wiki [[File:Vehicle (Valencia).jpg|thumb|Vehicle (Valencia)]] '''Лавчăк''' - пĕчĕк лав. == Вуламалли == *Повозки военные // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Подвижность и поворотливость повозки // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Экипажное дело // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. == Каçăсем == * [http://info.horse-driving.ru/ Упряжная езда - все о гужевом транспорте, упряжках и ее видах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180513170204/http://info.horse-driving.ru/ |date=2018-05-13 }} * {{Из БСЭ|заглавие=Повозки конные}} * [http://dic.academic.ru/dic.nsf/enc_rus_mod_of_life_xix/85/%D0%92%D0%B8%D0%B4%D1%8B «Виды экипажей»] в Энциклопедии русского быта XIX века. Ю. А. Федосюк. 1989. * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/381/ Повозки конные СССР] * [http://wars175x.narod.ru/rs_sanit.html Краткий исторический очерк развития санитарных повозок русской армии 1797—1811]. [[Категори:Транспорт]] [[Категори:Лаша]] piu1ix0qvl2h6aw78vy9fhpqlzfg2qx