Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 1221 878063 877989 2026-10-04T22:28:46Z Aslati 36702 /* */ 878063 wikitext text/x-wiki {{пĕлтерĕшсем}} {{Юханшыв |Ячĕ = Атӑл |Нацилле ячĕ = {{Lang-ru|Волга}} |Ӳкерчĕк = |Ӳкерчĕке ăнлантарни = Атăл [[Чĕмпĕр]] патĕнче |Тăршшĕ = 3530 |Бассейн лаптăкĕ = 1361000 |Бассейн = Каспи тинĕсĕ |Шыв тăкакĕ = 8060 |Виçнĕ вырăн = [[Волгоград]] патĕнче |Шыв пуçламăшĕ = |Шыв пуçламăшĕн вырнаçăвĕ = [[Волговерховье]] ялĕ, <br /> ([[Тĕвер облаçĕ]]н [[Тĕвер облаçĕн Осташково районĕ|Осташково районĕ]]) |Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = 228 |s_lat_dir = N |s_lat_deg = 57 |s_lat_min = 15 |s_lat_sec = 04 |s_lon_dir = E |s_lon_deg = 32 |s_lon_min = 28 |s_lon_sec = 25 |Шыв вăрри = Каспи тинĕсĕ |Шыв вăррин вырнаçăвĕ = |Шыв вăррин çӳллĕшĕ = -28 |m_lat_dir = N |m_lat_deg = 45.697188|m_lat_min = |m_lat_sec = |m_lon_dir = E |m_lon_deg = 47.862525|m_lon_min = |m_lon_sec = |Юханшыв тайлăмĕ = 0,07 |Патшалăх = Раççей |Бассейн категорийĕ = Атăл бассейнĕ }} '''Атӑл''' ({{lang-mrj|Йыл}}, {{lang-mhr|Юл}}, {{lang-tt|Идел}}, {{lang-ru|Волга}}, {{lang-xal|Иҗил-һол}})— [[Раççей европа пайĕ|Европа пайĕннчи]] [[Раççей]]ри юханшыв. [[Атăл дельти]]н пĕчĕк пайĕ [[Казахстан]] территорине кĕрет. Çĕр çинче [[Юханшывсен ят-йышĕ, тăршшĕпе|чи пысăк юханшывсенчен]] пĕрри тата [[Европа|Европăра]] чи пысăкки. Тăршшĕ — 3530&nbsp;км (шыв усравĕсене тăвиччен — 3690&nbsp;км), бассейнăн шыв пухав лаптăкĕ — 1&nbsp;361&nbsp;000&nbsp;км². Атăл çинче таватă [[Раççейри миллионер-хуласем|миллионер-хула]] (пуçĕнчен вăррине çити): [[Чулхула]], [[Хусан]], [[Самар]], [[Волгоград]]. == Тавралăхĕ == [[Валдай çӳллĕшĕ]]нче пуçланса [[Каспи тинĕсĕ|Каспи тинĕсне]] юхса кĕрет. Европăра чи пысăк юханшыв шутланать. Тăршшĕ 3 530 çухрăм (шывусравĕсем туса хуриччен 3 690 çухрăм). Шыв-çĕрĕн лаптăкĕ 1 360 пин çм² çитет. === Атăл юпписем === [[Ӳкерчĕк:Volga river from NASA satellite.jpg|thumb|left|Атăл çийĕ, NASA спутникĕнчен сăнасан. Вăтам тата Анат Атăлçи хулисем курăнаççĕ.]] Атăла пурĕпе 200 пĕчĕкрех шыв юхса кĕрет. Чи пысăккисем [[Селижаровка (юханшыв)|Селижаровка]], [[Тверца (юханшыв)|Тверца]], [[Молога (юханшыв)|Молога]], [[Шексна (юханшыв)|Шексна]], [[Унжа (юханшыв)|Унжа]], [[Ока (юханшыв)|Ока]], [[Сăр (юханшыв)|Сăр]], [[Ветлуга]], [[Сĕве (юханшыв)|Сĕве]], [[Чулман Атăл]], [[Самар (юханшыв)|Самар]], [[Мăн Иргиз (юханшыв)|Мăн Иргиз]], [[Еруслан (юханшыв)|Еруслан]], [[Ахтупа (юханшыв)|Ахтупа]]. === Шыв пуçламăшĕ === === Вăтам Атăл === === Анат Атăл === == Юханшыв историйĕ == Атăл çинче нумай [[шывусрав]]а пĕвелесе электроэнерги хăватлăхне кăларакан станцисем туса лартнă. Вăтам ĕмĕрсенче юханшыва '''Итиль''' е '''Этель''', ĕлĕххи чăвашсем, хасарсем «Атăл» (вĕсен тĕп хули те Атăл ятлă пулнă) тенĕ. [[Аваллăх]]ра (хальхи эрăн I ĕмĕрĕсем) '''Ра''' тесе палăртнă. [[Ӳкерчĕк:Astrakhan-Razin_throws_persian_princess.jpg|thumb|right|300px|[[Степан Разин]] перси еликне Атăла пăрахать.]] == Этимологи == Юханшывăн «Атăл» ячĕ авахи хун-пăлхарсен Атăл Юхан-шыв çырма тенине пĕлтерет. [[Вырăссем]] тата Европăра ([[тĕнче]]ре те) юханшыва «Волга» теççĕ, çак сăмах вара [[çармăссем|çармăссен]] «çутă» тени пулать. Пăлхар (болгар е булгар) этнонимĕпе çыхăннă географи палăртăвĕсем (топонимсемпе гидронимсем) [[Çĕр (планета)|Çĕр]] çинче чылай. == Юханшывпа çыхăннă хуçалăх ĕçĕсем == === Юханшывпа çыхăннă ӳнер ĕçсем === <gallery> Ӳкерчĕк:Ivan Belonogov 04.jpg|«Вид уездного города Романов-Борисоглебска с юго-восточной стороны» — [[Белоногов Иван Михайлович|И. М. Белоногов]], ([[1838]]) Ӳкерчĕк:Bogolubov Krestn hod v.jpg|«Крестный ход в Ярославле» — [[Боголюбов Алексей Петрович|А. П. Боголюбов]], ([[1863]]) Ӳкерчĕк:Ilja Jefimowitsch Repin 010.jpg|«Бурлаки, идущие вброд» — [[Репин Илья Ефимович|И. Е. Репин]], ([[1872]]) Ӳкерчĕк:Tomb of the Volga (1874).jpg|«Могила на Волге» — [[Саврасов Алексей Кондратьевич|А. К. Саврасов]], ([[1874]]) Ӳкерчĕк:Abram Jefimowitsch Archipow 001.jpg|«На Волге» — [[Архипов Абрам Ефимович|А. Е. Архипов]], ([[1889]]) Ӳкерчĕк:Yar. strelka (Sabaneev, 1878).jpg|«Ярославль. Стрелка» — Г. П. Сабанеев, ([[1904]]) Ӳкерчĕк:Kustodiev promenade Volga.jpg|«Гулянье на Волге» — [[Кустодиев, Борис Михайлович|Б. М. Кустодиев]], ([[1909]]) Ӳкерчĕк:Stenka Razin by Vasily Surikov 1906.jpg|«Степан Разин» — [[Суриков Иван Захарович|И. З. Суриков]], [[1910]] тĕлн. Ӳкерчĕк:At Volga. Kustodiev.jpg|«На Волге» — [[Кустодиев Борис Михайлович|Б. М. Кустодиев]], ([[1922]]) |«На Волге» — [[Овчинников Владимир Иванович|В. И. Овчинников]], ([[1975]]) |«Лунная ночь на Волге» — [[Овчинников Владимир Иванович|В. И. Овчинников]], ([[1975]]) |«Волга. Ветреный день» — [[Овчинников Владимир Иванович|В. И. Овчинников]], ([[1970]]) </gallery> == Çав. пекех == * [[Атăл (хунсен çулпуçĕ)|Атăл]] — хунсен çулпуçĕ. * [[Тăван Атăл (журнал)|Тăван Атăл]] — [[чăвашсем|чăвашсен]] [[литература]], [[культура]], [[ӳнер]] [[журнал]]ĕ. == Вуламалли == * Рыбаков Б. А. Геродотова Скифия. М., 1979. == Каçăсем == {{викиампар|Category:Volga}} * [http://www.bulgarlar.com/Toponim/Toponim.html Пăлхар этнонимĕ] * [http://www.museum.nnov.ru/river/rivmus.htm Музей речного флота Волжской Государственной Академии инженеров водного транспорта] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071224173435/http://www.museum.nnov.ru/river/rivmus.htm |date=2007-12-24 }} * [https://volga.guide/volga.htm Атăл: фотографисем, карттăсем, çулçурев кăтартуçисем] * [http://www.zavirie.ru Деревня Завирье на Волге. Фотографии Волги местных жителей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170517033815/http://zavirie.ru/ |date=2017-05-17 }} * [http://www.novoskop.ru/news/v-rukave-volgi-poimana-piranya Атăлта пиранья пуллине тытнă] * [http://www.fishingguide.ru/vodrus/volga Атăл пулăçсемшĕн] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081106065040/http://www.fishingguide.ru/vodrus/volga/ |date=2008-11-06 }} {{Chuvash-geo-stub}} {{Раççей юханшывĕсем}} {{Атăлçи}} [[Категори:Атăл| ]] [[Категори:Чăваш Енĕн юханшывĕсем]] [[Категори:Раççей юханшывĕсем]] [[Категори:Европа юханшывĕсем]] d5nai77cxrlb8c1ijicb8wd3uib3nh0 0 9581 878058 874863 2026-10-04T20:43:29Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878058 wikitext text/x-wiki {{Юханшыв|Ячĕ =Нева |Нацилле ячĕ = |Ӳкерчĕк =Neva-StPetersburg2.JPG |Ӳкерчĕке ăнлантарни =Нева. Петропавловск карманĕ |Карта = Neva.png |Карта ăнлантарни = Нева бассейнĕ |Карта Ӳкерчĕк анлăшĕ = |Тăршшĕ = 74 |Бассейн лаптăкĕ = 281000 |Бассейн = Балти тинĕсĕ |Шыв тăкакĕ =2500 |Виçнĕ вырăн = |Шыв пуçламăшĕ = [[Ладога кӳлли]], [[Петрокрепость бухти]] |Шыв пуçламăшĕн вырнаçăвĕ = |Шыв пуçламăшĕн çӳллĕшĕ = 4,29 |s_lat_dir =N |s_lat_deg =59 |s_lat_min = 57|s_lat_sec =24 |s_lon_dir =E |s_lon_deg =31 |s_lon_min =2 |s_lon_sec =44 |Шыв вăрри = [[Фин кӳлмекĕ|Фин кӳлмекĕн]] [[Нева тути]] |Шыв вăррин вырнаçăвĕ = |Шыв вăррин çӳллĕшĕ = 0,03 |m_lat_dir =N |s_lat_deg =59 |s_lat_min = 56|s_lat_sec =41 |m_lon_dir =E |s_lon_deg =30 |s_lon_min =18 |s_lon_sec =34 |Юханшыв тайлăмĕ = |Патшалăх = Раççей |Регион=[[Ленинград облаçĕ]], [[Санкт-Петербург]] |Бассейн категорийĕ = |Commmons =Neva River }} [[File:Big Obukhovsky Bridge.jpg|thumb|right|300px|Нева]] '''Нева''' — [[Ленинград облаçĕ]]нчи тата [[Санкт-Петербург]]ри юханшыв, [[Балтика тинĕсĕ]]н Фин заливне [[Ладога]] кӳллипе çыхăнтарать. Ячĕ фин чĕлхинчен Nevajoki, Nevajärvi (neva — шурлăх, шведла — ny) пуçланнă. Вырăсла — Нева, халăх этимологипе «Çĕнĕ (шыв)». (Фасмер). Пĕрремĕш хут — Житие Александра Невского (XIII ĕмĕр) — асăннă. Нева тăршшĕ — 74 çм (тинĕсе çити тӳррĕн — 45 çм), çав шутра Санкт-Петербург тăрăх — 28 çм. Вăтам анлăлăхĕ — 400—600 м, чи анли — 1200 м (Нева хапхисем патĕнче), чи тăвăрри — 210 м (Иванов порогĕсем патĕнче). Вăтам тарăнăшĕ 8—11 м, чи тарăнни — 24 м (Литейнăй кĕперĕ патĕнче). Пысăк шыв магистралĕ, [[Атăл]]-Балтика тата Шурăтинĕс-Балтика шыв çулĕ. 4000 çул каялла Ладога шывĕ Балтика тинĕсне çĕмĕрсе кĕнĕ чухне пулса тăнă. Ладога кӳллинчен [[Шлиссельбург]] хули çумĕнче Фин заливне (Балтика тинĕсĕ) юхса кĕрет. Часах хăрушăллă шывилнисем пулаççĕ. Неван 42 утравĕсем çинче Санкт-Петербург хули вырнаçнă. == Пысăк утравĕсем == Васильев утравĕ (1050 га); Петроград утравĕ (570 га); Крестов утравĕ (420 га); Декабристсен утравĕ (410 га). Татах Мулкач, Елагин тата Чуллă утравсем пур. ==Каçăсем== {{Навигаци |Тема = Нева |Портал = |Викисловарь = Нева |Викитека = |Викиновости = |Викисклад = Category:Neva River |Проект = }} * [http://www.nevariver.com/ Сайт, посвящённый реке Неве] * [http://www.saveneva.ru/ Сайт Гринпис о загрязнении Невы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141218105827/http://saveneva.ru/ |date=2014-12-18 }} * [http://www.nevariver.ru/songs.php Песни о Неве] * [http://www.mr-spb.ru/info/most/ График разводки мостов на Неве]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216011559/http://www.mr-spb.ru/info/most/ |date=2008-12-16 }} * [http://www.galernaya.ru/main/178-grafik-razvodki-mostov-na-neve-v-sankt-peterburge.html График разводки мостов на Неве в Санкт-Петербурге Навигация 2009 г.] {{Ĕçлемен каçă|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.nevastroyka.ru/1/4038/ Дублёр Невы, или Ещё один путь из Ладоги в Финский залив] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080926182029/http://www.nevastroyka.ru/1/4038/ |date=2008-09-26 }} * [http://www.clubneva.ru/lib.htm Карты глубин реки Невы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070819224922/http://www.clubneva.ru/lib.htm |date=2007-08-19 }} [[Категори:Раççей юханшывĕсем]] [[Категори:Европа юханшывĕсем]] f2r4ez2u7mrhsyqqrsmt3mx49lmu8ou 0 16389 878052 863913 2026-10-04T15:49:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878052 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:KostromaCenter1.jpg|thumb|220px|Кострома варри, [[XIX ĕмĕр]] пуçламăшĕн çурт-йĕрĕ.]] '''Кострома́''' (''Хустӑрма''<ref>[https://www.chuvash.org/wiki/%D0%A5%D1%83%D0%BB%D0%B0%20%D1%8F%D1%87%D3%97%D1%81%D0%B5%D0%BC%20(%D0%AE%D1%85%D0%BC%D0%B0%20%D0%9C%D0%B8%D1%88%D1%88%D0%B8) Чӑваш.орг-ра хуласен ячӗсем ҫинчен]</ref>) — [[Раççей]] хули, [[Кострома облаçĕ]]н [[административлă тĕп]]ĕ, [[Атăл]]ăн пысăк [[порт|порчĕ]]. [[Хула]] чиккине кĕрекен пур территори — 144,5 çм². Пĕрмай пурăнакан халăх йышĕ 271600 çын (2008). == Тавралăхĕ == Кострома[[ Мускав]]ран çурçер-анăçалла 352 çм [[Кострома айлăмĕ]]нче, [[Атăл]]ăн икĕ çыранĕнче тата [[Кострома (юханшыв)|Кострома]] шывĕн малтанхи кӳлмекĕнче вырнаçнă. == Хулан кун-çулĕ == == Хуçалăх == [[Ӳкерчĕк:KostromaMarket1.jpg|thumb|left|200px|Кострома, сутă-илӳ ларĕсем]] == Чаплă куравĕсем == == Этеплĕх, ăслăлăх тата çутĕç == == Транспорчĕ == === Сывлăш транспорчĕ === Костромара вырăнти рейссен [[Кострома (аэропорт)|аэропорчĕ]] ĕçлет, [[Шарья]], [[Боговарово]] хулисене [[Ан-2]] самолётсемпе вĕçсе çитме пулать<ref>[http://www.regions.ru/news/1964929/print/ Костромаран Боговаровăна самолёт вĕçме тытăнать // Федераци хыпарĕсем, 03.04.2006]{{Ĕçлемен каçă|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Тăванлă хуласем == * {{Германи ялавĕ}} [[Ахен]], [[Германи]] * {{Аслă Британи ялавĕ}} [[Дарем]], [[Аслă Британи]] * {{АПШ ялавĕ}} [[Дарем (Çурçĕр Каролина)]], [[АПШ]] * {{Болгари ялавĕ}} [[Самоков]], [[Болгари]] * {{Япони ялавĕ}} [[Тояма (город)|Тояма]], [[Япони]] * {{Финлянди ялавĕ}} [[Хювинкяя]], [[Финлянди]] * {{Черногори ялавĕ}} [[Цетине]], [[Черногори]] * {{Украина ялавĕ}} [[Жашков]], [[Украина]] == Каçăсем == * [http://www.gradkostroma.ru/ Кострома] * [http://inkostroma.ru Кострома - бизнес порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131185430/http://www.inkostroma.ru/ |date=2009-01-31 }} * [http://mykostroma.ru/ «Манăн Кострома» тетел порталĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081210065712/http://mykostroma.ru/ |date=2008-12-10 }} * [http://livekostroma.ru/ Кострома хулин фотогалерейи. Урамĕсем, илем куравĕсем, пулăмсем, питсем] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722150931/http://livekostroma.ru/ |date=2011-07-22 }} * [https://web.archive.org/web/20081014182146/http://rus44.ru/ Кострома хулин порталĕ] * [http://old.kostroma.net/ Ватă Кострома — урамсем, çуртсем, çынсем çинчен] * [http://www.kostroma-info.ru/ Кострома-info] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060410044232/http://www.kostroma-info.ru/ |date=2006-04-10 }} {{commons|Кострома}} {{Раççейĕн Ылтăн кăшăлĕ}} {{Атăл çинчи пысăк хуласем}} {{Кострома облаçĕн хулисем}} [[Категори:Кострома|*]] [[Категори:Атăл çинчи хуласем]] [[Категори:Раççейĕн Ылтăн кăшăлĕ]] [[Категори:Кострома облаçĕ]] [[Категори:Раççей хулисем]] ey7l8rf0ae98oxtk0mwy83k98d84mwn 0 75184 878057 878009 2026-10-04T20:07:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878057 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă | Ят = Лариса Мондрус | Тăван_ят = ({{lang-lv|Larisa Mondrusa}}, {{lang-de|Larissa Mondrus}} | Ӳкерчĕк = | Фон = solo_singer | Тулли_ят = Лариса Израилевна Мондрус | Çуралнă_вырăн = {{ÇВ|Джамбул|Джамбулра}}, {{ÇВ|Казах ССР|Казахстанра}} | Çуралнă_вăхăт = [[1943]], [[чӳк, 15]] | Вилнĕ_вырăн = | Вилнĕ_вăхăт = | Патшалăх = {{Ялавлани|СССР}}<br />{{Ялавлани|Германи}} | Профессисем = СССР, Германи юрăçи | Инструментсем = | Жанрсем = | Псевдонимсем = Larissa | Коллективсем = | Лейблсем = | Чыславсем = | Сайт = http://www.mondrus.info/ }} {{External media |align = right |width = 300 |image1 = [http://www.mondrus.info/lib/exe/fetch.php?w=418&h=600&media=gallery:gal_old:stage6.jpg Лариса Мондрус]}} '''Лари́са Изра́илевна Мо́ндрус''' ({{lang-lv|Larisa Mondrusa}}, {{lang-de|Larissa Mondrus}}; [[чӳк, 15]], [[1943]], [[Тараз|Джамбул]], [[Казахстан]]) — [[СССР|совет]] юрăçи тата актриси. 1970-мĕш çулсенче, Совет Союзĕнчен тухса кайсан, ФРГ эстрадинче ĕçленĕ. == Биографи == === Дискографи === * [http://popsa.info/bio/119/119d.html Дискография Ларисы Мондрус] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130218082851/http://popsa.info/bio/119/119d.html |date=2013-02-18 }} (версия от 17 июля 2003) === Фильмографи === {| class="wikitable sortable" |- ! Çул !! Фильм ячĕ !! Юрă !! Асăрхавсем |- | rowspan=2|1965 || «[[На завтрашней улице]]»|| «Костёр на снегу» || кадр хыçĕнче |- | «[[Дайте жалобную книгу (фильм)|Дайте жалобную книгу]]» || «Добрый вечер» || кадр |- | 1967 || «[[Зареченские женихи (фильм)|Зареченские женихи]]» || «У всех по-разному» || кадр хыçĕнче |- | rowspan=3|1968 || «[[Следствие продолжается (фильм)|Следствие продолжается]]» || «Глаза»<br>«Вечерний Баку» || кадр хыçĕнче |- | «[[Улыбнись соседу (фильм)|Улыбнись соседу]]» || «Древние слова»<br>«Между небом и землёй» || кадр |- | «[[У себя дома (фильм)|У себя дома]]» || «Осень на пляже» || кадр хыçĕнче |- | rowspan=3|1970 || «[[Песни моря (фильм)|Песни моря]]» || «Я девчонка»<br>«Не моя вина» || кадр хыçĕнче (<small>кадрта [[Фатеева Наталья Николаевна|Н. Фатеева]] хăтланать</small>) |- | «[[Опекун (фильм, 1970)|Опекун]]» || «Белый пароход» || кадр |- | «[[Дело о… (фильм)|Дело о…]]» || «Синий лён» || кадр |- | 1971 || «[[Джентльмены удачи (фильм, 1971)|Джентльмены удачи]]» || «Проснись и пой» || кадр хыçĕнче |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == * ''Б. А. Савченко.'' Лариса Мондрус. — М.: Алгоритм, 2003. — 352 с. — ISBN 5-9265-0079-6 == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20090501062150/http://www.mondrus.info/ Сайт Ларисы Мондрус]{{ref-en}} * [http://www.e-reading.org.ua/bookreader.php/49947/Savchenko_-_Larisa_Mondrus.html Б. А. Савченко. Лариса Мондрус] (кĕнеке пайĕ) * [http://www.larisamondrus.narod.ru Неофициальный сайт Ларисы Мондрус] * [http://www.ruskino.ru/art/4723 Российское кино. Лариса Мондрус] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120624141853/http://ruskino.ru/art/4723 |date=2012-06-24 }} * {{YouTube|vjlf3BIA_78|Лариса Мондрус — Памяти Эдит Пиаф}} * [https://web.archive.org/web/20131203062805/http://www.gazeta.lv/story/12777.html Народная любимица Советского Союза] [[Категори:Халĕ пурăнакансем]] [[Категори:Меццо-сопрано]] [[Категори:Москонцерт артисчĕсем]] m6scziya4hsrr1wgfgbmxvrcjbgn14j 0 80280 878062 812163 2026-10-04T21:53:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878062 wikitext text/x-wiki '''Органикăлла мар япалалăхсем''' — [[органикăлла япалалăхсем|органикăлла]] теме май çук ансат тата кăткăс [[япалалăх (хими)|япалалăхсем]]. Ку ушкăна [[молекула|молекулисен]] шутĕнче [[кăмрăкамăш]] [[атом]]ĕсем çук япалаллăхсем тата, традицие кура, молекулисенче кăмрăкамăш атомĕсем те пур хăшпĕр япалалăхсем те кĕреççĕ. Органикăлла мар япалалăхсем, органикăллисемпе танлаштарсан, молекулисен тытăмĕнче кăмрăкамăш атомĕсенчен тăракан [[шăмшак|скелет]] çуккипе уйрăлса тăраççĕ. == Йыш (классификаци) == Органикăлла мар япалалăхсем икĕ пысăк ушкăна пайланаççĕ: :* [[Ансат япалалăхсем]] — молекулисем пĕр элементăн атомĕсенчен тăраççĕ; :* [[Кăткăс япалалăхсем]] — молекулисем икĕ е ытларах элементăн атомĕсенчен тăраççĕ. ''Ансат япалалăхсем'' хăйсем, физикăлла тата химилле [[палăрăм]]сене кура, ак çакнашкал йышсене пайланаççĕ: :* [[металсем]] ([[лити|Li]], [[натри|Na]], [[кали|K]], [[магни|Mg]], [[кальци|Ca]] и др.); :* [[металмаррисем]] ([[фтор|F₂]], [[хлор|Cl₂]], [[кислород|O₂]], [[сера|S]], [[фосфор|P]] и др.); :* [[Амфотерлăх|амфотерлă ансат япалалăхсем]] ([[цинк|Zn]], [[алюмини|Al]], [[тимĕр|Fe]], [[марганец|Mn]] и др.); :* [[Сӳрĕк газсем|пархатарлă газсем]] ([[гели|He]], [[неон|Ne]], [[аргон|Ar]], [[криптон|Kr]], [[ксенон|Xe]], [[радон|Rn]]). ''Кăткăс япалалăхсем'', физикăлла тата химилле [[палăрăм]]сене кура, ак çакнашкал йышсене пайланаççĕ: :* [[Оксидсем]]: ::* [[Тĕп оксидсем]] ([[кальци оксичĕ|CaO]], [[натри оксичĕ|Na₂O]] тата ыттисем.); ::* [[Йӳçĕкле оксидсем]] ([[кăмрăкамăш диоксичĕ|CO₂]], [[кӳкĕрт триоксичĕ|SO₃]] тата ыттисем.); ::* [[амфотерлă оксидсем]] ([[цинк оксичĕ|ZnO]], [[алюмини оксичĕ|Al₂O₃]] тата ыттисем.); ::* иккĕлле оксидсем ([[магнетит|Fe₃O₄]] тата ыттисем.); ::* [[тăварамăш мар оксидсем]] ([[кăрăкамăш монооксичĕ|CO]], [[азот оксичĕ (II)|NO]] тата ыттисем.); :* [[Гидроксидсем]]; ::* [[Никĕс (хими)|никĕссем]] ([[натри гидрооксичĕ|NaOH]], [[кальци гидрооксичĕ|Ca(OH)₂]] тата ыттисем.); ::* [[Йӳçĕксем]] ([[кӳкĕрт йӳсĕкĕ|H₂SO₄]], [[азот йӳсĕкĕ|HNO_м3]] тата ыттисем.); ::* [[амфотерлă гидроксидсем]] ([[цинк гидрооксичĕ|Zn(OH)₂]], [[алюмини гидрооксичĕ|Al(OH)₃]] тата ыттисем.); :* [[Тăварсем]]: ::* вăтам тăварсем ([[натри сульфачĕ|Na₂SO₄]], [[кальци фосфачĕ|Ca₃(PO₄)₂]] тата ыттисем.); ::* [[йӳçĕк тăварсем]] ([[натри гидросульфичĕ|NaHSO₃]], [[кальци гидрофосфачĕ|CaHPO₄]] тата ыттисем.); ::* никĕслĕ тăварсем (Cu₂CO₃(OH)₂ тата ыттисем.); ::* иккĕлле е/тата комплекслă тăварсем ([[доломит|CaMg(CO₃)₂]], [[Гексацианоферрат(III) калия|K₃[Fe(CN)₆]]], [[берлинская лазурь|KFe^III[Fe^II(CN)₆]]] тата ыттисем.); :* [[Бинарлă япалалăхсем]]: ::* йÿçамăшсăр йÿçексем ([[хлоршывамăш|HCl]], [[кӳкĕртшывамăш|H₂S]] тата ыттисем.); ::* йÿçамăшсăр тăварсем ([[натри хлоричĕ|NaCl]], [[кальци фторичĕ|CaF₂]] тата ыттисем.); ::* ытти бинарла япалалăхсем ([[алюмини гидричĕ|AlH₃]], [[кальци карбичĕ|CaC₂]], [[кӳкĕрткăмрăкамăш|CS₂]] тата ыттти те.). === Молекулисенче кăмрăкамăш та пур органикăлла мар япалалăхсем === Çак япалалăхсене, традицине кура, органикăлла маррисен йышне кĕртеççĕ: * [[Карбонатсем]] * [[Карбидсем]] * [[Цианидсем]] * [[Кăмрăкамăш оксичĕсем]] * [[Цианатсем]] ** [[Органикăлла мар тиоцианатсем]] (роданидсем) ** [[Селеноцианатсем]] * [[Карбониллĕ комплекссем]] == Вуламалли == *Анорганический // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907. *Лидин Р. А., Молочко В. А., Андреева Л. Л., Цветкова А. А. Основы номенклатуры неорганических веществ. — 1983. *Грушко Я. М. Вредные неорганические соединения в промышленных выбросах в атмосферу. — Л., 1988. *Грушко Я. М. Вредные химические вещества. Неорганические соединения элементов I—IV групп. — Л., 1988. *Грушко Я. М. Неорганические соединения V—VIII групп. — Л., 1989. *Филов В. А. Вредные химические вещества. Неорганические соединения элементов V—VIII групп. — 1989. == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20110611001602/http://www.pharmencyclopedia.com.ua/article/1267/nomenklatura-neorganichnix-spoluk НОМЕНКЛАТУРА НЕОРГАНІЧНИХ СПОЛУК] //[[Фармацевтична енциклопедія]] * [http://www.thingsmadethinkable.com/item/inorganic_molecules.php Inorganic Molecules]&nbsp;— таблиця основних неорганічних сполук та їхніх властивостей. {{ref-en}} {{chem-stub}} [[Категори:Органикăллă мар япалалăхсем]] jgb340t5xdp6h5k9gi2i4sikuvgd78c 0 80290 878061 812167 2026-10-04T21:53:37Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878061 wikitext text/x-wiki [[File:Inorganic-montage.png|thumb|Органикăлла мар япалалăхсен молекулисен моделĕсенчен тунă монтаж]] '''Органикăлла мар хи́ми''' — [[хими]] ăславĕн химилле элементсемпе çавсенчен тăракан органикăлла мар япалалăхсене, вĕсене [[палăрăм]]ĕсене, тытăмне тата [[химилле реакци]]сене кĕрес майĕсене тишкерекен уйрăмĕ. Ку уйрăм мĕнпур япалалăхсене, органикăллисемсĕр пуçне, пырса тивет. «Органикăлла» тени вара [[кăмрăкамăш]] элементăн атомĕсенчен тăракан молекулăсемлĕ япалалăхсене пĕлтерет. Чăн та, ун пеккисенчен хашĕсене те, [[кăмрăкамăш]] пур пулин те, традицие кура, пурпĕрех органикăлла маррисен йышне кĕртеççĕ<ref>Кăмракамăшран тăракан унашкал япалалăхсем: ([[карбонатсем]], [[цианидсем]], [[цианатсем]], [[тиоцианатсем]]) тата вĕсене тÿр килекен [[йӳçĕксем]], çавăн пекех [[кăрăкамăш оксичĕсем]], [[металсен карбонилĕсем]] тата [[карбидсем]].</ref>). Кунашкал уйăру, чылай енчен пăхсан, ытлашши нимех те пĕлтермест пек<ref name="text">Spencer L. Seager, Michael R. Slabaugh. ''Chemistry for Today: general, organic, and biochemistry''. // Thomson Brooks/Cole, 2004. — Р. 342. ISBN 0-534-39969-X</ref>. Çапах та кунашкал уйăру пур, унăн тивĕçлĕ пĕлтерĕшĕсем те çухалман-ха. '''Органикăлла мар хими''', çапла вара, органикăлла мар шутланакан япалалăхсен (вĕсен шучĕ 500 пин патнелле çывхарать) химийĕ пулса тăрать, пурнăçа çĕнĕ материалсем килессине тивĕçтерет. Органикăлла мар химин теорилле никĕсĕ — [[периодла саккун]] тата ун çинче никĕсленсе тăракан тата [[Элементсен периодла системи|Д. И. Менделеев ячĕпе çыхăннă элементсен периодла тытăмĕ]]. == Вуламалли == * Капустинский А. Ф. Очерки по истории неорганической и физической химии в России. М.-Л., 1949 * Жамбулова М. Ш. Развитие неорганической химии (Историко-методологический аспект). Алма-Ата, 1981.- 187 с. * Неорганическое материаловедение в СССР. Под ред. И. В. Тананаева — Киев: Наукова думка, 1983. — 720 с. * Популярная библиотека химических элементов. Т. 1,2. / Под ред. И. В. Петрянова-Соколова — М.: Наука, 1983. — 575 с., — 572 с. * Реми Г. Курс неорганической химии. Т. 1. М.: Изд-во иностранной литературы, 1963. — 920 с. * Реми Г. Курс неорганической химии. Т. 2. М.: Мир, 1974. — 775 с. * Шрайвер Э. Неорганическая химия. Т. 1,2. / Э. Шрайвер, П. Эткинс — М.: Мир, 2004. — 679 с., — 486 с. * Энциклопедия неорганических материалов / Под ред. И. М. Федорчен-ко. В 2-х т. — Киев: Укр. сов. энциклопедия, 1977. — 1652 с. * Аблесимов Н. Е. Синопсис химии: Справочно-учебное пособие по общей химии — Хабаровск: Изд-во ДВГУПС, 2005. — 84 с. — http://www.neablesimov.narod.ru/pub04c.html * Аблесимов Н. Е. Сколько химий на свете? ч. 1. // Химия и жизнь — XXI век. — 2009. — № 5. — С. 49-52. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20110611001602/http://www.pharmencyclopedia.com.ua/article/1267/nomenklatura-neorganichnix-spoluk НОМЕНКЛАТУРА НЕОРГАНІЧНИХ СПОЛУК] //[[Фармацевтична енциклопедія]] * [http://www.thingsmadethinkable.com/item/inorganic_molecules.php Inorganic Molecules]&nbsp;— таблиця основних неорганічних сполук та їхніх властивостей. {{ref-en}} {{chem-stub}} [[Категори:Органикăллă мар япалалăхсем]] [[Категори:Хими]] [[Категори:Органикăллă мар хими]] bpwdvx43a90wrdf5fg5z4dbay1hjq6n 0 84282 878059 873550 2026-10-04T21:13:11Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878059 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Niue-cia-world-factbook-map.png|мини|Ниуэ ҫитти]] '''Ниуэ''' ({{lang-en|Niue}} [ˈnjuːeɪ], ниуэ Niuē-fekai), (ӗлӗкхи ячӗ Са́видж ({{lang-en|Savage}}), «тискер») — Лӑпкӑ океанӑн кӑнтӑр пайӗнчи Ҫӗнӗ Зеландипе ирӗклӗ ассоциацинче тӑракан утрав тата ҫавнашкал ятлӑ хӑйне хӑй тытӑмлӑ патшалӑх, [[Полинези]]ре, Тонга утравӗсенчен хӗвелтухӑҫӗнче вырнаҫнӑ. Ҫӗнӗ Зеланди Патшалӑхне кӗрет. Кук утравӗсемпе тата Тонга патшалӑхӗпе кӳршӗллӗ. Типҫӗр лаптӑкӗ — 261,46 км². Халӑх шучӗ — 1611 ҫын (2011). Тӗп хули — [[Алофи]] посёлокӗ. Европа ҫынӗсем валли ӑна 1774 ҫулта британ тинӗсҫӳревҫи [[Джеймс Кук]] уҫнӑ, вӑл ӑна Савидж, е «Тискер ҫынсен утравӗ» тесе ят панӑ. == Вуламалли == * == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20070623063118/http://www.gov.nu/ Сайт правительства Ниуэ]{{ref-en}} * [http://www.spc.int/prism/nutest/ Официальная статистика Ниуэ]{{ref-en}} * [http://www.seafriends.org.nz/niue/ Seafriends — сайт о Ниуэ]{{ref-en}} * [http://www.niuean.com/ Новости Ниуэ]{{ref-en}} * [https://stampuoso.com/listing/niue Почтовые марки Ниуэ]{{ref-en}} * [http://www.paclii.org/nu/legis/num_act/ca1974188/index.html Конституция Ниуэ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211018203204/http://www.paclii.org/nu/legis/num_act/ca1974188/index.html |date=2021-10-18 }}{{ref-en}} * [http://www.fao.org/ag/agp/agpc/doc/Counprof/southpacific/niue.htm Развитие сельского хозяйства на Ниуэ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171204110210/http://www.fao.org/ag/agp/agpc/doc/counprof/southpacific/niue.htm |date=2017-12-04 }}{{ref-en}} [[Категори:Патшалӑхсем, алфавитпа]] [[Категори:Утравсем]] [[Категори:Полинези]] [[Категори:Океани]] 87um4m2itjnfeabjppkd3ztl4s7gf7g 0 84310 878056 680994 2026-10-04T19:11:27Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878056 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Мангейм |settlement_type = |image_skyline = Der Friedrichsplatz und der Wasserturm.jpg |image_blank_emblem = |subdivision_name = |coordinates_region = |website = }} '''Мангейм''' ({{lang-de|Mannheim}}) — Германири, [[Баден-Вюртемберг]] ҫӗрӗн виҫҫӗмӗш вырӑнти, ([[Штутгарт]]па Карлсруэ) хыҫҫӑн, 2,5-миллионлӑ «Рейн-Неккар виҫкӗтеслӗх» агломерацин тӗп хули. ==Паллӑ ҫыннисем == * == Вуламалли == == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20200903000926/https://www.mannheim.de/de Официальный сайт города Мангейм]{{ref-de}}{{ref-en}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] [[Категори:Германи хулисем]] h7b9ig5paalcivyqqlpwwbui2x4w0uz 0 85070 878051 683372 2026-10-04T13:56:35Z Carsten Steger 31562 Aerial image of Saint-Malo inserted. 878051 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |official_name = Сен-Мало |settlement_type = хула |image_skyline = Aerial image of Saint-Malo (view from the south).jpg |image_blank_emblem = Blason Saint-Malo.png |coordinates_region = |website = https://www.ville-saint-malo.fr/ }} '''Сен-Мало''' ({{lang-fr|Saint-Malo}}) — ҫурҫӗр-хӗвелтухӑҫ Франци хули тата порчӗ, Бретань регионӗнче, [[Иль тата Вилен]] департаменчӗ, ҫав ятлӑ тавралӑхӑн тӗп хули. [[Ренна]]ран 75 км, Парижран 404 км ҫурҫӗрелле, [[Ла-Манш]] Ранс юханшывӗ тӗлӗнче вырнаҫнӑ. == Кун-ҫулӗ == == Паллӑ ҫынӗсем == * [[Жак Картье]] - паллӑ тинӗс ҫӳревҫи. == Тӑванлӑ хуласем == * == Вуламалли == * Е. Н. Авадяева, Л. И. Зданович. 100 великих мореплавателей. Вече, Москва 2000 * Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. == Каҫӑсем == * https://www.ville-saint-malo.fr/ * [https://www.insee.fr/fr/statistiques/2011101?geo=COM-35288 Национальный институт статистики] * [https://www.interieur.gouv.fr/Elections/Les-resultats/Municipales/elecresult__MN2014/(path)/MN2014/035/035288.html Результаты муниципальных выборов 2014 года] * [https://www.reseau-mat.fr/ Общественный транспорт Сен-Мало]{{ref-fr}} * [https://www.bklein.de/brittany/saint-malo.php Сен-Мало — столица корсаров]{{ref-en}} [[Категори:Пурăнан вырăнсем, алфавитпа]] [[Категори:Хула]] [[Категори:Франци хулисем]] 15n93bzc6u0ggc751c04smgferaw1oz 0 88090 878064 693913 2026-10-05T08:46:39Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878064 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Упӑтесем | image file = Bonnet macaque (Macaca radiata) Photograph By Shantanu Kuveskar.jpg | phylum = | classis = | ordo = | familia = | genus = | species = | subspecies = | latin = Haplorhini | wikispecies = | commons = | itis = | ncbi = | range map = }} '''Упӑтесем''' е «тип сӑмсаллӑ» приматсем (лат. Haplorhini) — [[Приматсем|приматсен]] ушкӑнӗн сӗтҫиекенсен кӗҫӗн ушкӑнӗ. Упӑтесем приматсен айри кӗҫӗн ушкӑнӗн пайташӗсенчен — [[Ҫурупӑтесем|ҫурупӑтесенчен]] уйрӑлса тӑраҫҫӗ. == Вуламалли == * Россолимо О. Л., Павлинов И. Я., Крускоп С. В., Лисовский А. А., Спасская Н. Н., Борисенко А. В., Панютина А. А. Разнообразие млекопитающих. Часть 1. (Серия «Разнообразие животных») — М.: Изд-во КМК, 2004. — С. 247, 268. — 366 с. — ISВN 5-87317-098-3 *Полная иллюстрированная энциклопедия. «Млекопитающие» Кн. 1 = The New Encyclopedia of Mammals / под ред. Д. Макдональда. — М.: Омега, 2007. — С. 291. — 3000 экз. — ISBN 978-5-465-01346-8. *Дробышевский С. В. Достающее звено. Книга первая. Обезьяны и все-все-все. — CORPUS, 2017. — 688 с. — ISBN 978-5-17-099215-7. == Каҫӑсем == * [https://web.archive.org/web/20200327174435/http://www3.interscience.wiley.com/journal/110488482/abstract?CRETRY=1&SRETRY=0 American Journal of Physical Anthropology 2009 Vitamin C biosynthesis in prosimians: Evidence for the anthropoid affinity of Tarsius] [[Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа]] [[Категори:Приматсем]] fraumh8qulrke071rzb9e5oq7s186bs 0 101236 878060 743656 2026-10-04T21:37:38Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878060 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Окказионализм (пĕлтерĕшсем)}} '''Окказионали́зм''' ({{lang-la|occasionalis}} «ăнсăрт» ← {{lang-la2|[[wikt:occasio#Латтынь|occasio]]}}) — уйрăм поэт е çыравçă, — чĕлхери мелсем çине таянса, — ăсталанă индивидуаллă-авторла [[неологизм]]; çапла вара ăна кирлĕ контекстра илемлĕх тата сăмах вылявĕ пек усă кураççĕ. Окказионализмсем ура айĕнче выртса çÿремеççĕ тата вĕсем сăмахсарсене те кĕмеççĕ темелле<ref>Розенталь Д. Э. и Теленкова М. А. Словарь-справочник лингвистических терминов. Пособие для учителей. Изд. 2-е, испр. и доп. М., «Просвещение», 1976. 543 с.</ref>. Тĕслĕх: ''шоунăç'' («савăнăç» моделĕпе). Акăлчан чĕлхинчи тĕслĕхсем: crabalocker, eggman. == Çавăн пекех == * [[Эрратив]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20220327190531/http://samlib.ru/editors/s/samohin_iwan_sergeewich/slovar_okkazionalizmov_andreya_voznesenskogo.shtml Словарь окказионализмов Андрея Вознесенского] {{ling-stub}} [[Категори:Неологизмсем]] [[Категори:Филологи]] [[Категори:Лингвистика]] fadp0g0gvsep0uwp48dfqhbk50fpebe 0 107070 878055 836925 2026-10-04T19:03:22Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878055 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Maximilian_Krah.jpg|250px|thumb|right|Максимилиан Кра]] '''Максимилиан Кра''' ([[нимĕç чĕлхи|ним.]] ''Maximilian Krah'', 28.1977, Реккельвиц çур.), — нимĕç политикĕ. == Кун-ҫулӗ == [[1977]] çулхи [[кăрлач, 28|кăрлач уйăхĕн 28]]-мӗшӗнче [[Реккельвиц]] коммунинче çуралнă. Ашшӗ Петер Кра инженер пулнӑ, амӑшӗ вĕрентекен пулса ӗçленӗ. Гимнази хыҫҫӑн Кра Дрезденти техника университетӗнче юридици енӗпе вӗреннӗ, унтан Лондонти бизнес-шкулта тата Нью-Йоркри Колумби бизнес-шкулӗнче диплом илнӗ. Икӗ ӗҫтешӗпе пӗрле Дрездента юридици фирми тытса тӑнӑ. 2016 ҫулта «[[Германи валли альтернатива]]» партине кӗнӗ. 2019-мĕш çултан пуçласа Европа Парламенчĕн депутачĕ. Кра Германие Раҫҫейпе тачӑрах ҫыхӑну тытма ыйтать. Максимилиан Кра Дрезденре пурăнать, çичĕ ача çитĕнтерет. == Каçăсем == {{Commonscat}} * [https://www.saechsische.de/dresden/maximilian-der-identitaere-afd-krah-oberbuergermeister-dresden-sachsen-5693943-plus.html Sächsische Zeitung: Maximilian der Identitäre] * {{DNB-Portal|1026454042}} * [https://web.archive.org/web/20241001121732/https://maximilian-krah.eu/ Offizielle Website von Maximilian Krah] * [https://www.mdr.de/video/mdr-videos/d/video-296074.html ''MDR Sachsenspiegel: Maximilian Krah, Kandidat für die Europawahl.''] In: MDR.de, 27. April 2019 (3 Min.). * Maximilian Krah in der Abgeordneten-Datenbank des Europäischen Parlaments [[Категори:Нимĕç политикĕсем]] [[Категори:1977 çулта çуралнисем]] [[Категори:Кăрлачăн 28-мĕшĕнче çуралнисем]] ayldjvxq2paxm15sb8owow5x29okt2d 0 110871 878065 797753 2026-10-05T09:06:19Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878065 wikitext text/x-wiki [[File:Small oven fork.24+0.3c.jpg|thumb|]] [[File:Peth-russian00.JPG|thumb|]] '''Ухва́т''',  — кил-çуртри, кухньăри хатĕр-хĕтĕр<ref>Олена Щербань ''[http://rukotvory.com.ua/info/hlynjanyj-horschyk-u-kulturi-harchuvannja-ukrajinciv-kinec-hih-persha-polovyna-hh-stolittja/ Глиняний горщик у культурі харчування українців (кінець ХІХ&nbsp;— перша половина ХХ століття)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160923120200/http://rukotvory.com.ua/info/hlynjanyj-horschyk-u-kulturi-harchuvannja-ukrajinciv-kinec-hih-persha-polovyna-hh-stolittja/ |date=2016-09-23 }}''</ref>. == Çавăн пекех == * [[Çапăçу ухвачĕ]] * [[Çатма тимри]] * [[Турчăка]] == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Литература == * Баранов Д. А. и др. Ухват // Русская изба : Иллюстрированная энциклопедия. — СПб.: Искусство-СПБ, 2004. — С. 338—340. — 376 с. * Беловинский Л. В. Ухват // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 706. — 784 с. — 5000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4. * Ухваты // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1960. — Т. VIII. — Стб. 1187—1189. * Шангина И. И. Ухват (рогач) // Русский традиционный быт : Энциклопедический словарь. — СПб.: Азбука-классика, 2003. — С. 477—478. — 688 с. [[Категори:Кухньăри хатĕр-хĕтĕр]] [[Категори:Кăмака]] [[Категори:Йăла-йĕрке]] r3i2zqs49osaqw940yguul4u3aqjv48 10 130951 878053 2026-10-04T17:26:16Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Бюст Германика (между 20 и 40 годами), вилла Гетти, Пасифик-Палисейдс, Калифорния, США» 878053 wikitext text/x-wiki Бюст Германика (между 20 и 40 годами), вилла Гетти, Пасифик-Палисейдс, Калифорния, США coo9lghaslbvy5vk6qw41jj1d1944uf 10 130952 878054 2026-10-04T17:26:26Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Bust of Germanicus, front - Getty Museum (2021.66).jpg» 878054 wikitext text/x-wiki Bust of Germanicus, front - Getty Museum (2021.66).jpg opzlvo0ii2rmjn2majktqy5sx84thys