Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 11914 876998 728509 2026-08-30T15:05:11Z Aslati 36702 Aslati [[Çыранçи Чаллă]] страницӑн ятне [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] ҫине улӑштарчӗ 728509 wikitext text/x-wiki {{Хула çинчен|Чаллă|[[Ӳкерчĕк:Coat of Arms of Naberezhnye Chelny (Tatarstan).png|150px|Чаллă гербĕ]]|[[Раççей]]|[[Тутарстан]]|||||||||||||}} '''Çыранçи Чаллă''' е '''Чаллă''' е '''Чаллă Çыр''' е '''Чуллă Çыр''' ({{lang-ru|Набережные Челны}}, {{lang-tt|Чаллы}}) — [[Тутарстан]]ри [[хула]]. == Тавралăхĕ == == Кун-çулĕ == Авалхи [[Чаллă]]на хальхи [[Маматăш]] патĕнче никĕсленĕ. Çак хулана тутар-монголсем [[1236]] çулта çĕмĕрсе тăкнă пулас. Çапах та вăл хыççăнах питĕ хăвăрт ура çине тăнă. Тутар–монголсем тапăнса килсен [[Атăлçи Пăлхар]] иккĕне пайланса кайнă. Вара [[1278]] çулта пĕр-пĕринпе хирĕçсе тăракан иккĕ пиклĕх пулнă: тухăçра — [[Çарăмсан патшалăхĕ]], анăçра — [[Сăвар патшалăхĕ]]. Сăвар патшалăхĕнче тутар-монголсене юраса та сутăнса пурăннă [[Каçи-Парăç]] ăрăвĕ хуçаланнă, вĕсене [[асанçăсем]] тенĕ. Çарăмсан патшалăхĕнче вара аслă чаплă [[Челпир]] патшан тăхăмĕсем ертсе пынă, вĕсене ашравçăсем тенĕ. [[Ашравçăсем]] авалхи пăлхар-чăваш йăли-йĕркисене тытса пынă, çиччĕ ютсемпе хутшăнман. Вĕсем '''Чаллăпа''' [[Çăкату]] хулисенче пурăннă. Асăнçăсем ĕнтĕ тутар-монголсемпе, [[кыпчаксем]]пе хутшăнса, [[ислам]] тĕнне кĕрсе пынă. Вĕсем [[Хусан]] хулине тытса тăнă. [[XIV ĕмĕр]] варринче тутар-монголсемпе кăпчаксем пулашнипе асанçăсем ашравçăсене çĕнтерме тытăннă. Çакăнтан пуçласа вара пĕтĕм Атăлçи Пăлхар çĕрĕ тутарланасси пуçланать. Чăвашсен авалхи асаттисем çурçĕрте, хальхи [[Шупашкар]], [[Çĕрпӳ]], [[Сĕве]] патĕнче çеç питĕ çирĕп тăнă. Пăлхар-Сăвар çĕрĕнчи халăх ислама тухса пынă. Авалхи йăлана, тăван чĕлхене упракан чăвашсене [[Чулман Атăл]] еннелле куçарма тытăнаççĕ. Хуласенче тутарланасси хĕрсе пынă. Аваллăх, хальхи саманари пекех, ялсенче çеç упранса юлать (''Хальхи чăвашсен, хăйсен йăлисене сыхласа аталантарса пырас тесен, пурнăç йывăр килсен те чăваш уявĕсене кашни ялта ирттермелле, хуласенче те чăваш чĕлхине сарма тĕрлĕ меслетсем тупмалла.'') [[1430]] çулта Атăлçи Пăлхар каллех икĕ пая вакланать. Чăвашлăха, авалхи пăлхарлăха упрас текенсем, уйрăлса тухса, [[Тухăçъен Пăлхар]] çĕршывне йĕркелеççĕ, шĕкĕр хули — Чаллă пулать. Ун чухне [[чăвашсем]] 50 пин йышлă çар çеç пухма пултарнă, çапах та вĕсем чылай хушă тапăнса килекен вырăссенчен çăлăнса пурăннă. Чăвашсен кӳписем çирĕп пулнă, вĕсем ку таврара чи малтан пăшалсемпе усă курнă. [[1376]] çулта вĕсем анăçран тапăнса килекен [[Дмитрий Донской]] çарне çĕмĕрсе тăкаççĕ. Анчах та çапла патшалăх чылай тытăнса тăма пултарайман. Тухăçъен Пăлхар пикĕсем тутарсемпе кăпчаксен çарĕсене тарма тытăнаççĕ. <blockquote>«Основной опорой Ашрафидов были свободные булгарские крестьяне (субаши) и служилые феодалы (казаки) Чалмы-Черемшанской провинции и не принадлежащие хану части Казанской области, составляющее ядро чаллинской армии — лучшей в стране», -</blockquote> çырать тутар историкĕ [[Фаргат Нурутдинов]]. [[1482]] çулта Тухăçъен Пăлхар тата иккĕне пайланса кайнă. Çакă та патшалăха хавшаклатать. Пĕр-пĕринпе çапăçакан ашравçăсем тăванĕсемпе çапăçма хăйсем патне ирĕклĕ кăпчаксемпе тутарсене хăйсен [[хан]]ĕсемпе, мăрсисемпе чĕнеççĕ. Майĕпен Чаллă таврашĕнче ют чĕлхе çĕнтерсе пыма пуçлать, вăл патшалăха тата вăйсăрлатать. [[Вырăс ушкуйникĕсем]] пĕрмаях тапăнса килеççĕ, чăваш ялĕсемпе хулисене çунтарса яраççĕ. [[1506]] çулхи [[çĕртме, 25|çĕртмен 25-мĕшĕнче]] «[[Чаллăри çапăçу]]» пулса иртнĕ. Пăлхар-чăвашсем вырăссен çĕр пин йышлă çарне пуçĕпех çапса тăкаççĕ. [[1556]] çулта вырăс çарĕсем Чаллă хулине туртса илсе çунтарса яраççĕ. Тухăçъен Пăлхар патшалăхĕ пĕтсе ларать, пăлхар-чăвашсем ислам тĕнне тухса тутарланса каяççĕ. [[Мускав]] патшисем кунти ирĕклĕхе юратакан чăвашсене тĕрлĕ çĕре куçарса кайма тытăнаççĕ, [[Ливони вăрçи]]не пинĕ-пинĕпе ăсатаççĕ, [[Псков]], [[Новгород]], [[Смулен]] таврашне кнеçсем, «служилăй турхансем» туса яраççĕ. Тухăçъен Пăлхарăн пушаннă ялĕсене тăрахĕсене ислам тĕнĕпе пурăнакан кăпчаксене куçарса пыраççĕ. Çапла вара Атăлçи Пăлхарăн пулнă чи мухтавлă тарăхĕсем «тутарланса» пĕтеççĕ… == Паллă янташсем == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * [[Юхма Мишши]], «Авалхи чăвашсем», [[1996]], [[Шупашкар]]. == Каçăсем == {{stub}} {{Каçă çук}} {{Тутарстан}} [[Категори:Чаллă]] [[Категори:Атăлçи Пăлхар хулисем]] 8b6go9ihovstlyer6xx87n8oojkxo2b 1 11915 877000 800655 2026-08-30T15:05:12Z Aslati 36702 Aslati [[Сӳтсе явасси:Çыранçи Чаллă]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Ҫыранҫи Чаллӑ]] ҫине улӑштарчӗ 800655 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Çыранçи Чаллă кунçулĕ]] i9p9mqrpxur9dnymluaq17aq4rrug1p 0 15018 877033 142145 2026-08-31T01:51:38Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Польша чĕлхин Силези диалекчĕсем]] 877033 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Польша чĕлхин Силези диалекчĕсем]] i8xeih6xilnhyr8fjx6y5e2txcmxtzd 0 27486 877024 649630 2026-08-30T22:12:25Z Aslati 36702 Aslati [[Пушкăрт ялĕн калаçăвĕ]] страницӑн ятне [[Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] ҫине улӑштарчӗ 619982 wikitext text/x-wiki {{Чĕлхе |тĕс = алтай |ят = Пушкарт пуплевĕ |тăван ят чăваш |патшалăх = [[Раççей]] |регионсем = [[Чăваш Ен]] ([[Етĕрне районĕ]], [[Пушкарт]] ялĕ) |официаллă чĕлхе = |йĕркелевçĕ = |калаçакан йышĕ = |рейтинг = |статус = |çухалнă = |категори = [[Еврази чĕлхисем]] |классификаци = [[Алтай чĕлхисем|Алтай çемьи]] :[[Тĕрĕк чĕлхисем|Тĕрĕк турачĕ]] ::[[Пăлхар чĕлхисем|Пăлхар ушкăнĕ]] :::[[Чăваш чĕлхи]] |çыру = }} '''Пушкăрт пуплевĕ''' ''(пушкарт)'' — [[чăваш чĕлхи]]н [[пуплев (диалект)|пуплевĕ]] ([[пăлхар чĕлхисем|пăлхар ушкăнĕн]] [[тĕрĕк чĕлхи]]). [[Чăваш Ен]]ĕн [[Етĕрне районĕ]]нчи [[Пушкарт]] ялĕнче калаçаççĕ. == Пĕтĕмĕшле хыпарсем == == Вуламалли == * [[Тенишев Эдхям Рахимович|Э. Р. Тенишев]] (ред.). ''Сравнительно-историческая грамматика тюркских языков. Региональные реконструкции''. М., 2002. == Каçăсем == * [http://ru.chuvash.org/news/784.html Лингвистика экспедицийĕ – 2009] {{Тĕрĕк чĕлхисем}} [[Категори:Раççей чĕлхисем]] [[Категори:Чăваш чĕлхи]] [[Категори:Тĕрĕк чĕлхисем]] 9jl8jv7aosodvdrn08oqcg7w5ht1mv2 0 40209 876997 873523 2026-08-30T13:38:16Z ~2026-47201-47 40878 /* Асăрхавсем */ 876997 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Куславкка (пĕлтерĕшсем)}} {{Пĕлтерĕшсем|Козловка (пĕлтерĕшсем)}} {{Пĕлтерĕшсем|Кословккă (пĕлтерĕшсем)}} {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Кословккă |тăван çĕлĕк = ''Кословккă'' [[File:Kozlovka Batyrevsky Chuvashia.jpg|thumb|300px|Kozlovka Batyrevsky Chuvashia]] |герб = Coat of Arms of Chuvashia.svg |ялав = Flag of Chuvashia.svg |lat_deg = 55|lat_min = 04|lat_sec = 24 |lon_deg = 47|lon_min = 42|lon_sec = 21 |CoordAddon = |CoordScale = |ЯндексКарта = http://maps.yandex.ru/map.xml?mapID=1200&mapX=4109338&mapY=7027003&scale=7&descx=4109338&descy=7027003 |регион карттин пысăкăшĕ = |район карттин пысăкăшĕ = |регион = Чăваш Ен |регион тапăлра = Чăваш Ен |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Патăрьел районĕ |район тапăлра = Патăрьел районĕ{{!}}Патăрьел |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Туçа ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Тури Туçа ял тăрăхĕ{{!}}Туçа |шалти пайлану = виçĕ [[урам]] |пуçлăх = Углёв Константин Анатольевич |никĕсленĕ вăхăт = 1929 |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = Ял |лаптăк = 280632 тăв.м<ref name="Демографи">[http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=306&id=2216093 Туçа ял тăрăхĕн паспорчĕ.]</ref> ~ 0,3 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = 143 |халăх çыравĕн çулĕ = 2010<ref>Численность населения городских округов, муниципальных районов, городских и сельских поселений, населенных пунктов Чувашской Республики по итогам Всероссийской переписи населения 2010 года. Стат. сборник / Чувашстат - Чебоксары, 2012 – 82 с.</ref> |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[чăвашсем]] |конфесси йышĕ = православсем |этнохороним = кословккăсем |вăхăт тăрăхĕ =[[UTC+3]] |почтă индексĕ =429354 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = 83532 |автомобиль кочĕ = 21, 121 |цифрăллă идентификатор = 97 207 870 003 |категория Commons-ра = |сайт = http://gov.cap.ru/main.asp?govid=306 }} '''Кословккă''' ({{lang-ru|Козловка}}), — [[Чăваш Ен]]ĕн [[Патăрьел районĕ]]нчи [[ял]]. Ял [[Пăла (юханшыв)|Пăла]] [[юханшыв|шывĕн]] сылтăм çыранĕнче, [[Пăлакасси]] тата [[Кивĕ Ахпӳрт (Патăрьел районĕ)|Кивĕ Ахпÿрт]] хушшинче, вырнаçнă. Ялта [[клуб]], фельдшер-акушер пункчĕ (ФАП)<ref>[http://www.batyrevo-crb.med.cap.ru/structure/162 Козловка-Булаковский фельдшерско-акушерский пункт.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181017010718/http://batyrevo-crb.med.cap.ru/structure/162 |date=2018-10-17 }} — БУ «Батыревская центральная районная больница» Минздрава Чувашии</ref>, райпо [[лавкка|лавкки]] пур, — ку объектсене пурне те юнашарти Пăлакассипе "пайлать" темелле. Вĕсем чăннипе юлашкинчен асăннă ялăн официаллăн çирĕплетнĕ территорийĕнче<ref>[http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=306&id=2023599 Пăлакассин тĕплĕ картти.]</ref> вырнаçнă. Икĕ ял çав тери тачă çыхăннине кура, [[массăллă информаци хатĕрĕсем|массăллă информаци хатĕрĕсенче]] те<ref>Сăмахран, ак çакăнта пăхăр: [http://gov.cap.ru/Publication.aspx?gov_id=306&id=66745&page=38 Публикации » Ача çулталăкне халалласа: Сцена çинче - фабрика çăлтăрĕсем.]</ref>, официаллă хутсенче те<ref>[http://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=306&id=155156 Организации, предприятия и учреждения.]</ref>, çавăн пекех йăла-йĕркере те, час-часах "Козловка-Пăлакасси" тесе асăнни пулать. Çавах та вĕсем уйрăм ялсем. Калăпăр, кашни ялта пĕрле усă курмалли пĕрер çыхăну вырăнĕ (телефон) вырнаçтарас кампани вăхăтĕнче çавна унта та, кунта та тунă. Кослаккăри — Мир урамĕнче (Лешкас), Пăлакассинчи — Канаш урамĕнче (Эрĕм касси). == Тавралăх == Рельеф уйрăмлăхĕсене илсен, Кословккă [[хĕвелтухăç]] тата [[хĕвеланăç]] енсенчен икĕ пĕчĕк ятсăр [[çырма]]семпе чикĕленсе тăрать теме пулать. Асăннă çырмасем [[Пăла (юханшыв)|Пăлана]] юхса тухаççĕ теме май çук, мĕншĕн тесен вĕсем чăннипе Пăла çумĕнчи айлăм вырăнта хăйсем тĕллĕн вĕçленеççĕ, çухалаççĕ. Анчах та ик-виç теçетке çул каялла ятарлă дамба тунă хыççăн, хĕвеланăç енчи ятсăр çырма Пăланах тухма тытăннă теме пулать. [[2015]]-мĕш çулта çав дамба çумĕнче ятарласа ''пĕчĕк кÿлĕ'' пекки те чавнă. [[Экономика]] тĕллевĕсемпе теес пулать. Вăл [[вырăн]] хур-кăвакал усрама, ытти выльăх-чĕрлĕхе шăварма кирлĕ. Паллах, унта [[пулă]] ĕрчетесси пирки [[сăмах]] тăмасть. == Халăх йышĕ. Экономика == {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=15 | '''Пĕтĕмĕшле демографи кăтартăвĕсем'''<ref>[http://enc.cap.ru/?t=world&lnk=845 Чăваш энциклопедийĕ]</ref> |--- class='bright' | colspan=12 | Пĕтĕмпе|| colspan=2 | |--- class='shadow' |çул || 1939 || 1979 ||2002 || 2010 || 2012<ref>[http://gov.cap.ru/HOME/158/smo/msu-317.doc Чăваш республикин пурнакан вырăнĕсенчи йыш.] (Ку таблицăсенче шăпах [[2012]]-мĕш çулхи палăртавсем).</ref> || 2013<ref name="Демографи" /> || 2014<ref name="Демографи" /> || 2015<ref name="Демографи" /> || 2016<ref name="Демографи" /> |--- |çын ||118 арçын<br> 124 хĕрарăм || 104 арçын<br> 130 хĕрарăм || 74 арçын<br> 102 хĕрарăм || 69 арçын<br> 74 хĕрарăм || 170 || 157 || 156 || 154 || 153 |--- |кил || <small>паллă мар</small> || <small>паллă мар</small> || 56<ref name="Шут">Кунта, ахăртнех, çынсем ялан пурăнакан çуртсене çеç палăртнă пулмалла.</ref> || 51<ref name="Шут" /> || 58<ref name="Шут" /> || <small>паллă мар</small> || <small>паллă мар</small> || <small>паллă мар</small> || 63 |} [[1929]]-мĕш [[çул]]та [[Пăлакасси]] ялĕпе пĕрле "Канаш" колхоз йĕркеленĕ. Çав колхозăн пĕрремĕш ертÿçи Никандр(ашшĕ ячĕ паллă мар) Мышин пулнă; ăна такамсем темшĕн çапса вĕлереççĕ те колхоз председателĕ пулма ял никĕслевçине А. Г. Козлова суйлаççĕ, вăл вара çичĕ çул хуçалăха ертсе пырать<ref>Матросов И. Çак яла Козловка теççĕ. // Патăрьел районĕн "Авангард" хаçачĕ, [[1984]], декабрь, 4. Ытларикун.</ref>. ==Ял урамĕсем== Хальхи вăхăтра ялта виçĕ урам. Мир урамĕ, Симĕс урам тата Лавкка<ref>Лавкки, каланă ĕнтĕ кунта, чăннипе [[Пăлакасси]] ялĕн официаллă территорийĕнче вырнаçнă.</ref> урамĕ. Лавкка урамне халăхра ''Хăрах кас'' теççĕ. Юлашкийĕ хăрах йĕрлĕ пулнипе çеç мар, ыттисенчен кĕскереххипе те уйрăлса тăрать. Вăл малтанхисенчен чылай каярах ([[1950]]-мĕш çулсенче) çĕкленнĕ. Симĕс урамăн мăшăрлă енĕ те [[1990]]-мĕш çулсенче [[çурçĕр]] еннелле кăштах (икĕ [[çурт]] чухлĕ) вăрăмланнă, — Козлов Л.Г. тата Мышин Н.В. хуçалахĕсем хушăннă. Мир (''Лешкас'') тата Симĕс урамсене чул сарнă, чăн та, пахалăхĕ пысăках мар. Хăрах кас еннелле аслă çултан (историлле "Пăва çулĕ") темиçе теçетке [[метр]] чухлĕ [[асфальт]] сарнă, малалла вара ним те сарман (çынсем хăйсем тĕллĕн, нимĕнле проектсăр уни-кунисем пăрахнисене шутламасан) ахаль [[çул]] каять. Çак асăннă виçĕ урама варринчен ''пралук'' (çуран çÿремелли [[тăкăрлăк]]) пĕрлештерсе тăрать. Симĕс урамра вăл, сăмахран, 13-мĕш тата 15-мĕш çуртсем хушшинче. Малалла асăннă пралук пĕр енчен Кивĕ Ахпÿртелле, тепĕр енчен Пăлакассинелле тăсăлать. ==Истори== Ку ял Патăрьел районĕнчи чи çĕнĕ [[пурăнакан вырăн]]сен шутне кĕрет. [[1929]]-мĕш çулта никĕсленнĕ шутланать. Çыннисем кунта [[Çĕнĕ Ахпӳрт (Патăръел районĕ)|Çĕнĕ Ахпӳрт]] ялĕнчен куçнă. Çак ĕçĕ пуçарса яраканĕ Александр Григорьевич Козлов (?—[[1945]]) пулнă. Вăхăтĕнче икĕ çул хушши хĕрлисен майлă пулса [[граждан вăрçи]]не те хутшăннăскер, отходник шучĕпе [[нехтă]] кăларнă çĕрте ĕçленĕскер, коммунист. Шăпах ун [[хушамат]]не кура яла та çаканашкал [[ят]] панă. Каярахпа А.Г.Козлов [[лейтенант]] [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи|Аслă Аттелĕх вăрçинче]], Кёнигсбергшăн пынă çапăçусенче, пуç хунă<ref>[[Мулюков Геннадий Фёдорович|Г.Ф.Мулюков.]] Ордена Ленина колхоз "Гвардеец". Ч., 1983. 43 с.</ref>. Калас пулать, А.Г.Козлов фронтран янă пĕр çыру 1970-мĕш çулсемчченех упраннă. Унтан ăна, ĕмĕрлĕхе упранмалла тесе, Туçари выăтам шкула панă. Вара вăл çав ялти музее лекме пултарнă. Çыру хальхи вăхăтра упранни/упранманни паллă мар. Никĕсленнĕ хыççăнах ял [[Аслă Патăрьел районĕ|Аслă Патăрьел районне]] кĕнĕ. [[1935]]-мĕш çулхи [[çу, 19|çу уйăхĕн 19]]-мĕшĕ хыççăн [[Чăваш Енĕн Патăръел районĕ|Патăръел районне]], [[1939]]-мĕш çулхи [[нарăс, 22|нарăс уйăхĕн 22]]-мĕшĕ хыççăн [[Чăваш Енĕн Чкаловски районĕ|Чкаловски районне]], [[1957]]-мĕш çулхи [[чӳк, 20|чӳк уйăхĕн 20]]-мĕшĕ хыççăн хальхи вăхăт таран [[Чăваш Енĕн Патăръел районĕ|Патăръел районне]] кĕрет<ref>[http://zakupki.cap.ru/kladr/book/к.htm Чăваш Ен пурăнан вырăнсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160827185919/http://zakupki.cap.ru/kladr/book/%D0%BA.htm |date=2016-08-27 }}</ref>. === Ĕлеххисене аса илни === Нумаях та пулмасть-ха Кословккă чылай урăхларах сăн-сăпатлă пулнă. Çавăн пирки каласа парасшăн. Анчах камран илтни пирки ятарласа палăртнисем пулмасса та пултарĕç. Мĕншĕн тесен чылайăшне астăвакансем çав тери нумайăн-ха. Акă Симĕс урамăн çурçĕр вĕçĕнче ÿсекен йывăçсен ушкăнне ([[тирек]]сем, Америка [[вĕрене|вĕренисем]]) ''шкул пахчи'' теççĕ. Тĕрĕс, унта пуçламăш [[шкул]] çурчĕ пулнă. Кословккă тата [[Пăлакасси]] ачисем вĕреннĕ çавăнта. Чи малтанхи [[вĕрентекен|вĕрентевçĕсем]] — Владимир Ильич Уруков (1913-1998) тата унăн мăшăрĕ Анастасия Александровна Урукова (1913-2010). Вăл шкула ĕлĕххи [[топографи]] [[карттă|карттисем]] çинче паян та курма май пур<ref>[https://etomesto.com/na-karte-kozlovka-chuvashiya-121749/ Ĕлеххи карттăсем онлайн.]</ref>. Алкумлă, уçă верандăллă [[çурт]]. Шалти уçлăха хăмаран тунă урлăмпа икĕ пая уйăрнă. Урлăмне ятарлă çекĕлпе тата тăпсасем пулăшнипе маччаран çакса яма май пулнă кирлĕ чухне. Сăмахран, Çĕнĕ Çулхи савăнăçлă вăхăтсене паллă тунă чух. Пĕр хутчен вăл çуртра [[ял]] [[халăх]]не кино та килсе кăтартнă — Валентин Катаев [[хайлав]]ĕпе майлаштарнă "Сын полка" текенскерне. Тĕп çурт çумĕнче шкулăн хушма хуралтисем те пулнă. Тата — шыв илмелли пусă (унăн йĕррисем паянхи кун та пур). Ĕлеххи шкул çуртĕнчен аякрах мар выльăх-чĕрлĕх тытмалли вите пулнă. Унпа юнашар — ''"ферма хĕрĕсен" пÿрчĕ''. Кăштахран выльăх фермине пĕтернĕ. Вара "ферма хĕрĕсен" пÿртне [[шкул]] валли усă курмалла тунă — шăп пĕр вĕренÿ класĕ вырнаçмалăх. Пурăна-киле шкулăн тата тепĕр çурт та пулнă — пĕчĕк çырма леш енче, Пăлакасси еннерех. Мĕнпур ачасем [[Кивĕ Ахпӳрт (Патăрьел районĕ)|Кивĕ Ахпÿртре]] вĕренме пуçласан, çуртсем пурте майĕпен пĕтнĕ, çухалнă (урăх çĕре куçарса кайнă е вутта янă). Вылăх фермине асăннă пулсан, ''[[силос]] шăтăкĕсене'' те манса каймалла мар. Мĕнпурĕ тăваттă. Кайран вĕсене те экскаваторпа килсе хуплаттрнă. Кирпĕчрен тунă урлăмĕсене ахаль çынсем май килнĕ таран сÿтсе килĕсене илсе кайнă (апла тума никама та чарман). [[Лавкка]] пирки калас пулать. Хальхи Симĕс урамри 25-мĕш çуртăн пахчи хыçĕнче, çырма леш енче пулнă. Кăнтăр еннерех — [[цистерна]], унта сутмалли [[краççын]]а усранă. Цистернăна кăштах çĕр ăшнелле чавса вырнаçтарнă, çавăнпа вăл тĕлте путăк-шăтăксем халĕ те курăнаççĕ-ха. Анчах та вăл путăк-шăтăксем (валсемпе урсем) ăна кăна мар, килти пахчасен чи аякра пулнă чиккисене те палăртаççĕ. Каярахпа пĕчĕклетнĕ пахчасен чиккисене куçарнă, анчах пĕчĕкке валсемпе урсем (вĕсен йĕррисем) тăрса юлнă. Пĕчĕклетнĕ пахчасен вырăнĕнче йĕркеленнĕ тĕлте, лавккаран [[хĕвелтухăç]]нерех, сĕрмелли-çунтармалли япаласен çурма [[çĕрпÿрт]] евĕр йĕркеленĕ управĕ те пулнă пĕр [[вăхăт]]ра. Çав асăннă сивĕ, хутман лавккара чăн малтан С.М.Макаров ([[1903]]-[[1942]]) ĕçленĕ пулмалла. Вăл [[вăрçă|вăрçа]] кайсан — кĕске вăхăт хушши унăн ывăлĕ П.С.Макаров ([[1925]]-?) тăнă ĕç вырăнне, унтан — çак çынсен хĕрĕ тата йăмăкĕ Е.С.Макарова (Чернова) ([[1927]] çур.). Юлашкинчен асăнни вара лавккана пăрахăçличченех, ăна урăх çĕрте никĕсличченех тата ун хыççăн та пăртак вăй хунă суту-илÿре. Лавккапа хире-хирĕçех Кословккă тата [[Пăлакасси]] ялĕсен вулав çурчĕ тата клубĕ пулнă. Малтан пĕчĕкрех çуртра, кайран пысăкраххинче. Унта камсем тата хăçан ĕçленине çырса кăтартсан та пит аван пулмалла. Ĕлеххи ытти палăрăмсенчен Симĕс урам тĕлĕнчи (автоçул леш енче) çиларманне тата ун çумĕнчи кану çуртне асăнмалла асăнмалла. 1970-мĕш çулсенче çав çиларманне тепĕр хут ĕçлеттерсе яма та хăтланса пăхнă. Юлашки арманçă — Вячеслав (Вечча, ашшĕ ячĕ паллă мар) Самоваров. Хăрах кас тĕлĕнче вара, çул леш енчех, — колхоз йĕтемĕ. Хурал пÿрчĕ те пулнă унта. Халĕ унта нимех те çук, ахаль пуш вырăн çеç. Меттал конструкцисенчен тунă тăрăллă лаптăка сÿтсе илсе сутса яни те нумаях вăхăт иртмен-ха. [[File:The onion field Chuvashia Batyrevsky Russia поле лук-севок Новое Ахпердино Çĕнĕ Ахпÿрт.jpg|thumb|300px|Кĕпер çинче. Аякра Кивĕ Ахпурт (сулахайра), '''Кословккă''' (варринче) тата Пăлакасси (сылтăмра) ялĕсем курăнаççĕ]] ==Паллă çыннисем тата ытти харкамлăхсем== === Çĕнĕ Ахпÿртре çуралса кайран Кословккăра тĕпленнисем === * Наташкин Николай Александрович, — РСФСР тава тивĕçлĕ [[механизатор]]ĕ<ref>Колхоз "Гвардеец" в девятой пятилетке (1971-1975 годы). Ч., 1976. — С. 9.</ref><ref>Çĕнĕ Ахпÿртре çуралнă, çамрăклах килйышĕпе Кословккăна куçса килнĕ.</ref>. === Кословккăрах çуралса çитĕннисем === * Румянцев Владимир Федорович (1934 çур.) — педагогика ăславĕсен кандидачĕ (1978), доцент (1983); икчĕлхелех тата виçчĕлхелĕх енĕпе специалист<ref>[http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0000998.pdf Румянцев Владимир Федорович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220402113138/http://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0000998.pdf |date=2022-04-02 }} — ЧЕБОКСАРСКИЙ КООПЕРАТИВНЫЙ ИНСТИТУТ РОССИЙСКОГО УНИВЕРСИТЕТА КООПЕРАЦИИ. УЧЕНЫЕ ИНСТИТУТА. Информационный сборник. Чебоксары. 2007 — с.116.</ref>. * Хитров Арсентий Иванович, — [[вĕрентекен|вĕрентевçĕ]]-ветеран ([[мусăк]] тата [[чăваш чĕлхи]]пе [[литература|литературине]] вĕрентнĕ), "Пăлакасси вальсĕ" текен [[хайлав]]ăн (юррăн) [[автор]]ĕсенчен пĕри (кĕввине çырнă); хальхи [[вăхăт]]ра кÿршĕлле Пăлакассинче пурăнать<ref>[http://www.obrazov-gkan.edu21.cap.ru/?t=hry&eduid=4266&hry=./4111/14606/17407/17588 ХИТРОВ АРСЕНТИЙ ИВАНОВИЧ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200806154001/http://www.obrazov-gkan.edu21.cap.ru/?t=hry&eduid=4266&hry=./4111/14606/17407/17588 |date=2020-08-06 }}</ref>. * Хитрова Василиса Васильевна ([[1941]] çур.), — ялти [[вулав çурчĕ|вулав çуртĕнче]], клубра, каярахпа [[Кивĕ Ахпӳрт (Патăръел районĕ)|Кивĕ Ахпӳртри]] культура çуртĕнче нумай вăхăт ăнăçлă ĕçленĕскер; купăсçă-баянçă, тĕрлĕ пĕрлĕхлĕ ĕçсен йĕрекелевçи. * Хитров Иван Фёдорович (1942 çур.), Патăрьеленчи пульниццара рентгенолог пулса ĕçленĕ. «Халăхсен туслăхĕ» орден кавалерĕ тата РСФСР сывлăха сыхлас ĕç шеплĕхçи<ref>[https://batyrevo-crb.med.cap.ru/press/2022/6/17/denj-rozhdeniya-prazdnuet-veteran-zdravoohraneniya День рождения празднует ветеран здравоохранения - Иван Федорович Хитров] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220902101843/https://batyrevo-crb.med.cap.ru/press/2022/6/17/denj-rozhdeniya-prazdnuet-veteran-zdravoohraneniya |date=2022-09-02 }} — Бюджетное учреждение Чувашской Республики "Батыревская центральная районная больница" Министерства здравоохранения Чувашской Республики (сайт)</ref> Район тата ДСО «Урожай» шайĕнчи волейболçă. Хальхи вăхăтра [[Патăрьел]]ĕнче пурăнать. * Долгов Алексей Николаевич, вĕрентевçĕ, Чăваш республикинчи [[Улатăр районĕ]]нчи Çĕнĕ Эйпеç шкулĕн директорĕнче 33 çул ([[1969]]-[[2002]]) ĕçленĕ çын<ref>[https://ansya.ru/health/1-obshaya-harakteristika-shkoli/main.html Муниципальное общеобразовательное учреждение «Новоайбесинская средняя общеобразовательная школа»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221117092242/https://ansya.ru/health/1-obshaya-harakteristika-shkoli/main.html |date=2022-11-17 }}</ref>, Улатăр районĕн хисеплĕ элтешĕ<ref>[https://old-alatr.cap.ru/SiteMap.aspx?id=2350462 Йышăну: № 269, 27.05.2008ç]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Улатăр районĕн архивла сайтĕнчен.</ref>. * [[Долгов Анатолий Николаевич]] ([[1948]] çур.) , [[мусăк]] [[вĕрентекен|вĕрентевçи]], милици ĕçлевçи ([[1979]]-[[1997]]-мĕш çулсенче [[Патăрьел районĕ]]н шалти ĕçсен пайĕн пуçлăхĕн çумĕ пулнă), [[1997]]-[[2003]]-мĕш çулсенче районти вĕрентÿ ĕслевçисен профсоюзне ертсе пынă, район тата ДСО «Урожай» шайĕнчи волейболист; Хальхи вăхăтра [[Патăрьел]]ĕнче пурăнать<ref>[http://21310s12.edusite.ru/p88aa1.html Мусăк вĕрентевçисем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170824185108/http://www.21310s12.edusite.ru/p88aa1.html |date=2017-08-24 }}</ref>. * Долгов Евгений Николаевич, [[мусăк]] [[вĕрентекен|вĕрентевçи]], район шайĕнчи волейболист. Хальхи вăхăтра [[Тури Туçа]] япĕнче пурăнать. * Мякин Алексей Николаевич ([[1956]] çур.), — Патăрьел районĕнчи ЧРОООО ВОИн ертÿçи (хăш тапхăрта пулни паллă мар)<ref>[http://www.soc.cap.ru/news/details/29750#.WZSv1IgVzIU Спортивные соревнования, посвященные Дню Защитника Отечества среди людей с ограниченными возможности, прошли в Батеревском ЦСОН.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211202212631/http://www.soc.cap.ru/news/details/29750#.WZSv1IgVzIU |date=2021-12-02 }}</ref>, Чăваш республикинчи ВОИ йĕркелĕмĕн тĕрĕслевпе ревизи комиссийĕн ертÿçи<ref>[http://www.voi.ru/organizations/regionalnye_organizaci/chuvahskaya_respublikanskaya_org Чувашская республиканская организация ВОИ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170819203900/http://www.voi.ru/organizations/regionalnye_organizaci/chuvahskaya_respublikanskaya_org |date=2017-08-19 }}</ref>, * [[Хитров Георгий Геннадиевич]], — [[сăвапçă|сăваплăхçă]], [[протоиерей]], [[Карапай Шăмăршă]]ри Микулай Сăваплавçăн храмĕн, [[Палтиел]]ĕнчи Михаил Архангелăн храмĕн тытсатăравçи<ref>[http://alat-eparhia.ru/states.aspx?id=4 Чăваш-Шупашкар митрополийĕ, Улатăр епархийĕ, Шăмăршă благочиннăйлăхĕ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170909095215/http://www.alat-eparhia.ru/states.aspx?id=4 |date=2017-09-09 }}</ref>. ==Кăсăклă фактсем== [[Ял]] ячĕ, пурте пĕлсе тăракан çыннăн тата унăн пурне те паллă [[тăхăм]]ĕсен хушамачĕпе çыхăннине кура, нихçан та "чăвашланман". Ку тĕлĕшпе ак çакăн пек [[сăвă]]лла [[текст]] та пур: {{цитата пуçламăшĕ}} <poem> Кословккă ятлă пĕчĕкçеççĕ ял. Ăна никам та Куславкка темен-тĕр. Эппин, сипетлĕ пулĕ çак халал: Суя ята никам та ан илентĕр. </poem> {{цитата вĕçĕ}} ==Асăрхавсем== {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * [http://www.cheb.ru/chuvashia/batyrevo/kozlovka_3.htm Кословккă пирки Шупашкар хулин сайтĕнче.] {{Патăрьел районĕ}} [[Категори:Патăрьел районĕн ялĕсем]] 3n1b3nh8co6t3nmgilminxvzo05icxl 1 57413 877026 649631 2026-08-30T22:12:25Z Aslati 36702 Aslati [[Сӳтсе явасси:Пушкăрт ялĕн калаçăвĕ]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] ҫине улӑштарчӗ 619983 wikitext text/x-wiki Пушкарт мар. Пушкăрт. Урал тăрăхĕнчи халăхпа пăтраштарас мар тесен Пошкăрт теес пулать. Пошкăрт пуплевĕ. Пошкăрт калаçăвĕ. Пошкăрт идиомĕ. --[[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 16:09, 17 Раштав уйăхĕн 2015 (UTC) : Тата пуш хир мар-и? Унта Пушкарт - Пушкарь.--[[Хутшăнакан:Chuvash2014|Chuvash2014]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Chuvash2014|сӳтсе явни]]) 16:36, 17 Раштав уйăхĕн 2015 (UTC) a6qzhofot3d9fribaf7zrnmypd6g1v3 0 59170 877030 575899 2026-08-31T01:51:23Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] 877030 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] dgfzd92e5co53kzl5gennztr8msobv5 0 61141 877031 575888 2026-08-31T01:51:28Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] 877031 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] dgfzd92e5co53kzl5gennztr8msobv5 0 73689 877029 619979 2026-08-31T01:51:18Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] 877029 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] rm4nw5oo8cunfnpgv3g2ojzpl61x6o6 1 73690 877028 619981 2026-08-31T01:51:13Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Сӳтсе явасси:Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] 877028 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] 1uknxn5olyc94wtmaweqy0db8nsws0y 0 79129 877032 677611 2026-08-31T01:51:33Z Xqbot 2635 исправление двойного перенаправления на [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] 877032 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] dgfzd92e5co53kzl5gennztr8msobv5 0 103461 877002 876750 2026-08-30T15:51:39Z Max Tenche 25572 /* Халӑх йышӗ */ 877002 wikitext text/x-wiki {{Администрациллĕ виçе |Тĕс1 = {{Тĕс|Раççей}} |Тĕс2 = |Чăвашла ячĕ = Татищево районӗ |Тăван ячĕ = [[File:Полчаниновский приусадебный парк.jpg|300px]] |Герб = ГербТатищевскогоРайона.jpg |Ялав = Flag_of_Tatishchevsky_rayon_(Saratov_oblast).png |Ялава ăнлантарни = Татищево районӗн ялавӗ |Герба ăнлантарни = Татищево районӗн гербӗ |Патшалăх = {{RUS}} |lat_dir = N |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |Гимн = |Статус = [[муниципаллӑ район]] |Кĕрет = [[Сарӑту облаҫӗ]] |Тытăмĕ = {{nobr|7 муниципаллӑ йӗркеленӳ}} |Тĕп хула = [[Татищево]] [[хеп|хула евӗр посёлокӗ]] |Вăхăт = [[1928]], [[утӑ, 23]] |Пуçлăх = Мордвинцев Александр Владимирович<ref name=puclox>[http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=36&Itemid=64 Глава Татищевского муниципального района]</ref> |Пуçлăх тĕсĕ = Муниципаллӑ район пуҫлӑхӗ |Пуçлăх2 = |Пуçлăх тĕсĕ2 = |ШВП = |ШВП çулĕ = |ШВП вырăнĕ = |ШВП пурăнан кашни çынна = |ШВП пурăнан кашни çынна вырăнĕ = |Чĕлхе = [[вырӑс чӗлхи|вырӑс]] |Чĕлхесем = |Пурăнан халăх = {{ Пурăнан халăх | Татищевский район | тс }} |Çырав çулĕ = {{ Пурăнан халăх | Татищевский район | г }} |Пурăнан халăх проценчĕ = {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Татищевский район | ч }} * 100 / {{ Пурăнан халăх | Саратовская область | ч }} round 2 ) }} |Пурăнан халăх вырăнĕ = |Йышлăх = {{ formatnum: {{ #expr: ( {{ Пурăнан халăх | Татищевский район | ч }} / 2077.10 round 2 ) }} }} |Йышлăх вырăнĕ = |Наци йышĕ = |Конфесси йышĕ = |Лаптăк = 2077,10<ref name="63_8006001">{{Cite web |url=https://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |title=Саратовская область. Общая площадь земель муниципального образования |access-date=2019-11-28 |archive-date=2020-08-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200803092744/https://www.gks.ru/dbscripts/munst/munst63/DBInet.cgi?pl=8006001 |url-status=live }}</ref> |Лаптăк проценчĕ = |Лаптăк вырăнĕ = |Максималлă çӳллĕш = |Вăтам çӳллĕшĕ = |Минималлă çӳллĕш = |Карттă = Tatishchevsky district locator map.svg |Администрациллĕ виçен картти = |АВ карттин пысăкăшĕ = 500px |ВăхăтТăрăхĕ = [[Самар вӑхӑчӗ]] |Аббревиатура = |ISO = |FIPS = |Телефон кочĕ = +74549 |Почтă индексĕсем = |Тетел-домен = |Автомобиль номерĕсен кочĕсем = 64, 164 |Сайт = http://tatishevo.saratov.gov.ru |Commons-ри категори = |Асăрхавсем = }} '''Татищево районӗ''' ({{lang-ru|Тати́щевский район}}) — [[Сарӑту облаҫӗ|Сарӑту облаҫӗн]] ([[РФ]]) [[Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ-территориллӗ пайланӑвӗ|администрациллӗ-территориллӗ виҫи]] ([[Раҫҫейӗн субъекчӗсен районӗсем|район]]) тата [[Муниципаллӑ йӗркеленӳ|муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] ([[Муниципаллӑ район (Раҫҫей)|муниципаллӑ район]]). [[Администрациллӗ центр]] — [[Татищево]] [[хула евӗр поселок]]ӗ. == Географи == Район [[Атӑл сӑртлӑхӗ|Атӑл сӑртлӑхӗн]] сылтӑм хӗрринче, [[Сарӑту|Сарӑтуран]] ҫурҫӗр-анӑҫалла вырнаҫнӑ. Рельеф [[Уй|уйлӑ]], [[Вӑрман|вӑрманлӑ]]. [[Чукун ҫул]] айккипе [[Дача поселокӗ|дача]] массивӗ итрет. Ҫулталӑкри вӑтам [[Атмосфера нӳрӗкӗ|нӳрӗклӗхӗн]] шучӗ 375-360 [[Миллиметр|мм]]/[[ҫулталӑк|ҫул]]. Район центрӗ [[Татищево]] ([[1965|1965 ҫулччен]] [[Ял|ял]] пек) [[Медведица (Тан юппи)|Медведицӑн]] сулахай юппин [[Идолга (юханшыв)|Идолга юханшывӗн]] хӗрринче лартнӑ. Районӑн кӑнтӑр енче унӑн йышне кӗмен [[Светлый (ХАТЙ)|Светлый]] [[поселок]]ӗ вырнаҫнӑ, вӑл [[Хупнӑ администрациллӗ-территориллӗ йӗркеленӳ|хупнӑ администрациллӗ-территориллӗ йӗркеленӳ]] шутланать. Пӗтӗм усӑ курнин [[Автомагистраль|автоҫулӗсен]] вӑрӑмӑшӗ — 242 километр. === Чикӗсем === {| class="wikitable" ! Ен ! Район е облаҫ |- |Ҫурҫӗр | [[Петровск районӗ]] |- |Ҫурҫӗр-Тухӑҫ | [[Ҫӗнӗ Бурасы районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Тухӑҫ | [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районӗ]] |- |Кӑнтӑр-Анӑҫ | [[Лысые Горы районӗ]] |- |Анӑҫ | [[Аткарск районӗ]] |} == Истори == {{Тулли дата|1928|07|23}} [[Анатри Атӑл крайӗ|Анатри Атӑл крайӗнчи]] [[Сарӑту округӗ|Сарӑту округӗн]] йышӗнчи Сарӑту тата Аткарск уесӗсенчен 4 пая уйӑрса ''Татищево районӗ'' туса хунӑ. Унӑн йышне [[Курдюм (сала, Сарӑту облаҫӗ)|Курдюм]] вулӑсӗнчен 15, [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]] вулӑсӗнчен 8, [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)|Кологривовка]] вулӑсӗнчен 5, [[Лысые Горы (Сарӑту облаҫӗ)|Лысые Горы]] вулӑсӗнчен 2 ял канашӗ кӗнӗ. Туса хуни хыҫҫӑн ҫӗнӗ районта 106,95 пин ҫӗр [[гектар]]ӗ, 38 пин пурӑнан халӑх, 125 пурӑнан вырӑн, 42 шкул, 27 ял канашӗ, 22 колхоз, 4 арман, 5 хӗрлӗ вулавӑш, 5 вуламалли ҫурт, 10 халӑх ҫурчӗ (сов. нардом), 6 медицина ҫурчӗ, 3 амбулатори, 3 сывлӑх ҫурчӗ. 8-тан 50-ччен ҫуллӑ вулама-ҫырма пӗлмен ҫынсен йышӗ 10 пин ытла. Ака лаптӑк — 42,235 пин гектар. Районта ӗне выльӑх йышӗ — 11 пин, сурӑх — 50 пин, сысна — 2,8 пин, утар — 101. Телефон ҫыхӑнӑвӗ 5 ял канашӗнче кӑна пулнӑ — [[Кувыка|Кувыкӑра]], [[Идолга (сала)|Идолгӑра]], [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)|Широкойӗре]], [[Курдюм (сала, Сарӑту облаҫӗ)|Курдюмра]], [[Татищево|Татищевӑра]]. Мещановкӑри (Татищевӑри) влаҫ ҫурчӗшӗн вырӑн ҫука пула райӗҫтӑвком [[Октябрьский Городок]]ра икӗ ҫул вырнаҫрӗ. [[1934|1934 ҫултан]] [[Сарӑту крайӗ|Сарӑту крайӗн]], [[1936|1936 ҫултан]] [[Сарӑту облаҫӗ]]н йышне кӗрет. {{Тулли дата|1959|06|10}} пӑрахӑҫланӑ [[Вязовка районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Вязовка районӗн]]<ref>Ведомости Верховного Совета СССР. № 24 (956), 1959 г.</ref> территорийӗн пайӗ, {{Тулли дата|1960|05|19}} пӑрахӑҫланӑ [[Широкий Карамыш районӗ|Анлӑ Карамыш районӗн]]<ref>Ведомости Верховного Совета СССР. № 20 (1004), 1960 г.</ref> территорийӗсен пайӗсем район йышне кӗнӗ. [[1963|1963 ҫулта]] район пӑрахӑҫланӑ, [[1965|1965 ҫулта]] тепре туса хунӑ<ref>{{cite web |url = http://wwhp.ru/sarat.htm |title = Саратовская область на сайте «Всемирный исторический проект» |archiveurl = https://web.archive.org/web/20101203192830/http://wwhp.ru/sarat.htm |archivedate = 2010-12-03 }}</ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх|Татищевский район}} {{Кӗске дата|2023|01|1}} пӗлӗмпе районта 30,1 пин ҫын пурӑнчӗ, вӗсенчен 7,6 пин ҫын (25,6 %) — [[Татищево|Татищево]] [[хула евӗр поселок|ӗҫ поселокӗнче]], 22,5 пин ҫын — ял пурӑнан вырăнӗсенче<ref name = terpop>[http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=60 Халӑхпа территори ҫинчен районӑн официаллӑ сайтӗнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231223203130/http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=79&Itemid=60 |date=2023-12-23 }}</ref>. === Халӑх йышӗ === {{Кӗске дата|2023|01|1}} пӗлӗмпе районта 43 халӑх пурӑнать<ref name = terpop/>: {| class='standard' style='text-align: center;' | colspan=4 | '''Татищево районӗн халӑхӗсем''' |--- class='bright' | colspan=1 | № || colspan=1 | Халӑх || colspan=1 | % |--- | 1 || [[Вырӑссем]] || 83,2 |--- | 2 || [[Украинсем]] || 3 |--- | 3 || [[Мордвасем]] ([[Ирҫесем|Ирҫесемпе]] [[Мӑкшӑсем|мӑкшӑсем]]) || 2,1 |--- | 4 || [[Эрменсем]] || 2 |--- | 5 || [[Чӑвашсем]],<br> [[Тутарсем]],<br> [[Чеченсем]] || 1,3 |--- class='shadow' | || Ыттисем || 8,4 |} Районти ялсенче тӗрлӗрен халӑхсен ушкӑнӗсем пур, вӗсенчен эрменсем ([[Агаревка (Татищево районӗ)|Агаревка]]), мордвасем ([[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)|Беседка]], [[Козий Лоб]], [[Бурловино]], [[Коминтерн (Татищево районӗ)|Коминтерн]]). === Ҫул-Ӳсӗм йышӗ === {{Кӗске дата|2023|01|1}} пӗлӗмпе район [[Ҫул-ӳсӗм|ҫул-ӳсӗм]] йышӗ<ref name = terpop/>: * 14 — 18 ҫулсенче 1433 ҫын * 19 — 34 ҫулсенче 5662 ҫын * 35 — 60 ҫулсенче 10 652 ҫын * 60 тата ватӑрах 7443 ҫын ;Вӗсенчен: * 5488 ҫын — ӗҫлеме пултаракан ҫул-ӳсӗмӗн ҫамрӑкрах * 16879 ҫын — ӗҫлеме пултаракан ҫул-ӳсӗмре * 7689 ҫын — ӗҫлеме пултаракан ҫул-ӳсӗмӗн ватӑрах == Муниципаллӑ тытӑмлӑх == Татищево [[Муниципаллӑ район|муниципаллӑ районне]] 7 [[муниципаллӑ йӗркеленӳ]] кӗрет: 1 [[Хула тӑрӑхӗ|хула тӑрӑхӗ]] тата 5 [[ял тӑрӑхӗ]]<ref name="МО">{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933006800 |title=Закон Саратовской области от 27 декабря 2004 года № 108-ЗСО «О муниципальных образованиях, входящих в состав Татищевского муниципального района» |access-date=2018-09-28 |archive-date=2015-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150926131510/http://docs.cntd.ru/document/933006800 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url = http://tatishevo.sarmo.ru/index.php?option=com_content&view=article&id=106&Itemid=174 |title = Устав Татищевского муниципального района |url-status = dead }}</ref>. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable | Столбцов = 6 | Заголовок2 = Муниципаллӑ йӗркеленӳ | Заголовок3 = Администрациллӗ центр | Заголовок4 = Пурӑнан<br />вырӑнсен<br />йышӗ | Заголовок5 = Пурӑнан халӑх | Заголовок6 = Лаптӑк,<br />ҫм² | Выравнивание4 = right | Выравнивание5 = right | Выравнивание6 = right | Сортировка4 = число | Сортировка5 = число | Сортировка6 = число |A-%| '''Хула тӑрӑхӗ:''' | | | | |А|[[Татищево|Татищево муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] | [[Татищево]] ӗҫ поселокӗ | 1 | {{ Пурăнан халăх | Татищевское муниципальное образование | тс }} | 59,16<ref name="63_8006001"/> |Б-%| '''Ял тӑрӑхӗсем:''' | | | | |Б|[[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] | [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]] сали | 17 | {{ Пурăнан халăх | Вязовское муниципальное образование (Татищевский район) | тс }} | 541,65<ref name="63_8006001"/> |Б|[[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] | [[Идолга (ял)|Идолга]] сали | 8 | {{ Пурăнан халăх | Идолгское муниципальное образование | тс }} | 404,62<ref name="63_8006001"/> |Б|[[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] | [[Октябрьский Городок]] сали | 8 | {{ Пурăнан халăх | Октябрьское муниципальное образование (Татищевский район) | тс }} | 379,31<ref name="63_8006001"/> |Б|[[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] | [[Садовый (Татищево районӗ)|Садовый]] поселокӗ | 8 | {{ Пурăнан халăх | Садовское муниципальное образование (Татищевский район) | тс }} | 74,08<ref name="63_8006001"/> |Б|[[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] | [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)|Ягодная Поляна]] сали | 5 | {{ Пурăнан халăх | Ягодно-Полянское муниципальное образование | тс }} | 394,69<ref name="63_8006001"/> }} === Муниципаллӑ пайланӑвӑн историйӗ === [[2005|2005 ҫулта]] [[вырӑнти хӑйтытӑмлӑх]] тунишӗн муниципаллӑ районта 1 хула тата 10 ял тӑрӑхӗ йӗркеленӗ. [[2013|2013 ҫулта]] вӗсенчен малалла муниципаллӑ йӗркеленӳсем (МЙ) пӑрахӑҫланӑ: [[Мӑн Ивановка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Мӑн Ивановка МЙ]] ([[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Ягодная Поляна МЙ-н]] йышне кӗнӗ)<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933021841 |title=Закон Саратовской области от 16 мая 2013 г. N 79-ЗСО «О преобразовании Большеивановского и Ягодно-Полянского муниципальных образований Татищевского муниципального района Саратовской области и внесении изменений в Закон Саратовской области "О муниципальных образованиях, входящих в состав Татищевского муниципального района"» |access-date=2015-09-23 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925112753/http://docs.cntd.ru/document/933021841 |url-status=live }}</ref>, [[Карамышка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Карамышка МЙ]] ([[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский МЙ-н]] йышне кӗнӗ)<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933021849 |title=Закон Саратовской области от 16 мая 2013 г. N 87-ЗСО «О преобразовании Карамышского и Октябрьского муниципальных образований Татищевского муниципального района Саратовской области и внесении изменений в Закон Саратовской области „О муниципальных образованиях, входящих в состав Татищевского муниципального района”» |access-date=2015-09-23 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925111523/http://docs.cntd.ru/document/933021849 |url-status=live }}</ref>, [[Мизино-Лапшиновка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Мизино-Лапшиновка МЙ]] ([[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка МЙ-н]] йышне кӗнӗ)<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933021842 |title=Закон Саратовской области от 16 мая 2013 г. N 80-ЗСО «О преобразовании Вязовского и Мизино-Лапшиновского муниципальных образований Татищевского муниципального района Саратовской области и внесении изменений в Закон Саратовской области „О муниципальных образованиях, входящих в состав Татищевского муниципального района”» |access-date=2015-09-23 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925102951/http://docs.cntd.ru/document/933021842 |url-status=live }}</ref>, [[Широкое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Широкое МЙ]] ([[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга МЙ-н]] йышне кӗнӗ)<ref>{{Cite web |url=http://docs.cntd.ru/document/933021837 |title=Закон Саратовской области от 16 мая 2013 г. N 75-ЗСО «О преобразовании Идолгского и Широкинского муниципальных образований Татищевского муниципального района Саратовской области и внесении изменений в Закон Саратовской области „О муниципальных образованиях, входящих в состав Татищевского муниципального района”» |access-date=2015-09-23 |archive-date=2015-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150925114252/http://docs.cntd.ru/document/933021837 |url-status=live }}</ref>. {{Тулли дата|2025|01|1}} [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] пӑрахӑҫланӑ тата унӑн территори [[Сарӑту|Сарӑту]] [[Сарӑту (хула округӗ)|хула округӗнчи]] [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районӗн]] йышне кӗрет<ref name="Сторожевское">{{Cite web |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/6400202204010001 |title=Закон Саратовской области от 28.03.2022 № 43-ЗСО "О преобразовании Сторожевского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области, муниципального образования "Город Саратов" и внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области" |access-date=2022-04-11 |archive-date=2022-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220401201021/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/6400202204010001 |url-status=live }}</ref><ref name="Сторожевское24">{{Cite web |url= http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/6400202212210001 |title= Закон Саратовской области от 15.12.2022 № 155-ЗСО «О внесении изменений в закон Саратовской области "О преобразовании Сторожевского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области, муниципального образования "Город Саратов" и внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области"» |access-date= 2022-12-21 |url-status= live |archive-date= 2022-12-21 |archive-url= https://web.archive.org/web/20221221115029/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/6400202212210001 }}</ref><ref name="автоссылка1">{{Cite web |url=https://srd.ru/documents/zaks/88-ZSO-26072023.pdf |title=Закон Саратовской области № 88-ЗСО от 26.07.2023 г. «О внесении изменений в Закон Саратовской области «О преобразовании Сторожевского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области, муниципального образования «Город Саратов» и внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области» |access-date=2024-01-08 |archive-date=2024-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240108094402/https://srd.ru/documents/zaks/88-ZSO-26072023.pdf |url-status=live }}</ref><ref name="автоссылка2">{{Cite web|url=http://publication.pravo.gov.ru/document/6400202307310019|title=Закон Саратовской области от 26.07.2023 № 88-ЗСО «О внесении изменений в Закон Саратовской области "О преобразовании Сторожевского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области, муниципального образования "Город Саратов" и внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области»|website=publication.pravo.gov.ru|access-date=2024-05-28|archive-date=2024-05-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240528084913/http://publication.pravo.gov.ru/document/6400202307310019|url-status=live}}</ref>. == Пурӑнан вырӑнсем == Татищево районӗнче 47 пурӑнан вырӑн пур, вӗсенчен 1 хула (ӗҫ поселокӗ) тата 46 ял пурӑнан вырӑнӗ. {{Автонумераци | Оформление = standard sortable collapsible collapsed | Название = Районта пурӑнан вырӑнсен ят-йышӗ | Столбцов = 5 | Заголовок2 = Пурӑнан вырӑн | Заголовок3 = Тӗс | Заголовок4 = Пурӑнан халӑх | Заголовок5 = Муниципаллӑ<br> йӗркеленӳ | Выравнивание4 = right | Сортировка4 = число | | [[Агарёвка (Татищево районӗ)|Агарёвка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Агаревка (Татищевский район) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)|Беседка]] | хутӑр | {{ Пурăнан халăх | Беседка (Саратовская область) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Бурловино]] | хутӑр | {{ Пурăнан халăх | Бурловино | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Вязовка (Татищевский район) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Гартовка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Гартовка | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Глядковка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Глядковка | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Губарёвка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Губаревка (Саратовская область) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Елшанка (Татищево районӗ)|Елшанка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Елшанка (Татищевский район) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Идолга (ял)|Идолга]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Идолга (село) | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Карамышка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Карамышка | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)|Карякино]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Карякино (Саратовская область) | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Козий Лоб]] | хутӑр | {{ Пурăнан халăх | Козий Лоб | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)|Кологривовка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Кологривовка (село, Саратовская область) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Кологривовка (станци, Сарӑту облаҫӗ)|Кологривовка]] | станци | {{ Пурăнан халăх | Кологривовка (станция, Саратовская область) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Кологривовка вӑрманҫӑлӑхӗ]] | поселок | {{ Пурăнан халăх | Кологривовское лесничество | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Коминтерн (Татищево районӗ)|Коминтерн]] | поселок | {{ Пурăнан халăх | Коминтерн (Татищевский район) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Константиновка (Татищево районӗ)|Константиновка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Константиновка (Татищевский район) | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)|Корсаковка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Корсаковка (Саратовская область) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Кривопавловка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Кривопавловка | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Кувыка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Кувыка | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Куликовка (Татищево районӗ)|Куликовка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Куликовка (Татищевский район) | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)|Македоновка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Македоновка (Саратовская область) | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Мӑн Ивановка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Ивановка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Большая Ивановка (Саратовская область) | тс }} | [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Ягодная Поляна]] | | [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)|Мӑн Каменка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Большая Каменка (Татищевский район) | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Мӑн Фёдоровка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Фёдоровка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Большая Федоровка (Саратовская область) | тс }} | [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Ягодная Поляна]] | | [[Мизино-Лапшиновка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Мизино-Лапшиновка | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)|Неёловка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Нееловка (Саратовская область) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Никольский (Сарӑту облаҫӗ)|Никольский]] | чукунҫул уйӑрӑшӗ | {{ Пурăнан халăх | Никольский (Саратовская область) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)|Новополье]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Новополье (Саратовская область) | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Новоскатовка (Сарӑту облаҫӗ)|Новоскатовка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Новоскатовка (Саратовская область) | тс }} | [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Ягодная Поляна]] | | [[Октябрьский Городок]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Октябрьский городок | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Первомайская (Сарӑту облаҫӗ)|Первомайская]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Первомайская (Саратовская область) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)|Петров]] | хутӑр | | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Полчаниновка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Полчаниновка | тс }} | [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Ягодная Поляна]] | | [[Полянское (Сарӑту облаҫӗ)|Полянское]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Полянское (Саратовская область) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Садовый (Татищево районӗ)|Садовый]] | поселок | {{ Пурăнан халăх | Садовый (Татищевский район) | тс }} | [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Садовый]] | | [[Слепцовка]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Слепцовка | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)|Сокур]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Сокур (Саратовская область) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Тёпловка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Новая Тепловка (Саратовская область) | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] |%| [[Татищево]] | ӗҫ поселокӗ | {{ Пурăнан халăх | Татищево | тс }} | [[Татищево муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Татищево]] | | [[Тимирязевский (Сарӑту облаҫӗ)|Тимирязевский]] | поселок | {{ Пурăнан халăх | Тимирязевский (Саратовская область) | тс }} | [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский]] | | [[Федуловка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Федуловка | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Хлебновка (Татищево районӗ)|Хлебновка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Хлебновка (Татищевский район) | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Ченыкаевка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Ченыкаевка | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)|Широкое]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Широкое (Саратовская область) | тс }} | [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Идолга]] | | [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)|Шлыковка]] | ял | {{ Пурăнан халăх | Шлыковка | тс }} | [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка]] | | [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)|Ягодная Поляна]] | сала | {{ Пурăнан халăх | Ягодная Поляна (Саратовская область) | тс }} | [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ|Ягодная Поляна]] }} [[2025|2025 ҫулхи]] [[Кӑрлач, 1|кӑрлачӑн 1-мӗшӗнче]] пӑрахӑҫланӑ [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н пур пурӑнан вырӑнӗсем [[Сарӑту|Сарӑту хулин]] [[Сарӑту (хула округӗ)|хула округӗн]] йышне кӗнӗ<ref name="Сторожевское"/><ref name="Сторожевское24"/><ref name="автоссылка1" /><ref name="автоссылка2" />. === Пӑрахӑҫланӑ пурӑнан вырӑнсем === * [[2001]] ҫулта — Сокур округӗн [[Грязнуха (Сарӑту облаҫӗ)|Грязнуха]] хуторӗ. == Вырӑнти хӑйтытӑмлӑх органӗсем == Муниципаллӑ пуху — [[Вырӑнти хӑйтытӑмлӑх|вырӑнти хӑйтытӑмлӑхӑн]] кӑтартакан органӗ. Муниципаллӑ районӑн пуҫлӑхӗ — Новикова Алефтина Сергеевна. Татищево муниципаллӑ районӗн администрацийӗ — вырӑнти хӑйтытӑмлӑхӑн ӗҫ тӑвакан органӗ. Район администрацийӗн пуҫлӑхӗ — Александр Владимирович Мордвинцев<ref name=puclox/>. == Экономика == Хулаҫум тӗсӗн ял хуҫалӑхӗ. Тӗп кӑларакан таварпа тивӗҫтерӳ: [[сӗт]], чӑх ашӗ, [[апат-ҫимӗҫ]]. Промышленоҫӑн тӗп пайӗ - тунишӗн материалсен (тимӗр бетонӗ, йывӑҫран тунишӗн материалсем, тавар бетонӗ, стена материалӗ) тата апат-ҫимӗҫ продукцийӗн кӑларни (ҫӑкӑр, аш, сӗт, кӑлпасси, кондитер япали). == Массӑллӑ информаци хатӗрӗсем == Район [[Массӑллӑ информаци хатӗрӗ|МИХ-ӗ]] — "Ял пурнӑҫӗ" ({{lang-ru|Сельская жизнь}}) хаҫат, вӑл Татищево районӗн официаллӑ пичет органӗ. Хаҫатӑн хӑйӗн сайчӗ пур — moyaokruga.ru/selskayazhizn<ref name="moyaokruga">[http://moyaokruga.ru/selskayazhizn/ «Сельская жизнь»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401121232/https://moyaokruga.ru/selskayazhizn/ |date=2022-04-01 }}, унта юлашки район хыпарӗсем кӑлараҫҫӗ.</ref>. == Паллӑ вырӑнсем == [[File:Большеивановский приусадебный парк, поле.JPG|thumb|200px|right|[[Мӑн Ивановка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Ивановка]] улпут ҫурчӗ ҫумӗнчи парк]] [[File:Губаревская усадьба дворян Шахматовых, табличка.JPG|thumb|200px|right|[[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Губарёвкӑри]] Шахматовсен улпут ҫурчӗн астӑвӑм хӑми]] [[Истори|Историн]], [[Культура|культурӑн]], [[Ҫутҫанталӑк|ҫутҫанталӑкӑн]] паллӑ вырӑнӗсем: [[Мӑн Ивановка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Ивановка]] улпут ҫурчӗ ҫумӗнчи парк<ref>[https://www.tursar.ru/page-joy.php?j=139 Большеивановский приусадебный парк. Tursar]</ref>, [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]] ӗмӗр юманлӑхӗ<ref>[https://www.tursar.ru/page-joy.php?j=1101 Вязовская вековая дубрава. Tursar]</ref>, Вязовка хура ҫирӗклӗхӗ<ref>[https://moyaokruga.ru/selskayazhizn/Articles.aspx?articleId=126852 Вязовские заповедники. Газета "Сельская жизнь"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171101031112/http://moyaokruga.ru/selskayazhizn/Articles.aspx?articleId=126852 |date=2017-11-01 }}</ref>, [[1902|1902 ҫулта]] тунӑ [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)|Сокурти]] [[Турӑ Амӑшӗн Пукрав чиркӗвӗ (Сокур)|Турӑ Амӑшӗн Пукрав чиркӗвӗ]]<ref>[https://eparhia-saratov.ru/Articles/hram-pokrova-bozhiejj-materi-sokur-tatishhevskogo-rajjona Храм Покрова Божией Матери с. Сокур Татищевского р-на. Саратовская епархия]</ref>, [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Губарёвкӑри]] Шахматовсен улпут ҫурчӗ<ref>[https://www.tursar.ru/page-joy.php?j=128 Приусадебный парк усадьбы Шахматовых. Tursar]</ref> — Раҫҫей академикӗн, лингвисчӗн [[Шахматов Алексей Александрович|Алексей Шахматовӑн]] мемориалӗ, [[Полчаниновка|Полчаниновкӑри]] Сарӑтӑвӑн паллӑ ен пӗлӳҫин, кунҫулҫин, халӑх пӗлӳҫин [[Минх Александр Николаевич|А. Н. Минхӗн]] улпут ҫурчӗ<ref>[https://www.tursar.ru/page-joy.php?j=1396 Полчаниновский приусадебный парк. Tursar]</ref>, [[Побочное]] вӑрман дачи (кивӗ ял вырӑнӗнче)<ref>[https://www.tursar.ru/page-joy.php?j=1033 Побочинская дача. Tursar]</ref>. == Тӗн == Татищево районӗнче тӗрлӗрен тӗн объекчӗсем пур, нумайрахӑш — [[христианлӑх|христианлӑ]] ([[Православи|православлӑ]]). * [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]] салинче — [[Христос Раштавӗн чиркӗвӗ (Вязовка)|Христос Раштавӗн чиркӗвӗ]]<ref name="ВМЙпас">[https://vyazovskoe-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/215/2057/PASPORT_na_01.02.2026.pdf ПАСПОРТ] Вязовского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области на 01.02.2026</ref>; * [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)|Корсаковка]] салинче — [[Сӑваплӑ Никола кивӗ йӑлаллӑ чиркӗвӗ (Корсаковка)|Сӑваплӑ Никола кивӗ йӑлаллӑ чиркӗвӗ]] ([[кивӗ йӑлалӑх]])<ref name="ВМЙпас"/>; * [[Октябрьский Городок]] салинче — [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)|Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ]]<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf ПАСПОРТ опорного населенного пункта регионального значения (ОНП) с. Октябрьский Городок Татищевского муниципального района]</ref>; * [[Полчаниновка]] салинче — [[Сӑваплӑ Дмитрий Солунский чиркӗвӗ]]<ref name="ЯПМЙпас">[https://yagodnopolyanskoe-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2078/Pasport_MO_18.02.2026.pdf ПАСПОРТ Ягодно-Полянского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области на 18.02.2026]</ref>; * [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)|Сокур]] салинче — [[Турӑ Амӑшӗн Пукрав чиркӗвӗ (Сокур)|Сӑваплӑ Турӑ Амӑшӗн Пукрав чиркӗвӗ]]<ref name="ВМЙпас"/>; * [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)|Ягодная Поляна]] салинче — [[Аслӑ Василий чиркӗвӗ]]<ref name="ЯПМЙпас"/>. == Паллӑ ентешсем == * [[Васильев Владимир Андреевич]] (1925—1945) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ, лейтенант, [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1945). * [[Григорьев Дмитрий Яковлевич]] (1897—1970) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ, генерал-майор (1942). * [[Евтеев Иван Алексеевич]] (1918—1944) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ, хӗрлӗ флотҫӑ, [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1945). * [[Князевская Ольга Александровна]] (1920—2011) — [[РФ|Раҫҫей]] [[филологи|филологӗ]], археографӗ тата кӗнеке кунҫулӗн ӑстаҫи. * [[Коннов Василий Дмитриевич]] (1913—1945) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ, капитан, [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1944). * [[Мясников Евгений Александрович]] (1920—1991) — [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1945), [[полковник]] (1957), 1 класслӑ ҫар вӗҫевҫӗ (1959). * [[Лапшёв Анатолий Алексеевич]] (1924—1945) — лейтенант, [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1945). * [[Передреев Анатолий Константинович]] (1932—1987) — [[вырӑссем|вырӑс]] [[сӑвӑҫ]]ӗ, куҫаруҫӑ. * [[Пономарёв Пётр Тихонович]] (1924—1943) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ. [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1944, вилни хыҫҫӑн). Хӗрлӗ гвардин ҫар ҫынни. * [[Пресняков Иван Васильевич]] (1916—1988) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ, лейтенант. [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]] (1944). * [[Путилин Николай Георгиевич]] (ҫур. 1954) — [[ССРП|Совет]] тата [[Раҫҫей]] [[опера]] юрӑҫи, [[Тутар АССР]] халӑх артисчӗ (1986) тата [[РФ халӑх артисчӗ]] (2003). * [[Семихатов Николай Александрович]] (1918—2002) — [[ССРП|Совет]] инженер-конструкторӗ тата ӑслӑхҫи. ССРП Ӑслӑхсен Академийӗн академикӗ. * [[Ульянов Пётр Лаврентьевич]] (1928—2006) — [[ССРП|Совет]] тата [[РФ|Раҫҫей]] математикӑҫи, ССРП Ӑслӑлӑхсен Академийӗн корреспондент пайташӗ тата Раҫҫей Ӑслӑлӑхсен Академийӗн академикӗ, профессор. * [[Хохлачёв Василий Фёдорович]] (1918—1983) — [[ССРП|Совет]] ҫар ӗҫченӗ, авиаци генерал-лейтенанчӗ, [[Совет Пӗрлешӗвӗн Паттӑрӗ]]. * [[Фомичёв Василий Осипович]] (1924—1992) — [[вырӑссем|вырӑс]] [[Ӳкерӳҫӗ|ӳкерӳҫи]], [[Реализм|реалисчӗ]], пейзажист. == Ҫар объекчӗсем == Районӑн территорийӗнче [[РФ стратеги ракет вӑйӗсем|РФ стратеги ракет вӑйӗсен]] [[60-мӗш ракет дивизийӗ]], [[Татищево (аэродром)|Татищево аэродромӗ]] (ӑҫта 69 [[УР-100Н]] тата 40 [[Тополь-М]] пур) вырнаҫнӑ<ref name=":0">{{Cite web |title=60-я ракетная Таманская ордена Октябрьской Революции Краснознамённая дивизия имени 60-летия СССР (в/ч 89553) |url=https://rvsn.info/divisions/div_060.html |access-date=2023-07-20 |website=rvsn.info}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |title=60-я Таманская ракетная дивизия (в/ч 89553) |url=https://armius.ru/rvsn/vch89553 |access-date=2023-07-20 |website=armius.ru}}</ref><ref>{{Cite web |title=60-я ракетная дивизия (г. Татищево) |url=https://rvsn.ruzhany.info/60rd/index.html |access-date=2023-07-20 |website=rvsn.ruzhany.info}}</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == *Атлас автомобильных дорог Саратовской области. Саратов, 2000. *Татищевский муниципальный район. История и современность. Саратов, 2008. == Каҫӑсем == * [https://tatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/ Официальный сайт органов местного самоуправления Татищевского муниципального района Саратовской области] * [http://www.tatishevo.saratov.gov.ru Старый официальный сайт администрации Татищевского муниципального района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401135339/http://tatishevo.saratov.gov.ru/ |date=2022-04-01 }} * [https://web.archive.org/web/20100214185245/http://tatishevo.sarmo.ru/ Старый сайт муниципального района] * [http://moyaokruga.ru/selskayazhizn/ Официальный сайт газеты «Сельская жизнь» Татищевского муниципального района] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220401121232/https://moyaokruga.ru/selskayazhizn/ |date=2022-04-01 }} * [http://tatiskray.ru/ Татищевский край (сайт, посвящённый истории района)] * {{cite web |title = Информация о районе на сайте правительства Саратовской области |url = http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/tatischevo.php |archiveurl = https://web.archive.org/web/20110826173240/http://saratov.gov.ru/region/municipal_areas/tatischevo.php |archivedate = 2011-08-26 |deadlink = yes }} * [http://www.tatishevo.ru Неофициальный сайт р.п. Татищево] {{Татищево районӗн муниципаллӑ йӗркеленӗвӗсем}} {{Татищево районӗ}} {{Сарӑту облаҫӗ}} [[Категори:Татищево районӗ|*]] [[Категори:Алфавите кура администрациллӗ виҫесем]] 7uo6jksgynj2phsp17f24d0mqbdcfqr 0 112894 876996 876913 2026-08-30T12:32:25Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 876996 wikitext text/x-wiki [[File:Dodecahedron.png|thumb|Dodecahedron</br>Ку нумайхысаклăхăн Шлефли символĕ {5,3} пек çырăнать]] '''Шлефли символĕ''' — [[тĕрĕс нумайхысаклăх]]сен [[комбинаторика|комбинаторикăлла]] палăрăмлăхĕ, унпа Евклид уçлăхĕнчи мĕнпур [[уçлăх|виçелĕхсенчи]] тĕрĕс нумайхысаклăхсене çырса кăтартма май пур. Швейцари математикĕ [[Шлефли, Людвиг|Людвиг Шлефли]] ячĕпе каланă. == Çавăн пекех== * [[Шлефли формули]] * [[Эйлерла палăрăмлăх]] * [[N-виçеллĕ тĕрĕс нумайхысаклăхсем]] == Литература == * ''Николай Вавилов'' [http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf КОНКРЕТНАЯ ТЕОРИЯ ГРУПП I. ОСНОВНЫЕ ПОНЯТИЯ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Wayback|url=http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} |date=20200331155805 } {{Нумайхысаклăхсем}} qmc3hltij5txyzvmq5s9rjcuizjkx8o 2 114376 877018 876932 2026-08-30T18:36:16Z Max Tenche 25572 хушни 877018 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавӗ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем ==== Алтай Республики ==== # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Онгудай аймакӗ]] ==== Сарӑту облаҫӗ ==== # [[Александров Гай районӗ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Татищево районӗ]] ==== Камчатка крайӗ ==== # [[Быстрая районĕ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Карага районĕ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] ==== Атӑлҫи Нимӗҫӗсен АССР ==== # [[Каменка кантонӗ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Екатериновка районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Пасарлӑ Карабулак районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республика === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Мусӑк = # [[Глянец (ушкӑн)]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Аслӑ Британи политикӑҫисем === # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] # [[Стармер Кир]] === Болгари политикӑҫисем === # [[Гюров Андрей]] # [[Йотова Илияна]] # [[Радев Румен]] === Венгри политикӑҫисем === # [[Мадьяр Петер]] # [[Орбан Виктор]] # [[Шуйок Тамаш]] === Польша политикӑҫисем === # [[Дуда Анджей]] # [[Навроцкий Кароль]] # [[Туск Дональд]] === Раҫҫей политикӑҫисем === ==== РФ политикӑҫисем ==== ; Чӑваш Республикин политикӑҫисем # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шигильдеев Василий Викторович]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] ==== ССРП политикӑҫисем ==== ; Чӑваш АССР политикӑҫисем # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Словаки политикӑҫисем === # [[Фицо Роберт]] === Узбекистан политикӑҫисем === # [[Узбекистан президенчӗ]] # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] === Финлянди политикӑҫисем === # [[Стубб Александр]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] # [[Уляндина Августа Васильевна]] = Паллӑ вырӑнсем = # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Вотлажма хулашӗ]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Хлебновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Партисем == # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] # [[Тиса (парти)]] # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] # [[Фидес — ХДХП]] == Патшалӑх тытӑмлӑхӗ == === Патшалӑх органӗсем === ==== Европа Пӗрлешӗвӗ ==== # [[Европа парламенчӗ]] === Патшалӑх тӗсӗсем === # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] === Суйлавсем === # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] == Чыславсем == === Аслӑ Британи чыславӗсем === # [[Мунча орденӗ]] === Польша чыславӗсем === # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Балаково районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Хлебновка (Балаково районӗ)]] {{Div col end}} ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Бурасы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Бурасы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Первомайская (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Татищево]] # [[Федуловка]] # [[Хлебновка (Татищево районӗ)]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|Вики-ҫуркунне 2026]] = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] r4huxe86m5gda9is7sqayse54ch8kyo 0 129610 877023 873814 2026-08-30T21:59:52Z Aslati 36702 /* */ 877023 wikitext text/x-wiki {{Политик | Ят = Орбан Виктор | Тăван ят = {{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}} | Ӳкерчĕк = President_Donald_Trump_hosts_a_bilateral_lunch_meeting_with_Hungarian_Prime_Minister_Viktor_Orban.2_(cropped).jpg | Анлăшĕ = 250px | Ӳкерчĕке ăнлантарни = [[Трамп Дональд|Трамппа]] [[2025]] ҫулхи тӗл пулура | Çуралнă чухнехи ят = | Суя ятсем = | Çуралнă вăхăт = {{Кӗске дата|1963|05|31}}<ref name="ҫуралу">Viktor Orbán // [https://brockhaus.de/ecs/enzy/article/orban-viktor Brockhaus Enzyklopädie] (ним.) — F.A. Brockhaus, 1796.</ref><ref name="ҫуралу2">Viktor Orban // [https://www.munzinger.de/register/portrait/biographien/wd/00/00000021542 Munzinger Personen] (ним.)</ref> | Çуралнă вырăн = [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]], [[Секешфехервар]] | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Гражданлăх = {{Ялавлани|Венгри}} | Тĕне тытни = | Парти = [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] | Тĕп шухăшсем = [[консерватизм]], [[антилиберализм]], [[сылтӑм антиглобализм]], [[христиан национализмӗ]] | Ĕçлев тĕсĕ = [[политика]], шуралӑх, [[Венгри премьер-министрӗ]] | Чыславсем = | Сайт = http://www.miniszterelnok.hu/ }} '''Виктор Михай Орбан''' ({{lang-hu|Orbán Viktor Mihály}} {{Audio|OrbánViktor.ogg|[ˈviktor ˈmihaːj ˈorbaːn]}}; {{кӗске дата|1963|05|31}} ҫур., [[Секешфехервар]], [[Венгр Халӑх Республики|ВХР]]) — [[венгрсем|венгр]] [[политик]]ӗ тата [[Юриспруденци|юрисчӗ]], [[1998]]-[[2002 |2002 ҫ.]] тата [[2010]]-[[2026|2026 ҫ.]] [[Венгри премьер-министрӗ]] ӗҫӗнче пулнӑ. [[1993]]-[[2000|2000 ҫ.]] тата [[2003|2003 ҫултан]] Орбан [[Фидес|Фидес партийӗн]] президенчӗ пулнӑ. [[Фидес|Фидес партийӗ]] [[Христиан национализмӗ|христианлӑ-национализм]]лӗ<ref name="christian">{{bulleted list|{{cite web|url=https://theloop.ecpr.eu/hungary-and-the-future-of-europe/|title=Hungary and the future of Europe|website=The Loop {{!}} [[European Consortium for Political Research]] {{!}} [[European Union]]|author=John Chin, Mirren Hibbert}}|{{cite web|url=https://theweek.com/world-news/hungary-election-global-right-orban-authoritarianism|title=Why Hungary's elections matter to the global right|website=[[The Week]]|author=Rafi Schwartz|date=8 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.au.org/the-latest/articles/hungary-anti-lgbtq/|title=Christian Nationalists See Illiberal Hungary As A Model For America|website=[[Americans United for Separation of Church and State]]|author=Ethan Magistro|date=24 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.axios.com/2026/04/07/vance-hungary-election-orban-russia-ukraine|title=MAGA's global model faces existential test in Hungary|website=[[Axios (website)|Axios]]|author=Zachary Basu|date=6 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/feb/05/hungary-right-political-abyss|title=Hungary's rabid right is taking the country to a political abyss|website=[[The Guardian]]|author=Carl Rowlands|date=5 February 2013}}|{{cite web|url=https://balkaninsight.com/2024/12/16/abuse-in-the-catholic-church-is-this-hungarys-boston-moment/rd/|title=ABUSE IN THE CATHOLIC CHURCH: IS THIS HUNGARY'S 'BOSTON' MOMENT?|website=[[Balkan Insight]]|author=Alexander Faludy|date=16 December 2026}}}}</ref>, [[консерватизм]]лӗ<ref>{{Cite web |title=The divisive conservative |url=https://www.euractiv.com/news/profile-orban-the-divisive-conservative-radical-who-has-refashioned-european-politics/}}</ref> тата [[Питӗ сылтӑмлӑх|питӗ сылтӑм]]<ref name="far-right">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-fidesz-form-new-far-right-alliance-austria-czech-republic|title=Orbán's Fidesz forming new far-right alliance with Austrian, Czech parties|website=[[Politico Europe]]|author=Marianne Gros|date=30 June 2024}}|{{cite web|url=https://www.france24.com/en/europe/20260408-how-orban-benefits-from-hungary-tailor-made-election-system|title=How Orban benefits from Hungary's tailor-made election system|website=[[France 24]]|author=Grégoire Sauvage|date=30 June 2024}}|{{cite book |last=Berberoglu |first=Berch |editor-last=Berberoglu |editor-first=Berch |date=23 September 2020 |chapter=Introduction: Crisis of Neoliberal Globalization and the Rise of Authoritarianism in the Early 21st Century |title=The Global Rise of Authoritarianism in the 21st Century: Crisis of Neoliberal Globalization and the Nationalist Response |edition=1st |location=New York and London |publisher=Routledge |page=10 |doi=10.4324/9780367854379 |isbn=978-0-367-85437-9 |quote=He points out that since gaining a two-thirds majority in the 2010 general elections, the formerly conservative and now far-right Fidesz–KDNP government led by Viktor Orbán has carried out a root-and-branch transformation of Hungarian society. |quote-page=10}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/hungary-elections-viktor-orban-who-will-win|title=Hungary elections: what is at stake and who is likely to win?|website=[[The Guardian]]|author=Jon Henley|date=3 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.npr.org/2026/04/05/nx-s1-5770205/will-hungarys-far-right-leader-viktor-orban-be-voted-out-of-power|title=Will Hungary's far-right leader Viktor Orban be voted out of power?|website=[[National Public Radio]]|author=Michael Levitt, Rob Schmitz, Sarah Robbins|date=5 April 2026}}}}</ref> [[политикӑллӑ парти]] шутланать. [[1990|1990 ҫулта]] Орбан пӗрремӗш хут [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвне]] суйланнӑ, вӑл [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ|Фидесӗн]] парламентри ушкӑнӗн пуҫлӑхӗ [[1993|1993 ҫулччен]] пулнӑ. Унӑн [[Орбанӑн пӗрремӗш премьерлӗхӗ|пӗрремӗш премьер-министр срокӗн]] тата [[консеватизм]]лӗ [[коалициллӗ ерсте пыру]] пуҫлӑхӗн вӑхӑтӗнче [[1998]]-[[2002|2002 ҫ.]] [[инфляци]]пе бюджет дефицичӗ пӗчӗкленнӗ, [[Венгри]] [[Ҫурҫӗр Атлантика килӗшӗвӗн организацийӗ|Ҫурҫӗр Атлантика килӗшӗвӗн организацине]] кӗнӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2002)|Суйлаври]] выляса янинчен [[2002]]-[[2010|2010 ҫ.]] Орбан оппозици партийӗн лидерӗ пулнӑ. [[2010|2010 ҫулта]] премьер-министр ӗҫне ҫӗнетсе [[Венгрири парламент суйлавӗ (2010)|суйланнӑ]] тата унтан [[Венгрири парламент суйлавӗ (2014)|2014]], [[Венгрири парламент суйлавӗ (2018)|2018]], [[Венгрири парламент суйлавӗ (2022)|2022 ҫулсенчи суйлавра]] питӗ нумайрахӑш сасӑ илнӗрен премьер-министр ӗҫӗнче юлнӑ. {{Тулли дата|2020|11|29}} [[Венгри историйӗ|Венгри историнчи]] премьер-министр ӗҫӗнче Орбан [[Вӑрӑмӑша кура Венгри премьер-министрӗсен ят-йышӗ|чи вӑрӑм пулакан]] пулса тӑнӑ. [[2010|2010 ҫулта]] влаҫа таврӑнса [[Орбан премьерлӗхӗ|Орбан ертсе пырӑвӗ]] конституци тата институци улӑштарӑвӗсем тунӑ: [[2013 ҫулхи Венгри конституцине тӳрлетнисем]], судсене тӗрӗслекен суд системин реформисем, [[МИХ|МИХе]] тӗрӗслекен ятарлӑ органсене туни. [[Европа комиссийӗ|Европа комиссипе]] «[[Freedom House]]» пек йӗркеленӳсем кун пек улшӑнусем — [[Суд пӑхӑнманлӑхӗ|суд влаҫӗн никамран тата нимӗнтен пӑхӑнманлӑхне]] тата [[МИХ плюрализмӗ]]н вӑйсӑрлатӑвӗ, [[демократирен тухни|демократирен вӑрах тухни]] — каланӑ. Орбан ертсе пырӑвне [[Европа Пӗрлешӗвӗ]]н укҫипе патшалӑх контракчӗсемпе ҫыхӑннӑ [[коррупци]] тесе айӑпа кӗртнӗ<ref name="econ17">{{cite news |title=What to do when Viktor Orbán erodes democracy |url=https://www.economist.com/news/leaders/21723835-europe-has-tools-make-autocrat-back-down-what-do-when-viktor-orban-erodes-democracy |access-date=17 December 2017 |magazine=[[The Economist]]}}</ref><ref>{{Cite journal |last1=Maerz |first1=Seraphine F. |last2=Lührmann |first2=Anna |last3=Hellmeier |first3=Sebastian |last4=Grahn |first4=Sandra |last5=Lindberg |first5=Staffan I. |date=2020 |title=State of the world 2019: autocratization surges – resistance grows |journal=Democratization |volume=27 |issue=6 |pages=909–927 |doi=10.1080/13510347.2020.1758670 |issn=1351-0347 |doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Kelemen |first=R. Daniel |date=2017 |title=Europe's Other Democratic Deficit: National Authoritarianism in Europe's Democratic Union |url=https://www.cambridge.org/core/journals/government-and-opposition/article/europes-other-democratic-deficit-national-authoritarianism-in-europes-democratic-union/D0521BB6E422F3354315A5708C5161F7 |journal=Government and Opposition |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=211–238 |doi=10.1017/gov.2016.41 |issn=0017-257X}}</ref>. [[2019|2019 ҫулхи]] [[пуш уйӑхӗ]]нче Фидес партийӗ Европа Пӗрлешӗвӗн Христианлӑ-демократиллӗ партинчен, [[Европа халӑх партийӗ|Европа халӑх партинчен]] (ЕХП) кӑларнӑ<ref>{{cite web |date=20 March 2019 |title=Hungary Orban: Europe's centre-right EPP suspends Fidesz |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-47622921 |access-date=26 March 2021 |website=[[BBC]]}}</ref>. [[2021|2021 ҫулхи]] [[пуш уйӑхӗ]]нче Фидес ЕХП-рен тухнӑ, мӗншӗн тесен унӑн тӗп саккунӗнче [[тивӗҫ-ирӗк|тивӗҫ-ирӗк аслӑлӑхӗ]] ҫинчен тӳрлетӳсем тунӑ<ref>{{cite web |date=18 March 2021 |title=Hungary: Viktor Orban's ruling Fidesz party quits European People's Party |url=https://www.dw.com/en/hungary-viktor-orbans-ruling-fidesz-party-quits-european-peoples-party/a-56919987 |access-date=26 March 2021 |website=[[Deutsche Welle]]}}</ref>. {{Тулли дата|2026|04|12}} [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|парламент суйлавне]] Орбан питӗ выляса янӑ, [[Тиса (парти)|Тиса партийӗ]] тата унӑн лидерӗ [[Петер Мадьяр]] ҫӗнтернӗ, ку суйлавра питӗ пысӑк [[Суйлава пыни|пыни]] пулнӑ<ref name="NPR_Concession">{{cite news |title=Viktor Orbán concedes defeat in historic Hungary election |url=https://www.npr.org/2026/04/12/nx-s1-5773324/viktor-orban-concedes-defeat-in-historic-hungary-election |access-date=13 April 2026 |agency=NPR |date=12 April 2026}}</ref>. Унтан Орбан, вӑл ҫӗнӗ парламенте кӗмест, анчах Фидес лидерӗ юлать, каланӑ<ref>{{Cite web |date=2026-04-25 |title=Orbán relinquishes seat in Hungary’s parliament |url=https://www.politico.eu/article/orban-relinquishes-seat-in-hungarys-parliament/ |access-date=2026-04-26 |website=POLITICO |language=en-GB}}</ref>. Тулаш тата социаллӑ политикӑра Орбан [[Европа Пӗрлешӗвӗн миграциллӗ политики|ЕП-н миграциллӗ политикине]] тата йӑлаллӑ мар ҫыхӑнтарӑва хирӗҫ пулнӑ. Виктор Орбан [[Христиан национализмӗ|христианлӑ национализме]]<ref name="christian" /> пулӑшнӑ. Вӑл [[Орбанизм|хӑйӗн политикӑллӑ моделе]] «[[Иллиберализм патшалӑхӗ|иллибераллӑ патшалӑх]]»<ref>{{cite news |date=30 July 2014 |title=Full text of Viktor Orbán's speech at Băile Tuşnad (Tusnádfürdő) of 26 July 2014 |url=https://budapestbeacon.com/full-text-of-viktor-orbans-speech-at-baile-tusnad-tusnadfurdo-of-26-july-2014/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20210728164958/https://budapestbeacon.com/full-text-of-viktor-orbans-speech-at-baile-tusnad-tusnadfurdo-of-26-july-2014/ |archive-date=28 July 2021 |access-date=25 October 2020 |work=The Budapest Beacon|quote=[...] the new state that we are building is an illiberal state, a non-liberal state [...] When I mention the European Union, I am not doing this because I think it is impossible to build an illiberal nation state within the EU. I think this is possible. [...] There is a debate going on between the EU and Hungary, because we changed this system, and the government decided, that whoever decides on these EU funds in the new illiberal state conception has to be employed by the Hungarian state [...]}}</ref><ref>{{cite web |date=28 July 2018 |title=Hungarian PM sees shift to illiberal Christian democracy in 2019 European vote |url=https://www.reuters.com/article/us-hungary-orban/hungarian-pm-sees-shift-to-illiberal-christian-democracy-in-2019-european-vote-idUSKBN1KI0BK |access-date=29 July 2020 |publisher=[[Reuters]] |quote=Hungarian Prime Minister Viktor Orban said on Saturday that European parliament elections next year could bring about a shift toward illiberal 'Christian democracy' in the European Union that would end the era of multiculturalism.}}</ref> ят панӑ. Вӑл [[евроскептицизм]], [[Либерализм демократийӗ|либераллӑ демократие]] хирӗҫӳ тата [[Китай]]па, [[Раҫҫей]]пе, [[Турци]]пе юнашартарах экономикӑллӑ ҫыхӑнтарусем килӗшнӗ<ref>{{Cite journal |last=Kelemen |first=R. Daniel |date=2017 |title=Europe's Other Democratic Deficit: National Authoritarianism in Europe's Democratic Union |journal=Government and Opposition |language=en |volume=52 |issue=2 |pages=211–238 |doi=10.1017/gov.2016.41 |issn=0017-257X |doi-access=free}}</ref>. Орбан ертсе пырӑвне [[клептократи]] ятлӑччӗ<ref>{{Cite news |date=2026 |title=How Viktor Orbán's oligarchs reaped billions in public contracts |url=https://www.ft.com/content/70c20ff6-9778-4f97-902b-d3c859b59339 |work=Financial Times}}</ref><ref>{{Cite news |date=5 April 2018 |title=The EU is tolerating – and enabling – authoritarian kleptocracy in Hungary |url=https://www.economist.com/europe/2018/04/05/the-eu-is-tolerating-and-enabling-authoritarian-kleptocracy-in-hungary |access-date=5 July 2021 |newspaper=The Economist |issn=0013-0613}}</ref>. Орбанӑн Венгрине тӗрлӗрен сӑнарланӑ: [[Гибрид тытӑмӗ|гибридлӗ тытӑм]], [[доминацилекен парти системи]], [[мафи патшалӑхӗ]]<ref name="VDem2020">''[https://www.v-dem.net/media/filer_public/f0/5d/f05d46d8-626f-4b20-8e4e-53d4b134bfcb/democracy_report_2020_low.pdf Autocratization Surges – Resistance Grows: Democracy Report 2020] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200330123413/https://www.v-dem.net/media/filer_public/f0/5d/f05d46d8-626f-4b20-8e4e-53d4b134bfcb/democracy_report_2020_low.pdf|date=30 March 2020}}'', V-Dem Institute, University of Gothenburg (March 2020).</ref><ref name="KrekóEnyedi">{{Cite journal |last1=Krekó |first1=Péter |last2=Enyedi |first2=Zsolt |date=2018 |title=Orbán's Laboratory of Illiberalism |url=https://muse.jhu.edu/article/698916 |url-status=live |journal=Journal of Democracy |language=en |volume=29 |issue=3 |pages=39–51 |doi=10.1353/jod.2018.0043 |issn=1086-3214 |s2cid=158956718 |url-access=subscription |archive-url=https://web.archive.org/web/20201130211145/https://muse.jhu.edu/article/698916 |archive-date=30 November 2020 |access-date=25 January 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=Dropping the Democratic Facade |url=https://freedomhouse.org/report/nations-transit/2020/dropping-democratic-facade |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201024173832/https://freedomhouse.org/report/nations-transit/2020/dropping-democratic-facade |archive-date= 2020-10-24|access-date=23 October 2020 |website=Freedom House |language=en}}</ref><ref>{{cite news |date=5 February 2019 |title=Hungary Becomes First 'Partly Free' EU Nation in Democracy Gauge |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-02-05/hungary-becomes-first-partly-free-eu-nation-in-democracy-gauge |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201125025107/https://www.bloomberg.com/news/articles/2019-02-05/hungary-becomes-first-partly-free-eu-nation-in-democracy-gauge |archive-date=25 November 2020 |access-date=23 October 2020 |work=Bloomberg.com |language=en}}</ref>. == Яшлӑх (1963–1988) == Виктор Михай Орбан {{Тулли дата|1963|05|31}} [[Секешфехервар]]та ҫуралнӑ. Унӑн икӗ шӑллӑм пур: Дьёзо ([[1965|1965 ҫултан]] ҫуралнӑ) тата Арон ([[1977|1977 ҫулта]] ҫуралнӑ). Ашшӗ енчен вӗсен асатте Михай Орбан докер тата вӑрҫӑ ветеранӗ пулнӑ, [[ял хуҫалӑхӗ]]нче тата [[ветеринари]]ре пулӑшакан пек ӗҫленӗ. Вӑл [[Фейер вармедйи]]н [[Альчутдобоз]]ра ӗҫленӗ. Виктор Орбан унта пурӑннӑ (1963-1973). [[1973|1973 ҫулта]] кил-йыш кӳршӗ хулана, [[Фельчут]]а пурӑнма килнӗ. Орбан ашшӗ кунта ял хуҫалӑх кооперативӗнчи машина тӑвакан уйрӑмра ӗҫленӗ<ref name="лендвай">Lendvai, Paul (2017). Orbán: Hungary's Strongman. Oxford University Press. ISBN 978-0190874865.</ref>. Фельчутра та, [[Вертешача|Вертешачӑра]] вӗреннӗ<ref>{{cite news |first=Árpád |last=Pünkösti |title=Szeplőtelen fogantatás 7. |url=http://nol.hu/archivum/archiv-6407-2436 |website=[[Népszabadság]] |date=13 May 2000 |access-date=19 March 2019 |language=hu}}</ref><ref name="biography">{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm |title = Orbán Viktor |year = 1996 |type = biography |trans-title=Viktor Orbán | publisher = arlament |place = Hungary}}</ref>. [[1977|1977 ҫулта]] кил-йыш Секешфехервара кайнӑ. Унта Орбан паллӑ Бланка Телеки шкулӗнче вӗренет<ref name="лендвай"/>. Пӗрремӗш ҫулсенче вӑл [[Венг ҫамрӑк коммунисчӗсен лиги]]н вырӑнлӑ ертӳҫи пулнӑ, университете вӗренес тесе ку лигӑна кӗмеллеччӗ<ref>Pünkösti Árpád: Szeplőtelen fogantatás. Népszabadság Könyvek, Budapest, 2005, pp. 138–139.</ref><ref name=OV>{{citation |title=Amit Orbán Viktor nem tett ki a honlapjára állambiztonsági múltjáról |publisher=[[Kuruc.info]] |date=17 February 2012 |url=https://kuruc.info/r/9/94946}}</ref><ref name="дебрецен">Debreczeni, József (2002), Orbán Viktor (in Hungarian), Budapest: Osiris</ref> . [[1981]]—[[1982]] [[Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсем|Венгрин хӗҫ-пӑшаллӑ вӑйӗсенче]] ҫар хӗсмечӗнче пулнӑ<ref name="лендвай"/>. Унта вӑл [[Лайош Шимичка|Лайош Шимичкӑпа]] туслашнӑ. Дисциплинӑна пӑснирен Виктор тӗрмере лартнӑ, пӗр хут [[1982 ҫулхи тӗнчери футбол чемпионачӗ]]н вӑхӑтӗнче вӑл хӗсмете кайман<ref name="лендвай"/>. [[1981|1981 ҫулта]] [[Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки (1981-1983)|Польшӑри вӑрҫӑ йӗрки]] ӗҫе янине Лайош Шимичка критикленӗ<ref name="лендвай"/>, Орбан вара мобилизаци патне хатӗрленнӗ<ref name="кенни">Kenney, Padraic (2002). A Carnival of Revolution: Central Europe 1989. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-05028-7.</ref>. Ҫар хӗсмечӗ Орбанӑн политикӑллӑ шухӑшлӑхне улӑштарнӑ, "коммунизм тытӑмне" вӑл пулӑшман ӗнтӗ<ref name="дебрецен" /><ref name=OV/><ref name=LARICS>{{citation |last=C. |first=Ioana |title=Viktor Orbán – a "Petrov" of Hungary. The Prime Minister's collaboration with Hungarian security |publisher=Informational Warfare and Strategic Communication Laboratory of the [[Romanian Academy]] |date=1 April 2022 |url=https://larics.ro/viktor-orban-a-petrov-of-hungary-the-prime-ministers-collaboration-with-hungarian-security}}</ref>. [[1983|1983 ҫулта]] [[Будапешт]]ри [[Лоранд Этвёш ячӗллӗ университечӗ]]н юридици факультетӗнче вӗреннӗ<ref>{{citation |last=Balogh |first=Éva S. |title=About István Stumpf, a New Judge on the Hungarian Constitutional Court |publisher=[[Hungarian Spectrum]] |date=27 July 2010 |url=https://hungarianspectrum.wordpress.com/2010/07/27/about-istvan-stumpf-a-new-judge-on-the-hungarian-constitutional-court}}: "Sometimes the youngsters went too far politically and in such cases Stumpf's father-in-law came in handy."</ref><ref name="AJK">{{citation |title=A Bibó István Szakkollégium |publisher=[[ELTE Faculty of Law]] |url=http://caesar.elte.hu/ajk/html/tudo/bibo/bibo_alt.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20020619080151/http://caesar.elte.hu/ajk/html/tudo/bibo/bibo_alt.html |archive-date=19 June 2002 }}</ref>. Унта вӑл социаллӑ пӗлӳсен [[Пурӑнмалли колледж|ятарлӑ колледжне]] пӗрлешнӗ, унӑн пайташӗсем [[социализм]] [[Капитализм|тулашӗнчи социаллӑ пӗлӳсене]] вӗренме ирӗклӗ пулнӑ<ref>{{citation |last=Bozóki |first=András |author-link=András Bozóki |title=Political Science Is Born |journal=Társadalomkutatás |volume=3 |year=1985 |pages=107–117 |url=https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA337092.pdf}}</ref><ref name="RC">{{citation |last=Orbán |first=Viktor |title=Recapturing Life |journal=Across Frontiers |volume=4 |year=1988 |pages=34–35 |url=https://www.connexions.org/CxLibrary/Docs/AcrossFrontiers-V4N2-3.pdf}}</ref><ref name="кенни"/>. Колледжре Орбан [[Фодор Габор|Габор Фодорпа]] тата [[Кёвер Ласло|Ласло Кёверпе]] паллашнӑ (унӑн пулас политика карьеринче вӗсем паллӑ роль вылӑҫҫӗ)<ref name="кенни"/><ref name="лендвай"/>. [[1984|1984 ҫулта]] Виктор колледжӑн ӗҫтӑвкомӗн ертӳҫи пулса тӑнӑ (60 студент пӗрлешсе)<ref name="лендвай"/>. [[1984]]-[[1985]] ҫ. тата [[1987|1987 ҫулта]] ([[Иоанн Павел III]] [[Римри папа|римри папа]] килни вӑхӑтӗнче) хӑй класспа вӗрентӳҫӗпе [[Феллеги Тамаш|Тамаш Феллегипе]] вӑл [[Польша|Польшӑна]] ик-виҫ хут кайнӑ. Вӗсем Польшӑра [[Тарасевич Малгожата|Малгожата Тарасевичпе]] тата Адам Ягусякпа тӗл пулнӑ (1985 ҫулта ку икӗ ҫын [[«Ирӗклӗхпе тӑнӑҫ» юхӑм|«Ирӗклӗхпе тӑнӑҫ»]] [[антикоммунизм|коммунизме хирӗҫхи]] студент юхӑмӗн пайташӗсем пулса тӑнӑ)<ref name="кенни"/>. [[1986|1986 ҫулта]] Орбан [[Пӗршухӑшлӑх (профпӗрлӗх)|«Пӗршухӑшлӑх» поляк юхӑмӗ]] ҫинчен магистер диссертацине хӳтӗленӗ, ӑна туса вӑл юхӑм лидерӗсемпе интервью усӑ курнӑ<ref name="ft.com">{{citation |last1=Buckley |first1=Neil |last2=Byrne |first2=Andrew |title=Viktor Orban: the rise of Europe's troublemaker |journal=Financial Times |date=25 January 2018 |url=https://www.ft.com/content/dda50a3e-0095-11e8-9650-9c0ad2d7c5b5}}</ref><ref name="кенни"/>. 1986 ҫулхи [[авӑн уйӑхӗ]]нче [[Сольнок]] хулинче вӑл Анико Левайпа мӑшӑрланнӑ. [[Будапешт полицийӗн штаб-хваттерӗ|Полици]] пӗлӗмӗсем тӑрӑх Орбан венгри диссиденчӗсемпе ҫыхӑннӑ пулнӑ тата вӗсем [[Венгр Халӑх Республики|ВХР-ӑн]] шалти ӗҫӗсен министрӗпе [[Хорват Иштван|Иштван Хорват]] урлӑ патшалӑх шайӗ ҫинчи хӑй пайташсене пулӑшма пултарнӑ. Орбан тӗлӗшпе айӑпа кӗртсен министр пулӑшайӗччӗ<ref name="OV" /><ref name="LARICS" />. [[1987|1987 ҫулта]] [[юриспруденци тухтӑрӗ]]н<ref>[https://www.elte.hu/en/faculties/law Faculty of Law] – website of [[Eötvös Loránd University]]</ref> ҫӳллӗ степеньлӗ Орбан, Сольнокра пурӑнса, ял хуҫалӑхӗпе ҫиме промышленоҫ министрлӗхӗн интитутӗнче [[Социологи|социолог]] ӗҫӗнче ӗҫленӗ<ref>[https://2010-2014.kormany.hu/en/prime-minister-s-office/the-prime-minister Curriculum vitae of Viktor Orbán] – website of the Hungarian government</ref><ref>[https://www.parlament.hu/kepviselo/elet/o320.htm Dr. Orbán Viktor] – website of the Hungarian parliament</ref><ref>{{citation |language = hu|url = http://www.parlament.hu/kepv/eletrajz/hu/o320.pdf | title = Orbán Viktor |trans-title=Viktor Orban |type = biography |publisher = National Assembly |place = Hungary}}</ref>. [[Чӳк уйӑхӗ]]нче Венгрие 17 анӑҫ ҫӗршывӗсенчен делегатсемпе "Тухӑҫ-Анӑҫ диалогӗ" семинар тунӑ, унта [[Ҫӗнйӗркелӳ]], [[Ӑнланулӑхлӑ чаракан|ятарлӑ шухӑшсем тӑрӑх ҫар хӗсметӗнчен чарни]], пан-европа [[демократи]] юхӑмӗн пуласлӑхӗ ҫинчен калаҫнӑ<ref name="RC" />. [[1989|1989 ҫулта]] [[Сорос фончӗ|Сорос фондӗнче]] стипенди илнӗрен [[Оксфорд]]ӑн [[Пембрук-колледж (Оксфорд)|Пембрук-колледжӗнче]] пӗр ҫул стажировкӑланнӑ<ref name="лендвай"/>. [[Пелчиньский Збигнев|Збигнев Пелчиньскипе]] европа политикӑллӑ шухӑшӗнчи элтеш пӗрлӗхӗн концепцийӗ ҫинчен ӗҫленӗ<ref name="biography" /><ref>{{citation |title = Fulbright report |url = http://www.rhodeshouse.ox.ac.uk/files/Fulbright_report.pdf |place = Oxford, United Kingdom |website = [[Rhodes House]] |archive-url = https://web.archive.org/web/20141215035740/http://files.www.rhodesscholarshiptrust.com/Fulbright_report.pdf |archive-date = 15 December 2014 }}</ref>. Ку вӑхӑтра вӑл [[Будапешт]]ри «[[Фидес]]» партин лидерне хӑй кандидатура кӗртнӗ, анчах [[Фодор Габор|Фодора]] выляса янӑ. [[1990|1990 ҫулта]] [[Венгри]]н [[Венгрири парламент суйлавӗ (1990)|пӗрремӗш коммунизм хыҫҫӑнхи парламенте суйланас]] тесе Оксфордри ӗҫсем хӑварса Орбан кил-йышпа Венгрие таврӑнать<ref name="лендвай"/>. == Политикӑллӑ ҫӗкленӳ (1988–1998) == [[File:Viktor Orbán 1997.jpg|thumb|right|1997 ҫулта оппозици лидерӗ пек Виктор Орбан]] {{Тулли дата|1988|03|30}} Социаллӑ пӗлӳсен юрист колледжӗнче Штумпфпа, [[Габор Фодор|Фодорпа]], Кёверпе тата ытти 32 студентсемпе тата пултарулӑхҫӑсемпе пӗрле — Викор Орбан [[Фидес|Ҫамрӑк демократсен альянсӗ]], кӗскерен — [[Фидес|Фидес партийӗ]] ({{lang-hu|(Fiatal Demokraták Szövetsége, FIDESZ)}}) йӗркеленӗ. Ку [[либерализм|либераллӑ]]-[[национализм|националистлӗ]] ҫамрӑксен юхӑмӗ, чи малтан вӑл [[Венгри ҫамрӑк коммунизм лиги]]не хирӗҫ туса хунӑ пулнӑ<ref name="лендвай" /><ref name="кенни" />. Колледжри журнал «Századvég» («Ӗмӗр вӗҫӗ») [[Сорос Джордж|Джордж Сорос]] пулшӑнипе партин печетлӗ органӗ пулса тӑнӑ<ref>{{Cite magazine|last1=Schwartzburg|first1=Rosa|url=https://jacobinmag.com/2019/07/viktor-orban-fidesz-party-youth-activism|title=When Orbán Was a Liberal|date=24 July 2019|magazine=Jacobin|access-date=1 April 2020|last2=Szijarto|first2=Imre}}</ref><ref name="ft.com"/><ref>{{Cite news|last=LeBor|first=Adam|url=https://theintercept.com/2015/09/11/how-hungary-prime-minister-turned-into-refugee-bashing-autocrat/|title=How Hungary's Prime Minister Turned From Young Liberal Into Refugee-Bashing Autocrat|date=11 September 2015|work=The Intercept|access-date=1 April 2020}}</ref><ref name="лендвай" />. {{Тулли дата|1989|06|16}} [[Паттӑрсен лаптӑкӗ (Будапешт)|Будапештӗн Паттӑрсен лаптӑкӗнче]] [[Надь Имре|Имре Надӗн]] тата Венгр революцийӗн ытти нациллӗ паттӑрӗсен ҫӗнетсе вилӗ пытарӑвӗнче Виктор Орбан [[Оратор ӑсталӑхӗ|каланӑ сӑмах]] питӗ популярлӑ пулса тӑнӑ. Вӑл ирӗклӗ суйлав тума тата [[Венгри]]рен [[Совет армийӗ|Совет ҫарӗсем]] тухмалла чӗннӗ. Ку вӑйлӑ сӑмаха пула вӑл паллӑ пулса тӑнӑ тата «Фидес» юхӑмӗ пӗр ятлӑ парти туса хуни пурнӑҫланӑ<ref name="лендвай" />. [[1990|1990 ҫулта]] ҫӗршыври [[Венгрири парламент суйлавӗ (1990)|коммунизм хыҫҫӑнхи пӗрремӗш суйлавра]] Виктор Орбан [[Пешт вармедйинчен]] парламент депутачӗ пулса тӑнӑ<ref name="лендвай" />. Вӑл парламентри Фидес партийӗн лидерӗ пек йышӑннӑ тата ку ӗҫре вӑл [[1993|1993 ҫулхи]] [[ҫу уйӑхӗ]]ччен пулнӑ<ref name="Register">{{cite web|url=https://www.parlament.hu/web/guest/aktiv-kepviseloi-nevsor?p_p_id=hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_auth=LAmTvTYj&_hu_parlament_cms_pair_portlet_PairProxy_INSTANCE_9xd2Wc9jP4z8_pairAction=%2Finternet%2Fcplsql%2Fogy_kpv.kepv_adat%3Fp_azon%3Do320%26p_stilus%3D%26p_head%3D|title=''Register'' |publisher=[[National Assembly of Hungary|Országgyűlés]]}}</ref>. {{Тулли дата|1993|04|18}} Фидес партийӗн коллективлӗ тытса пырӑвӗ вырӑнне Виктор Орбан партин пӗрремӗш президенчӗ пулса тӑнӑ. Орбанӑн ертсе пынийӗпе Фидес — либераллӑ студент йӗркелӗвӗнчен [[консерватизм|сылтӑм-консервативлӗ]] парти пулса тӑнӑ<ref>{{Cite web|url=http://www.iie.com/publications/pb/pb15-11.pdf|title=''Hungary under Orbán: Can Central Planning Revive Its Economy?'', Simeon Djankov, Peterson Institute for International Economics, July 2015; accessed 20 January 2015.|access-date=22 February 2023|archive-date=31 January 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160131001840/http://www.iie.com/publications/pb/pb15-11.pdf|url-status=dead}}</ref>. [[File:Szárszói találkozó 1993 Fodor Gábor Orbán Viktor.jpg|thumb|right|1993 ҫулта Орбанпа Габор тӗл пулӑвӗ]] Парти пайташӗсем хушшинче кун пек консервативлӗ улшӑнусем пурне те мар килӗшнӗ. Темиҫе ҫынсем партирен тухнӑ, вӗсенчен Петер Мольнар, Габор Фодор тата Жужанна Шеленьи. Унтан вӗсем либераллӑ партие [[Ирӗклӗ демократсен альянсӗ|Ирӗклӗ демократсен альянсне]] (ИДА) пӗрлешнӗ. Малтан ИДА Фидеспе пӗрлешӳҫӗ пулнӑ, анчах унтан политикӑллӑ тӑшман пулса тӑнӑ<ref>Petőcz, György: ''Csak a narancs volt''. Irodalom Kft, 2001 {{ISBN|963-00-8876-2}}.</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗ (1994)|1994 ҫулхи парламент суйлавӗнче]] Фидес аран 5%-лӗ пусахаччен ҫитнӗ<ref name="vida">{{cite book|author-last=Vida|author-first=István|title=Magyarországi politikai pártok lexikona (1846–2010) ''[Encyclopedia of the Political Parties in Hungary (1846–2010)]''|publisher=Gondolat Kiadó|year=2011|pages=346–350|isbn=978-963-693-276-3|language=hu}}</ref>. Орбан партин регионаллӑ ят-йышӗпе Фейер округӗнчен депутат ӗҫне суйланнӑ<ref name="Register"/>. 1994-1998 ҫ. вӑл Европа интеграцийӗн ӗҫӗсен комитечӗн ертӳҫи пулнӑ<ref name="Register"/>. 1995 ҫулта вӑл Иммунитет, килӗштерейменлӗх, ӗҫсем комитечӗн пайташӗ нумай мар вӑхӑт пулнӑ<ref name="Register"/>. 1995 ҫулта Фидес хӑй ятне «Венгр элтеш партийӗ» (Magyar Polgári Párt) ячӗччен пӗчӗклетнӗ. Политика спектрӗн сылтӑм енче ертсе пыракан [[Венгр демократиллӗ форумӗ]] вырӑнне Фидес ҫирӗпленнӗ<ref name="vida"/>. 1996 ҫулхи ака уйӑхӗнчен пуҫласа Орбан [[Ҫӗнӗ атлантика пуҫарӑвӗ]]нчи Венгр нациллӗ комитечӗн ертӳҫи пулнӑ<ref>[https://www.kormany.hu/hu/a-miniszterelnok/eletrajz Orbán Viktor életrajza], Government of Hungary, accessed 4 April 2020</ref>. 1992 ҫулхи авӑн уйӑхӗнче Виктор Орбан [[Либераллӑ интернационал]]ӑн вице-ертӳҫи суйланнӑ<ref name="лендвай" />. Анчах, 2000 ҫулхи чӳк уйӑхӗнче Фидес партийӗ Либераллӑ интернационалтан тухнӑ тата [[Европа халӑх партийӗ|Европа халӑх партине]] (ЕХП) пӗрлешнӗ. Ку вӑхӑтра Орбан Венгрири сылтӑм-центризм либераллӑ-консерватизмлӗ партисене пӗрлештерме питӗ тӑрӑшнӑ. 2002 ҫулхи юпа уйӑхӗнче [[Эшторил]]ти ЕХП пуххинче Орбан вице-президент ӗҫне суйланӑ, ку ӗҫре вӑл 2012 ҫулччен пулнӑ<ref name="мартенс">Martens, Wilfried (2009). Europe: I Struggle, I Overcome. Springer. ISBN 978-3540892885.</ref>. == Пӗрремӗш премьерлӗх (1998–2002) == [[File:Orban Prodi 1999.jpg|thumb|right|[[1999|1999 ҫулта]] [[Продипе Романо|Романо Продипе]] Виктор Орбан]] [[1998|1998 ҫулта]] [[Венгр демократиллӗ форумӗ]]пе, [[Пӗчӗк хуҫасен пӑхӑнман партийӗ]]пе пӗрле Виктор Орбан коалици йӗркеленӗ<ref name="мартенс" />. [[Венгрири парламент суйлавӗ (1998)|1998 ҫулхи парламент суйлавӗнче]] ку коалици 42%-пе ҫӗнтернӗ. Ку партисем Орбанӑн пӗрремӗш ертсе пырӑвне кӗнӗ. Орбан [[Венгри]]н иккӗмӗш ([[Хегедюш Андраш]] хыҫҫӑн) чи ҫамрӑк (35 ҫулта) премьер-министрӗ тата [[Сивӗ вӑрҫӑ]] вӗҫленӗренпе [[Тухӑҫ Европа|Тухӑҫ]] тата [[Вӑта Европа|Вӑта Европӑри]] коммунист партийӗн пайташӗ пулман пӗрремӗш ертсе пыру пуҫлӑхӗ пулса тӑнӑ<ref>[https://web.archive.org/web/20120325044232/http://zona.hu/article/2266/kormanyfoi-multidezes-a-jogaszok-a-nyerok.html Kormányfői múltidézés: a jogászok a nyerők], Zona.hu.</ref>. Нарӑс уйӑхӗнчи ертсе пыру йышӑнӑвӗпе [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗн]] пленарлӑ пуххисем виҫӗ эрнере пӗр хут кӑна ирттермелле<ref>István Kukorelli – Péter Smuk: ''A Magyar Országgyűlés 1990–2010.'' Országgyűlés Hivatala, Budapest, 2011. pp. 47–48.</ref>. Оппозици партийӗсем ку йышӑнӑва питӗ хирӗҫ пулнӑ<ref>{{cite news |date=3 March 2000 |title=A parlamenti pártokat még mindig megosztja a háromhetes ülésezés |newspaper=[[Népszava]]}}</ref><ref>{{cite news |date=4 March 1999 |title=Bírálják az új munkarendet. A háromhetes ciklus miatt összeomolhat a törvénygyártás gépezete |newspaper=Népszava}}</ref><ref>{{cite news |last=Bodnár |first=Lajos |date=23 July 2001 |title=Marad a háromhetes munkarend. Az ellenzéknek az őszi parlamenti ülésszak idején sem lesz ereje a változtatáshoz |newspaper=[[Magyar Hírlap]]}}</ref>, вӗсен шухӑшпа кун пек йышӑну парламентӗн саккун кӑларакан ӗҫ-хӗлне тата ертсе пырӑва унӑн тӗрӗсленине сахаллать<ref>Tamás Bauer: A parlament megcsonkítása. ''Népszava'', 8 February 1999.</ref>. Пуш уйӑхӗнче ертсе пыру Патшалӑх пухӑвӗнчи абсолютлӑ нумайрахӑш вырӑнне ахаль нумайрахӑш тума тӑрӑшнӑ, анчах Конституци сучӗ ҫакна конституциллӗн мар йышӑннӑ<ref>[https://net.jogtar.hu/jogszabaly?docid=999H0004.AB&getdoc=1 4/1999. (III. 31.) AB határozat]{{Ĕçлемен каçă|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Dead link|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ''Magyar Közlöny'': 1999. évi 27. szám and ''AB közlöny'': VIII. évf. 3. szám.</ref>. Унӑн президенчӗсем: [[Гёнц Арпад|Арпад Гёнц]], [[Ференц Мадл|Мадл Ференц]] пулнӑ. 1998-[[2002|2002 ҫ.]] Венгри хӑй нациллӗ идентлӗх ҫирӗпленнӗ тата анӑҫ политикӑллӑ тытӑмлӑхне кӗнӗ. ;Пӗрремӗш премьерлӗх пӗтӗмлетӗвӗсем * Инфляци ӳкни, [[Шалти пӗтӗм продукт|ШПП]] шайӗ ӳсни, тӳллевсӗр вӗренӳ, йӑлаллӑ кил-йыша пулӑшу. * Влаҫ централизацийӗ. * 2000 ҫулта венгр патшалӑхлӑхӗн 1000 ҫул уявӗ. * НАТО-на кӗни. * ЕП-а кӗнин хатӗрлевӗсем. * Кӳршӗ патшалӑхсенчи венгри сахалрахӑшӗсене пулӑшу. * Косово конфликтӗнчи хутшӑнни. == Оппозици лидерӗ (2002–2010) == 2002–2010 ҫ. Фидес ахаль сылтӑм партирен вӑйлӑ нациллӗ-консервативлӗ оппозици юхӑмӗ пулса тӑнӑ. Венгри шалӗнче Орбан хӑйӗн тата Фидесӗн пулӑшни вӑйлатнӑ, митингсем протестсем тунӑ. Ерсте пырӑвӑн татса парӑвӗсене хирӗҫ референдумсем йӗркеленӗ. 2008 ҫулта Раҫҫейӗн Грузие тапӑнса кӗнине хирӗҫ каланӑ. 2010 ҫулхи суйлав патне юнашартарах евроскептицизм шухӑшӗсемпе калама пуҫланӑ. Венгр сахалрахӑшӗсене пулӑшма тата вӗсен кирлӗлӗхӗ малалла пынӑ. == Иккӗмӗш премьерлӗх (2010–2026) == 2010 ҫулта Фидес конституциллӗ нумайрахӑш илнӗрен вӑл конституци реформи тунӑ. Ӑна пула конституци сучӗн майӗсем пӗчӗкленнӗ, христиан тата нациллӗ хаклӑхсем ҫирӗпленнӗ. Экономикӑна Орбаномика килнӗ: пасар хатӗрӗсемпе патшалӑх хутшӑнни пысӑк шайччен ӳснӗ. Ҫураласлӑха пулӑшни, миграцие хирӗҫӳ, алӑра МИХ-е тытни, Раҫҫейпе тата Китайпа экономикӑллӑ ҫыхӑнусем. [[File:Vladimir Putin and Viktor Orban (2022-02-01) 01.jpg|thumb|257x257px|{{Кӗске дата|2022|02|1}}-мӗшӗнче Кремльте Раҫҫей президенчӗ Владимир Путин тата Венгри премьер-министрӗ Виктор Орбан]] 2022 ҫулхи Раҫҫейӗн Украинӑна тапӑнса кӗнине тиркенӗ, анчах хӑй территори урлӑ Кейӗве хӗҫ-пӑшал яма ирӗк памасть. Ютҫӗрти венгрсем валли Венгри элтешлӗхӗ тытни ахальлетӗвӗнчен кӳршӗ патшалӑхсемпе — Украинӑпа тата Словакипе — хирӗҫӳсем пулса тӑраҫҫӗ. 2026 ҫулта Виктор Орбан Европӑри патшалӑх пуҫлӑхӗсенчен чи вӑрӑм ерсте пыракан пӗри шутланать. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026 ҫулхи парламент суйлавӗче]] Орбанӑн Фидес пысӑк оппозици вӑйӗнчен — Петер Мадьярӑн Тиса партийӗнчен — выляса янӑ. [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗнчи]] Фидес 56 вырӑн илнӗ, Тиса 137. == Чыславсем == === Ютҫӗррисем === {| class="wikitable" |- ! Патшалӑх ! colspan="2" |Медаль ! Чыслани ҫулӗ |- | rowspan="1" |{{Ялавлани|Казахстан}} | [[File:Order_Dostik_1kl_rib.png|60x60px]] || [[«Достык» орден]]ӗн I степенӗ || [[2023]]<ref>{{cite web|url=https://www.akorda.kz/en/1-2104619|title=The Head of State awarded Hungarian Prime Minister Viktor Orban with the Order Dostyk of I degree|newspaper=Official website of the President of the Republic of Kazakhstan|date=2 November 2023|access-date=11 July 2024}}</ref> |} === Тӗнлисем === === Урӑхлисем === === Вӗрентӳллисем === == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] * [[Фидес — ХДХП]] * [[Шуйок Тамаш]] * [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] * [[Мадьяр Петер]] == Асӑрхавсем == <small>{{Асӑрхавсем}}</small> == Каҫӑсем == * [https://miniszterelnok.hu miniszterelnok.hu] — официальный сайт премьер-министра * ''Питер Уилкин''. [https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ Восхождение «антилиберальной» демократии: орбанизация политической культуры Венгрии]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180612143157/https://commons.com.ua/ru/orbanizaciya-politicheskoj-kultury-vengrii/ |date=2018-06-12 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]] * ''Мартино Комелли, Вера Хорват''. [https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ Выборы в Венгрии: Что Орбан знает, а его враги — нет]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123010318/https://commons.com.ua/ru/chto-orban-znaet-ego-vragi-net/ |date=2019-01-23 }} // [[Спільне (журнал)|Спільне]] * ''Константин Бенюмов''. [https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye Свободные, но нечестные Как бывший либерал Виктор Орбан правит Венгрией, пугая людей Западом и Соросом]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190123010332/https://meduza.io/feature/2018/04/09/svobodnye-no-nechestnye |date=2019-01-23 }} // [[Meduza]] * ''Фёдор Лукьянов''. [https://www.kurier.hu/item/3133-vengerskij-nep-viktora-orbana Венгерский НЭП Виктора Орбана]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Российский Курьер]] * {{Статья|каçă=https://meduza.io/feature/2022/04/23/my-vas-ponimaem|пуçелĕк=Мы вас понимаем. Как Виктор Орбан превратил Венгрию в европейский аналог путинской России — и выиграл очередные выборы благодаря войне в Украине. Репортаж Кристины Сафоновой|çул=2022|кăларăм=[[Meduza]]|уйăх=4|кун=23}} * {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2022/07/31/bes-poleznyi|title=Бес полезный|website=[[Новая Газета]]|subtitle=Виктор Орбан продолжает дружить с Москвой, потому что не верит в победу Украины|date=2022-07-31}} * {{Cite web|url=https://novayagazeta.eu/articles/2023/07/06/neuvazhaemyi-predsedatel|title=Неуважаемый председатель|website=[[Новая Газета]]|subtitle=25 лет назад Виктор Орбан впервые стал премьер-министром Венгрии. За это время отношения между ним и ЕС деградировали настолько, что Будапешт собираются лишить председательства в Совете ЕС|date=2023-07-06}} * {{Cite web|url=https://holod.media/2023/11/11/glavnyj-izgoj-evropy/|title=Одинокий диктатор Европы|website=[[Холод (издание)|Холод]]|subtitle=Дружба с Путиным превратила Венгрию в главного изгоя ЕС. Как ей удается мешать всему Западу?|date=2023-11-11}} {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Çăвăн 31-мĕшĕнче çуралнисем]] [[Категори:1963 çулта çуралнисем]] [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Политиксем, алфавитпа]] ghoyc77d785tmszmxd5smx6skrcur7d 0 129658 877021 873680 2026-08-30T21:55:43Z Aslati 36702 /* */ 877021 wikitext text/x-wiki {{Парти2 |парти ячӗ=Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ |тӑван ячӗ={{lang-hu|Fidesz – Magyar Polgári Szövetség}} |аббревиатура= |логотип=Fidesz_2015.svg |лидер=[[Виктор Орбан]]<br/>[[Котиш Мате|Мате Кочиш]] (парламентри лидер) |йӗркелекен=[[Виктор Орбан]]<br/>[[Фодор Габор|Габор Фодор]]<br/>[[Кёвер Ласло|Ласло Кёвер]]<br/>[[Байкаи Иштван|Иштван Байкаи]]<br/>[[Байер Жольт|Жольт Байер]]<br/>[[Дойч Тамаш|Тамаш Дойч]]<br/>[[Немет Жольт|Жольт Немет]]<br/>[[Сайер Йожев|Йожев Сайер]] |йӗркеленӗ вӑхӑт={{Кӗске дата|1988|03|30}} |салатнӑ вӑхӑт= |штаб-хваттер= Visi Imre utca 6, 1089, [[Будапешт]] |идеологи= [[Христиан национализмӗ]]<ref name="christian">{{bulleted list|{{cite web|url=https://theloop.ecpr.eu/hungary-and-the-future-of-europe/|title=Hungary and the future of Europe|website=The Loop {{!}} [[European Consortium for Political Research]] {{!}} [[European Union]]|author=John Chin, Mirren Hibbert}}|{{cite web|url=https://theweek.com/world-news/hungary-election-global-right-orban-authoritarianism|title=Why Hungary’s elections matter to the global right|website=[[The Week]]|author=Rafi Schwartz|date=8 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.au.org/the-latest/articles/hungary-anti-lgbtq/|title=Christian Nationalists See Illiberal Hungary As A Model For America|website=[[Americans United for Separation of Church and State]]|author=Ethan Magistro|date=24 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.axios.com/2026/04/07/vance-hungary-election-orban-russia-ukraine|title=MAGA's global model faces existential test in Hungary|website=[[Axios (website)|Axios]]|author=Zachary Basu|date=6 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/feb/05/hungary-right-political-abyss|title=Hungary's rabid right is taking the country to a political abyss|website=[[The Guardian]]|author=Carl Rowlands|date=5 February 2013}}|{{cite web|url=https://balkaninsight.com/2024/12/16/abuse-in-the-catholic-church-is-this-hungarys-boston-moment/rd/|title=ABUSE IN THE CATHOLIC CHURCH: IS THIS HUNGARY’S ‘BOSTON’ MOMENT?|website=[[Balkan Insight]]|author=Alexander Faludy|date=16 December 2026}}}}</ref><br/>[[Иллиберализм]]<ref name="illiberal">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.journalofdemocracy.org/articles/explaining-eastern-europe-orbans-laboratory-of-illiberalism/|title=Explaining Eastern Europe: Orbán’s Laboratory of Illiberalism|website=[[Journal of Democracy]]|author=Péter KrekóZsolt Enyedi|date=July 2018}}|{{cite web|url=https://www.cfr.org/councilofcouncils/global-memo/the-battle-for-europes-soul/|title=The Battle for Europe’s Soul|website=[[Council on Foreign Relations]]|author=Steven Blockmans|date=28 May 2019}}|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/constitutional-complaint-as-orbans-tool/|title=Constitutional Complaint as Orbán’s Tool|website=[[Verfassungsblog]]|author=Viktor Z. Kazai|date=1 March 2022}}|{{cite web|url=https://www.cato.org/commentary/hungary-laboratory-illiberal-nationalism-results-are|title=Hungary Is a Laboratory for Illiberal Nationalism. The Results Are In.|website=[[Cato Institute]]|author=Johan Norberg|date=6 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/hungary-elections-viktor-orban-who-will-win|title=Hungary elections: what is at stake and who is likely to win?|website=[[The Guardian]]|author=Jon Henley|date=3 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.au.org/the-latest/articles/hungary-anti-lgbtq/|title=Christian Nationalists See Illiberal Hungary As A Model For America|website=[[Americans United for Separation of Church and State]]|author=Ethan Magistro|date=24 June 2021}}}}</ref><br/>[[Авторитаризм]]<ref name="authoritarian">{{bulleted list|{{cite web|url=https://theloop.ecpr.eu/digital-governance-and-the-good-digital-citizen-in-hungary/|title=Hungary and the future of Europe|website=The Loop {{!}} [[European Consortium for Political Research]] {{!}} [[European Union]]|author=Alíz Nagy}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/apr/06/hungary-democracy-britain-orban-brexit-deal|title=Hungary’s war on democracy is a war on democracy everywhere|website=[[The Guardian]]|author=Owen Jones|date=6 April 2018}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/feb/05/hungary-right-political-abyss|title=Hungary's rabid right is taking the country to a political abyss|website=[[The Guardian]]|author=Carl Rowlands|date=5 February 2013}}|{{cite web|url=https://corporateeurope.org/en/2019/05/authoritarian-right-hungary|website=Corporate Europe Observatory|title=Authoritarian right: Hungary|date=15 May 2019}}|{{cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20220909IPR40137/meps-hungary-can-no-longer-be-considered-a-full-democracy|website=[[European Parliament]]|title=MEPs: Hungary can no longer be considered a full democracy|date=15 September 2022}}}}</ref><br/>[[Национал-консерватизм]]<br/>[[Сылтӑм популизм]]<ref name="far-right1">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-fidesz-form-new-far-right-alliance-austria-czech-republic|title=Orbán's Fidesz forming new far-right alliance with Austrian, Czech parties|website=[[Politico Europe]]|author=Marianne Gros|date=30 June 2024}}|{{cite web|url=https://www.france24.com/en/europe/20260408-how-orban-benefits-from-hungary-tailor-made-election-system|title=How Orban benefits from Hungary's tailor-made election system|website=[[France 24]]|author=Grégoire Sauvage|date=30 June 2024}}|{{cite book |last=Berberoglu |first=Berch |editor-last=Berberoglu |editor-first=Berch |date=23 September 2020 |chapter=Introduction: Crisis of Neoliberal Globalization and the Rise of Authoritarianism in the Early 21st Century |title=The Global Rise of Authoritarianism in the 21st Century: Crisis of Neoliberal Globalization and the Nationalist Response |edition=1st |location=New York and London |publisher=Routledge |page=10 |doi=10.4324/9780367854379 |isbn=978-0-367-85437-9 |quote=He points out that since gaining a two-thirds majority in the 2010 general elections, the formerly conservative and now far-right Fidesz–KDNP government led by Viktor Orbán has carried out a root-and-branch transformation of Hungarian society. |quote-page=10}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/hungary-elections-viktor-orban-who-will-win|title=Hungary elections: what is at stake and who is likely to win?|website=[[The Guardian]]|author=Jon Henley|date=3 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.npr.org/2026/04/05/nx-s1-5770205/will-hungarys-far-right-leader-viktor-orban-be-voted-out-of-power|title=Will Hungary's far-right leader Viktor Orban be voted out of power?|website=[[National Public Radio]]|author=Michael Levitt, Rob Schmitz, Sarah Robbins|date=5 April 2026}}}}</ref> |тӗнчпайташлӑх=[[Тӗнчери демократи пӗрлешӗвӗ]] (2000-2024)<br/>[[Центризм демократиллӗ интернационалӗ]] (2024-хальхи) |нацпайташлӑх=[[Фидес — ХДХП]] |пайташлӑх_ячӗ1=[[Европа политикӑллӑ партийӗ]] |пайташлӑх1=[[Европа халӑх партийӗ]] (2009-2024)<br/>[[Patriots.eu]] (2024-хальхи) |пайташлӑх_ячӗ2 =[[Европа парламентӗнчи политикӑллӑ ушкӑнсем|Европарламентри ушкӑн]] |пайташлӑх2=[[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ]] (2009-2024)<br/>[[Европӑшӑн патриотсем]] (2024-хальхи) |вырӑн_ячӗ1=[[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗ]] |вырӑн1={{пар/выр|44|199|#ff6a00}} |вырӑн_ячӗ2=[[Европа парламенчӗ]] |вырӑн2={{пар/выр|10|21|#ff6a00}} |вырӑн_ячӗ3=[[Венгрири округ канашӗсен ят-йышӗ|Округ пухӑвӗсем]] |вырӑн3={{пар/выр|227|381|#ff6a00}} |вырӑн_ячӗ4=[[Будапешт тӗп пухӑвӗ]] |вырӑн4= {{пар/выр|10|33|#ff6a00}} |тӗн= [[Католик чиркӗвӗ]]<ref name="catholic">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-57566696|title=Hungary's anti-gay law threatens programming of TV favourites|website=[[British Broadcasting Corporation]]|author=[[Nick Thorpe]]|date=23 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.churchtimes.co.uk/articles/2026/10-april/news/world/hungarians-prepare-for-crucial-election|title=Hungarians prepare for crucial election|website=[[Church Times]]|author=Jonathan Luxmoore|date=10 April 2026}}|{{cite web|url=https://emerging-europe.com/hungarys-real-pedophilia-problem-has-nothing-to-do-with-gay-content/|title=Hungary's real pedophilia problem has nothing to do with 'gay content'|website=Emerging Europe|author=Jo Harper|date=25 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2019/jul/14/viktor-orban-budapest-hungary-christianity-with-a-twist|title=Orbán deploys Christianity with a twist to tighten grip in Hungary|website=[[The Guardian]]|author=Shaun Walker|date=14 July 2019}}|{{cite web|url=https://www.americamagazine.org/politics-society/2024/03/01/catholic-church-hungary-orban-lgbt-247393/|title=The Catholic Church in Hungary is deeply politicized—and shrinking|website=[[America (magazine)|America]]|author=Bridget Ryder|date=1 March 2024}}}}</ref> |йыш= |гимн= |парти сӑмахӗ= |пайӑр ҫынсем= |официаллӑ сайт=[http://www.fidesz.hu/ fidesz.hu] }} '''Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ''' ({{lang-hu|Fidesz – Magyar Polgári Szövetség}} {{IPA|[ˈfidɛs ˈmɒɟɒr ˈpolɡaːri ˈsøvɛt͡ʃːeːɡ]}}), кӗскерех '''Fidesz (Фидес)''' пек паллӑ ({{lang-hu|Fidesz}}, {{IPA|[ˈfidɛs]}}) — [[Венгри]]ри [[христиан-национализм]]лӗ<ref name="christian"/>, питӗ сылтӑм<ref name="far-right1"/> политикӑллӑ [[парти]]. Унӑн лидерӗ [[Виктор Орбан]]. [[Католик чиркӗвӗ]] [[Фидес — ХДХП]] ертсе пырӑвӗнчен пулӑшу илет, ҫавӑнпа партипе чиркӳ питӗ ҫыхӑннӑ<ref name="catholic"/>. [[Авторитаризм|Авторитарлӑ]]<ref name="authoritarian"/> тата [[Иллиберализм|либераллӑ мар]] парти шутланать<ref name="illiberal"/>. [[1988|1988 ҫулта]] «Ҫамрӑк демократсен альянсӗ» ({{lang-hu|Fiatal Demokraták Szövetsége, FIDESZ}}) пек йӗркеленӗ. [[Марксизм-Ленинизм]] ерсте пырӑвне хирӗҫ сулахай-ценризм либераллӑ юхӑмччӗ. [[1990|1990 ҫулта]] политикӑллӑ парти пек регистрациленӗ, ҫав вӑхӑтран парти лидерӗ [[Виктор Орбан]] пулса тӑнӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (1990)|1990 ҫулхи парламент суйлавӗ]] хыҫҫӑн парти [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвне]] кӗнӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (1998)|1998 ҫулхи суйлав]] хыҫҫӑн парти сылтӑм-центризм ертсе пырӑвӗ туса хунӑ. [[2000-мӗш ҫулсем|2000-мӗш ҫулсен]] пуҫламӑшӗнче вӑл национализм шухӑшлӑхне йышӑннӑ тата коррупци хыркашӑвӗсене пула унӑн популярлӑхӗ ӳкнӗ. [[2002]]-[[2010|2010 ҫ]]. оппозицире пулнӑ, [[2006|2006 ҫултан]] вара [[Христианлӑ-демократиллӗ халӑх партийӗ]]пе (''KDNP'' е ''ХДХП'') коалици тунӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2010)|2010 ҫулхи суйлавра]] Фидес партийӗ питӗ ҫӗнтернӗ тата [[национал-консерватизм]] йышӑннӑран [[евроскептицизм]]пе сылтӑмрах пулса тӑнӑ. [[2011|2011 ҫулта]] ҫӗнӗ [[Венгри конституцийӗ|конституци]] йышӑннӑран Фидес влаҫӗ вӑйланнӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2014)|2014 ҫулхи суйлав]] хыҫҫӑн Патшалӑх пухӑвӗнчи нумайрахӑш сыхланӑ, [[Европӑри миграциллӗ кризис (2015)|миграциллӗ кризисе]] пула [[Иммиграцие хирӗҫӳ|антииммигрант шухӑшлӑхне]] усӑ курма пуҫланӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2022)|2022 ҫулхи парламент суйлавӗ]] хыҫҫӑн Патшалӑх пухӑвӗнчи 199 вырӑнсенчен парти 135 илнӗ. [[2000|2000 ҫултан]] Фидес кашни [[Венгри президенчӗ|президент кандидатурине]] суйлама пулӑшать. [[2000|2000 ҫулччен]] Фидес партийӗ [[Либераллӑ интернационал]]ӑн пайташӗ пулнӑ, анчах унтан [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ|Европа халӑх партине]] пӗрлешнӗ. {{Тулли дата|2024|06|30}} [[Европӑшӑн патриотсем]] ушкӑнӗн пайташӗ<ref>{{Cite web|date=2024-06-30|title=Hungary's Orban announces plan to form new far-right bloc in EP|url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/30/hungarys-orban-announces-new-far-right-bloc-for-the-european-parliament|access-date=2024-06-30|website=[[Euronews]]|language=en}}</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026 ҫулхи суйлавра]] [[Мадьяр Петер|Петер Мадьярӑн]] [[Тиса (парти)|Тиса партийӗн]] вӑйлӑ хирӗҫӗвӗпе тӗл пулнӑ тата ӑна выляса янӑ. Суйлав пӗтӗмлетӗвӗсем [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗнчи]] Фидесӗн нумайрахӑшӗн вӗҫленчӗ: 199 вырӑнтан Фидес 52 вырӑн илет, Тиса вара 141 вырӑн илет. == Суйлаври пӗтӗмлетӳсем == === Патшалӑх пухӑвӗ === [[File:Consecutive Fidesz SMCs.png|thumb|right|250px|1998, 2002 тата 2006 ҫ. Фидеспе FKGP (тус-парти, тӗттӗм хӗрлӗ-сарӑ) валли сасӑлакан суйлав округӗсем.]] {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan=2| Суйлав ! rowspan=2| Лидер ! colspan=2| Пӗр мандатлӑ округ ! colspan=2| Нумай мандатлӑ округ ! rowspan=2| Вырӑн ! rowspan=2| +/– ! rowspan=2| Пӗтӗмлетӳ |- ! Сасӑсем ! % ! Сасӑсем ! % |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (1990)|1990]] | ''Коллективлӗ лидерлӗх'' | 235,611 | 4.75 (#6) | 439,448 | 8.95 (#5) | {{Composition bar|22|386|#ff6a00}} | ҫӗнӗ | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (1994)|1994]] | rowspan="5" | [[Виктор Орбан]] | 416,143 | 7.70 (#5) | 379,295 | 7.02 (#6) | {{Composition bar|20|386|#ff6a00}} | {{decrease}} 2 | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (1998)|1998]] | 1,161,520 | 25.99 (#2) | 1,263,563 | 28.18 (#2) | {{Composition bar|148|386|#ff6a00}} | {{increase}} 128 | {{yes2|Коалици}}<br/>{{small|(Фидес-FKgP-[[Венгр демократиллӗ форумӗ|ВДФ]])}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2002)|2002]] | 2,217,755 | 39.43 (#2) | 2,306,763 | 41.07 (#2) | {{Composition bar|164|386|#ff6a00}} | {{increase}} 16 | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2006)|2006]] | 2,269,241 | 41.99 (#1) | 2,272,979 | 43.21 (#2) | {{Composition bar|141|386|#ff6a00}} | {{decrease}} 23 | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2010)|2010]] | 2,732,965 | 53.43 (#1) | 2,706,292 | 52.73 (#1) | {{Composition bar|227|386|#ff6a00}} | {{increase}} 86 | {{yes2|Абсолютлӑ нумайрахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ! rowspan=2| Суйлав ! rowspan=2| Лидер ! colspan=2| Суйлав округӗ ! colspan=2| Парти ят-йышӗ ! rowspan=2| Вырӑн ! rowspan=2| +/– ! rowspan=2| Пӗтӗмлетӳ |- ! Сасӑсем ! % ! Сасӑсем ! % |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2014)|2014]] | rowspan="4" | [[Виктор Орбан]] | 2,165,342 | 44.11 (#1) | 2,264,780 | 44.87 (#1) | {{Composition bar|117|199|#ff6a00}} | {{decrease}} 110 | {{yes2|Абсолютлӑ нумайрахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2018)|2018]] | 2,636,201 | 47.89 (#1) | 2,824,551 | 49.27 (#1) | {{Composition bar|117|199|#ff6a00}} | {{steady}} 0 | {{yes2|Абсолютлӑ нумайрахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2022)|2022]] | 2,823,419 | 52.52 (#1) | 3,060,706 | 54.13 (#1) | {{Composition bar|117|199|#ff6a00}} | {{steady}} 0 | {{yes2|Абсолютлӑ нумарахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ![[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026]] | 2,215,225 | 36.72 (#2) | 2,458,337 |38.61 (#2) |{{Composition bar|44|199|#ff6a00}} |{{decrease}} 73 | {{No2|Оппозици}}<br/> |} ===Европа парламенчӗ=== {| class=wikitable style="text-align:center;" |- ! Суйлав ! Ят-йыш лидерӗ ! Сасӑсем ! % ! Вырӑн ! +/− ! Европа парламентӗнчи ушкӑн |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2004)|2004]] | rowspan=2 | [[Шмитт Пал|Пал Шмитт]] | 1,457,750 | 47.40 (#1) | {{Composition bar|12|24|#ff6a00}} | ҫӗнӗ | [[Европа халӑх партийӗ - Европа демокрачӗсем|ЕХП-ЕД]] |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2009)|2009]] | 1,632,309 | 56.36 (#1) | {{Composition bar|13|22|#ff6a00}} | {{increase}} 1 | rowspan=3 | [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ|ЕХП]]<br/>{{small|(2021-чен)}} |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2014)|2014]] | [[Пельцне Галль Ильдико|Ильдико Пельцне Галль]] | 1,193,991 | 51.48 (#1) | {{Composition bar|11|21|#ff6a00}} | {{decrease}} 2 |- style="height:1.5em" ! rowspan=2 | [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2019)|2019]] | rowspan=2 | [[Трочаньи Ласло|Ласло Трочаньи]] | rowspan=2 | 1,824,220 | rowspan=2 | 52.56 (#1) | rowspan=2 | {{Composition bar|12|21|#ff6a00}} | rowspan=2 | {{increase}} 1 |- style="height:2em" | ''[[Non-Inscrits|NI]]''<br/>{{small|(2021-рен)}} |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2024)|2024]] | [[Дойч Тамаш|Тамаш Дойч]] | 2,048,211 | 44.82 (#1) | {{Composition bar|10|21|#ff6a00}} | {{decrease}} 2 | [[Европӑшӑн патриотсем|ЕП]] |} == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Тиса (парти)]] * [[Фидес — ХДХП]] * [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] * [[Орбан Виктор]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * [http://www.fidesz.hu/ Fidesz – Hungarian Civic Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027210822/http://fidesz.hu/ |date=2010-10-27 }} Official website * [http://www.epp.eu/countryPg.asp?cid=12 Fidesz page on the website of the European People's Party] * [https://web.archive.org/web/20060310004229/http://www.fideszfrakcio.hu/index.php?CikkID=10909&FIDESZSESSID=d777505ada9e30c9dc3a785cfa89d5a8 Speech delivered by Mr Viktor Orban at the 17th Congress of Fidesz upon his election as president of Fidesz – Hungarian Civic Union, 17 May 2003] (from Google's cache) * [https://web.archive.org/web/20051129071015/http://www.fideszfrakcio.hu/index.php?CikkID=5350&FIDESZSESSID=3a4bab2f8242ecbeba363bf9fb8b1152 The History of Fidesz] (from Google's cache) * [https://web.archive.org/web/20070930185401/http://euronews.net/create_html.php?page=detail_info&article=383058&lng=1 Hungary's PM calls confidence vote] {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Венгрири политикӑллӑ партисем]] [[Категори:Политика партисем, алфавитпа]] frsui69jjgay12n7rhv3z2p3u35yano 877022 877021 2026-08-30T21:56:36Z Aslati 36702 /* */ 877022 wikitext text/x-wiki {{Парти2 |парти ячӗ=Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ |тӑван ячӗ={{lang-hu|Fidesz – Magyar Polgári Szövetség}} |аббревиатура= |логотип=Fidesz_2015.svg |лидер=[[Виктор Орбан]]<br/>[[Котиш Мате|Мате Кочиш]] (парламентри лидер) |йӗркелекен=[[Виктор Орбан]]<br/>[[Фодор Габор|Габор Фодор]]<br/>[[Кёвер Ласло|Ласло Кёвер]]<br/>[[Байкаи Иштван|Иштван Байкаи]]<br/>[[Байер Жольт|Жольт Байер]]<br/>[[Дойч Тамаш|Тамаш Дойч]]<br/>[[Немет Жольт|Жольт Немет]]<br/>[[Сайер Йожев|Йожев Сайер]] |йӗркеленӗ вӑхӑт={{Кӗске дата|1988|03|30}} |салатнӑ вӑхӑт= |штаб-хваттер= Visi Imre utca 6, 1089, [[Будапешт]] |идеологи= [[Христиан национализмӗ]]<ref name="christian">{{bulleted list|{{cite web|url=https://theloop.ecpr.eu/hungary-and-the-future-of-europe/|title=Hungary and the future of Europe|website=The Loop {{!}} [[European Consortium for Political Research]] {{!}} [[European Union]]|author=John Chin, Mirren Hibbert}}|{{cite web|url=https://theweek.com/world-news/hungary-election-global-right-orban-authoritarianism|title=Why Hungary’s elections matter to the global right|website=[[The Week]]|author=Rafi Schwartz|date=8 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.au.org/the-latest/articles/hungary-anti-lgbtq/|title=Christian Nationalists See Illiberal Hungary As A Model For America|website=[[Americans United for Separation of Church and State]]|author=Ethan Magistro|date=24 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.axios.com/2026/04/07/vance-hungary-election-orban-russia-ukraine|title=MAGA's global model faces existential test in Hungary|website=[[Axios (website)|Axios]]|author=Zachary Basu|date=6 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/feb/05/hungary-right-political-abyss|title=Hungary's rabid right is taking the country to a political abyss|website=[[The Guardian]]|author=Carl Rowlands|date=5 February 2013}}|{{cite web|url=https://balkaninsight.com/2024/12/16/abuse-in-the-catholic-church-is-this-hungarys-boston-moment/rd/|title=ABUSE IN THE CATHOLIC CHURCH: IS THIS HUNGARY’S ‘BOSTON’ MOMENT?|website=[[Balkan Insight]]|author=Alexander Faludy|date=16 December 2026}}}}</ref><br/>[[Иллиберализм]]<ref name="illiberal">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.journalofdemocracy.org/articles/explaining-eastern-europe-orbans-laboratory-of-illiberalism/|title=Explaining Eastern Europe: Orbán’s Laboratory of Illiberalism|website=[[Journal of Democracy]]|author=Péter KrekóZsolt Enyedi|date=July 2018}}|{{cite web|url=https://www.cfr.org/councilofcouncils/global-memo/the-battle-for-europes-soul/|title=The Battle for Europe’s Soul|website=[[Council on Foreign Relations]]|author=Steven Blockmans|date=28 May 2019}}|{{cite web|url=https://verfassungsblog.de/constitutional-complaint-as-orbans-tool/|title=Constitutional Complaint as Orbán’s Tool|website=[[Verfassungsblog]]|author=Viktor Z. Kazai|date=1 March 2022}}|{{cite web|url=https://www.cato.org/commentary/hungary-laboratory-illiberal-nationalism-results-are|title=Hungary Is a Laboratory for Illiberal Nationalism. The Results Are In.|website=[[Cato Institute]]|author=Johan Norberg|date=6 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/hungary-elections-viktor-orban-who-will-win|title=Hungary elections: what is at stake and who is likely to win?|website=[[The Guardian]]|author=Jon Henley|date=3 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.au.org/the-latest/articles/hungary-anti-lgbtq/|title=Christian Nationalists See Illiberal Hungary As A Model For America|website=[[Americans United for Separation of Church and State]]|author=Ethan Magistro|date=24 June 2021}}}}</ref><br/>[[Авторитаризм]]<ref name="authoritarian">{{bulleted list|{{cite web|url=https://theloop.ecpr.eu/digital-governance-and-the-good-digital-citizen-in-hungary/|title=Hungary and the future of Europe|website=The Loop {{!}} [[European Consortium for Political Research]] {{!}} [[European Union]]|author=Alíz Nagy}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/apr/06/hungary-democracy-britain-orban-brexit-deal|title=Hungary’s war on democracy is a war on democracy everywhere|website=[[The Guardian]]|author=Owen Jones|date=6 April 2018}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2013/feb/05/hungary-right-political-abyss|title=Hungary's rabid right is taking the country to a political abyss|website=[[The Guardian]]|author=Carl Rowlands|date=5 February 2013}}|{{cite web|url=https://corporateeurope.org/en/2019/05/authoritarian-right-hungary|website=Corporate Europe Observatory|title=Authoritarian right: Hungary|date=15 May 2019}}|{{cite web|url=https://www.europarl.europa.eu/news/en/press-room/20220909IPR40137/meps-hungary-can-no-longer-be-considered-a-full-democracy|website=[[European Parliament]]|title=MEPs: Hungary can no longer be considered a full democracy|date=15 September 2022}}}}</ref><br/>[[Национал-консерватизм]]<br/>[[Сылтӑм популизм]]<ref name="far-right1">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.politico.eu/article/viktor-orban-fidesz-form-new-far-right-alliance-austria-czech-republic|title=Orbán's Fidesz forming new far-right alliance with Austrian, Czech parties|website=[[Politico Europe]]|author=Marianne Gros|date=30 June 2024}}|{{cite web|url=https://www.france24.com/en/europe/20260408-how-orban-benefits-from-hungary-tailor-made-election-system|title=How Orban benefits from Hungary's tailor-made election system|website=[[France 24]]|author=Grégoire Sauvage|date=30 June 2024}}|{{cite book |last=Berberoglu |first=Berch |editor-last=Berberoglu |editor-first=Berch |date=23 September 2020 |chapter=Introduction: Crisis of Neoliberal Globalization and the Rise of Authoritarianism in the Early 21st Century |title=The Global Rise of Authoritarianism in the 21st Century: Crisis of Neoliberal Globalization and the Nationalist Response |edition=1st |location=New York and London |publisher=Routledge |page=10 |doi=10.4324/9780367854379 |isbn=978-0-367-85437-9 |quote=He points out that since gaining a two-thirds majority in the 2010 general elections, the formerly conservative and now far-right Fidesz–KDNP government led by Viktor Orbán has carried out a root-and-branch transformation of Hungarian society. |quote-page=10}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/03/hungary-elections-viktor-orban-who-will-win|title=Hungary elections: what is at stake and who is likely to win?|website=[[The Guardian]]|author=Jon Henley|date=3 April 2026}}|{{cite web|url=https://www.npr.org/2026/04/05/nx-s1-5770205/will-hungarys-far-right-leader-viktor-orban-be-voted-out-of-power|title=Will Hungary's far-right leader Viktor Orban be voted out of power?|website=[[National Public Radio]]|author=Michael Levitt, Rob Schmitz, Sarah Robbins|date=5 April 2026}}}}</ref> |тӗнчпайташлӑх=[[Тӗнчери демократи пӗрлешӗвӗ]] (2000-2024)<br/>[[Центризм демократиллӗ интернационалӗ]] (2024-хальхи) |нацпайташлӑх=[[Фидес — ХДХП]] |пайташлӑх_ячӗ1=[[Европа политикӑллӑ партийӗ]] |пайташлӑх1=[[Европа халӑх партийӗ]] (2009-2024)<br/>[[Patriots.eu]] (2024-хальхи) |пайташлӑх_ячӗ2 =[[Европа парламентӗнчи политикӑллӑ ушкӑнсем|Европарламентри ушкӑн]] |пайташлӑх2=[[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ]] (2009-2024)<br/>[[Европӑшӑн патриотсем]] (2024-хальхи) |вырӑн_ячӗ1=[[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗ]] |вырӑн1={{пар/выр|44|199|#ff6a00}} |вырӑн_ячӗ2=[[Европа парламенчӗ]] |вырӑн2={{пар/выр|10|21|#ff6a00}} |вырӑн_ячӗ3=[[Венгрири округ канашӗсен ят-йышӗ|Округ пухӑвӗсем]] |вырӑн3={{пар/выр|227|381|#ff6a00}} |вырӑн_ячӗ4=[[Будапешт тӗп пухӑвӗ]] |вырӑн4= {{пар/выр|10|33|#ff6a00}} |тӗн= [[Католик чиркӗвӗ]]<ref name="catholic">{{bulleted list|{{cite web|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-57566696|title=Hungary's anti-gay law threatens programming of TV favourites|website=[[British Broadcasting Corporation]]|author=[[Nick Thorpe]]|date=23 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.churchtimes.co.uk/articles/2026/10-april/news/world/hungarians-prepare-for-crucial-election|title=Hungarians prepare for crucial election|website=[[Church Times]]|author=Jonathan Luxmoore|date=10 April 2026}}|{{cite web|url=https://emerging-europe.com/hungarys-real-pedophilia-problem-has-nothing-to-do-with-gay-content/|title=Hungary's real pedophilia problem has nothing to do with 'gay content'|website=Emerging Europe|author=Jo Harper|date=25 June 2021}}|{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2019/jul/14/viktor-orban-budapest-hungary-christianity-with-a-twist|title=Orbán deploys Christianity with a twist to tighten grip in Hungary|website=[[The Guardian]]|author=Shaun Walker|date=14 July 2019}}|{{cite web|url=https://www.americamagazine.org/politics-society/2024/03/01/catholic-church-hungary-orban-lgbt-247393/|title=The Catholic Church in Hungary is deeply politicized—and shrinking|website=[[America (magazine)|America]]|author=Bridget Ryder|date=1 March 2024}}}}</ref> |йыш= |гимн= |парти сӑмахӗ= |пайӑр ҫынсем= |официаллӑ сайт=[http://www.fidesz.hu/ fidesz.hu] }} '''Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ''' ({{lang-hu|Fidesz – Magyar Polgári Szövetség}} {{IPA|[ˈfidɛs ˈmɒɟɒr ˈpolɡaːri ˈsøvɛt͡ʃːeːɡ]}}), кӗскерех '''Fidesz (Фидес)''' пек паллӑ ({{lang-hu|Fidesz}} {{IPA|[ˈfidɛs]}}) — [[Венгри]]ри [[христиан-национализм]]лӗ<ref name="christian"/>, питӗ сылтӑм<ref name="far-right1"/> политикӑллӑ [[парти]]. Унӑн лидерӗ [[Виктор Орбан]]. [[Католик чиркӗвӗ]] [[Фидес — ХДХП]] ертсе пырӑвӗнчен пулӑшу илет, ҫавӑнпа партипе чиркӳ питӗ ҫыхӑннӑ<ref name="catholic"/>. [[Авторитаризм|Авторитарлӑ]]<ref name="authoritarian"/> тата [[Иллиберализм|либераллӑ мар]] парти шутланать<ref name="illiberal"/>. [[1988|1988 ҫулта]] «Ҫамрӑк демократсен альянсӗ» ({{lang-hu|Fiatal Demokraták Szövetsége, FIDESZ}}) пек йӗркеленӗ. [[Марксизм-Ленинизм]] ерсте пырӑвне хирӗҫ сулахай-ценризм либераллӑ юхӑмччӗ. [[1990|1990 ҫулта]] политикӑллӑ парти пек регистрациленӗ, ҫав вӑхӑтран парти лидерӗ [[Виктор Орбан]] пулса тӑнӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (1990)|1990 ҫулхи парламент суйлавӗ]] хыҫҫӑн парти [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвне]] кӗнӗ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (1998)|1998 ҫулхи суйлав]] хыҫҫӑн парти сылтӑм-центризм ертсе пырӑвӗ туса хунӑ. [[2000-мӗш ҫулсем|2000-мӗш ҫулсен]] пуҫламӑшӗнче вӑл национализм шухӑшлӑхне йышӑннӑ тата коррупци хыркашӑвӗсене пула унӑн популярлӑхӗ ӳкнӗ. [[2002]]-[[2010|2010 ҫ]]. оппозицире пулнӑ, [[2006|2006 ҫултан]] вара [[Христианлӑ-демократиллӗ халӑх партийӗ]]пе (''KDNP'' е ''ХДХП'') коалици тунӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2010)|2010 ҫулхи суйлавра]] Фидес партийӗ питӗ ҫӗнтернӗ тата [[национал-консерватизм]] йышӑннӑран [[евроскептицизм]]пе сылтӑмрах пулса тӑнӑ. [[2011|2011 ҫулта]] ҫӗнӗ [[Венгри конституцийӗ|конституци]] йышӑннӑран Фидес влаҫӗ вӑйланнӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2014)|2014 ҫулхи суйлав]] хыҫҫӑн Патшалӑх пухӑвӗнчи нумайрахӑш сыхланӑ, [[Европӑри миграциллӗ кризис (2015)|миграциллӗ кризисе]] пула [[Иммиграцие хирӗҫӳ|антииммигрант шухӑшлӑхне]] усӑ курма пуҫланӑ. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2022)|2022 ҫулхи парламент суйлавӗ]] хыҫҫӑн Патшалӑх пухӑвӗнчи 199 вырӑнсенчен парти 135 илнӗ. [[2000|2000 ҫултан]] Фидес кашни [[Венгри президенчӗ|президент кандидатурине]] суйлама пулӑшать. [[2000|2000 ҫулччен]] Фидес партийӗ [[Либераллӑ интернационал]]ӑн пайташӗ пулнӑ, анчах унтан [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ|Европа халӑх партине]] пӗрлешнӗ. {{Тулли дата|2024|06|30}} [[Европӑшӑн патриотсем]] ушкӑнӗн пайташӗ<ref>{{Cite web|date=2024-06-30|title=Hungary's Orban announces plan to form new far-right bloc in EP|url=https://www.euronews.com/my-europe/2024/06/30/hungarys-orban-announces-new-far-right-bloc-for-the-european-parliament|access-date=2024-06-30|website=[[Euronews]]|language=en}}</ref>. [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026 ҫулхи суйлавра]] [[Мадьяр Петер|Петер Мадьярӑн]] [[Тиса (парти)|Тиса партийӗн]] вӑйлӑ хирӗҫӗвӗпе тӗл пулнӑ тата ӑна выляса янӑ. Суйлав пӗтӗмлетӗвӗсем [[Патшалӑх пухӑвӗ (Венгри)|Патшалӑх пухӑвӗнчи]] Фидесӗн нумайрахӑшӗн вӗҫленчӗ: 199 вырӑнтан Фидес 52 вырӑн илет, Тиса вара 141 вырӑн илет. == Суйлаври пӗтӗмлетӳсем == === Патшалӑх пухӑвӗ === [[File:Consecutive Fidesz SMCs.png|thumb|right|250px|1998, 2002 тата 2006 ҫ. Фидеспе FKGP (тус-парти, тӗттӗм хӗрлӗ-сарӑ) валли сасӑлакан суйлав округӗсем.]] {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan=2| Суйлав ! rowspan=2| Лидер ! colspan=2| Пӗр мандатлӑ округ ! colspan=2| Нумай мандатлӑ округ ! rowspan=2| Вырӑн ! rowspan=2| +/– ! rowspan=2| Пӗтӗмлетӳ |- ! Сасӑсем ! % ! Сасӑсем ! % |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (1990)|1990]] | ''Коллективлӗ лидерлӗх'' | 235,611 | 4.75 (#6) | 439,448 | 8.95 (#5) | {{Composition bar|22|386|#ff6a00}} | ҫӗнӗ | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (1994)|1994]] | rowspan="5" | [[Виктор Орбан]] | 416,143 | 7.70 (#5) | 379,295 | 7.02 (#6) | {{Composition bar|20|386|#ff6a00}} | {{decrease}} 2 | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (1998)|1998]] | 1,161,520 | 25.99 (#2) | 1,263,563 | 28.18 (#2) | {{Composition bar|148|386|#ff6a00}} | {{increase}} 128 | {{yes2|Коалици}}<br/>{{small|(Фидес-FKgP-[[Венгр демократиллӗ форумӗ|ВДФ]])}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2002)|2002]] | 2,217,755 | 39.43 (#2) | 2,306,763 | 41.07 (#2) | {{Composition bar|164|386|#ff6a00}} | {{increase}} 16 | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2006)|2006]] | 2,269,241 | 41.99 (#1) | 2,272,979 | 43.21 (#2) | {{Composition bar|141|386|#ff6a00}} | {{decrease}} 23 | {{no2|Оппозици}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2010)|2010]] | 2,732,965 | 53.43 (#1) | 2,706,292 | 52.73 (#1) | {{Composition bar|227|386|#ff6a00}} | {{increase}} 86 | {{yes2|Абсолютлӑ нумайрахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ! rowspan=2| Суйлав ! rowspan=2| Лидер ! colspan=2| Суйлав округӗ ! colspan=2| Парти ят-йышӗ ! rowspan=2| Вырӑн ! rowspan=2| +/– ! rowspan=2| Пӗтӗмлетӳ |- ! Сасӑсем ! % ! Сасӑсем ! % |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2014)|2014]] | rowspan="4" | [[Виктор Орбан]] | 2,165,342 | 44.11 (#1) | 2,264,780 | 44.87 (#1) | {{Composition bar|117|199|#ff6a00}} | {{decrease}} 110 | {{yes2|Абсолютлӑ нумайрахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2018)|2018]] | 2,636,201 | 47.89 (#1) | 2,824,551 | 49.27 (#1) | {{Composition bar|117|199|#ff6a00}} | {{steady}} 0 | {{yes2|Абсолютлӑ нумайрахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ! [[Венгрири парламент суйлавӗ (2022)|2022]] | 2,823,419 | 52.52 (#1) | 3,060,706 | 54.13 (#1) | {{Composition bar|117|199|#ff6a00}} | {{steady}} 0 | {{yes2|Абсолютлӑ нумарахӑш}}<br/>{{small|([[Фидес — ХДХП]])}} |- ![[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)|2026]] | 2,215,225 | 36.72 (#2) | 2,458,337 |38.61 (#2) |{{Composition bar|44|199|#ff6a00}} |{{decrease}} 73 | {{No2|Оппозици}}<br/> |} ===Европа парламенчӗ=== {| class=wikitable style="text-align:center;" |- ! Суйлав ! Ят-йыш лидерӗ ! Сасӑсем ! % ! Вырӑн ! +/− ! Европа парламентӗнчи ушкӑн |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2004)|2004]] | rowspan=2 | [[Шмитт Пал|Пал Шмитт]] | 1,457,750 | 47.40 (#1) | {{Composition bar|12|24|#ff6a00}} | ҫӗнӗ | [[Европа халӑх партийӗ - Европа демокрачӗсем|ЕХП-ЕД]] |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2009)|2009]] | 1,632,309 | 56.36 (#1) | {{Composition bar|13|22|#ff6a00}} | {{increase}} 1 | rowspan=3 | [[Европа халӑх партийӗ ушкӑнӗ|ЕХП]]<br/>{{small|(2021-чен)}} |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2014)|2014]] | [[Пельцне Галль Ильдико|Ильдико Пельцне Галль]] | 1,193,991 | 51.48 (#1) | {{Composition bar|11|21|#ff6a00}} | {{decrease}} 2 |- style="height:1.5em" ! rowspan=2 | [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2019)|2019]] | rowspan=2 | [[Трочаньи Ласло|Ласло Трочаньи]] | rowspan=2 | 1,824,220 | rowspan=2 | 52.56 (#1) | rowspan=2 | {{Composition bar|12|21|#ff6a00}} | rowspan=2 | {{increase}} 1 |- style="height:2em" | ''[[Non-Inscrits|NI]]''<br/>{{small|(2021-рен)}} |- ! [[Венгрири Европа парламенчӗн суйлавӗ (2024)|2024]] | [[Дойч Тамаш|Тамаш Дойч]] | 2,048,211 | 44.82 (#1) | {{Composition bar|10|21|#ff6a00}} | {{decrease}} 2 | [[Европӑшӑн патриотсем|ЕП]] |} == Ҫавӑн пек пӑхӑр == * [[Тиса (парти)]] * [[Фидес — ХДХП]] * [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] * [[Орбан Виктор]] == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем}} == Каҫӑсем == * [http://www.fidesz.hu/ Fidesz – Hungarian Civic Union] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101027210822/http://fidesz.hu/ |date=2010-10-27 }} Official website * [http://www.epp.eu/countryPg.asp?cid=12 Fidesz page on the website of the European People's Party] * [https://web.archive.org/web/20060310004229/http://www.fideszfrakcio.hu/index.php?CikkID=10909&FIDESZSESSID=d777505ada9e30c9dc3a785cfa89d5a8 Speech delivered by Mr Viktor Orban at the 17th Congress of Fidesz upon his election as president of Fidesz – Hungarian Civic Union, 17 May 2003] (from Google's cache) * [https://web.archive.org/web/20051129071015/http://www.fideszfrakcio.hu/index.php?CikkID=5350&FIDESZSESSID=3a4bab2f8242ecbeba363bf9fb8b1152 The History of Fidesz] (from Google's cache) * [https://web.archive.org/web/20070930185401/http://euronews.net/create_html.php?page=detail_info&article=383058&lng=1 Hungary's PM calls confidence vote] {{Тулаш каҫӑсем}} [[Категори:Венгрири политикӑллӑ партисем]] [[Категори:Политика партисем, алфавитпа]] 9kxg2w3ofigcna1zh9g9aipref45dtf 0 130653 876999 2026-08-30T15:05:12Z Aslati 36702 Aslati [[Çыранçи Чаллă]] страницӑн ятне [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] ҫине улӑштарчӗ 876999 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Ҫыранҫи Чаллӑ]] dgfzd92e5co53kzl5gennztr8msobv5 1 130654 877001 2026-08-30T15:05:12Z Aslati 36702 Aslati [[Сӳтсе явасси:Çыранçи Чаллă]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Ҫыранҫи Чаллӑ]] ҫине улӑштарчӗ 877001 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Ҫыранҫи Чаллӑ]] pm5fiusftrd0lsabieu79e84t9bib9h 877034 877001 2026-08-31T08:23:43Z EmausBot 4769 Бот: исправление двойного перенаправления на [[Сӳтсе явасси:Çыранçи Чаллă кунçулĕ]] 877034 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Çыранçи Чаллă кунçулĕ]] i9p9mqrpxur9dnymluaq17aq4rrug1p 0 130655 877003 2026-08-30T16:47:49Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Пӗлтерӗшсем|Ҫӗнӗ Тёпловка}} {{ПВ64 |ят = Ҫӗнӗ Тёпловка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Ха...» 877003 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Ҫӗнӗ Тёпловка}} {{ПВ64 |ят = Ҫӗнӗ Тёпловка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412188 |ОКАТО кочӗ = 63 246 830 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Ҫӗнӗ Тёпловка''' ({{lang-ru|Новая Тёпловка}}) — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[ял]]. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 20 [[километр]] тӳрӗ ҫулпа анӑҫалла вырнаҫнӑ. Ял хушаматпа ятлӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. == Истори == [[1911]] ҫултан Мариинка вулӑсӗнчи 219 йышлӑ Ҫӗнӗ Тёпловка ялӗ пек асӑннӑ. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Карякино (Саратовская область) }} === Халӑх йышӗ === [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] паспорчӗ тӑрӑх {{тулли дата|2026|01|1}} Ҫӗнӗ Тёпловкӑра 57 ҫын чӑн та пурӑннӑ<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf Паспорт ОМО]</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] 0l8qtjy4m1pxzxwo2cvhe6qjmub8e5k 877004 877003 2026-08-30T16:48:38Z Max Tenche 25572 /* Истори */ 877004 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Ҫӗнӗ Тёпловка}} {{ПВ64 |ят = Ҫӗнӗ Тёпловка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412188 |ОКАТО кочӗ = 63 246 830 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Ҫӗнӗ Тёпловка''' ({{lang-ru|Новая Тёпловка}}) — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[ял]]. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 20 [[километр]] тӳрӗ ҫулпа анӑҫалла вырнаҫнӑ. Ял хушаматпа ятлӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. == Истори == [[1911]] ҫултан Мариинка вулӑсӗнчи 219 йышлӑ Ҫӗнӗ Тёпловка ялӗ пек асӑннӑ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|title=Октябрьское муниципальное образование Татищевского муниципального района Саратовской области|author=|website=Официальный сайт Татищевского муниципального района Саратовской области|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040803/http://www.tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/novaja_teplovka.htm|title=Новая Тёпловка – деревня в Татищевском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2018-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813184803/http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/novaja_teplovka.htm|url-status=live}}</ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Карякино (Саратовская область) }} === Халӑх йышӗ === [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] паспорчӗ тӑрӑх {{тулли дата|2026|01|1}} Ҫӗнӗ Тёпловкӑра 57 ҫын чӑн та пурӑннӑ<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf Паспорт ОМО]</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] ibu3m5253b4cwgu9ikm163moedc7bkx 877005 877004 2026-08-30T16:56:16Z Max Tenche 25572 /* Географи */ 877005 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Ҫӗнӗ Тёпловка}} {{ПВ64 |ят = Ҫӗнӗ Тёпловка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412188 |ОКАТО кочӗ = 63 246 830 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Ҫӗнӗ Тёпловка''' ({{lang-ru|Новая Тёпловка}}) — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[ял]]. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 20 [[километр]] тӳрӗ ҫулпа анӑҫалла вырнаҫнӑ. Ял хушаматпа ятлӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. Ҫӗнӗ Тёпловкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Карамышка]], [[Октябрьский Городок]], [[Константиновка (Татищево районӗ)|Константиновка]], [[Озерки (Лысые Горы районӗ)|Озерки]], [[Куликовка (Татищево районӗ)|Куликовка]], [[Гвардеевка]], [[Ковыловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ковыловка]], [[Иваново-Языковка]], [[Ракитовка (Сарӑту облаҫӗ)|Ракитовка]]. == Истори == [[1911]] ҫултан Мариинка вулӑсӗнчи 219 йышлӑ Ҫӗнӗ Тёпловка ялӗ пек асӑннӑ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|title=Октябрьское муниципальное образование Татищевского муниципального района Саратовской области|author=|website=Официальный сайт Татищевского муниципального района Саратовской области|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040803/http://www.tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/novaja_teplovka.htm|title=Новая Тёпловка – деревня в Татищевском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2018-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813184803/http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/novaja_teplovka.htm|url-status=live}}</ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Карякино (Саратовская область) }} === Халӑх йышӗ === [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] паспорчӗ тӑрӑх {{тулли дата|2026|01|1}} Ҫӗнӗ Тёпловкӑра 57 ҫын чӑн та пурӑннӑ<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf Паспорт ОМО]</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] fichjotwfrxupzhcg15j9ueqs6a0dzb 877006 877005 2026-08-30T16:58:43Z Max Tenche 25572 /* Халӑх */ ҫӗнетӳ 877006 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Ҫӗнӗ Тёпловка}} {{ПВ64 |ят = Ҫӗнӗ Тёпловка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412188 |ОКАТО кочӗ = 63 246 830 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Ҫӗнӗ Тёпловка''' ({{lang-ru|Новая Тёпловка}}) — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче]] вырнаҫнӑ [[ял]]. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 20 [[километр]] тӳрӗ ҫулпа анӑҫалла вырнаҫнӑ. Ял хушаматпа ятлӑ<ref name = "Kozinets">{{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}}</ref>. Ҫӗнӗ Тёпловкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Карамышка]], [[Октябрьский Городок]], [[Константиновка (Татищево районӗ)|Константиновка]], [[Озерки (Лысые Горы районӗ)|Озерки]], [[Куликовка (Татищево районӗ)|Куликовка]], [[Гвардеевка]], [[Ковыловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ковыловка]], [[Иваново-Языковка]], [[Ракитовка (Сарӑту облаҫӗ)|Ракитовка]]. == Истори == [[1911]] ҫултан Мариинка вулӑсӗнчи 219 йышлӑ Ҫӗнӗ Тёпловка ялӗ пек асӑннӑ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|title=Октябрьское муниципальное образование Татищевского муниципального района Саратовской области|author=|website=Официальный сайт Татищевского муниципального района Саратовской области|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040803/http://www.tatishevo.saratov.gov.ru/index.php?option=com_content&view=category&id=101:2010-06-11-13-00-25&Itemid=80&layout=default|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/novaja_teplovka.htm|title=Новая Тёпловка – деревня в Татищевском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2018-08-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20180813184803/http://saratovregion.ucoz.ru/region/tatischevskiy/novaja_teplovka.htm|url-status=live}}</ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Новая Тепловка (Саратовская область) }} *2002 ҫулта ялта 58 ҫын пурӑннӑ, вӗсенчен 62 % вырӑссем<ref>{{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России"|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|url-status=live}}</ref>. === Халӑх йышӗ === [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] паспорчӗ тӑрӑх {{тулли дата|2026|01|1}} Ҫӗнӗ Тёпловкӑра 57 ҫын чӑн та пурӑннӑ<ref name="ОМЙпас">[https://oktyabrskoetatishhevskij-r64.gosweb.gosuslugi.ru/netcat_files/10/2183/Pasport_ONP.pdf Паспорт ОМО]</ref>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Татищево районӗ}} [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] 672mzibfg219x52q0pahwu58c1fu6h0 0 130656 877007 2026-08-30T17:37:57Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Нас...» 877007 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Татищевский район) | тс }} ({{Население| Хлебновка (Татищевский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[сала]]. [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] йышне кӗрет. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 25 километр кӑнтӑр-анӑҫалла, [[Кивӗ Курдюм]] юханшывӗн хӗрринче лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Мизино-Лапшиновка]], [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]], [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Губарёвка]], [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)|Неёловка]], [[Ченыкаевка]], [[Кривопавловка]]. == Истори == Сала 1798 ҫулхи карттӑ ҫинче палӑртнӑ пулнӑ<ref name="таткрай">[https://n.tatiskray.ru/index.html?3/115.htm Хлебновка] | Татищевский край. | Карта генерального межевания. 1798 год</ref><ref name = "TSOS"/>. == Халӑх == {{ Население | Хлебновка (Татищевский район) }} * 1862 ҫулта — 460 ҫын<ref name="таткрай"/>; * 1911 ҫулта — 854 ҫын<ref name="таткрай"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} * [https://n.tatiskray.ru/index.html?3/115.htm Хлебновка] | Татищевский край. {{Татищево районӗ}} [[Категори:1869 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] 1cvd5eyx2hu42y3hpyms9zezzyr56i1 877008 877007 2026-08-30T17:50:40Z Max Tenche 25572 877008 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Татищевский район) | тс }} ({{Население| Хлебновка (Татищевский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[ял]]. [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] йышне кӗрет. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 25 километр кӑнтӑр-анӑҫалла, [[Кивӗ Курдюм]] юханшывӗн хӗрринче лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Мизино-Лапшиновка]], [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]], [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Губарёвка]], [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)|Неёловка]], [[Ченыкаевка]], [[Кривопавловка]]. == Истори == Ял 1798 ҫулхи карттӑ ҫинче палӑртнӑ пулнӑ<ref name="таткрай">[https://n.tatiskray.ru/index.html?3/115.htm Хлебновка] | Татищевский край. | Карта генерального межевания. 1798 год</ref><ref name = "TSOS"/>. == Халӑх == {{ Население | Хлебновка (Татищевский район) }} * 1862 ҫулта — 460 ҫын<ref name="таткрай"/>; * 1911 ҫулта — 854 ҫын<ref name="таткрай"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} * [https://n.tatiskray.ru/index.html?3/115.htm Хлебновка] | Татищевский край. {{Татищево районӗ}} [[Категори:1869 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] l8bw2sj9ohj68a909kbq79uwpcq2rt8 877019 877008 2026-08-30T18:36:39Z Max Tenche 25572 /* Каҫӑсем */ 877019 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Ял |Муниципаллӑ район = Татищево районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ){{!}}Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Татищевский район) | тс }} ({{Население| Хлебновка (Татищевский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Татищево районӗ]]нчи [[ял]]. [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)|Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗн]] йышне кӗрет. == Географи == [[Татищево|Татищевӑран]] 25 километр кӑнтӑр-анӑҫалла, [[Кивӗ Курдюм]] юханшывӗн хӗрринче лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Мизино-Лапшиновка]], [[Вязовка (Татищево районӗ)|Вязовка]], [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Губарёвка]], [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)|Неёловка]], [[Ченыкаевка]], [[Кривопавловка]]. == Истори == Ял 1798 ҫулхи карттӑ ҫинче палӑртнӑ пулнӑ<ref name="таткрай">[https://n.tatiskray.ru/index.html?3/115.htm Хлебновка] | Татищевский край. | Карта генерального межевания. 1798 год</ref><ref name = "TSOS"/>. == Халӑх == {{ Население | Хлебновка (Татищевский район) }} * 1862 ҫулта — 460 ҫын<ref name="таткрай"/>; * 1911 ҫулта — 854 ҫын<ref name="таткрай"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} * [https://n.tatiskray.ru/index.html?3/115.htm Хлебновка] | Татищевский край. {{Татищево районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Татищево районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] 7hgqmfokpfs76mbzkgcl4d7c4r9e65y 0 130657 877009 2026-08-30T18:12:12Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Балаково районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Балаковский район) | тс }} ({{Населе...» 877009 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Балаково районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Балаковский район) | тс }} ({{Население| Хлебновка (Балаковский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Балаково районӗ]]нчи [[сала]]. [[Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗрет. == Географи == [[Балаково|Балаковӑран]] 42 километр ҫурҫӗр-тухӑҫалла, [[Кӗҫӗн Иргиз]] юханшывӗн кӑкӗ патӗнчи лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Новозахаркино (Духовницкое районӗ)|Новозахаркино]], [[Бобринка (Сарӑту облаҫӗ)|Бобринка]], [[Солянский]], [[Бажановский]], [[Николевский]], [[Кивӗ Медынка]]. == Истори == == Халӑх == ''Ҫулсене кура халӑх йышӗн динамики:'' {| align="left" border="0" cellspacing="2" cellpadding="4" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#ADD8E6" ! Ҫул !1859<ref name = "Список 1859"/>!!1889<ref name = "Кругликов"/>!!1897<ref name = "Тройницкий"/>!!1910<ref name = "Подковыров"/>!!1926<ref name = "БСЭ"/>!!2002<ref name = "Коряков">{{cite web|url = http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|author = [[Коряков Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|title = База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|access-date = 2018-01-17|archive-date = 2018-03-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20180324225150/http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|url-status = live}}</ref> |-bgcolor="#F8F8FF" ! Халӑх йышӗ |411||975||951||1131||688||517 |- |} {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) }} * 2002 ҫулта салан 82 % — [[вырӑссем]]<ref name = "Коряков"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Балаково районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Балаково районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] hxedf273zj0viwm49hq9lsyy0953ut6 877012 877009 2026-08-30T18:22:01Z Max Tenche 25572 /* Халӑх */ ҫӑлкуҫсем 877012 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Балаково районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Балаковский район) | тс }} ({{Население| Хлебновка (Балаковский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Балаково районӗ]]нчи [[сала]]. [[Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗрет. == Географи == [[Балаково|Балаковӑран]] 42 километр ҫурҫӗр-тухӑҫалла, [[Кӗҫӗн Иргиз]] юханшывӗн кӑкӗ патӗнчи лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Новозахаркино (Духовницкое районӗ)|Новозахаркино]], [[Бобринка (Сарӑту облаҫӗ)|Бобринка]], [[Солянский]], [[Бажановский]], [[Николевский]], [[Кивӗ Медынка]]. == Истори == == Халӑх == ''Ҫулсене кура халӑх йышӗн динамики:'' {| align="left" border="0" cellspacing="2" cellpadding="4" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#ADD8E6" ! Ҫул !1859<ref name = "Список 1859">{{кĕнеке|автор= |часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Списки населенных мест Российской империи, составленные и издаваемые Центральным статистическим комитетом Министерства внутренних дел. Вып. 36: Самарская губерния: ... по сведениям 1859 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5|викитека= |ответственный= |издание= |место= СП(б)|издательство= |çул= 1864|том= |страницăсем= 79|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2019-07-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20190723170057/http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5}}</ref>!!1889<ref name = "Кругликов">{{кĕнеке|автор= П. В. Кругликов|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населенных мест Самарской губернии, по сведениям 1889 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Тип. И. П. Новикова|çул= 1890|том= |страниц= 208|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2020-02-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20200205165914/http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6}}</ref>!!1897<ref name = "Тройницкий">{{кĕнеке|автор= Н.А. Тройницкий|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г.|оригинал= |каçă= https://www.prlib.ru/item/428670|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= СПб|кăларăм= типография "Общественная польза"|çул= 1905|том= |страница= 195|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2022-08-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20220810153601/https://www.prlib.ru/item/428670}}</ref>!!1910<ref name = "Подковыров">{{кĕнеке|автор= Н.Г. Подковыров|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населённых мест Самарской губернии. Составлен в 1910 году|оригинал= |каçă= http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Губернская типография|çул= 1910|том= |страница= 302|столбцы= |страницăсем= 425|серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2017-11-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20171111041654/http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g}}</ref>!!1926<ref name = "БСЭ">{{cite web|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|title=Хлебновка|website=[http://saratovregion.ucoz.ru/index.htm Большая Саратовская энциклопедия]|access-date=2018-01-17|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226204816/http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|url-status=live}}</ref>!!2002<ref name = "Коряков">{{cite web|url = http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|author = [[Коряков Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|title = База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|access-date = 2018-01-17|archive-date = 2018-03-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20180324225150/http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|url-status = live}}</ref> |-bgcolor="#F8F8FF" ! Халӑх йышӗ |411||975||951||1131||688||517 |- |} {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) }} * 2002 ҫулта салан 82 % — [[вырӑссем]]<ref name = "Коряков"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Балаково районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Балаково районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] 0se3ks3ralmmwz953y5o1x2f84jaxuo 877014 877012 2026-08-30T18:25:31Z Max Tenche 25572 /* Истори */ 877014 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Балаково районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Хлебновка (Балаковский район) | тс }} ({{Население| Хлебновка (Балаковский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Балаково районӗ]]нчи [[сала]]. [[Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗрет. == Географи == [[Балаково|Балаковӑран]] 42 километр ҫурҫӗр-тухӑҫалла, [[Кӗҫӗн Иргиз]] юханшывӗн кӑкӗ патӗнчи лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Новозахаркино (Духовницкое районӗ)|Новозахаркино]], [[Бобринка (Сарӑту облаҫӗ)|Бобринка]], [[Солянский]], [[Бажановский]], [[Николевский]], [[Кивӗ Медынка]]. == Истори == Сала [[1798|1798 ҫулта]] [[Пенза кӗпӗрни|Пензӑна]] [[Тамбов кӗпӗрни]]сенчен килнӗ пурӑнакансем никӗсленӗ. == Халӑх == ''Ҫулсене кура халӑх йышӗн динамики:'' {| align="left" border="0" cellspacing="2" cellpadding="4" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#ADD8E6" ! Ҫул !1859<ref name = "Список 1859">{{кĕнеке|автор= |часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Списки населенных мест Российской империи, составленные и издаваемые Центральным статистическим комитетом Министерства внутренних дел. Вып. 36: Самарская губерния: ... по сведениям 1859 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5|викитека= |ответственный= |издание= |место= СП(б)|издательство= |çул= 1864|том= |страницăсем= 79|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2019-07-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20190723170057/http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5}}</ref>!!1889<ref name = "Кругликов">{{кĕнеке|автор= П. В. Кругликов|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населенных мест Самарской губернии, по сведениям 1889 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Тип. И. П. Новикова|çул= 1890|том= |страниц= 208|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2020-02-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20200205165914/http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6}}</ref>!!1897<ref name = "Тройницкий">{{кĕнеке|автор= Н.А. Тройницкий|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г.|оригинал= |каçă= https://www.prlib.ru/item/428670|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= СПб|кăларăм= типография "Общественная польза"|çул= 1905|том= |страница= 195|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2022-08-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20220810153601/https://www.prlib.ru/item/428670}}</ref>!!1910<ref name = "Подковыров">{{кĕнеке|автор= Н.Г. Подковыров|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населённых мест Самарской губернии. Составлен в 1910 году|оригинал= |каçă= http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Губернская типография|çул= 1910|том= |страница= 302|столбцы= |страницăсем= 425|серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2017-11-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20171111041654/http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g}}</ref>!!1926<ref name = "БСЭ">{{cite web|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|title=Хлебновка|website=[http://saratovregion.ucoz.ru/index.htm Большая Саратовская энциклопедия]|access-date=2018-01-17|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226204816/http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|url-status=live}}</ref>!!2002<ref name = "Коряков">{{cite web|url = http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|author = [[Коряков Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|title = База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|access-date = 2018-01-17|archive-date = 2018-03-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20180324225150/http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|url-status = live}}</ref> |-bgcolor="#F8F8FF" ! Халӑх йышӗ |411||975||951||1131||688||517 |- |} {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) }} * 2002 ҫулта салан 82 % — [[вырӑссем]]<ref name = "Коряков"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Балаково районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Балаково районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] e3zmrplnld6ydckkkyujis20ijokaqd 877015 877014 2026-08-30T18:26:09Z Max Tenche 25572 877015 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Балаково районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1798]] |Халӑх йышӗ = {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) | тс }} ({{ Население | Хлебновка (Балаковский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Балаково районӗ]]нчи [[сала]]. [[Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗрет. == Географи == [[Балаково|Балаковӑран]] 42 километр ҫурҫӗр-тухӑҫалла, [[Кӗҫӗн Иргиз]] юханшывӗн кӑкӗ патӗнчи лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Новозахаркино (Духовницкое районӗ)|Новозахаркино]], [[Бобринка (Сарӑту облаҫӗ)|Бобринка]], [[Солянский]], [[Бажановский]], [[Николевский]], [[Кивӗ Медынка]]. == Истори == Сала [[1798|1798 ҫулта]] [[Пенза кӗпӗрни|Пензӑна]] [[Тамбов кӗпӗрни]]сенчен килнӗ пурӑнакансем никӗсленӗ. == Халӑх == ''Ҫулсене кура халӑх йышӗн динамики:'' {| align="left" border="0" cellspacing="2" cellpadding="4" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#ADD8E6" ! Ҫул !1859<ref name = "Список 1859">{{кĕнеке|автор= |часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Списки населенных мест Российской империи, составленные и издаваемые Центральным статистическим комитетом Министерства внутренних дел. Вып. 36: Самарская губерния: ... по сведениям 1859 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5|викитека= |ответственный= |издание= |место= СП(б)|издательство= |çул= 1864|том= |страницăсем= 79|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2019-07-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20190723170057/http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5}}</ref>!!1889<ref name = "Кругликов">{{кĕнеке|автор= П. В. Кругликов|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населенных мест Самарской губернии, по сведениям 1889 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Тип. И. П. Новикова|çул= 1890|том= |страниц= 208|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2020-02-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20200205165914/http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6}}</ref>!!1897<ref name = "Тройницкий">{{кĕнеке|автор= Н.А. Тройницкий|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г.|оригинал= |каçă= https://www.prlib.ru/item/428670|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= СПб|кăларăм= типография "Общественная польза"|çул= 1905|том= |страница= 195|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2022-08-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20220810153601/https://www.prlib.ru/item/428670}}</ref>!!1910<ref name = "Подковыров">{{кĕнеке|автор= Н.Г. Подковыров|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населённых мест Самарской губернии. Составлен в 1910 году|оригинал= |каçă= http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Губернская типография|çул= 1910|том= |страница= 302|столбцы= |страницăсем= 425|серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2017-11-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20171111041654/http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g}}</ref>!!1926<ref name = "БСЭ">{{cite web|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|title=Хлебновка|website=[http://saratovregion.ucoz.ru/index.htm Большая Саратовская энциклопедия]|access-date=2018-01-17|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226204816/http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|url-status=live}}</ref>!!2002<ref name = "Коряков">{{cite web|url = http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|author = [[Коряков Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|title = База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|access-date = 2018-01-17|archive-date = 2018-03-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20180324225150/http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|url-status = live}}</ref> |-bgcolor="#F8F8FF" ! Халӑх йышӗ |411||975||951||1131||688||517 |- |} {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) }} * 2002 ҫулта салан 82 % — [[вырӑссем]]<ref name = "Коряков"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Балаково районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Балаково районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] r5vwpeitsgxhd8pmfx33oyxxru9umhr 877020 877015 2026-08-30T18:40:16Z Max Tenche 25572 /* Каҫӑсем */ 877020 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Хлебновка}} {{ПВ64 |ят = Хлебновка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Балаково районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1798]] |Халӑх йышӗ = {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) | тс }} ({{ Население | Хлебновка (Балаковский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412181 |ОКАТО кочӗ = 63 246 805 007 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Хлебновка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Балаково районӗ]]нчи [[сала]]. [[Натальино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышне кӗрет. == Географи == [[Балаково|Балаковӑран]] 42 километр ҫурҫӗр-тухӑҫалла, [[Кӗҫӗн Иргиз]] юханшывӗн кӑкӗ патӗнчи лартнӑ<ref name = "TSOS">[https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Козинец С.Б. Топонимический словарь Саратовской области] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}</ref>. Хлебновкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Новозахаркино (Духовницкое районӗ)|Новозахаркино]], [[Бобринка (Сарӑту облаҫӗ)|Бобринка]], [[Солянский]], [[Бажановский]], [[Николевский]], [[Кивӗ Медынка]]. == Истори == Сала [[1798|1798 ҫулта]] [[Пенза кӗпӗрни|Пензӑна]] [[Тамбов кӗпӗрни]]сенчен килнӗ пурӑнакансем никӗсленӗ. == Халӑх == ''Ҫулсене кура халӑх йышӗн динамики:'' {| align="left" border="0" cellspacing="2" cellpadding="4" style="border:1px solid #AAAAAA;" |-bgcolor="#ADD8E6" ! Ҫул !1859<ref name = "Список 1859">{{кĕнеке|автор= |часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Списки населенных мест Российской империи, составленные и издаваемые Центральным статистическим комитетом Министерства внутренних дел. Вып. 36: Самарская губерния: ... по сведениям 1859 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5|викитека= |ответственный= |издание= |место= СП(б)|издательство= |çул= 1864|том= |страницăсем= 79|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2019-07-23|archive-url= https://web.archive.org/web/20190723170057/http://elib.shpl.ru/ru/nodes/16027-vyp-36-samarskaya-guberniya-po-svedeniyam-1859-goda-1864#page/124/mode/inspect/zoom/5}}</ref>!!1889<ref name = "Кругликов">{{кĕнеке|автор= П. В. Кругликов|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населенных мест Самарской губернии, по сведениям 1889 года|оригинал= |каçă= http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Тип. И. П. Новикова|çул= 1890|том= |страниц= 208|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2020-02-05|archive-url= https://web.archive.org/web/20200205165914/http://elib.shpl.ru/nodes/8973#page/244/mode/inspect/zoom/6}}</ref>!!1897<ref name = "Тройницкий">{{кĕнеке|автор= Н.А. Тройницкий|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Населенные места Российской империи в 500 и более жителей с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий, по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г.|оригинал= |каçă= https://www.prlib.ru/item/428670|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= СПб|кăларăм= типография "Общественная польза"|çул= 1905|том= |страница= 195|столбцы= |страниц= |серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2022-08-10|archive-url= https://web.archive.org/web/20220810153601/https://www.prlib.ru/item/428670}}</ref>!!1910<ref name = "Подковыров">{{кĕнеке|автор= Н.Г. Подковыров|часть= |ссылка часть= |пуçелĕк= Список населённых мест Самарской губернии. Составлен в 1910 году|оригинал= |каçă= http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g|викитека= |ответственный= |издание= |вырăн= Самара|кăларăм= Губернская типография|çул= 1910|том= |страница= 302|столбцы= |страницăсем= 425|серия= |isbn= |тираж= |ref= |archive-date= 2017-11-11|archive-url= https://web.archive.org/web/20171111041654/http://samaragdo.ru/biblioteka/item/5122-spisok-naselennykh-mest-samarskoj-gubernii-1910-g}}</ref>!!1926<ref name = "БСЭ">{{cite web|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|title=Хлебновка|website=[http://saratovregion.ucoz.ru/index.htm Большая Саратовская энциклопедия]|access-date=2018-01-17|archive-date=2017-12-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20171226204816/http://saratovregion.ucoz.ru/region/balakovskiy/hlebnovka.htm|url-status=live}}</ref>!!2002<ref name = "Коряков">{{cite web|url = http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|author = [[Коряков Юрий Борисович|Коряков Ю. Б.]]|title = База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|access-date = 2018-01-17|archive-date = 2018-03-24|archive-url = https://web.archive.org/web/20180324225150/http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Saratovskaja1.xls|url-status = live}}</ref> |-bgcolor="#F8F8FF" ! Халӑх йышӗ |411||975||951||1131||688||517 |- |} {{ Население | Хлебновка (Балаковский район) }} * 2002 ҫулта салан 82 % — [[вырӑссем]]<ref name = "Коряков"/>. == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * Энциклопедия Саратовского края (в очерках, фактах, событиях, лицах). — Саратов: Приволжское книжное издательство, 2002. — 688 с. (стр. 108) * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} *''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] ISBN 978-5-91879-282-7 == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Балаково районӗ}} [[Категори:1798 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Балаково районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] l8flq11w2hdmgjfw9ob9u3f0ghenq7i 10 130658 877010 2026-08-30T18:18:27Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Старый город Таллинна на рассвете, Таллинн, Эстония» 877010 wikitext text/x-wiki Старый город Таллинна на рассвете, Таллинн, Эстония 8315s6u439rgkt2czvp9r77iund3ua4 10 130659 877011 2026-08-30T18:18:52Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg» 877011 wikitext text/x-wiki Tallinna vanalinn päikesetõusu ajal.jpg qn04sos7ge95y6tfwe0vhkh876yp7jx 0 130660 877013 2026-08-30T18:25:24Z Max Tenche 25572 [[Пенза кĕпĕрни]] ҫине куҫарни 877013 wikitext text/x-wiki #redirect [[Пенза кĕпĕрни]] 1zh0mgluh5apebfsphzu35jk0s183r3 0 130661 877016 2026-08-30T18:30:02Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «'''Хлебновка''' — [[Раҫҫей Федерацийӗ]]н [[Сарӑту облаҫӗ]]нчи топоним. * [[Хлебновка (Балаково районӗ)|Хлебновка]] — [[Балаково районӗ]]нчи сала; * [[Хлебновка (Татищево районӗ)|Хлебновка]] — [[Татищево районӗ]]нчи ял. {{disambig}} [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]]» 877016 wikitext text/x-wiki '''Хлебновка''' — [[Раҫҫей Федерацийӗ]]н [[Сарӑту облаҫӗ]]нчи топоним. * [[Хлебновка (Балаково районӗ)|Хлебновка]] — [[Балаково районӗ]]нчи сала; * [[Хлебновка (Татищево районӗ)|Хлебновка]] — [[Татищево районӗ]]нчи ял. {{disambig}} [[Категори:Нумай пĕлтерĕшлисем]] 8e98q3d352grnjp9z17bjvlnq0oasot 0 130662 877017 2026-08-30T18:31:06Z Max Tenche 25572 [[Хлебновка (пӗлтерӗшсем)]] ҫине куҫарни 877017 wikitext text/x-wiki #redirect [[Хлебновка (пӗлтерӗшсем)]] az3alxf38nyts72oouv1pkx0vm67zuf 0 130663 877025 2026-08-30T22:12:25Z Aslati 36702 Aslati [[Пушкăрт ялĕн калаçăвĕ]] страницӑн ятне [[Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] ҫине улӑштарчӗ 877025 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] rm4nw5oo8cunfnpgv3g2ojzpl61x6o6 1 130664 877027 2026-08-30T22:12:25Z Aslati 36702 Aslati [[Сӳтсе явасси:Пушкăрт ялĕн калаçăвĕ]] страницӑн ятне [[Сӳтсе явасси:Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] ҫине улӑштарчӗ 877027 wikitext text/x-wiki #перенаправление [[Сӳтсе явасси:Пушкӑрт калаҫӑвӗ]] 1uknxn5olyc94wtmaweqy0db8nsws0y