Хĕвел

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="cv">
  <siteinfo>
    <sitename>Википеди</sitename>
    <dbname>cvwiki</dbname>
    <base>https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Ятарлă</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Сӳтсе явасси</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Хутшăнакан</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Хутшăнаканăн канашлу страници</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википеди</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Википеди сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Ӳкерчĕк</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Шаблона сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Пулăшу</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Пулăшăва сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Категори</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Категорине сӳтсе явмалли</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модуль</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Обсуждение модуля</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Хĕвел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10102</id>
    <revision>
      <id>877843</id>
      <parentid>868805</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:04:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6774" sha1="946ib11y4ruyt5sh1fhzghfzp3xtliv" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем}}
[[Ӳкерчĕк:Hevel-titame.png|thumb|upright=1.5|Хĕвел тытăмĕ]]
'''Хĕвел''' (астрономилле символĕ: [[file:Sun symbol (fixed width).svg|16px|☉]]) — çĕре чи çывăх çăлтăр. Хĕвел системин тĕп объекчĕ, питĕ вĕри вăйлă ионизациленнĕ, электричество тĕлĕшĕнчен нейтраллă япалаллă [[çăлтăр]]. Унăн çутти çĕре 8.1/3 минут хушшинче çитет. Хĕвелĕн диаметрĕ — 1 392 000 çухрăм. Ку вăл Çĕр диаметрĕнчен 109 хут пысăкрах. Ун йĕри тавра çĕр çаврăнса тăрать.

Вăл [[гидридсем|гидрид]]сенчен кăна тăрать, çĕрĕн атмосферине шăнса ӳкме памасть, шыва ăшăтать, флорăпа фаунăна пурнăç парать.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем|2}}

== Литература ==

=== Кĕнекесем ===
* {{кĕнеке|автор=[[Аббот Чарлз Грили|Аббот Ч.]]|пуçелĕк=Солнце|ответственный=Перевод с английского Н. Я. Бугославской; под редакцией [[Перепёлкин Евгений Яковлевич|Е. Я. Перепелкина]]|вырăн=Москва—Ленинград|страниц=462|çул=1936|издательство=[[Физматлит|ОНТИ]]}}
* {{кĕнеке|пуçелĕк=Солнечная система. В 2 томах|çул=1957|том=1 : Солнце|яваплă= Ред. [[Койпер Джерард Петер|Дж. Койпер]]; пер. с англ.; редактор тома [[Крат Владимир Алексеевич|В. А. Крат]]|вырăн=М.|издательство=[[Издательство иностранной литературы]]|страниц=609}}
* {{кĕнеке|автор=Колтун М. М.|пуçелĕк=Солнце и человечество|вырăн=М.|издательство=[[Детская литература (издательство)|Детская литература]]|çул=1981|страниц=127|тираж=100000|||}}
* {{кĕнеке|автор=Степанян Н. Н.|пуçелĕк=Наблюдаем Солнце|вырăн=М.|страниц=128|çул=1992|издательство=[[Наука (издательство)|Наука]]|isbn=5-02-014358-8}}
* {{кĕнеке|автор=Michael Stix|пуçелĕк=The Sun. An Introduction|издательство=Springer|çул=2002|издание=2nd Edition|isbn=3-540-42886-0}}

=== Статьясем ===
* {{кĕнеке|пай=Солнце|яваплă=[[Дубов Эмиль Ефимович|Э. Е. Дубов]]|пуçелĕк=[[Большая Советская Энциклопедия]]|кăларăм=3-мĕш кăл.|çул=1976|том=24, кн. I : Собаки — Струна|яваплă=тĕп ред. [[Прохоров Александр Михайлович|А. М. Прохоров]]|вырăн=М.|издательство=[[Советская Энциклопедия]]|страницы=150—154|тираж=631000}}
* {{ФЭ|том=4|страницы=589—598|автор=Кочаров Г. Е.|статья=Солнце|ссылка=http://www.femto.com.ua/articles/part_2/3751.html|ref=Кочаров}}
* {{кĕнеке|автор=[[Шкловский, Иосиф Самуилович|Шкловский И. С.]]|пуçелĕк= Звезды: их рождение, жизнь и смерть|кăларăм=3-мĕш. кăл.|издательство=[[Наука (издательство)|Наука]]|вырăн=М.|çул=1984|часть=§9. Проблемы нейтринного излучения Солнца|страницы=110—117|тираж=100000}}

== Каçăсем ==
* {{cite web|url=http://usap.org.ua/sun-activity/|title=Солнечная активность|work=USAP|archiveurl=http://www.webcitation.org/60qCSOslc|archivedate=2011-08-11}}
* {{cite web|url=http://tesis.lebedev.ru/sun_vocabulary.html|title=Энциклопедия Солнца|work=Тесис|archiveurl=http://www.webcitation.org/60qCTc4c7|archivedate=2011-08-11}}
* {{cite web|url=http://www.astronet.ru/db/msg/eid/FK86/sun|title=Солнце|work=Астронет|archiveurl=http://www.webcitation.org/60qCU6V5Q|archivedate=2011-08-11}}
* [http://blog.artnn.ru/2007/08/19/solntse-i-zemlya-edinyie-kolebaniya/ Солнце и Земля. Единые колебания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160314034437/http://blog.artnn.ru/2007/08/19/solntse-i-zemlya-edinyie-kolebaniya/ |date=2016-03-14 }}
* [http://www.astrogalaxy.ru/042a_Sun.html Солнце. Солнечная система. Общая астрономия]
* {{cite web|url=http://www.popmech.ru/article/3618-puteshestvie-iz-tsentra-solntsa/|title=Путешествие из центра Солнца|work=Популярная механика|archiveurl=http://www.webcitation.org/60qCUAuav|archivedate=2011-08-11}}
* {{cite web|url=http://sdo.gsfc.nasa.gov/assets/img/latest/latest_4096_0171.jpg|title=Солнце сейчас, фотография из обсерватории солнечной динамики NASA|work=sdo.gsfc.nasa.gov|archiveurl=http://www.webcitation.org/60qCazU6r|archivedate=2011-08-10}}
* {{cite web|url=http://www.krugosvet.ru/enc/nauka_i_tehnika/astronomiya/SOLNTSE.html|title=Солнце|author=Эдвард Кононович|publisher=Энциклопедия Кругосвет|accessdate=2013-10-26|archiveurl=http://www.webcitation.org/6MTvgoe8K|archivedate=2014-01-09}}
'''Хĕвеле иллюстрациленисем:'''
* [http://solarmonitor.org/index.php SolarMonitor.org]
* [http://www.solarphysics.kva.se/NatureNov2002/press_images_eng.html Images and movies from the Nature article data set] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050518081349/http://www.solarphysics.kva.se/ |date=2005-05-18 }}
* [http://www.solarphysics.kva.se/ The Institute for Solar Physics] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050518081349/http://www.solarphysics.kva.se/ |date=2005-05-18 }}
* [https://web.archive.org/web/20110511124300/http://www.boston.com/bigpicture/2008/10/the_sun.html The Sun — The Big picture]. The Boston Globe.
* {{Apod|100806|The Not So Quiet Sun|6 августа 2010|2014-02-16}}

{{stub}}
{{Хĕвел системи}}
{{Хĕвел}}
{{Хĕвеле АПС тĕпчени}}
{{Атмосферăсем}}

[[Категори:Термойĕтре реакцисем]]
[[Категори:Сарă карликсем]]
[[Категори:Хĕвел| ]]</text>
      <sha1>946ib11y4ruyt5sh1fhzghfzp3xtliv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фауст (трагеди)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12663</id>
    <revision>
      <id>877842</id>
      <parentid>713458</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T13:12:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5044" sha1="02gh8hlmy5k96cssqa1wyj9y8e4xhju" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Фауст (пĕлтерĕшсем)}}
{{Литература хайлавĕ
| Ячĕ = Фауст
| Тăван ячĕ = Faust
| Ӳкерчĕк = Goethe Faust I 1808.jpg|thumb|right|260px
| Ӳкерчĕке алпусни = 1808 çулти пĕрремĕш хуплашки
| Жанр = трагеди
| Автор  = Иоганн Вольфганг Гёте
| Тăван чĕлхи = нимĕç
| Хайланă = 1774—1831
| Пичетленĕ = 1808
| Куçару = 
}}
[[File:Anton Kaulbach Faust und MephistoFXD.jpg|thumb]]

'''«Фауст» трагеди''' — чаплă нимĕç çыравçин [[Иоган Вольфганг Гёте|И. В. Гёте]] пуç кăшăлĕ. 

[[Пушкин Александр Сергеевич|А. С. Пушкин]] меркĕн каланă май, «„Фауст“ сăвăçлăх чун-чĕмĕн çӳллĕ хайлалăхĕ», вăтам ĕмĕрсенчи пĕр çыннăн — нимĕç юмах-халапĕсен паттăрĕн [[Йоханн Фауст]] тухтăр пурнăçĕн чи паллăрах историйĕ пулса тăрать.

Коĕтĕ тупсăмлă ĕçлесе вăтам ĕмĕрти Фауст тухтăр историне [[Çĕнĕ самана]]н мал йăла йĕркипе философиллĕ йывăрлатса çĕнĕ паллăллă хайлав ăсталать. Авалхи сюжетĕнче чернокнижник чунне Шуйттана сутать те вилсен тамăк терчĕсене тӳсет. Коĕтĕ улăштарнă май Фауст кăткăс чунлă, асапланакан, пĕрмаях тĕрĕслĕхе шыракан этем, вăл хăйĕн пурнăç тапхăрĕнчи кивĕ ултав вĕрентӳ картинчен тухасшăн, тĕнчене тĕпчесе ăнланасшăн тăрмашать, çавăнпа та эсрел вăйне илессишĕн хăйĕн вилĕмсĕр чунне сутса ярать.

Коĕтĕн Фаусчĕ, вăтам ĕмĕрти кăссайран ытларах, Кретхеншĕн вĕри юратупа çунать, анчах туйăм вĕçĕ синкере тухать. Çак туйăм çуралăвĕпе аталанăвĕ пирки пĕрремĕш пайĕнче хайланă. Иккĕмĕш пайĕнче ĕç-хĕл [[Аваллăх|авалхи тĕнчене]] куçать — сюжечĕпе паянкунхи Фауст Вăтамĕмĕрлĕхе çитет, çакăн пек куçăмсем, философи енчен [[Çутĕç тапхăрĕ]]н чаплă ывăлĕ пулнă май Коĕтĕне питĕ çывăх пулнă.

Пĕр иккĕленмесĕрех, «Фауст» трагеди Коĕтĕ философийĕпе пурнăç тăрмашăвĕн пĕтĕмлĕхне кăтартать, çак мăнаç пултаруллă ĕçе вăл хăйĕн кун-çулĕн чылай тапхăрне — 57 çула — [[1774]] пуçласа [[1831]] таранчен халалланă.

== Чăвашла куçаракансем ==
* Андреев (Урхи) Наум Андреевич

== Вырăсла куçаракансем ==
* Пастернак Борис
* 

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем|3}}

== Каçăсем ==
* [http://lib.ru/POEZIQ/GETE/faust.txt Классический перевод] Б. Л. Пастернака
* [http://rudolf-steiner.ru/72720000/-1.html «Фауст, человек стремления». Духовнонаучные комментарии Р.Штейнера к «Фаусту» Гёте. Том I ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712184201/http://rudolf-steiner.ru/72720000/-1.html |date=2012-07-12 }}
* [http://rudolf-steiner.ru/72730000/-1.html «Проблема Фауста. Романтическая и классическая Вальпургиева Ночь». Духовнонаучные комментарии Р.Штейнера к «Фаусту» Гёте. Том II ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130729081331/http://rudolf-steiner.ru/72730000/-1.html |date=2013-07-29 }}
* [http://www.dali-genius.ru/Faust.html Иллюстрации Сальвадора Дали к «Фаусту»]
* [http://100oper.nm.ru/050.html Краткое содержание (синопсис) оперы Гуно «Фауст» на сайте «100 опер»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080118050111/http://100oper.nm.ru/050.html |date=2008-01-18 }}

{{Гёте хайланисем}}

[[Категори:Вулав пьесисем]]
[[Категори:Иоганн Вольфганг фон Гёте трагедисем]]
[[Категори:Фауст| ]]
[[Категори:Усал литературăра]]
[[Категори:1806 çулăн кĕнекисем]]
[[Категори:1808 çулăн пьесисем]]
[[Категори:1832 çулăн пьесисем]]</text>
      <sha1>02gh8hlmy5k96cssqa1wyj9y8e4xhju</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юрату</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13123</id>
    <revision>
      <id>877858</id>
      <parentid>871262</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T19:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4451" sha1="oul0y0gnjm9emk5mxme0o0mld7kjwtw" xml:space="preserve">:''Юрату сăмахĕн ытти пĕлтерĕшĕсем те пур. [[Юрату (пĕлтерĕшсем)]] пăхăр''
[[Ӳкерчĕк:Emblem-favorites.svg|thumb|150px|хĕрлĕ чĕре — юратун пĕтĕм тĕнчере паллă символĕ]]
[[Ӳкерчĕк:Love-zh.png|thumb|150px|Юрату китай иероглифĕ (愛). Варринче чĕре (心) тăрать]]

'''Юрату''' — çынсене пĕр пĕрне туртакан, пĕрле пулас килтерекен вăйлă туйăм&lt;ref name=Ozheg1&gt;[http://mirslovarei.com/content_oje/Ljubov-21369.html Толковый словарь Ожегова / mirslovarei.com] {{v|3|7|2009}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=BSE1&gt;[http://bse.sci-lib.com/article071981.html БСЭ, 3-е издание 1969—1978, СЭ, статья «Любовь»] {{v|3|7|2009}}&lt;/ref&gt;. 

== Тăван юратăвĕ ==
[[Ӳкерчĕк:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Fraternal Love (1851).png|thumb|upright=0.7|Тăван юратăвĕ, [[Бугро Адольф Вильям|Адольф Вильям Бугро]]]]

== Амăш юратăвĕ ==
[[Ӳкерчĕк:William-Adolphe Bouguereau (1825-1905) - Maternal Admiration (1869).jpg|thumb|left|upright=0.7|Амăш юратăвĕ, [[Бугро Адольф Вильям|Адольф Вильям Бугро]]]]
Амăшĕ хăйĕн ачине юратать, уншăн хăйĕн пурнăçне те шеллемест.

== Кун-çулĕ ==

== Çавăн пекех ==
{| width=&quot;100%&quot;
|-
|
* [[Туслăх]]
* [[Юрату (христос ырлăхĕ)]]
* [[Юрату тата ислам]]
* [[Юрату кĕперĕ]]
* [[Патриотизм]]
* [[Платон юратăвĕ]]
* [[Полиамори]]
* [[Ашшĕ-амăш юратăвĕ]]
* [[Шыв стаканĕ теорийĕ]]
|}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Вуламалли ==
* Большой толковый психологический словарь/Ребер Артур: Пер. с англ. — М.:Вече, АСТ, 2000. ISBN 5-7838-0606-4
* ''Ильин Е. П.'' Эмоции и чувства. — СПб:Питер,2001.—752 с ISBN 5-318-00236-6
* [http://ec-dejavu.ru/l/Love.html Д. Чавдарова. Метафора «любовь — пища» в русской литературе XIX века] // Алфавит: Строение повествовательного текста. Синтагматика. Парадигматика. — Смоленск: СГПУ, 2004, с. 222—230
* [http://ec-dejavu.ru/l/Love-Sufism.html В. Дроздов. Мистическая любовь в иранском суфизме] // Востоковедение: Филологические исследования. Вып. 26: Сб. статей. — СПб, 2005, с. 129—138
* ''Fromm, Erich.'' The Art of loving. An Enquiry into the Nature of Love. N.Y.: Harper &amp; Row, 1956.
* [http://o4em.com/2009/05/18/love/ А. П. Слободяник. Любовь, определение] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090521180028/http://o4em.com/2009/05/18/love |date=2009-05-21 }} // «Психотерапия, внушение, гипноз». Киев, «Здоров’я», 1977, с. 345—346
* [[Иванченко Галина Владимировна|Иванченко, Г. В.]] [https://web.archive.org/web/20151011202235/http://publishing.smysl.ru/recenz/187.htm Логос любви]. — М.: Смысл, 2007. — 6,5 п.л. — ISBN 978-5-89357-236-0

== Каçăсем ==
* [http://romeo-juliet.newmail.ru/lovemuseum.html «Юрату музейĕ»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090510132209/http://romeo-juliet.newmail.ru/lovemuseum.html |date=2009-05-10 }} — «Ромео тата Джульетта» автор тематика сайтĕнче.
* [http://www.psychology.su/2009/03/19/chto-takoe-lyubov/ Мĕн вăл юрату?]
* [http://www.psychology.su/2009/02/20/aboutlove/ Юрату çинчен]
* [http://romeolove.ru/materials/54-kak-sokhranit-ljubov.html Юратăва епле упрас?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090805091504/http://romeolove.ru/materials/54-kak-sokhranit-ljubov.html |date=2009-08-05 }}

{{Эмоциллĕ процессем}}

[[Категори:Юрату| ]]
[[Категори:Эмоцисем]]
[[Категори:Этика]]
[[Категори:Туйăмсем]]</text>
      <sha1>oul0y0gnjm9emk5mxme0o0mld7kjwtw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хартум</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16059</id>
    <revision>
      <id>877845</id>
      <parentid>474765</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:34:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="787" sha1="7uzlk4v87bmixr70cc88z76z5gfcsle" xml:space="preserve">'''Харту́м''' ({{lang-ar|الخرطوم}}) — [[Судан]] тĕп хули. [[Шурă Нил]]па [[Кăвак Нил]] пĕрлешĕннĕ çĕрте вырнаçнă. Çакăнтан [[Нил (юханшыв)|Нил]] çурçĕрелле, [[Икĕпет]]па [[Вăтаçĕр тинĕсĕ]] еннелле юхать.

== Тавралăхĕ ==

== Каçăсем ==
* [http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=&amp;men=gcis&amp;lng=de&amp;dat=32&amp;geo=-188&amp;srt=npan&amp;col=aohdq&amp;pt=c&amp;va=x.&amp;srt=pnan Демографилĕ статистика] {{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{Африкăн тĕп хулисем}}

[[Категори:Судан хулисем]]
[[Категори:Патшалăх тĕп хулисем]]</text>
      <sha1>7uzlk4v87bmixr70cc88z76z5gfcsle</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хĕрлĕхен</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22851</id>
    <revision>
      <id>877844</id>
      <parentid>875434</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T14:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8262" sha1="7zg8apv6s21yx18hclyvfva4e6zmaau" xml:space="preserve">{{Чир-амак 
|  Name        = {{PAGENAME}}
|  ICD10 = {{ICD10|B|05||b|00}}
|  ICD9 = {{ICD9|055}}
|  Image = Measles virus.JPG
|   Caption = Хĕрлĕхен вирусĕ, электронлă [[микроскоп]]па пăхсан
|  DiseasesDB = 7890
|  MedlinePlus = 001569
|  eMedicineSubj = derm
|  eMedicineTopic = 259
}}
'''Хĕрлĕхен''' е '''хĕрлĕ шатра''' ({{lang-la|Morbilli}}) — [[Вирус (биологи)|вирус]] [[инфекци|инфекциллĕ]] ([[контагилĕх индексĕ]] 100 % патнелле çывхарать), вĕри  [[температура|температурăллă]] (40,5 °C çити) çăвар ăшĕнчи сĕлеке çийĕпе пыр вĕрелсе кайни, конъюнктивит тата папулез патиллĕ [[тир]] çинчи пăнчăсем, пĕтĕмĕшле интоксикациллĕ вичкĕн амак.

== Сăлтавсем ==
Хĕрлĕ шатрана йĕкĕлтекенĕ — [[морбилливируссем|морбилливирус]] ăратĕнчи РНК-вирус,  [[парамиксовируссем|парамиксовирус]] çемьине кĕрет, сфера ĕлкиллĕ, диаметрĕ — 120—230 нм. Нуклеокапсидран — РНК спиралĕпе виççĕ белокран тата иккĕ тĕслĕ матрица белокĕсенчен пуçтарăннă тулаш çийĕнчен (çийлĕ глюкопротеинсем) — вĕсенчен пĕрри гемагглютинин, тепри «гантель евĕр» белокĕ — тытăнса тăрать.

Вирус тулаш хутлăхĕнче нумай пурнаймасть, çын организмĕн тулашĕнче тĕрлĕ хими тата çутçанталăк факторĕсене (пайăркаланă, вĕретнĕ, дезинфицленĕ хыççăн) пула пĕтеççĕ.

Хĕрлĕхен вирусĕн хавшакланнă штаммĕсене хĕрлĕ шатрана хирĕç [[вакцина]] тунă çĕрте усă кураççĕ.

== Хĕрлĕхенĕн клиника сăнĕ ==

== Ахаль хĕрлĕхенĕн клиника паллисем ==
[[File:Koplik spots, measles 6111 lores.jpg|thumb|230px|right|Бельский — Филатов — Коплик патисем пит çăмартин шал енче]]

== Вĕрĕлӳсем ==
[[Ларингит]], [[круп]] (стеноз гортани), [[трахеобронхит]], [[отит]], пĕрремĕш хĕрлĕ шатра [[пневмони]]йе, иккĕмĕш бактериллĕ пневмони, хĕрлĕхен [[энцефалит|энцефаличĕ]], [[гепатит]], [[лимфаденит]], мезентериллĕ лимфаденит.

== Сиплев ==
Симптома палăртсан, пневмони е бактериллĕ урăх амак аташса кайсан [[антибиотиксем]]пе,  йывăр чухне кортикостероидсем пе сипленмелле.
[[Рибавирин]] хăйĕн ''[[in vitro]]'' хевтелĕхне кăтартнă. Профилактикăра тата сиплевре [[витамин A|А витамина]] пысăк дозăпа çимелле.

== Иммунодефицитлă çыннăн хĕрлĕ шатри ==
Сиплеме йывăр, ытларах вилĕме çитерет.

== Çитĕннĕ çыннăн хĕрлĕхенĕ ==
Унчен шатрапа чирлемен тата [[шатрана хирĕçле  вакцина| шатрана хирĕçле  вакцинăпа]] сыхланман çамрăк çынсен пулать. Йывăр иртет, тăтăшах шатра [[пневмони]]йĕпе тата бактерилле вĕрĕлӳпе муритлет.

== Дифференциллĕ диагноз (ДД) ==

== Профилактика == 
1-6 çулсенчи ача-пăчана икĕ хутчен хĕрлĕхене хирĕç пĕтĕмĕшле [[вакцинаци]]лени .
Çак вакцинăна пĕрремĕш [[1966]] çулта туса кăларнă.

== Лаборатори хыпарĕсем ==
[[Медицина терминĕсен сăмахсарĕ #Л|Лимфопени]], [[Медицина терминĕсен сăмахсарĕ #Л|лейкопени]], бактерилле вĕреленнĕ чухне — [[Медицина терминĕсен сăмахсарĕ #Л|лейкоцитоз]], [[Медицина терминĕсен сăмахсарĕ#Н|нейтрофилез]]. Шатра энцефаличĕ чухне — çурăм шăмми мимин шĕвекĕнче [[лимфоцит]] йышĕ питĕ нумай. Шатра сапсан 1—2 кун иртсен уйрăмлă [[IgM]] ӳсет.
Тепĕр 10 кунтан [[IgG]] пулать. Уйрăмлă шатрана хирĕçле [[хирĕç кĕлетке|кĕлеткесене]] палăртма [[Медицина терминĕсен сăмахсарĕ#Г|гемагглютинаци]] реакципе усă кураççĕ. Чирĕн малтанхи вăхăтĕнче вируса [[иммунофлюоресценци]] меслечĕпе тĕрĕслесе тупаççĕ.

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Вуламалли ==
* Справочник по инфекционным болезням у детей. Под редакцией профессора Л. А. Тришковой, доцента С. А. Богатырёвой. Киев
* Патологическая анатомия болезней плода и ребенка. А. А. Биркун, В. В. Власюк, П. С. Гуревич, Б. С. Гусман и др.; Под ред. Т. Е. Ивановской, Л. В. Леоновой. Москва Медицина.
* Справочник по дифференциальной диагностике инфекционных болезней. Под редакцией профессора А. Ф. Фролова, профессора Б. Л. Угрюмова, д-ра мед. наук Е. К. Тринус. Киев
* Harrison’s Principles of Internal Medicine 14th edition — Measles (Rubeola) — Anne Gershon.
* Pathologia A.U.TH. Medical School, Thessaloniki Greece. Edition — professor M. Papadimitriou
* Руководство для участкового педиатра. С. Ш. Шамсиев, Н. П. Шабалов, Л. В. Эрман

== Каçăсем ==
* [http://allimmunology.org/kor Вакцинирование против кори и особенности поствакцинального иммунитета (материалы ВОЗ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628130820/http://allimmunology.org/kor |date=2010-06-28 }}
* [http://ztema.ru/illness/30/ Здоровая тема.ru] — Хĕрлĕхен пирки «Здоровая тема» медицина хыпар кĕнекин сайтĕнче
* http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/measles.html
* http://www.kidshealth.org/parent/infections/lung/measles.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100208225153/http://kidshealth.org/parent/infections/lung/measles.html |date=2010-02-08 }}
* https://web.archive.org/web/20100604035154/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001569.htm
* http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/submenus/sub_measles.htm
* http://www.netdoctor.co.uk/diseases/facts/measles.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100502060245/http://www.netdoctor.co.uk/diseases/facts/measles.htm |date=2010-05-02 }}
* [http://medpage.su/?cat=9&amp;id=p19 Корь — диагностика, лечение, профилактика] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081222164031/http://medpage.su/?cat=9&amp;id=p19 |date=2008-12-22 }}
* [http://www2.ncid.cdc.gov/travel/yb/utils/ybGet.asp?section=dis&amp;obj=measles.htm Centers for Disease Control and Prevention] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070208124622/http://www2.ncid.cdc.gov/travel/yb/utils/ybGet.asp?section=dis&amp;obj=measles.htm |date=2007-02-08 }}

[[Категори:Вируслă инфекцисем]]</text>
      <sha1>7zg8apv6s21yx18hclyvfva4e6zmaau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лангр (чăкăт)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26743</id>
    <revision>
      <id>877849</id>
      <parentid>523023</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T17:07:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>3381</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>877849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="424" sha1="l891mvs2s1dofxsigw01z3z963gll3f" xml:space="preserve">[[Ӳкерчĕк:Langres_fromage_AOP.jpg|thumb|right|200px]]
'''Лангр''' ( {{lang-fr|langres}} ) - вĕретмен ĕне сĕтрен тунă çемçе француз [[чăкăт]].
Лангр Шампань енре тăваççĕ.Çулăхĕ 50 %.Чăкăт 0.5 - 3 кг йывăрлăхĕпе тăваççĕ.
* 1991 çулта Лангр АОС категори панă.

[[Категори:Чăкăтсем]]</text>
      <sha1>l891mvs2s1dofxsigw01z3z963gll3f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эдам (чăкăт)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>26757</id>
    <revision>
      <id>877855</id>
      <parentid>477470</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T18:51:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>3381</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>877855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="291" sha1="t0o96yikoqgwrla7w36ufyccbqfd2r0" xml:space="preserve">[[Ӳкерчĕк:SmallEdamCheese.jpg|thumb|right|200px]]
'''Эдам''' ( {{lang-nl|edammer}} ) - [[ĕне]] [[сĕт|сĕтĕнчен]] тунă паллă голланд [[чăкăт]]. Çуллăхĕ - 40 %.

== Каçăсем ==
{{Каçă çук}}

[[Категори:Чăкăтсем]]</text>
      <sha1>t0o96yikoqgwrla7w36ufyccbqfd2r0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шемякин Евгений Иванович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50644</id>
    <revision>
      <id>877850</id>
      <parentid>768460</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T17:45:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4273" sha1="t5xb982mpmt0dd1xizug19kgfb0f3rg" xml:space="preserve">{{Ăсчах
|Ят                  = Шемякин Евгений Иванович
|Тăван ят       = 
| Ӳкерчĕк             = 
| Анлăшĕ               = 260px
| Ӳкерчĕке ăнлантарни    =
|Алпусни              = 
|Çуралнă вăхăт       = 09.12.1929
|Çуралнă вырăн       ={{ÇуралнăВырăн|Çĕн Çĕпĕр|Çĕн Çĕпĕрте}}, [[РСФСР]], [[СССР]]
|Вилнĕ вăхăт          = 17.02.2009
|Вилнĕ вырăн         = {{ВилнĕВырăн|Мускав|Мускавра}}, [[Раççей]]
|Гражданлăх          = СССР, Раççей
|Ăслăх сфери        = ту породисен механики
| Ĕçлев вырăнĕ =   ĂА хими физикин институчĕ, Мускав патшалăх университечĕ
| Ăсчах степенĕ={{Ăсчах степенĕ|тухтăр|физика тата математика ăслахĕсен}}
| Ăсчах хисепĕ ={{Ăсчах хисепĕ|ССРС ĂА}}
|Альма-матер          = [[Санкт-Петербург патшалăх университечĕ |Ленинград патшалăх университечĕ ]]
|Ăслăлăх ертӳçи = 
|Паллă вĕренекенсем   =
|Паллă         = 
|Чыславсемпе парнесем =
{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}}  {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ}} {{!}}{{!}} {{Халăхсен туслăх орденĕ}} {{!}}{{!}} {{«Хисеп Палли» орденĕ}}{{!}}}{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;{{!}}{{1-мĕш степеньлĕ Шахтер мухтавĕ орденĕ}}{{!}}{{!}} {{2-мĕш степеньлĕ Шахтер мухтавĕ орденĕ}}{{!}}{{!}} {{3-мĕш степеньлĕ Шахтер мухтавĕ орденĕ}}{{!}}
{{!}}
{{!}}}
|Сайт =
}}

''' Евгений Иванович Шемякин ''' – (09.12.1929, Çĕн Çĕпĕр, [[РСФСР]], [[СССР]] -  17.02.2009, [[Мускав]], [[Раççей]]) -ту породисен механики енĕпе ĕçленĕ ăсчах, физика тата математика ăслахĕсен, ССРС ĂА пайташĕ (1984), Раççей ĂА пайташĕ (1991).


1987—1992-мĕш çулсенче — ССРС аслă аттестаци комиссин председателĕ; заведовал кафедрой волновой и газовой динамики МГУ.
==Ĕçĕсем==
 Соч.: Динамические задачи теории упругости и пластичности, Новосиб., 1968.
==Каçăсем==

* [https://web.archive.org/web/20100918134829/http://biografija.ru/show_bio.aspx?id=136630 Биография на сайте biografija.ru]
* [http://soran1957.ru/DeepZoomMarked.aspx?id=newspaper_20929_1979_47&amp;collection-memberid=cm_newspaper_20929_1979_47_newspaper_20605 Его призвание. К 50-летию Е. И. Шемякина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181230233748/http://soran1957.ru/DeepZoomMarked.aspx?id=newspaper_20929_1979_47&amp;collection-memberid=cm_newspaper_20929_1979_47_newspaper_20605 |date=2018-12-30 }}
* [http://www-sbras.nsc.ru/HBC/article.phtml?nid=490&amp;id=27 Некролог на сайте газеты «Наука в Сибири»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100628171435/http://www-sbras.nsc.ru/HBC/article.phtml?nid=490&amp;id=27 |date=2010-06-28 }}
* {{Сотрудник РАН|1908|Евгения Ивановича Шемякина}}

{{start box}}
{{succession box
|title  = Председатель [[Высшая аттестационная комиссия|Высшей аттестационной комиссии СССР]]
|years  = 1987 — 1992
|before = [[Кириллов-Угрюмов, Виктор Григорьевич|Кириллов-Угрюмов Виктор Григорьевич]]
|after  = [[Карлов, Николай Васильевич|Карлов Николай Васильевич]]  &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(как председатель Высшего аттестационного комитета РФ)&lt;/small&gt;
}}
{{end box}}

{{Commons|}}
== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}</text>
      <sha1>t5xb982mpmt0dd1xizug19kgfb0f3rg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уссури</title>
    <ns>0</ns>
    <id>50664</id>
    <revision>
      <id>877841</id>
      <parentid>763967</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T12:56:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5518" sha1="hdwohdednskefd179ca7sh9yc7mztsu" xml:space="preserve">{{Юханшыв
|Ячĕ                   = Уссури
|Нацилле ячĕ           = 
|Ӳкерчĕк               = Река Уссури у посёлка Горные Ключи.JPG
|Ӳкерчĕке ăнлантарни   = Уссури [[Горные Ключи]] патĕнче
|Ӳкерчĕк анлăшĕ        =
|Карттă                = Ussuri.png
|Карттăн алпусни       = 
|Карттăн анлăшĕ        =
|Тăршшĕ                = 897
|Бассейн лаптăкĕ       = 0
|Бассейн               = Амур/Охот тинĕсĕ
|Шыв тăкакĕ            =1150
|Виçнĕ вырăн           = 
|Шыв пуçламăшĕ         = [[Снежная (ту, Тинĕсçум Ен)|Снежная]] ту
|Шыв пуçламăшĕн вырнаçăвĕ = [[Сихотэ-Алинь]]
|Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = 1682
|s_lat_dir =N |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =
|s_lon_dir = E |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Шыв вăрри = [[Амур]] (протока Казакевичева) 
|Шыв вăррин вырнаçăвĕ = [[Казакевичево]]
|Шыв вăррин çӳллĕшĕ = 0
  |m_lat_dir = N |s_lat_deg = |s_lat_min = |s_lat_sec =4
  |m_lon_dir = E |s_lon_deg = |s_lon_min = |s_lon_sec =
|Юханшыв тайлăмĕ = 
|Патшалăх        = РФ, Китай
|Регион          = Тинĕççум Ен, Хабаровск Ен, Хэйлунцзян	
|Бассейн категорийĕ = 
|Commmons	    = Ussuri River
}}

'''Уссури '''  —  Раççей тата Китай территоринчи юханшыв. Нумайрах чухне икĕ çĕршывăн чикки пулса тăрать  &lt;ref name='РФГМ'&gt;{{cite journal|title=Центральный реестр России Государственного водного кадастра и Гидротехнических сооружений.}}&lt;/ref&gt; территорипе юхать&lt;ref name='РФГМ'&gt;{{cite journal|title= Государственный водный реестр РФ.}}&lt;/ref&gt;. [[Сихотэ-Алинь]]тень пуçланса  [[Амур]] (протока Казакевичева) юханшыва [[Казакевичево]] патĕнче юхса кĕрет. Юханшыв тăршшĕ 897 км.

==Юпписем==

Сулахай: [[Арсеньевка]], [[Сунгача]], [[Мулинхэ]], [[Наолихэ]].

Сылтăм: [[Павловка (Уссури юппи)|Павловка]], [[Журавлёвка (юханшыв)|Журавлёвка]], [[Мăн Уссурка]], [[Бикин (юханшыв)|Бикин]], [[Хор (юханшыв)|Хор]].

Тури юхăмĕнчи юпписем — [[Извилинка (юханшыв)|Извилинка]], [[Соколовка (Уссури юппи)|Соколовка]], [[Матвеевка (Уссури юппи)|Матвеевка]], [[Павловка (Уссури юппи)|Павловка]].

== Пурăнан вырăнсем ==
[[Ӳкерчĕк:Река Уссури, Лесозаводск.JPG|thumb|left|Уссури [[Лесозаводск]]ра, [[Транссиб]] кĕперĕ]]
[[Ӳкерчĕк:Bolshoy Ussuriysky and Tarabarov RU.svg|thumb|280px|Уссурипе [[Амур]] пĕрлешни]]
[[Ӳкерчĕк:Река Уссури у села Забайкульское Вяземского района.JPG|thumb|280px|Уссури [[Вязьма районĕ (Хабаровск Ен)|Вязьма районĕнчи]] [[Забайкальское (Хабаровск Ен)|Забайкальское]] сали патĕнче . Сулахай çыран патĕнче китай пулăçĕсен кимми]]
[[Ӳкерчĕк:Амур, вид с Хабаровского утеса.jpg|thumb|280px|[[Амур протоки]] [[Амур]]а кĕрет]]

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

== Каçăсем ==
* [http://www.mnr.gov.ru/ РФ çутçанталăк ресурсĕсемпе экологи министерстви] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150526193507/http://www.mnr.gov.ru/ |date=2015-05-26 }}
* {{Из БСЭ|http://slovari.yandex.ru/dict/bse/article/00082/72900.htm}}
* {{cite web|url=http://textual.ru/gvr/index.php?card=292376|title=Государственный водный реестр РФ: Уссури|archiveurl=http://www.webcitation.org/6CIBWaAvW|archivedate=2012-11-19}}
* [http://slovari.yandex.ru/dict/geography/article/geo/geo3/geo-4987.htm ''Уссури'' в «Словаре современных географических названий»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090209131227/http://slovari.yandex.ru/dict/geography/article/geo/geo3/geo-4987.htm |date=2009-02-09 }}
* [http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=121305 Поход отряда Онуфрия Степанова] {{Ĕçлемен каçă|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://primpogoda.ru/articles/reki_primorya/reka_ussuri/ Река Уссури]

{{hydro-stub}}
{{Раççей юханшывĕсем}}

[[Категори:юханшывĕсем]]
[[Категори:Тинĕççум Енĕн юханшывĕсем]]
[[Категори:Хабаровск Енĕн юханшывĕсем]] 
[[Категори:Хэйлунцзян юханшывĕсем]]  
[[Категори:Чикĕ юханшывĕсем]]  
[[Категори:Амур юпписем]]</text>
      <sha1>hdwohdednskefd179ca7sh9yc7mztsu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Юнусов Сабир Юнусович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55797</id>
    <revision>
      <id>877857</id>
      <parentid>714224</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T19:24:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877857</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2883" sha1="mduj18701ofucejq4guzalghlkp0oeu" xml:space="preserve">{{Ăсчах
|Ят                  = Юнусов Сабир Юнусович
|Тăван ят       = Yunusov Sobir Yunusovich/Юнусов Собир Юнусович
|Ӳкерчĕк             = Yunusov_SY.jpg
|Анлăшĕ               = 260px
|Ӳкерчĕке ăнлантарни    =
|Алпусни              = 
|Çуралнă вăхăт       = [[пуш, 18]], 1909 (5)
|Çуралнă вырăн       ={{ÇВ|Ташкент|Ташкентра}}, [[Сырдарья облаçĕ (Раççей империйĕ)|Сырдарья облаçĕ ]], [[Раççей империйĕ]]
|Вилнĕ вăхăт          = [[чӳк, 29]], 1995
|Вилнĕ вырăн         = {{ВВ|Ташкент|Ташкентра}}, [[Узбекистан]]
|Гражданлăх          = 
|Ăслăх сфери        = [[алкалоидсем|алкалоидсен]] [[хими]]йĕ
|Ĕçлев вырăнĕ =   
|Ăсчах степенĕ= хими ăслăхĕсен тухтăрĕ
|Ăсчах хисепĕ =
|Альма-матер          = 
|Ăслăлăх ертӳçи = 
|Паллă вĕренекенсем   =
|Паллă         = 
|Чыславсемпе парнесем =
{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}} {{Социализм Ĕçĕн Паттăрĕ}}{{!}}{{Ленин орденĕ}} {{!}}
{{!}}
{{!}}}
|Сайт =
}}
''' Сабир Юнусович Юнусов ''' – (18.3.1909 (5), Ташкент, [[Сырдарья облаçĕ (Раççей империйĕ)|Сырдарья облаçĕ ]], [[Раççей империйĕ]]-  29.11.1995, Ташкент, [[Узбекистан]]) - хими ăслăхĕсен тухтăрĕ, РĂА пайташ-корреспонденчĕ,[[алкалоидсем|алкалоидсен]] [[хими]]йĕ енĕпе ĕçленĕ.

==Каçăсем==
{{Commons|}}
* {{Из|БСЭ|http://slovari.yandex.ru/юнусов/БСЭ/Юнусов%20Сабир%20Юнусович/|заглавие=Юнусов Сабир Юнусович}}
* {{РĂА ĕçтешĕ|52925|Сабир Юнусович Юнусов}}
* [https://web.archive.org/web/20101213192659/http://biografija.ru/show_bio.aspx?id=139826 Данные на сайте Биография.Ру]
* [http://www.ipme.nw.ru/mirrors/PRAN/www/info/49/4955.htm Юнусов Сабир Юнусович] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160919124949/http://www.ipme.nw.ru/mirrors/PRAN/www/info/49/4955.htm |date=2016-09-19 }}
* [http://kimyo.cc.uz/index.php?lk=ofa&amp;ln=en Sabir Unusovich Unusov]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-en}}

== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}

[[Категори:Узбекистан химикĕсем]]
[[Категори:Социализм Ĕçĕн Паттăрĕсем]]
[[Категори:Хими ăслăхĕсен тухтăрĕсем]]</text>
      <sha1>mduj18701ofucejq4guzalghlkp0oeu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хӳресĕр çĕрти-шыврисем</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70787</id>
    <revision>
      <id>877846</id>
      <parentid>834955</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T15:41:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4764" sha1="a9btnfpneoxf1dps5a5rhand6vyhc9a" xml:space="preserve">[[Ӳкерчĕк:Columbiaspottedfrog.jpg|мини|справа|350px|[[Чăпар шапа]]]]
'''Хӳресĕррисем''' ({{lang-la|Anura}}) — [[çĕрти-шыврисем|çĕрти-шыврисен]] чи пысăк ушкăнĕ, хальхи кунта 6000 тĕсе яхăн тата 84 авалхи тĕссем кĕреççĕ. 
Тăтăшах çак ушкăнăн пайташĕсене [[шапасем]] теççĕ, анчах тĕрĕссипе ''шапасем'' тесе 
[[чăн шапасем|чăн шапасен]] (Ranidae) пайташĕсене çех чĕнме палăртнă. Хӳресĕр çĕрти-шыврисен личинкисем — йытпуллисем.

== Вуламалли ==
*Бесхвостые гады // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
*Beltz Ellin. Frogs: Inside their Remarkable World. — Firefly Books, 2005. — ISBN 1-55297-869-9.
*Cogger H.G. Encyclopedia of Reptiles &amp; Amphibians Second Edition. — Fog City Press, 2004. — ISBN 1-877019-69-0.
*Estes, R., and O. A. Reig. (1973). «The early fossil record of frogs: a review of the evidence.» pp. 11-63 In J. L. Vial (Ed.), Evolutionary Biology of the Anurans: Contemporary Research on Major Problems. University of Missouri Press, Columbia.
*Gissi, Carmela; Diego San Mauro, Graziano Pesole and Rafael Zardoya (February 2006). «Mitochondrial phylogeny of Anura (Amphibia): A case study of congruent phylogenetic reconstruction using amino acid and nucleotide characters». Gene 366 (2): 228–237. DOI:10.1016/j.gene.2005.07.034. PMID 16307849.
*Holman J. A. Fossil Frogs and Toads of North America. — Indiana University Press, 2004. — ISBN 0-253-34280-5.
*Tyler M. J. Australian Frogs A Natural History. — Reed Books, 1994. — ISBN 0-7301-0468-0.
*Blackburn D. C., Wake D. B. Class Amphibia Gray, 1825 // Animal biodiversity: An outline of higher-level classification and survey of taxonomic richness / Zhi-Qiang Zhang (editor). — Auckland: Magnolia Press, 2011. — P. 39—55. — 237 p. — (Zootaxa). — ISBN 1175-5334.
*Grzimek B. Grzimek’s Animal Life Encyclopediaruen / William E. Duellman, Advisory Editor. — 2nd edition. — Farmington Hillsruen: Gale Groupruen, 2003. — Vol. 6, Amphibians. — P. 3—321. — ISBN 0-7876-5362-4.

== Каçăсем ==
* [http://www.membrana.ru/lenta/?8130 Обнаружена лягушка без лёгких] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080611103908/http://www.membrana.ru/lenta/?8130 |date=2008-06-11 }}
* [http://unnatural.ru/tiny-frog Самая маленькая лягушка в мире Paedophryne amauensis была обнаружена во влажных тропических лесах Папуа-Новой Гвинеи]
* [http://mirzhivotnih.ru/category/271 Научно-популярная статья про лягушек на сайте mirzhivotnih.ru] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170608010640/http://mirzhivotnih.ru/category/271 |date=2017-06-08 }}
* [http://amphibiaweb.org AmphibiaWeb]
* [http://www.theinformationarchives.com/frogs/ Gallery of Frogs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303211850/http://www.theinformationarchives.com/frogs/ |date=2016-03-03 }} — Фотографии разных видов бесхвостых
* [http://www-itg.lbl.gov/ITG.hm.pg.docs/Whole.Frog/Whole.Frog.html The Whole Frog Project] — Диссекция и анатомия виртуальной лягушки
* [http://raysweb.net/specialplaces/pages/frogsdecline.html Disappearance of toads, frogs has some scientists worried] San Francisco Chronicle, 20 апреля 1992 г.
* [https://web.archive.org/web/20070417173810/http://www.bbc.co.uk/nature/animals/wildbritain/springwatch/ Recording UK frogspawn sightings] — Springwatch 2006
* [http://calphotos.berkeley.edu/browse_imgs/amphibian_sci_1.html Amphibian photo gallery by scientific name] — Необычные бесхвостые
* [http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=000A2086-B7D6-12F7-B7D683414B7F0000&amp;ref=sciam Scientific American: Researchers Pinpoint Source of Poison Frogs' Deadly Defenses]''
* [http://www.nwf.org/frogwatchUSA/ Frogwatch USA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090629072456/http://www.nwf.org/frogwatchusa/ |date=2009-06-29 }} — Добровольческая программа мониторинга жаб и лягушек National Wildlife Federation и USGS, включая ссылки на записи голосов лягушек США

[[Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа]]
[[Категори:Хӳресĕр çĕрти-шыврисем]]</text>
      <sha1>a9btnfpneoxf1dps5a5rhand6vyhc9a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шын (автомобиль)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>80033</id>
    <revision>
      <id>877854</id>
      <parentid>855626</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T18:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14429" sha1="7ymeeqdaqp1rrcvlwnutbuel56b9ycf" xml:space="preserve">{{Пĕлтерĕшсем|Шын}}
[[File:Assorted stacked automotive tires.jpg|thumb|Çăмăл автомобиль шынĕсем]]
'''Шын''' — автомобиль кустăрмин чи кирлĕ пайĕсенчен пĕри. [[Сăмах]]не хăйне илес пулсан вара, ăна, тĕслĕхрен, [[халăх юрри]]сенче, [[фольклор]]та асăрхама пулать&lt;ref&gt;Гордеев, Андрей, 10 класс. [http://hypar.ru/ru/node/2421 Халăх сăмахлăхĕнчи кашни юрă-кĕвĕ – пуянлăх.] — 24 Апр, 2014 | Хыпар | Культура | Аваллăх мулĕ&lt;/ref&gt;:
{{Цитата пуçламăшĕ}}
&lt;poem&gt;
'''Шын'''лă урапа чупасси
Сакурнеччен&lt;ref&gt;Сăмах мĕне пĕлтерни халлĕхе паллă мар.&lt;/ref&gt; анчах вăл.
Пирĕн вăйă вылясси
Питрав каçчен анчах вăл.
&lt;/poem&gt;
{{Цитата вĕçĕ}}
{{Cleanup}}
Сӑмахран, автомобильсемпе велосипедсем валли шинӑсем нумайӑшӗ пневматикӑлла вӗрсе хӑпартнӑ конструкцисем пулаҫҫӗ, вӗсем те минтере авӑнтараҫҫӗ, шина тикӗс мар шыв ҫийӗпе кусса пынӑ чух ҫав тери хытӑ ҫапаҫҫӗ. Лайӑх шинӑсем транспорт хатӗрне ҫирӗп пулма май паракан шинӑпа ҫыхӑну лаптӑкне тивӗҫтереҫҫӗ.&lt;ref&gt;[https://megaservice.by/blog/5-prichin-iznosa-shin/ Вӑхӑтсӑр кивелнӗ шинӑсем: сӑлтавсемпе мерӑсем]&lt;/ref&gt;

Хальхи пневматика шинисен материалӗсем-синтетика каучук, натуральнӑй каучук, пир-авӑр, пралук, ҫавӑн пекех техника углерочӗ тата ытти хими соединенийӗсем. Вӗсем протекторпа корпусран тӑраҫҫӗ. Протектор ҫулпа ҫыхӑнса тӑрассине тивӗҫтерет, корпус вара хӗстернӗ сывлӑша кӑштах чарса тӑрать. Резинӑна туса пӗтериччен малтан шинӑсен малтанхи версийӗсем ишӗлесрен сыхланса, йывӑҫ кустӑрмасем ҫине ҫирӗплетсе лартнӑ ансат тимӗр йӑрӑмсем пулса тӑнӑ. Ир пулакан резина шинӑсем пневматикӑллӑ мар). Пневматика шинисемпе нумай транспорт хатӗрӗсемпе, автомобильсемпе, велосипедсемпе, мотоциклсемпе, автобуссемпе, грузовиксемпе, йывӑр оборудованисемпе тата самолетсемпе усӑ кураҫҫӗ. Тимӗр шинӑсене ӗлӗкхи пекех локомотивсемпе тата чугун ҫул вагонӗсемпе усӑ кураҫҫӗ, цельнолланӑ резинӑран (е ытти полимернӑйсенчен) шинӑсемпе, хӑш-пӗр литейщиксемпе, урапасемпе, газонокосилкӑсемпе тата тачкӑсемпе усӑ кураҫҫӗ.

= Çĕнĕ хутшăнавçă кунта килсе хăй пĕлнĕ пек хушса çырни&lt;ref&gt;«Истори» секцин вĕçĕ таран.&lt;/ref&gt; =
Ҫул ҫинчи транспорт хатӗрӗн контактне тивӗҫтерет Шина, ҫул-йӗр ҫитменлӗхӗсем пирки палӑракан пӗчӗк иккӗленӳсене ҫӑтса яма, кустӑрмасен шӑйрӑкӗсене компенсацилеме, вӑйсен шайӗнчи тата предприятийӗсен йӑнӑшӗсене пурнӑҫлама палӑртнӑ. Тирпейленӗ виткӗҫсем IV класс каяшӗсем шутланаҫҫӗ&lt;ref&gt;[https://kupit-shini.ru/poleznie-stati/osnovnye-prichiny-bystrogo-iznosa-shin.html Шинсене вӑр-вар ҫӗмӗрнин тӗп сӑлтавӗсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210603004657/https://kupit-shini.ru/poleznie-stati/osnovnye-prichiny-bystrogo-iznosa-shin.html |date=2021-06-03 }}&lt;/ref&gt;.

Отечественнӑй автомобилестроительствӑра терминологие кустӑрмапа шинӑпа картлашка хушшинче вырнаҫнӑ тӗвӗ кӑна теҫҫӗ, шинӑсӑр, шина лартакан ободран, дискран е картлашкапа пӗрлешме служащи спицӑсенчен тӑракан шина та ҫук. Шина вара шутне хупӑ, камера (камерӑсем валли) тата хӑю (сӑмахран, велосипед кустӑрмисемпе) кӗрет.Ҫак статьяра  ҫак терминологие тытса тӑмаҫҫӗ&lt;ref&gt;[https://blog.mycar.kz/blog/b17c28b8-79fd-416a-ac18-22d5c575b742 Хӗллехи шинсен обзорӗ тата характеристики] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211023125247/https://blog.mycar.kz/blog/b17c28b8-79fd-416a-ac18-22d5c575b742 |date=2021-10-23 }}&lt;/ref&gt;.

== Истори ==
Тӗнчери пӗрремӗш резинӑна роберт Уильям Томсон тунӑ. 10990, июнӗн 10-мӗшӗнче 1846 ҫулхи июнь уйӑхӗн 10-мӗшӗнче ҫырнӑ: &quot;Манӑн изобретени Тупсӑмӗ экипаж кустӑрмисен кӑшӑлӗсем тавра элажсем туса ҫаврӑнмалли вӑйсене чакарас тӗллевпе, ҫапла вара, хусканӑва ҫӑмӑллатас тата хусканӑва пӗчӗклетес тӗллевпе, экипажсен кустӑрмисемпе усӑ курса тӑрать&quot;. Томсон патентне питӗ ҫӳллӗ шайра ҫырнӑ. Унта изобретени конструкцийӗ, ҫавӑн пекех ӑна туса кӑларма сӗнекен материалсем ҫинчен ҫырнӑ. Шина йывӑҫ тум ӑшне тимӗр кӑшӑлпа витнӗ йывӑҫ спицкӑллӑ кустӑрма ҫине ҫыпӑҫтарать. Шина хӑй икӗ пайран тӑрать: камерӑпа тул енчен витмелли камерӑсем. Камера икӗ енчен натурӑллӑ каучукпа е гуттаперчпа витнӗ парӑсина темиҫе сийӗнчен тунӑ. Ҫиелтен пӑхсан, вӗсем пӗрлешӳллӗ шлепкесемпе тир татӑкӗсем пулнӑ. Томсон сывлӑш кустӑрмисемпе экипаж туса тӗрӗсленӗ, экипаж туртӑмӗн вӑйне виҫсе тӗрӗсленӗ. Сӑнавсем вак чулпа витнӗ чухне 38 процент йывӑрӑш вӑй чакнине, вӗтӗ чулсемпе витнӗ чухне 68% чакнине кӑтартрӗҫ. Уйрӑмах ҫӗнӗ кустӑрмасем ҫинчи каретӑсем пӗр сассӑр пулни, утма меллӗ пулни палӑрать. Тӗрӗслев результачӗсене &quot;Mechanics Magasine&quot; журналта пичетлесе кӑларнӑ, 1849 ҫулхи пуш уйӑхӗн 27-мӗшӗнче экипаж ӳкерчӗкӗпе пӗрле пичетлесе кӑларнӑ. Пысӑк изобретени пулнине ҫирӗплетсе пама пулать: лайӑхлатма хатӗрленнӗ тӗрӗслевсене тӗплӗн шухӑшласа туни. Анчах ӗҫ ҫакӑнпа пӗтрӗ те. Ҫак идейӑна хутшӑнакан, ӑна массӑллӑ производствӑна илсе ҫитерекен никам та тупӑнмарӗ. Томсон вилнӗ хыҫҫӑн 1873 ҫулта &quot;сывлӑш кустӑрми&quot; ҫинчен маннӑ, анчах та ку япалан сӑнарӗсем упранса юлнӑ.

Пневматика шинин идейи 1888 ҫулта каллех пуҫланнӑ. Шотланди ҫынни Джон Данлоп пулнӑ, унӑн ятне пневматика шини авторӗ теҫҫӗ. Дж. Б. Данлоп 1887 ҫулта виҫӗ кустӑрмаллӑ велосипед урапи ҫине хӑйӗн 10 ҫулхи ывӑлне сад шӑварма шлангран тунӑ сарлака кӑшӑл тӑхӑнтарма тата сывлӑш вӗрсе яма шутласа кӑларнӑ. 1888 ҫулхи июлӗн 23-мӗшӗ Дж. Б. Данлоа 10607 № - лӗ патент, транспорт хатӗрӗсем валли &quot;пневматика кӑшӑлӗпе&quot; усӑ курмалли приоритетне вара ҫав ҫулхи августӑн 31 - мӗшӗнчен пуҫласа ҫирӗплетнӗ. Резинӑран тунӑ Камера шӑрпӑклӑ тимӗр кустӑрмин ободки ҫинче, унӑн резинӑланӑ каркас евӗрлӗ шина кӑшӑлӗпе, шӑрпӑксем хушшинче ҫирӗпленсе тӑнӑ. Пневматика шинин пахалӑхне питӗ хӑвӑрт хакланӑ. 1889 ҫулхи июнь уйӑхӗнче Уильям Хьюм велосипедпа пневматика шинӗсемпе чупнӑ. Хьюма вӑтам гонщик тесе сӑнласа панӑ пулин те, вӑл унта виҫӗ заезда та выляса илнӗ. Коммерци аталанӑвӗ Дублинри пӗчӗк компанирен тата 1889 ҫул вӗҫнелле &quot;Пневматика шини тата велосипед сутакан Бута агентстви&quot;ятпа пуҫланнӑ. Хальхи вӑхӑтра &quot;Данлоп&quot; — шин туса кӑларас енӗпе тӗнчери чи пысӑк фирмӑсенчен пӗри.

1890 ҫулта Ҫамрӑк инженер Чальд Кингстн Уэлтч камерӑна виткӗҫрен уйӑрма, пралук ункисем тӑррине тӑратма тата каярахпа обод шывӗ варринелле анма сӗннӗ. Ҫавӑн чухнех акӑлчан Барлеттпа француз Дидье шинсене монтаж тата демонтаж мелӗсем шухӑшласа кӑларнӑ. Ҫаксене пурне те автомобиль ҫинче пневматика шинипе усӑ курма май панӑ. Пневматика шинӗсемпе автомобильсем ҫинче усӑ курма пуҫлакансенчен пӗрремӗшӗ Андрейпа Эдуард Мишлен французсем пулнӑ, вӗсем велосипед шинӗсем тӑвас ӗҫре самаях опыт пухнӑ пулнӑ. Вӗсем 1895 ҫулта ӑмӑртура Париж—Бордо пирки автомобильсем валли пневматика шинӗсем хатӗр пуласси ҫинчен тата хӑйсен сӑмахне тытасси ҫинчен пӗлтернӗ. Проколсем нумай пулсан та автомобиль 1200 ҫухрӑма яхӑн кайнӑ та ытти тӑхӑр ҫын хушшинче финиша хӑйӗн ҫулӗпе ҫитнӗ. Англире 1896 ҫулта &quot;Данлоп&quot; шинпа Ланчестер автомобильне пуянлатнӑ. Пирвайхи шинӑсем шанчӑклах мар пулин те, хӑвӑрт монтаж тума монтаж ҫитмен пулин те, пневматика шинӗсене вырнаҫтарасси палӑрмаллах лайӑхланнӑ. Малашне пневматика шинӗсем енӗпе тӗп изобретенисем вӗсен явапсӑрлӑхне тата парӑмлӑхне ӳстерессипе, ҫавӑн пекех монтаж-демонтаж ҫӑмӑллӑхӗпе ҫыхӑннӑ.  Шиномонтаж станокӗ пырса кӗчӗ, ҫакӑ шинӑна ҫирӗпрех тума май пачӗ. Конструкципе тунӑ пневматика шинине тата ӑна туса хатӗрлемелли меслете нумай ҫул кирлӗ пулчӗ, мӗншӗн тесен вӑл резинӑна пӗтӗмпех вартаса ҫитериччен. Шанчӑклӑ та вӑрӑмрах материалсемпе усӑ курма пуҫланӑ, шинӑсене корд — уйрӑмах ҫирӗп те пиҫӗ ҫипрен тунӑ сийсем-йӗркеленӗ. XX ӗмӗрӗн пӗрремӗш чӗрӗкӗнче хӑвӑрт ҫӳрекен урапасен конструкцийӗсемпе темиҫе болтлӑ картлашкасем патне час-часах усӑ курма пуҫланӑ, ҫакӑ вара шинӑсене кустӑрмапа пӗрле темиҫе минут хушшинче улӑштарма май панӑ. Ҫак мӗнпур лайӑхлатусене автомобильсемпе тата шинн промышленноҫне тӑвӑллӑ аталантарассипе пур ҫӗрте те пневматика шинӗсемпе усӑ курма май панӑ.

== Литература ==
* «Основы конструкции автомобиля», Иванов А. М., Солнцев А. Н., Гаевский В. В. и др. Учебник для ВУЗов. — М.: ООО «За рулём», 2005. ISBN 5-9698-0003-1
* «Modern car technology : Jeff Daniels looks under the skin of today’s cars», Jeff Daniels — Sparkford, UK : Haynes, 2001. ISBN 1-85960-811-6
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
* [http://pandia.org/5316/ Вокруг колеса]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://autopedia.com/TireSchool/TireMfg01.html Список производителей шин]


{{Автомобиль конструкцийĕ}}
{{Автомобиль шынĕсем}}

[[Категори:Автомобиль]]
[[Категори:Транспорт палăрăмĕсен шынĕсем]]
[[Категори:Техника]]</text>
      <sha1>7ymeeqdaqp1rrcvlwnutbuel56b9ycf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ярăш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>87402</id>
    <revision>
      <id>877859</id>
      <parentid>774474</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T19:55:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1100" sha1="hrlwsioje0th1igojy30acyt61ng6a2" xml:space="preserve">[[File:Stranded lamp wire.jpg|thumb|]]
'''Ярăш''' — [[электро ток]] лайăх яракан [[япалалăх]], талккăш, материал, йăмлăх.
== Вуламалли ==
* Жан М. Рабаи, Ананта Чандракасан, Боривож Николич. 4. Проводник // Цифровые интегральные схемы. Методология проектирования = Digital Integrated Circuits. — 2-ое изд. — М.: Вильямс, 2007. — С. 912. — ISBN 0-13-090996-3.
==Каçăсем==
* [https://web.archive.org/web/20120330070448/http://www.bbc.co.uk/schools/ks2bitesize/science/physical_processes/circuits_conductors/read1.shtml BBC: Key Stage 2 Bitesize: Electrical Conductors]
* [http://histoires-de-sciences.over-blog.fr/2018/04/history-of-electricity.the-discovery-of-conductors-and-insulators-by-gray-dufay-and-franklin.html The discovery of conductors and insulators by Gray, Dufay and Franklin.]

[[Категори:Электро]]
[[Категори:Материалсем]]
[[Категори:Ярăшсем]]</text>
      <sha1>hrlwsioje0th1igojy30acyt61ng6a2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уплюнкка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>103523</id>
    <revision>
      <id>877860</id>
      <parentid>751892</parentid>
      <timestamp>2026-09-24T02:11:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <origin>877860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1438" sha1="s4arz31bmynw216yecltcmxabsna5t9" xml:space="preserve">{{Taxobox
| name = Уплюнкка
| image file = Marasmius oreades garden 050829B.JPG
| classis = 
| ordo =    
| familia = 
| genus = 
| species = 
| subspecies =  
| latin = 
| wikispecies = 
| commons =  
| itis = 
| ncbi = 
| range map = 
}}
'''Уплюнкка''', е '''Уплюнккă''' — тĕрлĕ йыша тата тĕрлĕ рете кĕрекен кăмпасен халăхра çÿрекен, биологи систематики тулашĕнчи,  пĕрлештерÿллĕ ячĕ.
== Çавăн пекех ==
* [[Суя уплюнкка]]
* [[Уплюнкка (кăмпасен речĕ)]]

== Литература ==
* Ляхов П. Р. Энциклопедия грибов. — М.: «ЭКСМО-Пресс», 2001. — С. 168. — ISBN 5-04-003208-0.

== Каçăсем ==
* [https://gribomaniya.ru/sistematika-gribov/razryady-gribov/sedobnye-griby/opyonki-armillyarii Опёнки-армиллярии]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210918101128/https://gribomaniya.ru/sistematika-gribov/razryady-gribov/sedobnye-griby/opyonki-armillyarii |date=2021-09-18 }} 
* [https://babushkinadacha.ru/griby/sedobnye-griby-opyata-vidy-s-foto.html Съедобные грибы опята: виды с фото]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200423181420/https://babushkinadacha.ru/griby/sedobnye-griby-opyata-vidy-s-foto.html |date=2020-04-23 }}

[[Категори:Кăмпасем]]</text>
      <sha1>s4arz31bmynw216yecltcmxabsna5t9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шлефли символĕ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112894</id>
    <revision>
      <id>877851</id>
      <parentid>877740</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T17:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6485" sha1="jgkdssscrsj0t9dzm2o79gqx9gyw9jy" xml:space="preserve">[[File:Dodecahedron.png|thumb|Dodecahedron&lt;/br&gt;Ку нумайхысаклăхăн Шлефли символĕ {5,3} пек çырăнать]]
'''Шлефли символĕ''' —  [[тĕрĕс нумайхысаклăх]]сен [[комбинаторика|комбинаторикăлла]] палăрăмлăхĕ, унпа Евклид уçлăхĕнчи мĕнпур  [[уçлăх|виçелĕхсенчи]] тĕрĕс нумайхысаклăхсене çырса кăтартма май пур. Швейцари математикĕ [[Шлефли, Людвиг|Людвиг Шлефли]] ячĕпе каланă.

== Çавăн пекех==
* [[Шлефли формули]]
* [[Эйлерла палăрăмлăх]]
* [[N-виçеллĕ тĕрĕс нумайхысаклăхсем]]
== Литература ==
* ''Николай Вавилов'' [http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf КОНКРЕТНАЯ ТЕОРИЯ ГРУПП I. ОСНОВНЫЕ ПОНЯТИЯ]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Wayback|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200331155805/http://dump.bitcheese.net/files/ovaconi/group.pdf |date=2020-03-31 }} |date=20200331155805 }

{{Нумайхысаклăхсем}}</text>
      <sha1>jgkdssscrsj0t9dzm2o79gqx9gyw9jy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эрзянь Мастор (историлле çĕршыв)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>120834</id>
    <revision>
      <id>877856</id>
      <parentid>831979</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T19:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>28304</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>877856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1789" sha1="g3hvpwpd7kubptyyhgnwrltubazudey" xml:space="preserve">[[File:1930-Adm.-karta-Evropejskoj-chasti-SSSR.-Srednevolzhskij-kraj-MordObl.jpg|thumb|]]
[[File:Erzya Flag.svg|thumb|Ирçе наци ялавĕ]]
{{Пĕлтерĕшсем|Эрзянь Мастор (пĕлтерĕшсем)}}
'''Эрзянь Мастор''' тесе [[ирçе чĕлхи]]нче Ирçе Çĕршывне калаççĕ, Мастор тени шăпах Çĕршыв тенине пĕлтерет&lt;ref&gt;[https://beda.media/ru/articles/erzya-ru Кто такие эрзя и что такое Эрзянь Мастор] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240605174706/https://beda.media/ru/articles/erzya-ru |date=2024-06-05 }}&lt;/ref&gt;. 

Çавăн пекех [[Масторава]] тенине аса илме пулать. Ку ăнлав Мастор тата Ава тенисен пĕрлештерсе тăрать, çапла вара вăл чăннипе Çĕршыв-Анне пĕлтерĕшпе çÿрет темелле&lt;ref&gt;[https://www.rgo.ru/ru/event/mordovskiy-nacionalnyy-prazdnik-mastorava МОРДОВСКИЙ НАЦИОНАЛЬНЫЙ ПРАЗДНИК «МАСТОРАВА»] — Вырăс географи пĕрлехĕн Самарти область уйрăмĕн сайчĕ.&lt;/ref&gt;. 

Эрзянь Мастор текен историлле çĕршыв пек ирçесем хальхи Чулхула облаçĕн кăнтăрти пайне кураççĕ. Анчах та каярах тĕрлĕ çĕерелле сапаланса пĕтнĕ майăн этнос территорийĕ паянхи кун урăхларах курăнать. 
== Çавăн пекех ==
* [[Пургас вулăсĕ]]
* [[Ирçе-Мăкшă çĕрĕ]]
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}

[[Категори:Ирçесем]]</text>
      <sha1>g3hvpwpd7kubptyyhgnwrltubazudey</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Докторовка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>122420</id>
    <revision>
      <id>877847</id>
      <parentid>877815</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T16:16:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* Истори */ хушни</comment>
      <origin>877847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5662" sha1="0k34jdvtqb1ocr0x0rgrllthap2u3hg" xml:space="preserve">{{ПВ64
|ят = Докторовка
|ӳкерчӗк = 
|Статус = Ял
|Муниципаллӑ район = 
|Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Сарӑту хула округӗ
|Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1748]]
|Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Докторовка | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Докторовка | г }})
|Малтанхи ятсем = 
|Почта индексӗ = 412193
|ОКАТО кочӗ = 63 246 835 002
|Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ
}}

'''Докторовка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Сарӑту хула округӗ]]н [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районӗнчи]] Сторожевка территориаллӑ тытӑмӗнче вырнаҫнӑ [[ял]].

== Географи ==
Ял [[Курдюм (юханшыв)|Курдюм]] юханшывӗн хӗрринче вырнаҫнӑ. [[Сарӑту хула округӗ|Округпа]] [[Сарӑту облаҫӗ|облаҫ]] центрӗнчен [[Сарӑту]]ран 20 км яхӑн тӳрӗ ҫулпа ларать.

Докторовкӑпа юншар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: Ильиновка, Поляков, Зеленкино, Курдюм посёлокӗ, Труд, Сторожёвка, Шевырёвка, Соколовый, Пионер, Курдюм сали.

== Истори ==
[[1748|1748 ҫулта]] никӗсленӗ&lt;ref&gt;[http://docs.cntd.ru/document/467707743 Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П]&lt;/ref&gt;&lt;ref name = &quot;TSOS&quot;&gt;''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}&lt;/ref&gt;. [[2005]]-[[2025]] ҫ. ял [[Татищево районӗ]]н [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышӗнче пулнӑ, унтан [[Сарӑту хула округӗ]]н [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районне]] кӗнӗ&lt;ref name=&quot;N43-ЗСО&quot;&gt;[https://docs.cntd.ru/document/467733082#64U0IK ЗАКОН САРАТОВСКОЙ ОБЛАСТИ от 28 марта 2022 года N 43-ЗСО «О преобразовании Сторожевского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области, муниципального образования &quot;Город Саратов&quot; и внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области»]&lt;/ref&gt;.

== Халӑх ==
{{Пурӑнан халӑх| Докторовка}}

[[2002|2002 ҫулта]] кунта 20 ҫын пурӑннӑ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Вуламалли ==
* {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}}
*''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}

== Каҫӑсем ==
*[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }}

{{Сарӑту хула округӗ}}

[[Категори:Сарӑту облаҫӗн Гагарин районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]]
[[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]]
[[Категори:1748 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]]</text>
      <sha1>0k34jdvtqb1ocr0x0rgrllthap2u3hg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>877848</id>
      <parentid>877847</parentid>
      <timestamp>2026-09-23T16:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Max Tenche</username>
        <id>25572</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>каҫӑсем</comment>
      <origin>877848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6075" sha1="5gwq560p50rxo4pclgvqprozq0m8zhu" xml:space="preserve">{{ПВ64
|ят = Докторовка
|ӳкерчӗк = 
|Статус = Ял
|Муниципаллӑ район = 
|Муниципаллӑ йӗркеленӳ = Сарӑту хула округӗ
|Никӗсленӳ вӑхӑчӗ = [[1748]]
|Халӑх йышӗ = {{Пурӑнан халӑх| Докторовка | тс }} ({{Пурӑнан халӑх| Докторовка | г }})
|Малтанхи ятсем = 
|Почта индексӗ = 412193
|ОКАТО кочӗ = 63 246 835 002
|Сехет тӑрӑхӗ = Самар вӑхӑчӗ
}}

'''Докторовка''' — [[Сарӑту облаҫӗ]]н ([[РФ]]) [[Сарӑту хула округӗ]]н [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районӗнчи]] Сторожевка территориаллӑ тытӑмӗнче вырнаҫнӑ [[ял]].

== Географи ==
Ял [[Курдюм (юханшыв)|Курдюм]] юханшывӗн хӗрринче вырнаҫнӑ. [[Сарӑту хула округӗ|Округпа]] [[Сарӑту облаҫӗ|облаҫ]] центрӗнчен [[Сарӑту]]ран 20 км яхӑн тӳрӗ ҫулпа ларать.

Докторовкӑпа юншар вырнаҫнӑ пурӑнан вырӑнсем: [[Ильиновка (Сарӑту облаҫӗ)|Ильиновка]], [[Поляков (Сарӑту облаҫӗ)|Поляков]], [[Зеленкино (Сарӑту облаҫӗ)|Зеленкино]], [[Курдюм (станци, Сарӑту облаҫӗ)|Курдюм]] станцийӗ, [[Труд (Сарӑту облаҫӗ)|Труд]], [[Сторожёвка (Сарӑту облаҫӗ)|Сторожёвка]], [[Шевырёвка (ял, Сарӑту хула округӗ)|Шевырёвка]], [[Соколовый]], [[Курдюм (сала, Сарӑту облаҫӗ)|Курдюм]] сали.

== Истори ==
[[1748|1748 ҫулта]] никӗсленӗ&lt;ref&gt;[http://docs.cntd.ru/document/467707743 Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 12 апреля 2019 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П]&lt;/ref&gt;&lt;ref name = &quot;TSOS&quot;&gt;''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}&lt;/ref&gt;. [[2005]]-[[2025]] ҫ. ял [[Татищево районӗ]]н [[Сторожёвка муниципаллӑ йӗркеленӗвӗ]]н йышӗнче пулнӑ, унтан [[Сарӑту хула округӗ]]н [[Гагарин районӗ (Сарӑту облаҫӗ)|Гагарин районне]] кӗнӗ&lt;ref name=&quot;N43-ЗСО&quot;&gt;[https://docs.cntd.ru/document/467733082#64U0IK ЗАКОН САРАТОВСКОЙ ОБЛАСТИ от 28 марта 2022 года N 43-ЗСО «О преобразовании Сторожевского муниципального образования Татищевского муниципального района Саратовской области, муниципального образования &quot;Город Саратов&quot; и внесении изменений в некоторые законодательные акты Саратовской области»]&lt;/ref&gt;.

== Халӑх ==
{{Пурӑнан халӑх| Докторовка}}

[[2002|2002 ҫулта]] кунта 20 ҫын пурӑннӑ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Асӑрхавсем ==
{{Асӑрхавсем}}

== Вуламалли ==
* {{Cite web|url=http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|title=База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России»|author=Коряков Ю.Б.|website=|date=|publisher=|access-date=2020-11-13|archive-date=2017-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116115903/http://www.lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml|deadlink=no}}
*''Козинец С.Б.'' [https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211109165817/https://oldsaratov.ru/sites/default/files/attachments/comments/forum/2020-08/kozinets_s_b_toponimicheskiy_slovar_saratovskoy_oblasti.pdf |date=2021-11-09 }}

== Каҫӑсем ==
*[http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210908183629/http://srtv.old.gks.ru/wps/wcm/connect/rosstat_ts/srtv/ru/census_and_researching/census/national_census_2010/score_2010/ |date=2021-09-08 }}

{{Сарӑту хула округӗ}}

[[Категори:Сарӑту облаҫӗн Гагарин районӗнчи пурӑнан вырӑнсем]]
[[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]]
[[Категори:1748 ҫулта никӗсленӗ пурӑнан вырӑнсем]]</text>
      <sha1>5gwq560p50rxo4pclgvqprozq0m8zhu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-09-29 (cv)</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130905</id>
    <revision>
      <id>877852</id>
      <timestamp>2026-09-23T18:06:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Фреска с изображением семи ангелов, борющихся с демонами, музеи Ватикана, Ватикан»</comment>
      <origin>877852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="149" sha1="4rsy0wslddkqhwfcw6sglc1b80gjexf" xml:space="preserve">Фреска с изображением семи ангелов, борющихся с демонами, музеи Ватикана, Ватикан</text>
      <sha1>4rsy0wslddkqhwfcw6sglc1b80gjexf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:Potd/2026-09-29</title>
    <ns>10</ns>
    <id>130906</id>
    <revision>
      <id>877853</id>
      <timestamp>2026-09-23T18:07:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ymblanter</username>
        <id>7764</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: «Ceiling Painted Dome Cupola Angels Fighting Demons in Vatican Museums.png»</comment>
      <origin>877853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="tn6ezg7l12fepk6qt00csu9qscnjjmd" xml:space="preserve">Ceiling Painted Dome Cupola Angels Fighting Demons in Vatican Museums.png</text>
      <sha1>tn6ezg7l12fepk6qt00csu9qscnjjmd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кусса туху</title>
    <ns>0</ns>
    <id>130907</id>
    <revision>
      <id>877861</id>
      <timestamp>2026-09-24T05:35:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ellodanis5</username>
        <id>17302</id>
      </contributor>
      <comment>Ҫӗнӗ страница: « '''Кусса туху''' ('''Куссатуху'''), е '''Чупса туху'''&lt;ref&gt;[[БСЭ]]&lt;/ref&gt; == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://www.gismeteo.ru/news/auto/chto-takoe-vybeg-mashiny-i-pochemu-eto-vazhno-znat/ Что такое выбег машины и почему это важно знать]  [[Категори:Механика]] [[Категори:Машшынсем]]»</comment>
      <origin>877861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="433" sha1="id30cax1hgg9semt5a3c11jff29fyr6" xml:space="preserve">
'''Кусса туху''' ('''Куссатуху'''), е '''Чупса туху'''&lt;ref&gt;[[БСЭ]]&lt;/ref&gt;
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
* [https://www.gismeteo.ru/news/auto/chto-takoe-vybeg-mashiny-i-pochemu-eto-vazhno-znat/ Что такое выбег машины и почему это важно знать]

[[Категори:Механика]]
[[Категори:Машшынсем]]</text>
      <sha1>id30cax1hgg9semt5a3c11jff29fyr6</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>