Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 7269 877389 876733 2026-09-11T04:15:25Z Ellodanis5 17302 /* Каçăсем */ 877389 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Нарспи (пĕлтерĕшсем)}} {{Литература хайлавĕ |Ячĕ=Нарспи |Тăван ячĕ = Нарспи |Ӳкерчĕк = Chuvash Anthology (1908).jpg |Ӳкерчĕке алпусни = ''Чăваш литературин антологийĕ (1908). Унта "Нарспи" поэма чи малтанхи хут пичетленсе тухнă''. |Жанр = поэма |Автор = [[Иванов Константин Васильевич|Пăртта Кĕçтентинĕ]] |Тăван чĕлхи = чăваш |Хайланă = [[1907]]-[[1908]] |Пичетленĕ = [[1908]] |Уйрăм кăларăм = |Куçару = вырăс (6 тăлмач), пăлхар, тутар, пушкăрт, украин, турккă, азербайджан, нимĕç, акăлчан, венгр, якут, мари, удмурт, франс, эсперанто чĕлхисене куçарнă |Викивулавăш-текст= }} '''«Нарспи»''', — чăваш литературин классикĕ [[Иванов Константин Васильевич]] сăвăç хайланă, нумай чĕлхене куçарнă чаплă поэма. == Поэмăн кунçулĕ == == Поэмăна ытти чĕлхесене куçарни == === Вырăсла куçарусем<ref>Павлов Н.С. Русские переводы поэмы «Нарспи» Константина Иванова // Ученые записки / Науч.-исслед. ин-т яз., лит., истории и экономики при Совете министров Чуваш. АССР. – Чебоксары, 1968. – Вып. 27. – С. 309.</ref><ref name="ДЛ"/> === Поэмăна А.Петтоки<ref>Иванов К.В. Нарспи: поэма / вольный пер. с чуваш. А. Петтоки; под ред. В. Казина. – М.: Худож. лит., 1937. – 141 с. </ref><ref name="ДЛ">Г.А. Дегтярёв, И.П. Лукина. О ПЕРВОМ РУССКОМ ПЕРЕВОДЕ ШЕДЕВРА ЧУВАШСКОЙ КЛАССИКИ – ПОЭМЫ «НАРСПИ». // [https://www.kazanscience.ru/ru/sbornik Казанская наука №1 2026.] с. 223-227.</ref><ref>Питернова В. Первый переводчик «Нарспи» // Республика. – 2000. – 24 ноября. </ref>, А.Жаров<ref>Иванов К.В. Нарспи: поэма / пер. с чуваш. А. Жарова; под. ред. В. Казина. – М.: Худож. лит., 1940. – 95 с.</ref>, Б.Иринин<ref>Иванов К.В. Нарспи: поэма / пер. с чуваш. Б. Иринина; под ред. А. Твардовского. – М.: Гослитиздат, 1950. – 91 с.</ref>, В.Паймен<ref>Иванов К.В. Нарспи: поэма / пер. с чуваш. В. Паймена. – Куйбышев: Куйбышев. кн. издво, 1958. – 82 с</ref>, П.Хусанкай<ref>Иванов К.В. Нарспи: поэма / пер. с чуваш. П. Хузангая. – Чебоксары: Чувашкнигоиздат, 1968. – 112 с.</ref>, А.Смолин<ref>Иванов К.В. Нарспи: поэма / пер. с чуваш. А. Смолина. – Чебоксары: Чуваш. гос. ин-т гуманит. наук, 2001. – 127 с.</ref> вырăсла куçарнă. Геннадий Дегтярёв тата Ирина Лукина хальхи вăхăт тĕлне «Нарспи» поэмăн вырăсла тулли куçарăвĕсем пĕр теçетке таран пулĕ тесе шутлаççĕ<ref name="ДЛ"/>. Чăн та, вĕсене пĕтĕмпех асăнса тухни çук-ха. Хăшпĕрисем çумкуçаруçă пулса хутшăнмаа пултарнă<ref>Иванов К.В. «Нарспи»[пер. с чуваш. А. Петтоки, литературная обработка '''Б. Пильника'''] // Натиск (г. Горький). - 1935.-№8-9.-С. 19-44. </ref>. Ĕнтĕ ку шута Интернетри хăшпĕр япаласем те кĕреççĕ пулмалла<ref>[https://stihi.ru/2023/11/16/1106 Нарспи все 76 куплетов. Владимир Мурзабаев] — (Написано по мотивам одноименной поэмы К.В.Иванова) — Стихи.ру.</ref>. Хашĕсем тата архивсенче пулма пултараççĕ. === «Нарспи» поэмăн пăлхар хайлавĕ === Пăлхар чĕлхине поэмăна П. Хусанкай (чăваш чĕлхинчен), Н. Марангозов (вырăс чĕлхинчен). Кĕнекене Софире, ДКМС ТК «Народна младеж» издательствинче 1961 çулта çутта кăларнă. === Пушкăртсем "Нарспи"пе тăван чĕлхепе паллашаççĕ === Поэмăна Ĕпхӳре иккĕ хутчен кăларнă: Пушкăртпартиздатĕнче (1941 çулта), Пушкăрт кĕнеке издательствинче (1960 çулта). === Поэмăна тутарла кăларни<ref>.Галимуллин Ф.Г. ”Нарспи”, которая прославила чуваш: восемьдесять лет переводу на татарский язык поэмы К. Иванова “Нарспи” / Национальные литературы в контексте культурной интеграции. Сборник статей Международного круглого стола. 9 июня 2021 г. Г. Казань. (Мәдәни якынаю шартларында милли әдәбиятлар. Халыкара түгәрәк өстәл. Мәкаләләр җыентыгы.Казан. 9 июнь.2021. – Казан: ИЯЛИ, 2021. – С. 83-87.</ref> === * Иванов, К. В. Нарспи : поэма / К. Иванов ; пер. с чув. Ш. Мадарриса ; фот. Н. Карпова. - Казань : Татгосиздат, [[1941]]. - 88 с. – На татарском яз. * Иванов, К. В. Нарспи : поэма / К. В. Иванов ; [https://elbib.nbchr.ru/lib_files/0/kkni_0_0001234.pdf пер. Ш. Мударрис ; [предисл. Х. Камалова].] - Казань : Татарское книжное издательство, [[1958]]. - 81 с. : портр. - На татарском яз. (Иванов, К. [https://psv4.userapi.com/s/v1/d/LmHs9inveVnbXU5NKQ1z1g45MuyD5LCuGhbSifIIPK_zRB4ZWVGU3JV4aX9JzioI9pdDKi6dOndFWvzCCPC3rvqMdodjagU3hAG-SRrCFWWjAvM0/K_Ivanov_Narspi.pdf Нарспи : Поэма / Кереш сүз язучы Х.Камалов;Ш.Мөдәррис тәрҗ. — 2-нче басма,төзәт.] — Казан : Татар.кит.нәшр., 1958 .— 82 б.). === Поэма Мари республикинче === К. Ивановăн поэми мари чĕлхинче Мари кĕнеке издательстви 1958 çулта кăларать. === Удмурт çĕрĕнче === А. Афанасьева, М. Можгина, "Нарспипе Сетнер удмуртла калаçма пуçларĕç. Удмурт кĕнеке издательстви, Ижевск, 1962. — 92 с. === «Нарспи» хункăрсен çĕрĕнче === Ivanov Konstantin. Narszpi, szep leany / Konstantin Ivanov; [пер. А. Беде]. — Eger, 1977. === «Нарспи» акăлчанла === Пĕрремĕш хут 1908 çулта чăвашла кун çути курнă «Нарспи» поэма авторĕ 100 çул тултарнă тĕле (1990 çулта) акăлчан чĕлхине кĕрет. === «Нарспи» нимĕç культуринче<ref>[http://www.gap.archives21.ru/default.aspx?page=./3698/4994/5179 ПОЭМА «НАРСПИ» НА НЕМЕЦКОМ ЯЗЫКЕ]</ref> === Поэму «Нарспи» на немецкий язык художественно переложил профессор Чувашского государственного университета им. И. Н. Ульянова доктор педагогических наук В. А. Иванов в 1990 году, к 100-летию со дня рождения К. В. Иванова. == Итал чĕлхи çине куçарнă "Нарспи" == 2013 çулта итал чĕлхи çине куçарнă "Нарспи" поэма кун курать. Gabriele Tecchiato, Materiali per una nuova Antologia Ciuvascia. I. Kĕśtentinĕ V. Ivanov-Părtta (1890-1915), Narspi. В: Le spigolature dell'Onagro, Matteo Compareti - Rudy Favaro (eds.), Venezia, 2013, pp.&nbsp;111–171. === «Нарспи» эсперанто чĕлхинче === === Поэмăн якут версийĕ === В [[1990]]-мĕш çулта, поэма авторĕ 100 çул тултарнă тĕле, "Нарспи" якут чĕлхипе кун çути курнă. === Украинсем «Нарспи» поэмăпа паллашаççĕ === === «Нарспи» францилле === === Азербайджансем «Нарспие» вулаççĕ === * Иванов К. "Нарспи", поэма, Баку, Азербайджанское издательство детской и юношеской литературы, 1962. — 65 с. — азерб. === Поэмăна турккăлла куçарни === [[2007]] çулта [[Турци]]ре, Турккăсен Лингвистика ушкăнĕ (Türk Dil Kurumu) К. Иванов çырнă «Нарспи» поэмине [[турккă чĕлхи|турккă]] тата [[чăваш чĕлхи]]пе пичетлесе кăларнă. [[Турккă чĕлхи]]не куçараканĕ, ăнлантараканĕ — [[Эмине Йылмаз]], тюрколог, [[чăваш чĕлхи]] ăсчахĕ, [[Хаджетеппе Университечĕ]]н ([[Анкара]]) профессорĕ. Кĕнекере турккăлла çырнипе пĕрле чăваш оригиналне икĕ [[орфографи]]пе, [[кириллица|кириллицăпа]] тата [[латиница|латиницăпа]] вырнаçтарнă. == Хайлавăн тытăмĕ == Поэма 14 пайран тытăнса тăрать. Тăватйĕркелĕхсем пилĕкшерĕн хăйне майлă блоксене пĕрлешнĕ. Çав блоксене тахçан [[Горский Семён Петрович|С.П.Горский]] "Иванов çаври" ("ивановская строфа") теме сĕннĕ пулнă. Н.И.Иванов ăна "Нарспи" сăвви тет.<ref>Иванов Н. И. Чăваш сăвви. Ш., 1977—123 с. — 8 С(ЧУВ) И 20.</ref> Çавăн пек хăшпĕр блоксенче йĕркесен шучĕ çитмест, урăхла каласан, çирĕмрен каярах. Ун пек [[минус-мел|"минус-йĕркесене"]]<ref>Е. К. СОБОЛЕВСКАЯ (Украина). (К ВОПРОСАМ МЕТАФИЗИКИ СТИХА). МИНУС-СТИХ, ЕГО ПРИРОДА И ОНТОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВАНИЯ // Москва: Портал "О литературе", LITERARY.RU. Дата обновления: 24 ноября 2007. URL: http://www.literary.ru/literary.ru/readme.php?subaction=showfull&id=1195911403&archive1195938592 (дата обращения: 05.02.2016).</ref> çырура пăнчăлăхсемпе палăртса хайхи блоксене туллилетме май пур.<ref>«Нарспие» мӗнле пичетлемелле? [Текст] : ["Нарспи" позмӑна ҫӗнӗрен пичетлесси ҫинчен] / Элли Илле // Хыпар. — 2005. — 1 пуш. — (Литературӑпа ӳнер кӑларӑмӗ ; № 1 ; с. 2 уйр. паг.)</ref> [[Çеçпĕл Мишши]]ччен [[чăваш чĕлхи]]нче [[сăмах]]сенчи [[пусăм]]сен çирĕп йĕркесем пулман. Çавăнпа та [[поэма|поэмăна]] [[силлабика]] виçипе çырнă теме тивет. Анчах та паянхи чĕлхере пусăмăн çирĕп йĕркисем пур. Поэмăна сасăпа [[Илемлĕ вулав|вуланă]] чухне çавсене кашниех шута илет. Çак саманта асра тытсан паянхи тăрăмра поэмăн виçине изосиллабизмлă [[дольник]] теме май пур. Кашни йĕркере — çичшер [[сыпăк]].<ref>Илле, Элли. Сӑвӑ теорийӗн никӗсӗсем [Текст] : Çеҫпӗл Мишшин 100 ҫулхи юбилейӗ ҫитнӗ май - аслӗ поэта хисеп туса: [Сӑвӑ системи ҫин.] / Элли Илле // Ҫамрӑксен хаҫачӗ. - 1999. - 20 ҫурла - 3 авӑн (№ 31-32). - С. 10</ref> Хушăран-хушă [[логаэд]]ла йĕркесем те тĕл пулаççĕ. Поэмăна [[Састаш|рифмăланин]] уйрăмлăхĕсем те кăсăклă. Юнашар, урлă, ытам тата ытти састашсем "тĕлли-паллисĕр" черетленеççĕ. === Сăнарсем === * Нарспи * Сетнер — Нарспин савни * Тăхтаман — Нарспи упăшки * Михетер — Нарспи ашшĕ * Михетер карчăкĕ (ячĕ паллă мар) — Нарспи амăшĕ. == Поэмăн сцена çинчи пурнăçĕ<ref>[http://www.chnm.ru/news/?id=539 Поэма «Нарспи» на сценах чувашских театров] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923202933/http://www.chnm.ru/news/?id=539 |date=2015-09-23 }}</ref> == {{main|Нарспи поэмăн сцена çинчи пурнăçĕ}} Чăваш театрĕсенче К. В. Ивановăн «Нарспи» поэмине çиччĕ хут лартнă: 1922, 1940, 1944, 1948, 1959,1979, 1989 çулсенче. 1979 -1989 çулсенче ăна кашни çулах лартнă. ''Нарспи'' сăнарне тĕрлĕ вăхăтра Ольга Ырсем, Вера Кузьмина, Валентина Иванова, Нина Григорьева, Светлана Михайлова, Таисия Ерусланова, Рона Ананьева, Анфиса Долгова сцена çинче кăтартнă. === «Нарспи» опера<ref>[http://opera21.ru/page.php?id=201 Опера «Нарспи»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160811031820/http://opera21.ru/page.php?id=201 |date=2016-08-11 }}</ref> === {{main|Нарспи (опера)}} «Нарспи» поэма драматургсене çеç мар, чылай композитора хăй патне илĕртнĕ, поэма сюжетне Иосиф Пустыльник (либретто авторĕсем - Иоаким Максимов-Кошкинский тата Пётр Градов) тата Владимир Иванишин ленинград композиторĕсем (либретто авторĕ - Петĕр Хусанкай) [[1940]] çулта опера картине кĕртнĕ. «Нарспи» опера спектакльне (либретто, мусăкĕ Григорий Хирпӳн) Чăваш патшалăх оперăпа балет театрĕн сцени çинче 1967 çулта театăра йĕркелесе янă [[Марков Борис Семёнович|Борис Марков]] кăтартнă. «Нарспи» — чăваш оперин хăйне евĕр тĕслĕхĕ. Çав спектакăлех, кăшт улăштарнăскер, халĕ те театрта, Тамара Чумакова ([[1967]] çулта вăл Нарспи партине юрланă) тăрăшнипе, пурăнать. === «Нарспи» мюзикл === {{main|Нарспи (мюзикл)}} '''«Нарспи»''' — 2008 çулхи пуш уйăхĕн 20-21-мĕшĕсенче Шупашкарта Филармони сцени çинче кăтартнă мюзикл. Пĕрремĕш чăваш мюзиклĕ шутланать. Мусăыкне [[Казаков Николай Нилович|Николай Казаков]] композитор хайланă. Либреттăна [[Чиндыков Борис Борисович|Борис Чиндыков]] хатĕрленĕ. Тĕп сăнарĕсене Наталья Ильц (Нарспи) тата Александр Васильев (Сетнер) вылянă. == Çыравçăсем поэма пирки == '''Ангел Тодоров, пăлхар çыравçи''':{{Цитата пуçламăшĕ}}''…«Нарспи» поэма пичетрен тухнине чăваш литературин тусĕсем - пăлхар çыравçисем - мăн савăнăçпа кĕтсе илчĕç''{{Цитата вĕçĕ}} Литература тишкерӳçи Иван Сестримский (Болгари): <blockquote>{{oq|ru|''Поэма обладает замечательными художественными достоинствами, которые обеспечивают ее прочный успех и долгую жизнь'',}}</blockquote> <small><Куçару: Поэма, хăйĕн илемлĕхле чыслăхĕсене кура, çирĕп ăнăçлăх тата вăрăм кунçул çĕнтерсе илнĕ.></small> '''Мустай Карим, Пушкăртстан халăх сăвăçĕ:'''{{Цитата пуçламăшĕ}}''{{oq|ru|Я никогда не перестану удивляться и поражаться чудом, имя которому Константин Иванов. О нём я сужу не только по его широкой славе, а по свету, звучанию, аромату, по сути каждой его поэтической строки. Ибо как сопереводчик «Нарспи»—на башкирский язык я испытывал неописуемый праздник в себе от прикосновения к этому шедевру, от причастности к нему. В Иванове я вижу высшее проявление раскованного творящего духа нации. Он дал беспредельную свободу чувашскому слову и долговечную жизнь ему. Это был неповторимый взлёт''}}{{Цитата вĕçĕ}} <small><Куçару: Эп "Константин Иванов" ятлă тĕлĕнтермĕшрен нихçан та хăпартланма пăрахас çук. Ун анлă мухтавне кура кăна мар, кашни позилле йĕркен çутăлахне, янравне, шăршине туйса та çапла калатăп. Мĕншĕн тесен "Нарспин" пушкăртла çумкуçарăвçи пулса çак шедевр çумне сĕртĕнтĕм, хама уяври пек туйрăм унпа çывăх пулса. Ивановра эп пултаракан наци ăç-хакăлĕн чи çÿллĕ шайĕн палăрăмне куратăп. Вăл чăваш сăмахне виçесĕр ирĕклĕх тата вăрăм кунçул панă. Ку — нихçан манăçми вĕçев пулнă.></small> == Вуламалли == * Константин Иванов, «Сочинения», Шупашкар, 1990, ISBN 5-7670-0331-9. * Константин Иванов, «Нарспи», Шупашкар, 1985. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем== * [https://wikisource.org/wiki/%C2%AB%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B8%C2%BB_%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0 Викитека: «Нарспи» поэма] * [http://chuvash.org/e/d09dd0b0d180d181d0bfd0b82028d0bfd0bed18dd0bcd0b029 «Нарспи» поэми] * [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./299/2899/423466/535891 ПОЭМЕ "НАРСПИ" - 100 ЛЕТ] * [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./299/2899/423466/450893/451150 О поэме "Нарспи" К.Иванова] * [http://ru.wikisource.org/wiki/Нарспи._Преступление_Нарспи_(Константин_Иванов) Нарспи (поэма, Хуcанкай куçарни)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524035421/http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B8._%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B8_(%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2) |date=2013-05-24 }} * [http://www.gap.archives21.ru/default.aspx?page=./3698/4994 Поэме «Нарспи» — 100 лет]</ref> * [http://gov.cap.ru/hierarhy.asp?page=./299/2899/759080/836576/836672/836808 Поэма «Нарспи» на разных языках] * [http://ru.wikisource.org/wiki/Нарспи._Преступление_Нарспи_(Константин_Иванов) Нарспи (поэма, в переводе Хузангая)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130524035421/http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B8._%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BF%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%81%D0%BF%D0%B8_(%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BD_%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2) |date=2013-05-24 }} * [http://elibrary.udsu.ru/xmlui/bitstream/handle/123456789/3693/83_1.pdf?sequence=1 СОВРЕМЕННАЯ НАРСПИАНА: ИТОГИ И ПЕРСПЕКТИВЫ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170811210235/http://elibrary.udsu.ru/xmlui/bitstream/handle/123456789/3693/83_1.pdf?sequence=1 |date=2017-08-11 }} * [http://21.unise.ru/news/2/32284 Сергей Фишер: «В оперу „Нарспи“ можно смотреться как в зеркало и видеть неискажённое отражение многовековой истории народа»]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://ubasi.livejournal.com/166206.html?view=179006#t179006. Чувашия: ПОЭМА "НАРСПИ" НА АНГЛИЙСКОМ (пер. Вл. Шашкова)] * [http://chuvash.org/news/8218.html «Музыкӑри Нарспианӑна» йыхравлаҫҫӗ] * [http://chuvash.org/news/13389.html «Нарспи» аудиокӗнеке шорт-листа кӗнӗ] * [https://chuvash.org/content/4895-Чувашский%20сакральный%20мир%3A%20«Тысячи%20и%20одна%20тайна%20«Нарспи»%20%28Выпуск%206%29.html Станислав Убасси: Чувашский сакральный мир: «Тысячи и одна тайна «Нарспи» (Выпуск 6)]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * Таисия Ташней. [https://chuvash.org/news/44637.html Культура: «Нарспи» поэмӑна бурят чӗлхипе вулама пулать] {{Константин Иванов}} [[Категори:Нарспи]] [[Категори:Чăваш литератури]] [[Категори:Паллă чăваш поэмисем]] [[Категори:Константин Иванов]] c7daq7hqyi8b2602xjkfighlpe6uldd 0 11309 877397 845248 2026-09-11T09:49:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877397 wikitext text/x-wiki {{РФ субъекчĕ |RuNm = Томск облаçĕ |OfNm1 = Томская область<br>[[File:Потаповы_лужки_IMG_1836_7.jpg|250px]] |OfNm2 = &nbsp; |FSFlag = Flag of Tomsk Oblast.svg |FSCoA = Coat of arms of Tomsk Oblast, Russia.svg |FlagLnk = Томск облаçĕн ялавĕ |CoALnk = Томск облаçĕн гербĕ |FSMap = Map of Russia (2014–2022) - Tomsk Oblast.svg |FSCtrWhat = Тĕп хули |FSCtrNm = [[Томск]] |AreaRnk = 16 |TotArea = 314 391 |WaterPrcnt = 0,4 |PopRnk = 48 |PopQty = 1 052 106 |PopCtDate = 2023 |PopDens = 3,35 |FedDistrNm = [[Çĕпĕр федераци тăрăхĕ]] |EcRegNm = [[Анăç-Çĕпĕр экономика районĕ]] |CadNo = 70 |LangLangs = s |OfLangs = [[вырăс чĕлхи|вырăс]] |HeadTtl = Кĕпернатор |HeadNm = [[Мазур Владимир Владимирович]] |ViceTtl = |ViceNm = |LegislTtl = Область Думин председателĕ |LegislNm = [[Козловская Оксана Витальевна]] |FSAnthem = [[Томск облаçĕн гимнĕ]] |FSUTC = [[Красноярск вăхăчĕ|MSK+4]], URC+7 }} '''Томск облаçĕ''' ({{lang-ru|Томская область}}) — [[Раççей Федерацийĕ]]н субъекчĕ. [[Çĕпĕр федераци тăрăхĕ]]нче, [[Анăç-Çĕпĕр экономика районĕ]] кĕрет. Администраци [[Томск]] хулинче вырнаçнă. == Тавралăхĕ == == Çутçанталăк == == Истори == == Халăх йышĕ == === Томск облаçĕнчи чăвашĕсем === {{main|Томск облаçĕнчи чăваш ялĕсем}} == Культура == Томск облаçĕнчи чăвашсен те халĕ "[["Эпир", хаçат (Томск облаçĕ)|Эпир]]" хаçат (тĕп редакторĕ - Юлия Степанова) пур. Томск облаçĕнче хальхи вăхăтра 10 пине яхăн чăваш пурăнать. Вĕсем [[1995]] çулхи çу уйăхĕнче чăмăртана пуçланă. Малтан "Палан" ансамбль, тăван историпе, культурăпа паллаштаракан "Вучах" клуб йĕркеленĕ. Темиçе çул каялла чăваш обществи вырăнне "Чăваш Ен" наци культура автономийĕ туса хунă. == Паллă çыннисем == == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * [http://bse.uaio.ru/BSE/2601.htm Томская область] * Адам А. М., Ревушкина Т. В., Нехорошев О. Г., Бабенко А. С. — Особо охраняемые природные территории Томской области: Учебно-справочное пособие. 2001|издательство=НТЛ}} * {{книга|автор=Антошкина О. А., Грынгазова А. А., Киселёва О. Н.|заглавие=Памятники природы Томской области|место=Томск|год=2008|издательство=«Печатная мануфактура»}} * {{книга|автор=Бекинина М. С.|заглавие=География Томской области|издание=Второе переработанное и дополненное издание|место=Томск|издательство=ТГУ|год=1971|страниц=116|тираж=35000}} * {{книга|автор=Березнеговская Л. Н., Березовская Т. П., Дощинская Н. В.|заглавие=Лекарственные растения Томской области|издание=Издание второе|место=Томск|издательство=Издательство Томского университета|год=1972|страниц=172|тираж=45000}} * {{книга|автор=[[Дмитриенко, Надежда Михайловна|Дмитриенко Н. М.]]|заглавие=Сибирский город — Томск|место=Томск|год=2001}} * {{книга|автор=Евсеева Н. С. |заглавие=География Томской области. (Природные условия и ресурсы)|ссылка=http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000118242|ответственный=|издание=|место=Томск|издательство=|год=2001 |страницы=|страниц=223|isbn=5-7511-1930-X|isbn2=}} * {{книга|автор=Евсеева Н. С., Ромашова Т. В., Нехорошев О. Г., Окишева Л. Н., Адам А. М. |заглавие=География Томской области. Население. Экономика. Экология. 9 кл.:Учебное пособие для общеобразовательных учебных заведений|ссылка=http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000439686|место=Томск|издательство=|год=2010 |страницы=|страниц=212|isbn=5-93629-196-0 |ответственный=|издание= 3-е изд|isbn2=|тираж= 3000}} * {{книга|автор= |заглавие=Родной край. Очерки природы, истории, хозяйства и культуры Томской области|место=Томск |издательство=Издательство ТГУ |год=1974 |страниц=402}} * Энциклопедия Томской области. [в 2 т.] / Адм. Том. обл., Том. гос. ун-т; [редкол.: Г. В. Майер (председатель) ; Н. М. Дмитриенко (науч. ред.) и др.]. — Томск : Изд-во Том. ун-та, 2008—2009. ** [http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000342907 Т. 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200222004247/http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000342907 |date=2020-02-22 }} : А — М. — 2008. — 463 с. : ил., портр., XVI л. ил., портр. — ISBN 978-5-7511-1895-2 (в пер.). ** [http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000375082 Т. 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171116131356/http://vital.lib.tsu.ru/vital/access/manager/Repository/vtls:000375082 |date=2017-11-16 }} : Н — Я. — 2009. — [4], 469—999 с. : ил., портр., XXV—XXXII с. ил. — С. XVII—XXIV в изд. отсутствуют. — Имен. указ.: с. 949—989. — ISBN 978-5-7511-1917-1 * Историческая энциклопедия Сибири : [в 3 т.] / Российская акад. наук, Сибирское отд-ние, Ин-т истории, Изд. дом «Историческое наследие Сибири»; [гл. ред.: В. А. Ламин; редкол.: С. С. Букин и др.]. — Новосибирск : Историческое наследие Сибири, 2010. — 27 см. ** [http://www.letopisi54.ru/upload/userfiles/7f1/7f19f83100e7982e872d893b55049601.pdf Т. 1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210131085849/http://www.letopisi54.ru/upload/userfiles/7f1/7f19f83100e7982e872d893b55049601.pdf |date=2021-01-31 }}: А — И. — 2010. — 715 с. : ил., портр., цв. ил. — ISBN 5-8402-0230-4. ** [http://www.letopisi54.ru/upload/userfiles/f26/f260dfcf49cbb6de62af64e3e50591cc.pdf Т. 2] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231008094302/http://www.letopisi54.ru/upload/userfiles/f26/f260dfcf49cbb6de62af64e3e50591cc.pdf |date=2023-10-08 }}: К — Р. — 2010. — 807 с. : ил., портр., табл., цв. ил. — ISBN 5-8402-0231-2. ** [http://www.letopisi54.ru/upload/userfiles/3c8/3c8376c4cd16498e5270d52b9e9bcd16.pdf Т. 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211123084353/http://www.letopisi54.ru/upload/userfiles/3c8/3c8376c4cd16498e5270d52b9e9bcd16.pdf |date=2021-11-23 }}: С — Я. — 2010. — 783 с. : ил., портр., табл., цв. ил. — ISBN 5-8402-0248-7. == Каçăсем == * [http://www.tomsk.gov.ru/ Облаçĕн официаллă сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090719000749/http://www.tomsk.gov.ru/ |date=2009-07-19 }} * [http://www.catalog.tomsk.ru/r.php?r=43&st=1&v=1 ТОмск облаçĕн сайчĕсен каталогĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070704100405/http://www.catalog.tomsk.ru/r.php?r=43&st=1&v=1 |date=2007-07-04 }} * [http://www.russia-tour.ru/dos/tomsk/ Томскăн чаплă вырăнĕсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080517151136/http://www.russia-tour.ru/dos/tomsk/ |date=2008-05-17 }} {{Томск облаçĕ}} {{Çĕпĕр федераци тăрăхĕ}} {{Раççей Федерацин субъекчĕсем}} [[Категори:Томск облаçĕ|*]] pohv2mq96rsauh8y9rhvh4kfovzdhwb 0 24655 877388 876084 2026-09-11T03:17:35Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877388 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Рени (Re)<!--Назва-->|75<!--Атомний номер-->|[[Ӳкерчĕк:Rhenium single crystal bar and 1cm3 cube.jpg|200px]]Çутă кĕмĕл тĕслĕ металл <!-- Зовнішній вигляд-->|186.207<!--Атомна маса-->|137<!--Радіус атома-->|759.1(7.87)<!--Енергія іонізації-->|[Xe] 4f¹⁴ 5d⁵ 6s²<!--Електронна конфігурація-->|128<!--Ковалентний радіус-->|(+7e) 53 (+4e) 72<!--Радіус іона-->|1.9<!--Електровід'ємність-->|Re←Re³⁺ -0.30В<!--Електродний потенціал-->|5, 4, 3, 2, -1<!--Степені окислення-->|21.02<!--Густина-->|0.138<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = Редкол.:Зефиров Н. С. (гл. ред.) |часть = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т. |оригинал = |ссылка = |ответственный = |издание = |место = Москва |издательство = Советская энциклопедия |год = 1995 |том = 4 |страницы = 236 |страниц = 639 |серия = |isbn = 5-85270-039-8 |тираж = 20 000 }} </ref> <!-- Питома теплоємність-->|48.0<!--Теплопровідність-->|3453<!--Температура плавлення-->|34<!--Теплота плавлення -->|5900<!--Температура кипіння-->|704<!--Теплота випаровування-->|8.85<!--Молярний об'єм-->|гексагоналлă<!--Структура решітки-->|2.760<!--Період решітки-->|1.615<!--Відношення c/a-->|416.00<!--Температура Дебая-->}} {| style="text-align: left; background-color: pink; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>Re</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>75</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''186.207''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Xe] 4f¹⁴ 5d⁵ 6s²''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Рени'''</big> |} '''Рени''' - '''Re''' — ({{lang-la|Rhenium}}) [[Элементсен периодикăллă системи]]н 75-мĕш [[хими элеменчĕ]]. == Истори == [[Менделеев Дмитрий Иванович|Д. И. Менделеев]] элементсен периодикăллă системипе килĕшӳллĕн Рени пулассине, ун химипе физика пахалăхĕсене, каласа хунă («двимарганец»)<ref>{{cite journal|first=Henry|last=Moseley|title=High Frequency Spectra of the Elements, Part II|journal=Philosophical Magazine|year=1914|pages=703–713|url=http://www.chemistry.co.nz/henry_moseley_article.htm}}</ref>. Элемента [[1925]]-мĕш çулта нимĕç химикĕсем [[Ноддак Ида|Ида]] тата [[Ноддак Вальтер|Вальтер Ноддаксем]] [[Siemens & Halske]] компанин лабораториче тĕпчевсем тунă чухне тупнă. Вĕсем плтина рудипе [[колумбит|колумбитра]], каярах [[гадолинит|гадолинитпа]] молибденитра тупаççĕ. <ref name='Ekamangane'>{{cite journal|last=Noddack|first=W.|coauthor=Tacke, I.; Berg, O.|title=Die Ekamangane|journal=Naturwissenschaften|year=1925|volume=13|issue=26|pages=567–574|doi=10.1007/BF01558746}}</ref> 1928-мĕш çулта вĕсем 600 кг [[молибденит|молибденитран]] 1 г рени уйăрма пултарнă. <ref name="1g">{{cite journal|last=Noddack|first=W.|coauthor=Noddack, I.|title=Die Herstellung von einem Gram Rhenium |journal=Zeitschrift für anorganische und allgemeine Chemie|year=1929|volume=183|issue=1|pages =353–375|doi=10.1002/zaac.19291830126|language=German}}</ref> Элемента [[Рейн провинцийĕ|Рейн провинцине]] (Ида Нодакăн тăван енне) халаласа ятне панă. == Рени геохимийĕ == Çĕр хуппиничи чи сахал элементсенчен пĕри. [[Кларк|Кларкĕ]] 10⁻³ г/т. Геохими пахалăхĕсем периодика таблицири кӳршĕсем, анлăрах сарăлнă [[молибден]]па [[вольфрам]] евĕрлĕ. Вĕсен минералĕсенче питĕ сахал сайра тĕл пулать. Хăшпĕр управсенчи молибден рудисем - ренин тĕп çăлкуçĕсем, вĕсен унта молибденпа çула май кăлараççĕ. Питĕ сайра тĕл пулнă Казахстанри [[Жезказган]] хули патĕнче тупнă [[джезказганит]] (CuReS₄) минералта тĕл пулать. Рени сахал шайра тата [[колумбит]], [[колчедан]]<ref>[http://www.alhimik.ru/read/venec13.html О редких и рассеянных элементах]</ref>, [[циркон]] [[Сайра çĕр элеменчĕсем|сайра çĕр элеменчĕсен]] минералĕсенче <ref>[http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/3874.html Рений на сайте XuMuk.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110517235723/http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/3874.html |date=2011-05-17 }}</ref> тĕл пулать. [[Раççей Патшалăхĕ|Раççейре]] экономикăлла тупăшлă пĕртен пĕр вырăн пур, унта 10-15 тонна яхăн рени пур. Ана [[1992]]-мĕш çулта [[Итуруп]] утравĕ (Курил утравĕсем) [[Кудрявый (вулкан)]] патĕнче тупнă. <ref>[http://les.mnr.gov.ru/part/?act=more&id=62&pid=11 Федеральное агентство лесного хозяйства министерства природных ресурсов Российской Федерации]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Унта рени [[рениит]] ReS₂ пек тĕл пулать (чĕнтĕр тытăмĕ [[молибденит]] евĕр). === Тĕнчере рени кăларни === [[Ӳкерчĕк:Molybdenit 1.jpg|thumb|left|Молибденит]] Рени таса метал пек тел пулмасть. Молибденитра 0.2% таран тĕл пулать<ref name="Woolf"/> [[2006]]-мĕш çулта тĕнчипе 40 [[тонна]] яхăн кăларнă. Чи нумай кăлараканни [[Чили|Чилири]] Molymet компани <ref name="R">{{статья|автор=metaltorg.ru|пуçелĕк=Проблемы мирового рынка рения|ссылка=http://www.metaltorg.ru/analytics/publication/index.php?id=2524|язык=ru|тип=Информационный бюллетень МЭРТ РФ|издательство=metaltorg.ru|год=2006}}</ref> <ref>{{cite web|url=http://minerals.usgs.gov/minerals/pubs/country/2005/cimyb05.pdf |format=PDF|first=Steve T|last=Anderson| publisher=[[United States Geological Survey]]|title=2005 Minerals Yearbook: Chile|accessdate=2008-10-26}}</ref>. == Хакĕ == Рени- хаклă металл. Хакĕ тасалăхĕпе тачă çыхăннă. Ренин 1 [[килограмм|кг]] 1000 -тен 10 000 доллар таран тăрать <ref>[http://www.miningexpo.ru/articles/38 Рений — металл XXI века] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120120143538/http://www.miningexpo.ru/articles/38 |date=2012-01-20 }}</ref> <ref>[http://www.infogeo.ru/metalls/price/?act=show&okp=176630 Цены российского рынка на металлы и сырье]</ref>.{{cite web|title=MinorMetal prices|publisher=minormetals.com|url=http://www.minormetals.com/|accessdate=2008-02-17}}</ref><ref>{{cite web|url=http://in.reuters.com/article/oilRpt/idINL1037587920080710|first=Jan|last=Harvey|title=Analysis: Super hot metal rhenium may reach "platinum prices"|date=2008-07-10|accessdate=2008-10-26|publisher=Reuters India}}</ref> == Тупăçлани == [[Ӳкерчĕк:Ammonium perrhenate.jpg|thumb|left|Аммони перрениачĕ]] Рени металне аммони перрениатне водородпа хĕртсе туса илеççĕ. <ref name="patnaik" /> :2 NH₄ReO₄ + 7 H₂ → 2 Re + 8 H₂O + 2 NH₃ == Усă курни == Пысăк ирĕлӳ температури, химилле тĕреклĕх, катализ пахалăхĕсем (платиноидсене çывăх) пуррипе рение усă кураççĕ. Ренине çак япаласене тума усă кураççĕ: * [[тетраэтилсвинец]] хушмасăр тăвакан бензин тумалли платинорени катализаторĕсем; * 2200&nbsp;°C градус таран виçме пултаракан [[вольфрам]]-рени [[термопара]]сем. * вольфрам тата молибден шăранчăкĕсенче. Рени хушни çирĕплĕхĕпе пластичностьне пĕр вăхăтрах ӳстерет. * [[масс-спектрометр]]сенче тат ионн [[манометр]]сенче хĕрекен çип. * рективлă двигательсенче. [[Никĕль]] рени шăранчăкĕсенченгазтурбина двигательсен лопаткисене ăсталаççĕ<ref name="Kablov">{{кĕнеке|автор=Каблов Е. Н., Толораия В. Н., Орехов Н. Г.|часть=Металловедение и термическая обработка металлов|пуçелĕк=Монокристаллические никелевые ренийсодержащие сплавы для турбинных лопаток ГТД|издание=№ 7|год=2002|страницы=7—11}}</ref>. Тата ренирен хăйне хăй тасалакан электричество контакчĕсе тăваççĕ. ¹⁸⁸Re тата ¹⁸⁶Re радиохастар изотопсем ӳпке ракне сыватма усă кураççĕ. Иккĕшĕ ӳте пĕр тарăнăшне кĕреççĕ (5&nbsp;мм ¹⁸⁶Re тата 11&nbsp;мм ¹⁸⁸Re), анчах ¹⁸⁶Re [[çурма аркану тапхăрĕ]] пысăкрах (90 сехет 17 хирĕç).<ref name="Dilw">{{cite journal| first=Jonathan R.|last=Dilworth|coauthor =Parrott, Suzanne J.|title=The biomedical chemistry of technetium and rhenium| journal=Chemical Society Reviews|year= 1998|volume=27|pages=43–55|doi=10.1039/a827043z}}</ref><ref>{{cite web|publisher=[[Oak Ridge National Laboratory]]|title=The Tungsten-188 and Rhenium-188 Generator Information|year=2005|url=http://www.ornl.gov/sci/nuclear_science_technology/nu_med/188info.htm|accessdate=2008-02-03 |archiveurl = http://web.archive.org/web/20080109170105/http://www.ornl.gov/sci/nuclear_science_technology/nu_med/188info.htm <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 2008-01-09}}</ref> [[Технеци]]пе химилле пахалăхĕсем пĕр пекрех пулнипе рение радиофармакологиче технеци çыхăнăвĕсене кĕртеççĕ, мĕншĕн тесен технецин [[çурма аркану тапхăрĕ]] питĕ пĕчĕк. <ref name="Dilw"/><ref>{{cite journal|doi=10.1039/QR9621600299|title=An outline of technetium chemistry|year=1962|author=Colton, R.|coauthor=Peacock R. D.|journal=Quarterly Reviews Chemical Society|volume=16|pages=299–315}}</ref> == Рени изотопĕсем == {{Main|Рени изотопĕсем}} Ренин çутçанталăкри хутăшĕнче арканман ¹⁸⁵Re 37.4% тата радиохастар, пысăк [[çурма аркану тапхăрĕ|çурма аркану тапхăрлă]] (10¹⁰ çул яхăн) ¹⁸⁷Re 62.6%.<ref>{{cite web|url=http://math.ucr.edu/home/baez/physics/ParticleAndNuclear/decay_rates.html|title=How to Change Nuclear Decay Rates|year=1993|first=Bill|last=Johnson|accessdate=2009-02-21}}</ref><ref name="Bosch1996">{{cite journal|doi=10.1103/PhysRevLett.77.5190|title=Observation of bound-state β– decay of fully ionized ¹⁸⁷Re:¹⁸⁷Re-¹⁸⁷Os Cosmochronometry|author=Bosch|year=1996|journal=Physical Review Letters|volume=77|issue=26|pages=5190–5193|pmid=10062738|last2=Faestermann|first2=T|last3=Friese|first3=J|last4=Heine|first4=F|last5=Kienle|first5=P|last6=Wefers|first6=E|last7=Zeitelhack|first7=K|last8=Beckert|first8=K|last9=Franzke|first9=B}}</ref> ¹⁸⁷Re бета-арканăвне [[рени-осми меслечĕ|рени-осми меслечĕпе]] рудасен ӳсĕмне тĕпчеме усă кураççĕ. Çак арканун хăваче 2,6 кэВ пĕтĕм пĕлнĕ [[радиониуклид|радиониуклидсен]] хушшинчи чи пĕчĕкисенчен пĕри. Унсăр пуçне искуствелла тунă тата 27 радиохастар изотоп пулни паллă. <ref name="Audi">{{cite journal|first=Audi|last=Georges |title=The NUBASE Evaluation of Nuclear and Decay Properties|journal=Nuclear Physics A|volume=729|pages=3–128|publisher=Atomic Mass Data Center|year=2003|doi=10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001}}</ref> == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Rhenium}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Re/key.html Рени Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240714195110/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/Re/key.html |date=2024-07-14 }} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb075.htm Рени хими элеменчĕсен вулавăшĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520204742/http://n-t.ru/ri/ps/pb075.htm |date=2013-05-20 }} * [http://www.metalprices.com/FreeSite/metals/re/re.asp Цены на рений (сайт на англ. языке)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120115004912/http://www.metalprices.com/FreeSite/metals/re/re.asp |date=2012-01-15 }} * [http://www.toma-group.com/ Переработка рения — Toma Group {{ref-en}}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130719051758/http://toma-group.com/ |date=2013-07-19 }} * [http://www.chemport.ru/pertable/elinfo.php?el=75 Сведения о химическом элементе «рений» (Большая советская энциклопедия, 1970 г.) на Химическом портале ChemPort.Ru] {{Chem-element-stub}} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Куçамлă металсем]] [[Категори:Дмитрий Менделеев пулассине каланă элементсем]] 700ea27hr9w8qqkrqcyufl5tt0sv1fo 0 26071 877396 713106 2026-09-11T09:07:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877396 wikitext text/x-wiki '''Театр юлташлăхĕ 814''' — Мускавра [[1995]] çулта [[Меньшиков Олег Евгеньевич|Олег Меньшиков]] хистенипе уçăлнă [[Антреприза|антрепризăллă]] театр компанийĕ<ref>[http://www.comedia.ru/index-ea=1&ln=1&chp=showpage&num=57 Олег Меньшиков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204061753/http://www.comedia.ru/index-ea%3D1%26ln%3D1%26chp%3Dshowpage%26num%3D57 |date=2017-12-04 }}</ref>. Театр адресĕ: Мускав, Страстной бульвар, 6, 2 пӳрт (Чеховская, Пушкинская, Тверская метро чарăнăвĕ). Хăш чухне спектакльсене [[Моссовет ячĕллĕ театр]]ăн сцени çинче кăтартаççĕ. Театр компанипе ирĕклĕ актёрсем те, репертуарлă театрсенчи актёрсем те пĕрле ĕçлеççĕ. Вĕсен хушшинче: [[Сухоруков Виктор Иванович|Виктор Сухоруков]], [[Трибунцев Тимофей Владимирович|Тимофей Трибунцев]], [[Башаров Марат Алимжанович|Марат Башаров]], [[Колтаков Сергей Михайлович|Сергей Колтаков]], [[Дубровская Анна Анатольевна|Анна Дубровская]], [[Мысина Оксана Анатольевна|Оксана Мысина]], [[Горбунов Алексей Сергеевич|Алексей Горбунов]], [[Швец Наталья Викторовна|Наталья Швец]], [[Бреславская Татьяна Юрьевна|Татьяна Бреславская]], Елена Цыплакова, [[Татаренков Никита Дмитриевич|Никита Татаренков]], [[Сирин Александр Вячеславович|Александр Сирин]], [[Браматкин Максим Леонидович|Максим Браматкин]], [[Усов Александр Викторович|Александр Усов]] тата урăх ăстасем те. Театр компани лартнă спектакльсем: * [[1998]] — «[[Горе от ума (пьеса)|Горе от ума]]» [[Грибоедов|А. С. Грибоедовăн]]. Режиссёр: ''[[Олег Меньшиков]]''<ref name=autogenerated1>[http://www.smotr.ru/proect/te814.htm Пять вечеров с Чацким]</ref><ref>[http://www.menshikov.ru/theatre/gore/gore.html О спектакле «Горе от ума»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130520160511/http://www.menshikov.ru/theatre/gore/gore.html |date=2013-05-20 }}</ref> * [[2000]] — «Кухня» [[Курочкин Максим Александрович|М. А. Курочкинăн]]. Режиссёр: ''Олег Меньшиков''<ref>[http://www.smotr.ru/rez/814_kuh/main.htm  Нибелунги уже под Киевом]</ref> * [[2001]] — «[[Игроки (камит)|Игроки]]» [[Гоголь Николай Васильевич|Н. В. Гоголĕн]]. Режиссёр: ''Олег Меньшиков''<ref>[http://www.menshikov.ru/theatre/ig/ig.html О спектакле «Игроки»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509124158/http://www.menshikov.ru/theatre/ig/ig.html |date=2013-05-09 }}</ref> * [[2003]] — «Демон», [[Лермонтов Михаил Юрьевич|М. Ю. Лермонтовăн]] «[[Демон (поэма)|Демон]]» поэмипе. Режиссёр: ''[[Кирилл Серебренников]]'' <ref>[http://www.menshikov.ru/theatre/dmn/dmn.html О спектакле «Демон»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130623112005/http://www.menshikov.ru/theatre/dmn/dmn.html |date=2013-06-23 }}</ref> * [[2006]] — «Сны Родиона Раскольникова». Режиссёр: ''[[Сафонов Павел Валентинович|Павел Сафонов]]''<ref>[http://www.menshikov.ru/tt814/s/s.html О спектакле «Сны Родиона Раскольникова»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070920212940/http://www.menshikov.ru/tt814/s/s.html |date=2007-09-20 }}</ref><ref>[http://www.kommersant.ru/doc-y.aspx?DocsID=655816 Двухсерийный сон] «[[Коммерсантъ]]» № 40 (3371) от 09.03.2006</ref> * [[2008]] — «1900». Спектакль-соло, унта мĕнпур рольне Олег Меньшиков хăех вылять, текст Алессандро Барикко, режиссёрĕ пĕтĕм пултарулăх ушкăнĕ Юлташлăх «814»<ref>[http://www.mtfontanka.spb.ru/pro_stceniym/46_08/08.htm Олег Меньшиков и его «соло» (О спектакле «1900» Театрального товарищества 814)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100211104129/http://www.mtfontanka.spb.ru/pro_stceniym/46_08/08.htm |date=2010-02-11 }}</ref>. Премьера 2008 çулхи çу уйăхĕн 15-16-мĕшĕсенче «Черешневый лес» фестиваль вăхăтĕнче, Моссовет ячĕллĕ театр сценинче иртнĕ.<ref>[http://www.menshikov.ru/news.html Олег Меньшиков] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070802011610/http://www.menshikov.ru/news.html |date=2007-08-02 }}</ref> [[2002]] çулта «Театр юлташлăхĕ 814» театр тишкерӳçисем валли çĕнĕ конкурс йĕркелет. Конкурсра çĕнтерекенсене [[Кугель Александр Рафаилович|Александр Кугелĕн]] парнипе тивĕçтереççĕ<ref>[http://www.menshikov.ru/photo/kug/kug_121102.html Театральная премия им. А. Кугеля. От практики к теории] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140427021246/http://www.menshikov.ru/photo/kug/kug_121102.html |date=2014-04-27 }}</ref><ref>[http://www.kommersant.ru/doc-y.aspx?DocsID=541154 Обозреватель Ъ получил золотое перо] «Коммерсантъ» № 10/П (3094) от 24.01.2005</ref>. Театр Раççей провинцисемпе чылай гастроль программипе çӳрет, [[Санкт-Петербург]], [[Рига]], [[Челепи]], [[Сарăту]], [[Тель-Авив]], Çĕпĕр хулисене те çитет. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{teatr-stub}} [[Категори:1995 çулта уçăлнăскерсем]] 8ydgzg5z8teij6fffgilfmhezuhpqwa 0 27556 877395 841540 2026-09-11T08:29:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877395 wikitext text/x-wiki {{пĕлтерĕшсем|Тĕшмĕш (пĕлтерĕшсем)}} [[File:BlackCatTheoNijmegen.jpg|thumb|200px|Тăтăш тĕл пулан тĕшмĕш тĕслĕхĕ: «Хура кушак усала»]] * '''[[Тĕшмĕш]]''' — Cualquiera. == Пĕрлехи хыпарсем == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Гороскоп]] * [[Паллă (тĕшмĕш)]] * [[Иллюзи|Арпашу]] * [[Шарлаттанлăх]] * [[Юмах]] * [[Хура кушак]] * [[Хăрав]] * [[Ĕненӳ]] * [[Çутлăх]] == Каçăсем == {{викикаларăш}} * [http://www.primeta.ru/ Собрание русских народных примет] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110914055937/http://primeta.ru/ |date=2011-09-14 }} * [http://sueverie.net/ Суеверие. Нет ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110926233958/http://sueverie.net/ |date=2011-09-26 }}Сайт о вере и суе-верии. Подробный рубрикатор суеверий. Форум. * [http://sueveriya.ru/ Суеверия. Ру] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902201548/http://sueveriya.ru/ |date=2011-09-02 }} // Тĕшмĕш çынсен порталĕ. Халăх тишкерĕвĕсене сăнани. * [http://www.krotov.info/libr_min/21_f/flo/rensk_04.htm П. А. Флоренский «О суеверии»] * [http://www.slova.ru/book_toc/2/ В.И Даль О поверьях, суевериях и предрассудках русского народа]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.neptun8.ru/Literatura/Bruce.htm Профессор Бристольского университета Брюс Худ о суевериях] * [http://ec-dejavu.ru/s/Superstition.html А. Управителев. Тайноведение и христианство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111012013135/http://ec-dejavu.ru/s/Superstition.html |date=2011-10-12 }} // Философские науки № 5, 1991, с. 84-87 * [http://primety.net Приметы и суеверия] * [http://primeti-i-sueveriya.narod.ru Приметы погоды] * [http://www.cherniy-kot.ru/ Народные приметы, суеверия, поверья, предрассудки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091221005030/http://www.cherniy-kot.ru/ |date=2009-12-21 }} // Полное собрание суеверий. Цитатник «Черный кот» * [http://www.gumer.info/bogoslov_Buks/okkultizm/Lem/index.php А. Г. Леман, «Иллюстрированная история суеверий и волшебства»] * [http://www.2012-7520.kiev.ua/oldbook/narodnajasxmudrost.html Народная сельскохозяйственная мудрость в пословицах и поговорках 1901 год ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110224031140/http://www.2012-7520.kiev.ua/oldbook/narodnajasxmudrost.html |date=2011-02-24 }} [[Категори:Психологи]] [[Категори:Тĕшмĕшлĕх|*]] 11wzp2fe63widsrp9jz5suwkjx3vxcu 0 52322 877382 840504 2026-09-10T23:23:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877382 wikitext text/x-wiki {{урăх пĕлтерĕшсем|Паспорт (пĕлтерĕшсем)}} '''Па́спорт''' ({{lang-fr|passeport}}, {{lang-it|passaporto}}: латынь passus (куçăм) тата porta (хапха)) — вăтам ĕмĕрсенче хула хапхи витĕр каçма ирĕк пани; патшалăхсен [[патшалăх чикки|чиккине]] каçнă тата ютçĕрсенче пулнă чухне харпăрçăн пайăрлăхĕпе [[гражданлăх]]не палăртакан [[патшалăх]] [[документ|докуменчĕ]]. Паспорт патшалăхăн гражданлăхне кăтартать кăна, унăн территоринче документ харпăрçи пурăнмасть пулсан та. Паспорт (раҫҫейре ку РФ гражданинӗн ют ҫӗршыв паспортне), ӑна РФ гражданинӑн шалти паспорчӗпе усӑ кураҫҫӗ). Нумай ҫӗршывра паспорт пӗр вӑхӑтрах патшалӑх шалти этемӗн тӗп удостоверенийӗ шутланать (сӑмахран, Беларуҫри тата Узбекистанра). Хӑш-пӗр ҫӗршывсенче этем удостоверенийӗсене пластик карттӑпа пурнӑҫланӑ (сӑмахран, Азербайджанра, Бельгире, Словакире, Литвара, Францире, Китайра, Грузире, Украинӑра), ахаль паспорта вара уйрăммăн ыйтсан параҫҫӗ.<ref>[https://migrantweb.ru/m/articles/view/Самые-сильные-и-слабые-паспорта-мира-рейтинг-2021-2022 Тӗнчери чи вӑйлӑ та хавшак паспортсем]</ref> Ют çĕршыва кĕмешкĕн паспорт çине чикĕ урлă каçма ирĕқ паракан визăна лартаççĕ, чикĕ урлă каçнă чухне пĕлтерекен паллăсене лартаççĕ. Паспорт çинче çынна идентификацилекен информаци пур: хуҫин сӑнӳкерчӗкӗ, унӑн ячӗ-хушамачĕ-ашшĕ_ячĕ, хӑçан ҫурални, гражданлӑх (паспорт панӑ ҫӗршыв). Паспортпа пӗтӗм тӗнчипе усӑ курма юрать, ҫавӑнпа та пӗтӗм ҫӗршыв паспорчӗсене хӑш-пӗр енчен пӗр пек ҫирӗплетнӗ, наци чӗлхипе ҫырса хунисене вара, ялан тенӗ пекех, акӑлчан е франс чӗлхипе пичетлеҫҫӗ. XXI ӗмӗрте нумай ҫӗршыв биометриллĕ информацие паспорт ҫине кĕртеççĕ. Паспорт РФ гражданӗсем камне идентификацилекен тӗп документ пулса тӑрать. Ӑна йӗркелесси 14 ҫула ҫитнӗ хыҫҫӑн обязательно пулса тӑрать. Паспорта илни вӑл ҫуралнӑранпах пулакан правӑсемпе тивӗҫсене гражданла тивӗҫсене пани пулать. Ҫав шутра – палӑртнӑ вырӑнлӑ документа улӑштармалла. Ҫак требование пурнӑҫламанни чикӗ урлӑ каҫнӑ ҫыннӑн паспортне тата административлӑ яваплӑхне срок патне илсе пырать. Пурăнан адрес улшăннине, саккун йĕркипе, паспорт паракан органсене пĕлтермелле. Кивӗ документ вырӑнне 20 тата 45 ҫул тултарсан çĕнĕрен документ илмелле. Çак ĕçе тумашкăң саккунпа 90 кун пур. Асӑннӑ вӑхӑт иртиччен кивӗ паспортпа ускурма юрать.<ref>[https://bankovaya.ru/wiki/fine-for-an-expired-passport/ Срокчен панӑ паспортшӑн штраф] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221130201020/https://bankovaya.ru/wiki/fine-for-an-expired-passport/ |date=2022-11-30 }}</ref> Патшалӑх, ялан тенӗ пекех, хӑй суйласа илмен патшалӑх паспорчӗпе хӑйӗн территорине кӗме ирӗк памасть, анчах та хӑш-пӗр чухне пухуран кӑларса яраҫҫӗ. Сӑмахран, КИТАЙ Республикинчи граждансем (Тайвань) АПША кӗме кӑна мар, электрон визипе (ESTA) ҫӑмӑллатнӑ майпа усӑ курма пултараҫҫӗ, АНЧАХ ТА 1979 ҫултан ПУҪЛАСА КИТАЙ Республикине йышӑнма пӑрахрӗҫ. Ҫапла вара, пӗр вӑхӑтрах патшалӑхӑн гражданӗсем тата унӑн паспорчӗ пулмасан, йышӑнман патшалӑхсен хӑш-пӗр пайӗсене улӑштарма пултараҫҫӗ. == Çав. пекех == * [[Биометриллĕ паспорт]] * [[ССРП гражданинĕн паспорчĕ]] * [[Виза]] * [[РФ ШĔМ паспорт-виза хĕсмечĕ]] * [[Федерацин миграци хĕсмечĕ]] * [[Прописка]] * [[Миграци картти]] * [[Шкул ачин сывлăх паспорчĕ]] * [[Универсаллă электронлă карттă]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://willtell.info/news/teper_vozmozhno_oformit_pasport_cherez_internet/2010-04-03-3 Оформить паспорт можно в интернете] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120411022525/http://willtell.info/news/teper_vozmozhno_oformit_pasport_cherez_internet/2010-04-03-3 |date=2012-04-11 }} WillTell.info — Новости о правах граждан * [http://www.fms.gov.ru/about/history/ Паспортно-визовая служба: как всё начиналось] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160129085021/http://www.fms.gov.ru/about/history/ |date=2016-01-29 }} * [http://www.ufms-ural.ru/petr1/ Преобразование паспортной системы в эпоху Петра I] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130429120239/http://ufms-ural.ru/petr1/ |date=2013-04-29 }} * [http://www.fmsrm.ru/doc_68.html Паспортная система до и после отмены крепостного права] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150420030312/http://www.fmsrm.ru/doc_68.html |date=2015-04-20 }} * [http://www.fmsrm.ru/doc_72.html Формирование и развитие паспортной системы в России в начале XX века] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150420033734/http://www.fmsrm.ru/doc_72.html |date=2015-04-20 }} * [http://www.fmsrm.ru/doc_71.html Развитие паспортной системы в условиях укрепления административно-командной системы в СССР и в период перестройки в России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150420033550/http://www.fmsrm.ru/doc_71.html |date=2015-04-20 }} * [http://kultura-prava.ru/index.php/2010-05-29-06-03-48/51-2010-05-31-05-54-05.html Как оформить заграничный паспорт?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100913023501/http://kultura-prava.ru/index.php/2010-05-29-06-03-48/51-2010-05-31-05-54-05.html |date=2010-09-13 }} * Кронид Любарский. [http://www.hrights.ru/text/b2/Chapter5.htm Паспортная система и система прописки в России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090429180459/http://www.hrights.ru/text/b2/Chapter5.htm |date=2009-04-29 }} // Институт прав человека * [http://www.consilium.europa.eu/prado/EN/homeIndex.html Открытый он-лайн регистр удостоверяющих личность документов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171002042858/http://www.consilium.europa.eu/prado/EN/homeIndex.html |date=2017-10-02 }} PRADO {{Паспортсем}} [[Категори:Паспортсем]] 7nya1y54az92pd70w6bm4hjwibd4231 0 58234 877359 869631 2026-09-10T14:00:48Z Зофья 40956 сăнӳкерчĕке улăштарни 877359 wikitext text/x-wiki {{пĕр хушаматлисем|Шифрин}} {{Театр ĕçченĕ |Ят = Ефим Шифрин |Ӳкерчĕк = [[File:Efim Shifrin.jpg|thumb|]] |Анлăшĕ = 250px |Çуралнă чухнехи ят = Нахим Залманович Шифрин |Çуралнă вăхăт = [[1956]], [[пуш, 25]] |Çуралнă вырăн = [[Нексикан]] паçулкă, [[Сусуман районĕ]], [[Магадан облаçĕ]], [[СССР]] |Професси = XX, XXI ĕм. совет, раççей актёрĕ, режиссёрĕ, çыравçи, юрăçи<ref>[http://www.yagazeta.com/news.php?extend.2592 Газета Я: Ефим Шифрин: В жизни нужно менять работу, место жительства и даже — жену!]</ref> |Хастар çулсем = |Амплуа = |Театр = [[Шифрин-Театр]] |Чыславсем = «[[Ылтăн Остап]]» (1992) }} {{Listen | Файл_ячĕ = Efim Shifrin voice.oga | Ячĕ = Запись голоса Е.З. Шифрина | Ăнлантарни = Интервью, «[[Эхо Москвы]]»<br />2005 çул, çăвăн 19-мĕшĕ | float = }} '''Ефи́м Шифри́н''' (чăн ячĕ '''Нахи́м Залма́нович Шифри́н'''; [[пуш, 25]], [[1956]], [[Нексикан]] паçулкă, [[Сусуман районĕ]], [[Магадан облаçĕ]]) — [[СССР|совет]] тата [[раççей]] актёрĕ. [[Шифрин-Театр]]а йĕркелекенĕ тата пултарулăх ертӳçи. == Библиографи == ==== Кĕнекесем ==== # «Театр имени меня» — (в соавт. с Г. В. Виреном) ''Москва, «Конец века», [[1994 год]]''<ref>[http://shifrin.ru/chitalnya-rubrika/teatr-imeni-menya/ «Театр имени меня» на сайте Ефима Шифрина]</ref> # «Личное дело Ефима Шифрина» — ''Москва, «Конец века», [[1997 год]]''<ref>[http://shifrin.ru/chitalnya/lichnoe-delo-efima-shifrina/ «Личное дело Ефима Шифрина» на сайте Ефима Шифрина]</ref> # «Течёт река Лета» — ''Москва, Изд-во АСТ, 350 с., 32с. ил., твердый переплет [[2010 год]]''<ref>[http://www.ozon.ru/context/detail/id/5119521/ OZON.ru — Книги | Течет река Лета… | Ефим Шифрин | Купить книги: интернет-магазин / ISBN 978-5-17-065626-4, 978-5-271-27483-1, 978-5-226-02390-3<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref> ==== Тетелри кун кĕнекисем ==== # «Мир тесен» — ''1999 — 2004 год''<ref>[http://shifrin.ru/chitalnya-rubrika/mir-tesen/ «Мир тесен» на сайте Ефима Шифрина]</ref> # «Течёт река Лета» — ''2007 год''<ref>[http://shifrin.ru/chitalnya-rubrika/reka-leta/ «Течёт река лета» на сайте Ефима Шифрина]</ref> # «Дневник Котельника» — ''с 2008 года''<ref>[http://shifrin.ru/chitalnya-rubrika/dnevnik-kotelnika/ «Дневник Котельника» с 02.12.2008 по 17.04.2009 на сайте Ефима Шифрина]</ref> === Интервью === * [http://www.mosfilm.ru/news/index.php?ELEMENT_ID=12157&sphrase_id=86878 Ефим Шифрин: «Где преступление, и где я?» (Редакция Новостей Киноконцерна «Мосфильм», 16 октября 2015 г.)] * [http://www.womanhit.ru/stars/interview/656677-efim-shifrin-ne-dumal-chto-moe-pasportnoe-imya-proizvedet-takoy-perepoloh.html Ефим Шифрин: «Не думал, что мое паспортное имя произведет такой переполох» («WomanHIT.ru» 04 февраля 2014 г.)] * [http://www.echo.msk.ru/programs/vinil/1209867-echo/ Ефим Шифрин в программе «Винил» на радио «Эхо Москвы», 05 декабря 2013 г.] * [http://www.sovsekretno.ru/articles/id/3651/ Нахим Шифрин: «Я близок к бегству от своих» («Совершенно секретно», 24.06.2013)] * [http://www.youtube.com/watch?v=tECHBnRFfFY Видеоинтервью «Комсомольской правде»(15 марта 2013 г.)] * [http://www.grani.lv/daugavpils/33364-efim-shifrin-ya-prosto-perezhivayu-za-latviyu.html Ефим Шифрин: «Я просто переживаю за Латвию…» («Грани.lv», 18 марта 2013 г.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305044921/http://www.grani.lv/daugavpils/33364-efim-shifrin-ya-prosto-perezhivayu-za-latviyu.html |date=2016-03-05 }} * [http://shifrin.ru/wp-content/uploads/2013/03/Tallinn-2013.pdf Ефим Шифрин: «Не понимаю, что дурного находится ниже пояса» («МК-Эстония», 27 февраля — 5 марта 2013 г.)] * [http://shifrin.ru/wp-content/uploads/2013/01/Собачье-интервью1.pdf Ефим Шифрин: «Достаточно взглянуть в собачьи глаза» («Друг», март 2013 г.)] * [http://shifrin.ru/besedka/intervyu-dlya-zhurnala-teatralnye-kassy-2012/ Ефим Шифрин: «Люди без чувства юмора опасны…» («Театральные кассы», март 2012 г.)] * [http://shifrin.ru/wp-content/uploads/2012/07/30_12_12Imena-2.pdf «Лагерные вышки и конвой — реальная картинка моего детства» («Отдохни!», 12/2012 г.)] * [http://teamuz.ru/publication/tet-a-tet/ «Тет-а-тет» («Седьмой континент» март 2012 г.)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304104738/http://teamuz.ru/publication/tet-a-tet/ |date=2016-03-04 }} * [http://www.aif.ru/culture/article/49918 «Все мы эгоисты» («АиФ» № 9 2012 г.)] * [http://www.izvestia.ru/news/516041 «Сочинения Жванецкого — вечные. А меня на вечное тянет» («Известия», 20 февраля 2012 г.)] * [http://kommersant.ru/doc/1867185 «Шифрина не выбирают» (интервью еженедельнику «Ъ-Огонёк» накануне премьеры мюзикла «Времена не выбирают». Февраль 2012)] * [http://shifrin.ru/wp-content/uploads/2012/01/velnes.pdf «Ефим Шифрин: Главное — научиться ладить с самим собой», Интервью журналу «Здоровье от природы»] * [http://shifrin.ru/wp-content/uploads/2012/07/Shifrin.pdf «Ефим Шифрин. Практика живого разговора», Интервью журналу ArtVOYAGE] * [http://kem.kp.ru/video/463243/ «Ефим Шифрин дебютировал в мюзикле» (О премьере мюзикла Михаила Швыдкого «Времена не выбирают» 21 февраля 2012 года в ДК Горбунова. «Комсомольская правда» 20 декабря 2011)] * [http://72afisha.ru/starspeak/468341.html «Всегда считал себя маминым сыном, а оказалось, что и папин» («Группа компаний RUgion» 19.12.2011)]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://fakty.ua/144478-efim-shifrin-mne-snyatsya-mnogoserijnye-sny-v-kotoryh-ya-besstrashnee-i-muzhestvennee-chem-v-zhizni-ya-tak-toskuyu-po-chudesam «Мне снятся многосерийные сны, в которых я бесстрашнее и мужественнее, чем в жизни. Я так тоскую по чудесам!» («Факты» 06.12.2011)] * [http://www.itogi.ru/kultura/2011/1/160668.html «Многоликий» («Итоги» № 01(760) 10.01.2011)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305034602/http://www.itogi.ru/kultura/2011/1/160668.html |date=2016-03-05 }} * [http://www.echo.msk.ru/programs/dithyramb/579149-echo/ Ефим Шифрин в программе «Дифирамб» на радио «Эхо Москвы», 22.03.2009] * [http://www.razgovor.org/interviu/article570 ЧСВН, СЫН З/К] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080511111715/http://www.razgovor.org/interviu/article570/ |date=2008-05-11 }}, интервью [[Никонов, Александр Петрович|Александру Никонову]], 2008 * [http://shifrin.ru/besedka/intervyu-gazete-molodezh-estonii-efim-shifrin-na-zemle-i-v-vozduxe/ «Ефим Шифрин на земле и в воздухе» (Интервью газете «Молодежь Эстонии», 28.10.2007)] * [http://shifrin.ru/besedka/v-cirke-so-zvezdami-ya-sygral-svoyu-luchshuyu-rol-intervyu-vechernej-moskve/ «В „Цирке со звездами“ я сыграл свою лучшую роль!» (интервью «Вечерней Москве»)] * [http://shifrin.ru/besedka/yumor-eto-sedmoe-chuvstvo-gazeta-vesti-segodnya-latviya/ «Юмор — это седьмое чувство!»] * [http://shifrin.ru/besedka/otcu-pripisali-shpionazh-v-polzu-polshi-novye-izvestiya/ «Отцу приписали шпионаж в пользу Польши», «Новые Известия», 23.03.2006] * [http://shifrin.ru/besedka/rossijskaya-gazeta-s-peterburg-na-grani-zakipayushhix-zritelskix-slez/ «На грани закипающих зрительских слез»] * [http://shifrin.ru/besedka/getting-by-on-the-russian-substitude-for-vodka/ «Getting by on the Russian substitute for vodka»] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.shifrin.ru Официаллă сайт] * {{twitter|@koteljnik|Нахим Шифрин}} * {{facebook.com|people/Nakhim-Shifrin/1198705165|Нахим Шифринăн}} * {{vk.com|id21050117|}} * {{LJ_user|koteljnik|Ефим Шифринăн}} * {{piter.fm|ефим_шифрин|Ефим Шифринăн}} [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Ригăра çуралнисем]] [[Категори:Раççей юморисчĕсем]] [[Категори:СССР юморисчĕсем]] [[Категори:ГИТИСра вĕренсе тухнисем]] [[Категори:XX ĕмĕрти Раççей çыравçисем]] [[Категори:XX ĕмĕрти вырăс çыравçисем]] [[Категори:XXI ĕмĕрти çыравçăсем]] [[Категори:СССР мемуарисчĕсем]] [[Категори:Раççей мемуарисчĕсем]] [[Категори:XXI ĕмĕрти раççей актёрĕсем]] aq5h8ryanpu7jcgegw2dzf3vqomunmg 0 73812 877383 847308 2026-09-11T00:24:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877383 wikitext text/x-wiki [[File:Osman cigarettes from Niva Magazine.jpg|thumb|250px|«„Осман“пируссем — [[джентельмэн]]ăн идеалĕ, спортсмэнăн» чи лайăх тусĕ (ун чухне чĕлĕм туртни ӳпкене çирĕплетет тенĕ). [[1914]]]] '''Пирус''' — ферменленĕ сарăх табакран тунă табак продукчĕ. Гильзăна туранă ароматланă тата скелетлĕ [[Табак (япалалăх)|табаксене]] хураççĕ<ref name="Catalog">[http://nnm.me/blogs/NNTVhunter/katalog-tabachnyh-izdeliy-1957-god/ «Каталог табачных изделий. 1957 год.»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731182706/http://nnm.me/blogs/NNTVhunter/katalog-tabachnyh-izdeliy-1957-god/ |date=2014-07-31 }}</ref>. == Çав. пекех == * [[:Категори:Пируссен марккисем|Пируссен марккисем]] == Такмак == :Ана тăрăх куккурус :Ăна вырать пĕр вырăс. :Савни, мана аса илсен, :Туртса ярах пĕр '''пирус'''. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.rucig.ru/pap.htm Энциклопедия папиросных пачек России] * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/212/ Папиросы СССР 50-х годов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180417080755/http://mintorgmuseum.ru/vocabulary/212/ |date=2018-04-17 }} [[Категори:Пируссем| ]] 1bdih0wcdoq12cl7ojkii0be6ehd8hv 0 73839 877394 718549 2026-09-11T06:53:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877394 wikitext text/x-wiki '''«Статус-6»''' ([[NATO]] кодификаципе — «''Kanyon''») — [[пилотсăр атом шывай кимми]]н [[Раççей Федерацийĕ|раççей]] [[проект|проекчĕ]]. == Çав. пекех == * «[[Циркон (ракетă)|Циркон]]» — перспективăри [[Гиперсасăллă вĕçекен аппарат#Гиперсасăллă çапăçав блокĕсем|гиперсасăллă ракетă]]. * [[Т-15 (проект)|Т-15]] йĕтре торпеди. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|3}} == Каçăсем == * [http://www.businessinsider.com/russia-may-never-build-its-new-nuclear-torpedo-but-theres-still-something-deeply-unsettling-about-it-2015-11 Анализ проекта «Статус-6» бывшим послом на Украине и директора Брукингского института по контролю за нераспостранением ядерного оружия] * [http://svpressa.ru/war21/article/135768/?rss=1 «Статус-6»: Генштаб пугает Запад апокалипсисом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180303050522/http://svpressa.ru/war21/article/135768/?rss=1 |date=2018-03-03 }} // СвободнаяПресса, 11 ноября 2015 * [http://lenta.ru/news/2015/11/11/oops/ В Кремле прокомментировали кадры телеканалов с засекреченной системой «Статус-6»] // Lenta.ru, 11 ноября 2015 * [http://www.forbes.ru/news/305455-peskov-prokommentiroval-kadry-o-sekretnoi-sisteme-status-6-na-tv Песков прокомментировал кадры о секретной системе «Статус-6» на ТВ] // Форбс. Ру, 11 ноября 2015 * [https://news.yandex.ru/yandsearch?cl4url=www.interfax.ru/russia/478722&lang=ru&lr=213 «Статус-6»]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} на [[Яндекс]]-новостях, 11-12 ноября 2015 * [http://www.mk.ru/politics/2015/11/11/zhurnalistam-zapretili-snimat-soveshhaniya-putina-posle-utechki-kadrov-sekretnogo-oruzhiya.html Журналистам запретили снимать совещания Путина после утечки кадров секретного оружия] // [[Московский комсомолец|МК]], 11 ноября 2015 [[Категори:Цунами]] [[Категори:Хĕçпăшал системисем]] [[Категори:Термойĕтре хĕçпăшалĕ]] [[Категори:Раççей торпедисем]] 39w2yudp84ljmcej6dke518pfps2fxg 0 76040 877398 681060 2026-09-11T10:02:27Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877398 wikitext text/x-wiki '''Три́тий''' ({{lang-grc|τρίτος}} «виççĕмĕш»), '''чи йывăр шывамăш''' (стабиллисенчен), '''T''' тата '''³H''' символсемпе палăртаççĕ — шывамăшĕн радиоациллĕ [[изотоп]]ĕ. Тритий [[нуклонсар]]ĕнче протонпа икĕ нейтрон, çав нуклонсара [[Тритон (нуклонсар)|тритон]] теççĕ те ''t'' тесе кăтартаççĕ. == Çав. пекех == * [[Лити|Литий]] * [[Тритон (нуклонсар)]] == Каçăсем == * [http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/4583.html ТРИТИЙ — химическая энциклопедия] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180928201117/http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/4583.html |date=2018-09-28 }} * [http://www.xumuk.ru/spravochnik/420.html ТРИТИЙ — справочник по веществам] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180729133849/http://www.xumuk.ru/spravochnik/420.html |date=2018-07-29 }} {{Шывамăш изотопĕсем}} {{Энергетика}} [[Категори:Шывамăш изотопĕсем]] [[Категори:Радиохими]] [[Категори:Термойĕтреллĕ çунакан япалалăх]] cgtj4f82zmrsmofw7fo03bs8sfzylb0 0 77259 877381 644204 2026-09-10T23:03:46Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877381 wikitext text/x-wiki {{Чĕлхе |ят=Пала чĕлхи |регионсем=[[Пала (Кĕçĕн Ази)|Пала]] |çухалнă= п.эрч. XIII ĕмĕр |категори=[[Еврази чĕлхисем]] |классификаци= [[Индоевропа чĕлхисем|Индоевропа çемьи]] :[[Анатоли чĕлхисем|Анатоли турачĕ]] |çыру=[[Савăлпа çырни]] |ISO3=plq }} '''Пала́ чĕлхи''' — [[индоевропа чĕлхисем|индоевропа çемьине]] кĕрекен [[анатоли чĕлхисем|анатоли турачĕн]] çухалнă кĕçĕн ази чĕлхи. Пирĕн эрăччен XVII—XIV ĕмĕрсенчи [[Хетт патшалăхĕ]]н тĕп хулинче - [[Хаттус]]ра – тупнă [[савăлпа çырни|савăлпа çырнă]] ритуал тексчĕсенче тĕпченĕ<ref name="Melchert40"/>. Упранса юлнă текстсене ытларах [[хеттсем]] хаттсен [[пантеон]]ĕнчен илнĕ Ципарфа (Цапарфа) турă этепĕнче усă курнă<ref name="Melchert40"/>. Пала чĕлхи п. эрч. XIII ĕмĕрчен пĕтнĕ, тен XVII ĕмĕртех, темелле<ref name="Melchert40"/>. == Этимологи == [[File:Anatolian-rus.jpg|250px|thumb|right|Пала чĕлхи ытти анатоли чĕлхисем хушшинче]] == Çырулăх == == Асăрхавсем == ;Комментарисем {{асăрхавсем|group=~}} ;Çăлкуçсем {{асăрхавсем|2}} == Литература == * ''Carruba, O.'' [https://books.google.com.ua/books?id=FSc26gcqaZgC&pg=PR4&lpg=PP1&ots=6Er7qpyVqG&dq=Das+Palaische.+Texte,+Grammatik,+Lexikon.+Wiesbaden&hl=ru Das Palaische. Texte, Grammatik, Lexikon]. — Wiesbaden: Otto Harrassowitz Verlag, 1970. — X, 80 S. — (Studien zu den Boğazköy-Texten; hrsg. von der Kommission fur den Alten Orient der Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Heft 10). — ISBN 3-447-01283-8, ISBN 978-3-447-01283-6, ISSN 0585-5853 * ''Melchert H. C.'' [https://books.google.ru/books?id=pgQowuFZeLUC&lpg=PP1&hl=ru&pg=PP11#v=onepage&q&f=false Palaic Phonology]. // Anatolian Historical Phonology. — Amsterdam; Atlanta, GA: Rodopi, 1994. — PP. 190–208. — (Leiden Studies in Indo-European, 3). — ISBN 9-051-83697-X, ISBN 978-9-051-83697-4 * ''Melchert H. C.'' [https://smerdaleos.files.wordpress.com/2014/08/17408164-the-ancient-languages-of-asia-minor.pdf Palaic]. // The Ancient Languages Of Asia Minor. / Ed. R. D. Woodard. — Cambridge; New York: Cambridge University Press, 2008. — PP. 40–45. — ISBN 978-0-511-39353-2, ISBN 978-0-521-68496-5 * ''Касьян А. С., Шацков А. В.'' [http://www.academia.edu/5541691/Палайский_язык_Palaic_language_ Палайский язык]. // Языки мира: Реликтовые индоевропейские языки Передней и Центральной Азии. — {{М}}: Academia, 2013. — С. 97—106. — (Языки мира). — ISBN 978-5-87444-370-2. == Каçăсем == * [http://www.britannica.com/eb/article-9058046 Палайский язык — Энциклопедия Британника] * [http://www.linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/gusmaniGS.pdf Genitive Case and Possessive Adjective in Anatolian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301230216/https://linguistics.ucla.edu/people/Melchert/webpage/gusmaniGS.pdf |date=2021-03-01 }} by H. Craig Melchert (University of California, Los Angeles) * [http://tapemark.narod.ru/les/357b.html Палайский язык в Лингвистическом Энциклопедическом Словаре] {{Анатоли чĕлхисем}} [[Категори:Анатоли чĕлхисем]] [[Категори:Хетт патшалăхĕ]] lx26psjphtk96oo0z4kwk7hmsm6ut5l 0 80299 877387 718486 2026-09-11T03:10:35Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877387 wikitext text/x-wiki {{урăх пĕлтерĕшсем}} [[File:Vulcanization of POLYIsoprene V.2.png|thumb|300px|Поли[[изопрен]]а (çутçанталăкри [[каучук]]а) [[Сера|серăпа]] [[Вулканизаци|вулканизацилесе]] резина туни.]] '''Рези́на''' ({{lang-la|[[wikt:resina#Латинский|resina]]}} «сăмола») — çутçанталăкри [[каучук]]а [[вулканизаци|вулканизацилесе]] — вулканизацилекен япалалăхпа ([[сера|серăпа]] ытларах) хутăштарса вĕретсе тунă эластик материалĕ. == Çав. пекех == * [[Латекс]] * [[Паронит]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == * Дзевульский В. М. Технология металлов и дерева. — М.: Государственное издательство сельскохозяйственной литературы. 1995.С.438-440. * Резина / Евстратов В. Ф. // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * Резиновая смесь // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. * Резиновые изделия / Альтзицер В. С. // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. == Каçăсем == * ''Н. Корзинов.'' [http://www.popmech.ru/article/2923-bitva-za-rezinu/ Битва за резину] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140429200610/http://www.popmech.ru/article/2923-bitva-za-rezinu/ |date=2014-04-29 }} * [http://www.utro.ru/articles/2008/02/21/718247.shtml Новый резиновый материал.] * Выставка [http://www.rubber-expo.ru/ Шины, РТИ, Каучуки.] Москва, ЦВК «Экспоцентр». * [http://mppnik.ru/publ/1056-osnovnye-harakteristiki-reziny-abrazivnyh-materialov-rabochih-organov-shelushilno-shlifovalnyh-mashin-i-szhatogo-vozduha.html Характеристики резины] * [http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/3860.html Резина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191130033527/http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/3860.html |date=2019-11-30 }} [[Категори:Резина| ]] l2jxgwviteopu9enj0fcj6imdvgipwa 0 81291 877400 669290 2026-09-11T11:55:08Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877400 wikitext text/x-wiki [[File:Корзухин Возок 1891.jpg|мини|300пкс|[[Корзухин Алексей Иванович|А. И. Корзухин]]. Возок. 1891 çул]] [[File:Russian Wounded NGM-v31-p369-B.jpg|мини|Суранланнă раççей салтакĕсене урапа çинче тыла ăсатаççĕ. 1914 çул]] [[File:Telega-oglobli.JPG|мини|Турта. [[Витебск облаçĕ.]]]] [[File:Otosa-telega.JPG|мини|Место крепления отосы к оглобле телеги]] '''Урапа''' (''подвода'') — [[тăваттă|тăватă]] [[кустăрма]]ллă [[тиев]] турттармалли транспорт хатĕрĕ. Украинăра ''воз'' теççĕ. Урапана [[лаша]]на, сайрарах — [[буйвол]]а, [[мул]]а, [[вол]]а кӳлеççĕ. == Çав. пекех == * [[Бричка]] == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/543/ Ходá] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203181618/http://mintorgmuseum.ru/vocabulary/543/ |date=2020-02-03 }} (mintorgmuseum.ru) * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/516/ Полоки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200203104319/http://mintorgmuseum.ru/vocabulary/516/ |date=2020-02-03 }} (mintorgmuseum.ru) * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/487/ Телеги ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200302052446/http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/487/ |date=2020-03-02 }} (mintorgmuseum.ru) [[Категори:Типы повозок]] [[Категори:Хресчен кил карти]] nm4b2uoue3lw0a9e3du63q2t5knfp42 0 82113 877385 712518 2026-09-11T02:58:05Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877385 wikitext text/x-wiki {{redirect|Радищев}} {{Пĕр хушаматлисем|Радищев}} [[Ӳкерчĕк:Radishchev color.jpg|мини]] '''Алекса́ндр Никола́евич Ради́щев''' (31.8.1749, Мускав<ref>[[Храбровицки Александр Вениаминович|Храбровицкий А. В.]] [http://library.sgu.ru/elcol/0156.htm Где родился и где провел детство А. Н. Радищев? // Русская литература. Л., 1974. № 3. С. 180—181.]</ref> — 24.9.1802, [[Санкт-Петербург]]) — вырăс прозăçи, сăвăçи, [[философ]]ĕ, тĕрĕссипе [[Петербург]] [[тăмха çурчĕ]]н пуçлăхĕ, [[Александр I]] чухнехи Саккунсене тăвакан комиссине хутшăннăскер. == Биографи == Ачалăхне ашшĕн кил йăвинче, [[Калуга кĕпĕрни]]н Боровск уесĕнчи [[Радищево (Калуга облаçĕ)|Немцово]] салинче ирттернĕ<ref>[[Храбровицкий Александр Вениаминович|Храбровицкий А. В.]] [http://library.sgu.ru/elcol/0156.htm Где родился и где провел детство А. Н. Радищев? // Русская литература. Л., 1974. № 3. С. 180—181.]</ref>.Пĕчĕк ачана ашшех вулама-çырма вĕрентнĕ, пулас, вăл турра ĕненнĕ, [[Латин чĕлхи|латыньле]], [[Поляк чĕлхи|полякла]], [[Франс чĕлхи|франсла]] тата [[Нимĕç чĕлхи|немĕçле]] лайăх пĕлнĕ. == Çав. пекех == * [[А. Н. Радищев музейĕ]] * [[Сарăтури А. Н. Радищев ячĕллĕ ӳнер музейĕ]] == Библиографи == * ''Радищев А. Н.'' [https://books.google.com/books?id=bbxDAAAAYAAJ&printsec=frontcover&dq=%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%B2&hl=en&ei=JS-GTYHKJcOztwfQ1O23CQ&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=2&ved=0CC8Q6AEwATgK#v=onepage&q&f=false Путешествие из Петербурга в Москву] — СПб.: б. и., 1790. — 453 с. * ''Радищев А. Н.'' Князь М. М. Щербатов, «О повреждении нравов в России»; А. Н. Радищев, «Путешествие из Петербурга в Москву». С предисловием Искандера ([[Герцен, Александр Иванович|А. И. Герцен]]). — London, Trübner, 1858. * ''Радищев А. Н.'' Сочинения. В двух томах./ Под ред. [[Ефремов, Пётр Александрович|П. А. Ефремова]]. — СПб., изд. Черкесова, 1872. (издание уничтожено цензурой) * ''Радищев А. Н.'' Полное собрание сочинений А. Радищева / Ред., вступ. ст. и прим. В. В. Каллаша. Т. 1. — М.: В. М. Саблин, 1907. — 486 с.: п., То же Т. 2. — 632 с.: ил. * ''Радищев А. Н.'' Полное собрание сочинений. Т. 1 — М.; Л.: Академия наук СССР, 1938. — 501 с.: п. То же Т. 2 — М.; Л.: Академия наук СССР, 1941. — 429 с. * ''Радищев А. Н.'' Стихотворения / Вступ. ст., ред. и примеч. Г. А. Гуковского. Ред. коллегия: [[Груздев, Илья Александрович|И. А. Груздев]], [[Друзин, Валерий Павлович|В. П. Друзин]], [[Еголин, Александр Михайлович|А. М. Еголин]] [и др.]. — Л.: Сов. писатель, 1947. — 210 с.: п. * ''Радищев А. Н.'' Избранные сочинения / Вступ. ст. Г. П. Макогоненко. — М.; Л.: Гослитиздат, 1949. — 855 с.: П, к. * ''Радищев А. Н.'' Избранные философские сочинения / Под общей ред. и с предисл. И. Я. Щипанова. — Л.: Госполитиздат, 1949. — 558 с.: п. * ''Радищев А. Н.'' Путешествие из Петербурга в Москву. 1749—1949 / Вступит. статья Д. Д. Благого. — М.; Л.: Гослитиздат, 1950. — 251 с.: ил. * ''Радищев А. Н.'' Избранные философские и общественно-политические произведения. [К 150-летию со дня смерти. 1802—1952] / Под общ. ред. и со вступит. статьей И. Я. Щипанова. — М.: Госполитиздат, 1952. — 676 с.: п. * ''Радищев А. Н.'' Стихотворения / Вступ. ст., подготовка текста. и примеч. Г. Макогоненко. — Л.: Сов. писатель, 1953. — 210 с.: п., 50 000 экз. (Библиотека поэта. Малая серия). * ''Радищев А. Н.'' Путешествие из Петербурга в Москву / [Вступит. статья Д. Благого]. — М.: Дет. лит., 1970. — 239 с. То же — М.: Дет. лит., 1971. — 239 с. == Литература == * [[Мякотин Венедикт Александрович|Мякотин В. А.]] На заре русской общественности: [А. Н. Радищев]. — Ростов-на-Дону, 1904. — 87 с. [http://dlib.rsl.ru/viewer/01003722831 Онлайн-версия] в электронной библиотеке [[Российская государственная библиотека|РГБ]]. * [[Щёголев Павел Елисеевич|Щеголев П. Е]]. Из истории журнальной деятельности А. Н. Радищева: (1789 г.). — СПб., 1908. — 21 с. [http://dlib.rsl.ru/viewer/01003754811 Онлайн-версия] в электронной библиотеке [[Российская государственная библиотека|РГБ]]. * [[Айхенвальд, Юлий Исаевич|Айхенвальд Ю. И.]] Радищев. — М., 1917. — 20 с. — (Серия жизнеописаний «Сеятели правды»). [http://dlib.rsl.ru/viewer/01004825901 Онлайн-версия] в электронной библиотеке [[Российская государственная библиотека|РГБ]]. * ''[[Макогоненко Георгий Пантелеймонович|Макогоненко Г. П.]]'' Радищев и его время — М.: Гослитиздат, 1956. — 774 с. * {{кĕнеке |автор= Орешкин В. В.|пай= Социально-экономические взгляды А. Н. Радищева|каçă пайĕ= http://www.booksite.ru/fulltext/mys/lye/cjn/omik/19.htm#120|пуçелĕк= [[Всемирная история экономической мысли]]: В 6 томах|оригинал= |яваплă= Гл. ред. В. Н. Черковец|вырăн= {{М.}}|издательство= [[Мысль (издательство, Москва)|Мысль]]|çул= 1987|том= I. От зарождения экономической мысли до первых теоретических систем политической жизни|страницы= 547—556|столбцы= |страниц= 606|серия= |isbn= 5-244-00038-1|тираж= 20 000|ref= Черковец}} * ''Шеметов А. И.'' Прорыв: Повесть об Александре Радищеве. — М.: [[Политиздат]], 1974 ([[Пламенные революционеры]]) — 400 с, ил. То же. — 2-е изд., перераб. и доп. — 1978. — 511 с, ил. * {{ВТ-ЭСБЕ|Радищев Александр Николаевич|[[Якушкин, Вячеслав Евгеньевич|Якушкин В. Е.]]}} * {{статья|автор= Рассказова Л. В.|пуçелĕк= Александр Радищев в кривом зеркале знаменитой серии ЖЗЛ. О книге о. И. Елисеевой «Радищев». М., 2015, серия ЖЗЛ|каçă= http://penzahroniki.ru/index.php/publikatsii/112-rasskazova-l-v/2059-aleksandr-radishchev-v-krivom-zerkale-znamenitoj-serii-zhzl-o-knige-o-i-eliseevoj-radishchev-m-2015-seriya-zhzl|çул|страницы=|doi= |issn=}} * {{кĕнеке |автор = Виноградова Л. А. |пай = Лекция 6. Развитие частнопредпринимательского книгоиздательства и книжной торговли в России в конце XVIII - первой половине XIX в. |каçă пайĕ = http://www.hi-edu.ru/e-books/xbook019/01/part-007.htm#i218 |пуçелĕк = История книжного дела в России (988-1917) |чĕлхе = ru |яваплă = под ред. Говорова А. А. |вырăн = Мускав |издательство = Изд-во МПИ |çул = 1991 |isbn = 5-7043-0557-1 |ref = Виноградова }} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * [http://rvb.ru/18vek/radishchev/ Полное собрание сочинений в трёх томах] * {{lib.ru|http://az.lib.ru/r/radishew_a_n/}} * ''Вильк Е. А.'' [https://web.archive.org/web/20130313210039/http://magazines.russ.ru/nlo/2002/55/vvilk.html «Чудище стозевно» и Тифон: «Путешествие…» А. Н. Радищева в контексте мистической литературы XVIII века] // Новое литературное обозрение. — 2002. — № 3(55). — С. 151—173. * ''Кантор В.'' [https://web.archive.org/web/20140808054157/http://magazines.russ.ru/voplit/2006/4/ka5.html Откуда и куда ехал путешественник? : «Путешествие из Петербурга в Москву» А. Н. Радищева] // Вопросы литературы. — 2006. — N 4. — С. 83-138. * ''Луначарский А. В.'' [http://lunacharsky.newgod.su/lib/ss-tom-1/aleksandr-nikolaevic-radisev Александр Николаевич Радищев — первый пророк и мученик революции]. — Пг., 1918. * [http://radmuseumart.ru/ Музей Радищева] * ''[http://intencia.ru/Filosof-view-55.html Радищев, Александр Николаевич — Философские и социологические взгляды. Биография]'' * ''Барсуков Н. П.'' [http://memoirs.ru/texts/RadisNA1872.htm О жизни и сочинениях А. Н. Радищева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131103054018/http://memoirs.ru/texts/RadisNA1872.htm |date=2013-11-03 }} // Русская старина, 1872. — Т. 6. — № 11. — С. 573—581. * ''Сухомлинов М. И.'' [http://www.memoirs.ru/rarhtml/Suhomlinov_IV89_1.htm К биографии А. Н. Радищева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130722053416/http://www.memoirs.ru/rarhtml/Suhomlinov_IV89_1.htm |date=2013-07-22 }} // Исторический вестник, 1889. — Т. 35. — № 1. — С. 244—246. * ''Хирьяков А. М.'' [http://elib.tomsk.ru/purl/1-13645/ Народные заступники — Радищев и Новиков.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200811190016/http://elib.tomsk.ru/purl/1-13645/ |date=2020-08-11 }} — Петроград ; Москва, 1917 * [https://chuvash.org/content/5103-В%20Чебоксары%20просится%20Радищев.html Виталий Станьял: В Чебоксары просится Радищев] [[Категори:Александр Радищев| ]] [[Категори:Радищевсем|Александр Николаевич]] [[Категори:XVIII ĕмĕрти вырăс çыравçисем]] [[Категори:Вырăс сăвăçĕсем]] [[Категори:Раççей империнче репрессиленисем]] [[Категори:Раççей тăмхаçĕсем]] [[Категори:Петропавловск карманĕнче хупнисем]] [[Категори:Раççей масонĕсем]] n71we3aocollb7mck8dq3vnf1hgy4wv 0 83900 877390 864301 2026-09-11T05:07:43Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877390 wikitext text/x-wiki {{Театр ĕçченĕ | Ят = Сара Бернар | Таван ят = {{lang-fr|Sarah Bernhardt}} | Ӳкерчĕк = Sarah Bernhardt, par Nadar, 1864.jpg | Анлăшĕ = 255px | Çуралнă чухнехи ят = | Çуралнă вăхăт = | Çуралнă вырăн = | Вилнĕ вăхăт = | Вилнĕ вырăн = | Професси = театр актриси | Гражданлăх = | Хастар çулсем = | Театр = | Спектакльсем = | Чыславсем = | imdb_id = | Сайт = | Алпусни = }} '''Сара Бернар''' ({{lang-fr|Sarah Bernhardt}}; ҫуралнӑ чухнехи ячӗ '''Генриетт Розин Бернар''', {{lang-fr|Henriette Rosine Bernardt}}; 22 юпа 1844, Париж — 26 пуш 1923, Париж) — франци актриси, XX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче ӑна «пур кун-ҫулти чи паллӑ актриса» тенӗ. Унӑн ячӗпе Венера ҫинчи кратера ят панӑ. == Кун-ҫулӗ == == Пултарулӑхӗ == == Вуламалли == *Бернар, Розина // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Бернар, Сарра Розина // Еврейская энциклопедия Брокгауза и Ефрона. — СПб., 1908—1913. *Гастроли театра КОМЕДИ ФРАНСЭЗ. Москва, Ленинград, 1954. Государственное издательство «Искусство». *Seller G., Sarah Bernhardt, P., [s. a.]; *Кугель А.Р. Театральные портреты. — Л.: Искусство, 1967. — 382 с. *Brandon, Ruth. Being Divine: A Biography of Sarah Bernhardt. London: Mandarin, 1992. *Gold, Arthur and Robert Fitzdale. The Divine Sarah: A Life of Sarah Bernhardt. New York: Alfred A. Knopf, 1991. *Léturgie, Jean and Xavier Fauche: Sarah Bernhardt, Lucky Luke (49). Dupuis, 1982. *Lorcey, Jacques. Sarah Bernhardt, l’art et la vie, Paris : Éditions Séguier, 2005. 160 pages. Avec une préface d’Alain Feydeau. ISBN 2-84049-417-5. *Menefee, David W. Sarah Bernhardt in the Theater of Films and Sound Recordings. North Carolina: McFarland, 2003. *Menefee, David W. The First Female Stars: Women of the Silent Era. Connecticut: Praeger, 2004. *Ockmann, Carol and Kenneth E. Silver. Sarah Bernhardt: The Art of High Drama New York: Yale University Press, 2005 *Skinner, Cornelia Otis. Madame Sarah. Paragon House, 1966. *Snel, Harmen. «The ancestry of Sarah Bernhardt; a myth unravelled», Amsterdam, Joods Historisch Museum, 2007, ISBN 978-90-802029-3-1 *Gottlieb, Robert «Sarah: The Life of Sarah Bernhardt» New Haven, Yale University Press, 2010 == Каҫӑсем == * [[s:Гаснущие звёзды (Дорошевич)#Сара|Влас Михайлович Дорошевич. «Гаснущие звёзды. Сара»]] * [http://www.paris.fr/accueil/accueil-paris-fr/le-paris-des-gens-celebres-sarah-bernhardt/rub_1_actu_104179_port_24329 Le Paris des gens célèbres: Sarah Bernhardt]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{недоступная ссылка|число=14|месяц=05|год=2013}} * [https://web.archive.org/web/20140103030854/http://sarah-bernhardt.com/ The Sarah Bernhardt Pages] * [http://fortnightlyreview.co.uk/2011/03/sarah-bernhardt-in-london-the-best-of-samaritans/ The «La Samaritaine» controversy and other performances in London] * [http://www.bris.ac.uk/theatrecollection/search/people_sub_plays?forename=Sarah&surname=BERNHARDT&job=Actor&pid=13624&image_view=Yes&x=19&y=17 Performances in Theatre Archive University of Bristol] * [https://web.archive.org/web/20110921104357/http://cylinders.library.ucsb.edu/search.php?queryType=%40attr+1%3D1016+&query=sarah+bernhardt Sarah Bernhardt cylinder recordings], from the [[Cylinder Preservation and Digitization Project]] at the [[University of California, Santa Barbara]] Library. * [https://web.archive.org/web/20120218061643/http://research.hrc.utexas.edu:8080/hrcxtf/view?docId=ead%2F00184p1.xml&query=bernhardt%2C%20sarah&query-join=and Sarah Bernhardt Collection] at the [[Harry Ransom Center]] at the [[University of Texas at Austin]]. * [https://web.archive.org/web/20031208011755/http://members.cox.net/academia/cassatt4.html#bernhardt Bernhardt’s sculpture] * [http://film.virtual-history.com/person.php?personid=2013 Bibliography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090102033720/http://film.virtual-history.com/person.php?personid=2013 |date=2009-01-02 }} * [http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141953&word= Sarah Bernhardt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007101622/http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141953&word= |date=2012-10-07 }} photo gallery series 1 New York Public Library (NYPL) * [http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141954&word= Sarah Bernhardt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121007101710/http://digitalgallery.nypl.org/nypldigital/dgkeysearchresult.cfm?parent_id=141954&word= |date=2012-10-07 }} photo gallery series 2 NYPL * [https://web.archive.org/web/20121225044333/http://www.theatre-library.ru/files/s/sagalov_zinoviy/sagalov_zinoviy_3.doc Пьеса] [[драматург]]а [[Сагалов, Зиновий Владимирович|Зиновия Сагалова]] «Любовные игры Сары и Элеоноры» о взаимоотношениях актрис Сары Бернар и [[Элеонора Дузе|Элеоноры Дузе.]] [[Категори:Пайăр çынсем:Франци]] [[Категори:Франци хĕрарăмĕсем]] [[Категори:Актёрсем, алфавитпа]] [[Категори:1844 çулта çуралнисем]] 4ej1jxoqpmdpv641wjdgctedv2tu5v7 0 84083 877393 855473 2026-09-11T06:16:02Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877393 wikitext text/x-wiki {{Пĕр хушаматлисем|Смирнова}} {{Кинематографист | ят = Лидия Смирнова | ӳкерчĕк = Lidia Smirnova 1938.JPG | анлăшĕ = 225рх | ӳкерчĕке ăнлантарни = Лидия Смирнова «[[Новая Москва (фильм)|Новая Москва]]» фильмра хĕр ролĕнче (1938) | çуралнă чухнехи ят = Лидия Николаевна Смирнова | çуралнă вăхăт = [[1915]], [[кăрлач, 31]] | çуралнă вырăн = Мензелинск хула, Мензелинск уесĕ, Ĕпхӳ кĕперни, Раççей империйĕ | вилнĕ вăхăт = [[2007]] [[утă, 25]] | вилнĕ вырăн = Зеленоград, РФ | гражданлăх = {{Ялавлани|СССР}} → <br>{{Ялавлани|Раççей}} | професси = {{актриса|СССР|России|XX века}} | хастар çулсем = {{Çул кинора|1934}}—{{Çул кинора|2005}} | чыславсемпе парнесем = {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{«Тăван çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕхĕн» 3 степеньлĕ орденĕ|2000}} {{!!}} {{«Тăван çĕршыв умĕнчи тава тивĕçлĕхĕн» 4 степеньлĕ орденĕ|1995}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}}{{Туслăх орденĕ|2005}}{{!!}}{{Октябрь Революцин орденĕ}} {{!!}} {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!!}} {{Хисеп Палли орденĕ}} {{!}}- {{!}} {{Хисеп Палли орденĕ}}{{!!}}{{«Владимир Ильич Ленин 100 çул тултарнине асăнмалăх» медалĕ}}{{!!}}{{«Тăван Çĕршывăн 1941—1945 çç. Аслă вăрçинче хастар ĕçленĕшĕн» медаль}}{{!!}}{{Ĕç ветеранĕ медаль}} {{!}}- {{!!}} {{Мускав 800 çул тултарнине асăнмалăх медаль|}}{{!!}}{{Мускав 850 çул тултарнине асăнмалăх медаль}} {{!}}} {{{!}} style="background:transparent" {{!}} {{СССР халăх артисчĕ|1974}}{{!!}}{{РСФСР халăх артисчĕ}}{{!!}}{{РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ}} {{!!}} {{Сталин премийĕ |1951}} {{!}}} | imdb_id = 0807074 | anim_id = | сайт = }} '''Ли́дия Никола́евна Смирно́ва''' — [[ССРП|совет]] тата [[РФ|раççей]] актриси. [[ССРП халăх артисчĕ]] ([[1974]]). III степеньлĕ [[Сталин премийĕ|Сталин премин]] лауреачĕ (1951). == Биографи == Лидия Смирнова 1913 çулта кăрлачăн 31-мĕшĕнче [[Мензелинск]] хулинче (халĕ [[Тутарстан]]ра) (урăх çăлкуçсенче — [[Тобольск]]ра <ref>https://bigenc.ru/theatre_and_cinema/text/3839700 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200807184611/https://bigenc.ru/theatre_and_cinema/text/3839700 |date=2020-08-07 }}</ref> (халĕ [[Тĕмен облаçĕ]]нче)), офицерпа вырăнти вĕрентӳçĕ çемьинче çуралнă. Официаллă, çуралнă çул 1915 шутланать<ref>[http://m-necropol.narod.ru/smirnova.html Могилы знаменитостей. Смирнова Лидия Николаевна (1915—2007)]</ref><ref>актриса [http://www.woman55plus.ru/ru/kultura/.view/id/178/ СМИРНОВА Лидия Николаевна — памяти актрисы — Клуб женщин младшего пенсионного возраста]</ref>, анчах та хăйĕнне 2 çула «вăрланă» тесе темиçе хутчен те каланă: документсем çинче «виççĕне» «пиллĕк» çине тӳрлетнĕ. Документсенче çакна çирĕплетни çук, çапах та 1932 çулта Смирнова шкулта тата техникумра вĕренсе тухнăскер, [[Мускаври авиаци институчĕ|МАИ]] 2-мĕш курсĕнче вĕреннĕ, çак ĕнтĕ унăн çул ӳсĕмне кăтартать. [[File:Автограф Лидии Смирновой.png|thumb|right|220px|Лидия Смирновăн автографĕ.]] Амăшĕ вилсен, аслă пиччĕшĕ çемьинче, [[Тобольск]]ра пурăннă. Пĕрле каярах Мускава куçса кайнă. Шкулта вĕренсе тухсан [[Мускаври патшалăхăн Н. Э. Бауман ячĕллĕ техника университечĕ|Училище]] çумĕнчи промăçлă-экономика техникумне вĕренме кĕнĕ. Çав хушăрах виçĕ çул [[ПАБТ]] (халĕ [[Мускаври патшалăхăн хореографи академийĕ]]) çумĕнчи балет шкулĕнче ăсталăхне ӳстернĕ. Ятарлă вăтам пĕлӳ дипломне илсен Авиаци промăçлăхĕн тĕп управленинче ĕçленĕ. Каярах [[Мускаври авиаци институчĕ]]н студенчĕ. Техника специальнăçĕпе хăтланнă, киноактриса карьери пирки шухăшламан та. Театрăн шкул-студине авиаци институтĕнче иккĕмĕш курсра вĕреннĕ чухне çӳреме тытăннă. Кĕрес тесе виçĕ çĕре [[Вахтангов Евгений Богратионович|Е. Б. Вахтангов]] шкул-студине (халĕ [[Борис Щукин ячĕллĕ театр институчĕ]]), [[Таировăн камера театрĕ|Камера театрĕ]] çумĕнчи театр-студине тата [[ВГИК]]а хут çырса панă, виççĕшне чĕннĕ. Камера театрĕ çумĕнчи шкул-студие суйласа илнĕ, мĕншĕн тесен киле çывăх пулнă (1938 çулта вĕренсе тухнă). Вĕреннĕ чухнех ăна тăтăшах киностудисене çапăнма йыхравланă. Сикер куçлă сарă хĕр кирлĕ чухне: «Пирĕн Смирнова пур» тенĕ, анчах та сайра хутра роле çирĕплетнĕ. Вĕренӳ тапхăрĕнче Камера тата [Реализм театрĕ|Реализм]] театрĕсенче вылянă. [[File:Lidiya Smirnova Postal card Russia 2015.jpg|thumb|right|220px|Л. Н. Смирнова 100 çул тултарнине асăнса кăларнă почтă карточки <small>[[Почта России]], 2015 ç., {{ЦФА|2015-040/1}}.</small>]] 1940—1945 çулсенче — «[[Мосфильм]]» киностуди актриси. [[Кинематограф|Кинори]] пĕрремĕш ĕçĕ — ''Шурочка'' ролĕ, [[Моя любовь (фильм, 1940)|«Моя любовь»]] лирикăллă мусăк фильмĕнче. [[1941]] çул тĕлне киноактрисăн карьери пуçланса кайнă. == Чыслани == * [[РСФСР тава тивĕçлĕ артисчĕ]] (1955) * [[РСФСР халăх артисчĕ]] (1965)<ref>Указ Президиума Верховного Совета РСФСР от 25 июня 1965 года «О присвоении звания народной артистки РСФСР Смирновой Л. Н.»</ref> * [[СССР халăх артисчĕ]] (1974) * Виççĕмĕш степеньлĕ [[Сталин премийĕ]] (1951) — ''Смайда'' ролĕшĕн, кинофильм «[[У них есть Родина]]» (1949) == Театр == === [[Киноактёр патшалăх театрĕ|Киноактёр театр-студийĕ]] === * 1948 — «[[Молодая гвардия (роман)|Молодая гвардия]]» [[Фадеев Александр Александрович|А. А. Фадеев]] романĕпе (режиссёр [[Герасимов Сергей Аполлинариевич|С. А. Герасимов]], Э. Ю. Волк, [[Макарова Тамара Фёдоровна|Т. Ф. Макарова]] режиссёрсем) — ''Люба Шевцова'' * 1949 — «Остров мира» [[Петров, Евгений Петрович|Е. Петрова]] ([[Рудник Лев Сергеевич|Л. С. Рудник]] лартнă) — ''Памела'' * 1951 — «За тех, кто в море!» [[Лавренёв, Борис Андреевич|Б. А. Лавренёв]] (режиссёр [[Плотников Николай Сергеевич|Н. С. Плотников]]) — ''Горелова'' * 1952 — «Софья Ковалевская» [[Братья Тур|Братьев Тур]] (С. Эйнгельштейн лартнă) — ''Анна Васильевна'' * 1953 — «Последние» [[Максим Горький|М. Горький]] (Н. С. Плотниковпа К. И. Плотникова лартнă) — ''Надежда'' * 1954 — «Смерть Пазухина», [[Салтыков-Щедрин Михаил Евграфович|М. Е. Салтыков-Щедрин]] романĕпе ([[Грипич Алексей Львович|А. Л. Грипич]] лартнă, режиссёр-ассистент А. А. Дудоров) — ''Анна Петровна Живоедова'' * 1955 — «[[Анджело, тиран Падуанский (пьеса)|Анджело, тиран Падуанский]]» [[Гюго, Виктор|В. Гюго]] ([[Шпигель Григорий Ойзерович|Г. О. Шпигель]] тата [[Шпрингфельд Павел Александрович|П. А. Шпрингфельд]] режиссёрсем, [[Кельберер Алексей Викторович|А. В. Кельберер]] режиссёр) — ''Тизбе'' * 1957 — «[[Гедда Габлер]]» [[Ибсен Генрик|Г. Ибсен]] ([[Эфрос Анатолий Васильевич|А. В. Эфроспа]] Б. И. Малкин лартнă) — ''Фру Теа Эльвсед'' * 1963 — «Суровое поле», [[Калинин Анатолий Вениаминович|А. А. Калинин]] романĕпе (режиссёр Д. А. Вурос) — ''Феня'' * 1976 — «День приезда — день отъезда» [[Черных Валентин Константинович|В. К. Черных]] пьесипе ([[Шейн Фёдор Самуилович|Ф. С. Шейн лартнă]]) — ''Олимпиада'' * 1983 — «Ссуда на брак» [[Воинов, Константин Наумович|К. Н. Воинова]] (постановка К. Н. Воинова) — ''Елена Михайловна'' * 1988 — «Жизнь моя — кинематограф» (режиссёр [[Спесивцев Вячеслав Семёнович|В. С. Спесивцев]]) — ''Лидия Смирнова'' == Фильмографи == {{Col-begin}} {{Col-2}} * {{çул кинора|1934}} — [[Настенька Устинова (фильм, 1934)|Настенька Устинова]] — ''эпизод'' * {{çул кинора|1938}} — [[Новая Москва (фильм)|Новая Москва]] — ''девушка (титрта ҫук)'' * {{çул кинора|1940}} — [[Большая жизнь]] — ''Женя Буслаева'' * {{çул кинора|1940}} — [[Моя любовь (фильм, 1940)|Моя любовь]] — ''Шурочка'' * {{çул кинора|1941}} — [[Два друга (фильм, 1841)|Два друга]] (Командиры запаса) — ''Лида, стажёрка на метеостанции'' * {{çул кинора|1941}} — [[Случай в вулкане (фильм)|Случай в вулкане]] — ''Наташа, радистка'' * {{çул кинора|1941}} — [[Мы ждём вас с победой (фильм)|Мы ждём вас с победой]] — ''колхозница'' * {{çул кинора|1942}} — [[Парень из нашего города (фильм, 1942)|Парень из нашего города]] — ''Варя Бурмина (Луконина)'' * {{çул кинора|1943}} — [[Она защищает Родину]] — ''Фенька, партизанка'' * {{çул кинора|1943}} — [[Родные берега (фильм, 1943)|Родные берега]] (новелла «[[Пропавший без вести (фильм, 1943)|Пропавший без вести]]») — ''радистка'' * {{çул кинора|1944}} — [[Морской батальон (фильм)|Морской батальон]] — ''Варя Маркина, дочь'' * {{çул кинора|1946}} — [[Сыновья (фильм, 1946)|Сыновья]] — ''Илга, жена Яниса'' * {{çул кинора|1946}} — [[Большая жизнь (фильм, 1946)|Большая жизнь. Часть 2]] — ''Женя Буслаева'' * {{çул кинора|1947}} — [[Новый дом (фильм)|Новый дом]] — ''Мария Степановна Чередникова'' * {{çул кинора|1949}} — [[У них есть Родина]] — ''воспитательница детского дома Смайда'' * {{çул кинора|1950}} — [[Донецкие шахтёры]] — ''Вера Николаевна, жена Трофименко'' * {{çул кинора|1953}} — [[Серебристая пыль]] — ''Флосси'' * {{çул кинора|1954}} — [[Об этом забывать нельзя]] — ''Анна Дашенко'' * {{çул кинора|1956}} — [[Сёстры (фильм, 1956)|Сёстры]] (Две жизни) — ''Настя Самокрутова'', ''Нонна Павловна'' * {{çул кинора|1956}} — [[Крутые горки (фильм)|Крутые горки]] — ''Марья'' * {{çул кинора|1957}} — [[Телеграмма (фильм, 1957)|Телеграмма]] (короткометражный) — ''Анастасия Семёновна Николаева'' * {{çул кинора|1958}} — [[Трое вышли из леса]] — ''Юлия Павловна Титова'' * {{çул кинора|1960}} — [[Яша Топорков (фильм)|Яша Топорков]] — ''Тася'' * {{çул кинора|1960}} — [[Мичман Панин (фильм)|Мичман Панин]] — ''жена боцмана Григорьева'' * {{çул кинора|1960}} — [[Твои друзья]] — ''Ирина'' * {{çул кинора|1960}} — [[Разноцветные камешки (фильм)|Разноцветные камешки]] — ''Надежда Борисовна'' * {{çул кинора|1962}} — [[Остров Ольховый]] (короткометражный) — ''Катерина Ивановна'' * {{çул кинора|1963}} — [[Тишина (фильм, 1964)|Тишина]] — ''Серафима Игнатьевна Быкова'' * {{çул кинора|1963}} — [[Именем революции (фильм)|Именем революции]] — ''Елизавета Алексеевна'' * {{çул кинора|1963}} — [[Это случилось в милиции]] — ''Зубарева, жена профессора'' * {{çул кинора|1963}} — [[Секретарь обкома (фильм)|Секретарь обкома]] — ''Софья Павловна, жена Денисова'' * {{çул кинора|1963}} — [[Фитиль (киножурнал)|Фитиль]] (киножурнал) (сюжет № 15 «Темнота») {{Col-2}} * {{çул кинора|1964}} — [[Добро пожаловать, или Посторонним вход воспрещён]] — ''докторша'' * {{çул кинора|1964}} — [[Женитьба Бальзаминова (фильм, 1964)|Женитьба Бальзаминова]] — ''Акулина Гавриловна, сваха'' * {{çул кинора|1966}} — [[Заблудший (фильм)|Заблудший]] — ''Пелагея'' * {{çул кинора|1966}} — [[Дядюшкин сон (фильм)|Дядюшкин сон]] — ''Москалёва'' * {{çул кинора|1968}} — [[Деревенский детектив (фильм)|Деревенский детектив]] — ''Евдокия'' * {{çул кинора|1971}} — [[Факир на час (фильм)|Факир на час]] — ''Олимпиада Александровна'' * {{çул кинора|1971}} — [[Ехали в трамвае Ильф и Петров]] — ''дрессировщица и художественный руководитель цирка'' * {{çул кинора|1972}} — [[Последний форт]] — ''Берта'' * {{çул кинора|1973}} — [[Жизнь на грешной земле (фильм)|Жизнь на грешной земле]] — ''Настя'' * {{çул кинора|1973}} — [[Дача (фильм)|Дача]] — ''Анна Петрова'' * {{çул кинора|1973}} — [[Анискин и Фантомас]] — ''Евдокия'' * {{çул кинора|1974}} — [[Если это не любовь, то что же?]] (короткометражный) — ''мать Маши'' * {{çул кинора|1977}} — [[Возвращение сына (фильм)|Возвращение сына]] — ''Евдокия'' * {{çул кинора|1977}} — [[Рудин (фильм)|Рудин]] — ''Дарья Михайловна Ласунская'' * {{çул кинора|1977}} — [[И снова Анискин]] — ''Евдокия'' * {{çул кинора|1979}} — [[Пена (фильм)|Пена]] — ''Раса Дмитриевна, супруга Махонина'' * {{çул кинора|1981}} — [[Карнавал (фильм, 1981)|Карнавал]] — ''председатель комиссии'' * {{çул кинора|1982}} — [[Предчувствие любви (фильм)|Предчувствие любви]] — ''Марья Георгиевна'' * {{çул кинора|1982}} — [[Путешествие будет приятным (фильм)|Путешествие будет приятным]] — ''Наталья Васильевна'' * {{çул кинора|1982}} — [[Красиво жить не запретишь (фильм)|Красиво жить не запретишь]] — ''Людмила Сергеевна Лыхина'' * {{çул кинора|1983}} — [[Спокойствие отменяется (фильм)|Спокойствие отменяется]] — ''тётка Татьяна'' * {{çул кинора|1986}} — [[Верую в любовь (фильм)|Верую в любовь]] — ''Варвара Андреевна Луконина'' * {{çул кинора|1987}} — [[Ссуда на брак (фильм)|Ссуда на брак]] — ''Елена Михайловна'' * {{çул кинора|1990}} — [[Шапка (фильм)|Шапка]] — ''Наталья Кныш, поэтесса'' * {{çул кинора|1995}} — [[Дом (телесериал)|Дом]] — ''Ниловна'' * {{çул кинора|1995}} — [[Приют комедиантов (фильм)|Приют комедиантов]] — ''Нелли Евгеньевна'' * {{çул кинора|1998}} — [[Тоталитарный роман]] — ''эпизод'' * {{çул кинора|2001}} — [[Идеальная пара (фильм, 2001)|Идеальная пара]] — ''Татьяна Казарновская'' * {{çул кинора|2001}} — [[Наследницы (фильм, 2001)|Наследницы]] — ''Ираида Антоновна, мать Иваницкого'' * {{çул кинора|2005}} — [[Наследницы 2 (фильм, 2005)|Наследницы 2]] — ''Ираида Антоновна, мать Иваницкого'' (озвучила [[Карташёва, Ирина Павловна|Ирина Карташёва]]) {{Col-end}} === Телеспектакльсем === * {{çул кинора|1972}} — [[Развод по-нарымски]] (фильм-спектакль) — ''Дуся Пронина'' == Библиографи == ''Смирнова Л.'' Моя любовь. М.: [[Вагриус (издательство)|Вагриус]], 1997. ''Смирнова Л''. Моя любовь. Изд. 2-е, дополненное. М.: [[Вагриус]], 2005 == Литература == *{{кĕнеке |автор = Иванова В. С. |пуçелĕк = Лидия Смирнова |вырăн = М. |издательство = Искусство |çул = 1972 |страниц = 112, [32] |сери = [[Мастера советского кино]] |тираж = }} *''[[Михалков Сергей Владимирович|Михалков С.]]'' Наша дружба [: Лидия Смирнова] // Мой любимый актёр: Писатели, режиссёры, публицисты об актёрах кино [: сб.] / Сост. ''[[Касьянова, Людмила Ивановна|Л. И. Касьянова]]''. М.: [[Искусство (издательство)|Искусство]], [[1988]]. С.261—274. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.vvedenskoe.pogost.info/displayimage.php?pos=-6638 Могила на Введенском кладбище] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160315174432/http://www.vvedenskoe.pogost.info/displayimage.php?pos=-6638 |date=2016-03-15 }} * [https://archive.today/20130419142912/http://eternaltown.com.ua/content/view/5624/2/1/1/ Лидия Смирнова, биография в изложении Ф. Раззакова ] * [https://biographe.ru/znamenitosti/lidiya-smirnova/ Лидия Смирнова. Страница на портале «Биограф»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230705123750/https://biographe.ru/znamenitosti/lidiya-smirnova/ |date=2023-07-05 }} [[Категори:Пайăр çынсем:Реализм театрĕ]] [[Категори:Пайăр çынсем:Таировăн камера театрĕ]] [[Категори:Пайăр çынсем:Мосфильм]] [[Категори:«Кумир» преми лауреачĕсем]] [[Категори:ССКП пайташĕсем]] [[Категори:ССКП XXIII съезчĕн делегачĕсем]] [[Категори:Мускав хулин канашĕн депутачĕсем]] [[Категори:Введенское çăва çине пытарнисем]] terl0h888u6c4x1jx46e8r8l09vnsfp 0 85178 877391 683664 2026-09-11T05:36:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877391 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Сен-Бенуа |settlement_type = хула |image_skyline = Hôtel-de-ville-de-Saint-Benoît.JPG |image_blank_emblem = |coordinates_region = |website = }} '''Сен-Бенуа''' ({{lang-fr|Saint-Benoît}}) — [[Францин тинĕс енчи çум пĕрлешĕвĕ|Францин тинӗс леш енчи ҫӗрӗсен]] Реюньон департаменчӗн коммуни. == Кун-ҫулӗ == == Паллӑ ҫынӗсем == * == Тӑванлӑ хуласем == * == Вуламалли == * == Каҫӑсем == * * {{cite web |url = http://www.villedesaintbenoit.re |title = Официальный веб-сайт коммуны |deadlink = yes }} * [http://www.cirest.fr Site Официальный веб-сайт CIREST]. * [http://clg-bouvet.ac-reunion.fr Site Официальный веб-сайт колледжа имени Amiral Pierre Bouvet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210508212045/http://clg-bouvet.ac-reunion.fr/ |date=2021-05-08 }}. [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] [[Категори:Франци хулисем]] edbykq14081x0p5djv7do5vtne1if3v 0 85312 877386 787743 2026-09-11T03:07:26Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877386 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Редакци}} {{wiktionary|редакци}} [[File:Howald-sigerist.png|thumb|right|350px|[[Псевдо-Апулей]] Гербарийĕн [[çырсаилĕм]]ĕсемпе [[редакци (текстологи)|редакцийĕсен]] [[стемма|стемми]] ([[:en:Pseudo-Apuleius|акăлч.]])]] '''Редакци''' — [[Текстологи|текстологире]]: [[текст]]ăн тăрăмĕ, унăн тĕсĕ<ref>[http://ushakovdictionary.ru/word.php?wordid=65814 Редакция] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210305195714/http://ushakovdictionary.ru/word.php?wordid=65814 |date=2021-03-05 }} // Ушаков сăмахсарĕ</ref>, [[хайлав]]ăн литературăлла-илемлĕхле формисене, ăшне, илемлăх шухăшларăшне т. ыт. те палăрăмлăн улăштарни<ref name="Омилянчук">''Омилянчук С. П.'' Текстология. Конспект лекций. [http://www.hi-edu.ru/e-books/xbook076/01/part-001.htm#i19 Электронное издание] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190925082617/http://www.hi-edu.ru/e-books/xbook076/01/part-001.htm#i19 |date=2019-09-25 }}. Московский государственный университет печати.</ref>. Ку ăнлава [[çырсаилĕм]] тенипе пăтраштармалла мар. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} [[Категори:Текстологи]] [[Категори:Филологи]] sjmxkir99gi2uxnlt6479z4l6m25zpm 0 89344 877384 725557 2026-09-11T00:56:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877384 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Порт-Артур |settlement_type = историллӗ хула |image_skyline = Фото к статье «Порт-Артур». Таблица № 1. Военная энциклопедия Сытина (Санкт-Петербург, 1911-1915).jpg |image_blank_emblem = |subdivision_name = |coordinates_region = |website = }} '''Порт-Артур''' — тинӗс хапхи пулнӑ хула (ӑшӑ, пӑрларман порт, тинӗс-ҫар вырнаҫӗвӗ) Китайра, Сарӑ тинӗс ҫинче, Ляодунсҫурутравӗн кӑнтӑр-хӗвелтухӑҫ хӗрри — Квантун ҫурутравӗ (Квантунс облаҫӗ), 38° 48’ ҫурҫӗн анлӑшӗ тата 121° 20’ хӗвелтухӑҫ тӑрӑхӗ. Хальхи вӑхӑтра ӗлӗк хула пулнӑ вырӑн Китай Халӑх Республикин [[Далянь]] хулин Люйшунькоу районне кӗрет. == Кунҫул == * «Порт-Артур» текен ята акăлчансем шутласа тупнă, вăйа кĕртнĕ ([[1860]]-мĕш çулсен тĕлнелле). * [[1894]]-мĕш çулччен Китай аллинче пулнă, анчах киттайсем ăна «Порт-Артур» темен. * [[1894]]-[[1895]]-мĕш çулсенче Япони аллинче. * [[1895]]-[[1897]] — Киттай аллинче * 1897/98-[[1905]] — Раççей империйĕн аллинче. * [[1905]]-[[1945]] — Япони аллинче. * [[1945]] — 1954/55-мĕш çулсенче ку территорипе СССР усă курнă. * 1955-мĕш çултан пуçласа çак территорие тĕппипех Киттай тĕреслесе тăрать, вăл унăн çĕрĕ. == Вуламалли == *Янчевецкий Д. Г. У стен недвижного Китая. — СПб. — Порт-Артур, издание П. А. Артемьева, 1903. *Степанов А. Адмирал Макаров в Порт-Артуре: повесть / Степанов А. — Владивосток: Примиздат, 1948. — 149 с. *Степанов А. Порт-Артур: Историческое повествование. Ч. 1-4 / Степанов А. — М.: Сов. писатель, 1947 *Степанов А. Порт-Артур: Историческое повествование. Кн. 1 / Степанов А. — М.: Гослитиздат, 1950. — 539 с.: ил., портр. *Степанов А. Порт-Артур: Историческое повествование. Кн. 2 / Степанов А. — М.: Гослитиздат, 1950. — 640 с.: ил. *Степанов А. Порт-Артур. Кн. 2 / Степанов А. — М.: Правда, 1985. — 672 с.: ил. == Каҫӑсем == * [http://elib.tomsk.ru/purl/1-6921/ Газета «Новый край», издававшаяся в Порт-Артуре в 1899—1904 годах] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170709115658/http://elib.tomsk.ru/purl/1-6921/ |date=2017-07-09 }} * {{Cite web|url=http://egor-52.ucoz.ru/news/japonskaja_pamjat_russkogo_port_artura/2014-10-23-91|title=Японская память русского Порт-Артура|author=|website=Отклики и Мнения|date=2014|publisher=}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Маньчжури историйĕ]] [[Категори:Далянь]] rdtpjeay569ly9oio3xxsubngnkan58 0 92349 877392 708654 2026-09-11T05:39:55Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877392 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Hummel Vedor vd Robandahoeve.jpg|мини|Сенбернар]] '''Сенбернар''' (фр. Saint-bernard, нем. Bernhardiner) — [[Йытă ăрачĕсем|йытă ăрачĕ]]. Кӗске ҫӑмлисемпе вӑрӑм ҫӑмлисен тӗссене уйӑраҫҫӗ. Ази дог евӗрлӗ йыттисенчен (Тибет мастифӗсенчен) пулса тухнӑ, вӗсене ӗлӗк Европана илсе пырса вырӑнти [[Йытă|йытӑсемпе]] хутӑштарса ӗрчетнӗ. == Епле курӑнни == Сенбернар — питӗ пысӑк йытӑ, ҫӳллӗшӗ, стандарт тӑрӑх, ӑҫисен 70 см-тан, амисен — 65 см-тан сахал мар. == Темперамент тата усӑ курни == == Вуламалли == * Иншаков А., Цигельницкий Е. Сенбернар // Друг : журнал. — 2001. — № 4 (88). — С. 6—11. == Каҫӑсем== * [http://elib.tomsk.ru/purl/1-21199/ ''Потехина Н. Ю.'' Сенбернар. — Томск, 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210717071718/http://elib.tomsk.ru/purl/1-21199/ |date=2021-07-17 }} [[Категори:Йытă ăрачĕсем, алфавитпа]] [[Категори:Молоссем]] 6pgauxvxtwgkq67wiejqy3e51g8790y 0 101922 877399 802735 2026-09-11T11:08:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877399 wikitext text/x-wiki [[File:Clothes button.jpg|thumb|Икĕ шăтăклă [[тӳме]]]] '''Тÿме''' — тумтир çинче тата ытти тĕллевсемпе усă куракан хăйне майлă [[çаклаткăч]]. == Каçăсем == * [http://www.iamik.ru/?op=full&what=content&ident=18329 Исторический экскурс изобретения пуговицы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122003038/https://www.iamik.ru/?op=full&what=content&ident=18329 |date=2021-01-22 }} * [http://www.pugoviza.ru/files/other_cut1.shtml?simpl_butt.htm Подробная история изобретения пуговицы и её модернизации] * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/74/ Торговля пуговицами в СССР] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200520104807/http://mintorgmuseum.ru/vocabulary/74/ |date=2020-05-20 }}. [[Категори:Çаклаткăчсем]] [[Категори:Археологилле артефактсен тĕсĕсем]] [[Категори:Тумтир]] [[Категори:Тум]] h3o2auz3txn6m3bx3ye8kfr5u1f3dai 0 113934 877378 854380 2026-09-10T19:42:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877378 wikitext text/x-wiki [[File:Different minerals.jpg|thumb|Different minerals]] [[File:Sérandite, natrolite, analcime, aegirine 300-4-2112.JPG|thumb|]] [[File:Pyrite from Ampliación a Victoria Mine, Navajún, La Rioja, Spain 2.jpg|thumb|]] {{Пĕлтерĕшсем}} '''Минера́л''' ({{lang-de|Мineral}} е {{lang-fr|minéral}} — [[Тăправ (пайталлă тупнăлăх)|тăправ]]<ref>Фасмер М. Этимологический словарь русского языка. — Прогресс. — М., 1964–1973. — Т. 2. — С. 623—624.</ref>) — сăрт-ту тăправĕн (вăл шутра [[пайталлă тупнăлăх]]сен) тата метеоритсен тытăмĕпе тата кĕлеткипе пĕр тикĕс пайĕ, вăл геологилле процессене кура пулса кайнă тата [[химилле пĕрлешӳ]] е [[химилле элемент]] пулса тăрать. == Çавăн пекех == * [[Минералсен ят-йышĕ]] * [[Тăправ тăвакан минералсем]] * [[Тăмлă минералсем]] * [[Минералла пигментсем]] * [[Кристалсенчи изоморфизм]] * [[Кристалсенчи полиморфизм]] * [[Астеризм (минералоги)]] * [[Иризаци]] * [[Минералла тĕс]] * [[Метамиктла минерал]] * [[Минералла индивид]] * [[Минералла агрегат]] * [[Минералсен онтогенийĕ]] * [[Минералоги музейĕ]] * [[Раççей минералоги музейĕсем]] * [[Минералсене коллекцилени]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * * {{книга|заглавие=Энциклопедия Кольера|ссылка часть=http://niv.ru/doc/encyclopedia/collier/articles/1518/mineraly-i-mineralogiya.htm|часть=Минералы и минералогия|год=2000|автор=|язык=ru}} * == Каçăсем == * [http://www.minsoc.ru Российское минералогическое общество] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150512005827/http://www.minsoc.ru/ |date=2015-05-12 }}{{ref-en}}{{ref-ru}} * [http://database.iem.ac.ru/mincryst/ Кристаллографическая и кристаллохимическая База данных для минералов и их структурных аналогов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180208020005/http://database.iem.ac.ru/mincryst/ |date=2018-02-08 }}{{ref-en}}{{ref-ru}} * [http://www.fmm.ru/ Официальный сайт Минералогического музея им. А. Е. Ферсмана] * [http://wiki.web.ru/wiki/Категория:Минералогия Раздел минералогии в геологической энциклопедии] [http://wiki.web.ru/ GeoWiki]{{ref-ru}} * [http://mindraw.web.ru/ Научно-познавательные рисунки минералов] Проект «[[Онтогения минералов]] в рисунках»{{ref-en}}{{ref-ru}} * [http://geo.web.ru/db/msg.html?mid=1174743 ''Татарский В. Б.'' «Кристаллооптика и иммерсионный метод исследования минералов» , Москва, Недра, 1965, 306 с.] * [http://mindraw.web.ru/bibl21.2.Dymk.htm Современные проблемы онтогении минералов]{{ref-ru}} * [http://www.catalogmineralov.ru/ Каталог минералов] Интерактивный определитель минералов, свойства, фотографии, описания различных минералов * [http://geo.web.ru/db/msg.html?uri=p5.htm&mid=1159819 Классификация минералов]{{ref-ru}} * [http://www.silver-lines.ru/silver/info/reference/v/?id=61889 Свойства минералов] * [http://www.mindat.org Крупнейшая база данных по минералам и месторождениям]{{ref-en}} * [http://www.webmineral.com Минералогическая база данных]{{ref-en}} * [http://ruby.colorado.edu/~smyth/min/minerals.html Физические свойства породообразующих минералов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180227114808/http://ruby.colorado.edu/~smyth/min/minerals.html |date=2018-02-27 }}{{ref-en}} * [http://www.minrec.org/artmuseum.asp Всемирная галерея минералогического искусства]{{ref-en}} * [http://webmineral.com/strunz.shtml «Nickel-Strunz (Version 10) Classification System»] — webmineral.com.{{ref-en}} * [http://webmineral.com/danaclass.shtml New Dana Classification] — webmineral.com.{{ref-en}} [[Категори:Минералсем]] [[Категори:Минералоги|*]] q3wzgbospjwk4hpspnbv2mt5tjw4qli 2 114376 877375 877334 2026-09-10T16:45:11Z Max Tenche 25572 /* Красноармейск районӗ */ 877375 wikitext text/x-wiki ; Тӗп страница [[Хутшăнакан:Max Tenche|Max Tenche]] Кунта манӑн статьясен ят-йышӗ = Ӑслӑлӑх = == Вӑхӑтпа вырӑнлӑх == # [[2024]] # [[2026]] == Википеди уйрӑмӗсем == # [[Туркмен Википедийӗ]] == Космос == # [[Артемида-2]] == Физика пысӑкӑшӗсем == # [[Тӑваткал километр]] # [[Тӑваткал ҫухрӑм]] = Географи = == АПШ == === Гуам === # [[Орднанс Аннекс]] # [[Ороте ҫурутравӗ]] === Ялавсем === # [[Нью-Йорк ялавӗ]] == Израиль == === Чӗлхесем === # [[Еврей-таджик диалекчӗ]] == Корей (КР/КХДР) == === Чӗлхесем === # [[Корей чӗлхи]] == Патшалӑхсем == ;кунта ПНО пайташӗсем, ҫурма йышӑннӑ, йышӑнман патшалӑхсем # [[Корей Республики]] # [[Корей Халӑх Демократиллӗ Республики]] # [[Сомалиленд]] == РФ == === Сехет тӑрӑхӗсем === # [[Владивосток вӑхӑчӗ]] # [[Екатеринбург вӑхӑчӗ]] # [[Иркутск вӑхӑчӗ]] # [[Калининград вӑхӑчӗ]] # [[Камчатка вӑхӑчӗ]] # [[Красноярск вӑхӑчӗ]] # [[Магадан вӑхӑчӗ]] # [[Мускав вӑхӑчӗ]] # [[Омск вӑхӑчӗ]] # [[Самар вӑхӑчӗ]] # [[Якутск вӑхӑчӗ]] === Раҫҫей географийӗ === # [[Алтай Республикин географийӗ]] === Районсем === ;аймаксем, кантонсем ==== Алтай Республики ==== # [[Кош-Агач аймакӗ]] # [[Онгудай аймакӗ]] ==== Сарӑту облаҫӗ ==== # [[Александров Гай районӗ]] # [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Екатериновка районӗ]] # [[Петровск районӗ]] # [[Татищево районӗ]] ==== Камчатка крайӗ ==== # [[Быстрая районĕ]] # [[Елизово районĕ]] # [[Карага районĕ]] # [[Мильково районĕ]] # [[Олютор районĕ]] # [[Пенжина районĕ]] # [[Соболево районĕ]] # [[Тигиль районĕ]] # [[Усть-Большерецк районĕ]] # [[Усть-Камчатск районĕ]] ==== Атӑлҫи Нимӗҫӗсен АССР ==== # [[Каменка кантонӗ]] === Субъектсем === # [[Алтай Республики]] # [[Брянск облаҫӗ]] # [[Камчатка Ен]] # [[Карачай-Черкеси]] # [[Хакаси]] # [[Хустӑрма облаҫӗ]] === Тӑрӑхсем === # [[Инçет-Тухăç федераци тăрăхĕ]] # [[Коряк тăрăхĕ]] # [[Çурçĕр-Кавказ федераци тăрăхĕ]] === Чӗлхесем === # [[Абазин чӗлхи]] === Юханшывсем === # [[Оссора (юханшыв)]] === Ял-хула тӑрӑхӗсем === # [[Берёзовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Екатериновка районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Пасарлӑ Карабулак районӗ)]] # [[Вязовка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Вязово ял канашӗ]] # [[Грачёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Идолга муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Новозахаркино муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Октябрьский муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Татищево районӗ)]] # [[Пригородный муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Садовое муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Садовый муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Синенькие муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ (Петровск районӗ)]] # [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] # [[Ягодная Поляна муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]] === Ялавсем === # [[Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх геральдика регистрӗ]] # [[Сарӑту облаҫӗн ялавӗсем]] # [[Татищево районӗн ялавӗ]] == Ҫар == # [[Позициллӗ район]] == Ҫӗр == # [[Ҫурҫӗр Ази]] # [[Тухӑҫ Ази]] == Узбекистан == === Вилоятсем === # [[Андижан вилоячӗ]] # [[Джизак вилоячӗ]] # [[Навои вилоячӗ]] # [[Сырдарья вилоячӗ]] === Республика === # [[Каракалпакстан]] = Истори = # [[Алтай Республикин историйӗ]] = Мусӑк = # [[Глянец (ушкӑн)]] = Пайӑр ҫынсем = == Ӑсчахсем == === Биологсем === # [[Иваницкая Людмила Петровна]] # [[Тимирязев Климент Аркадьевич]] == Политикӑҫӑсем == === Аслӑ Британи политикӑҫисем === # [[Карл III (Аслӑ Британи королӗ)]] # [[Стармер Кир]] === Болгари политикӑҫисем === # [[Гюров Андрей]] # [[Йотова Илияна]] # [[Радев Румен]] === Венгри политикӑҫисем === # [[Мадьяр Петер]] # [[Орбан Виктор]] # [[Шуйок Тамаш]] === Польша политикӑҫисем === # [[Дуда Анджей]] # [[Навроцкий Кароль]] # [[Туск Дональд]] === Раҫҫей политикӑҫисем === ==== РФ политикӑҫисем ==== ; Чӑваш Республикин политикӑҫисем # [[Никандрова Надежда Валериановна]] # [[Шигильдеев Василий Викторович]] # [[Шпилевая Нина Ивановна]] ==== ССРП политикӑҫисем ==== ; Чӑваш АССР политикӑҫисем # [[Андреева Зоя Ананьевна]] === Словаки политикӑҫисем === # [[Фицо Роберт]] === Узбекистан политикӑҫисем === # [[Узбекистан президенчӗ]] # [[Мирзиёев Шавкат Миромонович]] === Финлянди политикӑҫисем === # [[Стубб Александр]] == Спортсменсем == # [[Биктимирова Алевтина Вениаминовна]] # [[Григорьева Лидия Николаевна (ҫӑмӑл атлет)]] # [[Иванова Алина Петровна]] # [[Захарова Светлана Владимировна]] # [[Майорова Альбина Геннадьевна]] # [[Моргунова Любовь Васильевна]] # [[Нагорная Дарья Сергеевна]] # [[Романова Ольга Владиславовна]] # [[Соколова Вера Александровна]] # [[Тимофеева Ирина Николаевна]] == Ҫыравҫӑсем == # [[Калитко Екатерина Александровна]] == Хула пуҫлӑхӗсем == # [[Барнаул пуçлăхĕсем]] == Юрӑҫӑсем == # [[Асламас Мария Васильевна]] # [[Денисова Зоя Фёдоровна]] # [[Уляндина Августа Васильевна]] = Паллӑ вырӑнсем = # [[Асамлакан сӑваплӑ Микулай чиркӗвӗ (Октябрьский Городок)]] # [[Вотлажма хулашӗ]] = Пӗлтерӗш хут енӗсем = {{Div col|cols=2}} # [[Агаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Беседки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовка ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Вязовое ял тӑрӑхӗ (пӗлтерӗшсем)]] # [[Горный Ключ]] # [[Губаревка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Елшанка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Зеленкино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Идолга (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ильиновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Каменский (пӗлтерӗшсем)]] # [[Карякино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Колки (пӗлтерӗшсем)]] # [[Корсаковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Македоновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Мӑн Каменка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Нееловка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новодубровка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Новополье (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оркино (пӗлтерӗшсем)]] # [[Оссора]] # [[Первомайская (пӗлтерӗшсем)]] # [[Синенькие (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сокур (пӗлтерӗшсем)]] # [[Сторожевка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Хлебновка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Широкое (пӗлтерӗшсем)]] # [[Шлыковка (пӗлтерӗшсем)]] # [[Ягодная Поляна (пӗлтерӗшсем)]] {{Div col end}} = Политика = == Партисем == # [[Икӗ хӳреллӗ йытӑ партийӗ]] # [[Тиса (парти)]] # [[Фидес — Венгр элтеш пӗрлешӗвӗ]] # [[Фидес — ХДХП]] == Патшалӑх тытӑмлӑхӗ == === Патшалӑх органӗсем === ==== Европа Пӗрлешӗвӗ ==== # [[Европа парламенчӗ]] === Патшалӑх тӗсӗсем === # [[Нумай нациллӗ патшалӑх]] == Пӗрлешӳсем == # [[Хĕвеланăç Африка патшалăхĕсен экономика пĕрлешĕвĕ]] == Пулӑмсем == # [[Пушкӑртстанти протестсем (2024)]] # [[Чеченсен тата ингушсен депортацийӗ]] === Суйлавсем === # [[Болгарири парламент суйлавӗ (2026)]] # [[Венгрири парламент суйлавӗ (2026)]] == Чыславсем == === Аслӑ Британи чыславӗсем === # [[Мунча орденӗ]] === Польша чыславӗсем === # [[«Pro Bono Poloniae» медаль]] # [[«Pro Patria» медаль (Польша)]] # [[«Казахстанти поляксем умӗнчи тивӗҫлӗхшӗн» медаль]] # [[Польша Чӗрӗлӗвӗн орденӗ]] # [[Польша ЮӖМ-н «Bene Merito» хисеплӗ палли]] # [[Тивӗҫлӗх хӗресӗ (Польша)]] # [[Чикӗ хӗсмечӗн йӗркеленӗренпе вӑтӑр ҫул ҫитнӗ асӑну медалӗ]] # [[Шурӑ Ӑмӑрт орденӗ (Польша)]] == Урӑх == # [[Шалти колонизаци]] = Пурӑнан вырӑнсем = == Инди == # [[Лакхнау]] == Казахстан == # [[Атырау]] == РФ == === Алтай крайӗ === # [[Барнаул]] === Алтай Республики === # [[Горно-Алтайск]] === Брянск облаҫӗ === # [[Брянск]] === Ингуш Республики === # [[Магас]] === Камчатка крайӗ === # [[Анавгай]] # [[Горный Ключ (Камчатка Ен)]] # [[Елизово]] # [[Мильково (Камчатка Ен)]] # [[Никольское (Камчатка Ен)]] # [[Оссора (паççулкă)]] # [[Палана]] # [[Эссо]] === Карел Республики === # [[Петрозаводск]] === Карачай-Черкес Республики === # [[Черкесск]] === Калмӑк Республики === # [[Элиста]] === Сарӑту облаҫӗ === ==== Балаково районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Хлебновка (Балаково районӗ)]] {{Div col end}} ==== Воскресенское районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Воскресенское районӗ)]] {{Div col end}} ==== Гагарин районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Докторовка]] # [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Каменский (Гагарин районӗ)]] # [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} ==== Красноармейск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Красноармейск районӗ)]] # [[Каменский (Красноармейск районӗ)]] {{Div col end}} ==== Лысые Горы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Мӑн Каменка (Лысые Горы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Петровск районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Петровск районӗ)]] # [[Колки (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новодубровка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Оркино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Синенькие (Петровск районӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Ӑвӑс]] # [[Ҫӗнӗ Вершаут]] # [[Тутар Пакаевки]] {{Div col end}} ==== Ҫӗнӗ Бурасы районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Елшанка (Ҫӗнӗ Бурасы районӗ)]] {{Div col end}} ==== Татищево районӗ ==== {{Div col|cols=2}} # [[Агарёвка (Татищево районӗ)]] # [[Беседка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Бурловино]] # [[Вязовка (Татищево районӗ)]] # [[Гартовка]] # [[Глядковка]] # [[Губарёвка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Елшанка (Татищево районӗ)]] # [[Идолга (сала)]] # [[Карамышка]] # [[Карякино (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Козий Лоб]] # [[Кологривовка (сала, Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Коминтерн (Татищево районӗ)]] # [[Корсаковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Кривопавловка]] # [[Македоновка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Мӑн Каменка (Татищево районӗ)]] # [[Мизино-Лапшиновка]] # [[Неёловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Новополье (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Октябрьский Городок]] # [[Первомайская (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Петров (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Слепцовка]] # [[Сокур (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ҫӗнӗ Тёпловка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Татищево]] # [[Федуловка]] # [[Хлебновка (Татищево районӗ)]] # [[Ченыкаевка]] # [[Широкое (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Шлыковка (Сарӑту облаҫӗ)]] # [[Ягодная Поляна (Сарӑту облаҫӗ)]] {{Div col end}} === Смулен облаҫӗ === # [[Беседка (Смулен облаҫӗ)]] === Ставрополь крайӗ === # [[Пятигорск]] === Чукотка автономиллӗ округӗ === # [[Анадырь]] == Украина == === Кейӳ облаҫӗ === # [[Беседка (Кейӳ облаҫӗ)]] = Халӑхсем = ===Албансем=== # [[Тава коси]] ===Бацбисем=== # [[Бацбисем]] === Еврейсем === # [[Бухара еврейӗсем]] ===Корейсем=== # [[Корейсем]] ===Чикансем=== # [[Чикан ялавĕ]] = Ӑмӑртусем = # [[Википеди:Вики-çуркунне 2024|Вики-ҫуркунне 2024]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2024|Ази уйӑхӗ 2024]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2025|Феминизмпа фольклор 2025]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2025|Вики-ҫуркунне 2025]] # [[Википеди:Ази уйӑхӗ 2025|Ази уйӑхӗ 2025]] # [[Википеди:Конкурссем/Феминизмпа фольклор/2026|Феминизмпа фольклор 2026]] # [[Википеди:Вики-çуркунне 2026|Вики-ҫуркунне 2026]] = Ҫӗнетсе ҫырнӑ/нумай тӳрлетнӗ статьясем = # [[Атӑлҫи сӑртлӑхӗ]] # [[Кейӳ облаҫӗ]] # [[Турккӑ Википедийӗ]] # [[Халӑх ҫырса тухӑвӗ]] # [[Шурӑ Чиркӳ]] = Ҫавӑн пек пӑхӑр = * [[Хутшăнакан:Ellodanis5 /СУЙЛАСА ИЛНĔ СТАТЬЯСЕМ]] 3sei37lxxi2prvfiu4ywqawij1q58gi 0 115110 877379 815593 2026-09-10T22:02:51Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877379 wikitext text/x-wiki {{Otheruses|Ошья (пӗлтерӗшсем)}} {{УК}} '''Ошья''' — [[Перĕм Ен|Пермь Енри]] [[Куеда районĕ|Куеда районӗнчи]] [[сала]], [[Ошья ял тӑрӑхӗ]]н центрӗ. [[Буй (юханшыв)|Буй]] юханшыв юппин [[Ошья (Буй юппи)|Ошья]] юханшывӗ хӗрринче вырнаҫнӑ. == Ял кун-ҫулӗ == Пӗрремӗш хут, Ошья [[касси]] тесе, 1816 ҫулта асӑннӑ, 1860 ҫулта Михаил-Архангельск чиркӗвне туса лартнӑ хыҫҫӑн сала статусне илнӗ. 1923 ҫулчен Ошья [[Пермь кӗпӗрни]]нчи [[Оса уесӗн]] [[Ошья вулӑсӗ|Ошья вулӑсӗн]] центрӗ шутланнӑ, кайран, 2006 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗ хыҫҫӑн — Ошья ял канашӗн. 1930 ҫулта Ошьяра Сталин ятлă [[колхоз]] йӗркеленнӗ, 1951 ҫулхи пушӑн 1-мӗшӗнче вӑл пысӑкланнӑ (Сталин ятли, «Заветы Ильича», «Первомайка» тата «Фронтовик» ял хуҫалӑх эртелӗсем пӗрлешнӗ), 1961 ҫулхи нарӑсӑн 10-мӗшӗнче колхоз Ильич ятлă пулса тӑнӑ. 1932 ҫулхи пуш уйӑхӗн 28-мӗшӗнчен пуҫласа 1958-мӗш ҫулччен ялта Мӑн Кусты машинӑпа трактор станцийӗ (МТС) вырнаҫнӑ пулнӑ. 1944—1954 ҫулсенче ялта ача ҫурчӗ пулнӑ. 1950-мӗш ҫулсенче ҫу савучӗ (каярахпа — Куеда ҫу савучӗн участокӗ) ӗҫленӗ. == Хальхи тӑрӑм == Ялта Ильич ятлă колхоз ӗҫлет, Куеда вӑрман хуҫалӑхӗн Ошья вӑрманлӑхӗ, сельпо, почта уйрӑмӗ, пульница участокӗ, аптека пункчӗ пур. Вӑтам шкул, ача пахчи, Культура ҫурчӗ, вулавӑш (1909 ҫултанпа), Сӑваплӑ-Алексий чиркӗвӗ (1893 ҫулта ҫӗнетнӗ Михаил-Архангельск чиркӗвĕ) ӗҫлеҫҫӗ. Ял ҫывӑхӗнче [[Куеда ландшафт заказникӗ|Куеда ландшафт заказникӗ]] (1993 ҫулхи нарӑсӑн 18-мӗшӗнче йӗркеленӗ) пур, ытларах енӗпе унта [[Хурăн|хурӑнпа]] [[Ăвăс|ӑвӑс]] ӳсеҫҫӗ, ҫавӑн пекех вӗсем хушшинче [[Çăка|ҫӑка]], кӑштӑркка [[хурама]], шӗвӗр ҫулҫӑллӑ [[Вĕрене|вӗрене]] тата ытти ҫулҫӑллӑ йывӑҫсем тӗл пулаҫҫӗ, ҫавӑн пекех лӑсӑллӑ [[хыр]] тата [[Чăрăш|чӑрӑш]] вӑрманӗсем пур. == Çуралса ÿснĕ паллă ҫынсем == [[Вахонин Иван Матвеевич|Вахонин, Иван Матвеевич]] (24.10.1887—08.08.1965), вырӑс ӳнерҫи-пейзажист. == Халăх йышӗ улшӑнни == * 1834 ҫул — 246 ҫын. * 1869 ҫул — 545 ҫын. * 1926 ҫул — 1 206 ҫын. * 2002 ҫул — 641 ҫын. == Ӑнлантарусем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Шумилов Е. Н. Твоя малая родина: Краткий историко-топонимический справочник. 4-е изд., испр. и доп. Пермь, 2005. 111 с. == Каҫăсем == * [http://enc.permculture.ru/showObject.do?object=1803790932 Ошья в энциклопедии Пермского края] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160307203442/http://enc.permculture.ru/showObject.do?object=1803790932 |date=2016-03-07 }} * [http://ошья.рф/ сайт села Ошья] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220101094722/http://xn--n1aumm.xn--p1ai/ |date=2022-01-01 }} {{Куҫарнӑ статья|ru|Ошья}} m4h29o1z65tbhdw3v25tmh4acochg4v 14 123393 877365 844323 2026-09-10T16:00:28Z Max Tenche 25572 877365 wikitext text/x-wiki [[Категори:XIX ĕмĕр]] [[Категори:Ӗмӗрсене кура ҫулсем|19]] 6i9p3ozwctwq5qhcz74mcyjxk921qur 14 123420 877364 844401 2026-09-10T16:00:09Z Max Tenche 25572 877364 wikitext text/x-wiki [[Категори:XVII ĕмĕр]] [[Категори:Ӗмӗрсене кура ҫулсем|17]] t6g8wix2h02er9yip5smyp1vpdmtkej 14 123528 877368 844610 2026-09-10T16:03:04Z Max Tenche 25572 877368 wikitext text/x-wiki [[Категори:1900-мӗш ҫулсем]] [[Категори:XIX ӗмӗрӗн ҫулӗсем]] [[Категори:XX ӗмӗрӗн ҫулӗсем]] 1dst5mvtgs73opfxrwf2aa9ugyws4j5 14 123557 877366 844667 2026-09-10T16:01:17Z Max Tenche 25572 877366 wikitext text/x-wiki [[Категори:XVIII ĕмĕр]] [[Категори:Ӗмӗрсене кура ҫулсем|18]] sj176fai97j3uy3pu9ic2ehf9l1aveg 14 123569 877367 844748 2026-09-10T16:02:10Z Max Tenche 25572 877367 wikitext text/x-wiki [[Категори:XX ĕмĕр]] [[Категори:Ӗмӗрсене кура ҫулсем|20]] 51jm92ssyc37fphp16h7e95bxf5h85v 0 129575 877380 872504 2026-09-10T22:21:41Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 877380 wikitext text/x-wiki [[File:Ycyk-Ata stolovay.jpg|thumb|Ycyk-Ata stolovay]] '''Пĕрлĕхле апатлану''', ''[[Аббревиатура|кĕскен]]:'' '''общепи́т''' — [[экономика сыпăкĕ]]. == Каçăсем == * [https://istmat.org/node/49990 (СЗ СССР 1930 г. № 41, ст. 432) Об организации всесоюзного объединения по общественному питанию «Всенарпит».]{{ref|ru}} * [http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/379/ Общественное питание в СССР в пятидесятые годы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018112802/http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/379/ |date=2012-10-18 }} / {{Архивировано|url=https://www.webcitation.org/68oBl4kpa?url=http://www.mintorgmuseum.ru/vocabulary/379/ |date=2012-06-30 }} // Музей торговли * д/ф [https://www.youtube.com/watch?v=abPgDCPbN24 «Общепит»] из цикла «Сделано в СССР» ([[РЕН ТВ]]) / {{Wayback|url=https://www.youtube.com/watch?v=abPgDCPbN24 |date=20140610202841 }} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Пĕрлĕхле апатлану| ]] r10javmbqi5fcgfgwa9tokps8onscb2 14 130582 877369 876673 2026-09-10T16:03:35Z Max Tenche 25572 877369 wikitext text/x-wiki [[Категори:XXI ĕмĕр]] [[Категори:Ӗмӗрсене кура ҫулсем|21]] c322t0skjpm8e30odl83pqcl2yqd28f 0 130750 877360 2026-09-10T15:50:46Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{Пӗлтерӗшсем|Мӑн Каменка}} {{ПВ64 |ят = Мӑн Каменка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Лысые Горы районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Раздольное муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Большая Каменка (Лысогорский район) |...» 877360 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Мӑн Каменка}} {{ПВ64 |ят = Мӑн Каменка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Лысые Горы районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Раздольное муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Большая Каменка (Лысогорский район) | тс }} ({{Население| Большая Каменка (Лысогорский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412875 |ОКАТО кочӗ = 63 225 808 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Мӑн Каменка''' ({{lang-ru|Большая Каменка}}) — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Лысые Горы районӗ]]нчи [[Раздольное муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]нче вырнаҫнӑ [[сала]]. == Географи == [[Лысые Горы (Сарӑту облаҫӗ)|Лысые Горыран]] кӑнтӑр-тухӑҫалла 34 [[километр]] яхӑн, [[Карамыш (юханшыв)|Карамыш]] юханшывӗн сулахай хӗрринче вырнаҫнӑ. Мӑн Каменкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Петропавловка (Лысые Горы районӗ)|Петропавловка]], [[Мӑн Дмитриевка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Дмитриевка]], [[Висловка (Сарӑту облаҫӗ)|Висловка]], [[Парижская Коммуна (Сарӑту облаҫӗ)|Парижская Коммуна]], [[Широкий Карамыш]]. == Истори == Салан официаллӑ никӗсленӳ [[1880|ҫулӗ — 1880-мӗш]] шултанать<ref name="р">{{Cite web|url=http://docs.cntd.ru/document/467707743|title=Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П|publisher=docs.cntd.ru|access-date=2020-11-13|archive-date=2020-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113004522/http://docs.cntd.ru/document/467707743|url-status=live}}</ref>, анчах ку сала [[1770|1770 ҫултан]] паллӑ. [[1778|1778 ҫулта]] салара 40 яхӑн хуҫалӑх пулнӑ, [[XIX ӗмӗр]] варринче Мӑн Каменкӑра 611 ҫын пурӑннӑ, [[1911|1911 ҫулта]] вара 1017 ҫын. [[ССРП|Совет тапхӑрӗнче]] кунта 3 колхозчӗ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/lysogorskiy/bolshaja_kamenka.htm|title=Большая Каменка – село в Лысогорском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-22|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130012235/http://saratovregion.ucoz.ru/region/lysogorskiy/bolshaja_kamenka.htm|url-status=live}}</ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Большая Каменка (Лысогорский район) }} == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Лысые Горы районӗ}} [[Категори:Лысые Горы районӗ]] [[Категори:Лысые Горы районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:1880 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] fiabn1pnp2a9jbpjme3841ccynfg2rs 877370 877360 2026-09-10T16:05:37Z Max Tenche 25572 /* Каҫӑсем */ 877370 wikitext text/x-wiki {{Пӗлтерӗшсем|Мӑн Каменка}} {{ПВ64 |ят = Мӑн Каменка |ӳкерчӗк = |Статус = Сала |Муниципаллӑ район = Лысые Горы районӗ |Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Раздольное муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ |Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = |Халӑх йышӗ = {{Население| Большая Каменка (Лысогорский район) | тс }} ({{Население| Большая Каменка (Лысогорский район) | г }}) |Малтанхи ятсем = |Почта индексӗ = 412875 |ОКАТО кочӗ = 63 225 808 002 |Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ }} '''Мӑн Каменка''' ({{lang-ru|Большая Каменка}}) — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Лысые Горы районӗ]]нчи [[Раздольное муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]нче вырнаҫнӑ [[сала]]. == Географи == [[Лысые Горы (Сарӑту облаҫӗ)|Лысые Горыран]] кӑнтӑр-тухӑҫалла 34 [[километр]] яхӑн, [[Карамыш (юханшыв)|Карамыш]] юханшывӗн сулахай хӗрринче вырнаҫнӑ. Мӑн Каменкӑпа юнашар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Петропавловка (Лысые Горы районӗ)|Петропавловка]], [[Мӑн Дмитриевка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Дмитриевка]], [[Висловка (Сарӑту облаҫӗ)|Висловка]], [[Парижская Коммуна (Сарӑту облаҫӗ)|Парижская Коммуна]], [[Широкий Карамыш]]. == Истори == Салан официаллӑ никӗсленӳ [[1880|ҫулӗ — 1880-мӗш]] шултанать<ref name="р">{{Cite web|url=http://docs.cntd.ru/document/467707743|title=Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П|publisher=docs.cntd.ru|access-date=2020-11-13|archive-date=2020-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20201113004522/http://docs.cntd.ru/document/467707743|url-status=live}}</ref>, анчах ку сала [[1770|1770 ҫултан]] паллӑ. [[1778|1778 ҫулта]] салара 40 яхӑн хуҫалӑх пулнӑ, [[XIX ӗмӗр]] варринче Мӑн Каменкӑра 611 ҫын пурӑннӑ, [[1911|1911 ҫулта]] вара 1017 ҫын. [[ССРП|Совет тапхӑрӗнче]] кунта 3 колхозчӗ<ref>{{Cite web|lang=|url=http://saratovregion.ucoz.ru/region/lysogorskiy/bolshaja_kamenka.htm|title=Большая Каменка – село в Лысогорском районе|author=И. Козловский|website=Большая Саратовская Энциклопедия|date=2017|publisher=|access-date=2020-11-22|archive-date=2020-11-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20201130012235/http://saratovregion.ucoz.ru/region/lysogorskiy/bolshaja_kamenka.htm|url-status=live}}</ref>. == Халӑх == {{Пурӑнан халӑх| Большая Каменка (Лысогорский район) }} == Асӑрхавсем == {{Асӑрхавсем|2}} == Вуламалли == * {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}} * {{кĕнеке |автор = Козинец С.Б. |пуçелĕк = Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ |каçă = https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |вырăн = Сарӑту |издательство = "Саратовский справочник" |çул = 2015 |isbn = 978-5-91879-282-7}} == Каҫӑсем == *[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }} {{Лысые Горы районӗ}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Лысые Горы районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:1880 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] 4rg74qxgr1aabfgpxky4t4d7mea3s0e 14 130751 877361 2026-09-10T15:55:37Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:1880 ҫулта килнисем]] [[Категори:XIX ӗмӗрте никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Никӗсленӳ ҫулӗсене кура пурӑнан вырӑнсем]]» 877361 wikitext text/x-wiki [[Категори:1880 ҫулта килнисем]] [[Категори:XIX ӗмӗрте никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]] [[Категори:Никӗсленӳ ҫулӗсене кура пурӑнан вырӑнсем]] 4ktoro1jl3o6kg7u6mqos61218a3cw0 14 130752 877362 2026-09-10T15:57:25Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:1880-мĕш çулсенче килнисем]] [[Категори:1880 ҫул]] [[Категори:Килни ҫулӗсене кура объектсем]]» 877362 wikitext text/x-wiki [[Категори:1880-мĕш çулсенче килнисем]] [[Категори:1880 ҫул]] [[Категори:Килни ҫулӗсене кура объектсем]] 8qvkw7sbxt4nqd3ungye5lx5bgmwq70 14 130753 877363 2026-09-10T15:58:49Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:1880-мĕш çулсем]] [[Категори:XIX ӗмӗрӗн ҫулӗсем]]» 877363 wikitext text/x-wiki [[Категори:1880-мĕш çулсем]] [[Категори:XIX ӗмӗрӗн ҫулӗсем]] 4tuojpxkg5mr31ujy13ktsorc8zua8r 14 130754 877371 2026-09-10T16:07:48Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «[[Категори:Сарӑту облаҫӗнчи пурӑнан вырӑнсем|Лысые Горы районӗ]] [[Категори:Лысые Горы районӗ]]» 877371 wikitext text/x-wiki [[Категори:Сарӑту облаҫӗнчи пурӑнан вырӑнсем|Лысые Горы районӗ]] [[Категори:Лысые Горы районӗ]] fcomxo9im9kdona333jjore505m4g3l 14 130755 877372 2026-09-10T16:09:33Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{catmain}} [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем|Лысые Горы]]» 877372 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Категори:Сарăту облаçĕн районĕсем|Лысые Горы]] 70gwckhojo32haontm6t9b70wql722h 10 130756 877373 2026-09-10T16:38:02Z Max Tenche 25572 Ҫӗнӗ страница: «{{çӳрев ярăмĕ |ят = Лысые Горы районӗ |çĕлĕк = [[Лысые Горы районӗ]]нчи пурӑнан вырӑнсем |state = |ӳкерчĕк = |ӳкерчĕк2 = [[File:Coat_of_Arms_of_Lysogorsky_rayon_(Saratov_oblast).png|border|80px]] |ят-йыш = ; Район центрӗ — [[Лысые Горы (Сарӑту облаҫӗ)|Лысые Горы]] 2-мӗш Александровка (Сарӑту облаҫ...» 877373 wikitext text/x-wiki {{çӳрев ярăмĕ |ят = Лысые Горы районӗ |çĕлĕк = [[Лысые Горы районӗ]]нчи пурӑнан вырӑнсем |state = |ӳкерчĕк = |ӳкерчĕк2 = [[File:Coat_of_Arms_of_Lysogorsky_rayon_(Saratov_oblast).png|border|80px]] |ят-йыш = ; Район центрӗ — [[Лысые Горы (Сарӑту облаҫӗ)|Лысые Горы]] [[2-мӗш Александровка (Сарӑту облаҫӗ)|2-мӗш Александровка]]{{*}}[[2-мӗш Сергиевка (Сарӑту облаҫӗ)|2-мӗш Сергиевка]]{{*}}[[Атаевка (Сарӑту облаҫӗ)|Атаевка]]{{*}}[[Барсучий (посёлок)|Барсучий]]{{*}}[[Бутырки (Сарӑту облаҫӗ)|Бутырки]]{{*}}[[Висловка (Сарӑту облаҫӗ)|Висловка]]{{*}}[[Гремячий (Сарӑту облаҫӗ)|Гремячий]]{{*}}[[Двоенка (сала)|Двоенка]]{{*}}[[Золотая Гора (Сарӑту облаҫӗ)|Золотая Гора]]{{*}}[[Кӗҫӗн Карамыш]]{{*}}[[Кивӗ Красавка]]{{*}}[[Ключи (Лысые Горы районӗ)|Ключи]]{{*}}[[Ковыловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ковыловка]]{{*}}[[Липовка (Лысые Горы районӗ)|Липовка]]{{*}}[[Мӑн Дмитриевка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Дмитриевка]]{{*}}[[Мӑн Каменка (Лысые Горы районӗ)|Мӑн Каменка]]{{*}}[[Мӑн Рельня]]{{*}}[[Мӑн Копены]]{{*}}[[Медвежий (Сарӑту облаҫӗ)|Медвежий]]{{*}}[[Нагорный (Сарӑту облаҫӗ)|Нагорный]]{{*}}[[Невежкино (Сарӑту облаҫӗ)|Невежкино]]{{*}}[[Николаевка (Лысые Горы районӗ)|Николаевка]]{{*}}[[Ҫӗнӗ Красавка]]{{*}}[[Ҫӗнӗ Пески (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Пески]]{{*}}[[Озёрки (Лысые Горы районӗ)|Озёрки]]{{*}}[[Октябрьский (Лысые Горы районӗ)|Октябрьский]]{{*}}[[Парижская Коммуна (Сарӑту облаҫӗ)|Парижская Коммуна]]{{*}}[[Первомайский (Лысые Горы районӗ)|Первомайский]]{{*}}[[Петропавловка (Лысые Горы районӗ)|Петропавловка]]{{*}}[[Раздольное (Лысые Горы районӗ)|Раздольное]]{{*}}[[Суровка (Сарӑту облаҫӗ)|Суровка]]{{*}}[[Топкий Овраг]]{{*}}[[Топовка (сала)|Топовка]]{{*}}[[Урицкое (Сарӑту облаҫӗ)|Урицкое]]{{*}}[[Фёдоровка (Лысые Горы районӗ)|Фёдоровка]]{{*}}[[Харевка (Раҫҫей)|Харевка]]{{*}}[[Чадаевка (Лысые Горы районӗ)|Чадаевка]]{{*}}[[Шереметьевка (Сарӑту облаҫӗ)|Шереметьевка]]{{*}}[[Широкий Карамыш]]{{*}}[[Шмакова Балка]]{{*}}[[Шурӑ Озеро (Сарӑту облаҫӗ)|Шурӑ Озеро]]{{*}}[[Юнгеровка]]{{*}}[[Яблочный (Сарӑту облаҫӗ)|Яблочный]] }}<noinclude> [[Категори:Шаблонсем:Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ пайланӑвӗ|Лысые Горы районӗ]] [[Категори:Лысые Горы районӗ]] </noinclude> ft5rc0le7on3b0ugdswsk0g52x1o3ez 877374 877373 2026-09-10T16:43:33Z Max Tenche 25572 877374 wikitext text/x-wiki {{çӳрев ярăмĕ |ят = Лысые Горы районӗ |çĕлĕк = [[Лысые Горы районӗ]]нчи пурӑнан вырӑнсем |state = |ӳкерчĕк = |ӳкерчĕк2 = [[File:Coat_of_Arms_of_Lysogorsky_rayon_(Saratov_oblast).png|border|80px]] |ят-йыш = ; Район центрӗ — [[Лысые Горы (Сарӑту облаҫӗ)|Лысые Горы]] [[2-мӗш Александровка (Сарӑту облаҫӗ)|2-мӗш Александровка]]{{*}}[[2-мӗш Сергиевка (Сарӑту облаҫӗ)|2-мӗш Сергиевка]]{{*}}[[Атаевка (Сарӑту облаҫӗ)|Атаевка]]{{*}}[[Барсучий (посёлок)|Барсучий]]{{*}}[[Бутырки (Сарӑту облаҫӗ)|Бутырки]]{{*}}[[Висловка (Сарӑту облаҫӗ)|Висловка]]{{*}}[[Гремячий (Сарӑту облаҫӗ)|Гремячий]]{{*}}[[Двоенка (сала)|Двоенка]]{{*}}[[Золотая Гора (Сарӑту облаҫӗ)|Золотая Гора]]{{*}}[[Кӗҫӗн Карамыш]]{{*}}[[Кивӗ Красавка]]{{*}}[[Ключи (Лысые Горы районӗ)|Ключи]]{{*}}[[Ковыловка (Сарӑту облаҫӗ)|Ковыловка]]{{*}}[[Липовка (Лысые Горы районӗ)|Липовка]]{{*}}[[Мӑн Дмитриевка (Сарӑту облаҫӗ)|Мӑн Дмитриевка]]{{*}}[[Мӑн Каменка (Лысые Горы районӗ)|Мӑн Каменка]]{{*}}[[Мӑн Копены]]{{*}}[[Мӑн Рельня]]{{*}}[[Медвежий (Сарӑту облаҫӗ)|Медвежий]]{{*}}[[Нагорный (Сарӑту облаҫӗ)|Нагорный]]{{*}}[[Невежкино (Сарӑту облаҫӗ)|Невежкино]]{{*}}[[Николаевка (Лысые Горы районӗ)|Николаевка]]{{*}}[[Озёрки (Лысые Горы районӗ)|Озёрки]]{{*}}[[Октябрьский (Лысые Горы районӗ)|Октябрьский]]{{*}}[[Парижская Коммуна (Сарӑту облаҫӗ)|Парижская Коммуна]]{{*}}[[Первомайский (Лысые Горы районӗ)|Первомайский]]{{*}}[[Петропавловка (Лысые Горы районӗ)|Петропавловка]]{{*}}[[Раздольное (Лысые Горы районӗ)|Раздольное]]{{*}}[[Суровка (Сарӑту облаҫӗ)|Суровка]]{{*}}[[Ҫӗнӗ Красавка]]{{*}}[[Ҫӗнӗ Пески (Сарӑту облаҫӗ)|Ҫӗнӗ Пески]]{{*}}[[Топкий Овраг]]{{*}}[[Топовка (сала)|Топовка]]{{*}}[[Урицкое (Сарӑту облаҫӗ)|Урицкое]]{{*}}[[Фёдоровка (Лысые Горы районӗ)|Фёдоровка]]{{*}}[[Харевка (Раҫҫей)|Харевка]]{{*}}[[Чадаевка (Лысые Горы районӗ)|Чадаевка]]{{*}}[[Шереметьевка (Сарӑту облаҫӗ)|Шереметьевка]]{{*}}[[Широкий Карамыш]]{{*}}[[Шмакова Балка]]{{*}}[[Шурӑ Озеро (Сарӑту облаҫӗ)|Шурӑ Озеро]]{{*}}[[Юнгеровка]]{{*}}[[Яблочный (Сарӑту облаҫӗ)|Яблочный]] }}<noinclude> [[Категори:Шаблонсем:Сарӑту облаҫӗн администрациллӗ пайланӑвӗ|Лысые Горы районӗ]] [[Категори:Лысые Горы районӗ]] </noinclude> j4o510vq8pkj5albe5l3z7dg0s6jtaz 10 130757 877376 2026-09-10T18:41:51Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Лысуха с птенцами, Эстанке-де-Сан-Ласаро, Трухильо, Эстремадура, Испания» 877376 wikitext text/x-wiki Лысуха с птенцами, Эстанке-де-Сан-Ласаро, Трухильо, Эстремадура, Испания qah5iypl48thu2ucym3js5h7c5m1boe 10 130758 877377 2026-09-10T18:42:03Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Eurasian coot (Fulica atra) with chicks.jpg» 877377 wikitext text/x-wiki Eurasian coot (Fulica atra) with chicks.jpg ni8z1wnem0aoj4ott3k670m53vgsxvw