Герард Фридрих Миллер

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.19</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Герард Фридрих Миллер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13661</id>
    <revision>
      <id>877412</id>
      <parentid>722158</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T03:19:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Minorax</username>
        <id>24730</id>
      </contributor>
      <origin>877412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8074" sha1="h1yp5drewgfcoy7kz2qe93ajmald8j4" xml:space="preserve">{{пĕр хушаматлисем|Миллер}}
{{Ăсчах
 |Ят                   = Герхард Фридрих Миллер&lt;br /&gt;(Фёдор Иванович Миллер)
 |Тăван ят             = {{lang-de|Gerhard Friedrich Müller}}
 |Ӳкерчĕк              = 
 |Анлăшĕ               = 
 |Ӳкерчĕке ăнлантарни  = 
 |Çуралнă чухнехи ят   = Герхард Фридрих Мюллер
 |Ăслăх сфери          = [[вырăс историйĕ]], [[Çĕпĕр историйĕ]]
 |Ăсчах хисепĕ         = академик, профессор
 |Çуралнă вырăн        = {{ÇВ|Херфорд|Херфордра}}, [[Вестфали]], [[Прусси (короллĕх)|Прусси короллĕхĕ]]
 |Çуралнă вăхăт        = [[1705]], [[юпа, 29]]
 |Вилнĕ вырăн          = {{ВВ|Мускав|Мускавра}}, [[Раççей империйĕ]]
 |Вилнĕ вăхăт          = [[1783]], [[юпа, 22]]
 |Ашшĕ                 = 
 |Амăшĕ                = 
 |Арăмĕ                = 
 |Ачасем               = 
 |Чыславсемпе парнесем = {{{!}}
{{!}}{{3 степеньлĕ сăваплă Улатимĕр орденĕ}}
{{!}}}
 }}
'''Герард Фридрих Миллер''', вырăслатнă варианчĕпе '''Фёдор Иванович Миллер''' ({{lang-de|Gerhard Friedrich Müller}}; [[1705]]—[[1783]]) — нимĕç кăкĕнчен тухнă раççей историографĕ, Петербургри Ăслăх Академин академикĕ ([[1725]]), профессор ([[1730]]).

== Биографи ==
Герард Миллер 1705 çулхи [[чӳк, 29|чӳкĕн 29-мĕшĕнче]] Герфорд ([[Вестфали]]) хулинче çуралнă. Ашшĕ вырăнти гимнази ректорĕ пулса ĕçленĕ, унтах Герард пуçламăш пĕлӳсене илнĕ.

Шкулта пĕлӳ илсен пулас раççей академикĕ Ляйпциг университетĕнче вĕреннĕ. 

== Пăкач пăлхавĕн тематики ==
Г. Ф. Миллер [[Емельян Пугачёв ертсе пынă çĕрĕçченсен пăлхавĕ|Емельян Пугачёв пăлхавĕпе]] документсемпе мемуарсене пуçтарнă, ăна «Миллерĕн Пăкач портфелĕ» теççĕ. Коллекцире пăлхавпа çыхăннă, 1772—1775 çулсенчи çырусен копийĕсем, хыпарсем, хайланисем, хутайсем, манифестсем, çырса янисем, калаçнисем тата урăх материал. 1784 çулта нимĕçсен [[Бюшинг Антон Фридрих|А. Ф. Бюшинг]] çулталăк хыпарлăхĕнче автор ячĕсĕр «[[Достоверные известия о мятежнике Емельяне Пугачёве и поднятом им бунте]]» статья тухнă. Тепчевçĕсем шутланипе (çав шутра Г. П. Блок тата [[Гвоздикова Инга Михайловна|И. М. Гвоздикова]]), çак ĕçе Г. Ф. Миллер хайланă.

== Ӗçĕсем ==
[[Ӳкерчĕк:Müller - Sammlung Rußischer Geschichte (Titelblatt des neunten Bandes, 1764).jpg|thumb|&quot;Sammlung russisch. Geschichte&quot; 9-мĕш кĕнекин пичĕ.]]
* История Сибири. Т.I (М.-Л., 1939; 1999), II (М.-Л., 1941; М., 2000), III (М.,2005)
* Сибирь XVIII века в путевых описаниях Г.Ф. Миллера. – Новосибирск: Сибирский хронограф, 1996. – 312 с. (серия «История Сибири. Первоисточники»).
* Описание Томского уезда Тобольской провинции в Сибири в нынешнем его положении, в октябре 1734 г. // Источники по истории Сибири досоветского периода. – Новосибирск: Наука, 1988. – С. 65-101.
* Описание Сибирского царства. - СПб., 1750 ([http://orel.rsl.ru/nettext/scan/00011html/title.htm] full text)
* «Beiträge zu der Lebensgeschichte denkwürdiger Personen» (Галле, 1785, т. III, 1—160; биография M., составленная Бюшингом); *Пекарский, «История Академии Наук» (т. I и II);
* «Literarischer Briefwechsel von J. D. Michaelis» (Лейпциг, 1795, II, 511—536; переписка за 1762—1763 гг.);
* «A. L. Schlozer’s öffentliches u. privates Leben, von ihm selbst beschrieben» (Геттинген, 1802; русский перевод в «Сборнике 2 отд. Академии Наук», т. XIII);
* «Материалы для биографии Ломоносова» (собранные Билярским); *Пекарский, «Редактор, сотрудник и цензура в русском журнале 1755—1764 гг.» («Записки Академии Наук», XII);
* Милютин (в «Современнике», 1851, т. 25 и 26, о содержании «Ежемесячных Сочинений»);
* митрополит Евгений, «Словарь русских светских писателей» (II, 54—89); 
*Старчевский, «Очерк литературы русской истории до Карамзина»; 
*Каченовский, «Об исторических трудах и заслугах М.» («Учёные Записки Московского Университета», 1839, №№ 1, 2);
* Соловьёв, «Г.-Ф. М.» («Современник», 1854, т. 47, № 10); 
*Коялович, «История русского самосознания»; Пыпин, «История русской этнографии».

== Çав. пекех ==

== Каçăсем ==
* {{cite web|url=http://www.vostlit.info/haupt-Dateien/index-Dateien/M.phtml?id=2053|title=Миллер, Герхард Фридрих|publisher=[[Восточная литература (сайт)|Восточная литература]]|accessdate=2011-03-29}}

{{Мăн Çурçĕр экспедицийĕ}}
{{Санкт-Петербург университечĕн ертӳçисем}}

[[Категори:Историксем, алфавитпа]]
[[Категори:Раççей империн историкĕсем]]
[[Категори:Раççей империн архивисчĕсем]]
[[Категори:Мускаври тĕп архивĕнче ĕçлекенсем]]
[[Категори:Чăн патшалăх канашçисем]]
[[Категори:Санкт-Петербургри патшалăх университечĕн ректорĕсем]]
[[Категори:Раççей империн археографĕсем]]
[[Категори:Пăкач пăлхавĕн историографийĕ]]
[[Категори:Мускаври тăван ене тĕпчекенсем ]]
[[Категори:Франци ăслăх академин корреспондент-пайташĕсем]]
[[Категори:Королĕн Лондонри ăслăхсен пĕрлĕхĕн пайташĕсем]]
[[Категори:Швеци королĕн ăслăхсен академин пайташĕсем]]
[[Категори:Çĕпĕре тĕпчекенсем]]
[[Категори:Германи ăсчахĕсем]]
[[Категори:Санкт-Петербургри Ăслăх академин академикĕсем]]
[[Категори:Чĕлхене тĕпчекенсем]] 
[[Категори:Чăваш чĕлхене тĕпчекенсем]] 
[[Категори:1705 çулта çуралнисем]]
[[Категори:1783 çулта вилнисем]]
[[Категори:Санкт-Петербург ăсчахĕсем]]</text>
      <sha1>h1yp5drewgfcoy7kz2qe93ajmald8j4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Халăх кăмăлĕн çарĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14862</id>
    <revision>
      <id>877402</id>
      <parentid>876309</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T13:44:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>877402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3277" sha1="q1zowmvqb4l924q8g5wtjtfo0jacpct" xml:space="preserve">'''Халăх кăмăлен çарĕ''' ({{lang-ru|Армия Воли Народа, АВН}}) - [[Раççей]]ри этем пĕрлĕхĕпе политика юхăмĕ. Раççейре [[референдум]]ра «Халăх умĕнчи влаçĕн яваплăхĕ çинчен» [[саккун]]а йышăнассишĕн тăрăшать. Юхăмăн [[Шупашкар]]та уйрăм пур. Тĕп [[хаçат]] - «Дуэль». Юхăмăн [[пуçлăх]]ĕ - [[Мухин Юрий Игнатьевич]].

== Кун-çулĕ ==

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем|2}}

== Каçăсем ==
* [http://newsland.ru/News/Detail/id/574669/ За что Армию Воли Народа признали экстремистской организацией?]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{сумсăр çăлкуç}}&lt;!-- блог --&gt;
* [http://armiavn.com/ Сайт организации]
* [http://avn.armiavn.com/about/law.html Проект закона «О суде народа России над Президентом и членами Федерального собрания Российской Федерации»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119085023/http://avn.armiavn.com/about/law.html |date=2012-01-19 }}
* [http://avn.armiavn.com/lib.html Библиотека] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120318162512/http://avn.armiavn.com/lib.html |date=2012-03-18 }}
* [http://avn.armiavn.com/tactic/articles2-013.html Приведёт ли принятие закона «О суде народа» в Россию Гитлера? — Новые доводы за и против АВН] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101107103440/http://avn.armiavn.com/tactic/articles2-013.html |date=2010-11-07 }}
* [http://www.presscouncil.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=448&amp;Itemid=99999999&amp;limit=1&amp;limitstart=0 ДЕЛО &quot; УЧАСТНИКИ ДВИЖЕНИЯ «АРМИЯ ВОЛИ НАРОДА» ПРОТИВ ГАЗЕТ «КОМСОМОЛЬСКАЯ ПРАВДА» И «НОВАЯ ГАЗЕТА»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120314111942/http://www.presscouncil.ru/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=448&amp;Itemid=99999999&amp;limit=1&amp;limitstart=0 |date=2012-03-14 }}
* [http://www.tver13.ru/2010/05/16/armija-voli-naroda-objavlena.html Армия Воли Народа объявлена экстремистами незаконно]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ([http://www.newsland.ru/News/Detail/id/503291/cat/42/ Копия])
* [http://www.zlev.ru/index.php?p=article&amp;nomer=14&amp;article=700 Замоскворецкое правосудие не хуже Басманного] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304185837/http://www.zlev.ru/index.php?p=article&amp;nomer=14&amp;article=700 |date=2016-03-04 }}
* [http://mgat.info/ru/narushitel/34.htm МГАТ об АВН] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009115203/http://mgat.info/ru/narushitel/34.htm |date=2010-10-09 }}

{{Раççей партисем}}

[[Категори:Раççей коммунизмĕ]]
[[Категори:Юрий Мухин]]</text>
      <sha1>q1zowmvqb4l924q8g5wtjtfo0jacpct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пĕр сехетри зона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16549</id>
    <revision>
      <id>877410</id>
      <parentid>863706</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T20:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>2600 etc</username>
        <id>40970</id>
      </contributor>
      <origin>877410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9479" sha1="ob8iy8g5j6dx2wyoadljqvtj2m5s2bz" xml:space="preserve">[[Ӳкерчĕк:World time zones.svg|thumb|400px|Вăхăт тăрăхĕсем]]
'''Пĕр сехетри зона''' е '''пĕр вăхăтлă зона''' — [[вырăнти вăхăт|пĕр вăхăт йĕркине]] йышăннă [[Çĕр (планета)|Çĕр]] чăмăрĕн [[регион]]ĕ. 

== Пайлав принципĕсем ==
Пĕр сехетлĕ зонăсен системин хальхи никĕсне [[ятарласа координациленĕ вăхăт]]а (пĕтĕм тĕнче вăхăтне) тĕпе хунă. Çав ятарлă координатран вăхăт тăрăхĕсене шутлаççĕ. Кашни градуса валли (е кашни [[градус, минута, çекунтă]] валли) вăхăт кĕртес мар тесе, [[Çĕр (планета)|Çĕре]] 24 Пĕр сехетлĕ зонăна пайланă. Пĕр зонăри вăхăт тепĕринчен сехет хисепĕпе çеç уйрăлса тăрать, минутпа çеккунт хисепĕ тĕнчипех пĕр пек пырать. Тĕнчери хăш-пĕр çĕршывсенче вырăнти вăхăт координат вăхăтĕнчен шăп та шай тулли сехет мар, тата 30 е 45 минут чухлĕ ытларах пулма пултарать. Паллах, çакăн пек вăхăт тăрăхĕсем тĕнчипе çирĕп тытса пыракан вăхăт системине тивĕçтермеççĕ.

[[Çурçĕр полюсĕ|Çурçĕрпе]] [[Кăнтăр полюсĕ|Кăнтăр]] полюсĕсенче меридиансем пĕр пăнчăра тĕл пулаççĕ, çавăнпа унта вăхăт тăрăхĕн пĕлтерĕшĕ çук, вырăнти вăхăтăн палăртăвĕ те «çухалать». Полюссенчи вăхăт тĕнче вăхăчĕпе тан шутланать пулин те, [[Амундсен-Скотт (антарктика станцийĕ)|Амундсен-Скотт]] (Кăнтăр полюсĕ) станцинче пурнăç [[Çĕнĕ Зеланди]] вăхăчĕпе пырать.

== Пĕр сехетлĕ зонăсем ==
* [[UTC-12]] — [[Кунсен ылмашĕвĕн йĕрĕ]]
* [[UTC-11]] — [[Самоа]]
* [[UTC-10]] — [[Гавайсем]]
* [[UTC-9]] — [[Аляска]]
* [[UTC-8]] — [[Çурçĕр Америкăн Лăпкă океан вăхăчĕ]] ([[АПШ]]па [[Канада]])
* [[UTC-7]] — [[Туьен вăхăчĕ]] ([[АПШ]]па [[Канада]]), [[Мексика]] ([[Чиуауа]], [[Ла-Пас]], [[Мацатлан]])
* [[UTC-6]] — [[Тĕпьен вăхăчĕ]] ([[АПШ]]па [[Канада]]), [[Тĕп Америкăн вăхăчĕ]], [[Мексика]] ([[Гвадалахара]], [[Мехико]], [[Монтеррей]])
* [[UTC-5]] — [[Çурçĕр Америкăн тухăç вăхăчĕ]] ([[АПШ]]па [[Канада]]), [[Кăнтăр Америкăн Лăпкă океан вăхăчĕ]] ([[Богота]], [[Лима]], [[Кито]])
* [[UTC-4:30]] — [[Каракас]]
* [[UTC-4]] — [[Атлантика вăхăчĕ]] ([[Канада]]), [[Кăнтăр Америкăн Лăпкă океан вăхăчĕ]], [[Ла-Пас]], [[Сантьяго]])
* [[UTC-3:30]] — [[Ньюфаундленд]]
* [[UTC-3]] — [[Кăнтăр Америкăн тухăç вăхăчĕ]] ([[Бразилиа]], [[Буэнос-Айрес]], [[Джорджтаун]]), [[Гренланди]]
* [[UTC-2]] — [[Атлантика вăтам вăхăчĕ]]
* [[UTC-1]] — [[Азор утравĕсем]], [[Кабо-Верде]]
* [[UTC+0]] — [[Анăç Европа вăхăчĕ]] ([[Дублин]], [[Эдинбург]], [[Лиссабон]], [[Лондон]]), [[Касабланка (Марокко)|Касабланка]], [[Монрови]]
* [[UTC+1]] — [[Вăтаçĕр Европа вăхăчĕ]] ([[Амстердам]], [[Берлин]], [[Берн]], [[Брӳссель]], [[Вена]], [[Копенгаген]], [[Мадрид]], [[Парис]], [[Рим]], [[Стокгольм]], [[Белград]], [[Братислава]], [[Будапешт]], [[Варшава]], [[Любляна]], [[Прага]], [[Сараево]], [[Скопье]], [[Загреб]]), [[Анăç тĕп африка вăхăчĕ]]
* [[UTC+2]] — [[Тухăç Европа вăхăчĕ]] ([[Афина]], [[Бухарест]], [[Вильнюс]], [[Киев]], [[Кишинев]], [[Минск]], [[Рига]], [[Софи]], [[Таллин]], [[Хельсинки]], [[Калининград]]), [[Икĕпат]], [[Израиль]], [[Ливан]], [[Турци]], [[Кăнтăр Африка Республики|КАР]]
* [[UTC+3]] — [[Мускав вăхăчĕ]], [[Тухăç Африка вăхăчĕ]] ([[Найроби]], [[Аддис-Абеба]]), [[Ирак]], [[Кувейт]], [[Сауд Аравийĕ]] 
* [[UTC+3:30]] — [[Тегеран вăхăчĕ]]
* [[UTC+4]] — [[Пĕрлешĕннĕ Арап Эмирачĕсем]], [[Оман]], [[Азербайджан]], [[Армени]], [[Грузи]]
* UTC+4:30 — [[Афганистан]]
* [[UTC+5]] — [[Екатеринбург вăхачĕ]], [[Анăç Ази вăхăчĕ]] ([[Исламабад]], [[Карачи]], [[Ташкент]])
* UTC+5:30 — [[Инди]], [[Шри-Ланка]]
* UTC+5:45 — [[Непал]]
* [[UTC+6]] — [[Çĕн Çепĕр]], [[Омск вăхачĕ]], [[Тĕп Ази вăхăчĕ]] ([[Бангладеш]], [[Казахстан]]) 
* UTC+6:30 — [[Мьянма]]
* [[UTC+7]] — [[Красноярск вăхăчĕ]], [[Кăнтăр-Тухăç Ази]] ([[Бангкок]], [[Джакарта]], [[Ханой]])
* [[UTC+8]] — [[Иркут вăхăчĕ]], [[Улан-Батор]], [[Куала-Лумпур]], [[Гонконг]], [[Китай]], [[Сингапур]], [[Тайвань]], [[анăç австрали вăхăчĕ]] ([[Перт (хула, Австрали)|Перт]])
* UTC+8:30 — [[Çӳлти Корея]]
* [[UTC+9]] — [[Якути вăхăчĕ]], [[Корей]], [[Япони]]
* UTC+9:30 — [[Тĕп Австрали вăхăчĕ]] ([[Аделаида (хула)|Аделаида]], [[Дарвин (хула)|Дарвин]])
* [[UTC+10]] — [[Владивосток вăхăчĕ]], [[Тухăç Австрали вăхăчĕ]] ([[Брисбен]], [[Канберра]], [[Мельбурн]], [[Сидней]]), [[Тасмани]], [[Анăç Лăпкă океан вăхăчĕ]] ([[Гуам]], [[Порт-Морсби]])
* [[UTC+11]] — [[Магадан вăхăчĕ]], [[Тĕп лăпкă-океан вăхăчĕ]] ([[Соломон утравĕсем]], [[Çĕнĕ Каледони]])
* [[UTC+12]] — [[Маршалл утравĕсем]], [[Фиджи]], [[Çĕнĕ Зеланди]]
* [[UTC+13]] — [[Тонга]]
* [[UTC+14]] — [[Лайн утравĕсем]] ([[Кирибати]])

== Çуллахи вăхăт ==
Нумай çĕршывра пурнăçа «[[çуллахи вăхăт]]а» куçарни Çĕр планетăна вăхăт тăрăхĕсем çине пайланине пăтратса ярать. Çуллахи вăхăта куçнă чухне вырăнти вăхăта тĕнчери вăхăтпа палăртнинчен пĕр сехет малалла куçараççĕ. Çав чухнех [[Кăнтăр çур чăмăрĕ]]нче, калăпăр, çу кунĕсем тăраççĕ пулсан, Çĕрĕн çурçĕр çур чăмăрĕнче вара хĕл хуçаланать. Çĕрĕн ик çур чăмăрĕ те вăхăта пачах хирĕçле енсене куçарни тĕнче вăхăчĕпе тĕрĕс шутлама чăрмав кӳрет.

== Пĕр сехетлĕ зонин кунçулĕ ==
Пĕр сехетлĕ зонăсене кĕртиччен кашни хула хăйĕн вырăнти географи вăрăмлăхĕпе çыхăннă [[хĕвел вăхăчĕ]]пе пурăннă. [[Чукун çул]]па çыхăну хатĕрĕсем аталаннăçем вăхăта шутлассине йĕркелеме тытăннă. Пĕр сехетлĕ зонăсен хальхи системине Çурçĕр Америкăра, Канада инженерĕ [[Сэндфорд Флеминг]] [[1879]] çул тĕлнелле кĕртнĕ, [[1929]] çул тĕлне ку система тĕнчепех сарăлнă. [[Раççей]]ре пĕр сехетлĕ зонăсен йĕрки [[1917]] çулчченех пулман.

== Каçăсем ==
* [http://www.krugosvet.ru/articles/03/1000399/1000399a2.htm#1000399-L-105 Cтатья, Кругосвет çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081027182604/http://www.krugosvet.ru/articles/03/1000399/1000399a2.htm#1000399-L-105 |date=2008-10-27 }}
* [http://www.worldtime.com/ Вăхăт тăрăхĕсен хыпарлăх кĕнеки] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060722072656/http://www.worldtime.com/ |date=2006-07-22 }}
* [http://www.worldtimezone.com/time-russia24.php Раççейĕн вăхăт тăрăхĕсен картти]
{{placemark|http://googis.info/load/0-0-0-694-20|Вăхăт тăрăхĕсем}} ([[KMZ]] тĕллисен файлĕ, [[Google Earth]] валли)

{{Вăхăт тăрăхĕсем}}
{{Вăхăт}}

[[Категори:Сехетлĕ зонăсем|*]]</text>
      <sha1>ob8iy8g5j6dx2wyoadljqvtj2m5s2bz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Холестерин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29751</id>
    <revision>
      <id>877403</id>
      <parentid>713685</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T14:16:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>877403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4289" sha1="23jnmjb0c0qunco39musilpw1600qu3" xml:space="preserve">{| class=&quot;toccolours&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;float: right; clear: right; margin: 0 0 1em 1em; border-collapse: collapse;&quot;
! {{chembox header}}| '''{{{name|Холестерин (Холестерол)}}}''' &lt;!-- replace if not identical with the article name --&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#ffffff&quot; | [[Ӳкерчĕк:Cholesterol.svg|300px|Холестерин молекулин тытăмĕ]] &lt;!-- replace if not identical with the pagename --&gt;
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=&quot;2&quot; bgcolor=&quot;#ffffff&quot; | [[Ӳкерчĕк:Cholesterol Spacefill.jpeg|300px|Холестерин молекулин моделĕ]] &lt;!-- replace if not identical with the pagename --&gt;
|-
| [[номенклатура IUPAC|Системăри ячĕ]]
| {{{IUPAC| (3β)-cholest-5-en-3-ol}}} &lt;!-- replace if not identical with the article name --&gt;
|-
| Урăх ячĕсем
| (10''R'',13''R'')-10,13-&lt;br /&gt;dimethyl-17-(6-methylheptan-2-yl)-&lt;br /&gt;2,3,4,7,8,9,11,12,14,15,16,17-&lt;br /&gt;dodecahydro-1''H''-cyclopenta&lt;br /&gt;[''a'']phenanthren-3-ol
|-
| [[Хими формули]]
| {{{formula|C&lt;sub&gt;27&lt;/sub&gt;H&lt;sub&gt;45&lt;/sub&gt;OH}}}
|-
| [[Молекула йывăрăшĕ]]
| {{{mol_mass|386.654}}} г/моль
|-
| [[CAS реестр номерĕ|CAS номерĕ]]
| [{{{CAS|57-88-5}}}]
|-
| [[Тачăлăх]]
| {{{density|0.95}}} g/cm³
|-
| [[Шăрану температури]]
| {{{melting_point|148–150}}} °C
|-
| [[Вĕренӳ температури]]
| {{{boiling_point|360}}} °C
|-
| [[SMILES]]
| {{{SMILES|CC(C)CCCC(C)C1CCC2C1 
(CCC3C2CC=C4C3(CCC

(C4)O)C)C}}}
|-
|}

'''Холестери́н''' ({{lang-grc|χολή — ват}} тата {{lang-grc2|στερεός — хытă}}; синоним: '''холестерол''') — мĕнпур чĕрĕ организмсен [[клетка мембрани]]сенче, тĕшĕсĕррисемсĕр ([[прокариотсем]]) пуçсăр, çутçанталăкри [[Çуллă спиртсем|çуллă (липофильлĕ) спирт]], органика пĕрлешĕнĕвĕ. Шывра шӳмест, çусенче, органика ирĕлтерекенсенсе шĕвет. 80 % яхăн холестерина хăй организм кăларать ([[пĕвер]], [[пыршăлăх]], [[пӳре]]сем, [[пӳреçий]]сем, арлăх парĕсем), ытти 20 % апатпа кĕреççĕ.&lt;ref&gt;[http://citoinform.com/?c=153&amp;a=1141 Рациональное питание Анохина Г. А.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919164037/http://citoinform.com/?c=153&amp;a=1141 |date=2010-09-19 }}&lt;/ref&gt; Организмра 80 % ирĕклĕ тата 20 % çыхăннă холестерин пур. Холестерин клетка мембранисем анлă температура интервалĕнче тăнăçлăх парать. Вăл  [[витамин D|D витамина]] пӳреçийсем тĕрлĕ стереоид гармонĕсене, çав шутра [[кортизол]]а, [[кортизон]]а, [[альдостерон]]а, хĕрарăм арлăх [[эстроген]] тата [[прогестерон]] гормонĕсене, арçын арлăх [[тестостерон]] гармонĕ, туса кăларать, юлашки хыпарсемпе — пуç мимин тата иммун системин [[синапс]]ĕн ĕçлевĕнче кирлĕ роль вылять, çав шутра [[рак (чир-амак)|ракран]] хӳтĕлет.&lt;ref&gt;[http://www.con-med.ru/magazines/magazines/polik/handbook/article/18615 Тактика современной гиполипидемической терапии пациента с ишемической болезнью сердца в поликлинике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130421102051/http://www.con-med.ru/magazines/magazines/polik/handbook/article/18615 |date=2013-04-21 }}&lt;/ref&gt;

== Апат-çимĕç ăшĕнче ==

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/5071.html Холестерин XuMuK.ru çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150330064643/http://www.xumuk.ru/encyklopedia/2/5071.html |date=2015-03-30 }}

[[Категори:Стероидсем]]</text>
      <sha1>23jnmjb0c0qunco39musilpw1600qu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Сăваплă Улатимĕрĕн 4 степеньлĕ орденĕ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>58274</id>
    <revision>
      <id>877411</id>
      <parentid>635650</parentid>
      <timestamp>2026-09-12T03:13:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Minorax</username>
        <id>24730</id>
      </contributor>
      <origin>877411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="616" sha1="0o2c73tergmbej92oh3o724bi8phzu6" xml:space="preserve">&lt;includeonly&gt;&lt;imagemap&gt;File:RUS Imperial Order of Saint Vladimir ribbon.svg|border|40px|Сăваплă Улатимĕрĕн IV степеньлĕ орденĕ
default [[Сăваплă Улатимĕр орденĕ|Сăваплă Улатимĕрĕн IV степеньлĕ орденĕ]]
desc none&lt;/imagemap&gt;{{Статьясенче çеç категори|Сăваплă Улатимĕрĕн 4 степеньлĕ орден кавалерĕсем|{{PAGENAME}}}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{doc}}[[Категори:Шаблонсем:Чыславсем:Раççей империйĕ|Улатимĕрĕн 4]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>0o2c73tergmbej92oh3o724bi8phzu6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Адам Мицкевич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77481</id>
    <revision>
      <id>877401</id>
      <parentid>805585</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T13:21:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>188</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:98_Odessa_Mickiewicz_monument.jpg|98_Odessa_Mickiewicz_monument.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Krd|Krd]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files in Category:Adam Mickiewicz monument in Odesa|]].</comment>
      <origin>877401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8996" sha1="r40p73zcdltu6001gqu4murphv1ine7" xml:space="preserve">{{redirect|Мицкевич}}
{{Çыравçă
 |Ят                   = Адам Мицкевич
 |Тăван ят             = Adam Mickiewicz
 |Ӳкерчĕқ              = Adam Mickiewicz według dagerotypu paryskiego z 1842 roku.jpg
 |Анлăшĕ               = 250px
 |Ӳкерчĕке ăнлантарни  = [[Дагеротип]] ([[1842]])
 |Çуралнă чухнехи ят   = Adam Bernard Mickiewicz
 |Çуралнă вырăн        = [[фольварк]] [[Заосье (Брест облаçĕ)|Заосье]], [[Новогрудок уесĕ]]&lt;ref&gt;Халĕ Заосье ялĕ, [[Барановичи районĕ]], [[Брест облаçĕ]].&lt;/ref&gt;, е {{ÇВ|Новогрудок|Новогрудокра}}, [[Литва кĕперни]], &lt;br&gt; [[Раççей империйĕ]]
 |Çуралнă вăхăт        = [[раштав, 24]], [[1798]],
 |Вилнĕ вырăн          = {{ВВ|Кунстантин|Стамбулра}}, &lt;br&gt;[[Осман империйĕ]]
 |Вилнĕ вăхăт          = [[чӳк, 26]], [[1855]]
 |Ĕçлев тĕсĕ           = вĕрентӳçĕ, [[поэт]], [[публицист]], [[драматург]], [[эссе]]йçĕ, [[тăлмач]] тата прозăç
 |Хастар çулсем        = 1818—1855
 |Тĕлĕ                 = [[романтизм]]
 |Жанр                 = эссе, сăвă, поэма, баллада, публицистика
 |Патшалăх             = {{Ялавлани|Раççей империйĕ}}
 |Ĕçсен чĕлхи          = [[Поляк чĕлхи|поляк]], [[Беларус чĕлхи|беларус]]
 |Алпусни              = Autograph-AdamMickiewicz.png
}}
'''Ада́м Берна́рд Мицке́вич''' ({{lang-pl|Adam Bernard Mickiewicz}}; [[раштав, 24]], [[1798]],  [[фольварк]] [[Заосье (Брест облаçĕ)|Заосье]], [[Новогрудок уесĕ]] (халĕ Заосье ялĕ, [[Барановичи районĕ]], [[Брест облаçĕ]]), [[Литва кĕперни]], [[Раççей империйĕ]] — [[чӳк, 26]], [[1855]], [[Кунстантин]], [[Осман империйĕ]]) — [[поляксем|поляк]] тата [[Беларус чĕлхи|беларус]] поэчĕ, политика публицисчĕ, [[Поляк национализмĕ|поляк наци юхăмĕн]] ĕçченĕ.  XIX ĕмĕрте поляк тата беларус литературин аталану ĕçĕнче чылай вăй хунă&lt;ref&gt;Масляніцына І. Міцкевіч (Mickiewicz) Адам // Асветнікі Беларусі (X — пач. XX ст.) Даведнік&lt;/ref&gt;.  [[Польша|Польшăра]] ăна [[романтизм]] эпохин чи аслă виçĕ ([[Юлиуш Словацкий|Юлиуш Словацкипе]] тата [[Красинский Зыгмунт|Зигмунт Красинскипе]] пĕрле) сăвăçĕ тесе шутлаççĕ.

== Биографи ==

=== Ирхи çулĕсем ===
[[File:Zaosie home of Mickiwiecz.jpg|thumb|right|[[Наполеон Орда]]. ''Заосьери Мицкевичсен картишĕ'']]
[[File:Mickiewicz House.jpg|thumb|right|''Новогрудокри [[Адам Мицкевич музей-çурчĕ]].'']]

== Эмиграцире ==

== Кăларнисем ==
* {{lang|pl|Dzieła. Wydanie narodowe}}, t. 1-16, Warszawa, 1949—1955
* {{lang|pl|Dzieła. Wydanie jubileuszowe}}, t. 1-16; Warszawa, 1955
* {{lang|pl|Dzieła wszystkie}}, t. 1, 4, Warszawa, 1969-72
* Собрание сочинений, т. 1-5, Москва, 1948-54
* Избранные произведения. Москва — Ленинград, 1929
* Избранные произведения в 2-х т. М, Гослитиздат, 1955
* Стихотворения. Поэмы, Москва, 1968.

== Фильмсем ==

== Адам Мицкевич палăкĕсем ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
File:Mickiewicz pomnik.jpg|''[[Варшава]]''
File:Lwów - Kolumna Mickiewicza 02.jpg|''[[Памятник Адаму Мицкевичу (Львов)|Львов]]''
File:Pomnik Adama Mickiewicza Poznań.jpg|''[[Познань]]''
File:Kraków - Pomnik Mickiewicza 01.JPG|''[[Краков]]''
File:Mic br.jpg|''[[Брест (Белоруссия)|Брест]]''
File:Mickiewicz Przemyśl.jpg|''[[Перемышль (Польша)|Перемышль]]''
File:Adam Mickiewicz Park Oliwski.jpg|''[[Гданьск]]''
File:Mic nov.jpg|''[[Новогрудок]]''
File:Krynica a1.jpg|''[[Крыница-Здруй]]''
File:Burbiszki Mickiewicz.jpg|''[[Бурбишки]]''
File:Pomnik Mickiewicza.JPG|''[[Злотув]]''
|''[[Вильнюс]]''
File:Adam Mickewicz СПб.jpg|''[[Санкт-Петербург]]''
File:Adam Mickiewicz Büste.jpg|''[[Веймар]]''
File:Mickiewicz Truskavets2.JPG|''[[Трускавец]]''
File:Monument Mickievicz (Paris) b.jpg|''[[Памятник Адаму Мицкевичу в Париже|Париж]]''
File:Warszawa, PKiN, rzeźba DSC06570.JPG|''[[Варшава]]''
File:IF Mickiewicz monument.jpg|Ивано-Франковск
File:Kjla.JPG|Лида
File:Zele.JPG|Зеленоградск
File:Grdn.JPG|Гродно
File:Burgas-sea-garden-Adam-Mickiewicz.jpg|Бургас
&lt;/gallery&gt;

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем|2}}

== Литература ==
* А. Мицкевич в русской печати. 1825—1955, М.—Л., 1957.
* [[Беккер Иосиф Исаакович|Беккер И. И.]]. Мицкевич в Петербурге. Л.: Лениздат, 1955. 168 с.
* [[Беккер Иосиф Исаакович|Беккер И. И.]]. Мицкевич в России // Звезда. 1955. № 11.
* Благой Д. Д. Мицкевич и Пушкин // Известия Академии наук СССР. Отделение литературы и языка. — М.: Изд-во АН СССР, 1956. — Т. XV. Вып. 4. — С. 297—314.
* [[Брусевич Анатолий Александрович|Брусевіч А.]] Фактары беларускай культуры ў творчасці Адама Міцкевіча. Гродна, 2008;
* [[Горский, Иван Константинович|Горский И. К.]] А. Мицкевич. М., 1955.
* Живов М. С. А. Мицкевич. М., 1956.
* Климчук В. А. Чей поэт Адам Мицкевич? Брест, 2003.
* Лабынцев Ю. А., Щавинская Л. Л. «Староруское» церковное наследие в творческой судьбе Адама Мицкевича // [[Древняя Русь. Вопросы медиевистики]]. 2005. № 3 (21)
* [[Пржецлавский, Осип Антонович|Пржецлавский О. А.]] Воспоминания // Поляки в Петербурге в первой половине XIX века. М.: Новое литературное обозрение, 2010. — 912 с. С.125 — 168.
* Рыльский М. Ф. Поэзия А. Мицкевича. М., 1956.
* Ткачёв М. Мицкевич и Пушкин: истоки и традиции русской поэзии. — Минск: Славянский путь, 2003.
* Яструн М. Мицкевич. Пер. с польск. [[Александр Големба|А. Голембы]]. М., 1963.
* Adam Mickiewicz. Zarys bibliograficzny. Warszawa, 1957.
* Kleiner J. Mickiewicz, t. 1-2, Lublin. 1948.
* {{lang|pl|Kronika życia i twórczości Mickiewicza}}. Warszawa, 1966
* {{lang|pl|Słownik języka Adama Mickiewicza}}, t. 1-7, Wrocław — Warszawa — Kraków, 1962—1971.
* Rymkiewicz J., Siwicka D., Witkowska A., Zielińska M. Mickiewicz. Encyklopedia. — Warszawa, 2001.

== Каçăсем ==
* [http://www.library.ru/2/lit/sections.php?a_uid=61 Биография Мицкевича, его произведения и статьи о нём]
* [http://visualrian.ru/images/item/439884 Экспонаты дома-музея польского поэта Адама Мицкевича]
* [[s:Биография Мицкевича (Полевой)|Пётр Николаевич Полевой. «Биография Мицкевича»]]
* [http://www.istpravda.ru/bel/museums/4718/ Там, где родился гений] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130809054255/http://www.istpravda.ru/bel/museums/4718/ |date=2013-08-09 }}

[[Категори:Польша революционерĕсем]]
[[Категори:Поляк сăвăçисем]]
[[Категори:Раççей империн сăвăçисем]]
[[Категори:Филоматсем]]
[[Категори:Романтизм çыравçисем]]
[[Категори:Адам Мицкевич]]
[[Категори:Вавельск соборĕн çăвинче пытарнисем]]
[[Категори:Панславистсем]]</text>
      <sha1>r40p73zcdltu6001gqu4murphv1ine7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шараç</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94320</id>
    <revision>
      <id>877406</id>
      <parentid>721483</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T17:17:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>877406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="793" sha1="5mfjh8sbden7ipl0p7y24khapp1tq5v" xml:space="preserve">[[File:Webbing.jpg|thumb|Webbing]]
'''Шараç''' — тĕртсе тата, чылай чухне,  тĕрлесе тунă [[хăю]]. Çавнашкал хăюран (сăранран мар, чĕнрен мар) тунă пиçиххине «шараç пиçиххи» теççĕ.
== Çавăн пекех ==
* [[Галун]]

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* {{ВТ-ЭСБЕ+|Тесьма}}
* [http://shveika.com.ua/shop/category/tesma/ Фото тесьмы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210924075417/http://www.shveika.com.ua/shop/category/tesma/ |date=2021-09-24 }}{{ref-ru}}

{{текстиль}}

{{textile-stub}}

[[Категори:Пир-авăр]]
[[Категори:Текстиль]]
[[Категори:Тĕрĕ]]</text>
      <sha1>5mfjh8sbden7ipl0p7y24khapp1tq5v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хусанти ветеринари медицинин патшалăх академийĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106129</id>
    <revision>
      <id>877405</id>
      <parentid>791061</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T15:08:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>877405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="rsqhebbzc70fbi2zy3lirq3xid9jnt0" xml:space="preserve">'''Хусанти ветеринари медицинин Н. Э. Бауман ячĕллĕ патшалăх академийĕ''' — [[Хусан]]та (Тутарстан) вырнаçнă, Раççейри ветеринари профилĕнчи чи ватă вĕренӳ аслă шкулĕсенчен (ваш) пĕри.

== Пĕрлехи хыпарсем ==
Академие [[1873]] çулта [[Хусанти ветеринари институчĕ]] ятпа уçнă.

Академи структурине 3 факультет, 26 кафедра, çаплах сиплев-консультаци центрĕ, кĕрет.

== Истори ==


== Çав. пекех ==
* {{addoncat|Хусанти ветеринари медицинин академинче вĕренсе тухнисем}}
* {{addoncat|Хусанти ветеринари академинчи вĕрентӳçисем}}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://казветакадемия.рф Официаллă сайт]{{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Категори:Хусанти вĕренӳ аслă шкулĕсем, алфавитпа]]
[[Категори:1873 çулта никĕсленĕ вĕренӳ шкулĕсем]]
[[Категори:Раççей медицинин вĕренӳ аслă шкулĕсем]]</text>
      <sha1>rsqhebbzc70fbi2zy3lirq3xid9jnt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шлефли символĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112894</id>
    <revision>
      <id>877407</id>
      <parentid>877287</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T17:33:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>877407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6052" sha1="1welkaudx1d0kgokc9wu84j1lg6jhes" xml:space="preserve">[[File:Dodecahedron.png|thumb|Dodecahedron&lt;/br&gt;Ку нумайхысаклăхăн Шлефли символĕ {5,3} пек çырăнать]]
'''Шлефли символĕ''' —  [[тĕрĕс нумайхысаклăх]]сен [[комбинаторика|комбинаторикăлла]] палăрăмлăхĕ, унпа Евклид уçлăхĕнчи мĕнпур  [[уçлăх|виçелĕхсенчи]] тĕрĕс нумайхысаклăхсене çырса кăтартма май пур. Швейцари математикĕ [[Шлефли, Людвиг|Людвиг Шлефли]] ячĕпе каланă.

== Çавăн пекех==
* [[Шлефли формули]]
* [[Эйлерла палăрăмлăх]]
* [[N-виçеллĕ тĕрĕс нумайхысаклăхсем]]
== Литература ==
* ''Николай Вавилов'' [http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf КОНКРЕТНАЯ ТЕОРИЯ ГРУПП I. ОСНОВНЫЕ ПОНЯТИЯ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Wayback|url=http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} |date=20200331155805 }

{{Нумайхысаклăхсем}}</text>
      <sha1>1welkaudx1d0kgokc9wu84j1lg6jhes</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хусан ĕмпӳлĕхĕ (1552-мĕш çул хыççăн)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>123127</id>
    <revision>
      <id>877404</id>
      <parentid>870061</parentid>
      <timestamp>2026-09-11T15:07:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>877404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3673" sha1="4bv3tyr962h9kvpswlgjhdl6ibo960n" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Хусан ĕмпӳлĕхĕ}}
[[File:Казанская эмблема, царский титулярник, 1672.jpg|thumb|left|Хусан эмблеми, патша титулярникĕ, 1672]]
[[File:Kazan Cap - by shakko 02.JPG|thumb|[[Хусан çĕлĕкĕ]]]]
[[Ӳкерчĕк:Russian Empire 1745 (Map IX HQ).jpg|thumb|Раçсейри пĕрремĕш карттăран. Хусан таврашĕнчи уессем (1745)&lt;/br&gt;«Царство Казанское с Окольными Провинциями и Частью Реки Волги» — çапла кăтартнă атласра. Эппин, ку вăхăтра та &quot;Хусан ĕммпÿлĕхĕ&quot; тени чĕлхерен кайман]]

'''Хусан ĕмпӳлĕхĕ (1552-мĕш çул хыççăн)'''&lt;ref&gt;[https://runivers.ru/newenc/184875/ Казанское царство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250513084908/https://runivers.ru/newenc/184875/ |date=2025-05-13 }} — Новая энциклопедия.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Всиленко Н. Казанское царство. 
Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона. Издатели Ф. А. Брокгауз, И. А. Ефрон / Под ред. проф. И. В. Андреевского, К. К. Арсеньева, Ф. Ф. Петрушевского. - СПб., 1891 (Кунта 1552-мĕш çул хыççăнхи тапхăр пирки нимех те каламан темелле, анчах ăнлавĕ хăй (ĕмпÿлĕх) пур.)&lt;/ref&gt;, Хусан ханлăхне тĕп тунă хыççăн та кунти çĕрсене Вырăс патшалăхĕнче ĕмпÿлĕх тенĕ пирки.

1552-мĕш çулта Хусан ханлăхне тĕп тунă пулин те, унчченех пулнă емпÿлĕх ăнлав хăйĕн символла сăнарне сыхласа хăварнă. Вăл, сăмахран, Хаяр Иван IV патшан титулĕ çумне «Хусан ĕмпĕвĕ» текен титула хушнинче те палăрнă. Ку титул патшасен 1917-мĕш çулхи революцичченех упраннă&lt;ref&gt;[https://imperialhouse.ru/rus/imperialhouse/vdr/1.html Основные государственные законы Российской Империи. изд. 1906 г.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241112023024/https://imperialhouse.ru/rus/imperialhouse/vdr/1.html |date=2024-11-12 }} Статья 59&lt;/ref&gt;. Патша валли ятарласа [[Хусан çĕлĕкĕ]] текенскерне çĕлеттернĕ. 

== Çавăн пекех ==
* [[Хусан çĕлĕкĕ]]
* [[Хусан ханлăхĕ]]
== Çăлкуçсем ==
* [https://dzen.ru/a/ZsrkGjB8mgIMh4Hs Титулы Ивана Грозного]
* [http://www.nasledie-rus.ru/podshivka/7402.php Светлана Долгова, Наталья Болотина, Антонина Кононова «…Как время катится в Казани золотое…»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241212232517/http://www.nasledie-rus.ru/podshivka/7402.php |date=2024-12-12 }}
* [https://real-kremlin.ru/node/343 Казанская история / История о Казанском царстве]
* [https://www.business-gazeta.ru/article/464733 Индус Тагиров: «Казань пала, но Европа все еще воспринимала Русь как Тартарию»]

== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

[[Категори:Хусан]]
[[Категори:Раççей историйĕ]]</text>
      <sha1>4bv3tyr962h9kvpswlgjhdl6ibo960n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-09-17 (cv)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130759</id>
    <revision>
      <id>877408</id>
      <timestamp>2026-09-11T18:56:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Группа буддийских монахов проводит ритуал зажигания масляных ламп во время церемонии Прабарана-Пурнима, Бангладеш»</comment>
      <origin>877408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="g6gv3fmiq4970ughs0umjt3pifn45mt" xml:space="preserve">Группа буддийских монахов проводит ритуал зажигания масляных ламп во время церемонии Прабарана-Пурнима, Бангладеш</text>
      <sha1>g6gv3fmiq4970ughs0umjt3pifn45mt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-09-17</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130760</id>
    <revision>
      <id>877409</id>
      <timestamp>2026-09-11T18:56:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «প্রবারণা পূর্ণিমায় আলোকরশ্মি শান্তির প্রার্থনায় মগ্ন শ্রমণগণ (00001957).jpg»</comment>
      <origin>877409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="189" sha1="15ri1gxppp4releh8vvk2b3yypnl7yd" xml:space="preserve">প্রবারণা পূর্ণিমায় আলোকরশ্মি শান্তির প্রার্থনায় মগ্ন শ্রমণগণ (00001957).jpg</text>
      <sha1>15ri1gxppp4releh8vvk2b3yypnl7yd</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>