Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 1105 876364 804656 2026-08-08T18:56:47Z ~2026-43272-17 40692 /* */ 876364 wikitext text/x-wiki {{cleanup}} {{РФ субъекчĕ |RuNm = Мордва Республики |OfNm1 = Республика Мордовия |OfNm2 = &nbsp; |FSFlag = Flag of Mordovia.svg |FSCoA = Coat of arms of Mordovia.svg |FlagLnk = Мордва Республикин ялавĕ |CoALnk = Мордва Республикин гербĕ |FSMap = Map of Russia - Mordovia.svg |FSCtrWhat = Тĕп хули |FSCtrNm = [[Саранск]] |AreaRnk = 72 |TotArea = 26&nbsp;200 |WaterPrcnt = кăштах кăна |PopRnk = 62 |PopQty = 888&nbsp;766 |PopCtDate = 2002 |PopDens = 33,9 |FedDistrNm = [[Атăлçи федераллă округĕ]] |EcRegNm = [[Атăл-Вятка районĕ]] |CadNo = 13, 113 |LangLangs = s |OfLangs = [[вырăс чĕлхи|вырăс]], [[ирçĕ чĕлхи|ирçĕ]], [[мăкшă чĕлхи|мăкшă]] |HeadTtl = Пуҫлӑх |HeadNm = [[Здунов Артем Алексеевич]] |ViceTtl = Министрсен кабинечӗн председателӗ |ViceNm = |LegislTtl = |LegislNm = |FSAnthem = [[Мордва Республикин гимнĕ]] |FSUTC = +0300 }} [[Ӳкерчĕк:Mordovia03.png|thumb|250px|right]] '''Мордва Республики''' е '''Ирҫе-Мӑкшӑ Элӗ''' ([[мăкшă чĕлхи|мăкшӑ]] ''Мордовия Республиксь'', {{lang-myv|''Мордовия Республикась''}}, {{lang-ru|Республика Мордовия}}), — [[Раççей Федерацийĕ]]н субъекчӗ, [[Атăл федераци тăрăхĕ]], [[Атăл-Вятка районĕ|Атӑл-Вятка экономика районӗ]] кӗрекен республика. [[Тĕп хула|Тĕп хули]] — [[Саранск]]. Республикӑра виҫӗ патшалӑх чӗлхисем пур: [[ирçĕ чĕлхи|ирçĕпе]] [[мăкшă чĕлхи]]сем, [[вырăс чĕлхи]]. [[1930]] ҫулхи [[Нарăс, 10|нарăсăн 10]] Мордови автономи облаҫне ирҫӗсемпе мӑкшӑсемшӗн йӗркеленӗ, [[1934]] ҫулхи [[раштав, 20|раштавăн 20]] [[Мордови Автономлӑ Совет Социалист Республики|Мордови АССР]] ятне панӑ, [[1990]] ҫултанпа вара Мордови Республики ятлӑ. Мордва Республики [[Чулхула облаçĕ|Чулхула]], [[Чĕмпĕр облаçĕ|Чӗмпӗр]], [[Пенза облаçĕ|Пенза]], [[Рязань облаçĕ]]семпе тата [[Чăваш Ен]]пе чикӗленет. == Административлă пайĕсем == * [[Мордва Республикин Ардатов районĕ|Ардатов районĕ]] * Атюрьевски районĕ * [[Мордва Республикин Атяш районĕ|Атяш районĕ]] * Большеберезниковски районĕ * Большеигнатовски районĕ * Дубенски районĕ * Ельниково районĕ * Зубово-Полянски районĕ * [[Мордва Республикин Инсар районĕ|Инсар районӗ]] * [[Мордва Республикин Ичалкă районĕ|Ичалкă районĕ]] * Кадошкински районĕ * Кочкуровски районĕ * Краснослободски районĕ * [[Мордва Республикин Лĕмпĕр районĕ|Лĕмпĕр районĕ]] * Ромодановски районĕ * Старошайговски районĕ * [[Мордва Республикин Темников районĕ|Темников районĕ]] * Теньгушевски районĕ * Торбеевски районĕ * Чамзински районĕ == Культура, çутĕç == {{Çырмалла}} == Тавралăхĕ == === Юханшывсем === Мордва Республикинче 114 [[юханшыв]] юхать. Пысăккисем: * [[Мăкшă (юханшыв)|Мăкшă]] ** [[Улатăр (юханшыв)|Улатăр]] ** [[Исса (юханшыв)|Исса]] ** [[Сатис (юханшыв)|Сатис]] ** [[Сивинь (юханшыв)|Сивинь]] ** [[Сăр (юханшыв)|Сăр]] ** [[Вад (юханшыв)|Вад]] == Халăхĕ == Халăх йышĕ — 840 400 çын ([[2008]])(856 800 çын [[2006]]) (866 600 — [[2005]]). Йышлăхĕ — 32,2 çын/çм² ([[2008]])(32,7 çын/çм² [[2006]]), хулара пурăнакансем —59,8 % ([[2008]])(59,2 % [[2006]]) (58,9 % — [[2005]]). === Наци шучĕпе === {| class="standard" !Халăх ||Йышĕ, [[2002]] çулта, пин |- |[[Вырăссем]] | 540 717 (60,8 %) |- |[[Мордвасем]] | 283 861 (31,9 %) |- |[[Тутарсем]] | 46 261 (5,2 %) |- |[[Украинсем]] | 4 801 (0,5 %) |- |Урăххисем | 13 126 (1,5 %) |- |} '''Мордвасем''', — экзоэтноним, çак палăртупа Мордва Республикинче пурăнакан [[халăх]]сене кăтартаççĕ. Тĕрĕссипе, республикăра пурăнакан халăх мăкшăсем ирçесем çине пайланать. Кашни йышĕн хăйĕн чĕлхи пур, хăйĕн йăли-йĕрки тата ытти уйрăмлăхĕсем. Вĕсем хушшинче тата икĕ пĕчĕк юшкăн пур. Ку '''терюхансем''' тата '''каратайсем'''. Пĕрремĕшсем XIX ĕмĕртех вырăс чĕлхине вĕреннĕ хыççăн вырăссем хушшинче çухалнипе пĕрех. Теприсем [[Тутарстан]]ра [[Атăл]]ăн сылтăм енчи çыран хĕрринчи виçĕ ялта пурăнаççĕ, [[тутар чĕлхи|тутарла]] тата [[вырăс чĕлхи|вырăсла]] калаçаççĕ. Халăх йышĕ [[1970]] çулхи халăх çыравĕпе '''1 263''' пин çынна танлашнă. Кун чухне мăкшăпа ирçене уйăрман, пĕрле шутланă. [[2002]] çулхине Раççейре пурĕпе '''843,4''' пин мордва халăхĕ пурăннă. Мăкшасем '''49,6''' пин çын пулнă, ирçесем — '''84,4''' пин çын. == Вуламалли == {{Çырмалла}} == Каçăсем == * [http://zubova-poliana.narod.ru/history-ethnos.htm Мордва халăхĕн кун-çулĕ] {{ref-ru}} * [http://www.e-mordovia.ru/ Патшалăх тытăмлăхĕн серверĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070703092231/http://www.e-mordovia.ru/ |date=2007-07-03 }} * [http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=13 Мордва Республики «Вся Россия» хыпар кĕнекинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080302172045/http://terrus.ru/cgi-bin/allrussia/v3_index.pl?act=reg&id=13 |date=2008-03-02 }} * [http://www.fcmordovia.com/ «Мордовия» ФК] {{commons|Category:Mordovia}} {{Мордва Республики}} {{Финн-укăр патшалăхĕсемпе автономисем}} {{Атăл федераци тăрăхĕ}} {{Mordov-geo-stub}} [[Категори:Мордва Республики| ]] oqa217d6fcn15lvbxahk46gr8ktrepb 0 8285 876357 624995 2026-08-08T16:12:49Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876357 wikitext text/x-wiki {{Юханшыв |Ячĕ = Кĕçĕн Энĕш |Нацилле ячĕ = |Ӳкерчĕк = |Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Алпусни = |Тăршшĕ = 27,7 яхăн |Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = |Шыв тăкакĕ = |Бассейн лаптăкĕ = 167 |Шыв пуçламăшĕ = [[Энĕшпуç (Вăрмар районĕ, сала)]] |s_lat_dir = N |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec = |s_lon_dir = E |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec = |Шыв вăрри = [[Вăта Энĕш (юханшыв)|Вăта Енĕш]] |m_lat_dir = N |m_lat_deg = |m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = E |m_lon_deg = |m_lon_min = |m_lon_sec = |Юхав территори = [[Чăваш Ен]] }} '''Кĕçĕн Энĕш''', — [[Чăваш Ен]]ри юханшыв<ref name='МПРРФ'>{{cite journal|title=Центр российского регистра гидротехнических сооружений и государственного водного кадастра}}</ref>.. [[Вăта Енĕш]]е [[Çĕнĕ Кинчер]] ялĕ патĕнче юхса кĕрет. [[Чăваш Ен]]ĕн [[Вăрмар районĕ]]нчи [[Энĕшпуç (Вăрмар районĕ, сала)|Энĕшпуç]] сала çывăхĕнчи [[вăрман]]сенче пуçланать. Юханшыв тăршшĕ 27,7 çухрăм. Юханшыв хĕрринчи ялсем: [[Энĕшпуç (Вăрмар районĕ, сала)|Энĕшпуç]], [[Кĕçĕн Чак]], [[Чĕкету]], [[Çĕнĕ Кинчер]]. Раççей патшалăх реестăринчи данныйсем]]<ref name='МПР России'>{{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=177287|title=Государственный водный реестр РФ: Малый Аниш|archiveurl=http://www.webcitation.org/69E5kntDp|archivedate=2012-07-17}}</ref>: * Раççей патшалăх реестăринчи кочĕ — 08010400712112100001494 * гидрологи тĕпченипе кочĕ (ГИ) — 112100149 * бассейн кочĕ — 08.01.04.007 * ГИпе том номерĕ — 12 * ГИпе кăларăм — 1 ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} ==Вуламалли== ==Каçăсем== * [http://chebgorpr.narod.ru/Water/water4_1.htm%20 Реки Чувашской Республики]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Категори:Чăваш Енĕн юханшывĕсем]] thsgs0qp9mdisbr7op9k11i34hn4j8x 0 8558 876372 799224 2026-08-08T21:54:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876372 wikitext text/x-wiki {{Спортсмен |ят = Валерий Лаптев |портрет = |пысăкăш = 200px |алпусни = |арлăх = арçын |тулли ят = Лаптев Валерий Янович |тăван ят = |витлевсем = |нацилĕх = {{Flagicon|USSR}} |ăстаçăлăх = [[бокс]] |клуб = |çуралнă вăхăт = [[1958]], [[юпа, 17]] |çуралнă вырăн = [[Стрелецки]] ялĕ, [[Етĕрне районĕ]], [[Чăваш АССР]], [[РСФСР]], [[СССР]] |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |карьера çулĕсем = |ĕçлĕх ен = |тренерсем = |çӳллĕш = |йывăрăш = |медальсем = }} '''Лаптев Валерий Янович''' ([[юпа, 17]], [[1959]]<ref>{{кĕнеке|автор=Черневич, Г.Л.; Школьников, Е.А.|пуçелĕк=Динамо. Энциклопедия|кăларăм=2-мĕш|вырăн=М.|издательство=ОЛМА-ПРЕСС|çул=2003|страницы=35|страниц=480|isbn=5-224-04399-9}}</ref>, [[Стрелецки (Чăваш Ен)|Стрелецки]]) — пĕрремĕш вăтам йывăрăш категорири чăваш совет [[бокс]]ёрĕ, 1970-мĕш çулсен вĕçĕнче -1980-мĕш çулсен пуçламăшĕнче СССР командинче кĕрешнĕ. Европа чемпионĕ, иккĕ хутчен СССР чемпионĕ, тава тивĕçлĕ спорт ăсти. [[«Чăваш Республикишĕн хастар ĕçсем тунăшăн» орден]]ĕн медалĕпе чысланă, Чăваш АССР тава тивĕçлĕ физкультурăпа спорт ăсти<ref>[http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=1380 Чувашская энциклопедия. Персоналии]</ref><ref>[http://nasledie.nbchr.ru/personalii/sportsmeny/laptev-valerijj-janovich/ Мастера спорта и участники Олимпийских игр] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161030140557/http://nasledie.nbchr.ru/personalii/sportsmeny/laptev-valerijj-janovich/ |date=2016-10-30 }}</ref>. Халĕ [[Мускав]]ра пурăнать. == Пурнăçĕ == [[1958]] çулхи юпа уйăхĕн 17-мĕшĕнче [[Етĕрне районĕ]]нчи [[Стрелецки]] ялĕнче çуралнă. Шупашкарти спорт ăсталăхĕн шкулĕнче, Чăваш патшалăх ялхуçалăх институтĕнче вĕреннĕ. == Çитĕнӳсем == Тĕнче Кубокĕн (1983) çĕнтерӳçи, Европа чемпионĕ (1983), СССР чемпионĕ (1982,1983), СССР халăхĕсен 8-мĕш Спартакиадăн (1983) çĕнтерӳçи. ==Чыслани== * Чăваш АССР-н культурăпа спорт тава тивĕçлĕ ĕçченĕ. * СССР [[тава тивĕçлĕ спорт ăсти]] (бокс) - [[1991]]. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.rusboxing.ru/publications-view-1293.html Лаптев Валерий Янович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230811175937/https://www.rusboxing.ru/publications-view-1293.html |date=2023-08-11 }} — страница на сайте [[Федерация бокса России|Федерации бокса России]] {{boxer-stub}} {{DEFAULTSORT:Лаптев,Валерий,Янович}} [[Категори:Чăваш Енĕн паллă çыннисем]] [[Категори:Чăваш спортсменĕсем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Юпан 17-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1958 çулта çуралнисем]] [[Категори:1970-мĕш çулсенчи боксёрсем]] [[Категори:1980-мĕш çулсенчи боксёрсем]] [[Категори:Вăтам йывăрăш категорири боксёрсем]] [[Категори:Европа бокс чемпионĕсем]] [[Категори:ССРП бокс чемпионĕсем]] [[Категори:ССРП тава тивĕçлĕ спорт ăстисем]] [[Категори:«Чăваш Республики умĕнчи тава тивĕçлĕх» орденĕн медалĕпе чысланисем]] [[Категори:Чăваш патшалăхĕн аграри университетĕнче вĕренсе тухнисем]] mxezfneivmwusxv42u87cjugqtf0nje 0 26910 876375 819791 2026-08-09T06:24:12Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876375 wikitext text/x-wiki '''Реконстру́кципе аталану тĕнче банкĕ (РАТБ, {{lang-en|International Bank for Reconstruction and Development )}}''' — [[Тĕнче банкĕ]]н кивçен паракан тĕп йĕркелĕвĕ. Реконстру́кципе аталану тĕнче банкĕ (РАТБ) — ПНЙ ятарлă йеркелĕвĕ, ТВФ пĕрлех [[Бреттон-Вудс конференцийĕ|Бреттон-Вудсри тĕнчери валюта-финансă конференцийĕн]] йышăнăвĕпе 1944 çулта туса хунă [[Нумай тĕллĕ аталану банкĕсем|тĕнчери инвестици институчĕ]]. РАТБ пирки килĕшӳ, çав вăхăтрах вăл унăн уставĕ шутланать, официаллă 1945 ç. вăя кĕнĕ, анчах та банк 1946 ç. кăна ĕçлеме тытăнать. РАТБ вырнаçăвĕ — [[Вашингтон (Колумби тăрăхĕ)|Вашингтон]]. == РАТБ тĕлĕсем == {{Çырмалла}} == Çавăн пекех == * [[Пĕтĕм тĕнче банкĕ]] == Асăрхавсем == <references/> == Каçăсем == * [http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTABOUTUS/EXTIBRD/0,,menuPK:3046081~pagePK:64168427~piPK:64168435~theSitePK:3046012,00.html ТРАБ офциаллă сайчĕ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150214032929/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTABOUTUS/EXTIBRD/0,,menuPK:3046081~pagePK:64168427~piPK:64168435~theSitePK:3046012,00.html |date=2015-02-14 }} * [http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTRUSSIANHOME/EXTRUSSIANCOUNTRIES/ECAINRUSSIANEXT/RUSSIAINRUSSIANEXT/0,,menuPK:447376~pagePK:141159~piPK:64152516~theSitePK:447318,00.html официаллă сайт МБРР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110524131143/http://web.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTRUSSIANHOME/EXTRUSSIANCOUNTRIES/ECAINRUSSIANEXT/RUSSIAINRUSSIANEXT/0,,menuPK:447376~pagePK:141159~piPK:64152516~theSitePK:447318,00.html |date=2011-05-24 }} {{ref-ru}} * Егоров А.В. "Международная финансовая инфраструктура", М.: Линор, 2009. ISBN 978-5-900889-28-3 * Финансово-кредитный словарь (Главный редактор В.П.Дьяченко), М.: Издательство "Финансы", 1964. Т-2, С.25-27 {{ПНЙ}} {{org-stub}} [[Категори:Тĕнче банкĕсем]] [[Категори:Тĕнче Банкĕн ушкăнĕ]] [[Категори:1946 çулта йĕркеленĕ банксем]] qsmnew7a7wbs7mzjllo4a664i8zfj6a 0 26920 876355 770575 2026-08-08T14:40:17Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876355 wikitext text/x-wiki {| border="1" cellpadding="2" cellspacing="0" align="right" style="margin-left:1em; background:#f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" | align="center" | [[Image:Coat of arms of Tatarstan.svg|100px|Тутарстан гербĕ]] | align="center" | [[Image:Flag of Tatarstan.svg|100px|Тутарстан ялавĕ]]| |---- bgcolor="#b9e4FF" ! bgcolor="#b9e4FF" | [[Тутарстан гербĕ|Гербĕ]] ! bgcolor="#b9e4FF" | [[Тутарстан ялавĕ|Ялавĕ]] |---- bgcolor="#e3e3e3" ! colspan="2" bgcolor="#e3e3e3" | '''Аксу''' |---- | [[Патшалăх]] || [[Раççей Федерацийĕ]] |---- | [[Республика]] || [[Тутарстан|Тутарстан Республики]] |---- | [[Район]] || [[Тутарстанăн Аксу районĕ|Аксу районĕ]] |---- | [[Ял тăрăхĕ]] || [[ ял тăрăхĕ]] |---- | [[Лаптăк]] || км² |---- | [[Халăх йышĕ]] || 9982<small> </small> |---- | [[Йышлăхĕ]] || /км² |---- | [[Телефон префиксĕ]] || +7 843хх |---- | [[Почта индексĕ]] || 423076 |---- | Геогр. широти || 54°53’31″ Ç/N |---- | Геогр. долготи || 50°52’06″ Т/E |---- | Вăхăт тăрăхĕ || [[UTC+3]], [[çулла]] [[UTC+4]] |---- | ОКАТО (код) || |---- | align="center" style="background:#e3e3e3;" colspan="2" style="border-bottom:3px solid gray;" | |} '''Илтерек''' — [[Тутарстан]]ăн [[Тутарстанăн Аксу районĕ|Аксу районĕнчи]] ял. ==Тавралăхĕ== [[Хусан]]тан 200 яхăн çухрăмра вырнаçнă. ==Халăх йышĕ, ял тытăмĕ== ==Кун-çулĕ== 1703-мĕш çулта никĕсленĕ. Кунта патша панă ярлыкпа пĕр чăваш килнĕ. Çакăнти çыран хĕррисене кăмăлланипе вăл хăйĕн виçĕ ывăлĕпе пурăнма юлнă. Ывăлĕсенчен пĕри Аксупай, тепри Илтерек, виççĕмĕшĕ Енрус ятлă пулнă. Вĕсем виççĕшĕ те пĕр-пĕринчен 5-6 çухрăмран çĕр лаптăкĕсем йышăнса хăйсем валли çурт-йĕр çавăрнă, сунарпа утар, çĕр ĕçĕпе пурăна пуçланă. Ял ячĕсем те вара вĕсен ячĕсенченех тухнă: Аксу (Аксубаево), [[Илтерек]] (Ильдеряково), [[Енрусьел]] (Енорускино). <ref> Е.В.Мадуров Аксу тăрăхĕнчи ойконимсемпе микротопонимсем.</ref>, <ref>[http://sitkin.narod.ru/10.htm| Ильдерек — основал Ильдеряково]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>. Ялта тухăçалла [[Çĕнĕ Илтерек]] вырнаçнă. [[Image:Старое Ильдеряково.JPG|360px|Илтерек]] ==Паллă çыннисем== Ял спортсменсемпе паллă. <ref>[http://gazetart.su/articles/111_24408/58587/| Старое Ильдеряково — кузница сельских спортсменов]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-ru}}</ref>. ==Каçăсем== ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем}} {{Аксу районĕ}} {{Капăрлатмалла}} {{stub}} [[Категори:Тутарстанри Аксу районĕн ялĕсем]] 6fl67fieel4r7s9uamwsmywlfxcb418 0 29816 876367 873850 2026-08-08T19:50:59Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876367 wikitext text/x-wiki {{Патшалăх |ChNm = Конго Демократиллĕ Республики |NationName = {{lang-fr|République Démocratique du Congo}} <br />{{lang-ln|Republíki ya Kongó Demokratíki}} <br />{{lang-kg|Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi}} <br />{{lang-sw|Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo}} |FlagTitle = [[Конго Демократиллĕ Республики ялавĕ]] |PicFlag = [[Ӳкерчĕк:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|125px]] |LctCn = [[Ӳкерчĕк:Democratic Republic of the Congo (orthographic projection).svg|250px]] |CoA = [[Ӳкерчĕк:Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg|125px]] |CoATitle = [[Конго Демократиллĕ Республики гербĕ]] |LNGs = [[франци чĕлхи]] |CapCn = [[Киншаса]] |BigCity = [[Киншаса]] |TitleGl = [[Конго Демократиллĕ Республики президенчĕсем|Президент]] |PrezName = [[Кабила Жозеф]] |MinList = Премьер-министр |MName = Огюстен Матата Поньо |SqNumb = 11 |SqAll = 2 345 410 |YearP = 2002 |NasPop = 67 758 000 |NasPlot = 22 |NasNum = 19 |Valuta = [[Конголези франкĕ]] |GTOt = +2 |GTDo = +01 |GimnName = [[Конго Демократиллĕ Республики патшалăхĕн гимнĕ]] |Domen = .cd |Tel = 243 }} '''Конго Демократиллĕ Республики''' ({{lang-fr|République Démocratique du Congo}}), [[1971]]—[[1997]] çç — ''' [[Заир|Заи́р Респу́блики]]''', [[1960]]—[[1964]] çç — '''Ко́нго Респу́блики''' — [[Африка|Африкă]]ри [[патшалăх]]. [[Конго Республики|Конго Республикипе]], [[Тĕп Африка Республики|Тĕп Африка Республикипе]], [[Кăнтăр Судан|Кăнтăр Суданпа]], [[Уганда|Угандăпа]], [[Руанда|Руандăпа]], [[Бурунди]]пе, [[Танзани|Танзанипе]], [[Замби|Замбипе]], [[Ангола|Анголăпа]] чикĕ тытать. Маларах Бельги колонийĕ пулнă. == Экономика == {{main|Конго Демократиллĕ Республикин экономики}} [[Ӳкерчĕк:First train in Kindu, DRC.jpg|left|250px|Майланă чукун çулпа [[Кинду]] хулине [[Лубумбаши]]нчен пĕрремĕш пуйăс килет]] Çутçанталăк ресурсĕсем — тĕнчери чи пысăк [[кобальт]], [[германи (элемент)|германи]], [[Тантал (элемент)|тантал]], [[кĕвер чул]], Африкăра чи пысăк [[Уран (элемент)|уран]], [[вольфрам]], [[пăхăр]], [[цинк]], [[тăхлан]] запасĕсем, [[берилли]], [[лити]], [[ниоби]], [[нефть]], [[çĕр кăмрăкĕ]], [[тимĕр]], [[марганец]], [[ылтăн]], [[кĕмĕл]], [[боксит]] çĕр управĕсем. Гидроресурссемпе тата [[вăрман|вăрманпа]] пуян. == Географи == {{main|Конго Демократиллĕ Республикин географийĕ}} ''Конго Демократиллĕ Республикин'' — [[Конго (юханшыв)|Конго]] юханшывĕн бассейнĕнче вырнаçнă. Патшалăх экватор тата субэватор климачĕнче вырнаçнă. Хĕвелтухăçĕнчи чикки [[:en:East African Rift|Африка рифчĕ]]пе çыхăннă. == Административла пайлану == {{main|Конго Демократиллĕ Республикин административла пайланăвĕ}} [[Ӳкерчĕк:Provinces de la République démocratique du Congo - 2005.svg|thumb|250px|]] Конго Демократиллĕ Республикин 2005-мĕш çулхи конституципе 26 провинцийе пайланать. Ку пайлану 2009-мĕш çулхи нăрăс уйăхĕнче вăй илнĕ. Маларах патшалăхра 11 облаç пулнă: * [[Кăнтăр Киву]] * [[Çурçĕр Киву]] * [[Тури Конго]] * [[Анатри Конго]] * [[Хĕвеланăç Касаи]] * [[Хĕвелтухăç Касаи]] * [[Итури]] * [[Экватор провинцийĕ]] * [[Катанга (провинци)|Катанга]] (Шаба) == Пысăк хулисем == {{main|Конго Демократиллĕ Республикин хулисем}} [[Ӳкерчĕк:Kinshasa 2003.jpg|left|250px|[[Киншаса]]]] * [[Бандунду]] * [[Бома]] * [[Букаву]] * [[Илебо]] * [[Исиро]] * [[Калемие]] * [[Кананга (хула)|Кананга]] * [[Киквит]] * [[Кинду]] * [[Киншаса]] * [[Кисангани]] * [[Колвези]] * [[Ликаси]] * [[Лубумбаши]] * [[Матади]] * [[Мбандака]] * [[Мбанза-Нгунгу]] * [[Моба]] * [[Мобайе-Мбонго]] * [[Мбужи-Майи]] * [[Убунду]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://genocide.ru/lib/genocides/congo.htm Геноцид конголезского населения в колониальный период]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Л.Бушуева «Все страны мира» — РИПОЛ — 2009 г. * Полезные ископаемые [http://www.mining-enc.ru/z/zair/ Конго] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120512021825/http://mining-enc.ru/z/zair/ |date=2012-05-12 }} на сайте «[[Горная энциклопедия|Горной энциклопедии]]» {{Африка патшалăхĕсем}} {{Франкофони}} {{Конго Демократиллĕ Республики темăсенче}} [[Категори:Конго Демократиллĕ Республики| ]] [[Категори:Франци чĕлхиллĕ патшалăхсем]] [[Категори:Унитарлă патшалăхсем]] [[Категори:Бельги колони пулнисем]] [[Категори:Тĕп Африка]] jib9q5kga72h10vcmgevgvh7j0ytyun 0 61850 876366 617335 2026-08-08T19:48:56Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876366 wikitext text/x-wiki [[File:Green-belt-conveyor.jpg|thumb|400px|Конвейер]] {{урăх пĕлтерĕшсем|Конвейер (пĕлтерĕшсем)}} {{ан арпаштарăр|Конвейерле тăвăмлăх}} '''Конвейер''' ({{lang-en|convey}} — передавать) — чарăнусăр транспорт машини<ref>Определение [http://www.mining-enc.ru/k/konvejer/ конвейера] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161121180926/http://www.mining-enc.ru/k/konvejer/ |date=2016-11-21 }} на сайте [[Горная энциклопедия|Горной энциклопедии]]</ref>, кĕрпек, татăк йывăрăшлăха куçармалли хатĕрлĕх. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == * {{БСЭ3|статья= Конвейер|alt= |автор= Ридель Э. И.|том= 12|страницы= |ref= Ридель}} {{Çĕклем-транспорт машинисем}} [[Категори:Технологи транспорчĕ]] [[Категори:Çĕклем-транспорт машинисем]] [[Категори:Конвейерсем]] 018iiwbvnhr3vqy9mp0fxzb3wqvcxic 0 82161 876354 778584 2026-08-08T14:26:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876354 wikitext text/x-wiki {{Литература хайлавĕ |Ячĕ = Идолсен ĕнтрĕкĕ |Тăван ячĕ = Götzen-Dämmerung oder Wie man mit dem Hammer philosophiert |Ӳкерчĕк = Gotzen-Dämmerung (1889).gif |Ӳкерчĕке алпусни = Кĕнеке хуплашки |Жанр = Философи |Автор = Фридрих Ницше |Тăван чĕлхи = нимĕç |Хайланă = [[1888]] |Пичетленĕ = [[1888]] |Уйрăм кăларăм = |Куçару = |Викивулавăш-текст = }} '''Идолсен ĕнтрĕкĕ, е султтанпа епле философилеççĕ''' ({{lang-de|Götzen-Dämmerung oder Wie man mit dem Hammer philosophiert}}) — [[Ницше Фридрих Вильгельм|Фридрих Ницше]] кĕнеки, пĕрремĕш [[1888]] çулта кăларнă. Философири тĕрлĕ сумлă ăнлавсене тăрă шыв çине кăларакан тĕрлĕрен кĕске эссесен пуххи. Урăх ячĕ —- ''«Кумирсем тăрăнни, е мăлатукпа епле шухăшлаттарма пулать»''. == Кĕнеке пирки == == Ăшĕ == '''1. Афоризмсем тата çĕмренсем''' Тематикăпа тĕрлĕрен 44 [[Афоризм|афоризм]] пухăмĕ. '''2. Сократ проблеми''' [[Сократ]]а пур енчен те критиклени, унăн [[Диалектика|диалектикипе]] «[[Декадентлĕх|декадентлĕхĕнчен]]» пуçласа, пулса тухнине çити иçмасса. Ницше çапла çырать: «Сократ хăй нимĕн те пĕлмелле çукки; унăн çынсене лайăхлатас кăмăл-туйăмлăхĕ та нимĕн те пĕлмелле çукки пулнă…» '''3. «Ăс-тăн» философире''' Тĕнчене туйăмпа туйса илни ăс-хакăлран та кирлĕрех. «…вĕсем пачах суймаççĕ. Суя вĕсенчен эпир суя тĕслĕхсем тунинче...» — калать Ницше туйăмсем пирки. '''4. «Чăн тĕнче» юптару тинех пулса тăни. Пĕр улталану историйĕ''' ăсчах та ырлă сахал çын валли çеç «чăн тĕнче» философи ăнлавне критиклет. '''5. Кăмăл-туйăмлăх çутçанталăка хирĕçле вĕрентӳ''' «Пурнăç инстинкчĕсене хирĕç», чун хавалĕсемпе кĕрешме чĕнекен кăмăл-туйăмлăха критиклет. '''6. Тăватă пысăк улталану''' Ницше ăнлавсенче «кĕрсе юлнă» йăнăшсене критиклет, çав шутра: * «Сăлтавне тухнипе пăтраштарса улталанни». * «Суя сăлтавлăхпа улталанни». * «Сăнарласа хунă сăлтавлăхпа улталанни». * «„Ирĕке ăнтăлнине“» суялла ăнланни. '''7. Этемлĕхе «тӳрлетекеннисем»''' Çынсене пурăнма вĕрентекен кăмăл-туйăмлăха критиклет. «…этемлĕхе ырă кăмăл-туйăмлă тăвас тесе усă курнă меслетсем хăйсем ырă кăмăллă пулман», — палăртать Ницше. '''8. Мĕн çитмест нимĕçсене''' Нимĕç социумне, интеллектне, пĕлӳлĕхне критиклет. Ницше нимĕç культури пур çĕрте те ӳкнине палăртать, çакăн тĕп сăлтавĕ тĕрĕс мар ăс парса çитĕнтерни, пĕлӳ илни тата ăслăх сферисенче, тет. '''9. Вăхăта мар очерксем''' Ăсра юлнă кĕске те татăк шухăш-туйăмсем тата тĕрлĕ тематикăри сивлесе çырнисем. '''10. Авалхисем умĕнчи манăн тивлет''' Ницше [[Гораций|Гораципе]] [[Фукидид]]па чапа мухтанать, [[Платон]]па пĕтĕмĕш грек культурине сивлет. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.mag.org.ua/libtxt/40-1.html Фридрих Ницше. Сумерки идолов или как философствуют молотом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191119061907/https://mag.org.ua/libtxt/40-1.html |date=2019-11-19 }} {{Фридрих Ницше хайлавĕсем}} {{book-stub}} [[Категори:Кĕнекесем, алфавитпа]] [[Категори:1888 çулăн кĕнекисем]] [[Категори:Фридрих Ницше хайланисем]] f0qywbpwyyj01njatdb94ujgnriglij 0 83701 876371 781365 2026-08-08T21:46:21Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876371 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Ravi Varma-Lakshmi.jpg|мини|Лакшми. [[Рави Варма]] ӳкерчӗкӗ]] '''Лакшми''' (санскр. लक्ष्मी, Lakṣmī IAST — «телей») — [[индуизм]]ра ырлӑх, чаплӑх, пуянлӑх, ӑнӑҫу тата телей турри. Вӑл — хӳхӗмлӗхе, илемлӗхпе ытарлӑха пӗлтерет. Лакшми Вишну арӑмӗ, ҫапла вара унӑн хӑватне пӗлтерет. Вишнуизм тенне ӗненекенсем шутланӑ тӑрӑх, Лакшмине хисеплени вӗсене пурнӑҫри телейсӗрлӗхрен тата чухӑнлӑхран хӑтарать. Лакшми хӑйӗн упӑшкине, лешӗ пур виҫ тӗнчесенче ӑҫта пулсан та, яланах унпа юнашар пулассине сӑмах панӑ. Ҫӗр ҫинчи сӑнарта вӑл Вамана (Падма е Камала пулса), Рама (Ситапулса пулса) тата Кришна (Радха, каярах Рукмини пулса) аватарасен арӑмӗ. Хӑш чух Лакшмине «Шри» (Sri, «чаплӑх», «телей», «мухтав») тесе чӗнеҫҫӗ, ирхи вайшнавизмра Шри уйрӑм турӑ та пулма пултарнӑ, анчах вӑхӑт иртнӗ май унӑн сӑнарӗ Лакшми сӑнарӗпе пӗрешкел пулса хутӑшса кайнӑ. == Пулса кайни == == Лакшми сӗт тинӗсӗн шывӗнчен ҫурални == == Вуламалли == *Бир Р. Тибетские буддийские символы. Справочник / Пер. с англ. Л. Бубенковой. — М: Ориенталия, 2013. — 336 с. *Вишну-Пурана / Пер. Т. Посова. — М: Издательство Общества ведической культуры, 1995. *Кумарасвами А., Нобель М. Мифы буддизма и индуизма. М. 2010. *Миллер В. Ф. Лакшми // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Мифы народов мира / Гл. ред. С. А. Токарев. — Энциклопедия. Электронное издание. — М: Большая Российская энциклопедия, 2008. *Паттанаик Д. Семь секретов Богини: философия индийского мифа / Перев. с англ. — М: Книжное издательство «София», 2016. — 288 с. == Каҫӑсем == * [http://sanskritdocuments.org/sanskrit/by-category/lakshmi.php Текст гимнов, молитв и шлок в честь Лакшми (Sanskrit Documents)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160912054623/http://sanskritdocuments.org/sanskrit/by-category/lakshmi.php |date=2016-09-12 }} [[Категори:Мифологи]] [[Категори:Тĕнсем]] [[Категори:Ĕнчĕ]] [[Категори:Индуизм]] 7u10z80ydxyjz9dks8uqwgbzfrtmo0x 0 85714 876356 684943 2026-08-08T15:23:59Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876356 wikitext text/x-wiki {{Паллă вырăн| |Чăвашла ят = Иштар хапхи |Тăван ят = |Ӳкерчĕк = Ishtar Gate at Berlin Museum.jpg |Ӳкерчĕк алпусни = И́штар хапхи |Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Тĕс = |Статус = |Патшалăх = |Проект авторĕ = |Тăвакан = |Вырăн ячĕ = |lat_dir = |lon_dir = |region = |CoordScale = |Вырнаçăвĕ = |Архитектура стилĕ = |Пĕрремĕш асăну = |Тума пуçланă = |Туса пĕтернĕ = п. эрч. VI ӗмӗр |Тăрăм = Ĕçлет |Commons =Category:Ishtar Gate }} '''Иштар хапхи''' — [[Вавилон]] хулин (хальхи Иракра) саккӑрмӗш хапхи, [[Иштар]] арӑм-турра халалланӑ, п. эрч. 575 ҫулта [[Навуходоносор II]] (п.эрч. 605—562 ҫҫ.) патша хушнипе хулан ҫурҫӗр пайӗнче туса хунӑ. Вавилон патшалӑхӗн чи паллӑ архитектура палӑкӗсенчен пӗри. 1930 мӗш ҫултан Иштар хапхи Малти Ази Музейӗн экспозицинче упранать (Пергам музейӗ, Берлин). == Кун-ҫулӗ == == Вуламалли == *Robert Koldewey. Das Wieder Erstehende Babylon, Die Bisherigen Ergebnisse Der Deutschen Ausgrabungen. — Рипол Классик, 1913. — С. 3, 45. — 353 с. — ISBN 9785876684158. == Каҫӑсем == * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=ew88Z1h6jzg|title=Ishtar Gate and Babylon: Virtually reunited in 3D|author=Google Arts & Culture|website=YouTube|date=12.09.2018|publisher=}} * {{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=UbN52xuwm-4|title=Das Ischtar-Tor im Berliner Pergamonmuseum|author=algocrash|website=TouTube|date=10.04.2010|publisher=}} * [http://mag.org.ua/libtxt/49-1.html «Сирруш с врат царицы Иштар»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180209122242/https://mag.org.ua/libtxt/49-1.html |date=2018-02-09 }} [[Категори:Архитектура]] [[Категори:Архитектура палăкĕсем]] 3yojjzcrujwh1yaza9dk9ssqd4wceg5 0 102952 876374 801967 2026-08-09T00:50:47Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876374 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |Ят = Иван Мозжухин |Ӳкерчĕк = Ivan Mosjoukine.png |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Çуралнă чухнехи ят = Иван Ильич Мозжухин |Çуралнă вăхăт = [[1889]] [[юпа, 8]] |Çуралнă вырăн = {{ÇуралнăВырăн|Кондоль|Кондольра}} |Вилнĕ вăхăт = [[1939]], [[кăрлач, 17]] |Вилнĕ вырăн = {{ВилнĕВырăн|Париж|Парижра}} |Професси = раççей актёрĕ |Хастар çулсем = |Амплуа = |Театр = |Рольсем = |Спектакльсем = |Чыславсем = }} '''Иван Ильич Мозжухин''' (8.10.1889, [[Кондоль]] — 17.1.1939, [[Париж]]) — раççей кино актёрĕ. == Биографи == {{Çырмалла}} == Фильмографи == {{div col}} * 1910 — [[В полночь на кладбище]] * 1911 — [[Жизнь за царя (фильм)|Жизнь за царя]] * 1911 — [[Крейцерова соната (фильм, 1911)|Крейцерова соната]] * 1911 — [[На бойком месте (фильм)|На бойком месте]] * 1911 — [[Севастополе хӳтĕлени (фильм)|Севастополе хӳтĕлени]] * 1912 — [[Братья-разбойники (фильм)|Братья-разбойники]] * 1912 — [[Весенний поток (фильм)|Весенний поток]] * 1912 — [[Дурман (фильм)|Дурман]] * 1912 — [[Крестьянская доля (фильм)|Крестьянская доля]] * 1912 — [[Кубок жизни (фильм)|Кубок жизни]] * 1912 — [[Рабочая слободка (фильм)|Рабочая слободка]] * 1912 — [[Снохач (фильм)|Снохач]] * 1913 — [[Война и мир (фильм, 1913)|Война и мир]] * 1913 — [[Братья (фильм, 1913)|Братья]] * 1913 — [[Вот мчится тройка (фильм)|Вот мчится тройка]] * 1913 — [[Воцарение дома Романовых (1613) (фильм)|Воцарение дома Романовых]] * 1913 — [[Горе Сарры (фильм)|Горе Сарры]] * 1913 — [[Домик в Коломне (фильм)|Домик в Коломне]] * 1913 — [[Дядюшкина квартира]] * 1913 — [[Ночь перед Рождеством (фильм, 1913)|Ночь перед Рождеством]] * 1913 — [[Обрыв (фильм, 1913)|Обрыв]] * 1913 — [[Страшная месть (фильм)|Страшная месть]] * 1913 — [[Хаз-Булат (фильм)|Хаз-Булат]] * 1914 — [[В руках беспощадного рока]] * 1914 — [[Её геройский подвиг]] * 1914 — [[Женщина завтрашнего дня (фильм)|Женщина завтрашнего дня]] (1-я серия) * 1914 — [[Жизнь в смерти]] * 1914 — [[Злая ночь (фильм, 1914)|Злая ночь]] * 1914 — [[Мазепа (фильм, 1914)|Мазепа]] * 1914 — [[Пьянство и его последствия]] * 1914 — [[Ревность (фильм, 1914)|Ревность]] * 1914 — [[Рождённый ползать, летать не может (фильм)|Рождённый ползать, летать не может]] * 1914 — [[Руслан и Людмила (фильм, 1914)|Руслан и Людмила]] * 1914 — [[Сестра милосердия (фильм)|Сестра милосердия]] * 1914 — [[Сказка о спящей царевне и семи богатырях (фильм)|Сказка о спящей царевне и семи богатырях]] * 1914 — [[Слава — нам, смерть — врагам (фильм)|Слава — нам, смерть — врагам]] * 1914 — [[Сорванец (фильм, 1914)|Сорванец]] * 1914 — [[Таинственный некто]] * 1914 — [[Тайна германского посольства]] * 1914 — [[Ты помнишь ли?.. (фильм)|Ты помнишь ли?..]] * 1914 — [[Хризантемы (фильм)|Хризантемы]] * 1915 — [[В буйной слепоте страстей]] * 1915 — [[Власть тьмы (фильм, 1915)|Власть тьмы]] * 1915 — [[Вот вспыхнуло утро (фильм)|Вот вспыхнуло утро]] * 1915 — [[Всю жизнь под маской (фильм)|Всю жизнь под маской]] * 1915 — [[Дети Ванюшина (фильм, 1915)|Дети Ванюшина]] * 1915 — [[Качка (фильм)|Качка]] * 1915 — [[Клуб нравственности (фильм)|Клуб нравственности]] * 1915 — [[Комедия смерти (фильм)|Комедия смерти]] * 1915 — [[Кумиры (фильм)|Кумиры]] * 1915 — [[Наташа Ростова (фильм)|Наташа Ростова]] * 1915 — [[Не подходите к ней с вопросами]] * 1915 — [[Николай Ставрогин (фильм)|Николай Ставрогин]] * 1915 — [[Отцвели уж давно хризантемы в саду]] * 1915 — [[Пара гнедых]] * 1915 — [[Петербургские трущобы (фильм)|Петербургские трущобы]] * 1915 — [[Потоп (фильм, 1915)|Потоп]] * 1915 — [[Смерть дома]] * 1915 — [[Тайна нижегородской ярмарки]] * 1915 — [[Чайка (фильм, 1915)|Чайка]] * 1915 — [[Я и моя совесть]] * 1916 — [[А счастье было так возможно]] * 1916 — [[Грех (фильм, 1916)|Грех]] * 1916 — [[Женщина с кинжалом (фильм)|Женщина с кинжалом]] * 1916 — [[Жизнь — миг, искусство — вечно]] * 1916 — [[И песнь осталась недопетой]] * 1916 — [[Любовь сильна не страстью поцелуя]] * 1916 — [[На вершине смерти]] * 1916 — [[Не пожелай жены ближнего твоего (фильм)|Не пожелай жены ближнего твоего]] * 1916 — [[Нищая (фильм)|Нищая]] * [[1916 год в кино|1916]] — [[Пиковая дама (фильм, 1916)|Пиковая дама]] * [[1916 год в кино|1916]] — [[Пляска смерти (фильм, 1916)|Пляска смерти]] * 1916 — [[Суд божий (фильм)|Суд божий]] * 1917 — [[Андрей Кожухов (фильм)|Андрей Кожухов]] * 1917 — [[Во власти греха]] * 1917 — [[Дочь Израиля]] * 1917 — [[Кулисы экрана]] * 1917 — [[Не надо крови]] * 1917 — [[Отец и сын (фильм, 1917)|Отец и сын]] * 1917 — [[Проклятые миллионы]] * 1917 — [[Прокурор (фильм)|Прокурор]] * 1917 — [[Сатана ликующий (фильм)|Сатана ликующий]] * 1917 — [[Шквал (фильм, 1917)|Шквал]] * 1918 — [[Богатырь духа (фильм)|Богатырь духа]] * 1918 — [[Малютка Элли (фильм)|Малютка Элли]] * 1918 — [[Отец Сергий (фильм, 1918)|Отец Сергий]] * 1919 — [[Немой страж (фильм)|Немой страж]] * 1919 — [[Тайна королевы (фильм)|Тайна королевы]] * 1919 — [[Чёрная стая (фильм)|Чёрная стая]] * 1919 — [[Член парламента (фильм)|Член парламента]] {{div col end}} == Литература == * Вишневский Вен. Художественные фильмы дореволюционной России. Фильмографическое описание. — М.: Госкиноиздат, 1945. * Fantaisies russes. Russische Filmemacher in Berlin und Paris 1920—1930 / Hrsg. von Jörg Schöning. — München, 1995. * Лазарев С. Е. И. И. Мозжухин: исторический портрет на фоне эпохи // Российская история. — 2015. — № 1. — С. 113—128. == Каçăсем == * {{Imdb name|0610620}} * [http://www.rusactors.ru/m/mozjuhin/ Биография Ивана Мозжухина на сайте RusActors.ru] * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1478 Коллекция открыток с Иваном Мозжухиным] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081028231551/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=1478 |date=2008-10-28 }} * [http://m-llekolombina.livejournal.com/102368.html Подборка фотографий Ивана Мозжухина] [[Категори:1889 çулта çуралнисем]] [[Категори:Юпан 8-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1939 çулта вилнисем]] [[Категори:Кăрлачăн 17-мĕшĕнче вилнисем]] hyuke6o3duy06hhkqhwwaiw9w9j1et3 0 110708 876358 874258 2026-08-08T17:32:22Z Fry1989 4539 /* «Çул парăр» паллăсен ӳкерчĕкĕсем, патшалăхсемпе/регионсемпе */ 876358 wikitext text/x-wiki [[File:2.4 Russian road sign.svg|right|275px|thumb|Паллăн питĕ анлă сарăлнă вариацийĕ (уйрăмах Европăра)]] '''Çул парăр''' («çултан пăрăн»<ref>[http://pddmaster.ru/pdd/znaki-prioriteta-glavnaya-doroga-ustupite-dorogu-dvizhenie-bez-ostanovki-zaprescheno.html Знаки приоритета: главная дорога, уступите дорогу, движение без остановки запрещено — Знак уступите дорогу] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160614030521/http://pddmaster.ru/pdd/znaki-prioriteta-glavnaya-doroga-ustupite-dorogu-dvizhenie-bez-ostanovki-zaprescheno.html |date=2016-06-14 }}{{ref-ru}} ''pddmaster.ru сайтĕнче</ref>) — урлă каçан çулпа куçакан транспорт хатĕрĕсене приоритет паракан, водительсене асăрхаттаракан, [[Раççейри çул-йĕр çинчи паллăсем#Хушма информациллĕ паллăсем (табличкăсем)|«Тĕп çул тĕлĕшĕ» — 8.13 тапăлĕ]] пулсан — тĕп çулпа приоритет паракан [[çул-йĕр çинчи паллă]]<ref>[http://base.garant.ru/1305770/#block_1001 Постановление Совета Министров — Правительства РФ от 23 октября 1993 г. № 1090 «О правилах дорожного движения» — 2. Знаки приоритета — 2.4 «Уступите дорогу»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161113214310/http://base.garant.ru/1305770/#block_1001 |date=2016-11-13 }}{{ref-ru}} ''base.garant.ru сайтĕнче</ref>. Мĕнпур паллăран пĕртен-пĕрри, çивĕччипе аялла туртăннă, пĕртан енлĕ виçкĕтеслĕх формиллĕскер, вуласа илме май çук чухне те (лапрапа/юрпа витĕннĕ, вандалсем сăрпа вараланă пулсан та) водителе асăрхама май парать<ref>[http://www.roadtrafficsigns.com/a-brief-history-of-the-yield-sign A Brief History of the Yield Sign] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160627121634/http://www.roadtrafficsigns.com/a-brief-history-of-the-yield-sign |date=2016-06-27 }}{{ref-en}} ''roadtrafficsigns.com сайтĕнче</ref>, <ref>[http://vse-temu.org/new-dorozhnyj-znak-ustupi-dorogu-opisanie-pravila-i-znachenie.html Дорожный знак «Уступи дорогу»: описание, правила и значение] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160712040838/http://vse-temu.org/new-dorozhnyj-znak-ustupi-dorogu-opisanie-pravila-i-znachenie.html |date=2016-07-12 }}{{ref-ru}} ''vse-temu.org</ref>.<br>Çак паллăн хаяртарах варианчĕ — «[[чарăнмасăр куçма юрамасть]]»<ref>[http://carnovato.ru/znak-dvizhenie-ostanovka-zapreshheno/ Знак «Движение без остановки запрещено» — 2.5 ПДД Российской Федерации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150620231235/http://carnovato.ru/znak-dvizhenie-ostanovka-zapreshheno/ |date=2015-06-20 }}{{ref-ru}} ''carnovato.ru сайтĕнче</ref>. «Çул парăр» паллăна тăпраллă çултан асфальтланисем, автомагистраль (хăвăртлă ярăм), çаплах юнашар/çум территорисенчен тухнă чухне лартаççĕ. Çак паллăпа пĕрле хушăна кăтартакан [[Раççейри çул-йĕр çинчи паллăсем#Хушма информациллĕ паллăсем (табличкăсем)|табличка]] пулсан, вара çав кăтартнă хушă хыççăн водителĕн çак паллă умĕнче е «Чарăнмасăр куçма юрамасть» паллă умĕнче чарăнмалла. «Çул парăр» паллă автомототранспорт хатĕрĕсене çеç йĕркелесе тăрать, çуран çынсене вăл пачах тĕкĕнмест (хăшпĕр çĕршывсенче çакна валли [[#Питĕ ятарласа тунă «Çул парăр»]] паллăпа ускураççĕ). «Çул парăр» паллă тăсăлчăкла шутланать — вăл пĕр палăртнă вырăн патĕнче çеç, сăмахран, урлă-каçăра, ĕçлет. Ĕçлекен [[светофор]] мĕнпур приоритета, çав шутра «Çул парăр» паллăна, пăрахăçлать. == Истори == == «Çул парăр» паллăсен ӳкерчĕкĕсем, патшалăхсемпе/регионсемпе == <center> <gallery> Argentina MSV 2017 road sign R-28.svg|[[Аргентина]], [[Мексика]], [[Парагвай]], [[Перу]], [[Сальвадор]], [[Уругвай]], [[Эквадор]] BN road sign - Give Way.svg|[[Бруней]] Vienna Convention road sign B1-V2.svg|[[Вьетнам]], [[Греци]], [[Исланди]], [[Кувейт]], [[Польша]], [[Финлянди]], [[Швеци]] Haiti Yield sign.svg|[[Гаити Республики|Гаити]] HK traffic sign 102.svg|[[Гонконг]] Colombia road sign SR-02.svg|[[Доминикан Республики]], [[Колумби]], [[Панама]] IE road sign RUS-026.svg|[[Ирланди]] (1997-па, [[Акăлчан чĕлхи|акăлчанла]]) IE road sign RUS-026G.svg|Ирланди (1962-па, [[Айриш чĕлхи|айришле]]) CN road sign 禁 2.svg|[[Китай]] Cuban Give Way sign.svg|[[Куба]] Malaysia road sign RP13.svg|[[Малайзи]] Maldives Give Way sign.svg|[[Мальдивсем]] France road sign AB3a.svg|[[Монако]], [[Франци]] Nigeria road sign - Give Way.svg|[[Нигери]] New Zealand road sign R2-2.svg|[[Çĕнĕ Зеланди]] (1987-па), [[Самоа]], [[Тувалу]] MUTCD-PR R1-2.svg|[[Пуэрто-Рико]] MUTCD R1-2.svg|[[США]] (1971-па) File:Thailand road sign บ-2.svg|[[Таиланд]] Taiwan road sign f2.svg|[[Тайвань]] UK traffic sign 602–WLS.svg|[[Уэльс]] Philippines road sign R1-2P.svg|[[Филиппинсем]] KR road sign 228.svg|[[Кăнтăр Корея]] Japan road sign 329-2.svg|[[Япони]] </gallery> </center> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commonscat-inline}} * [http://www.mycrazyhobby.com/stop/ Коллекция знаков STOP и Уступите дорогу]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171228041400/http://www.mycrazyhobby.com/stop/ |date=2017-12-28 }}{{ref-en}} на сайте ''mycrazyhobby.com * [https://pdd-russia.com/znaki/znak-2-4/dorojniy-znak.html Уступите дорогу. Знаки ПДД РФ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220706000527/https://pdd-russia.com/znaki/znak-2-4/dorojniy-znak.html |date=2022-07-06 }} {{Çул-йĕр çинчи паллăсем}} [[Категори:Çул-йĕр çинчи паллăсем]] [[Категори:Германие 1920-мĕш çулсенче килнисем]] k0etzdjfvoolcf8zuf3nt0zpgmfc4xb 0 121103 876368 872911 2026-08-08T20:56:31Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876368 wikitext text/x-wiki [[File:Stamp of USSR 1535.jpg|thumb|260п|]] '''Анатолий Николаевич Курышов''' (1931 ç., Тюхминево ялĕ, Пенза облаçĕ, РСФСР, ССРП çур.) — [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]не (1941 – 1945 ç.) хутшăннăскер, [[Сталинград çапăçăвĕ]] тапхăрĕнче [[Павлов çурчĕ|Павлов çуртне]] хӳтĕленĕ салтаксенчен халĕ пурăнакан фронтовик. == Биографи == Анатоий Курышев 1931 çулта Пенза облаçĕнчи Тюхминево ялĕнче çуралнă. === Сталинграда каникула === Пиллĕк класс хыççăн çулла «çапкаланса ан çӳретĕр» тесе, Толика иртекен пуйăс çине лартса аккăшĕ патне Сталинграда каникула ирттерме ăсатнă. Колхозра вăй хурса тăрăшнă амăшĕ, фронтри лару-тăру пирки нимĕн те чухламан. Тольăн Атăл çыранĕнче хĕвел айĕнче ăшăнса выртасси пулайман. Сталинград вăрçă хули пулса тăнă. Çурлан 20-мĕшĕнче хула çине пĕрремĕш бомбăсем ӳкнĕ те çурт-йĕр вут-шара айне пулнă. Килти апăр-тăпăра йăтса Атăл лешьенне каçас тĕллевпе çыран хĕрне чупса çитнĕ халăх хушшинче Толик те пулнă. Ăнчах та арçын ача, Кĕтерне аккăшĕн килйышĕ патне хулана таврăннă. Çурт вырăнĕнче ишĕлчĕксем çуннă. Тӳперен вилĕм тоннă-тоннипех пуç çине ӳкнĕ. Атăл урлă каçă ишĕлсе аннă. Анатолий армана чупса çитнĕ — унта Гриша куккăшĕн нумай ачи-пăчи тата 10 çулти Андрей пытанса ларнă. Пиллĕк талăк пытанса пурăннă, фрицсем çынсене урама хăваланине, аманнă хĕрлĕ çарçăсене вĕлернине сăнанă. Григорий, юлнă апат-çимĕçе пайланă та çыран хĕрне тарма сĕннĕ. Андрейпе Толик, хырăм выçă та типĕ пулсан та, хӳтлĕхре тухма килĕшмен. Гриша кукка, арăмĕ тата виçĕ ача юханшыв патнелле ыткăннă. Темиçе минутран вĕсене нимĕç пулемёчĕ ураран ӳкернĕ, артиллери кононадине пула вĕсем қăшқарни те илтĕнмен. Çăлăнса юлнă ачасем тепĕр виçĕ талăк чĕтресе ларнă. Шурăмпуç килсен Андрей выçлăха чăтаймасăр чупса тухнă — ăна пĕрре персех вĕлернĕ. Толик арманта пĕчченех юлнă, çĕрле фундамент çумĕнчи вĕлтĕрене çинĕ. Фашистсем хулана хупăрласа кĕни сакăр кун çитсен вăйран кайнă ача метр хыççăн метр çуртсен ишĕлчĕкĕсем хушшипе совет çыннисене тĕллевпе хырăмпа шунă. Сасартăк ăна такам алли ĕнсе патĕнчен ярса илнĕ те çурт сакайне туртса кĕртнĕ. Çĕр айĕнче Толик: «Сана мĕн, пурнăç йăлăхтарчĕ-и? кунта таврара нимĕçсем! Эп Захарыч мучи. Шăп лар» тенĕ сасăна илтнĕ. Ирхине ват çын ача мăйĕнчи пионер галстукне асăрханă та ăна мусора пăрахма хушнă. Кунтах икĕ арçын ача, аякри кĕтесре аманнă хĕрлĕ çарçăна асăрханă. Çапла Анатолий çĕршыв историне яланлăхах кĕрсе юлнă адреса — кăрлачăн 9-мĕшĕ лапамĕ, 61-мĕш №-лĕ çурт — килсе кĕнĕ. Кĕçех фрицсем килсе кĕнĕ. Телее пула, аманнă çарçă унченех хамăрăн позицисем еннелле кайнă. Ачасемпе ват çынна тĕкĕнмен. Уйăх вĕçĕнче пирĕн тăватă салтак килсе кĕнĕ. Асли палăртнă: «Павлов сержант. Разведотделени... Эсир кунта шăппăн ларăр, пирĕн ĕçлемелле». === [[Павлов çурчĕ]] === «Ĕçе» тепĕртакран туса пĕтернĕ. Анатолий Николаевич астунипе, çӳлте гранатăсем сирпĕннĕ, автоматсем хăтлаттарнă, нимĕçсем кăшкăрса тăваттăмĕш этажри чӳречесенчен юхса аннă. Çапах та фрицсем çак объекта çухатнипе килĕшмесĕр пĕр чарăнми пеме тытăннă. Авăнăн 27-мĕшĕнче пуçласа официаллă 58 талăка пынă Павлов çуртне хӳтĕленин тапхăрĕ шутланать. Чӳк уйăхĕ вĕçленичченех паттăр салтаксем тата вĕсен кĕçĕн юнташĕ йĕп-хура тамăкра çапăçнă. Яков Павлов сержант ярса илнĕ çурта тӳрех «хăрама пĕлмен çынсен карманĕ» туса хурать. Çак бастиона çыравçăсем «сталинградри пирĕн хӳтĕлевĕн пĕрремĕш каси умĕнчи хумçуракан» тесе ят панă. Историри пĕр официаллă статистика мĕне тăрать: кăрлачăн 9-мĕшĕ лапамне штурмланă чухнехипе танлаштарсан пĕтĕм Францие ярса илнĕ чухне фашистсем чĕрĕ вăя темиçе теçетке хут сахалтарах çухатнă. Командир арçын ачана суранланнă Калинин санинструктора тупса, ăна полк штабне çитсе Елин полковникран хăвăртрах пулăшу ыйтма тапăч пама хушнă. Анчах та полк тӳрех пулăшу ярса парайман, унчен «павловсен» виçĕ талăк хушши пĕр канăçсăр çапăçма тивнĕ. Пĕрмаях позицисем çине патрон-граната илсе пыракан ачана сержант хĕрхеннĕ. Çапах та Якку Толика теветкеллĕ ĕç — путвалри чӳречерен тухса çывăхри çурт патне çитсе лару-тăрăва сăнама — хушать. Канализаци люкĕпе Анатолий подъезда çитнĕ. Пĕрремĕш этажри пĕр хваттерте ача сĕтел çинче нимĕç хучĕсене асăрханă. «Çапăçу лăплансан ӳкерчĕк тума юрать» тесе Толик хутсене ярса илнĕ. Çĕрле Толика тыла ăсатас шухăшпа командир нимĕç докуменчĕсемпе, разведчиксемпе пĕрле штаба ăсатнă. Хутсенче нимĕçсем Сталинградăн пĕр районне ярса илес план пулнă. Полк командирĕ Елин полковник фронт лешьенне çитересшĕн калаçнă. Çакна илнĕ çамрăк разведчик, штабран тарнă та шурăмпуç киличчен карман-çурта таврăннă. Павлов ушкăнĕн вăйĕсем юпа уйăхĕн варринелле пĕтсех пынă. Пулăшăва кĕтмен те. Профиль енчи хӳме йăтăнса аннипе пирĕн позицисем уçăлса кайнă. Халран кайнă суранлă салтаксем çапăçу лăплансан фундамент айĕпе çĕр чавса юнашар подъезда куçса позицисем тăвасшăн пулнă. Анчах та шăтăкĕ питĕ хĕсĕк пулнă. Кунта каллех пионер Курышов пулăшать. Анатолий тăвăр тоннельпе кĕрсе кайнă та пилĕк таран сивĕ шывра тăрса сапёр кĕреçипе çăлăнăç хăвăлне аслăлатнă. Чĕрĕ юлнă çарçăсем Толик маттурлăхне пула çĕнĕ позицисене куçнă та юнлă çапăçăва малалла тăснă. Паттăр ĕçне тунă Анатолий Курышов шăнса пăсăлнă, вĕрĕлсе кайнă. Эмел-микстура пулман. Температура хăпарса кайнă, пыр шыçса кайнă пулсан та Толик çапăçуран тухман. Сталинград çăпăçăвĕн пĕр кунĕнче Анатолин юнашар подъезда çитмелле пулнă. Сирпĕнӳ хумĕпе утса пенĕ ача тăн çухатнă. Мĕнпур перекен хĕçпăшал хатĕрĕ пенипе 11 çулти ачана хӳтлĕхе туртса кĕнĕ. Ванчăк пионер пуçне амантнă, хăлхине каснă, пуç мимине кисрентернипе пит çинчи мышцăсем хытса ларнă. Салтаксем, хăйсен пурнăçне шеллемесĕр, Толика фронтри лазарет палаткине илсе çитернĕ... === Киле таврăнни === Кайран санитари пуйăсĕнче Анатолие Пензăна илсе çитернĕ. Толик амăшĕ, Елизавета Никитична, Кузнецк чукун çул станцинче Сталинград енчен килекен пур пуйăса кĕтнĕ, ывăлне шыранă. 1942 çул вĕçĕнче кăна хăйĕн ывăлне шыраса тупнă. Ватă офицер пуйăс çинчен аманнă арçын ачана хăварма ирĕк панă... Килте сипленсе çамрăк çарçăн организмĕ вăя кĕрсе пынă. Çапах та пур те аванах пулман, Анатолий астăвăмне çухтнă. 1946 çулхи хĕлле қăна, темиçе кун шар курнă шока пула амнези иртме пуçланă. === Вăрçă хыççăн === === Тӳре-шара эсреллĕхĕ === === Граждансен инициативи === Публикацисем хыççăн çынсем «саккун тулашĕнчи» ветерана хаяр рак чирĕнчен сипленме пулашасшăн пулнă. Çаплах, Краснодар Енре пурнакан Надежда Герасимовна Иванова хăйĕн маçакĕ асăнăвĕсене каласа панă. Сталинград тамăкĕн юлашки кунĕсенче Павлов çуртĕнчен контузи çапнă ачана илсе тухнă та медиксен аллине панă. Вăрçă хыççăн Совет Союзĕн Паттăрĕ Яков Павлов асилнипе, çав çуртра унпа юнашар урăх ача пулман. Инициативăна ют çĕршывра та тăснă. Тăнай Пăлхарĕн гражданинĕ Любомир Иванов, Русенри Ангел Кынчев ячĕллĕ университечĕн физикĕ раççей хаçачĕн форумĕн сайтĕнче çапла çырнă: «...Эпĕ хам çапла шутлатăп: РФ Президенчĕ тахçанах мĕн тумаллине тăватех. Нивуштă Кремль секретариатĕнче ĕçлекенсем МИХ-ри çавăн пек паллă материалсене пăхса тăмаççе-ши»? == Чыслани == * {{Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ}}[[Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ]] == Асăнмалăх == === Театр ӳнерĕнче === * {{cite book | title = Поколение гордости и славы | last = Лекомцева | first = Виктория | authorlink = | coauthors = | editor = | editor-link = | year = 2013 | edition = | publisher = Театральное общество КнАм| location = Комсомольск-на-Амуре | isbn = | doi = | pages = | url = https://knam.livejournal.com/182209.html | accessdate = | quote = | lang-hide = | lang = }} === „Павлов çуртĕнчи Толик“ === • Анатолий Курышова халалланă „Çĕнтерӳ сăн пичĕсем“ проекчĕн мероприятийĕ. 6-пуш-2023 ç., Пенза<ref>[https://commerce-college.ru/news/meropriyatie-tolik-iz-doma-pavlova/ Мероприятие «Толик из дома Павлова»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240708183457/https://commerce-college.ru/news/meropriyatie-tolik-iz-doma-pavlova/ |date=2024-07-08 }}</ref>. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://v102.ru/news/37711.html И один в поле воин] * [https://penza-ru.livejournal.com/563152.html Толик из Дома Павлова] [[Категори:Сталинградри çапăçăва хутшăннисем]] [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннисем]] [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçинчи паттăр ачасем]] [[bg:Анатолий Куришов]] alu4lunlc1nivlu5lhe4yj5hpfwmwnj 0 122412 876359 873122 2026-08-08T18:23:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876359 wikitext text/x-wiki :{{ан арпаштарăр|кетăрла хыр|кетăрпа хырпа}} {{Пĕлтерĕшсем|Кетăр (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Кетăр | image file = Cedar of Lebanon, Forty Hall, Enfield - geograph.org.uk - 708717.jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Cedrus | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} [[File:Moroccan Atlantic cedar.jpg|thumb|Атлас кетăрĕ (Moroccan Atlantic cedar)]] '''Кетăр''' ({{lang-la|Cedrus}}) — {{bt-ruslat|Хыр йышшисем|Pinaceae}} [[йыш (биологи)|ямахатри]] йывăссен олиготиплă кăкĕ (речĕ). Мĕнпурĕ виçĕ тĕс. * {{bt-latrus|Cedrus atlantica|aut=([[Endl.]]) [[Manetti]] ex [[Carrière]]|Атлас кетăрĕ}} * {{bt-latrus|Cedrus deodara|aut=([[Roxb.]] ex [[Lamb.]]) [[G.Don]]|Гималай кетăрĕ}} * {{bt-latrus|Cedrus libani|aut=[[A.Rich.]]|Ливан кетăрĕ}}. == Суя кетăрсем == Кетăр ятпа халăхра çав ятлă кăка пачах та кĕмен ытти хăшпĕр ÿсентарансене те калаççĕ. Вăл шутра: * Çĕпĕр кетăрĕ ({{bt-latrus|Pinus sibirica|Çĕпĕр кетăрла хырĕ}}), Европа кетăрĕ ({{bt-latrus|Pinus cembra|Европа кетăрла хырĕ}}) тата Корея кетăрĕ ({{bt-latrus|Pinus koraiensis|Корея кетăрĕ}}) * Канада хĕрлĕ кетăрĕ ({{bt-latrus|Thuja plicata|Хутламлă туя}}) тата Канада шурă кетăрĕр ({{bt-latrus|Thuja occidentalis|Хĕвеланаç туйи}}) * Хĕвелтухасĕнчи хĕрлĕ кетăр ({{bt-latrus|Juniperus virginiana|Виргини уртăшĕ}}) * Аляска сарă кетăрĕ ({{bt-latrus|Cupressus nootkatensis|Кипарис Нуткан кипарисĕ}}) * Яппун кетăрĕ ({{bt-latrus|Cryptomeria japonica|Яппун криптомерийĕ}}) * Испан кетăрĕ ({{bt-latrus|Cedrela odorata|Ырă шăршăллă цедрела}}) <!-- Следующая далее информация имеет отношение к отдельным видам из рода Сосна, но не к роду Кедр. --> == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Забелин И. И. Род 8. Cedrus — Кедр // Деревья и кустарники СССР : дикорастущие, культивируемые и перспективные для интродукции : в 6 т. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1949. — Т. 1 : Голосеменные / ред. С. Я. Соколов, Б. К. Шишкин. — С. 176—184. — 464 с. — 3000 экз. * Род 40. Кедр — Cedrus Link // Флора СССР = Flora URSS : в 30 т. / гл. ред. В. Л. Комаров. — Л. : Изд-во АН СССР, 1934. — Т. 1 / ред. тома М. М. Ильин. — С. 159. — 302, XVI с. — 5000 экз. * Кедр // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.{{v|2|9|2009}} == Каçăсем == {{Викисловарь|кедр}} * [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CEDRU ''Кедр'' на сайте USDA NRCS] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250407112834/https://plants.usda.gov/java/profile?symbol=CEDRU |date=2025-04-07 }}{{ref-en}}{{v|2|9|2009}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Кедр}}{{v|2|9|2009}} * [http://wood-prom.ru/clauses/vidy-drevesiny/kedr Применение и свойства древесины кедра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250606182336/http://wood-prom.ru/clauses/vidy-drevesiny/kedr |date=2025-06-06 }} {{Внешние ссылки|Растения}} [[Категори:Кетăр| ]] [[Категори:Вăтаçĕр тинĕс таврашĕнчи флора]] [[Категори:Кăнтăр Ази флори]] [[Категори:Строевые породы древесины]] 6inwcvqxggvi4eqzteanw0xnvxhqzrb 0 123076 876373 843339 2026-08-08T23:54:21Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876373 wikitext text/x-wiki {{Философ | ят = Борис Васильевич Марков | анлăшĕ = | портрет = Philosopher Boris Markov.jpg | ӳкерчĕке ăнлантарни = | çуралнă вăхăт = [[1946]], [[утă, 1]] | çуралнă вырăн = д. [[Звоз (Кириллов районĕ)|Звоз]], {{ÇВ|Кириллов районĕ|Кириллов районĕнче}}, [[Вологда облаçĕ]], [[РСФСР]], [[ССРП]] | вилнĕ вăхăт = [[2023]], [[çурла, 13]] | вылнĕ вырăн = [[Звоз (Кириллово районĕ)|Звоз]] ялĕ, [[Кириллово районĕ]], [[Вологда облаçĕ]], [[РФ]] | ăсчах степенĕ = философи ăслăхĕсен тухтăрĕ | ăсчах хисепĕ = профессор | альма-матер = [[Санкт-Петербургри патшалăх университечĕ|А. А. Жданов ячĕллĕ ЛПУ]] | чĕлхе = [[вырăс чĕлхи|вырăс]] | шкул = | тапхăр = [[хальхи философи]] | кăсăксем = [[Философиллĕ антропологи|философиллĕ]] тата [[Культурăллă антропологи|культурăллă антропологисем]], [[методологи]] тата [[теория познания]], [[онтологи]] | идеи = | малтанхисем = [[Козлова Мария Семёновна (философ)|М. С. Козлова]] | парнесем = | парнесемпе чыславсем = {{Заслуженный деятель науки Российской Федерации}} {{Почётный работник высшего профессионального образования Российской Федерации}} | автограф = | сайт = }} '''Бори́с Васи́льевич Ма́рков''' (1.7.1946, [[Звоз (Кириллов районĕ)|Звоз]] ялĕ, [[Кириллов районĕ]], [[Вологода облаçĕ]] — 13.8.2023, çавăнтах) — XX тата XXI ĕмĕрсенчи совет/раççей философĕ. == Биографи == === Килйыш === * Арăмĕ — [[Маркова Ольга Юрьевна (философ)|Ольга Юрьевна Маркова]], философи ăслăхĕсен тухтăрĕ (1949—2016), [[Санкт-Петербургри электротехника патшалăх университечĕ|Санкт-Петербургри электротехника патшалăх университетĕнче]] вĕрентет. ** Хĕрĕ — [[Маркова Татьяна Борисовна|Татьяна Борисовна Маркова]] (1972 çур.), философи ăслăхĕсен тухтăрĕ. *** Икĕ мăнук. == Ăслăх ĕçĕсем == === Монографисем === * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Методология «Капитала» К. Маркса и современная наука |каçă |яваплă = Б. В. Марков, Ф. Ф. Вяккерев, В. М. Кошев и др.] ; Под ред. Ф. Ф. Вяккерева |вырăн = Л.|издательство = Изд-во ЛГУ |çул = 1984 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=208 |isbn= |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк = Разум и сердце: история и теория менталитета |каçă = |вырăн = СПб. |издательство=[[Издательство СПбГУ|Изд-во С.-Петербург. ун-та]] |çул=1993 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=231 |isbn=5-288-01122-2 |тираж= |ref=Марков }} * Сердце и разум: история и теория менталитета. СПб., 1995. * История современной зарубежной философии. (В соавторстве.) СПб., 1995 * Наука и альтернативные формы знания. СПб., 1995. * Очерки социальной антропологии. СПб., 1995. * Стратегии ориентации в постсовременности. (В соавторстве.) СПб., 1996 * Философия и ориентирование человека в мире * Ориентирование на краях порядков * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.| пуçелĕк = Философская антропология : Очерки истории и теории: Учебное пособие для студентов и аспирантов гуманитарных специальностей |каçă = http://anthropology.ru/ru/texts/markov/fantr.html |вырăн=СПб. |издательство=Лань |çул = 1997 |том= |страницы= |столбцы= |страниц= 381 |isbn= 5-86617-052-3|тираж= |ref=Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.| пуçелĕк = Храм и рынок. Человек в пространстве культуры|оригинал= |вырăн = СПб.|издательство=[[Алетейя (издательство)|Алетейя]] |çул=1999 |страниц=296 |isbn=5-89329-141-7 |тираж= |ref=Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк= Знаки бытия|оригинал= |каçă= вырăн=СПб.|издательство=[[Наука (издательство)|Наука]] |çул=2001 |страниц=567|сери=Слово о сущем |isbn=5-02-026823-2 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия: Учебное пособие |каçă= |яваплă = С.-Петерб. гос. ун-т, Смол. ин-т свобод. искусств и наук |вырăн=СПб. |издательство=Бельведер |çул= |том= |страницы= |столбцы= |страниц=347 |isbn=5-9259-0033-2 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Философская антропология: Очерк истории |каçă = |яваплă = Б. В. Марков, А. А. Морев, Г. Е. Сергиевская и др.; Под ред. Б. В. Маркова, А. Н. Исакова; С.-Петерб. гос. ун-т |вырăн=СПб. |издательство=Изд-во СПбГУ |çул = 2003 |страниц=383 |сери= |isbn=5-288-03229-7 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк = Человек, государство и Бог в философии Ницше |каçă= |вырăн=СПб.|издательство=Русский остров: Владимир Даль |çул=2005 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=787 |сери=Мировая Ницшеана : МН |isbn=5-93615-031-3 |тираж= |ref=Марков}} * {{кĕнеке |автор= Марков Б. В.|пуçелĕк=Понятие политического |каçă= |вырăн=М.|издательство=[[РОССПЭН]]|çул=2007 |страниц=142 |сери=Россия. В поисках себя… |isbn=5-8243-0801-2 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк= Философская антропология: учебное пособие для студентов высших учебных заведений, обучающихся по направлению подготовки ВПО 030100 "Философия"|каçă = |яваплă = |кăларăм=2-е изд |вырăн=СПб.|издательство=[[Питер (издательство)|Питер]] |çул=2008 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=349 |серия=Учебное пособие |isbn=978-5-469-01526-0 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Культура повседневности : учебное пособие для студентов высших учебных заведений, обучающихся по специальности 031401. 65 "Культурология" |каçă = |вырăн=СПб.|издательство=Питер|çул=2008 |страниц=352 |сери=Учебное пособие |isbn=978-5-91180-180-9 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк= Философия: исторические типы философии, основные направления и проблемы современной философии, философия и методология науки: учебник по направлению подготовки 032200 "Прикладная этика" |каçă= |вырăн=СПб.|издательство=Питер|çул=2009 |страниц=426 |сери=Учебник для вузов |isbn=978-5-388-00695-0 |тираж= |ref=Марков}} ** {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия: для бакалавров и специалистов : учебник по направлению подготовки 032200 "Прикладная этика" |каçă = |вырăн=М.|издательство=Питер|çул=2012 |сери=Учебник для вузов. Стандарт третьего поколения |isbn=978-5-4237-0139-0 |тираж= |ref=Марков }} ** {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия: для бакалавров и специалистов : учебник по направлению подготовки 032200 "Прикладная этика" |каçă= |вырăн = |издательство=Питер|çул = 2013 |страниц=426 |сери=Учебник для вузов. Стандарт третьего поколения |isbn=978-5-496-00096-3 |тираж= |ref= Марков}} ** {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия [Текст] : для бакалавров и специалистов : учебник по направлению подготовки 032200 "Прикладная этика" |каçă= |вырăн=СПб.|издательство=Питер|çул=2014 |страниц=426 |сери=Учебник для вузов. Стандарт третьего поколения |isbn=978-5-496-00096-3 |тираж= |ref=Марков }} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Люди и знаки. Антропология межличностной коммуникации |каçă = |кăларăм= |вырăн= |издательство=[[Наука (издательство)|Наука]] |çул=2011 |страниц=668|серия=Слово о сущем; Т. 98 |isbn=978-5-02-025466-4 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В., [[Щавелёв Сергей Павлович|Щавелев С. П.]]|пуçелĕк = Критика тоталитарного опыта|каçă= |яваплă = Гос. образовательное учреждение высш. проф. образования "Курский гос. мед. ун-т" М-ва здравоохранения и социального развития Российской Федерации |вырăн= Курск|издательство=[[Курский государственный медицинский университет|Изд-во Курского гос. мед. ун-та]] |çул=2011 |страниц=159 |сери= |isbn=978-5-7487-1478-5 |тираж= |ref=Марков, Щавелев}} ** {{кĕнеке |автор=Марков Б. В., Щавелев С. П.|пуçелĕке=Критика тоталитарного опыта |яваплă=Б. В. Марков ; Гос. образовательное учреждение высш. проф. образования "Курский гос. мед. ун-т М-ва здравоохранения и социального развития России" |кăларăм = 2-е изд., стер.|вырăн=М. |издательство=Флинта |çул= 2011|том= |страницы= |столбцы= |страниц=159 |isbn=978-5-9765-1147-7 |тираж= |ref= Марков, Щавелев}} * {{кĕнеке |автор=[[Липский, Борис Иванович|Липский Б. И.]], Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия: учебник для студентов высших учебных заведений |каçă= вырăн = |издательство=Юрайт |çул= 2012|страниц=495 |сери=Учебно-методическое объединение рекомендует |isbn=978-5-9916-1684-3 |тираж= |ref=Липский, Марков}} ** {{кĕнеке |автор=Липский Б. И., Марков Б. В.|пуçелĕк = Философия: учебник для бакалавров и для студентов высших учебных заведений |каçă = |вырăн=М.|издательство=Юрайт |çул=2012 |страниц= 495|сери=Бакалавр. Базовый курс |isbn= 978-5-9916-1838-0|тираж= |ref=Липский, Марков}} ** {{кĕнеке |автор=Липский Б. И., Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия : учебник для бакалавров : для студентов высших учебных заведений |каçă= |вырăн=М.|издательство=Юрайт |çул=2013 |страниц=508 |сери=Бакалавр. Базовый курс / Санкт-Петербургский гос. ун-т |isbn=978-5-9916-2445-9 |тираж= |ref=Липский, Марков}} ** {{кĕнеке |автор=Липский Б. И., Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия: учебник для академического бакалавриата : для студентов высших учебных заведений |кăларăм=2-е изд., перераб. и доп |вырăн=М. |издательство=Юрайт |çул = 2015 |сери=508 |isbn=978-5-9916-4580-5 |тираж=Бакалавр. Академический курс / Санкт-Петербургский гос. ун-т |ref=Липский, Марков}} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк=Ю. В. Перов: философия жизни и жизнь в философии: книга воспоминаний |яваплă=Санкт-Петербургский гос. ун-т, Философский фак. ; сост. Б. В. Марков, А. А. Липская; отв. ред. Б. В. Марков |вырăн= Спб.|издательство=С.- Петербургский гос. ун-т |çул= 2012|том= |страницы= |столбцы= |страниц=233|сери=История науки |isbn=978-5-288-05344-3 |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Человек в условиях современности |вырăн=СПб.|издательство=Филологический фак. СПбГУ : Фак. свободных искусств и наук СПбГУ |çул= 2013|страниц=430 |isbn=978-5-8465-1311-2 |тираж= |ref= Марков}} * {{кĕнеке |автор= |пуçелĕк= Вспоминая философский факультет...: сборник|оригинал= |яваплă=Санкт-Петербургский гос. ун-т, Санкт-Петербургское филос. о-во ; сост. Б. В. Марков, [[Малинов Алексей Валерьевич|А. В. Малинов]]|вырăн=СПб. |издательство=Санкт-Петербургское философское общество |çул=2015 |том= |страницы= |столбцы= |страниц=464 |isbn=978-5-93597-116-8 |тираж=300 |ref= }} === Статьясем === '''вырăслисем''' * {{статья |автор= [[Манько Юрий Владимирович|Манько Ю. В.]], Марков Б. В., [[Солонин Юрий Никифорович|Солонин Ю. Н.]]|пуçелĕк=Научное познание как проблема философского анализа |каçă= |кăларăм=Философские проблемы научного познания и творчества |вырăн= СПб.|издательство= |çул=1996|том= |выпуск= |номер= |страницы=9—38 |ref= |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Разум и история |оригинал= |кăларăм = Метафизические исследования. Выпуск 3. История. Альманах Лаборатории Метафизических Исследований при философском факультете СПбГУ |вырăн = |издательство= |çул =1997 |том= |выпуск= |номер= |страницы= 9—27|isbn= |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пай= Мёртвое и живое |пуçелĕк=Фигуры Танатоса: Искусство умирания. Сб. статей |яваплă=Под ред. А. В. Демичева, М. С. Уварова |вырăн=СПб. |издательство=[[Издательство СПбГУ]] |çул=1998 |страницы=136—152 |ref=Марков}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Является ли понятие жизни актуальным для культурной антропологии |кăларăм =Культурология как она есть |вырăн=СПб. |издательство= |çул=1998 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Человек в процессе цивилизации |кăларăм=Очерки социальной философии |вырăн=СПб.|издательство= |çул=1998 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Теория в социальных науках |кăларăм=Социальная реальность и социальные теории |вырăн= СПб.|издательство= |çул=1998 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=От феноменологии сознания к аналитике телесного бытия |кăларăм=Очерки феноменологической философии |вырăн= СПб.|издательство= |çул=1998 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк= О переживании|кăларăм = Очерки феноменологической философии| вырăн = СПб. |издательство= |çул =1998 |том= |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Научное познание и процесс цивилизации |кăларăм = Наука и культура |вырăн = М. |издательство= |çул = 1998 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Другая свобода |кăларăм = [[Вестник Санкт-Петербургского государственного университета]] |вырăн = |издательство= |çул = 1998 |выпуск=3 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Понятие жизни в философской антропологии |кăларăм=[[Вестник Санкт-Петербургского государственного университета]] |вырăн = |çул= 1998|выпуск=4 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Виртуальная реальность: телекратия и развитие коммуникативной культуры |кăларăм=Человек. Философия. Гуманизм |вырăн=СПб. |издательство= |çул=1998 |том=9 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк = Философская антропология и проблемы комплексного исследования человека |кăларăм = Человек. Философия. Гуманизм |вырăн = |издательство= |çул=1998 |том=9 |ref=Марков|archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Образование и искусство жизни |кăларăм=Новые технологии образования |вырăн=М. |издательство= |çул=1998 | ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Социальная антропология |кăларăм=[[Социально-политический журнал]] |вырăн= |издательство= |çул=1998 |номер=2 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пай=Герменевтика Dasein и деструкция онтологии у Хайдеггера |пуçелĕк=Герменевтика и деконструкция |яваплă=Под ред. Штегмайера В., Франка Х., Маркова Б. В. |вырăн=СПб. |издательство= |çул=1999 |том= |страницы=10—33 |ref=Марков }} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В. |пуçелĕк=Герменевтика и деконструкция |яваплă=Под ред. Штегмайера В., Франка Х., Маркова Б. В. |вырăн=СПб. |издательство= |çул=1999 |страницы=182—201 |тираж= |ref=Марков}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Светлое прошлое |кăларăм=Тугариновские чтения. Материалы научной сессии. Серия «Мыслители», выпуск 1 |тип= |вырăн=СПб. |издательство= Санкт-Петербургское философское общество |çул=2000 |страницы=51—61 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Интернет и Демократия |кăларăм=Информация, коммуникация общество |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |ref= Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Критика морали Ф. Ницше |вырăн=СПб. |издательство=Наука и общество |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк= Познание и жизнь|кăларăм=Основы теории познания |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=На краях порядка. Философия протеста XX века |кăларăм=Труды по герменевтике. Вып. 1 |тип= |вырăн=Одесса |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Философия Ницше|кăларăм=Дарвин и Ницше сквозь призму 20 в. |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Экономический порядок и право в российской повседневности |кăларăм= Социальное рыночное хозяйство|вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Истина и удовольствие |кăларăм=Философия пира |вырăн= СПб.|издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Воображаемое, символическое, реальное |кăларăм=Социальное воображение |тĕс= |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Ницше и гуманизм |кăларăм=Вестник СПбГУ |вырăн = |издательство= |çул=2000 ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Россия и Европа: проблема идентичности |кăларăм=Ценности и отчуждение в культурно-цивилизационных процессах |вырăн= Великий Новгород|издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=После оргии. Предисловие |каçă= |кăларăм авторĕ=Бодрийяр Ж. |кăларăм=Америка |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Реквием сексуальному. Предисловие |кăларăм авторĕ=Бодрийяр Ж. |кăларăмм=Забыть Фуко |вырăн= СПб.|издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Мораль и разум. Послесловие |кăларăм авторĕ = Хабермас Ю. |кăларăм=Моральное сознание и коммуникативное действие |вырăн=СПб. |издательство= |çул= 2000|ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Историческая антропология как составная часть интегрального знания о человеке |кăларăм=Человек в философии XX века |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В. |пуçелĕк=Демократия и Интернет |кăларăм=Интернет и современное общество |вырăн=СПб. |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Справедливость, ирония и солидарность |кăларăм=Санкт-Петербургский университет |вырăн= |издательство= |çул=2000 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Виртуальный город |кăларăм= Виртуальное пространство культуры. Материалы научной конференции 11–13 апреля 2000 г. Серия “Symposium”, выпуск 3|вырăн= СПб.|издательство= Санкт-Петербургское философское общество |çул=2000 |страницы=136 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор= |пай=Знаки бытия |пуçелĕк=Александр Сокуров на философском факультете |яваплă=Сост. Е. Н. Устюгова, отв. ред. И. Ю. Ларионов |вырăн=СПб. |издательство= Санкт-Петербургское философское общество |çул=2001 |страницы=74—83 |сери=«Мыслители», выпуск 6 |ref=Марков}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Интеллигенция и истина |кăларăм=Miscellanea humanitaria philosоphiae. Очерки по философии и культуре. К 60-летию профессора Юрия Никифоровича Солонина. Серия «Мыслители», выпуск 5 |вырăн=СПб. |издательство= Санкт-Петербургское философское общество |çул= 2001|страницы=135—144 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В. |пай=Человек и глобализация мира |пуçелĕк=Отчуждение человека в перспективе глобализации мира. Сб. статей. Выпуск I |яваплă=Под ред. Маркова Б. В., Солонина Ю. Н., Парцвания В. В. |вырăн=СПб.|издательство=Издательство «Петрополис» |çул= |ref= }} * {{статья |автор=|пуçелĕк= |кăларăм = |вырăн= |издательство= |çул=2001 |страницы=100—122 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Хайдеггер и Ницше |кăларăм=Homo philosophans. Сборник к 60-летию профессора К. А. Сергеева. Серия «Мыслители», выпуск 12 |вырăн=СПб. |издательство= Санкт-Петербургское философское общество |çул=2002 |страницы=205—225 |isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid= |язык= |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пай=Проблема человека в эпоху масс-медиа |пуçелĕк= Перспективы человека в глобализирующемся мире|яваплă=Под ред. В. В. Парцвания|вырăн=СПб. |издательство=Санкт-Петербургское философское общество |çул=2003 |страницы=62—84 |столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= }} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пай=Два лица нации |пуçелĕк=«Россия и Грузия: диалог и родство культур» |яваплă=Под ред. В. В. Парцвания|вырăн=СПб. |издательство= Санкт-Петербургское философское общество |год=2003 |том= |страницы=219—231 |ref=Марков }} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Путешествие как признание другого |кăларăм=Путь Востока. Межкультурная коммуникация. Материалы VI Молодежной научной конференции по проблемам философии, религии, культуры Востока. Серия “Symposium”, выпуск 30 ||вырăн=СПб. |издательство=Санкт-Петербургское философское общество |çул=2003 |страницы=186—196 |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор=Марков Б. В.|пай=Лицо: национальное и общечеловеческое |пуçелĕк=Человек: соотношение национального и общечеловеческого. Сб. материалов международного симпозиума (г. Зугдиди, Грузия, 19–20 мая 2004 г.) |яваплă=Под ред. В. В. Парцвания |издательство=Санкт-Петербургское философское общество |çул=2004 |том= |страницы=171—186 |ref=Марков }} * {{статья |автор=Марков Б. В.|пуçелĕк=Трансформация представлений о теле и душе в современной культуре |кăларăм=Культурное наследие: от прошлого — к будущему |вырăн=М., СПб. |издательство=Новый хронограф, Эйдос|çул= 2009|том=6 Фундаментальные проблемы культурологии |выпуск= |номер= |страницы=203—215 |isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid= |язык= |ref=Марков |archiveurl= |archivedate=}} '''урăх чĕлхесенче''' * {{статья |автор= |пуçелĕк=Umfrage: hat freiheit zukunft? |кăларăм авторĕ = |кăларăм=Berliner Debatte Initial. Zeitschrift fur sozialwissenschaftliche diskurs|вырăн= |издательство= |çул=1998 |номер=4 |чĕлхе= de|ref= |archiveurl= |archivedate=}} * {{кĕнеке |автор= |пай=Law and economic order in the structures of russian everyday life |пуçелĕк=The social market economy |яваплă=ed. P. Koslowski |издательство=[[Springer Science+Business Media]] |çул=1998 |ref= }} * {{статья |автор= |пуçелĕк=Andere Europa |кăларăм=Europaphilosophie |вырăн=Berlin |издательство=[[Walter de Gruyter]]|çул=2000|archivedate=}} * {{статья |автор= |пуçелĕк=Nietzsche in Russland |кăларăм=Nietzsche-Studien |вырăн= |издательство= |çул=2000|ref= |archiveurl= |archivedate=}} == Чыслани == * [[Раççей Федерацин тава тивĕçлĕ ăслăх ĕçченĕ]] (2007). == Литература == * {{статья|каçă=https://discourse.elpub.ru/jour/article/download/666/638|автор=[[Дорофеев Даниил Юрьевич|Дорофеев Д. Ю.]]|пуçелĕк=Борис Васильевич Марков. Памятное слово|кăларăм=Дискурс|çул=2024|том=10|номер=1|страницы=177—180|ref=Дорофеев}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://philosophy.spbu.ru/ru/institut/prepodavateli/245-markov-boris-vasilievich.html Страница] на сайте [[Институт философии СПбГУ|Института философии СПбГУ]] * [http://anthropology.ru/ru/person/markov-bv Марков Борис Васильевич] * [https://iphras.ru/uplfile/root/news/archive_events/2019/29_01/siravka_o_bv_markove.pdf Биографическая справка] * {{статья|автор=[[Зенкин Сергей Николаевич|Зенкин С. Н.]] |пуçелĕк=Плагиат по Станиславскому |оригинал= |каçă=http://www.ng.ru/philosophy/2000-07-20/5_bodr.html |кăларăм=[[Независимая газета]] |тĕс=газета |вырăн= |издательство= |çул=20.07.2000 |том= |выпуск= |номер= |страницы= |isbn= |issn= |doi= |bibcode= |arxiv= |pmid= |чĕлхе=Зенкин |ref= |archiveurl= |archivedate= }} * [https://cyberleninka.ru/article/n/filosofiya-v-rossii-proshloe-nastoyaschee-buduschee-beseda-s-professorom-b-v-markovym Философия в России. Прошлое. Настоящее. Будущее] (беседа с [[Осипов, Игорь Дмитриевич|И. Д. Осиповым]]) * [https://medanthro.ru/?page_id=2526 Информация]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на сайте журнала «Медицинская антропология и биоэтика» * [https://xn--n1adm.xn--p1acf/2023/08/%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BA%D0%BE%D0%B2-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81-%D0%B2%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87-1946-2023/ Некролог] на сайте [[Российское философское общество|Российского философского общества]] g1e9pbvhmf1e6q4yglqj2vr57kfbsz9 0 125228 876365 853114 2026-08-08T19:06:18Z Magnefl 12348 foto 876365 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Калта (пĕлтерĕшсем)}} :{{ан арпаштарăр|Ахаль туй çĕлен|Ахаль туй çĕленпе}} {{Taxobox | name = Ахаль туй калта | image file = Anguidae.jpg | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Anguis fragilis | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} [[File:Anguis fragilis-m.jpg|thumb|Ҫитӗннӗ арҫыннисем ҫирӗп ҫутӑ тӗслӗ]] '''Ахаль туй калта'''<ref name="а"> Ананьева Н. Б., Боркин Л. Я., Даревский И. С., Орлов Н. Л. Пятиязычный словарь названий животных. Амфибии и рептилии. Латинский, русский, английский, немецкий, французский. / под общ. ред. акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., 1988. — С. 168. — 10 500 экз. — ISBN 5-200-00232-X.</ref>, е '''ахаль пăхăр калта'''<ref name="а" /> ({{lang-lat|Anguis fragilis}}) — [[Anguidae|туй калта]] ямахатри урасăр [[калтасем|калтасен]] биологилле тĕсĕ. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа]] [[Категори:Калтасем]] [[Категори:Евразири шуса çӳрекенсем]] 6the92p5l0tnsot4mx4dg8gibn18epc 0 130382 876369 875814 2026-08-08T21:35:10Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876369 wikitext text/x-wiki [[File:Alexander III and Orlov Trotters by Sverchkov.jpg|thumb|Alexander III and Orlov Trotters by Sverchkov]] '''Кӳлĕм''', лашана, лашасене, е урăх чĕрчунсене кÿлни. Ытарлă пĕлтерĕшпе: ирхи кÿлĕм, каç кÿлĕм. {{викисловарь|кӳлĕм}} {{викисловарь|ут}} == Литература == * Запряжка // Энциклопедия военных и морских наук. Под ред. Г. А. Леера. Т. 3. — С.-Пб., 1888. * Дебу. Запряжки. — С.-Пб., 1911. == Каçăсем == * [https://konovod.com/?id=488 Сайт про виды упряжи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260112113045/https://konovod.com/?id=488 |date=2026-01-12 }} * [https://web.archive.org/web/20111216050453/http://www.orlovhorse.ru/?page=44&Id=1 Разновидности конных запряжек на сайте «Орловский рысак»]. {{Тулаш каçăсем}} {{Ут таврашĕ}} [[Категори:Лаша кӳлни]] [[Категори:Урапа-çуна]] [[Категори:Конская упряжь]] [[Категори:Ездовые собаки]] 4wgrtmv0ld25tbcwriglu8xt5sfiseg 0 130383 876370 875815 2026-08-08T21:35:12Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876370 wikitext text/x-wiki [[File:Nikolai Sverchkov - Emperor Alexander II with Children.jpg|thumb|left |Nikolai Sverchkov - Emperor Alexander II with Children]] [[File:Kaiser Akbar bändigt einen Elefanten.jpg|thumb|Mughal Emperor Akbar training an elephant]] '''Кӳлĕм хатĕрĕсем тата кӳлесси''' {{викисловарь|кӳлĕм}} {{викисловарь|ут}} == Литература == * Запряжка // Энциклопедия военных и морских наук. Под ред. Г. А. Леера. Т. 3. — С.-Пб., 1888. * Дебу. Запряжки. — С.-Пб., 1911. == Каçăсем == * [https://konovod.com/?id=488 Сайт про виды упряжи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260112113045/https://konovod.com/?id=488 |date=2026-01-12 }} * [https://web.archive.org/web/20111216050453/http://www.orlovhorse.ru/?page=44&Id=1 Разновидности конных запряжек на сайте «Орловский рысак»]. {{Тулаш каçăсем}} {{Ут таврашĕ}} [[Категори:Лаша кӳлни]] 77pc34e01eq4z78hygc2sc2oefv6onl 10 130490 876360 2026-08-08T18:34:50Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Самка розового какаду, Маунт-Плезэнт, Южная Австралия, Австралия» 876360 wikitext text/x-wiki Самка розового какаду, Маунт-Плезэнт, Южная Австралия, Австралия fm7w7h2dji830mhg5kwa64gb4eut5k6 10 130491 876361 2026-08-08T18:35:15Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Galah (Eolophus roseicapilla) female in flight Mount Pleasant.jpg» 876361 wikitext text/x-wiki Galah (Eolophus roseicapilla) female in flight Mount Pleasant.jpg ih5u9azbleu3ur684wf5e92hfrqz09r 10 130492 876362 2026-08-08T18:35:38Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Чайные плантации около водохранилища Маттупетти, Керала, Индия» 876362 wikitext text/x-wiki Чайные плантации около водохранилища Маттупетти, Керала, Индия g1mxsh386sa19w5z8phb0laz6pn1k6w 10 130493 876363 2026-08-08T18:35:59Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Mattupetty Lake View.jpg» 876363 wikitext text/x-wiki Mattupetty Lake View.jpg r1h6l9m9fwaqcqffbv2v8w6v1tce72v