Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk Атăлçи Пăлxар 0 3496 877220 869672 2026-09-04T04:08:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877220 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Пăлхар (пĕлтерĕшсем)}} [[File:Volga-Bulgaria.jpg|thumb|300px|Атăлçи Пăлхар карттă çинче]] '''Атăлçи Пăлхар''', Нухрат Пӑлхар<ref>Мадуров Д.Ф. Основные вехи истории. СПб.: Алетейя? 2018, C.264</ref><sup>[[Ыйтусем|[''çителĕксĕр çăлкуç'']]]</sup> ({{lang-ru|Волжская Болгария, Серебряная<sup>[[Ыйтусем|[''çăлкуç?'']]]</sup> Болгария}}, {{lang-tt|Идел буе Болгары}}), — вăтам ĕмĕрсенчи ([[VII ĕмĕр|VII]]-[[XIII ĕмĕр|XIII]]) патшалăх. Тĕпрен илсен, хальхи [[Чăваш Ен]], [[Тутарстан]] республикисем вырăнĕнче вырнаçнă пулнă. Патшалăха 660 çулсем патнелле туса хунă. Тĕп хулисем [[Пăлхар]] тата [[Пӳлер]] пулнă. Хăшпĕр чухне [[Ылтăн Уртан Пăлхар Улусĕ|Ылттăн Уртан Пăлхар улус]]не те, тăсăм пек шутламасан та, Атăлçи Пăлхарах теççĕ. == Кунçул == Атăлçи Пăлхар патшалăхĕ [[Араб халифачĕ]]пе, [[Висанти]]пе тата [[Руç]]пе тачă çыхăну тытса тăнă, вĕсемпе суту-илӳ тунă. Атăлти Пăлхарĕ Тухăçпа Анăçа çыхăнтаракан çул çинче тăни питĕ аталанма пулăшнă. [[1006]] çулта Руçпе суту-илӳ килĕшĕвне алă пусса çирĕплетнĕ. Вырăссем Пăлхар çине тапăннине [[977]], [[985]], [[994]], [[997]], [[1120]], [[1164]], [[1172]], [[1183]], [[1220]] çирĕплетме пулать. Пăлхарсем хăйсем те татăшах вырăссен хулисене тапăннă. Çапла [[Пăлхар]]а тăшмансенчен сыхлас тесе тĕп хулана [[Пӳлĕр]]е куçарнă. [[XIII ĕмĕр]]ти 20-мĕш çулсенче Атăлçи Пăлхар патшалăхĕ Европăри патшалăхсенчен чи малтан монголсен çарĕсемпе тĕл пулнă. Монголсем [[1223]] çулта тапăнса килнине вĕсем сирсе янă. [[1229]] тата [[1232]] çулсенче монголсем тепĕр хут тапăнса килнĕ. Кунхинче те пăлхарсем вĕсене çапса аркатнă. Монголсенчен хурушлăх тухнă пирки [[1229]] çулта Атăлçи Пăлхар [[Руç]]пе мирлешнĕ. Çапах та [[1236]] çулта [[монголсем]] [[Пăлхар]]а çапса аркатнă. [[Пăлхар]], [[Пӳлĕр]], [[Çăкату]] хулисене аркатнă, [[Сувар]] тата [[Керменчук]] хулисене вăйлă ватнă. Атăлçи Пăлхара çĕнтерсе илнĕ хыççăн монголсем Руç çине тата половецсен (кăпчаксен) çĕрĕ çине тапăнса кайнă. Пăлхарсем вара монголсем хăйсене çĕнтерсе илнипе килĕшсех кайман, вĕсем пăлханма пуçланă. Çавăнпа та [[1241]] çулта монголсен ку çĕрсене çĕнĕрен çĕнтерсе илме тивнĕ. [[File:Bulgarians through the gifts of the Grand Duke Yuri incline towards peace (Boris Chorikov).jpg|thumb|300px|Пăлхарсем Руçăн аслă кнеçне Юрие, мир туса хурас тĕллевпе, парнесем пани ([[1219]]]] == Патшалăх тытăмлăхĕ == {{main|Атăлçи Пăлхарăн политикăлла историйĕ}} == Ылттăн Уртан Пăлхар улусĕ == {{main|Ылтăн Уртан Пăлхар Улусĕ}} == Атăлçи Пăлхарăн патшисем == * [[Айтар]] * [[Алмуш]] * [[Вырăх]], — Алмаспа пĕр вăхăтра пурăннă [[чăваш]] кĕрешӳçи. * [[Паттăр-Мумин]] * [[Тукки]] * [[Челпир]] * [[Шилкка]] * [[Ылттăнпик]] == Чаплă çынсем == * [[Валем Хуçа]] — авалхи чăвашсен пӳлĕхçи. * [[Пачман]] — Атăлти Пăлхарăн пикĕ. * [[Пăлхарпи]] — Атăлти Пăлхарăн патшин — [[Атам]]ăн — хĕрĕ. * [[Ылттăнчеч]] — Атăлти Пăлхар пикĕ. * [[Пуян (пăлхарсен пикĕ)|Пуян]] — Атăлти Пăлхар пикĕ. * [[Тинекку (пăлхарсен пикĕ)|Тинекку]] — Атăлти Пăлхар пикĕ. * [[Сăвар-Элтти]] == Вуламалли == * "О происхождении чувашского народа", Шупашкар, [[1957]] * "Болгары и чуваши", [[Шупашкар]], [[1984]]. * [[Каховский Василий Филиппович|Каховский В.Ф.]], "Происхождение чувашского народа", [[1965]]. * Фахрутдинов Р.Г., «Очерки по истории Волжской Болгарии», «Наука» пичет кăларăвĕ, [[1984]]. * [[Николаев, Василий Васильевич|Николаев В. В.]], "Чуваши. Этническая история и традиционная культура.", [[Мускав]], [[2000]]. * Николаев В. В., "История предков чувашей. XXX в. до н.э. — XV в.н.э.", [[Шупашкар]], [[2005]]. * [[Комиссаров Гурий Иванович|Кури Вантер]], "Чăваш халахĕн историйĕ", [[Шупашкар]], "[[Ялав]]" библиотеки, [[1990]]. * М.П.Петров-Тенехпи, «О происхождении чуваш» * Ашмарин Н.И., "Болгары и чуваши", [[Хусан]], [[1902]]; Шупашкар, [[1984]]. * "О состоянии и мерах улучшения массово-политической и идеологической работы в Татарской партийной организации", Постановление ВКП (б), [[çурла, 9]], [[1944]]. * В. Д. Дмитриев, "Откуда мы родом" статья, "Чăваш Ен" хаçат, 1991. * С. М. Шпилевский, "Авалхи хуласем" * [[Юхма Мишши]], «Авалхи чăвашсем, [[Шупашкар]], [[1996]]. * А. Кондратов, "Земля людей — земля языков", [[Мускав]], [[1974]]. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commonscat|Volga Bulgaria}} * ''Бариев Р.'' [http://www.kitap.net.ru/bariev.php Волжские Булгары: история и культура] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327200450/http://kitap.net.ru/bariev.php |date=2008-03-27 }} * [http://archeologia.narod.ru/bulbul.htm Болгар: зеленая альтернатива] * [http://www.bolgar.info Болгарский Государственный историко-архитектурный музей-заповедник] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260424190508/http://www.bolgar.info/ |date=2026-04-24 }} * [http://suvar.net/article Публикации о Суваре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101201005459/http://suvar.net/article |date=2010-12-01 }} * [http://lince.srumandmass.com/readarticle.php?article_id=40 Волжская Булгария]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119144632/http://lince.srumandmass.com/readarticle.php?article_id=40 |date=2012-01-19 }} * ''[[Голубовский, Пётр Васильевич|Голубовский П. В.]]'' [http://runivers.ru/lib/detail.php?ID=1032189 Болгары и хазары, восточные соседи Руси при Владимире Святом]{{Ĕçлемен каçă|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ''Давлетшин Г.'' [http://tashlar.narod.ru/text/davletshin.htm Болгаро-татарские надгробные памятники] * [http://www.hist.msu.ru/ER/Etext/fadlan.htm Ибн-Фадлан. «Записка» о путешествии на Волгу] * ''Кучкин В. А.'' [http://teacher.syktsu.ru/09/liter/007.htm О маршрутах походов древнерусских князей на государство волжских болгар в XII — первой трети XIII в.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070926223245/http://teacher.syktsu.ru/09/liter/007.htm |date=2007-09-26 }} * [http://www.kcn.ru/tat-ru/history/h_bulg.ru.html Статья о Волжской Болгарии на сайте Казанского Государственного Университета] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050226235038/http://www.kcn.ru/tat-ru/history/h_bulg.ru.html |date=2005-02-26 }} * ''Хакимзянов Ф., Мустафина Д.'' [http://tashlar.narod.ru/text/hakimz-bolgar.htm Эпиграфические памятники города Булгар] * [http://chuvash.org/wiki/Атăлçи%20Пăлхар Атăлçи Пăлха́р] * [https://www.youtube.com/watch?v=mOknVSUxMdQ Волжские монеты Бунт Емельяна Пугачева 1773 - 1775 годов История Суваро Булгары] {{medieval-stub}} {{Атăлçи Пăлхар}} {{Атăлçи Пăлхарăн тытăмçисем}} {{Чăваш Енĕн историйĕ}} {{Авалхи чăваш хулисем}} {{Монголсен анăç харçи}} {{Тĕрĕк патшалăхĕсем}} {{Хасар Ен}} [[Категори:Чăвашсем]] [[Категори:Атăлçи Пăлхар|Атăлçи Пăлхар]] [[Категори:Çухалнă патшалăхсем]] fcb3lsjv9lydv8otf27bxziqcww3zju Хĕвел тавраш тытăмĕ 0 13611 877204 789139 2026-09-03T12:09:05Z Omarius257 40187 /* */ 877204 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Solar System True Color CV.png|мини|upright=1.5|Хĕвел систем (масштаба пăхăнмасăр)]] '''Хĕвел системи''' — [[Хĕвел]]тен тата [[планетăсен системи]]нчен тăракан [[çăлтăр системи]], унăн йĕркине çутçанталăкри хĕвел тавра çаврăнакан [[космос объекчĕсем]]: планетăсемпе [[планетăсен спутникĕсем]], карликлă планетăсемпе спутникĕсем, çаплах Хĕвел системин пĕчĕк кĕлеткисем — [[астероид]]сем, [[метеороид]]сем, кометăсем, космослах тусанĕ кĕреççĕ. == Шучĕсем == * [[Хĕвел]] * [[планета|Планетасемпе]] [[спутник]]ĕсем *# [[Меркури]] *# [[Венера]] *# [[Çĕр]] *#* [[Уйăх (Çĕр çулташĕ)|Уйăх]] *# [[Марс]] *#* [[Марс спутникĕсем]] *# [[Юпитер]] *#* [[Юпитер спутникĕсем]] *# [[Сатурн]] *#* [[Сатурн спутникĕсем]] *#* [[Сатурн ункисем]] *# [[Уран]] *#* [[Уран спутникĕсем]] *# [[Нептун]] *#* [[Нептун спутникĕсем]] * [[Карлик планетисем]]пе спутникĕсем ** [[Церера]] (малтан астероид шутĕнче пулнă) ** [[Плутон]] (унчен Хĕвел системин тăххăрмĕш планета шутланнă) *** [[Плутон спутникĕсем]] ** [[Эрида]] *** [[Дисноми (спутник)|Дисноми]] * Хĕвел системин пĕчĕк кĕлеткисем ** [[Астероид]]сем ** [[Койпер ярăмĕ]]сем *** [[Квавар]] *** [[Иксион]] *** [[Орк]] ** [[Оорта пелĕчĕ]]сем *** [[Седна]] ** [[Комета|Кометăсем]] *** [[Галлей комети]] ** [[Метеор]]лă кĕлеткесем == Хĕвел системи йĕркеленсе кайни == Хальхи тĕпчевлĕ курăмсемпе, Хĕвел системи 5 миллиард çул каялла газлă-тусанлă пĕлĕтлĕх пăчăртаннипе пулса тăнă. == Хĕвелпе планетăсем == === Планетăсен орбитăллă куçăмĕсем === === Планетăсен талăкри çаврăнăвĕсем === === Планетăсен тĕп параметăрĕсене танлаштарни === Пур параметăрĕсене Çĕрпе танлаштарса кăтартнă : {| class="toccolours" border="1" cellspacing="0" cellpadding="2" style="text-align: center; border-collapse: collapse;" |+ align="bottom" style="text-align: left;" | <sup>*</sup> Абсолютлă палисене [[Çĕр (планета)|Çĕр]] çтатьяра кăтартнă.<br /> <sup>**</sup> Талăкăн çуклă палли планета хăй тĕнĕлĕ тавра çаврăнни орбита çаврăнăвĕпе хирĕçле пулнине пĕлтерет.<br /> <sup>***</sup> [[1930]] çулта уçсанах Плутона планета тесе [[Тенчери Астрономиллĕ Пĕрлĕх]] çирĕплетет. Хальхи тĕпчев ĕçĕсене шута илсе Плутонран çак статуса туртса илнĕ. |- bgcolor="#ccccff" ! Планета ! Экваторлă<br />диаметр<br />(çĕр диаметрĕсем) ! Йывăрăш<br />(çĕр йывăрăшĕ) ! Орбиталлă<br />радиус<br />([[астрономиллĕ виçи|а.&nbsp;в.]]) ! Орбиталлă<br />тапхăр<br />(çул) ! Талăк<br />(çĕр талăкĕ) ! [[Спутник]]сем |- | [[Меркури]] | align="center" | 0,382 | align="center" | 0,06 | align="center" | 0,38 | align="center" | 0,241 | align="center" | 58,6 | align="center" | çук |- | [[Венера]] | align="center" | 0,949 | align="center" | 0,82 | align="center" | 0,72 | align="center" | 0,615 | align="center" | −243<sup>**</sup> | align="center" | çук |- | [[Çĕр]]<sup>*</sup> | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | 1,00 | align="center" | [[Уйăх|1]] |- | [[Марс]] | align="center" | 0,53 | align="center" | 0,11 | align="center" | 1,52 | align="center" | 1,88 | align="center" | 1,03 | align="center" | [[Фобос тата Деймос|2]] |- | [[Юпитер]] | align="center" | 11,2 | align="center" | 318 | align="center" | 5,20 | align="center" | 11,86 | align="center" | 0,414 | align="center" | [[Юпитер спутникĕсем|63]] |- | [[Сатурн]] | align="center" | 9,41 | align="center" | 95 | align="center" | 9,54 | align="center" | 29,46 | align="center" | 0,426 | align="center" | [[Сатурн спутникĕсем|60]] |- | [[Уран]] | align="center" | 3,98 | align="center" | 14,6 | align="center" | 19,22 | align="center" | 84,01 | align="center" | −0,718<sup>**</sup> | align="center" | [[Уран спутникĕсем|27]] |- | [[Нептун]] | align="center" | 3,81 | align="center" | 17,2 | align="center" | 30,06 | align="center" | 164,79 | align="center" | 0,671 | align="center" | [[Нептун спутникĕсем|13]] |- | [[Плутон]]<sup>***</sup> | align="center" | 0,24 | align="center" | 0,0017 | align="center" | 39,5 | align="center" | 248,5 | align="center" | −6.5<sup>**</sup> | align="center" | [[Плутон спутникĕсем|3]] |} [[Ӳкерчĕк:Solar system scale.jpg|thumb|upright=2|center|Хĕвеле, планетăсене пĕр-пĕринпе танлаштарни]] == Хĕвел системине «уçни» тата тĕпчени == === Геотĕпĕллĕ тата гелиотĕпĕллĕ системăсем === == Галактикăри орбита == [[Ӳкерчĕк:Галактика Млечный Путь.jpg|thumb|upright=1.25|right|Пирĕн галактикăра Хĕвелĕн вырăнĕ]] == Çавăн пекех пăхăр == * [[Тициус-Боде тĕрĕс йĕрлĕхĕ]] * [[Планета евĕр объект]]сем * [[Немезида (çăлтăр)|Гипотезăллă çалтăр Немезида]] == Каçăсем == * [http://slrsystem.ru/ Информация по Солнечной системе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927000337/http://slrsystem.ru/ |date=2007-09-27 }} * [http://www.romzec.ru/Uni.htm Солнечная система в цифрах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080331105214/http://www.romzec.ru/Uni.htm |date=2008-03-31 }} {{stub}} {{Хĕвел системи}} {{Çĕр вырнаçăвĕ}} [[Категори:Хĕвел системи]] [[Категори:Астрономи объекчĕсем]] cs6yyhest43tlqvld9dq0h8c6luh4q3 Алтай чĕлхи 0 13811 877217 862426 2026-09-04T02:10:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877217 wikitext text/x-wiki {{Чĕлхе |тĕс=алтай |ят=Алтай чĕлхи |тăван ят=Алтай чĕлхи |патшалăхсем=[[Раççей]], [[Монголи]], [[Китай]] |регионсем=[[Алтай Республики]], [[Алтай Ен]] |официаллă чĕлхе=[[Алтай Республики]] |калаçакансен йышĕ=55 500 |йĕркелевçĕ= |рейтинг= |статус= |çухалнă= |категори=[[Еврази чĕлхисем]] |классификаци= [[Алтай чĕлхисем|Алтай çемьи]] :[[Тĕрĕк чĕлхисем|Тĕрĕк турачĕ]] ::[[Туçи-алтай чĕлхисем|Туçи-алтай (вăта-тухăç) ушкăнĕ]] :::[[Кăркăс-кăпчак чĕлхисем|Кăркăс-кăпчак кĕçĕн ушкăнь]] |çыру=[[кириллица]] ([[алтай алфавичĕ]]) |ГОСТ 7.75–97= alt алт 035 |ISO2=alt |ISO3=alt }} '''Алтай чĕлхи''' — алтай халăхĕн ([[алтайсем|алтайсен]]) чĕлхи. [[Алтай республики]]н официаллă чĕлхи. [[1948]] çулчен ойрот чĕлхи тенĕ. Вырăнти пуплевĕсем: * [[алтай пуплевĕ]] (алтай-кижи) (литература чĕлхин никĕсĕ) * [[телеут пуплевĕ]] (литература чĕлхин никĕсĕ —XIX ĕмĕр варринчен 1923 ç. çити) * [[теленгит пуплевĕ]] ([[теленгитсем|теленгитсен]] чĕлхи) * [[тупалар пуплевĕ]] (тупа, дьиш/йыш, [[тупаларсем|тупаларсен]] / [[хура тутарсем|хура тутарсен]] чĕлхи) Ĕлĕкренех кăнтăр- тата [[çурçĕр-алтай чĕлхи]]не пĕрлĕ — алтай чĕлхи тесе шутланă. Анчах та [[тĕрĕк чĕлхисем|тĕрĕк чĕлхисен]] хальхи йĕркелĕхĕпе вĕсене уйăрса пăхаççĕ. Çакнашкалах кăнтăрпа çурçĕр чĕлхисен пуплевĕсене (кумандин, телеут, челкан тата тапалар) [[Раççей]]ри вак халăхсен уйрăм чĕлхе вырăнне официаллă йышăннă [[Пур Раççейри 2002 çулхи халăх çыравĕ]] хыпарĕсемпе Раççейре 65 534 çын алтай чĕлхипе калаçма пултараççĕ.<ref>[http://perepis2002.ru/index.html?id=44 Всероссийская перепись населения 2002 года. Том 13. «Коренные малочисленные народы Российской Федерации»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120220192626/http://www.perepis2002.ru/index.html?id=44 |date=2012-02-20 }}</ref>. Танлаштаруллă шутлавсемпе, вĕсенченх 10 пине яхăн çурçĕр алтайла пуплеççĕ, ыттисем — кăнтăр алтайла (чылайăшĕ алтай-кижи пуплевĕпе калаçаççĕ). Ентĕ, хăш хыпарсенче çырнипе, алтайсен 2 % çеç алтай чĕлхипе ирĕклĕ усă кураççĕ.<ref name="Krugosvet">[http://www.krugosvet.ru/articles/80/1008043/1008043a1.htm Энциклопедия «Кругосвет»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061009102136/http://www.krugosvet.ru/articles/80/1008043/1008043a1.htm |date=2006-10-09 }}</ref> Кашни пуплевпе калаçакан çын шучĕ тĕплĕн паллă мар, çапах та, хаклăхсене пăхсан, телеут, челкан тата тапалар пуплевĕпе 3 пин çын калаçать. Ыттисем алтай чĕлхипе усă кураççĕ. Çырулăхне [[кириллица]] çинче хатĕрленĕ, хушма сас паллисем: {{unicode|[[Ҥ]], [[Ј]], [[Ӧ]], [[Ӱ]]}}. Çырулăхĕ [[XIX ĕмĕр]]ĕн 40-мĕш çулсенченпе вырăс кириллиципе çывăх. 1928—1938 çулсенче [[латтин алфавичĕ]]пе усă курнă. [[XIX ĕмĕр]]те алтай-ойротсене Христос тĕнне кĕртнĕ, ун чух библи тексчĕсене куçарнă. [[1869]] çулта [[Хусан]]та алтай чĕлхин грамматикине; [[1884]] çулта — сăмахсарне пичетлесе кăларнă. Литература чĕлхин аталанăвĕнче халăха çутта кăларакан çыравçă [[Чевалков Михаил Васильевич|М. В. Чевалков]] чылай вăй панă. == Вуламалли == * Баскаков Н. А. Алтайский язык. М., 1958. * Грамматика алтайского языка, составленная членами Алтайской духовной миссии. [[Хусан]], 1869 * Дыренкова Н. П. Грамматика ойротского языка. М.; Л., [[1940]] * Тощакова Т. М. Грамматика ойротского языка. [[Çĕнĕ Çĕпĕр]], [[1939]] ;Сăмахсарсем: * Баскаков Н. А., Тощакова Т. М. Ойротско-русский словарь. С приложением краткого грамматического очерка ойротского языка Н. А. Баскакова. М., 1947 * Вербицкий В. И. Словарь алтайского и аладагского наречий тюркского языка. Казань, 1884 * Коргунбаева Н. И. Алтайско-русский — русско-алтайский словарь. Горно-Алтайск, 1991 == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://altaifonts.narod.ru/slovo.html Шкул алтай-вырăс сăмахсарĕ] * [http://www.gasu.ru/univer/edu/dep/ff/alt.html Алтай чĕлхипе литературин кафедри] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070108175735/http://www.gasu.ru/univer/edu/dep/ff/alt.html |date=2007-01-08 }} Туçи-Алтай патшалăх университечĕ * [http://etheo.h10.ru/alto01.htm Алтайский язык в проекте ETHEO] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050526220026/http://etheo.h10.ru/alto01.htm |date=2005-05-26 }} (кĕскен грамматикăпа фонетика, этнос ушкăнĕсем пирки) * [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=alt Ethnologue кăнтăр алтай страници] * [http://niialt.ru/attachments/article/196/130417-2_ras_1_tom.pdf Русско-алтайский словарь. В 2-х томах. Том I (А – О)] * [http://niialt.ru/attachments/article/244/130417-2_ras_2_tom.pdf Русско-алтайский словарь. В 2-х томах. Том II (П–Я)] {{тĕрĕк чĕлхисем}} [[Категори:Тĕрĕк чĕлхисем]] [[Категори:Раççей чĕлхисем]] jbwsqfx66r9tu1g2x1xt6pglhtof0wu Çурçĕр пăланӗ 0 18307 877212 853152 2026-09-04T00:07:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877212 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Caribou.jpg|thumb|Çурçĕр Америкăри пăлан]] '''Çурçĕр пăланĕ''' ({{lang-la|Rangifer tarandus}}), — [[Арктика|Арктикă]]ри [[пăлан]]. == == == Çав. пекех == * [[Пăлан ĕрчетеслĕх]] * [[Карибу хуçи]] * [[Санта-Клаус пăланĕсем]] * [[Пыжик (пăлан)]] == Литература == * {{кĕнеке|автор=Баскин Л. М.|пуçелĕк=Северный олень. Управление поведением и популяциями. Оленеводство. Охота|вырăн=М.—СПб.|издательство=Т-во научн. изданий КМК|çул=2009|страниц=284|isbn=978-5-87317-625-0|ref=Баскин }} * {{кĕнеке|автор=Гептнер В. Г., Насимович А. А., Банников А. Г.|пуçелĕк=Млекопитающие Советского Союза. Парнокопытные и непарнокопытные|каçă=|вырăн=М.|издательство=Высшая школа|çул=1961|том=1|страниц=776|ref=Гептнер}} * {{кĕнеке|автор=[[Сыроечковский Евгений Евгеньевич|Сыроечковский Е. Е.]]|пуçелĕк=Северный олень|каçă=|вырăн=М.|издательство=Агропромиздат|çул=1986|страниц=256|ref=Сыроечковский}} * {{кĕнеке|автор=Сыроечковский Е. Е.|пуçелĕк=Дикие и домашние северные олени в России: динамика численности, охрана и рациональное использование в современных социально-экономических условиях|вырăн=М.—СПб.|издательство=[б. и.]|çул=2001|страниц=32|ref=Сыроечковский}} * {{кĕнеке|автор = Уильям Жеру|пуçелĕк = Корабли-призраки. Подвиг и трагедия арктических конвоев Второй мировой| чĕлхе = ru |оригинал = William Geroux. The Ghost Ships of Archangel: The Arctic Voyage That Defied the Nazis |издательство = Альпина нон-фикшн|çул = 2023 | страниц = 392| вырăн = М. | isbn = 978-5-00139-805-9|ref= Жеру}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Mammals/267.html Позвоночные животные России: Олень северный] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200116121730/http://www.sevin.ru/vertebrates/index.html?Mammals/267.html |date=2020-01-16 }} * {{cite web |title = Распространения подвидов |url = http://www.rangifer.net/rangifer/herds/images/herd_species_big.jpg%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0 |archive-url = https://web.archive.org/web/20080530053513/http://www.rangifer.net/rangifer/herds/images/herd_species_big.jpg%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0 |archive-date = 2008-05-30 |deadlink = yes }} * {{cite web |title = Пищевая ценность мяса северного оленя и его компоненты |url = http://nf-company.ru/p_olenina/pishevaya_cennost/index.html |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230235028/http://nf-company.ru/p_olenina/pishevaya_cennost/index.html |archive-date = 2013-12-30 |deadlink = yes }} {{тулаш каçăсем}} [[Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа]] [[Категори:Çурçĕр пăланĕ| ]] [[Категори:Евразири сĕтпе ӳсекенсем]] [[Категори:Çурçĕр Америкăри сĕтпе ӳсекенсем]] [[Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем]] [[Категори:Ялхуçалăхĕнчи чĕрчунсем]] [[Категори:Сунар объекчĕсем]] [[Категори:Пăлан йышшисем]] [[Категори:Курăк çиекенсем]] [[Категори:Арктика облаçĕнчи сĕтпе ӳсекенсем]] 7pgcjytblsi1smio4fuim3pz8e2htxu Восток (бригада) 0 54978 877227 715350 2026-09-04T09:23:33Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877227 wikitext text/x-wiki {{Çар йĕркелĕвĕ |ят = «Восток» бригада |ӳкерчĕк = [[File:Emblem of the Vostok Battalion (Donetsk People's Republic).svg]] |алпусни = «Восток» батальонĕн шевронĕ |çулсем = 2014, çу, 9 |патшалăх = {{Ялавлани|ДХР}} |пăхăну = [[Донецк Халăх Республики]] |йышĕ = |хĕçпăшаланăвĕ = |тĕс = [[спецназ]]<ref>[http://rian.com.ua/politics/20140926/357551245.html Ополченцы "ДНР" хотят создать на основе батальона "Восток" спецназ]</ref> |ун шутĕнче = |роль = |пысăкăш = 1000-2500 çапăçакан<ref>[http://www.aif.ru/euromaidan/uadontknows/1205856 Что такое батальон «Восток» и кому он подчиняется?]</ref> |команда_структури = |вырнаçу = |витлев = |йыхрав = |сăрăсем = |марш = [[Прощание славянки]] |талисман = |çапăçусем = |уйăру_паллисем = |хальхи_командир = [[Ходаковский, Александр Сергеевич]] |паллă_командирсем = }} {{урăх пĕлтерĕшсем|Восток (батальон)}} '''Бригада''' (малтан, '''батальон''') '''«Восток»''' — хăйне хăех палăртнă [[Донецк Халăх Республики]]н [[Украина тухăçĕнчи хĕçпăшаллă хирĕçӳ| Украина тухăçĕнчи хĕçпăшаллă хирĕçĕвне]] хутшăнакан хĕçпăшалланнă йĕркелев. Командир — [[Ходаковский Александр Сергеевич|Александр Ходаковский]], унчен [[Украина хăрушсăрлăх хĕсмечĕ|УХХ]] Донецк облаçĕнчи управленин «[[Альфа (спецподразделение СБУ)|Альфа]]» командирĕ пулнăскер. <ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2014/05/16/7025589/ В псевдокабмин сепаратистов вошли люди, близкие к «регионалам» | Украинская правда]</ref><ref>[http://russian.rt.com/article/25510#ixzz31pPNidvk Патриотические силы Донбасса призвали «Правый сектор» не толкать регионы на «неуправляемый взрыв»], « Today», 27.03.2014.</ref>. Ходаковский каласа панипе, батальона 2014 çулхи çу уйăхĕн пуçламăшĕнче «Донбасри патриотла вăйсем» пĕрлĕх юхăмĕн хастарçисем чăмăртаннă. == Йĕркелени == <gallery> File:2014-05-09. День Победы в Донецке 342.jpg|«Восток» батальонĕн тиевлĕ машинисем çăвăн 9-мĕшĕнче Донецкра. File:2014-05-09. День Победы в Донецке 353.jpg|«Восток» батальонĕн çапăçаканĕ, çăвăн 9-мĕшĕ, Донецк. </gallery> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * [http://smi2.mirtesen.ru/blog/43261432666/Batalon-'Vostok'-pribyil-v-Novorossiyu-(Video) Батальон 'Восток' прибыл в Новороссию (Видео)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140525111644/http://smi2.mirtesen.ru/blog/43261432666/Batalon-'Vostok'-pribyil-v-Novorossiyu-(Video) |date=2014-05-25 }} * [http://ternopol.zelen.org.ua/як-виглядає-блокпост-терористів-бата/ Як виглядає блокпост терористів батальйону «Схід» на в’їзді в Донецьк. (Відео)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141020060850/http://ternopol.zelen.org.ua/%D1%8F%D0%BA-%D0%B2%D0%B8%D0%B3%D0%BB%D1%8F%D0%B4%D0%B0%D1%94-%D0%B1%D0%BB%D0%BE%D0%BA%D0%BF%D0%BE%D1%81%D1%82-%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B2-%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0/ |date=2014-10-20 }} * [http://www.novorosinform.org/news/id/2419 Провокатор Ходаковский забаррикадировался на территории Макуголь] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141019035658/http://www.novorosinform.org/news/id/2419 |date=2014-10-19 }} * [http://vesti.ua/donbass/60356-rukovoditel-batalona-vostok-skryvaetsja-v-zdanii-makeevuglja Командир батальона «Восток» скрывается в здании «Макеевугля»] * [http://vk.com/wall-56772519_69899 Правда о разоблаченном предательстве в рядах ДНР] * [http://lenta.ru/articles/2014/07/10/vostok/ Идентификация «Востока»] {{Mil-unit-stub}} {{Novorossia-stub}} [[Категори:Донецк Халăх Республикин Хĕçпăшаллă вăйĕсем]] [[Категори:Çĕнĕ Раççей батальонĕсем]] sima8twfsmsur01ls49pcs2sysvlyze Аксель 0 56749 877214 563909 2026-09-04T01:39:15Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877214 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă |Ят = Аксель |Тăван_ят = Axwell |Ӳкерчĕк = |Ӳкерчĕке_ăнлантарни = Axwell Ибицăри клубра. |Фон = non_vocal_instrumentalist |Тулли_ят = Axel Christofer Hedfors |Çуралнă_вăхăт = [[1977]] [[раштав, 18]] |Çуралнă_вырăн = [[Лунд]], [[Швеци]] |Вилнĕ_вăхăт = |Вилнĕ_вырăн = |Патшалăх = Швеци |Профессисем = Мусăкçă, продюсер, [[DJ]] |Жанрсем = [[Deep house]], [[Electro house]], [[Funky house]], [[Progressive house]] |Пĕрĕçлĕх = [[Swedish House Mafia]] |Лейблсем = Axtone (2005–present) <small>Data Records (2006–present)</small> <small>[[Soulfuric Recordings]]</small> <small>(2002–2005)</small> <br /><small>also released through [[Ministry of Sound]]</small> <small>[[Ministry of Sound|Ministry of Sound Australia]]</small> |Сайт = [http://axwell.co.uk/ Официаллă сайт] |Викиампар = }} '''Аксель Кристофер Хедфорс''' ({{lang-sv|Axel Christofer Hedfors}}; 1977, раштав, 18 [[Лунд]], [[Швеци]]) — [[диджей]], [[Мусăк продюсерĕ|продюсер]], мусăкçă, ремиксер, [[Axtone]] лейбл харпăрçи. Ытларах '''Аксвелл''' (''Axwell'') суя ятпа паллă. [[Swedish House Mafia]] ушкăна кĕнĕ(2013-па кĕмест, Swedish House Mafia саланнă). 2011 çулта [[DJ Magazine]] журналăн ''Top 100 DJ Poll'' пĕтĕмлетĕвĕпе, Axwell 12-мĕш вырăна тухнă.<ref>{{cite web|url=http://www.djmag.com/top100|title=DJ Mag's Top 100 DJ's|publisher=DJ Magazine|accessdate=2010-10-29|archiveurl=http://www.webcitation.org/67JWd84nh|archivedate=2012-04-30}}</ref> === Суя ятсем === ==== Mambana ==== : ''[[Afro Medusa|Isabel Fructuoso]] пĕрле'' * 2001 «No Reason» * 2003 «Libre» * 2004 «Felicidad» * 2004 «Libre 2005 — The Remixes» * 2005 «Felicidad 2005 — The Remixes» == Дискографи == === Синглсем === * 1999 «Funkboy» * 2000 «Jazz Player» * 2000 «Pull Over» * 2002 «Black Pony» (with [[StoneBridge (DJ)|Stonebridge]] as [[Playmarker]]) * 2002 «Lead Guitar» * 2002 «Burning» (with [[Robbie Rivera]]) * 2003 «Burning — The Remixes» (with [[Robbie Rivera]]) * 2003 «High Energy» (feat. [[Evelyn Thomas]]) * 2003 «Wait A Minute» (with [[Nevada Cato]]) * 2004 «Feel The Vibe» (feat. Errol Reid) * 2005 «Feel The Vibe (Til The Morning Comes)» (feat. Errol Reid and [[Tara McDonald]]) * 2005 «Together» (with [[Sebastian Ingrosso]] feat. Michael Feiner) * 2005 «Watch The Sunrise» (feat. [[Steve Edwards (singer)|Steve Edwards]]) #70 UK * 2007 «[[I Found U]]» (feat. [[Max C]]) #6 UK * 2007 «Get Dumb» (with [[Steve Angello]], [[Sebastian Ingrosso]] and Laidback Luke) * 2007 «It’s True» (with [[Sebastian Ingrosso]] vs. [[Salem Al Fakir]]) * 2007 «Submariner» * 2008 «What A Wonderful World.» (with [[Bob Sinclar]] feat. [[Ron Carroll]]) * 2008 «Open Your Heart» (with [[Dirty South (DJ)|Dirty South]] feat. [[Rudy]] * 2009 «[[Leave The World Behind]]» (feat. [[Deborah Cox]] with [[Steve Angello]], [[Sebastian Ingrosso]] and [[Laidback Luke]]) * 2010 «Nothing But Love For You» feat. Errol Reid * 2011 «Heart is King» * 2013 «Center of the universe» feat. Magnus Carlsson * 2013 «I Am» feat. Taylr Renee with Sick Individuals === Официаллă ремикссем === * 2000: Domenicer — Dolce Marmellata * 2000: Elena Valente — Love Is * 2000: Juni Juliet — Back in My Arms * 2000: Da Buzz — Let Me Love You * 2000: Tin Pan Alley — My Love Has Got a Gun * 2000: Antiloop — Only U * 2000: Stonebridge feat. Dayeene — I Like * 2000: Lutricia McNeal — Sodapop * 2001: Cape — L.O.V.E * 2001: Bikini — Nite&Day * 2001: EasyStreet feat. Nevada — Be with You * 2001: Sahlene — House * 2001: MixMaster — Latin Session * 2001: Murcielago — Los Americanos * 2001: LoveSelective — El Bimbo Latino * 2001: MowRee — Luv Is Not to Win * 2001: Mendez — Blanca! * 2001: OceanSpirit — Bourbon Street * 2001: Waako — I Get Lifted * 2001: MixMaster & Axwell — Summerbreeze * 2002: Enamor — I Believe * 2002: Mendez — Adrenaline * 2002: Michelle Wilson — Love Connection * 2002: L’Stelle — Let It Go * 2002: Playmaker — Black Pony * 2002: Mendez — No Criminal * 2002: [[Robbie Rivera]] — Burning * 2002: Deli pres. Demetreus — BetterLove * 2002: Afro Angel — Join Me Brother * 2002: Soulsearcher — Feelin' Love * 2002: Room 5 — Make Luv * 2003: [[Clipse]] feat. [[Faith Evans]] — Ma, I Don’t Love Her * 2003: The Attic — Destiny * 2003: Souledz — You Can’t Hide Your Love * 2003: [[Eric Prydz]] — Slammin' * 2004: Mia Taylor — Shine * 2004: [[Usher Raymond|Usher]] — [[Burn (Usher song)|Burn]] * 2004: DJ Flex — Love 4 U * 2005: Rasmus Faber — Get Over Here * 2005: Average White Band — Let’s Go Round Again * 2005: C-Mos — 2 Million Ways * 2005: Jerry Ropero & Dennis the Menace — Coração * 2005: [[Roger Sanchez]] — Turn on the Music * 2005: [[Hard Fi]] — [[Hard to Beat]] * 2005: Ernesto vs. Bastian — Dark Side of the Moon (with Sebastian Ingrosso) * 2005: [[Deep Dish]] feat. [[Stevie Nicks]] — [[George Is On|Dreams]] * 2005: [[Pharrell]] — Angel * 2006: [[Bob Sinclar]] — [[World, Hold On (Children of the Sky)|World, Hold On]] * 2006: Lorraine — Transatlantic Flight * 2006: [[Nelly Furtado]] — [[Promiscuous (song)|Promiscuous]] * 2006: [[Moby]] and [[Mylène Farmer]] — Slipping Away (Crier la Vie) * 2006: [[Madonna (entertainer)|Madonna]] — [[Jump (Madonna Song)|Jump]] * 2006: Sunfreakz — Counting Down the Days * 2007: [[Bob Sinclar]] — Feel for You * 2007: [[Faithless]] — Music Matters * 2007: [[Dirty South (DJ)|Dirty South]] — Let It Go * 2008: [[Hard Fi]] — I Shall Overcome * 2008: [[TV Rock]] feat. Rudy — Been a Long Time * 2008: Adele — [[Hometown Glory]] * 2008: [[Abel Ramos & Miss Melody]] — [[Rotterdam City of Love (Re-Edit of Original Mix)]] * 2009: [[TV Rock]] feat. Rudy — In the Air * 2009: [[The Temper Trap]] — Sweet Disposition (With [[Dirty South (DJ)|Dirty South]]) * 2010: [[Prok & Fitch]] feat. [[Nanchang Nancy]] — Walk with Me (With [[Daddy's Groove]]) * 2010: Adrian Lux — [[Teenage Crime (song)|Teenage Crime]] * 2010: Adrian Lux — [[Teenage Crime (song)|Teenage Crime]] (Remode with Henrik. B) * 2011: Hard Rock Sofa & St. Brothers — Blow Up (with [[Thomas Gold]]) * 2011: David Tort feat. Gosha — One Look (Axwell vs. Dimitri Vegas & Like Mike Mix) * 2011: [[Coldplay]] — [[Every Teardrop Is a Waterfall]] ([[Swedish House Mafia]] Remix) * 2011: Michael Calfan — Resurrection (Axwell Re-Edit) * 2012: Ivan Gough & [[Feenixpawl]] ft. [[Georgi Kay]] — In My Mind (Axwell Mix) * 2013: Discopolis — Commited To Sparkle Motion (Axwell Radio Edit) * 2014: Hook N Sling — Tokyo By Night (feat. Karin Park) [Axwell Remix] === Swedish House Mafia === : ''[[Sebastian Ingrosso]] тата [[Steve Angello]] пĕрле '''''Синглсем''''' '''2010''' * «One» * «One» (Your Name)" feat. [[Pharrell Williams]] * «[[Miami 2 Ibiza]]» * «[[Miami 2 Ibiza]]» vs. [[Tinie Tempah]] '''2011''' * «Save The World» (feat. John Martin) * «Antidote» (with. Knife Party) '''2012''' * «Greyhound» * «Don't You Worry Child» (feat. John Martin) '''2011''' * «Coldplay — Every Teardrop Is A Waterfall» (Swedish House Mafia Remix) {| |'''Axwell Λ Ingrosso ''' ''[[Ингроссо Себастьян|Sebastian Ingrosso]]'' пĕрле |} 2014 '''Axwell Λ Ingrosso''' – We Come, We Rave, We Love '''Axwell Λ Ingrosso''' – Can't Hold Us Down '''Axwell Λ Ingrosso''' – Something New 2015 '''Axwell Λ Ingrosso''' – On My Way '''Axwell Λ Ingrosso''' – Sun Is Shining == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{official|www.axwell.co.uk}} * {{myspace|axwell}} * {{facebook|axwellofficial}} * {{Last.fm}} * [http://www.axwellsite.over.cz/ чех эрешĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190311125016/http://www.axwellsite.over.cz/ |date=2019-03-11 }} [[Категори:Диджейсем]] [[Категори:Swedish House Mafia]] 5d1liyrhn0mriuvugv486jktjp9kuix Модуль:TableTools 828 57483 877205 657074 2026-09-03T12:48:17Z Hamish 25933 Update from [[d:Special:GoToLinkedPage/enwiki/Q15408619|master]] using [[mw:Synchronizer| #Synchronizer]] 877205 Scribunto text/plain ------------------------------------------------------------------------------------ -- TableTools -- -- -- -- This module includes a number of functions for dealing with Lua tables. -- -- It is a meta-module, meant to be called from other Lua modules, and should not -- -- be called directly from #invoke. -- ------------------------------------------------------------------------------------ local libraryUtil = require('libraryUtil') local p = {} -- Define often-used variables and functions. local floor = math.floor local infinity = math.huge local checkType = libraryUtil.checkType local checkTypeMulti = libraryUtil.checkTypeMulti ------------------------------------------------------------------------------------ -- isPositiveInteger -- -- This function returns true if the given value is a positive integer, and false -- if not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is -- useful for determining whether a given table key is in the array part or the -- hash part of a table. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isPositiveInteger(v) return type(v) == 'number' and v >= 1 and floor(v) == v and v < infinity end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isNan -- -- This function returns true if the given number is a NaN value, and false if -- not. Although it doesn't operate on tables, it is included here as it is useful -- for determining whether a value can be a valid table key. Lua will generate an -- error if a NaN is used as a table key. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isNan(v) return type(v) == 'number' and v ~= v end ------------------------------------------------------------------------------------ -- shallowClone -- -- This returns a clone of a table. The value returned is a new table, but all -- subtables and functions are shared. Metamethods are respected, but the returned -- table will have no metatable of its own. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.shallowClone(t) checkType('shallowClone', 1, t, 'table') local ret = {} for k, v in pairs(t) do ret[k] = v end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- removeDuplicates -- -- This removes duplicate values from an array. Non-positive-integer keys are -- ignored. The earliest value is kept, and all subsequent duplicate values are -- removed, but otherwise the array order is unchanged. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.removeDuplicates(arr) checkType('removeDuplicates', 1, arr, 'table') local isNan = p.isNan local ret, exists = {}, {} for _, v in ipairs(arr) do if isNan(v) then -- NaNs can't be table keys, and they are also unique, so we don't need to check existence. ret[#ret + 1] = v elseif not exists[v] then ret[#ret + 1] = v exists[v] = true end end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- numKeys -- -- This takes a table and returns an array containing the numbers of any numerical -- keys that have non-nil values, sorted in numerical order. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.numKeys(t) checkType('numKeys', 1, t, 'table') local isPositiveInteger = p.isPositiveInteger local nums = {} for k in pairs(t) do if isPositiveInteger(k) then nums[#nums + 1] = k end end table.sort(nums) return nums end ------------------------------------------------------------------------------------ -- affixNums -- -- This takes a table and returns an array containing the numbers of keys with the -- specified prefix and suffix. For example, for the table -- {a1 = 'foo', a3 = 'bar', a6 = 'baz'} and the prefix "a", affixNums will return -- {1, 3, 6}. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.affixNums(t, prefix, suffix) checkType('affixNums', 1, t, 'table') checkType('affixNums', 2, prefix, 'string', true) checkType('affixNums', 3, suffix, 'string', true) local function cleanPattern(s) -- Cleans a pattern so that the magic characters ()%.[]*+-?^$ are interpreted literally. return s:gsub('([%(%)%%%.%[%]%*%+%-%?%^%$])', '%%%1') end prefix = prefix or '' suffix = suffix or '' prefix = cleanPattern(prefix) suffix = cleanPattern(suffix) local pattern = '^' .. prefix .. '([1-9]%d*)' .. suffix .. '$' local nums = {} for k in pairs(t) do if type(k) == 'string' then local num = mw.ustring.match(k, pattern) if num then nums[#nums + 1] = tonumber(num) end end end table.sort(nums) return nums end ------------------------------------------------------------------------------------ -- numData -- -- Given a table with keys like {"foo1", "bar1", "foo2", "baz2"}, returns a table -- of subtables in the format -- {[1] = {foo = 'text', bar = 'text'}, [2] = {foo = 'text', baz = 'text'}}. -- Keys that don't end with an integer are stored in a subtable named "other". The -- compress option compresses the table so that it can be iterated over with -- ipairs. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.numData(t, compress) checkType('numData', 1, t, 'table') checkType('numData', 2, compress, 'boolean', true) local ret = {} for k, v in pairs(t) do local prefix, num = mw.ustring.match(tostring(k), '^([^0-9]*)([1-9][0-9]*)$') if num then num = tonumber(num) local subtable = ret[num] or {} if prefix == '' then -- Positional parameters match the blank string; put them at the start of the subtable instead. prefix = 1 end subtable[prefix] = v ret[num] = subtable else local subtable = ret.other or {} subtable[k] = v ret.other = subtable end end if compress then local other = ret.other ret = p.compressSparseArray(ret) ret.other = other end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- compressSparseArray -- -- This takes an array with one or more nil values, and removes the nil values -- while preserving the order, so that the array can be safely traversed with -- ipairs. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.compressSparseArray(t) checkType('compressSparseArray', 1, t, 'table') local ret = {} local nums = p.numKeys(t) for _, num in ipairs(nums) do ret[#ret + 1] = t[num] end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sparseIpairs -- -- This is an iterator for sparse arrays. It can be used like ipairs, but can -- handle nil values. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sparseIpairs(t) checkType('sparseIpairs', 1, t, 'table') local nums = p.numKeys(t) local i = 0 local lim = #nums return function () i = i + 1 if i <= lim then local key = nums[i] return key, t[key] else return nil, nil end end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- size -- -- This returns the size of a key/value pair table. It will also work on arrays, -- but for arrays it is more efficient to use the # operator. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.size(t) checkType('size', 1, t, 'table') local i = 0 for _ in pairs(t) do i = i + 1 end return i end local function defaultKeySort(item1, item2) -- "number" < "string", so numbers will be sorted before strings. local type1, type2 = type(item1), type(item2) if type1 ~= type2 then return type1 < type2 elseif type1 == 'table' or type1 == 'boolean' or type1 == 'function' then return tostring(item1) < tostring(item2) else return item1 < item2 end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- keysToList -- -- Returns an array of the keys in a table, sorted using either a default -- comparison function or a custom keySort function. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.keysToList(t, keySort, checked) if not checked then checkType('keysToList', 1, t, 'table') checkTypeMulti('keysToList', 2, keySort, {'function', 'boolean', 'nil'}) end local arr = {} local index = 1 for k in pairs(t) do arr[index] = k index = index + 1 end if keySort ~= false then keySort = type(keySort) == 'function' and keySort or defaultKeySort table.sort(arr, keySort) end return arr end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sortedPairs -- -- Iterates through a table, with the keys sorted using the keysToList function. -- If there are only numerical keys, sparseIpairs is probably more efficient. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sortedPairs(t, keySort) checkType('sortedPairs', 1, t, 'table') checkType('sortedPairs', 2, keySort, 'function', true) local arr = p.keysToList(t, keySort, true) local i = 0 return function () i = i + 1 local key = arr[i] if key ~= nil then return key, t[key] else return nil, nil end end end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isArray -- -- Returns true if the given value is a table and all keys are consecutive -- integers starting at 1. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isArray(v) if type(v) ~= 'table' then return false end local i = 0 for _ in pairs(v) do i = i + 1 if v[i] == nil then return false end end return true end ------------------------------------------------------------------------------------ -- isArrayLike -- -- Returns true if the given value is iterable and all keys are consecutive -- integers starting at 1. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.isArrayLike(v) if not pcall(pairs, v) then return false end local i = 0 for _ in pairs(v) do i = i + 1 if v[i] == nil then return false end end return true end ------------------------------------------------------------------------------------ -- invert -- -- Transposes the keys and values in an array. For example, {"a", "b", "c"} -> -- {a = 1, b = 2, c = 3}. Duplicates are not supported (result values refer to -- the index of the last duplicate) and NaN values are ignored. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.invert(arr) checkType("invert", 1, arr, "table") local isNan = p.isNan local map = {} for i, v in ipairs(arr) do if not isNan(v) then map[v] = i end end return map end ------------------------------------------------------------------------------------ -- listToSet -- -- Creates a set from the array part of the table. Indexing the set by any of the -- values of the array returns true. For example, {"a", "b", "c"} -> -- {a = true, b = true, c = true}. NaN values are ignored as Lua considers them -- never equal to any value (including other NaNs or even themselves). ------------------------------------------------------------------------------------ function p.listToSet(arr) checkType("listToSet", 1, arr, "table") local isNan = p.isNan local set = {} for _, v in ipairs(arr) do if not isNan(v) then set[v] = true end end return set end ------------------------------------------------------------------------------------ -- deepCopy -- -- Recursive deep copy function. Preserves identities of subtables. ------------------------------------------------------------------------------------ local function _deepCopy(orig, includeMetatable, already_seen) if type(orig) ~= "table" then return orig end -- already_seen stores copies of tables indexed by the original table. local copy = already_seen[orig] if copy ~= nil then return copy end copy = {} already_seen[orig] = copy -- memoize before any recursion, to avoid infinite loops for orig_key, orig_value in pairs(orig) do copy[_deepCopy(orig_key, includeMetatable, already_seen)] = _deepCopy(orig_value, includeMetatable, already_seen) end if includeMetatable then local mt = getmetatable(orig) if mt ~= nil then setmetatable(copy, _deepCopy(mt, true, already_seen)) end end return copy end function p.deepCopy(orig, noMetatable, already_seen) checkType("deepCopy", 3, already_seen, "table", true) return _deepCopy(orig, not noMetatable, already_seen or {}) end ------------------------------------------------------------------------------------ -- sparseConcat -- -- Concatenates all values in the table that are indexed by a number, in order. -- sparseConcat{a, nil, c, d} => "acd" -- sparseConcat{nil, b, c, d} => "bcd" ------------------------------------------------------------------------------------ function p.sparseConcat(t, sep, i, j) local arr = {} local arr_i = 0 for _, v in p.sparseIpairs(t) do arr_i = arr_i + 1 arr[arr_i] = v end return table.concat(arr, sep, i, j) end ------------------------------------------------------------------------------------ -- length -- -- Finds the length of an array, or of a quasi-array with keys such as "data1", -- "data2", etc., using an exponential search algorithm. It is similar to the -- operator #, but may return a different value when there are gaps in the array -- portion of the table. Intended to be used on data loaded with mw.loadData. For -- other tables, use #. -- Note: #frame.args in frame object always be set to 0, regardless of the number -- of unnamed template parameters, so use this function for frame.args. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.length(t, prefix) -- requiring module inline so that [[Module:Exponential search]] which is -- only needed by this one function doesn't get millions of transclusions local expSearch = require("Module:Exponential search") checkType('length', 1, t, 'table') checkType('length', 2, prefix, 'string', true) return expSearch(function (i) local key if prefix then key = prefix .. tostring(i) else key = i end return t[key] ~= nil end) or 0 end ------------------------------------------------------------------------------------ -- inArray -- -- Returns true if searchElement is a member of the array, and false otherwise. -- Equivalent to JavaScript array.includes(searchElement) or -- array.includes(searchElement, fromIndex), except fromIndex is 1 indexed ------------------------------------------------------------------------------------ function p.inArray(array, searchElement, fromIndex) checkType("inArray", 1, array, "table") -- if searchElement is nil, error? fromIndex = tonumber(fromIndex) if fromIndex then if (fromIndex < 0) then fromIndex = #array + fromIndex + 1 end if fromIndex < 1 then fromIndex = 1 end for _, v in ipairs({unpack(array, fromIndex)}) do if v == searchElement then return true end end else for _, v in pairs(array) do if v == searchElement then return true end end end return false end ------------------------------------------------------------------------------------ -- merge -- -- Given the arrays, returns an array containing the elements of each input array -- in sequence. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.merge(...) local arrays = {...} local ret = {} for i, arr in ipairs(arrays) do checkType('merge', i, arr, 'table') for _, v in ipairs(arr) do ret[#ret + 1] = v end end return ret end ------------------------------------------------------------------------------------ -- extend -- -- Extends the first array in place by appending all elements from the second -- array. ------------------------------------------------------------------------------------ function p.extend(arr1, arr2) checkType('extend', 1, arr1, 'table') checkType('extend', 2, arr2, 'table') for _, v in ipairs(arr2) do arr1[#arr1 + 1] = v end end return p 4n03zk6kcoeg4gz82mieeh94c1szcjy Шăллă кустăрма 0 58426 877206 869476 2026-09-03T15:45:07Z Summershell67 40469 /* Геральдика */ 877206 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Шăтăрнак (пĕлтерĕшсем)}} [[File:Gears animation.gif|frame|Цилиндрлă [[шăллă ярăм]] ĕçлени]] '''Шăллă кустăрма'''<ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Шестерня}}</ref>, çавăн пекех '''шăтăрнак''' е '''ултура''' — [[шăл (техника)|шăлсемлĕ]] [[цилиндр]] е [[конус]] çийĕллĕ диск евĕр [[шăллă ярăм]]ăн тĕп деталĕ. === Моделлени === [[File:Skupaj ogv q10ifps2fr6.ogv|thumb|Моделлени (1м35с тăсни) [[:File:Skupaj ogv q10.ogv|урăх верси]].]] == Ултурана проектланĕ чухнехи йăнăшсем == [[File:Undercuts (ru).svg|left|thumb|150 px|Тĕппинчен каснă шăл]] [[File:Undercut.gif|right|thumb|150 px|Шăлне касни]] == Çавăн пекех == [[File:Fullerene Nanogears - GPN-2000-001535.jpg|150 px|thumb|Кустăрмалла ярăмăн компьютер моделĕ ([[нанотехнологи|нанотехнологисем]] пирки вулăр)]] * [[Шаллă ярăм]] (Ултураллă куçăм) * [[Механикăлла ярăм]] * [[Вариатор]] * [[Планетăрла ярăм]] * [[Мотор-редуктор]] * [[Шалтăрма кĕлечĕ]] == Геральдика == Халĕ шăллă кустăрмана гербсем çине ӳкернисем: <gallery> File:Герб Балашихи.svg|[[Балашиха]] Coat of arms of Volgograd city.svg|[[Волгоград]] File:Volnovahskiy rayon gerb.png|[[Волноваха районĕ]] File:POL Zabrze COA.svg|[[Забже]] Coat_of_Arms_of_Izobilny_(Stavropol_krai)_(1973).png|[[Изобильный]] File:Kemerovo COA.svg|[[Кемĕр]] File:63klyavlensky g.png |[[Клявля районĕ]] File:Coat of Arms of Korolyov (Moscow Oblast).svg |[[Королёв (хула)|Королёв]] File:Kramatorsk gerb.png|[[Краматорск]] File:Moskow Rayon of Kharkov.svg|[[Мускав районĕ (Харьков)]] File:Coat of Arms of Novouralsk (Sverdlovsk oblast) (1979).png|[[Новоуральск]] File:Герб Октябрьский район Х 2011.JPG|[[Октябрь районĕ (Харьков)]] File:PervomayskUA.svg|[[Первомайск (хула, Луганск облаçĕ)]] File:Coat_of_Arms_of_Pervomaysk_(Nizhny_Novgorod_oblast).png|[[Первомайск (Чулхула облаçĕ)]] File:Rubtsovsk_coat_of_arms.png|[[Рубцовск]] File:Svirsk g.gif|[[Свирск]] File:Coat of Arms of Sysert (Sverdlovsk oblast).png|[[Сысерть (хула)|Сысерть]] File:Stahanov coa.png|[[Стаханов (хула)|Стаханов]] File:Coat of Arms of Ussolie-Sibirskoye (Irkutsk oblast).png|[[Усолье-Сибирское]] File:Coat_of_arms_of_Botswana.svg|[[Ботсвана]] File:Emblem_of_Italy.svg|[[Итали]] File:Emblem of Laos (1991-2025).svg|[[Лаос]]</gallery> Кивелнĕ гербсем: <gallery> File:Coat of Arms of Arseniev (Primorsky kray) 1967.png|[[Арсеньев (город)|Арсеньев]] Luhansk_Soviet_COA.png|[[Луганск]] File:Герб Карпинска 1973.gif|[[Карпинск]] File:Coat of Arms of Kopeysk (Chelyabins oblast).svg|[[Копейск]] Coat_of_Arms_of_Kurgan_(1970).png|[[Курган (город)|Курган]] File:Coat of Arms of Nizhny Tagil (Sverdlovsk oblast) (1995).png|[[Нижний Тагил]] File:Герб нижней туры до 2004 г..jpg|[[Нижняя Тура]] File:Coat of Arms of Novosibirsk (1970).gif|[[Новосибирск]] Coat of Arms of Frolovo (Volgograd oblast) (1988).png|[[Фролово]] File:Coat of arms of Kharkiv (1968).svg|[[Харьков]] File:Coat of Arms of Severodvinsk (Arkhangelsk oblast) (1967).png|[[Северодвинск]] </gallery> == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == {{wiktionary|шăллă кустăрма}} * {{ВТ-ЭСБЕ|Шаллă кустăрмасем}} * {{статья |автор =Юлия Смирнова |пуçелĕк =Самая древняя «шестеренка» обнаружена на ногах насекомых |каçă =http://www.nkj.ru/news/23164/ |кăларăм =Наука и жизнь |çул =2013 |том = |номер = |страницы = |doi = |issn = }} * {{кĕнеке |автор = Под ред. Скороходова&nbsp;Е.&nbsp;А. |пуçелĕк = Общетехнический справочник |вырăн = М. |издательство = Машиностроение |çул = 1982 |страницы = 416 |isbn = }} * {{кĕнеке |автор = Гулиа&nbsp;Н.&nbsp;В., Клоков&nbsp;В.&nbsp;Г., Юрков&nbsp;С.&nbsp;А. |пуçелĕк = Детали машин |вырăн = М. |издательство = Издательский центр «Академия» |çул = 2004 |страницы = 416 |isbn = 5-7695-1384-5 }} * {{кĕнеке |автор = Богданов&nbsp;В.&nbsp;Н., Малежик&nbsp;И.&nbsp;Ф., Верхола&nbsp;А.&nbsp;П. и&nbsp;др. |пуçелĕк = Справочное руководство по черчению |вырăн = М. |издательство = Машиностроение |çул = 1989 |страницы = 438-480 |страниц = 864 |isbn = 5-217-00403-7 }} * {{Кĕнеке:Справочник конструктора-машиностроителя Анурьева|çул=2001|том=2}} * {{кĕнеке |автор = Фролов&nbsp;К.&nbsp;В., Попов&nbsp;С.&nbsp;А., Мусатов&nbsp;А.&nbsp;К., Тимофеев&nbsp;Г.&nbsp;А., Никоноров&nbsp;В.&nbsp;А. |пуçелĕк = Теория механизмов и механика машин |яваплă = Колесников&nbsp;К.&nbsp;С |кăларăм = Издание четвёртое, исправленное и дополненное |вырăн = М. |издательство = Издательство [[Московский государственный технический университет имени Н. Э. Баумана|МГТУ&nbsp;им.&nbsp;Н.&nbsp;Э.&nbsp;Баумана]] |çул = 2002 |том = 5 |страницы = 452-453, 456-459, 463-466, 497-498 |страниц = 664 |сери = Механика в техническом университете |isbn = 5-7038-1766-8 |тираж = 3000 }} * {{кĕнеке |автор = Леонова Л.&nbsp;М., Чигрик Н.&nbsp;Н., Татаурова В.&nbsp;П. |пуçелĕк = Зубчатые передачи. Элементы расчета и конструирования: Методические указания |каçă = http://window.edu.ru/window_catalog/redir?id=62406&file=zubchatka.pdf |яваплă = |кăларăм = |вырăн = Омск |издательство = Изд-во [[Омский государственный технический университет|ОмГТУ]] |çул = 2005 |том = |страницы = |страниц = 45 |сери = |isbn = |тираж = }} == Каçăсем == * [http://www.geararium.org Шалтăрма тата шăллă кустăрма музейĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191225034905/http://geararium.org/ |date=2019-12-25 }} [[Категори:Машинăсемпе механизмсен деталĕсем]] [[Категори:Ахаль механизмсем]] 31g5n2800pbhcr3u8nrhn5wvoaufery Çĕрлехи куршак 0 58520 877211 777914 2026-09-03T23:18:36Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877211 wikitext text/x-wiki [[File:Pot de chambre 3.jpg|right|200px]] [[File:Groene pispot uit de 17de eeuw het deksel is gerestaureerd Nederland.jpg|thumb|Groene pispot uit de 17de eeuw het deksel is gerestaureerd Nederland]] '''Çĕрлехи куршак''' ('''Çĕрлехи чÿлмек''', кив. ''çĕрлехи ваза'') — эмалленĕ металлран, керамикăран е пластмассăран тунă тула тухмалли савăт. == Çавăн пекех == * [[Бурдалю]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Вуламалли == * [[Библиотека современной фантастики|Бестер, Альфред. Ночная ваза с цветочным бордюром]] * Романтическая ода ночному горшку ([[Танидзаки, Дзюнъитиро]]. Мать Сигэмото. Повести, рассказы, эссе, 1984 г.; Изд-во: М.: Наука. Главная редакция восточной литературы) == Каçăсем == * [http://1kid.ru/article.php/pot_inurement Учитываем физиологию и психологию ребенка при приучении к горшку] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306134043/http://1kid.ru/article.php/pot_inurement |date=2016-03-06 }} * [http://www.parenting.ru/s.php/1089.htm Приучение ребенка к горшку] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060928102317/http://www.parenting.ru/s.php/1089.htm |date=2006-09-28 }} {{туалет}} [[Категори:Туалет]] qntkss5sxcxj4s4mwbk38hy1jvyijn8 Анастасия (юрăç) 0 58634 877218 680167 2026-09-04T02:30:18Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877218 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Анастасия (пĕлтерĕшсем){{!}}Анастасия}} {{Мусăкçă |Ят = Анастасия |Тăван_ят = |Фото = |Анлăшĕ = 300px |Фото_ăнлантарни = Анастасия Минцковская, 2004 çул |Çуралнă_чухнехи_ят= Анастасия Владимировна Протасенко |Тулли_ят = Анастасия Владимировна Минцковская |Çуралнă_вăхăт = [[1965]] [[çурла, 4]] |Çуралнă_вырăн = {{ÇВ|Мускав|Мускавра}}, [[РСФСР]], [[СССР]] |Вилнĕ_вăхăт = |Вилнĕ_выран = |Патшалăх = {{USSR}} → {{RUS}} |Профессисем = XX, XXI ĕм. СССР, РФ юрăçи, актриси |Жанрсем = [[шансон]], [[вокал]], [[романс]] |Ушкăнсем = Театр «Анастасия» |Пĕрĕçлĕх = [[Морозов Александр Сергеевич|Александр Морозов]], [[Иванов Олег Борисович|Олег Иванов]], [[Акатов-Тверской Александр|Александр Акатов-Тверской]], [[Поперечный Анатолий Григорьевич|Анатолий Поперечный]], [[Дементьев Андрей Дмитриевич (поэт)|Андрей Дементьев]], [[Иванов Олег Борисович|Олег Иванов]], [[Марусев Олег Фёдорович|Олег Марусев]], Олег Каледин, [[Филиппова Карина Степановна|Карина Филиппова]], [[Казакова Римма Фёдоровна|Римма Казакова]], [[Юлиан (юрăç)|Юлиан]], [[Наджиев Игорь Мислюмович|Игорь Наджиев]], [[Салбиев Аким Алимбекович|Аким Салбиев]], [[Николаев Юрий Александрович|Юрий Николаев]] тата чылай |Сайт = {{URL|anastasia.msk.ru}} |Викиампар = Анастасия Минцковская }} '''Анастаси́я''' (тулли ят: Анастасия Минцковская; хĕр чухнехи хушамат: ''Протасенко''; [[çурла, 4]], [[1965]], [[Мускав]]) — раççей юрăçи, сăвăсен тата кĕвĕ авторĕ. == Биографи == == Дискографи == # 1990 — «Высокий каблук» ([[Мелодия (фирма)|Мелодия]], [[LP]], 1990, номер по каталогу: С60&nbsp;30739&nbsp;005; 1992 — измененный вариант). # 1991 — «Анастасия. Давай поговорим» (грампластинка, [[LP]], [[Sintez records]], [[Мелодия (фирма)|RiTonis]], 1991, номер по каталогу: 1-042-С-6). # 1993 ([[LP]]), 1994 ([[CD]]) — «Давай поговорим» ([[Мелодия (фирма)|Мелодия]], [[Sintez records]], [[Мелодия (фирма)|RiTonis]]). # 1993 — «Хрустальные цепи» ([[магнитоальбом]], студия [[Кальянов, Александр Иванович|А. Кальянова]], 1993). # 1994 — «Неотправленное письмо» (AVA Records, [[CD]], 1994; номер по каталогу: V&nbsp;94004). # 1994 — «Я совсем другая» (Студия [[Кальянов, Александр Иванович|А. Кальянова]]; АPEX Ltd., CD, 1995; номер по каталогу: AXCD 2-0044). # 1995 — «Королева золотого песка» (АPEX Ltd., CD, 1995; номер по каталогу: AXCD 2-0072). # 1997 — «Губа не дура» (Progam, CD, 1997). # 1997 — «Разбитые зеркала» (''остался не изданным''). # 1998 — «Анастасия. Лучшее, любимое» (Progam, CD, 1998). # 2002 — двойной альбом «Без тебя…» # 2004 — «Имена на все времена» (Мистерия звука, CD, 2004; Монолит-рекордс, CD, 2007). # 2004 — Город для двоих. Анастасия и [[Салбиев, Аким Алимбекович|Аким Салбиев]] (Студия «Эпос»; CD Land, CD, 2004; номер по каталогу: CDLR 0441 CD) # 2011 — «Атмосферное явление». == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * [http://anastasia.msk.ru/ Официаллă сайт]. * [http://anastasia-zvezda.ru/ Зеркало Официаллă сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170626215103/http://anastasia-zvezda.ru/ |date=2017-06-26 }}, с возможностью бесплатного скачивания песен по лицензии [[CC-BY-NC-SA]] * [http://anastasiazvezda.ucoz.ru/ Старая версия Официального сайта актрисы]. [[Категори:Борис Щукин ячĕллĕ театр институтĕнче вĕренсе тухнисем]] [[Категори:Раççей юрăçисем]] ewbsl24elgjhectdhf0skar6luw2nh5 Блиндаж 0 58663 877223 715104 2026-09-04T06:45:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877223 wikitext text/x-wiki [[File:Блиндаж.jpg|thumb|Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи вăхăтĕнчи блиндаж (шалти сăн).]] [[File:SBS 11.JPG|thumb]] '''Блинда́ж''' ({{lang-fr|blindage}}, {{lang-fr|blinder}} — «питлĕхсемпе хуплани») — пулемёт, артиллери, миномёт çулăмĕнчен, напалмăран тата массăллă пĕтерекен пăшалран хӳтĕленме е салтаксемпе офицерсен канмалли çĕр айĕнчи пĕрмайхи е вăхăтлă [[фортификаци]] [[Фортификаци çурт-йĕрĕ|çурт-йĕрĕ]]. Хăйĕн конструкципе [[пура]] евĕр, çĕр айне чавса лартнăскер. Çак çурт-йĕрсене вăрçă вăхăтĕнче ытларах [[штаб]], [[хоспитăль|уйри пульницă]] валли тунă, вĕсене тăшман курасран пытарса лартнă. == Пĕрлехи хыпарсем == Блиндажсемпе пĕрремĕш [[Севастополе 1854—1855 çулсенчи Крым вăрçинче хӳтĕлени|Севастополе 1854—1855 çулсенчи Крым вăрçинче хӳтĕленĕ]] чухне усă курнă. == Çав. пекех == * [[Блиндалани]] * [[Çĕрпӳрт]] * [[Хупланă хушăк]] * [[Уйри фортификаци]] == Каçăсем == * {{ВТ-МЭСБЕ|Блиндаж}} * [http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00008/90900.htm БСЭ. Статья «Блиндаж»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201192336/http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00008/90900.htm |date=2009-02-01 }} * [http://army.armor.kiev.ua/fort/okop_5.shtml Фортификаци çурт-йĕрĕсен тĕсĕсем. Тĕплĕн çырни] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120419123331/http://army.armor.kiev.ua/fort/okop_5.shtml |date=2012-04-19 }} {{Фортификаци}} [[Категори:Фортификаци çурт-йĕрĕсем]] 55h8ovk36z63ipngytgd4y4i27e54e8 Алелюхин Алексей Васильевич 0 60673 877216 714726 2026-09-04T02:07:07Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 8 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877216 wikitext text/x-wiki {{Çар ĕçченĕ |Ят = Алелюхин Алексей Васильевич |Нацилле ячĕ = |çуралнă вăхăт = {{ÇуралнăВăхăт|30|03|1920}} |вилнĕ вăхăт = {{ВилнĕВăхăт|29|10|1990}} |çуралнă вырăн = {{ÇуралнăВырăн|Тĕвер кĕперни|Тĕвер кĕпернинче}}, Кесов тăвĕ |вилнĕ вырăн = {{ВилнĕВырăн|Мускав|Мускавра}} |ӳкерчĕк = Алексей Васильевич Алелюхин.jpg |ӳкерчĕке ăнлантарни = |ӳкерчĕк анлăшĕ = |витлев = |пăхăнулăх = СССР |хĕсмет çулĕсем = |хисеп = {{СССР, Генерал-майор}} |çар ăрачĕ = {{ÇарАвиацийĕССП}} |командăланă = эскадрилья |чаç = [[Кăнтăр фронт (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Кăнтăр фронтăн]] [[8-мĕш сывлăш çарĕ (ССРС)|8-мĕш сывлăш çарĕн]] 6-мĕш гварди истребитель авиаци дивизин 9-мĕш гварди истребитель авиаци полкĕ |çапăçусем = Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи |чыславсем = {{{!}} style=`background:transparent` {{!}} {{Ылтăн Çăлтăр медалĕ}}{{Ылтăн Çăлтăр медалĕ}} {{!}}} {{{!}} style=`background:transparent` {{!}} {{Ленин орденĕ}}{{!!}} {{Ленин орденĕ}} {{!!}} {{Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!!}} {{Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!}}- {{!}}{{Хĕрлĕ Ялав орденĕ}}{{!!}}{{3 степеньлĕ Суворов орденĕ}}{{!!}}{{Александр Невский орденĕ (СССР)}}{{!!}}{{Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçин 1 степеньлĕ орденĕ}} {{!}}- {{!}}{{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}}{{!!}}{{Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ}}{{!!}}{{Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ}}{{!!}}{{Хĕсметре тӳрĕлле тăнăшăн 3 степеньлĕ медаль}} {{!}}- {{!}}{{Çапăçури хастарлăхшăн медаль}}{{!!}}{{Владимир Ильич Ленин 100 çул тултарнин асăну медалĕ}}{{!!}}{{Одессăна хӳтĕленĕшĕн медаль}}{{!!}}{{Сталинграда хӳтĕленĕшĕн медаль}} {{!}}- {{!}}{{Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче Германие çĕнтернĕшĕн медаль}}{{!!}}{{«Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче çĕнтерни çирĕм çул» медаль}} {{!}}{{!}} {{«Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче çĕнтерни вăтăр çул» медаль }} {{!}}{{!}} {{«Тăван Çĕршывăн 1941-1945 çç. Аслă вăрçинче çĕнтерни хĕрĕх çул» медаль}} {{!}}- {{!}}} |çыхăнусем = |отставкăра = }} '''Алелюхин Алексей Васильевич''' — ({{ÇуралнăВăхăт|30|03|1920 }}-{{ВилнĕВăхăт|29|10|1990}}), [[Кăнтăр фронт (Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи)|Кăнтăр фронтăн]] [[8-мĕш сывлăш çарĕ (ССРС)|8-мĕш сывлăш çарĕн]] 6-мĕш гварди истребитель авиаци дивизин [[9-мĕш гварди истребитель авиаци полкĕ]]н [[эскадрилья]] командирĕ , авиаци генерал-майорĕ, икĕ хут [[Совет Союзĕн Паттăрĕ]] <ref>{{cite web|url=http://www.az-libr.ru/Persons/000/Src/0006/3af97aa9.shtml|title=Алелюхин Алексей Васильевич|archiveurl=http://www.webcitation.org/67mm5ZCda|archivedate=2012-05-20}}</ref>,<ref>{{cite web|url=http://www.warheroes.ru/hero/hero.asp?Hero_id=972|title=Алелюхин Алексей Васильевич|archiveurl=http://www.webcitation.org/67mm6FSnN|archivedate=2012-05-20}}</ref>,<ref>{{кĕнеке | автор = | часть = Алелюхин Алексей Васильевич | ссылка часть = | пуçелĕк = Авиационная энциклопедия в лицах | оригинал = | ссылка = | викитека = | ответственный = Отв. [[Ефимов Александр Николаевич|А. Н. Ефимов]] | издание = | место = Москва | издательство = Барс | год = 2007 | том = | страницы = 29 | столбцы = | страниц = 712 | серия = | isbn = 978-5-85914-075-6 | doi = | тираж = | ref = }}</ref>,<ref>Алелюхин Алексей Васильевич. Наградной лист. Страницы: {{cite web|url=http://podvignaroda.mil.ru/filter/filterimage?path=VS/001/033-0793756-0060/00000031.jpg&id=150038565&id=150038565&id1=af15de3a1917bdb965d95b6a9f2a93ab|title=1|archiveurl=http://www.webcitation.org/67mm8fkF3|archivedate=2012-05-20}} {{cite web|url=http://podvignaroda.mil.ru/filter/filterimage?path=VS/001/033-0793756-0060/00000032.jpg&id=150038567&id=150038567&id1=31ae1cd151fb4b1d48f2243decc42f57|title=2|archiveurl=http://www.webcitation.org/67mm9FGqy|archivedate=2012-05-20}}</ref>. Указ датисем - {{Date|24|08|1943}}, {{Date|01|11|1943}}. == Чысĕсем == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{Warheroes|id=972}} [https://web.archive.org/web/20010225073125/http://aces.boom.ru/all1/alelyhin.htm] * [http://ava.org.ru/iap/9g.htm Фото 9 ГИАП] * http://airaces.narod.ru/all1/alelyhin.htm * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie2023189/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204204102/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie2023189/ |date=2024-12-04 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie10650910/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710070428/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie10650910/ |date=2023-07-10 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie19866300/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022151310/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie19866300/ |date=2020-10-22 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie12031187/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710070426/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie12031187/ |date=2023-07-10 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17205429/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710070430/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17205429/ |date=2023-07-10 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie24653101/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710070429/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie24653101/ |date=2023-07-10 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17004642/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710070429/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17004642/ |date=2023-07-10 }} * https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17418829/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230710070424/https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie17418829/ |date=2023-07-10 }} {{Совет Союзĕн Паттăрĕсем}} 0186rfryqv9b4rfrp5zq6yswysij2hb Брюглен 0 61715 877224 578057 2026-09-04T07:08:10Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877224 wikitext text/x-wiki {{ПВ |статус=Коммуна |чăвашла çĕлĕк=Брюглен |тăван çĕлĕк=Brügglen |патшалăх=Швейцари |регион тĕсĕ=кантон (Швейцари) |регион=Золотурн (кантон) |регион тапăлра=Золотурн (кантон) |район тĕсĕ=тăрăх |район=Бухегберг (тăрăх) |район тапăлра=Бухегберг (тăрăх) |община тĕсĕ= |община= |община тапăлра= |пăхăну= |герб=Bruegglen-blason.png |ялав= |герб анлăшĕ= |ялав анлăшĕ= |lat_dir=N|lat_deg=47|lat_min=8|lat_sec=39 |lon_dir=E|lon_deg=7|lon_min=29|lon_sec=50 |CoordAddon= |CoordScale= |ЯндексКартти= |патшалăх картти= |регион картти= |район картти= |патшалăх карттин пысăкăшĕ= |регион карттин пысăкăшĕ= |район карттин пысăкăшĕ= |шалти пайлану= |пуçлăх тĕсĕ=Бургомистр |пуçлăх= |никĕсленĕ вăхăт= |пĕрремĕш асăну= |малтанхи ятсем= |статус= |лаптăк=1.70 |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ=547 |çӳллĕш тĕсĕ= |климат= |официаллă чĕлхе=нимĕç чĕлхи |официалл чĕлхе-ref= |пурăнан халăх=206 |çырав çулĕ=2007 |йышлăх= |агломераци= |наци йышĕ= |конфесси йыйĕ= |этнохороним= |вăхăт тăрăхĕ=+1 |DST=пур |телефон кочĕ= |почтă индексĕ=4582 |почтă индексĕсем= |автомобиль кочĕ=LU |идентификатор тĕсĕ=Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ{{!}}Официаллă код |цифрăллă идентификатор=2446 |категори Commons-ра=Brügglen |сайт=http://www.bruegglen.ch |сайт чĕлхи=de |сайт чĕлхи 2= |сайт чĕлхи 3= |сайт чĕлхи 4= |сайт чĕлхи 5= |add2n= |add2= |add3n= |add3= }} '''Брюглен''' ({{lang-de|Brügglen}}) — [[Швейцари|Швейцарири]] коммуна, [[Золотурн (кантон)|Золотурн]] [[Швейцарин администрациллĕ пайланăвĕ|кантонне]] кĕрет. 235 çын (2007, [[раштав, 31]]) пурнать. [[Хăйтытăмлă субъектăн идентификаци кочĕ|Официаллă код]] — ''2446’'. == Каçăсем == * [http://www.brügglen.ch Официаллă страница] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161008193407/http://xn--brgglen-o2a.ch/ |date=2016-10-08 }} {{Золотурн тăрăхĕсем}} {{Швейцари:Бухегберг тăрăхĕ:Хуласем}} {{Switzerland-geo-stub}} [[Категори:Золотурн хулисем]] rv36a5v1o2s3k8g9zhuvxrv1vowskvb Алексеев Василий Михайлович 0 62501 877215 714720 2026-09-04T01:54:21Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877215 wikitext text/x-wiki '''Василий Михайлович Алексеев''' ([[Кăрлач, 26]] [[1881]], [[Санкт-Петербург]] — [[Çу, 12]] [[1951]], Ленинград) — вырăс канаш филологĕ, [[Китай Халăх Республики|китай]] тишкерӳçи, [[Китай чĕлхи|китай]] классикаллă çыравлăхĕн куçаруçи (пурнăçĕнче акад. В. М. Алексеев 230 ытларах çыравçăн пине яхăн китай классикаллă хайлавĕсене куçарнă). [[ССРП]] патшалăх ăслăх академин академикĕ (12.01.1929-чен, 01.12.1923-чен пайташ-корреспонденчĕ). Ю. Г. Алексеев историкăн куккăшĕ. == Кун-çулĕ == == Вуламалли == *Балашов Н. И. Проблема возможности ренессансных процессов в различных культурных ареалах, споры вокруг неё и вопрос о преемственности взглядов академиков В. М. Алексеева и Н. И. Конрада. В кн: Россия-Восток-Запад / Отв. ред. акад. Н. И. Толстой. М.: Наследие, 1998. *Баньковская М. В. Василий Михайлович Алексеев и Китай: книга об отце. — М. : Восточ. лит., 2010. — 485, [3] с. : [7] л. ил. — ISBN 978-5-02-036436-3. *Дерепа Д. Танские стихотворения в переводах академика В. М. Алексеева // Иностранная литература. — 2006. — № 5. — С. 146—153. *Лжеучёный в звании советского академика // «Правда», 1938, 31 мая. *Литература и культура Китая. Сборник статей к 90-летию со дня дня рождения академика В. М. Алексеева. — М., 1972. *Приглашение нашего учёного в Англию // «Правда», 1926, 10 января. *Рифтин Б. Л. Новеллы Пу Сун-лина (Ляо Чжая) в переводах академика В. М. Алексеева // Восточная классика в русских переводах: обзоры, анализ, критика. М.: Вост. лит., 2008, с.113-203 *Рифтин Б. Л. Академик В. М. Алексеев — первый ученый-собиратель китайских народных картин // Вестник истории, литературы, искусства / РАН, Отд-ние ист.-филол. наук; гл. ред. Г. М. Бонгард-Левин; сост. Г. М. Бонгард-Левин. — М. : Собрание, 2008. — Т. 5. — С. 180—200. *Рудова М. Коллекция академика В. М. Алексеева // «Сообщения Государственного Эрмитажа», 19, Л., 1963. С.38-41. *Смирнов И. С. Академик В. М. Алексеев (1881—1951) — переводчик. // «Рубеж». Тихоокеанский альманах. Вып. 2., 1996. *Смирнов И. С. В. М. Алексеев — переводчик китайской поэзии. — В кн. Постоянство пути. СПб., 2003. С. 5-23. (Рец. Д. Дерепа. «Иностранная литература». 2006 № 5. С. 246—253. *Смирнов И. С. Письма С. Г. Елисеева к В. М. Алексееву 1933—1936. // Вступление и публикация. — В кн. Восток-Запад: Историко-литературный альманах. 2003—2004. М., 2005. *Тихвинский С. Л. Академик В. М. Алексеев и его школа // Восток-Запад: Историко-литературный альманах: 2003—2004. К 85-летию С. Л. Тихвинского / Под ред. акад. В. С. Мясникова. — М.: Восточная литература, 2005. С. 11-24. *Традиционная культура Китая. Сборник статей к 100-летию со дня рождения академика В. М. Алексеева. — М., 1983. *Словарь нумизмата / [Авторы: Фенглер Х., Гироу Г., Унгер В.] / Пер. с нем. М. Г. Арсеньевой / Отв. ред. В. М. Потин. — 2-е изд., перераб. и доп.. — М.: Радио и связь, 1993. — ISBN 5-256-00317-8. *Ejdlin L.Z. The Academician V.M. Alexseev as a Historian of Chinese Literature // «Harvard Journal of Asian Studies», vol.X, 1947, № 1. p.&nbsp;48-59. == Каçăсем == * [[wikilivres:Василий Михайлович Алексеев|Василий Михайлович Алексеев]] на [[wikilivres:Заглавная страница|«Викиливре»]] * [http://orientalstudies.ru/rus/index.php?option=com_personalities&Itemid=74&person=32 Статья] на сайте Института восточных рукописей РАН * [http://www.nlr.ru/ar/staff/alex.htm Статья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100818135810/http://www.nlr.ru/ar/staff/alex.htm |date=2010-08-18 }} на сайте Российской национальной библиотеки * [http://isaran.ru/?q=ru/fund&guid=C567F2F3-EA55-8464-72A0-B50765609FC6&ida=2 Историческая справка] на сайте Архива Российской академии наук * ''Сидорчук И. В., Ростовцев Е. А.'' [http://www.bioslovhist.history.spbu.ru/component/fabrik/details/1/992.html Алексеев Владимир Михайлович // Сетевой биографический словарь профессоров и преподавателей Санкт-Петербургского университета (1819—1917). СПб., 2012—2014.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150203125236/http://www.bioslovhist.history.spbu.ru/component/fabrik/details/1/992.html |date=2015-02-03 }} [[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]] [[Категори:Ăсчахсем, алфавитпа]] [[Категори:Раççей ăсчахĕсем]] grnbjqe32t54mgueh6f1kx263vkeewj Веста хĕрĕ (опера) 0 71161 877226 608224 2026-09-04T08:37:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877226 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Веста хĕрĕ (пĕлтерĕшсем)}} [[Ӳкерчĕк:Caroline Branchu.jpg|мини|Каролина Браншу Юлия сăнарĕнче]] '''Веста хĕрĕ''' ({{lang-fr|La Vestale}}) — Гаспаре Спонтини кĕвĕ çыракан 1805 çулта Виктор Этьен де Жуи тата Мишели Дьёлафуа либретти тăрăх çырнă виçĕ актлă опера, пĕрремĕш хут 1807 çулхи раштав уйăхĕн 15 Парижра лартнă, Монтансье пÿлĕмĕн пусми çинче Ĕмпÿ кĕвĕ академин труппи вылянă. Дирижёрĕ Жан-Батист Рей, курма ĕмпÿ-арăм Жозефина пынă. Декорацисене Жан Протен капăрлатнă, дивертисменчĕсене — Пьер Гардель тата Луи Милон лартнă. == Вуламалли == * == Каçăсем == * [http://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/docId/11216 Партитура оперы с авторским посвящением императрице Жозефине, 1808] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131111172745/http://publikationen.ub.uni-frankfurt.de/frontdoor/index/index/docId/11216 |date=2013-11-11 }} [[Категори:Мусăк]] [[Категори:Театр]] [[Категори:Ӳнер]] [[Категори:Мусăк хайлавĕсем]] [[Категори:Оперăсем, алфавитпа]] qt6itu8aobu3vljugtoeki6l4ftsugx Вески Анне Тынисовна 0 71780 877225 722322 2026-09-04T08:35:01Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877225 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă |Ят = Анне Вески |Тăван_ят = Anne Veski |Фото = Estraadilaulja Anne Veski.JPG |Ӳкерчĕк_ăнлантарни = [[Раççей Федерацин Президенчĕ]] [[Медведев Дмитрий Анатольевич|Дмитрий Медведев]] <br /> Анне Вескине [[Туслăх орденĕ (Раççей)|Туслăх орденĕпе]] тивĕçтерет <br /> (2011 çулхи чӳкĕн 4-мĕшĕ; [[Чулхула]]) |Тулли_ят = Вески Анне Тынисовна |Çуралнă_вăхăт = [[1956]], [[нарăс, 27]] |Çуралнă_вырăн = {{ÇВ|Рапла|Раплăра}}, [[Эстон Совет Социализм Республики|Эстон ССР]] |Хастар_çулсем = [[1978]] — хал. вăх. |Патшалăх = {{USSR}} →<br />{{EST}} |Профессисем = СССР, Эстони юрăçи |Жанрсем = [[поп-мусăк|поп]] |Чыславсем = Эстон ССР тава тивĕçлĕ артисчĕ {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{5 класри Шурă çăлтăр орденĕ}} {{!}}} {{{!}} style="background: transparent" {{!}} {{Туслăх орденĕ}} {{!}}} |Сайт = [http://www.anneveski.com/ anneveski.com] <br />[[File:Anne Veski.jpg|150px]]<br />Автограф |Викиампар = }}{{пĕлтерĕшсем|Вески}} '''А́нне Ты́нисовна Ве́ски''' ({{lang-et|Anne Veski}}; çуралнă чухнехи '''Ва́арманн''' {{lang-et|Vaarmann}}; [[нарăс, 27]], [[1956]], [[Рапла]], [[Эстон ССР]], [[СССР]] çур.) — [[СССР|совет]] тата [[Эстони|эстон]] юрăçи, Эстон ССР тава тивĕçлĕ артиcчĕ (1984).<ref>[http://www.aif.ru/culture/person/9214 Анне Вески: «Муж теперь не ревнует» / Еженедельник «Аргументы и Факты», № 7 11/02/2009]</ref> == Биографи == Анне Вески 1956 çулхи нарăсăн 27-мĕшĕнче Рапла эстон хулинче, Ильмар-Тыниса Ваарманн ({{lang-et|Ilmar-Tõnis Vaarmann}}; 1927—2005) тата Эллен Ваарманн ({{lang-et|Ellen Vaarmann}}), 1930—1988; хĕр чухне — Таммессон ({{lang-et|Tammesson}}). Унтах вăл мусăк шкулĕнче ăсталăха туптанă, кайран [[Таллинри техника университечĕ|Таллинри политехника институтне]] вĕренме кĕнĕ. Диплома алла илсен савутра ĕçе вырнаçнă. Филарми çумĕнчи эстрада студинче мусăкпа хăтланнă, унтах «[[Мобиле (группа)|Мобиле]]» группăра юрланă. Пĕрремĕш эстрада композицине — «[[Королева розового сада]]» — [[1980]] çулта çырса кăларнă. 1979—1981 çулсенче Анне Вески «Витамин» группинче юрланă, 1982—1983 çулсенче «[[Мюзик Сейф]]» ансамблĕпе ĕçленĕ. 1983 çулăн вĕçĕнче «Нэмо» ансамбль йышĕнче <ref>{{cite web|url=http://www.blatata.com/vinylp/6144-anne-veski.-ja-obeshhaju-vam-sady.html|title=Диск Анне Вески. Я обещаю вам сады|lang=ru|accessdate=2011-07-10|archiveurl=http://www.webcitation.org/65pGe9oqm|archivedate=2012-03-01}}</ref>. [[1984]] çулта [[Сопотăри тĕнчери юрă фестивалĕ]]нче Анне Вески иккĕ премине тивĕçнĕ: ''[[Позади крутой поворот]]'' юрăшăн тата ''[[Полька (юрă)|Полька]]'' [[Польша|поляк]] юрришĕн. [[1986]] çулта пĕрремĕш хут [[Çулталăк юрри, фестиваль|«Çулталăк юрри»]] финалне тухнă. 1990-мĕш çулсен пуçламăшĕнче [[Довгань Владимир Викторович|В. Довганьпе]] пĕрле Эстонире тум-тире çĕлекен цехе йĕркеленĕ, [[Таллин]]ре тата [[Мускав]]ра сутнă. == Дискографи == * «Kallis, kuula» 2013 * «Ingleid ei…» 2009 * «АННЕ ВЕСКИ. Я НЕ ТАКАЯ» © 2007, «Монолит» * «АННЕ ВЕСКИ. РАДОВАТЬСЯ ЖИЗНИ» «ИМЕНА НА ВСЕ ВРЕМЕНА» © 2007, «Монолит» * DVD «ANNE VESKI. ROOSIAIA KUNINGANNA» © 2006, ESTTV (Эстонское телевидение) * DVD «Анне Вески. Ни о чём не жалейте» © 2006, «Квадро-диск» * «ANNE VESKI. 60 parimat laulu — EESTI KULLAFOND — 3 platinum CD» © 2006, «Hitivabrik» * «Ни о чём не жалейте» © 2004, Фирма грамзаписи «Никитин» * Анне Вески, Имена на все времена, © 2003, Мистерия звука * «Lootus», © 2003 «AN&BEN» * Не грусти, человек, © 2002, J.R.C. * Не грусти, человек, © 2002, Records 2000, Estonian Artist Agency * Анне Вески, Звезды советской эстрады, © 2001, «Первое музыкальное издательство» * Grand Collection, © 2001 КВАДРО ДИСК * Armukarneval, Records 2000 * Star Collection, © 2000 J.S.P. Records / группа ДЖЕМ * «Туннель под Ла-Маншем», © 1996, «Союз» * Калейдоскоп, © 1994 Anima Vox Co. * «Поет Анне Вески», © 1985, Таллиннский Завод музыкальных кассет * «Анне Вески», © 1994, Германия * «Я вас благодарю», Анне Вески и ансамбль «Немо», © Мелодия, 1988 * «Поет Анне Вески», © Мелодия, 1986 * «Sind aeda viia tõotan ma! (LP)», © Мелодия, 1985 * «Я обещаю вам сады», © Мелодия, * «Позади крутой поворот», © Мелодия, 1984 * «Поет Анне Вески», © Мелодия, 1984 * «Поет Анне Вески», © Мелодия, * «Анне Вески и Мюзик-Сейф», © Мелодия, 1983 * «Anne Veski», © Мелодия, 1983 == Фильмографи == * [[1982]] — [[Шлягер этого лета (фильм)|Шлягер этого лета]] * 1983 — [[Золото осени]] * [[1986]] — [[Микко из Тампере просит совета (фильм)|Микко из Тампере просит совета]] * 2003 — [[Герой ее романа]] * [[2005]] — [[Обречённая стать звездой]] — ''камео'' == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * {{официаллă сайт|http://www.anneveski.com/|Анне Вески}} {{ref-ru}} {{ref-et}} * [http://www.myhouse.ru/interer-i-dizayn/anne-veski-ya-zhivu-kak-koroleva В гостях у звезды: Анне Вески: ''Я живу как королева!''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120723114419/http://www.myhouse.ru/interer-i-dizayn/anne-veski-ya-zhivu-kak-koroleva |date=2012-07-23 }} * {{Musicbrainz artist|id=05c8ba8b-39e9-4087-a0b9-d796e640a1c9|name=Анне Вески}} [[Категори:Таллинри техника университетĕнче вĕренсе тухнисем]] p9t7i1agi72qzhd5rl1pqdvolgvvv85 Аксаков Николай Павлович 0 75898 877213 650489 2026-09-04T01:36:17Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877213 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Аксаков}} '''Аксаков Николай Павлович''' — [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи|Аслă Атилĕх вăрçин]] паттăрĕ, снайпер. [[Тутарстан]]ри [[Теччĕ районĕ]]нчи [[Чăваш Чураппанĕ|Чăваш Чураппан]] [[ял]]ĕнче [[1915]]-мĕш çулта çуралса ÿснĕ. Çапăçнă тĕл: Волхов фронтĕнчи 54-мĕш армин НКВД çарĕсен чикĕçĕсен 105-мĕш полкĕ. Аслă сержант. Хĕрлĕ Ялав орденĕпе наградăланă<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie21023160/ ГЕРОИ ВОЙНЫ БОЕВЫЕ ОПЕРАЦИИ ВОИНСКИЕ ЗАХОРОНЕНИЯ ВОИНСКИЕ ЧАСТИ ДОКУМЕНТЫ.]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[1943]]-мĕш çул тĕлне 138 тăшмана тĕп тума ĕлкĕрнĕ. Унăн фронт командующийĕ К.А.Мерецков ятран панă винтовка пулнă<ref>[http://wio.ru/galgrnd/sniper/aksakov.htm Советский снайпер Аксаков Николай Павлович Soviet sniper Nikolay Pavlovich Aksakov]</ref>. 12 снайпер хатĕрленĕ. == Çавăн пекех пăхăр == * [[Ткалич Мария Алексеевна ]]. * [[Молдагулова Алия Нурмухамбетовна]]. * [[Поливанова Мария Семёновна]]. * [[Садовников Григорий Данилович]]. == Вуламалли == * Андреев Вадим Владимирович, Альших шкулĕнче вĕренекен (11 класс). [https://infourok.ru/issledovatelskaya-rabota-nikolay-pavlovich-aksakov-uchitel-frontovik-pisatel-2742975.html Исследовательская работа: «Николай Павлович Аксаков - учитель, фронтовик, писатель» (вырăсла)] — çамрăк тĕпчевçĕне ертсе пыраканĕ — Емельянов Владимир Геннадиевич, [[истори]] вĕрентевçи. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://tatfrontu.ru/person/aksakov-nikolay-pavlovich Главная › Страницы славы › Бессмертный полк РТ › Фронтовики › АКСАКОВ НИКОЛАЙ ПАВЛОВИЧ.] [[Категори:Аслă Атилĕх вăрçинчи снайперсем]] [[Категори:Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи|Аслă Атилĕх вăрçи]] b0nrvu6y0dcjfzg7p2ov4fuoxtvfjc8 Григорьева Вера Лукьяновна 0 76113 877228 721660 2026-09-04T11:03:12Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877228 wikitext text/x-wiki {{Пайăр çын |ят = Вера Григорьева |тăван ят = Григорьева Вера Лукьяновна |портрет = |калăпăш = |ăнлантару = |çуралнă чухнехи ят = паллă мар |ĕçлев тĕсĕ = [[журналист]], [[педагог]], "Самар ен" хаçатăн иккĕмĕш редакторĕ |çуралнă вăхăт = |çуралнă вырăн = [[Ялпай]], [[Абдулино районĕ]], [[Оренбург облаçĕ]]) |гражданлăх = Раççей |пăхăнулăх = |вилнĕ вăхăт = |вилнĕ вырăн = |ашшĕ = |амăшĕ = |упăшка = |арăм = |ачасем = |чыславсемпе парнесем = |сайт = |тĕрли = |Commons = |Rodovid = }} '''Григорьева Вера Лукьяновна''' — [[журналист]], "Самар ен" чăвашла хаçатăн иккĕмĕш редакторĕ == Пурнăçĕ == [[Оренбург облăçĕ]]нчи [[Абдулино районĕ]]нчи [[Ялпай]] ятлă чăваш ялĕнче çуралса ÿснĕ. === Ăçта вĕренни === Педагогика институчĕн филологи факультетне пĕтернĕ<ref name="К">Клименко, Владимир. [http://www.riasamara.ru/rus/news/region/municipal_news/article16261.shtml «Приволжскому вестнику» исполняется 77 лет!] — РИА Самара</ref>. (Ахăртнех, [[Оренбург]] хулинче пулĕ, анчах та ку халлĕхе паллă мар шутланать). === Ăçта ĕçлени === Пединститут хыççăн Оренбург облаçĕнчи Пономарёвка районĕнче çутĕç инспекторĕнче ĕçлеме пуçланă; РОНО пуçлăхĕ Величко Владимир Николаевич сĕннипе нумай тиражлă "Красный Октябрь" хаçатра вăй хума тытăннă; унтан — Вăтам Ази, Армени, Украина... Малалла — Самар облаçĕнчи Алексеевка районĕнчи хаçатра; ку тĕлтен ăна Самар облаçĕнчи Приволжье хаçатне (ун чухнехи редактор — Борунов [[хушамат]]лă пулнă) чĕнсе илеççĕ<ref name="К" />. Каярахпа вăл Приволжье ялĕнче вырăнти "Приволжский вестник" райхаçатпа пĕрлех мĕнпур Самар облаçĕнчи чăвашсен "Самар ен" хаçатне те ертсе пыма пуçлать ([[2001]]-мĕш [[çул]]ччен). == Чыславсем == == Вуламалли == * Жолудь, Роман. [http://zhlob.info/?p=210 Самарская дурь.]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Жлоб. Журнал обывателя. Непечатное издание. 12.11.2012 < RSS 2.0. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.b2b-project.ru/profile/5502911 «ПРИВОЛЖСКИЙ ВЕСТНИК», РЕДАКЦИЯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191118035304/http://www.b2b-project.ru/profile/5502911 |date=2019-11-18 }} [[Категори:Журналистсем, алфавитпа]] [[Категори:Пайăр çынсем:Оребург облаçĕ]] [[Категори:Пĕрлĕх ĕçченĕсем]] [[Категори:Раççей журналисчĕсем]] b6dnjcgza867ykqwugblt6xp0p6256x Атянин Фёдор Семёнович 0 81434 877221 832370 2026-09-04T04:25:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877221 wikitext text/x-wiki {{Çыравçă |Ят = Фёдор Атянин |Ӳкерчĕк = |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Çуралнă вăхăт = [[1970]], [[çĕртме, 6]] (19) |Çуралнă вырăн = [[Муромка]], [[Анатри Ломов уесĕ]], Пенза кĕперни, Раççей империйĕ |Вилнĕ вăхăт = [[1975]], [[çурла, 8]] (65 çул) |Вилнĕ вырăн = {{ВВ|Саранск|Саранскра}}, РСФСР, СССР |Гражданлăх = {{URS}} |Ĕçсен чĕлхи = мăкшă чĕлхи |Ĕçлев тĕсĕ = раççей, мăкшă çыравçи, раççей, совет, мăкшă ача-пăча çыравçи, драматургĕ, журналисчĕ |Хастар çулсем = |Тĕлĕ = проза, поэзи |Жанр = [[сăвă]], [[юрă]], [[поэма]], [[калав]], [[повеç]], [[юмах]], [[пьеса]] |Дебют = «Тунда» («Çуркунне»; 1938) сăвă |Парнесем= |Чыславсем = |Lib = |Сайт = |Автограф= }} '''Фёдор Семёнович Атя́нин''' (6.6.1910, [[Мордва Муромки]], [[Пенза кĕперни]] (халĕ — [[Широкоис ял канашĕ]], {{ÇВ|Мăкшă районĕ|Мăкшă районĕнче}}, [[Пенза облаçĕ]]) — 8.8.1975, [[Саранск]]) — [[Мăкшăсем|мăкшă]] совет çыравçи, журналисчĕ, драматургĕ. == Биографи == 1910 çулхи çĕртмен 6-мĕшĕнче ялта çуралнă. Пĕчĕкренех ашшĕ-амăшĕсĕр тăрса юлнă, тăлăх ачасен çуртĕнче ӳснĕ{{sfn|Библиотека мордовской литературы|name=бмл}}. Вунтăватă çултанпа атă ăсти патĕнче ĕçленĕ. Портра вăй хунă, 1927—1929 çулсенче — [[Донбасс]]ра шахтăра тăрăшнă<ref name="бмл" />. 1932 çулта Мордва рабфакĕнче вĕреннĕ, 1939 çулта — [[Мускаври çыхăнупа информатика техника университечĕ|Мускаври Подбельский ячĕллĕ çыхăну академинче]]<ref name="бек" /> «вăрçă инженерĕ»<ref name="бмл" /> ăстаçăлăха алла илнĕ. 1939 - 1944 çулсенче [[Хĕрлĕ Çар]]та хĕсметре тăнă<ref name="бек" />. [[Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçи]]нче тăван çĕршыва хӳтĕленĕ<ref>[https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_dopolnitelnoe_donesenie60148141/ Память народа]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref>{{cite web|author=Полежаева А. И|title=Роль музея А. И. Полежаева в сохранении и популяризации военных страниц биографий мордовских писателей и журналистов|url=http://patriotrm.clan.su/publ/rol_muzeja_a_i_polezhaeva_v_sokhranenii_i_populjarizacii_voennykh_stranic_biografij_mordovskikh_pisatelej_i_zhurnalistov/1-1-0-699|publisher=Патриоты Мордовии|date=2018-04-25|accessdate=2018-10-02|language=ru}}</ref>. Демобилизаци хыççăн [[Раççейри театр ӳнерĕн институчĕ — ГИТИС|А. Луначарский ячĕллĕ театр ӳнерĕн институтĕнче]] мăкшă чĕлхине вĕрентнĕ. 1948 çулта Саранска куçнă, республикăри «[[Мокшень правда]]» тата «Молодой ленинец» хаçатсенче тăрăшнă<ref name="бмл" />. 1975 çулхи çурлан 8-мĕшĕнче Саранск хулинче вилнĕ<ref name="бмл" /><ref name="нмс" />. Ф. С. Атянин вилтăпри Саранскри 1 № -лĕ çăва çинче, республикăра культура еткерлĕхĕн объекчĕ шутланать<ref>Постановление Совета министров Мордовской АССР от 28.08.1989 г. № 218 «Об улучшении постановки дела охраны, эксплуатации и учета памятников истории и культуры Мордовской АССР» [{{cite web|title=Реестр объектов культурного наследия Республики Мордовия|url=https://www.megalektsii.ru/s40303t9.html|publisher=Мегалекции|accessdate=2018-10-02|language=ru}}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181003014331/https://www.megalektsii.ru/s40303t9.html |date=2018-10-03 }}.</ref>. == Пултарулăх == === Суйланă хайлăвĕсем === {{col-begin}} {{col-2}} ;сăвăлла повеçсем * «Шадось ушедсь» («Пăр таранчĕ», 1959) * «Варьхмодема ланга» («Шурăмпуç», 1962) ;повеçсем * «Мзярда кенерихть марьхне» («Панулми пиçсен», 1963) * «Крута куцемат» («Чăнкă картлашкасем», 1962—1963) ;драма-халап * «Атямсь кельги мокшень стирь» («Аслатин çураçнă хĕрĕ», 1965; лартнă - 1967) {{col-2}} ;кĕнекесем * «Мазы пинге» (Асăнмалла самант, 1954) * «Сельведь-богатырь» (Паттăр куççулĕ, 1956) — ачасем валли калавсемпе повеçсем * «Пусма панчф» (Чечек пуххи, 1956) — ачасем валли калавсемпе повеçсем * «Тунда» (Весна, 1958) * «Наваждения шобдава» (1970) ;вырăсла куçарнисем * Чудо над Мокшей. — Саранск, 1958 * Богатырская трава. — М., 1964 * Серебряное озеро. — Саранск, 1968 * В новогоднюю ночь. — Саранск, 1973. {{col-end}} == Асăнмалăх == * Саранскра, Ф. С. Атянин пурăннă [[Совет урамĕ (Саранск)|Совет урамĕнчи]] 47-мĕш çурт<ref>{{cite web|title=Советская ул. (1918), бывш. Базарная|url=http://www.saransk-online.info/info/4/197.html|publisher=Саранск — столица Республики Мордовия|accessdate=2018-10-02|language=ru}}</ref>, çине мемориал хăмине лартнă<ref name="нмс">{{cite web|title=«Куда делась мемориальная доска?»|url=http://113rus.ru/news/26138|publisher=Новости Мордовии и Саранска|date=2011-06-06|accessdate=2018-10-02|language=ru}}</ref>. * Ф. С. Атянин архивĕ, кунта 60 ытла экспонат (фотографисем, документсем, кĕнекесем) упранать. 1979 çулта С. И. Атянинăн арăмĕ [[Мордва Республикин И. Д. Воронин ячĕллĕ пĕрлештернĕ тăван ене тĕпчекен музей]]не парнеленĕ<ref>{{cite web|author=Самаркина Г. С|title=Юбилейные даты|url=http://www.mrkm.ru/news/?date=20100618|publisher=Мордовский республиканский объединенный краеведческий музей им. И. Д. Воронина|date=2010-06-18|accessdate=2018-10-02|language=ru|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181003014201/http://www.mrkm.ru/news/?date=20100618|archivedate=2018-10-03|deadlink=yes}}</ref>. == Литература == * Мордовия. Кто есть кто: Энциклопедический словарь-справочник. — Саранск, 2000. * {{кĕнеке|автор=[[Савин Олег Михайлович|Савин О. М.]]|пай=Атянин Федор Семенович|пуçелĕк=Пензенская энциклопедия|вырăн=М.|издательство=Большая Российская энциклопедия|çул=2001|каçă пайĕ=http://inpenza.ru/people/atyanin-f-s.php|ref=О. М. Савин}} == Комментарисем == {{асăрхавсем|group=К}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|refs= <ref name="deb">{{cite web|title=Волшебник с берегов «Серебряного озера»: Атянин Фёдор Семёнович|url=http://mrdb.ru/regional/literary/volshebnik-s-beregov-serebryanogo-ozera-atyanin-fyedor-semyenovich-/|publisher=Мордовская Республиканская детская библиотека|date=2017-11-10|accessdate=2018-10-02|language=ru}}</ref> }} == Каçăсем == * {{cite web|title=Атянин Федор Семенович|url=http://www.lib.e-mordovia.ru/Library/?Char=&id=8|publisher=Библиотека мордовской литературы|accessdate=2018-10-02|language=ru|ref=Библиотека мордовской литературы}} [[Категори:МЭИС вĕренсе тухнисем]] [[Категори:ГИТИС педагогĕсем]] [[Категори:Мăкшă çыравçисем]] [[Категори:Мăкшă сăвăçисем]] [[Категори:СССР Çыравçăсен Пĕрлешĕвĕн пайташĕсем]] [[Категори:Мордва АССР тава тивĕçлĕ культура ĕçлевçисем]] 0hg6vur1rdticj3tytrpd5k87rswynu Шăвахăма 0 91861 877209 707136 2026-09-03T19:37:35Z Amherst99 3381 /* */ 877209 wikitext text/x-wiki '''Шăвахăма''' (англ. snowboard, букв. «снежная доска») е тата юрхăми, туçинчен юрпа ярăнса анмалли хăма, спорт снарячӗ. 0lq3qk8nsde1i1eiyvyz5ypqn7bt0o4 Арбуз 0 91989 877219 858226 2026-09-04T03:30:15Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877219 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Арбуз | image file = Citrullus lanatus (Thunb.) Cucurbitaceae (7174523558).jpg | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin =Citrúllus lanátus | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Ахаль арбуз''' е '''Арбуз''' (лат. Citrúllus lanátus) — пӗр ҫулхи курӑклӑ ӳсентӑран, Кавӑн йышшисен (Cucurbitaceae) Арбуз (Citrullus) йӑхӗн тӗсӗ. == Усӑ курни == == Вуламалли == *Арбуз // Ангола — Барзас. — М. : Советская энциклопедия, 1970. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 2). *Арбуз // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Род 1424. Арбуз — Citrullus Forsk. // Флора СССР : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1957. — Т. 24 / ред. тома Б. К. Шишкин, Е. Г. Бобров. — С. 111—114. — 501, XVII с. — 2500 экз. *Фурса Т. Б., Филов А. И. Культурная флора СССР. Тыквенные (арбуз, тыква) / Ред. тома к.б.н. О. Н. Коровина, Т. Б. Фурса. — М.: Колос, 1982. — Т. XXI. — С. 9—140. — 279 с. — 2000 экз. *Мазнев Н. И. Арбуз съедобный // Энциклопедия лекарственных растений. — 3-е изд., испр. и доп. — М.: Мартин, 2004. — С. 78—79. — 496 с. — 10 000 экз. — ISBN 5-8475-0213-3. *Лавренов В. К., Лавренова Г. В. Современная энциклопедия лекарственных растений. — М.: ЗАО «ОЛМА Медиа Групп», 2009. — С. 30—31. — 272 с. — ISBN 978-5-373-02547-8. == Каҫӑсем== * [http://www.watermelons.ru/ Арбузы.ру (все сорта, как выбрать, как нарезать)]{{Ĕçлемен каçă|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * [https://web.archive.org/web/20120428184841/http://ipob.org.ua/arbuzi.html Сорта арбузов украинской селекции]. * [http://kurdyumov.ru/knigi/bahcha/bahcha00.php Курдюмов Н. И. Умная бахча] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170606021600/http://kurdyumov.ru/knigi/bahcha/bahcha00.php |date=2017-06-06 }}. * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/113/ Арбузы СССР]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. [[Категори:Ӳсентăрансем, алфавитпа]] [[Категори:Сиплев ӳсентăранĕсем]] [[Категори:Кавăн йышшисем]] [[Категори:Африкăри флора]] [[Категори:Пахча-çимĕç]] [[Категори:Ялхуçалăх культурисем]] [[Категори:Пахчари культурăсем]] fd32t9g56jszexknil9n9p5b3udrqcv Универ (телесериал) 0 93411 877229 874366 2026-09-04T11:42:46Z ~2026-48052-25 40903 /* Рольсенче */ Олег 877229 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | RusTitle = Универ | OrigTitle = Универ | image = | caption = | format = камит | runtime = 20-25 мин. | creator = | producer = [[Джанибекян Артур Отариевич|Артур Джанибекян]]<br>[[Дусмухаметов Вячеслав Зарлыканович|Вячеслав Дусмухаметов]]<br>[[Слепаков Семён Сергеевич|Семён Слепаков]] | dir = [[Точилин Пётр Владимирович|Пётр Точилин]]<br>[[Кадникова Жанна Владимировна|Жанна Кадникова]]<br>Иван Китаев<br>[[Самгин Роман Савельевич|Роман Самгин]] | script = | starring = [[Гаврилов, Алексей Анатольевич|Алексей Гаврилов]]<br>[[Гайдулян Андрей Сергеевич|Андрей Гайдулян]]<br>[[Рубцова Валентина Павловна|Валентина Рубцова]]<br>[[Михалкова, Надежда Никитична|Надежда Михалкова]]<br>[[Кожевникова Мария Александровна|Мария Кожевникова]]<br>[[Гогунский Виталий Евгеньевич|Виталий Гогунский]]<br>[[Кещян Арарат Геворгович|Арарат Кещян]]<br>[[Климушкин Алексей Владимирович|Алексей Климушкин]]<br>[[Баранова Лариса Павловна|Лариса Баранова]]<br>[[Ярушин Станислав Сергеевич|Станислав Ярушин]] | country = [[Раççей]] | network = [[ТНТ]] | first_aired = [[Çурла, 25]] [[2008]] | last_aired = [[Çу, 19]] [[2011]] | num_seasons = 5 | num_episodes = 255 | imdb_id = 1409069 }} '''Универ''' — нумай сериллĕ илемлĕ телесериал. == Сюжет == {{Çырмалла}} == Рольсенче == * [[Андрей Гайдулян]] — ''Саша'' * [[Валентина Рубцова]] — ''Таня'' * [[Светлана Ходченкова]] — ''Татьяна'' * [[Надежда Михалкова]] — ''Ксения'' * [[Мария Кожевникова]] — ''Алла'' * [[Виталий Гогунский]] — ''Кузя'' * [[Арарат Кещян]] — ''Майкл'' * [[Алексей Гаврилов]] — ''Гоша'' * [[Лариса Баранова]] — ''Лиля'' * [[Станислав Ярушин]] — ''Андрей Мартынов'' * [[Алексей Климушкин]] — ''Сильвестр Андреевич'' * [[Елена Бирюкова]] — ''Лариса'' == Каçăсем == * {{imdb title | id=1409069 | title=«Универ»}} 5rwx0bh4kxdfajjt5fqjkxdqzz2b2qq 877230 877229 2026-09-04T11:43:53Z ~2026-48052-25 40903 /* */ Ольга 877230 wikitext text/x-wiki {{Телесериал | RusTitle = Универ | OrigTitle = Универ | image = | caption = | format = камит | runtime = 20-25 мин. | creator = | producer = [[Джанибекян Артур Отариевич|Артур Джанибекян]]<br>[[Дусмухаметов Вячеслав Зарлыканович|Вячеслав Дусмухаметов]]<br>[[Слепаков Семён Сергеевич|Семён Слепаков]] | dir = [[Точилин Пётр Владимирович|Пётр Точилин]]<br>[[Кадникова Жанна Владимировна|Жанна Кадникова]]<br>Иван Китаев<br>[[Самгин Роман Савельевич|Роман Самгин]] | script = | starring = [[Гаврилов, Алексей Анатольевич|Алексей Гаврилов]]<br>[[Гайдулян Андрей Сергеевич|Андрей Гайдулян]]<br>[[Рубцова Валентина Павловна|Валентина Рубцова]]<br>[[Ходченкова Светлана Викторовна|Светлана Ходченкова]]<br>[[Михалкова, Надежда Никитична|Надежда Михалкова]]<br>[[Кожевникова Мария Александровна|Мария Кожевникова]]<br>[[Гогунский Виталий Евгеньевич|Виталий Гогунский]]<br>[[Кещян Арарат Геворгович|Арарат Кещян]]<br>[[Климушкин Алексей Владимирович|Алексей Климушкин]]<br>[[Баранова Лариса Павловна|Лариса Баранова]]<br>[[Ярушин Станислав Сергеевич|Станислав Ярушин]] | country = [[Раççей]] | network = [[ТНТ]] | first_aired = [[Çурла, 25]] [[2008]] | last_aired = [[Çу, 19]] [[2011]] | num_seasons = 5 | num_episodes = 255 | imdb_id = 1409069 }} '''Универ''' — нумай сериллĕ илемлĕ телесериал. == Сюжет == {{Çырмалла}} == Рольсенче == * [[Андрей Гайдулян]] — ''Саша'' * [[Валентина Рубцова]] — ''Таня'' * [[Светлана Ходченкова]] — ''Татьяна'' * [[Надежда Михалкова]] — ''Ксения'' * [[Мария Кожевникова]] — ''Алла'' * [[Виталий Гогунский]] — ''Кузя'' * [[Арарат Кещян]] — ''Майкл'' * [[Алексей Гаврилов]] — ''Гоша'' * [[Лариса Баранова]] — ''Лиля'' * [[Станислав Ярушин]] — ''Андрей Мартынов'' * [[Алексей Климушкин]] — ''Сильвестр Андреевич'' * [[Елена Бирюкова]] — ''Лариса'' == Каçăсем == * {{imdb title | id=1409069 | title=«Универ»}} tcw2qvd26cufp8ds42ceykbamf0sr6y Ходченкова Светлана Викторовна 0 103687 877231 877201 2026-09-04T11:44:26Z ~2026-48052-25 40903 /* Биографи */ 877231 wikitext text/x-wiki {{Кинематографист |Ят = Светлана Ходченкова |Ӳкерчĕк = Ходченкова Светлана Викторовна 2017.jpg |Ӳкерчĕке ăнлантарни = |Çуралнă чухнехи ят = Светлана Викторовна Ходченкова |Çуралнă вăхăт = [[1983]] [[кăрлач, 21]] |Çуралнă вырăн = {{ÇуралнăВырăн|Мускав|Мускавра}} |Вилнĕ вăхăт = |Вилнĕ вырăн = |Професси = раççей актёрĕ |Хастар çулсем = |Амплуа = |Театр = |Рольсем = |Спектакльсем = |Чыславсем = }} '''Светлана Викторовна Ходченкова''' (21.1.1983, [[Мускав]]) — раççей кино актриса. == Биографи == {{Çырмалла}}В 2008 году снялась в телесериале «<nowiki/>[[Универ (телесериал)|Универ]]<nowiki/>». В 2013 году Светлана Ходченкова снялась в телесериале «<nowiki/>[[СашаТаня]]<nowiki/>». == Фильмографи == {{ФильмраÇӳл|ру}} {{Фильмра|2003|[[Хĕрарăма пехиллĕр]]|Вера|5=ру}} {{Фильмра|2004|[[Карусель (телесериал, 2004)|Карусель]]|Тамара Онегина|5=ру}} {{Фильмра|2004|[[Охотники за иконами]]|Неждана|5=ру}} {{Фильмра|2005|[[Не хлебом единым (фильм)|Не хлебом единым]]|Надежда Сергеевна Дроздова|5=ру}} {{Фильмра|2005|[[Одиночество любви (фильм)|Одиночество любви]]|Ирина|5=ру}} {{Фильмра|2005|[[Моя Пречистенка]]|Агния Тихомирова|5=ру}} {{Фильмра|2005|[[Риэлтор (телесериал)|Риэлтор]]|Маша|5=ру}} {{Фильмра|2005|[[Талисман любви]]|ясновидящая Кассандра|5=ру}} {{Фильмра|2006|[[Сталин арăмĕ]]|Женя|5=ру}} {{Фильмра|2006|[[Псевдоним «Албанец»]]|Галина Ермолаева|5=ру}} {{Фильмра|2006|[[Четыре таксиста и собака 2]]|Козыркина|5=ру}} {{Фильмра|2007|[[Нулевой километр (фильм, 2007)|Нулевой километр]]|Алина|5=ру}} {{Фильмра|2007|[[Юлашки репродукци]]|Елена и её копия|5=ру}} {{Фильмра|2008|[[Малая Москва]]|Вера Светлова|5=ру}} {{Фильмра|2008|[[Реальный папа]]|Людмила|5=ру}} {{Фильмра|2008|[[Универ]]|Татьяна|5=ру}} {{Фильмра|2008|[[Тихая семейная жизнь]]|Мария Тимофеевна|5=ру}} {{Фильмра|2008|[[Шальной ангел]]|Алёна Некрасова|5=ру}} {{Фильмра|2009|[[Аптекарь (телесериал)|Аптекарь]]|Любовь Николаевна|5=ру}} {{Фильмра|2009|[[Когда мы были счастливы]]|Елена Викторовна Синцова|5=ру}} {{Фильмра|2009|[[Ловушка (фильм, 2009)|Ловушка]]|Лилиана|5=ру}} {{Фильмра|2009|[[Любовь в большом городе]]|Настя|5=ру}} {{Фильмра|2010|[[Банды (телесериал)|Банды]]|Анна Владиславовна Егорова|5=ру}} {{Фильмра|2010|[[Любовь в большом городе 2]]|Настя|5=ру}} {{Фильмра|2010|[[Робинзон (телесериал)|Робинзон]]|Лена Балунова|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[Служебный роман. Наше время]]|Людмила Прокофьевна Калугина|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[За тобой]]|Кира|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[Краткий курс счастливой жизни]]|Саша Усова|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[Метод Лавровой]]|Екатерина Лаврова|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[Шпион, выйди вон! (фильм)|Шпион, выйди вон!]]|Ирина|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[Беременный]]|прокурор|5=ру}} {{Фильмра|2011|[[Пять невест (фильм, 2011)|Пять невест]]|Настя|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[Удиви меня (фильм)|Удиви меня]]|Ирина (Багира)|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[Ржевский против Наполеона]]|[[Наташа Ростова]] / адъютант императора|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[Мамы]]|Ирина Козырева|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[8 первых свиданий]]|девушка в такси|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[Метод Лавровой 2]]|Екатерина Лаврова|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[Метро (фильм, 2013)|Метро]]|Ирина Гарина|5=ру}} {{Фильмра|2012|[[Мосгаз (телесериал)|Мосгаз]]|Ирина Викторовна Лаврова|5=ру}} {{Фильмра|2013|[[Росомаха: Бессмертный]]|Виктория / [[Гадюка (Мадам Гидра)|Гадюка]]|5=ру}} {{Фильмра|2013|[[Любовь в большом городе 3]]|Настя|5=ру}}<!-- в титрах указан 2013 год--> {{Фильмра|2013|[[В гостях у $kazki]]|Ярослава|5=ру}} {{Фильмра|2013|[[Остров везения]]|Лена|5=ру}} {{Фильмра|2013|[[СашаТаня (телесериал)|СашаТаня]]|[[Вероника]]|7=ру}} {{Фильмра|2013|[[Василиса (фильм)|Василиса]]|[[Василиса Кожина]]|5=ру}} {{Фильмра|2013|[[Любовницы (телесериал, Россия, 2013)|Любовницы]]|Анна|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Авантюристы (фильм, 2014)|Авантюристы]]|Катя|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Дневник мамы первоклассника]]|Маша|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Куприн (телесериал)|Куприн. Яма]]|Женька|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Юратать юратмасть]]|Ирина|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Весь этот джем]]|Яна|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Новогодний рейс]]|Фаня|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Палач (телесериал)|Палач]]|Ирина Лаврова|5=ру}} {{Фильмра|2014|[[Чемпионсем (фильм, 2014)|Чемпионсем]]|[[Светлана Журова]]|5=ру}} {{Фильмра|2015|[[Империя в небе]]|Анна Петрова|5=ру}} {{Фильмра|2015|[[Воин (фильм, 2015)|Воин]]|Катя|5=ру}} {{Фильмра|2015|[[Гороскоп на удачу]]|Елена|5=ру}} {{Фильмра|2015|[[Конец прекрасной эпохи (фильм)|Конец прекрасной эпохи]]|Марина|5=ру}} {{Фильмра|2015|[[Кровавая леди Батори]]|[[Батори, Елизавета|Елизавета Батори]]|5=ру}} {{Фильмра|2016|[[Одноклассницы (фильм, 2016)|Одноклассницы]]|Вика|5=ру}} {{Фильмра|2016|[[Викинг (фильм, 2016)|Викинг]]|Ирина|5=ру}} {{Фильмра|2016|[[Мата Хари (телесериал)|Мата Хари]]|Златка Дженич|5=ру}} {{Фильмра|2016|[[Мурка (телесериал)|Мурка]]|Варвара Шаховская|5=ру}} {{Фильмра|2016|[[Сдаётся дом со всеми неудобствами]]|Ирина|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[По ту сторону смерти (телесериал)|По ту сторону смерти]]|Юлия Дёмина, <small>сотрудница института мозга</small>|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[Вы все меня бесите!]]|Соня Багрецова|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[Одноклассницы: Новый поворот]]|Вика|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[Блокбастер (фильм)|Блокбастер]]|Ира, <small>участница передачи</small>|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[В зоне доступа любви]]|Анна|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[Хождение по мукам (телесериал, 2017)|Хождение по мукам]]|Лиза Расторгуева|5=ру}} {{Фильмра|2017|[[Жизнь впереди]]|Людмила|5=ру}} {{Фильмра|2018|[[Очередная комедия про неудачника]]|преподаватель Универа|5=ру}} {{Фильмра|2018|[[Довлатов (фильм)|Довлатов]]|актриса, <small>подруга Довлатова</small></small>|5=ру}} {{Фильмра|2018|[[Годунов (телесериал)|Годунов]]|царица [[Скуратова-Бельская, Мария Григорьевна|Мария Скуратова-Бельская]]|5=ру}} {{Фильмра|2018|[[Мама навсегда]]|Анна|5=ру}} {{Фильмра|2018|[[Домашний арест (телесериал)|Домашний арест]]|Илона, <small>политтехнолог</small>|5=ру}} {{Фильмра|2018|[[Хранитель пути]]|Вероника|5=ру}} {{Фильмра|2019|[[Герой (фильм, 2019)|Герой]]|Мария Рахманова, <small>первая любовь Андрея, разведчица</small>|5=ру}} {{Фильмра|2019|[[Москва влюблённая (фильм)|Москва влюблённая]]|''снималась''|5=ру}} {{Фильмра|2019|[[Кровь на танцполе]]|''снималась''|5=ру}} {{Фильмра|2019|[[Секта (телесериал, 2019)|Секта]]|Лиля Исакова|5=ру}} {{Фильмра|2020|[[Кала ăна]]|Светлана, Саша амăшĕ|5=ру}} {{Фильмра|2020|[[Çурçĕр çилĕ (фильм)|Çурçĕр çилĕ]]|Матильда|5=ру}} {{Фильмра|2020|[[Казанова (телесериал, 2020)|Казанова]]|Полина Андреевна Новгородцева, <small>старший лейтенант милиции</small>|5=ру}} {{Фильмра|2020|[[Любовь без размера]]|Маша|5=ру}} {{Фильмра|2020|[[На острие]]|Александра Покровская, <small>саблистка</small>|5=ру}} {{Фильмра|2021|[[Ĕç (фильм, 2021)|Ĕç]]|Надя, медсестра|5=ру}} {{Фильмра|2021|[[Везёт (сериал)|Везёт]]|Светлана Петровна|5=ру}} {{Фильмра|2021|[[Урăх ят]]|Лиза|5=ру}} {{Фильмра|2022|[[Спойлер (сериал)|Спойлер]]|снималась|5=ру}} {{Фильмра|2022|[[Анна К]]|[[Анна Каренина (персонаж)|Анна Аркадьевна Каренина]]|5=ру}} {{Фильмра|2022|[[Я любила мужа]]|Ксения|5=ру}} {{ФильмраАял}} == Каçăсем == * {{Imdb name|1300303}} [[Категори:1983 çулта çуралнисем]] [[Категори:Кăрлачăн 21-мĕшĕнче çуралнисем]] 2sdwnjj2eph9alo4irb68ip7tt4rplu Ахаль темех 0 124023 877222 846395 2026-09-04T04:52:33Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877222 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Темех (пĕлтерĕшсем)}} {{Taxobox | name = Ахаль темех | image file = Tabak P9290021.JPG | regnum = | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Nicotiana tabacum | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Ахаль темех'''<ref name="ЭСБЕ">{{ВТ-ЭСБЕ|Виргинка}}</ref> (Вирги́ни темехĕ<ref name="ЭСБЕ" />, Культурăлла темех<ref>Табак : [арх. 28 ноября 2022] / С. А. Хомутова // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.</ref>;{{lang-la|Nicotiána tabacum}}) — {{bt-ruslat|Йытçырли йышшисем|Solanaceae}} ямахатри [[Темех]] [[рет (биологи)|кăкĕнчи]] ÿсентаран. == Çавăан пекех == * [[Темех туртасси]] * [[Томак (ӳсентăран)|Томак]] — [[томат]]а тата темехе сыпăнтарсан пулать. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Табак // Большая российская энциклопедия. Том 31. — М., 2016. — С. 534. * Табак // Струнино — Тихорецк. — М. : Советская энциклопедия, 1976. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 25). * {{ВТ-ЭСБЕ|Табак, растение из семейства пасленовых}} * {{ФлораСССР|часть=Род 1320. Табак — Nicotiana L.|том=22|стр=106—108|ref=ФлораСССР}} * Nicotiana // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с. * Трахтенберг И. М., Белоусов А. А. Яды. Популярная энциклопедия. — К.: Издатель Л. Д. Россинский, 2011. — 640 с.: ил. == Каçăсем == * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/259/ Табак в СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250130125657/http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/259/ |date=2025-01-30 }} на сайте «Музей торговли» {{Чикарккă}} {{Внешние ссылки|Растения}} [[Категори:Йыт çырли йышшисем]] [[Категори:Çурçĕр Америкăри флора]] [[Категори:Кăнтăр Америкăри флора]] [[Категори:Энтеогенсем]] [[Категори:Темех]] [[Категори:Наркăмашлă ӳсентăрансем]] [[Категори:Сиплĕ ӳсентăрансем]] og2wsu01dgm03g8kk9m2fnky3h7nfs0 Шаблон:Potd/2026-09-9 (cv) 10 130704 877207 2026-09-03T18:30:22Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Зеленокрылые ара в полёте, национальный парк Шапада-дус-Гимарайнс, Мату-Гросу, Бразилия» 877207 wikitext text/x-wiki Зеленокрылые ара в полёте, национальный парк Шапада-дус-Гимарайнс, Мату-Гросу, Бразилия gnb0poy7a0u69o6ad9t47332d5ssjc5 Шаблон:Potd/2026-09-9 10 130705 877208 2026-09-03T18:30:50Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «189 Red-and-green macaw couple flying in Chapada dos Guimarães National Park Photo by Giles Laurent.jpg» 877208 wikitext text/x-wiki 189 Red-and-green macaw couple flying in Chapada dos Guimarães National Park Photo by Giles Laurent.jpg 19kblkz579w701zwp7uunk8g0p3z8ye Модуль:Exponential search 828 130706 877210 2026-09-03T22:20:04Z Hamish 25933 [IPE-NEXT] Quick edit imported from [[:w:en:Module:Exponential search]] 877210 Scribunto text/plain -- This module provides a generic exponential search algorithm. require[[strict]] local checkType = require('libraryUtil').checkType local floor = math.floor local function midPoint(lower, upper) return floor(lower + (upper - lower) / 2) end local function search(testFunc, i, lower, upper) if testFunc(i) then if i + 1 == upper then return i end lower = i if upper then i = midPoint(lower, upper) else i = i * 2 end return search(testFunc, i, lower, upper) else upper = i i = midPoint(lower, upper) return search(testFunc, i, lower, upper) end end return function (testFunc, init) checkType('Exponential search', 1, testFunc, 'function') checkType('Exponential search', 2, init, 'number', true) if init and (init < 1 or init ~= floor(init) or init == math.huge) then error(string.format( "invalid init value '%s' detected in argument #2 to " .. "'Exponential search' (init value must be a positive integer)", tostring(init) ), 2) end init = init or 2 if not testFunc(1) then return nil end return search(testFunc, init, 1, nil) end jqqi8l27tb73lglksbukg2g3bzt3fmv