Википеди cvwiki https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа Ятарлă Сӳтсе явасси Хутшăнакан Хутшăнаканăн канашлу страници Википеди Википеди сӳтсе явмалли Ӳкерчĕк Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли MediaWiki MediaWiki сӳтсе явмалли Шаблон Шаблона сӳтсе явмалли Пулăшу Пулăшăва сӳтсе явмалли Категори Категорине сӳтсе явмалли TimedText TimedText talk Модуль Обсуждение модуля Event Event talk 0 3966 878176 556506 2026-10-10T22:04:05Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878176 wikitext text/x-wiki {{Хула çинчен|Махачкала|[[Ӳкерчĕк:Coat of Arms of Makhachkala.png|150px]]|[[Раççей]]|[[Дагестан Республики]]|[[1844]]|[[1857]]|462,4|2003||42° 58' ç.ш.|47° 26' х.т.д.}} '''Махачкала''', — [[Дагестан Республики]]н [[тĕп хула|тĕп хули]]. 462,4 ([[2003]]) пин çын пурăнать. [[Каспи тинĕсĕ]]н хĕвеланăç енчи çыранĕ хĕрринче, [[Таркитау]] тăвĕ хĕрринче вырнаçнă. [[Мускав]]ран 2166 çухрăмра ларать. Хула пуçлăхĕ [[Амиров Саид Джапарович|Саид Джапарович Амиров]]. == Истори == Ку пурăнакан вырăна [[1844]] çулта '''Петровское''' ятлă хӳтлĕх пек никĕсленĕ. Тусенче пурăнакан халăх ăна '''Анджи-Кала''' (Çăнăхлă хӳтлĕх) тесе ят панă пулнă. [[1857]] çулта хӳтлĕхе хула шутне кĕртсе '''Порт-Петровск''' ята панă. Хăйĕн хальхи ятне хула Магомед-Али Дахадаев (Махач) ([[1882]]-[[1918]]) дагестан революционер ячĕпе панă. Ячĕ «Махач» тата «кала» (хула, хӳтлĕх) сăмахĕсене пĕрлештернипе пулнă. Ту халӑхӗсем хушшинче Хула вырнаҫнӑ вырӑнӗ Вăтам ĕмĕртенпех кумӑк чӗлхинчен кӗнӗ '''Анжи-Кала''' ''«ӗнчӗ хула»'' ячӗ ҫӳрет. [[1921]] çултанпа малтан [[Дагестан АССР]]ăн, кайран [[Дагестан Республики]]н тĕп хули шутланать. == Халăх йышĕ == * [[Даргинсем]] - 22,3 % ; * [[Кумăксем]] - 16,6 % ; * [[Вырăссем]] - 15,4 % ; * [[Даргинсем]] - 12,8 % ; * [[Лаксем]] - 11,4 % ; * [[Лезгинсем]] - 8,7 % ; * [[Чеченсем]] - 3,4 % т.ыт. == Каçăсем == * [http://www.dag.dax.ru/ Дагестан хулин сайчĕ] {{Ĕçлемен каçă|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{commons|Category:Makhachkala}} == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} {{Дагестан}} [[Категори:Дагестан]] [[Категори:Дагестан Республикин хулисем]] 8csh44rw2kcm1nt4dvj7h692obr8u00 0 15744 878175 841776 2026-10-10T21:33:05Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878175 wikitext text/x-wiki {{Çар ушкăн пайĕ |ячĕ= Хоспиталĕрсем<br /> <small>Никама пăхăнман Вăрçă, Таса Йăван, Иерусалим, Родос тата Мальта Орденĕ<br /> ''Ordre souverain militaire hospitalier de Saint-Jean, de Jérusalem, de Rhodes et de Malte'', <br /><br /> ''Sovrano militare ordine ospedaliero di San Giovanni, di Gerusalemme, di Rodi e di Malta''<br /><br /> ''Ordre des Hospitaliers'', ''Ordni ta’ San Ġwann''</small> |ӳкерчĕк=[[File:SiegeOfAcre1291.jpg|200px]] |алпусни=Хоспиталĕрсен Аслă Магистрĕ [[:en:Guillaume de Villiers|Гийом де Вилларе]] [[Акра|Акрăн]] хӳмине хӳтĕлет, [[Галилея]], 1291. сăнарçă [[Доминик Луи Папети]] (1815-1849) [[Версаль керменĕ|Версаль]]. |çулсем= 1099 тлн.–хальхи вăхăта |пăхăну=[[Папăлăх|Папа астулĕ]] |тĕс= Христиансен вăрçă орденĕ |роль= паломниксене пăхни, хӳтĕлени |калăпăш= |команда_тытăмĕ= |гарнизон=[[Иерусалим]] |витлевсем=Мальта рыцăрĕсем |хӳтĕлевçĕ=Таса [[Иоанн Тĕне кĕртекен]] |йыхрав=Pro Fide, Pro Utilitate Hominum |сăрăсем=Шурă хĕреслĕ хура манти, шурă хĕреслĕ хĕрле манти |марш= |талисман= |кăрал= |çапăçусем=[[Хĕрес харçисем]], Акрăна хупăрлани, Мальтăна хупăрлани (1565) |уйăру_паллисем= |хальхи_командир= |паллă_командирсем=[[Валетт, Жан Паризо де ла|Жан Паризо де ла Валетт]] }} [[Ӳкерчĕк:Flag of the Order of St. John (various).svg|thumb|150px|Мальта Орден ялавĕ]] '''Мальта О́рденĕ''' («хоспитăлерсен орденĕ»),официаллă тулли ячĕ — ''Йерусалим, Родос тата Мальта таса Йăван хоспитăлерĕсен пăхăнман Çар орденĕ'', {{lang-it|Ordine di Malta, Sovrano Militare Ordine di San Giovanni di Gerusalemme, di Rodo e di Malta}}) — [[рыцăрь орденĕ]]. Тĕнчери ирĕклĕ тивĕçлĕх енчен Мальта орденĕ патшалăх шайĕнчи мар, патшалăх евĕр йĕркелӳ.<ref>[http://www.in1.com.ua/book/13575/11752/index.html Игнатенко Г. В., Тиунов О. И. / Москва, 1999 «Международное право»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080618030244/http://www.in1.com.ua/book/13575/11752/index.html |date=2008-06-18 }}</ref><ref>[http://www.neplaneta.ru/radio_mayak_30_01_05.shtml Неизвестная планета — Мальтийский орден] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080822024938/http://www.neplaneta.ru/radio_mayak_30_01_05.shtml |date=2008-08-22 }}</ref> == Тавралăхĕ == [[Мальта (утрав)|Мальтăпа]] [[Вăтаçĕр тинĕсĕ]]н утравĕсене пăрахса хăварнă хыççăн Орденăн çурчĕсем [[Рим]]па (Мальти керменĕ Via del Condotti, 68, резиденци) Мальтăра (Fort Saint Angel) пур, çавсен территорине хăш чух тĕнчери чи пĕчĕк патшалăх çĕрĕ тесе палăртаççĕ. == Халăхĕ == == Кун-çулĕ == == Çавăн пекех пăхăр == * [[Иезуитсем]] * [[Доминиксем]] * [[Бенедиктсем]] * [[Мальта орденĕн аслă магистрсен йышĕ]] * [[Йерусалим таса Йăван орденĕ]] * [[Рыцăрь орденĕ]] * [[Мăнах орденĕ]] * [[Орден (йĕркелӳ)]] ==Вуламалли== {{асăрхавсем}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.orderofmalta.org/index.asp?idlingua=5 Мальта Орденĕн официаллă серверĕ] * [http://armor.kiev.ua/army/hist/orden-gospital.shtml Хоспитăлĕрсен орденĕ (кĕске истори очеркĕ), 1-мĕш пайĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070503065920/http://armor.kiev.ua/army/hist/orden-gospital.shtml |date=2007-05-03 }} * [http://armor.kiev.ua/army/hist/orden-gospital-2.shtml Хоспитăлĕрсен орденĕ (кĕске истори очеркĕ), 2-мĕш пайĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070503033351/http://armor.kiev.ua/army/hist/orden-gospital-2.shtml |date=2007-05-03 }} * [http://armor.kiev.ua/army/hist/orden-gospital-3.shtml Хоспитăлĕрсен орденĕ (кĕске истори очеркĕ), 3-мĕш пайĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070503024753/http://armor.kiev.ua/army/hist/orden-gospital-3.shtml |date=2007-05-03 }} * [https://web.archive.org/web/20080101100553/http://www.globalfolio.net/monsalvat/frglorios/hospitalrossi/hospitalrossi01.htm Г.Росси. Шурă хĕрес рыцăрĕсем] * [https://web.archive.org/web/20080106133617/http://www.globalfolio.net/monsalvat/frglorios/hospital.htm Орденăн ĕç хучĕсем] * [http://www.globalfolio.net/main/modules/gallery2/v/FAMOUS+SITES/CYPRUS/Kolossi+Castle/ Колоссри (Кипр) Хоспитăлĕрсен Коммандарийĕн Грандĕ — фотогалерей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080106133614/http://www.globalfolio.net/main/modules/gallery2/v/FAMOUS+SITES/CYPRUS/Kolossi+Castle/ |date=2008-01-06 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=6WQHtkN5mA4 Palazzo Malta] {{Католици тĕнĕн орденĕсем}} [[Категори:Мальта орденĕ]] [[Категори:Рыцăрь орденĕсем]] [[Категори:Рим территоринчи пĕчĕк патшалăхсем]] [[Категори:Хĕрес харçисем]] t5f4m8lvbh5dpcs4cvcs1057qt845r4 0 17976 878190 768133 2026-10-11T09:16:14Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878190 wikitext text/x-wiki {{Çар ушкăн пайĕ |ячĕ= Pauperes commilitones Christi Templique Solomonici<br /> <small>Христос рыцарĕсен орденĕ, çаплах Соломон Храм рыцарĕсен орденĕ</small> |ӳкерчĕк=[[Ӳкерчĕк:Templarsign.jpg]] |алпусни=Орден пичечĕ |çулсем= 1119–1312 тĕлне |патшалăх= |пăхăнăвĕ=Папа римский |тĕс= Христос çар орденĕ |роль= Паломниксене хӳтĕлесси |йышĕ= 15 000–20 000 сумлă вăхăтра, вĕсенчен 10% рыцарьсем пулнă |команда_тытăмĕ= |гарнизон=[[Храм тăвĕ]], [[Иерусалим]] |витлевсем=Храмçăсем |хӳтĕлевçĕ=[[Бернар Клервоский]] |йыхрав=Non nobis, Domine, non nobis,sed tuo nomini da gloriam!(Пире мар, Хоспăти, пире мар, хăвăн ятуна чапа кăлар!);Ora et labora!(Кĕлту та ĕçле!) |сăрăсем=Шурă манти çинче хĕрлĕ хĕрес |марш= |талисман= |кăрал= |çапăçусем=[[Хĕрес харçисем]] |уйăру_паллисем= |хальхи_командир= |паллă_командирсем=[[Гуго де Пейн]]<br />[[Жак де Моле]] }} {{Пĕлтерĕшсем}} [[Ӳкерчĕк:TempleChurch-Effigies.jpg|thumb|[[Лондон]]ри [[Темпл]]ти Çавра чиркӳри тамплиерсен мрамор [[кенотаф]]ĕсем.]] '''Тамплие́рсем''' ({{lang-fr|templiers}} «temple» — храм, «''храмçăсем''») е ''Христос тата Соломон Храм Рыцарĕсем'' ({{lang-lat|Templique Solomonici}}) — çар йĕркиллĕ малтанхи тĕн [[Орден (йĕркеленӳ)|орденĕсенчен]] пĕри. Ордена [[1119]] çулта [[Гуго де Пейн]] ушкăн рыцарĕсем [[Пĕрремĕш хĕрес харçи]] иртсен, çĕнĕ [[Иерусалим патшалăхĕ|Иерусалим патшалăхне]] йĕри-тавра çапса аркатнă [[Ислам|масальман]] кӳршĕллĕ тăшманлă вырăнта тĕрек парас, çаплах [[Иерусалим]]а çĕнтерсе илнĕ хыççăн европăран килекен нумай пилигрима хӳтĕлес тĕллевпе никĕсленĕ. Каярах ăна [[Рим попĕ]] хăй тĕллĕ монах тăванлăх вырăнне хурса официаллă йышăнать. == Соломон храмĕпе çыхăнни == [[Ӳкерчĕк:Cross of the Knights Templar.svg|80px|right|thumb|Тамплиер орден хĕресĕн пĕр варианчĕ]] == Хĕрес харçисен тапхăрĕнчи ĕçĕ-пуçĕ == [[Ӳкерчĕк:Templarsign.jpg|thumb|180px|Тамплиерсен рыцарь орденĕн пичечĕ. Икĕ юланут чухăнлăха илнĕ йышăнăва е монах-салтак иккĕлĕнĕхне кăтартать.]] == Финансă ĕç-хĕлĕ == == Ордена пĕтерсе хуни == === Франци патшипе Рим паппин вăрттăн калаçăвĕсем === == Тамплиерсен орденĕн аслă магистрĕсем == # [[Гуго де Пейн]] (1119 — çу, 24, 1136) # [[Робер де Краон]] (çĕртме, 1137 — кăрлач, 13, 1149) # [[Эврар де Бар]] (1149—1152) # [[Бернард де Тремеле]] (çĕртме, 1152 — çурла, 16, 1153) # [[Андре де Монбар]] (1153—1156) # [[Бертран де Бланфор]] (1156—1169) # [[Филипп Наблусский]] (çурла, 1169 — ака, 1171) # [[Одо де Сент-Аман]] (1171 — юпа, 8, 1179) # [[Арно де ла Турружский]] (1180 — авăн, 30, 1184) # [[Жерар де Ридфор]] (1185 — юпа, 4, 1189) # [[Робер де Сабле]] (1191 — авăн, 23, 1193) # [[Жильбер Эраль]] (1194—1200) # [[Филипп де Плессье]] (1200 — чӳк, 1209) # [[Гильом де Шартр]] (1209 — çурла, 26, 1219) # [[Пьер де Монтегю]] (1219 — кăрлач, 28, 1232) # [[Арман де Перигор]] (1232 — юпа, 17, 1244) # [[Ричард де Бур]] (1244 — пуш, 9, 1247) # [[Гийом де Соннак]] (1247 — нарăс, 11, 1250) # [[Рено де Вишье]] (1250 — кăрлач, 20, 1256) # [[Тома Берар]] (1256 — пуш, 25, 1273) # [[Гийом де Боже]] (13 мая 1273 — май 1291) # [[Тибо Годен]] (çурла, 1291—1293) # [[Жак де Моле]] (1293 — ака, 13, 1307) == Çавăн пекех пăхăр == * [[Иоаннитсем]], * [[Хоспитальерсем]], * [[Розенкрейцерсем]]. * [[Тухăç тамплиерĕсен орденĕ]] == Вуламалли == # Гекерторн Ч. У. Тайные общества всех веков и всех стран. Ч.1. — М., 1993. # Байджент М., Лей Р., Линкольн Г. Священная загадка. — С-Пб., 1993. # Коликов К. Иисус и менялы // Знание-сила. — 1996. — № 6. — С. 135—145. # Ле Гофф Ж. Цивилизация средневекового Запада. — М., 1992. # Ли Генри-Чарльс. История инквизиции в Средние века. Т.2. — С-Пб., 1912. # Большая советская энциклопедия. -М., 1934. # Лозинский С. Г. Средневековые ростовщики. -Петроград., 1923. # Лясковская О. А. Французская готика. — М., 1973. # Майе Ж. де. [http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=1492 Серебряные копи тамплиеров // Вокруг света. — 1993.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071215114917/http://www.vokrugsveta.ru/publishing/vs/archives/?item_id=1492 |date=2007-12-15 }} — № 4. — С. 40—45. # Поттешер Ф. Знаменитые судебные процессы. — М., 1985. # Черняк Е. Б. Судьи и заговорщики. — М., 1984. — С. 13—17. # Шустер Г. Тайные общества Востока и Запада. -М., 1994. # Рид П. Р. Тамплиеры. — М., 2006. == Каçăсем == * [http://www.templarhistory.ru/ Интернет-ресурс «История ордена тамплиеров»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705185958/http://www.templarhistory.ru/ |date=2008-07-05 }} * [http://www.templiers.info/web/templiers.php История ордена тамплиеров] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090129235017/http://templiers.info/web/templiers.php |date=2009-01-29 }} на сайте [http://www.templiers.info/ «Интернет-проект „История ордена Храма“ (ИПИОХ)] * [https://web.archive.org/web/20090208104129/http://globalfolio.net/monsalvat/frglorios/templar.htm Орден Бедных рыцарей Христа и Храма Соломона] * [http://abovo.net.ru/topic/80756 Тамплиеры]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} в [http://abovo.net.ru Научной библиотеке] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070719134755/http://abovo.net.ru/ |date=2007-07-19 }} {{Католици тĕнĕн орденĕсем}} {{stub}} [[Категори:Тамплиерсем]] [[Категори:Католицизм]] [[Категори:Хĕрес харçисем]] [[Категори:Йĕркелӳ орденĕ]] [[Категори:Рыцарь орденĕсем]] k2w3zruvzl62a552h9901a3rxas0hen 0 22540 878174 876054 2026-10-10T19:34:24Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878174 wikitext text/x-wiki {{Элементсен периодикăллă системи2}} {{Хими элеменчĕ|Кӳкĕрт / Sulphur (S)<!-- Symbol-->|16<!-- Atomic Number-->| [[Ӳкерчĕк:S,16.jpg|150px]]Таса чухне шăршсăр çутă сарă çĕмĕрĕлекен элемент<!-- Appearance-->|32,066<!-- Atomic Weight (u.m)-->|127<!-- Atomic Radius (pm)-->|999,0 (10,35)<!-- First Ionizing Energy (kJ/mol)-->|[Ne] 3s² 3p⁴<!-- Electronic Configuration-->|102<!-- Covalent Radius (pm)-->|30 (+6e) 184 (-2e)<!-- Ionic Radius (pm)-->|2,58<!-- Pauling Negativity Number-->|0<!--Electrode potential30-->|6, 4, 2, -2<!-- Oxidation states-->|2,070<!-- Density (g/cm³) -->|22,61<ref name="ХЭ">{{кĕнеке |автор = |пай = |пуçелĕк = Химическая энциклопедия: в 5 т. |тăван ят = |каçă = |яваплă = Редкол.:Зефиров Н. С. (гл. ред.) |кăларăм = |вырăн = Мукав |издательство = Советская энциклопедия |çул = 1995 |том = 4 |страница = 319 |страницăсем = 639 |сери = |isbn = 5—85270—039—8 |тираж = 20 000 }} </ref>|0,27<!-- Termal Conductivity (@25 °C W/m K)-->|386<!-- Melting Point (K)-->|1,23<!-- Fusion Heat (kJ/mol)-->|717,824<!-- Boiling Point (K)-->|10,5<!-- Evaporation Heat (kJ/mol)-->|15,5<!-- Atomic Volume (cm³/mol)-->|орторомбла<!-- Lattice structure-->||22=a=10,437 b=12,845 c=24,369<!-- Lattice constant (Å)-->||23=—<!-- Lattice c/a ratio-->|n/a<!-- Debye temperature (K)-->}} {| style="text-align: left; background-color: green; width: 100px; height: 100px;" border="0" cellpadding="4" cellspacing="0" | style="width: 50%; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>S</big></big> | style="width: 50%; text-align: right; color: rgb(255, 255, 255);" | <big><big>16</big></big> |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="right" | colspan="2" | '''32,066''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" | colspan="2" | '''[Ne]3s^{<nowiki>2</nowiki>}3p⁴''' |- style="color: rgb(255, 255, 255);" align="center" | colspan="2" | <big>'''Кӳкĕрт'''</big> |} <!-- Название|Атомный номер| Внешний вид|Атомный вес|Радиус атома|Энергия ионизации|Электронная конфигурация|Ковалентный радиус|Радиус иона|Электроотрицательность|Электродный потенциал|Степени окисления|Плотность|Удельная теплоёмкость|Теплопроводность|Температура плавления|Теплота плавления|Температура кипения|Теплота испарения|Молярный объём|Структура решётки|Период решётки|Отношение c/a|Температура Дебая --> '''Кӳкĕрт''' (''Sulphur'' — хими элеменчĕсен периодика системин 16-мĕш элеменчĕ. Металлмариисем шутне кĕрет. Водородпа тата кислородпа çыхăнса тĕрлĕ ионсен шутне кĕрет. Нумай йӳçĕкпе тăварсем пуçарать. Кӳкĕртлĕ нумай тăварсем шывра ирĕлмеççĕ. == Çутçанталăкри минералĕсем == Çĕр хупмечĕнче сарăлнипе 16-мĕш элемент. Ирĕклĕ тата ытти элементсемпе çыхăнса тĕл пулать. Чи анлă сарăлнă минĕралĕсем: FeS₂ - ьтимĕр колчеданĕ е пирит [[пирит]], ZnS — [[сфалерит]] е [[вюрцит]], PbS — хура тăхлан йăлтăркка е [[галенит]], HgS — [[киноварь]], Sb₂S₃ — [[антимонит]]. Унсăр пуçне [[нефть]]ра, [[çĕр кăмрăкĕ|çĕр кăмрăкĕнче]], çутçанталăк газĕнче тата [[сланец]]ра тĕл пулать. Çутçанталăкри шывра сарăлнипе 6-мĕш элемент. Унта нумайрах чухне [[сульфат-ион]] евĕр тĕл пулать, шывăн яланхи хытлăхĕ кӳкĕртпе çыхăннă. Чĕрчунсем валли питĕ кирлĕ элемент, хăшпĕр аминокислотасенче вăл пур. [[Çӳç]]пе [[çăм]]ра нумайрах пухăнать. == Истори == Ирĕклĕ кӳкĕрт ({{lang-en|Sulfur}}, {{lang-fr|Soufre}}, {{lang-de|Schwefel}}) тата ун тĕрлĕ çыхăнăвĕсем мĕн авалтанах паллă. Çунакан кӳкĕрт тата [[сероводород]] шăршĕсен çын сĕм-авалтанах пĕлĕт пулĕ. Юмăçсем ана тĕрлĕ [[йăла]] вăхăтĕнче усă курнă. Авалтанах кӳкĕрте тĕрлĕ çунакан хутăшсене кĕртнĕ. Тăшмансене хăратакан „грексен çулăмне“ кӳкĕрт хушнă пулĕ. VIII -мĕш ĕмĕр патнелле ăна китаецсем пиротехника хутăшĕсене кĕртме тытăннă, сăмахран [[тар]]а. . Кӳкĕрт çунни тата металлсемпе лайăх çыхăнни ([[сульфид]]сем пулаççĕ) ăна металл рудисен яланхи пайĕ тата „çунакан принцип“ тенине ăнлантарать. [[Пресвитер Теофил]] (XII-мĕш ĕмĕр) кукĕртлĕ [[пăхăр]] рудине çунтарса хатĕрлекен меслет çинчен çырса парать. Араб алхими тапхăрĕнче металсен йышĕн [[чĕркĕмĕл]]-кӳкĕрт теорийĕ пулса каять. Унпа килĕшуллĕн кӳкĕрте пĕтĕм металлсен ашшĕ вырăнне хунă. Каярахпа „çунакан принцип“ [[флогистон]] теорин никĕсне выртнă. Кӳкĕрт таса [[элемент]] иккенне [[Лавуазье]] хăйĕн çунтарса тунă опычĕсенче тупса палăртнă. Европăра тарпа усă курма тытăнсан кӳкĕрте çутçанталăкран кăларасси тата пиритсенчен ăна тупăçлас меслетсем сарăлма тытăннă. == Ячĕ пулни == Латинла ''sulfur'' мĕнле пулни паллă мар. Вырăсла ятне санскритла «сира» — çутă-сарă сăмахран теççĕ. «Сера» авалхи еврейсен «серафим» — нумай шут - «сераф» — çунакан сăмахран пулма пултарать. Авалхи вырăс тата славян чĕлхипе сера – çунакан япала, çав хушăрах [[çу]] та. == Хими пахалăхĕсем == [[Ӳкерчĕк:Burning-sulfur.png|thumb|200px|Кӳкĕрт çунни]] Плĕм температуринче [[фтор]]па тата [[хлор]]па реакцие кĕрет:<br /> <math>\mathrm{S + 3F_2 = SF_6}</math><br /> <math>\mathrm{2S + Cl_2 = S_2Cl_2}</math><br /> Çирĕп йӳçĕксемпе (HNO₃, H₂SO₄) вăрах тапхăр хĕртсен кăна реакцие кĕрет: <math>\mathrm{S + 6HNO_3}</math>_(çирĕп) <math>\mathrm{= H_2SO_4 + 6NO_2}</math> ↑ <math>\mathrm{+ 2H_2O}</math><br /> <math>\mathrm{S + 2H_2SO_4}</math>_(çирĕп) <math>\mathrm{= 3SO_2}</math> ↑ <math>\mathrm{+ 2H_2O}</math> [[Сывлăш]]ра кӳкĕрт çунса тĕссĕр усал шăршлă кӳкĕрт ангидричĕ пулать:<br /> <math>\mathrm{S + O_2 = SO_2}</math> Спектраллă анализпа ку реакци темиçе тапхăрпа пынине палăртнă: кӳкĕрт моноокиçĕ S₂O₂, молекуллă кӳкĕрт S₂, ирĕк кӳкĕрт атомĕсем S, кӳкĕрт моноокиçĕн ирĕклĕ радикалĕсем SO<ref name="nepenin">{{кĕнеке|автор=Непенин Н. Н.|пуçелĕк=Технология целлюлозы. Производство сульфитной целлюлозы|вырăн=М.|издательство=«Лесная промышленность»|çул=1976|страницăсем=151}}</ref>. [[Металл]]семпе реакцие кĕрсен [[сульфид]]сем пулаççĕ.<br /> <math>\mathrm{2Na+S=Na_2S}</math> Çак сульфидсем çумне тата кӳкĕрт хушсан полисульфидсем пулаççĕ: <math>\mathrm{Na_2S+S=Na_2S_2}</math> Хĕртсен кӳкĕрт [[кăмрăк]]па, [[кремни|кремнипе]], [[фосфор]]па, [[водород]]па çыхăнать:<br /> <math>\mathrm{C + 2S = CS_2}</math> ([[сероуглерод]]) Хĕртсен кӳкĕрт щелочсенче ирĕлет <br /> <math>\mathrm{3S + 6KOH = K_2SO_3 + 2K_2S + 3H_2O}</math> ==Изотопӗсем== {{main|Кӳкĕрт изотопĕсем}} == Медицинăра усă курни == [[Ӳкерчĕк:sernoeLike.JPG|left|thumb|250px|Кӳкĕрт кӳлли]] Кӳкĕрте медицинăра анлă усă кураççĕ. Çав шутрах кӳкĕртлĕ шывсене те çынсене хăшпĕр чирсенчен сиплеме юрăхлă. Самар облаçĕнчи [[Серноводск]]ра Кӳкĕрт кӳлли патĕнче санаторий пур. == Асăрхатарусем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == {{commons|Sulfur}} {{wiktionary|кӳкĕрт}} * [http://www.webelements.com/webelements/elements/text/S/key.html Кӳкĕрт Webelements сайтра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509100913/http://www.webelements.com/webelements/elements/text/S/key.html |date=2008-05-09 }} {{ref-ru}} * [http://n-t.ru/ri/ps/pb016.htm Кӳкĕрт хими элеменчĕсен вулавăшĕнче]{{ref-ru}} * [http://www.catalogmineralov.ru/mineral/72.html Кӳкĕрт Минералсен каталогĕнче] {{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20130703061159/http://hnb.com.ua/articles/s-zdorovie-sera_s-344 Кӳкĕрт çын организăмĕнче] {{ref-ru}} [[Категори:Хими элеменчĕсем]] [[Категори:Металмаррисем]] [[Категори:Халькогенсем]] 0kdr4ns22l2bzqqt2rjqwntwel8qz5e 0 23055 878172 874833 2026-10-10T18:27:52Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878172 wikitext text/x-wiki {{Халăх |ячĕ = крым тутарĕсем, крымсем <br /> qırımtatarlar, qırımlar <br />къырымтатарлар, къырымлар |ӳкерчĕк = [[Ӳкерчĕк:IGasprinskiy.jpg|70px]][[Ӳкерчĕк:Noman Chelebicihan.jpg|60px]] |алпусни = [[Гаспринский Исмаил|И. Гаспринский]] • [[Челебиджихан Номан|Н. Челебиджихан]] |тăван ячĕ = qırımtatarlar, qırımlar |йышĕ = 500&nbsp;000 - 2&nbsp;000&nbsp;000<ref>500 пине яыхăн малтанхи СССР республикисенче, Румынире тата Болгарире, темиçе çĕр пин Турцире. Турцире наци шучĕпе статистикăна пичетлемеççĕ, çавна пула тĕп-тĕрĕс хыпар çук.</ref> |вырнаçăвĕ = {{ялавлани|Раççей}}:<br /> 250 000 * {{ялавлани|Крым}}:<br /> 243&nbsp;433 (2001 г.)<ref name="perepisU">{{cite web|author=|datepublished=|url=http://www.ukrcensus.gov.ua/rus/results/nationality_population/ |title=Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык|lang=|publisher=|}}</ref> * {{ялавлани|Краснодар Ен}}:<br /> 2&nbsp;609 (2002 ç.) <ref name="perepis">{{cite web|author=|datepublished=|url=http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081463|title=Пĕтĕм Раççейри 2002 çулхи халăх çыравĕ|lang=|publisher=|accessdate=2009-12-24}}</ref> <br /> * {{ялавлани|Мускав}}:<br /> &nbsp;224 (2002 ç.) <ref name="perepis" /> * {{ялавлани|Кабарда-Балкари}}:<br /> &nbsp;112 (2002 г.) <ref name="perepis" /> {{ялавлани|Ӳспекстан}}:<br /> от 10 046 (2000 çулхи çырав)<ref>[http://www.library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=416&c_id=4480 Этноатлас Узбекистана]</ref> <br /> и 90&nbsp;000 (оценка, 2000 г.) <ref name="krod.narod.ru">[http://krod.narod.ru/oboz10.htm О миграционном потенциале крымских татар из Узбекистана и др. к 2000 г.]</ref> <br />до 150&nbsp;000 чел.<ref>1989 ç. Халăх çыравĕпе Ӳспекстанра 188 772 крым тутарĕ пурăннă.([http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php?reg=4]) Кун чухне, СССР аркансан пĕр енчен, Ӳспекстанри крым тутарĕсен пĕр пайĕ тăван çĕршывне [[Крым]]а таврăннине, тепĕр енчен — Ӳспекстанри чылай крым тутарĕ хăйне çыравра «тутар» тесе палăртать. Хаклавсемпе, 2000-мĕш çулсенче Ӳспекстанра 150 пине майлă крым тутарĕ пурăннă. чел.([http://www.russiafederation.ru/ethnography/information/327.html]). 1989 ç. Ӳспекстанра тутарсен йышĕ 467 829 çын ([http://demoscope.ru/weekly/ssp/sng_nac_89.php?reg=4]) тата 2000 çулта 324 100 яхăн çын шутланнă; тутарсем крым тутарĕсемпе пĕрле 1989 ç. Ӳспекстанра 656 601 çын, 2000 ç. — 334 126 çын пурăннă. Крым тутарĕсем çак шутран хăш пайĕ пулать чăннипе (!), тĕп тĕрĕсси паллă мар. Официаллă 2000 ç. Ӳспекстанра 10 046 крым тутарĕ пулнă ([http://www.library.cjes.ru/online/?a=con&b_id=416&c_id=4480])</ref> <br /> {{Турци ялавĕ}} [[Турци]]:<br /> 50 000 пуçласа 5 000 000 çити<br /> {{ялавлани|Румыни}}: <br /> 24&nbsp;137 (2002 ç. çырав)<ref>[http://www.recensamant.ro/datepr/tbl4.html Румынири 2002 ç. Халăх çыравĕпе наци йышĕ]</ref> <br /> {{ялавлани|Украина}}:<br /> 4&nbsp;760 (2001 çулхи çырав)<ref name="perepisU" /> <br /> {{Болгари ялавĕ}} [[Болгари]]:<br /> 1&nbsp;803 (2001 ç. çырав)<ref>[http://www.nsi.bg/Census_e/Census_e.htm Болгарири 2001 ç. халăх çыравĕ]</ref> <br /> |тĕн = [[Ислам]] |чĕлхе = [[Крым тутар чĕлхи|крым тутар]], [[вырăс чĕлхи|вырăс]], [[Турккă чĕлхи|турккă]] |тăванла = [[кумыксем]], [[карачайсем]], [[балкарсем]], [[турккăсем]], [[гагаузсем]], [[туркменсем]], [[азербайджансем]] }} [[Ӳкерчĕк:Flag of the Crimean Tatar people.svg|thumb|254px|[[Крым тутарĕсен ялавĕ]]]] '''Кры́м тутарĕсем''' ({{lang-crh|qırımtatarlar, къырымтатарлар}}, ед. ч. {{lang-crh2|qırımtatar, къырымтатар}}) е '''кры́мсем'''<ref name="Тĕрĕк халăхĕсем">Тюркские народы Крыма. Караимы. Крымские татары. Крымчаки. Отв. ред. С. Я. Козлов, Л. В. Чижова. Мускав, Наука, 2003.</ref><ref name="Озенбашлы">Озенбашлы Энвер Мемет-оглу. Крымцы. Сборник работ по истории, этнографии и языку крымских татар. Акмесджит, Доля, 1997.</ref><ref name="Очерки">Очерки истории и культуры крымских татар. Под. ред. Э. Чубарова. Симферополь, Крымучпедгиз, 2005.</ref> ({{lang-crh|qırımlar, къырымлар}}, пĕр. х. {{lang-crh2|qırım, къырым}}) — историлле [[Крым]]ра чăмăртаннă халăх. [[Алтай чĕлхисем|Алтай çемьинчи]] [[тĕрĕк чĕлхисем|тĕрĕк ушкăнĕнчи]] [[крым тутар чĕлхи]]пе пуплеççĕ. Крым тутарĕсен чылайрахăшĕ — [[ханафит мазхабĕ|ханафит]] [[мазхаб]]ĕ йышĕнчи [[ислам|мусульман]]-[[суннит]]сем. == Вырнаçни == Чылайрахăшĕ [[Крым]]ра (260 пине яхăн) тата континентри [[Раççей]] çумĕнчи районсенче (4 пин, ытларах [[Краснодар Ен]]ĕнче), çаплах [[Турци]]ре, [[Румыни]]ре (24 пин), [[Ӳспекстан]]ра (90 пин<ref name="krod.narod.ru"/>, хаклавсемпе, 10 пинрен 150 пине çити), [[Украина]]ре, [[Болгари]]ре (3 пин) пурăнать. Крым тутарĕсен вырăнти организацисем хыпарланипе, Турцири крым тутарĕсен диаспори çĕршер пин çына çитет, анчах та йышĕ пирки официаллă çирĕплетӳ çук, мĕншĕн тесен Турцире çĕр-шыври нацисен йышĕ пирки пĕлтермеççĕ. == Кун-çулĕ == === Этногенез === === Крым ханлăхĕ === [[Ӳкерчĕк:Экспозиция Бахчисарайского дворцово-паркового комплекса.jpg|thumb|right|300px|Крым тутарĕсен XVI—XVII ĕмĕрсенчи кăралĕ]] Крым халăхĕ тĕплĕнех [[Крым Ханлăхĕ]] тапхăрĕнче чăмăртаннă. Крым тутарĕсен патшалăхĕ — [[Крым Ханлăхĕ]] — [[1441]] - [[1783]] çулсенче тытăнса тăнă. Хăйсен кун-çулĕн чылайрахăш пайĕнче вăл [[Осман империйĕ|Осман империне]] пăхăнса тăнă, унăн тăмарĕ шутланнă. Крыма ертсе пыракансем [[Герайсем|Герай]] (Гирейсен) ăрачĕ пулнă, ăна пуçарса яраканĕ — пĕрремĕш хан [[Хаджи I Герай]]. [[Крым Ханлăхĕ]] тапхăрĕнче крым тутарĕсен культури, ӳнерĕ тата литератури мăнаçлăха çитет. Крым тутарĕсен çак чухнехи поэзин классикĕ — [[Ашик Умер]]. Çавăн пекех [[Махмуд Кырымлы]] тата хан [[Газы II Герай|Газы II Герай Бора]] сăвăçа асăнмалла. Çав вăхăтри паллă архитектура палăкĕ — [[Бахчисарайри хан керменĕ]]. === Раççей империнче === Раççей администрацийĕ хĕстернипе, крым тутар çĕр ĕçтешĕсен харпăрлăхне патшалăха туртса илнипе крым тутарĕсем нумаййăн [[Осман империйĕ|Осман империне]] эмиграциленĕ. 1790-мĕш тата 1850-мĕш çулсенче эмиграцин иккĕ хумĕ çапнă крым тутарĕсене. XIX ĕмĕрĕн вĕçĕнчи тĕпчевçĕсем — Ф. Лашковпа К. Герман — çырнипе, Крым Ханлăхĕн çурутрав пайĕнче 1770-мĕш çулсен тĕлне 500 пине яхăн çын пурăннă, вĕсенчен 92 % крым тутарĕсем пулнă. Раççейри пĕрремĕш 1793 çулхи халăх çыравĕпе Крымра 127,8 пин çын пурăннă, çав шутра 87,8 % крым тутарĕ. Çакăн пек, 10 çул раççей влаçĕ тытăнса тăрсан Крымра пурăнан халăхăн 3/4 пайĕ çурутравран тухса кайнă. 1850-мĕш çулсенче 300 пине яхăн крым тутарĕ Крыма пăрахса кайнă.<ref>Я. Е. Водарский, О. И. Елисеева, В. М. Кабузан, Население Крыма в конце XVIII — конце XX веков. (Численность, размещение, этнический состав) Москва, 2003.</ref> Çавсен нĕселĕсем ĕнтĕ [[Турци]]ри, [[Болгари]]ри тата [[Румыни]]ри крым тутарĕсен диаспорине кĕреççĕ. Вара Крымăн çеçенхир енĕнче ял хуçалăхĕ пĕтсе ларнă. Çавăн чухнех [[Крым]]а крым тутарĕсен чылайрахăш элити пăрахса каять. Çакăнпа пĕрлех метрополии территоринчен Раççей правительстви йыхравланипе куçса килнисем [[Крым]]а колонилеме тытăнаççĕ. Раççей аннексийĕччен [[Крым]]ра пурăннă 1 мильон крым тутарĕ халăхĕн йышĕнчен [[XIX ĕмĕр]]ĕн вĕçнелле 200 пинрен сахалтарах юлнă, которые составляли около четверти всего крымского населения. 1917 çул тĕлне мĕнпур эмигрант йышĕ 1,8 млн çынна çитнĕ. === Граждан вăрçи тата Крым АССР === [[Ӳкерчĕк:Noman Chelebicihan.jpg|thumb|150px|[[Челебиджихан, Номан|Номан Челебиджихан]]]] === Крым нимĕç оккупацинче === [[1941]] çулхи чӳкĕн варринчен пуçласа [[1944]] çулхи [[çу, 12|çăвăн 12-мĕшĕччен]] [[Крым]]а нимĕç çарĕсем ярса илнĕ. == Тĕн == [[Ӳкерчĕк:Mufti Dzhami Theodosia Mosque.jpg|thumb|right|200px|[[Феодоси]]ри [[Муфти-Джами мечетĕ]]]] == Крым тутарĕсен литератури == {{Main| Крым тутарĕсен литератури}} XX ĕмĕрти паллă крым тутарĕсен паллă çыравçисем: * [[Гирайбай Амди|Амди Гирайбай]] * [[Чобан-заде Бекир|Бекир Чобан-заде]] * [[Шемьи-заде Эшреф|Эшреф Шемьи-заде]] * [[Дагджи Дженгиз|Дженгиз Дагджи]] * [[Селим Шакир|Шакир Селим]] * [[Амит Эмиль|Эмиль Амит]] * [[Алядин Шамиль|Шамиль Алядин]] * [[Умеров Эрвин Османович|Эрвин Умеров]] == Субэтноссем == == Апат-çимĕçĕ == {{Main|Крым тутар апат-çимĕçĕ}} Йăла ĕçми — [[Буза (ĕçме)|буза]]. == Çав. пекех == {{commonscat|Crimean Tatars}} * [[Крым тутарĕсен гимнĕ]] * [[Крым тутарĕсен этеплĕхĕ]] ** Фильм «[[Испытание любви]]» * [[Крым ханлăхĕ]] * [[Крым тутар халăхĕн меджлисĕ]] * [[Милли Фирка]] — Крым тутарĕсен наци партийĕ. == Вуламалли == * [https://web.archive.org/web/20040610164304/http://tavrika.by.ru/books/vozgrin_ists/html/index.htm Валерий Возгрин «Исторические судьбы крымских татар»] * «Крымскотатарская энциклопедия», пуçтараканĕ Рефик Музафаров, Симферополь 1993-95. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Каçăсем == * [http://crimea-culture.info Крым тутарĕсен этеплĕх сайчĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170922013017/http://crimea-culture.info/ |date=2017-09-22 }} * [http://medeniye.org/ru/ Alem-i Medeniye — сайт, посвящённый крымскотатарской культуре] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110314203317/http://medeniye.org/ru |date=2011-03-14 }} * [http://qmusic.at.ua/ Крымскотатарская музыка] * [http://www.kirimtatar.com/ Крым тата крым тутарĕсем.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160506122839/http://www.kirimtatar.com/ |date=2016-05-06 }} * [http://www.larichesse.com/ Крым тутарĕсен виртуаллă кун-çул музейĕ Ларишес.] * [http://kitaphane.crimea.ua/ Республиканская Крымскотатарская библиотека им. И. Гаспринского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090830061148/http://kitaphane.crimea.ua/ |date=2009-08-30 }} * [http://www.crimeancraft.com Декоративно-прикладное искусство крымских татар] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210117095504/http://www.crimeancraft.com/ |date=2021-01-17 }} * [http://medeniye.org/ru/node/474 Каталог ссылок на крымскотатарские ресурсы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120326203602/http://medeniye.org/ru/node/474 |date=2012-03-26 }} * [http://www.crimean.org/ Сайт крымской молодёжи] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080512223341/http://www.crimean.org/ |date=2008-05-12 }} * [http://www.qirimtatar.org/ Крым тутар порталĕ QIRIMTATAR.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201212010228/http://www.qirimtatar.org/ |date=2020-12-12 }} * [http://www.kmc.org.ua Крым тутар çамрăкĕсен центрĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160306204108/http://www.kmc.org.ua/ |date=2016-03-06 }} * [http://www.bizimqirim.org/ «Бизим Къырым» (Пирĕн Крым) этем пĕрлĕх йĕркелĕвĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080601200753/http://www.bizimqirim.org/ |date=2008-06-01 }} * [https://web.archive.org/web/20120209182108/http://turkolog.narod.ru/info/crt.htm Библиотека публикаций о крымских татарах] (79 статья) * [http://www.vatankirim.net/ Турцири крым тутарĕсен диаспори порталĕ] * [http://www.iccrimea.org/scholarly/mhall.html Русский язык крымских татар как отражение национальной идентичности] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210323215518/http://www.iccrimea.org/scholarly/mhall.html |date=2021-03-23 }} {{ref-en}} * [http://kimmeria.com/kimmeria/legends/legends01.htm Крым тутарĕсен юмахĕ-халапĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100715230959/http://kimmeria.com/kimmeria/legends/legends01.htm |date=2010-07-15 }} * [http://luiza-m.narod.ru/smi/tarih/31-qrimtat-vved.htm Рославцева Л. И. Одежда крымских татар.] * [https://web.archive.org/web/20100502014856/http://www.nicolshow.ru/articles/41-svadba-krymskix-tatar.html «Свадеба крымских татар» советы от ведущего Владимира Никольского.] * [http://nevesta-kazan.narod.ru/text/tatar-qrim.htm Крым тутарĕсен туй йăли.] {{Тĕрĕк халăхĕсем}} {{Крым халăхĕсем}} {{UNPO}} [[Категори:Крым тутарĕсем]] [[Категори:Тĕрĕк халăхĕсем]] [[Категори:Украина халăхĕсем]] [[Категори:Крым халăхĕсем]] bq0s8we5fch8i1qzk6xtcdovw67ueh6 0 23561 878178 811274 2026-10-11T03:19:50Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878178 wikitext text/x-wiki {{футбол клубĕ |ячĕ = {{Раççей ялавĕ}} Приалит Реутов |логотип = [[Ӳкерчĕк:Приалит Реутов.png|200px]] |тулли ячĕ = «Приалит Реутов» футбол клубĕ Реутов |витлевсем = |йĕркеленĕ = [[2009]] |стадион = [[Стадион Старт]], [[Реутов]] |шăнăçулăх = |президент = Алифёров Борис Пантелеевич |тренер = Александр Томилко |капитан = Валерий Лихобабенко |ăмăрту = ФКЛ, МРО Центр |сезон = 2010 |вырăн = 6 |сайт = http://www.prialit-reutov.ru/ |pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=| |pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=| |leftarm1=FCEC00 | body1=FCEC00 | rightarm1=FCEC00 | shorts1=FCEC00 | socks1=4169E1 | |leftarm2=003BAF | body2=003BAF | rightarm2=003BAF | shorts2=003BAF | socks2=4169E1 | }} '''«Приали́т Ре́утов»''' — [[Реутов]] хулинчи [[раççей]] [[футбол клубĕ]]. [[Футбола кăмăллакансен лиги|ФКЛ]] [[МРО Центр|Мускавăн]] А ушкăнĕнче ăмăртать. == Визит картăчки == * Виççĕмĕш лигăри чи мăн çитĕнĕвĕ [[МРО Центр|МРО «Центр»]] — 3 вырăн [[2009]]. * Чи пысăк çĕнтерӳ — 18:1 «[[Интернационал (футбол клубĕ)|Интернационала]]» хирĕçле [[2009]]. * Чи пысăк намăс — 1:4 «[[Торпедо (футбол клубĕ, Мускав)|Торпедо Мускав]]» клубĕ умĕнче [[2009]]. == Кун-çулĕ == [[2009]] çулта ДЮСШ «Приалит» базипе усă курса йĕркеленĕ. Сăлтавĕ: [[2008]] çулта реутовăн пĕртен-пĕр футбол клубне — [[Реутов ФК|«Реутов» ФК]] — салатса янă. Командăна реутов шкулĕнчи 1989-91 çулсенче çуралнă вĕренекенсене чĕннĕ. Вĕсемсĕр пуçне клуба [[Ловчев Евгений Евгеньевич|Евгений Ловчева-кĕçĕннине]] — [[Казахстан]]ăн икĕ хут чемпионне тата Казахстанăн футбол Кубокĕн çĕнтерӳçине, паллă [[СССР|совет]] футболистăн [[Ловчев Евгений Серафимович|Евгений Ловчевăн]] ывăлне; Виççĕмĕш лигăн [[2008]] çулта чи лайăх бомбардирне Евгений Сосулина тата ытти футболистсене йыхравланă. Тĕп тренерĕ пулма спорт ăстине тата тава тивĕçлĕ тренера [[Кобзев Владимир Васильевич|Владимир Кобзева]], пуçлăх вырăнне йышăнма — паллă футболиста тата 70-мĕш çулсенчи ЦСКА клубĕн чи лайăх бомбардирне, спорт тава тивĕçлĕ ăстине [[Копейкин Борис Аркадьевич|Борис Копейкина]] сĕннĕ.<ref>[http://reut.ru/node/4201 В Реутове футбол был, есть и будет // Реут № 15 (681) от 24.04.09 — С. 22] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190312021555/http://reut.ru/node/4201 |date=2019-03-12 }}</ref> Команда [[2009]] çулта [[МРО Центр|МРО «Центр»]] А Дивизионĕнче выляма тытăнать. Сезон вĕçленнипе виççĕмĕш вырăн йышăнать, тапăнса вылякан Евгений Сосулин, 23 пӳске тапса кĕртсе, дивизионăн чи лайăх бомбардирĕ ятне тивĕс пулать. Тĕп тренĕрĕн ĕç вырăнĕ сезонра (авăнăн çурринче) Борис Копейкина куçать.<ref>[<!--http://reut.ru/node/5244-->http://ia-reut.mosoblonline.ru/userdata/archive/1266488174.pdf{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Серебро с золотым отливом // Реут № 6 (723) от 19.02.10 — С. 22] {{Ĕçлемен каçă|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 2010 сезонĕнче команда хăйĕн умĕнче чи çӳллĕ ĕç-пуç лартать: Виççĕмĕш лигăри [[МРО центр|МРО «Центр»]] пĕрремĕш вырăна тухмалла, çаплах ФКЛ Кубокне çĕнтерсе илмелле. == Выляв статистики == {| align="center" class="wide" style="background:#fdfdfd;" !Сезон !Дивизион !Вырăн !В !Ç !Н !П ! width="40px"|М !О !Кубок !Тренер |- |[[Футбола кăмăллакансен лиги 2009|2009]]||МРО «Центр», Мускав, А||3&nbsp;{{Бр}}||32||23||1||8||120-30||70||ФКЛ Кубокĕн 1/8||[[Кобзев Владимир Васильевич|Владимир Кобзев]]<br />[[Копейкин Борис Аркадьевич|Борис Копейкин]] |- |[[Футбола кăмăллакансен лиги 2010|2010]]||МРО «Центр», Мускав, А||6||28||17||4||7||70-37||55||1/2 ФКЛ Кубокĕ||[[Копейкин Борис Аркадьевич|Борис Копейкин]] |- |[[Футбола кăмăллакансен футбол клубĕсен Раççей чемпионачĕ 2011/2012|2011/2012]]||МРО «Центр», Мускав, А||||||||||||||||ФКЛ Кубокĕн çĕнтерӳçи||Александр Томилко |} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.prialit-reutov.ru ФК «Приалит Реутов», официаллă сайт] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211110125303/http://prialit-reutov.ru/ |date=2021-11-10 }} * [http://www.prialit.ru сайт ФК «Приалит Реутов» команды 2000 года рождения] {{Раççей футболĕ}} {{ФКЛ. МРО Центр (Мускав)}} {{soccer-team-stub}} [[Категори:Раççей футбол клубĕсем]] [[Категори:Спорт Реутовра]] d9w522psu2aidb5o90dxrm73md03boe 0 26118 878192 874962 2026-10-11T11:39:45Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878192 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Apollo 11 Crew During Training Exercise - GPN-2002-000032.jpg|thumb|[[Олдрин Базз|Олдрин]] и [[Армстронг Нил Олден|Армстронг]] Çĕр çинче уйăх модулĕн макечĕпе юнашар ĕçлеме хăнăхаççĕ]] [[Ӳкерчĕк:369234main lroc apollo11labeled 256x256.jpg|thumb|[[Аполлон-11|Аполлона-11]] анса ларнă вырăн ([[Lunar Reconnaissance Orbiter|LRO]], 2009)]] [[Ӳкерчĕк:LRO Apollo14 landing site 369228main ap14labeled 540.jpg|right|thumb|[[Аполлон-14]] анса ларнă вырăн (LRO, 2009)]] '''«Уйăх каварĕ»''' — «[[уйăхшăн ăмăртни|уйăхшăн ăмăртнă]]» чухне [[АПШ|американ]] «[[Аполлон (программа)|Аполлон]]» [[Космонавтика|космос программи]] ([[1969]]—[[1972]]) вăхăтĕнче çынсене [[Уйăх (спутник)|Уйăх]] çине антарман — фотографисенче, киноклипсенче тата ытти документлă материалсенче [[АПШ федераци правительстви|АПШ правительстви]] [[Фальсификаци|суйса кăтартнă]], [[СССР правительстви]] АПШ-на политка енчен хĕсес тĕллевпе тăрă шыва кăларакан фактсене халăха пĕлтермен, [[кавар теорийĕ]]<ref>[http://www.manonmoon.ru/articles/st9.htm Как мог произойти сговор СССР и США по лунной программе (çăлкуçсене кăтартнă).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121054343/http://www.manonmoon.ru/articles/st9.htm |date=2010-11-21 }}</ref>. == Истори == Çак теорин авторĕ тесе [[Кейсинг Билл|Билл Кейсинг]] американ çыравçăна шутлаççĕ, вăл 1976 çулта «Эпир нихăçан та Уйăх çинче пулман» кĕнекене çырса кăларнă ({{lang-en|We never went to the moon}})<ref>{{cite web|url=http://www.worldcat.org/title/we-never-went-to-the-moon/oclc/52390067|title=Мы никогда не были на Луне|last=Кейсинг|first=Билл|origyear=First published 1976|archiveurl=https://www.webcitation.org/6JNWRZjuT|archivedate=2013-09-04}}</ref>. Çапах та, 1970 тата 1976 çулсенче халăхран ыйтса тĕпченипе,<ref>[http://wiki.lucho.dreamhosters.com/wiki/Moon_Hoax Moon Hoax] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120310052714/http://wiki.lucho.dreamhosters.com/wiki/Moon_Hoax |date=2012-03-10 }} wiki</ref>, Уйăх çине чăнах аннă пирки иккĕленекенсен проценчĕ Кейсинг кĕнеки тухичченех питĕ пысăк шутланнă. Чи малтанах çак фальсификацие тăрă шыв çине кăларакан статьяна The New York Times хаçатра 1969 çулхи раштавăн 18-мĕшĕнче публикациленĕ. Унта шӳтлĕ Нихăçан та Вĕçеймен Этеме Асăнмалăх Пĕрлĕхĕн пайташĕсем Чикаго барĕнче тĕлпулнине çырса кăтартнă. Тĕлпулура НАСА ĕçтешĕ ĕçкеленĕ юлташĕсене астронавтсем Çĕр çинче хатĕрленнĕ чухне çапса илнĕ фото тата видео кăтартнă. Çав документсем çинчи кадрсем каярах Уйăх çинче ӳкернисемпе пĕрех пулни тӳрех курăннă<ref>[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F20F12F739581B7493CAA81789D95F4D8685F9 A Moon Landing? What Moon Landing?] // NYTimes.com</ref>. И уже в [[1970]] çулта Дж. Крайни математикăн кĕнеке тухнă<ref>«Did man land on the Moon?» James J. Cranny, Johnson City, Texas, 1970</ref>, çак вара спутник çине аннă факт чăн марринине пĕлтерет. [[Кейсинг Билл|Билл Кейсинг]] хăйĕн кĕнекинче Уйăх каварĕ теорин тĕп аргуменчĕсене палăртнă: * Ун чухне НАСА технологи енĕпе Уйăх çине çына яма пултарайман. * Уйăх çинче çапса илнĕ фото çинче çăлтăрсем çук<ref>{{ref-en}} ''Kaysing'', We Never Went to the Moon, 2002:20,21,22,23,24)</ref>. * Астронавтсен фотоçурхахĕ Уйăх çинче кăнтăрлахи температурăра ирĕлсе каймалла пулнă. * Фотографисем çинче тĕрлĕрен оптика аномалисем пур<ref>(Kaysing 2002:23,25)</ref>. * Вакуумра ялав ялкăшни * Ларнă вырăнĕ тӳрем пулнă, аннă хыççăн кратерсем юлмалла пулнă. [[1996]] çултанпа Уйăх каварĕпе каллех, çав шутра Раççей Федерацинче, интересленме тытăннă. Ун чухнех Уйăх каварĕ пытаракан операци пулнă текен контртеори çуралнă. == Совет Союзĕн ролĕ == Совет Союзĕ американсем Уйăх çине кайса килнине йышăннине ăнланасси «Уйăх каварĕ» теорин аспекчĕсенчен пĕрри шутланать. «Уйăх каварĕ» теорипе пурăнакансем шухăшланипе Совет Союзĕ [[НАСА]] фальсификацисене тăрă шыв çине кăларма фактсем тупайман, агентура разведки кăштах тупнисем каярах килнĕ. Çаплах СССР тата АПШ пулас аферăна пытарма калаçса татăлнă теççĕ. Çак сăлтавăн çакăн пек версисем пур: Совет Союзне «Уйăх каварне» явăçтармалла<ref name="forums">[http://mo---on.narod.ru/ «Американсем нихçан та Уйăх çинче пулман.»]</ref>, [[советсен уйăх программи|хăйĕн Уйăха çаврăнса килес тата Уйăх çине анмалли программăсене]] юлашки утăмсенче чармалла<ref name=autogenerated1>[http://www.supernovum.ru/public/index.php?doc=107 «Лунная гонка — договорная игра?»]</ref>: # СССР аферăна тӳрех тавçăрса илеймен. # СССР ертӳçисем американсене политикăра хĕсме аргумент туяннă (афера пирки тĕнчене каласа кăтартассипе хăратнă)<ref>[http://www.manonmoon.ru/articles/st9.htm Как мог произойти сговор СССР и США по лунной программе (приведён список первоисточников).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101121054343/http://www.manonmoon.ru/articles/st9.htm |date=2010-11-21 }}</ref>. # Шарламаншăн СССР экономика хутшăнăвĕсенче çăмăллăхсене тивĕçнĕ (Америкнсем тулăна йӳнĕ хакпа сутнă татаГермание нефтьпе газ сутма ирĕк панă. Çав шутрах — советсен пуçлăхĕсене парнесем панă). # Совет Союзĕн ертӳçисем çине АПШ пуçлăхĕсем компромат тупнă. # Юрий Гагарин космослăхра пулман, советсемпе американсем пĕр-пĕринпе шарламăпăр тесе калаçса татăлнă. == Çав. пекех == * [[Халапсене пĕтерекенскерсем (7 сезон)#Ятаркăларăм 104 NASA Уйăх çинче.|Ятаркăларăм № 104 «NASA Уйăх çинче»]] «[[Халапсене пĕтерекенскерсем]]» телекăларăмра * [[Козерог-1 (фильм)]] — «уйăх каварĕ» теорин çăлкуçĕ * [[Омон Ра]] — «тӳнтерле кавар» — [[Пелевин Виктор Олегович|Виктор Пелевинăн]] совет космос каварĕ пирки фантастика повеçĕ. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем|2}} == Вуламалли == === Уйăх каварĕ майлисен ĕçĕсем === * «Американцы на Луне. Великий прорыв или космическая афера?». Автор: Попов, Александр Иванович, Издательство: Вече, Год выпуска: 2009 г., ISBN 978-5-9533-3315-3, Тираж: 5000 экз. * «Как NASA показало Америке Луну». Автор: Ральф Рене, Издательство: НЦ ЭНАС, Год выпуска: 2009 г., ISBN 978-5-93196-921-3, Тираж: 2500 экз. * {{кĕнеке |автор = [[Пернатьев Юрий Сергеевич|Юрий Пернатьев]]. |пай = ч.2: Приключения американцев на Луне |пуçелĕк = «Великие загадки истории» |каçă = |яваплă = ред. С.Силяр |вырăн = Харьков |издательство = Книжный клуб |çул = 2006 |страниц = 416 |isbn = 966-343-411-2 |тираж = 20 000 }} * «ПОПАСТЬ НА ЛУНУ АМЕРИКАНЦЫ НЕ МОГЛИ». Автор: С. Г. Покровский, к.т. н. Статья в журнале «Актуальные проблемы современной науки», номер 5, 2007 г. c.152-166, ISSN 1680—2721. == Каçăсем == === Уйăх каварĕ майлисем === * Аркадий Велюров. [http://www.free-inform.narod.ru/ «ПЕПЕЛАЦЫ» летят на Луну!] * [http://mo---on.narod.ru/ «Американцы никогда не были на Луне»] — изложение аргументации сторонников теории заговора, собранное с различных дискуссий на интернет-форумах. * [http://my-hit.ru/film/3357/online «Тайны века. Обратная сторона луны. Фальсификация полета американцев» ГТРК «Останкино» 2004 год.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110721000225/http://my-hit.ru/film/3357/online |date=2011-07-21 }} * ''[[Мухин, Юрий Игнатьевич|Ю. И. Мухин]]''. [http://www.sciteclibrary.ru/rus/catalog/pages/7025.html «Были ли американцы на Луне?»]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ''Вячеслав Капрельянц''. «Пепелацы в Океане Бурь». Харьков: [[2008]] * ''[[Попов, Александр Иванович]]''. [http://www.manonmoon.ru/ «Американцы на Луне, великий прорыв или космическая афера?»] * С. Г. Покровский. [http://www.supernovum.ru/public/index.php?doc=5 «Попасть на Луну американцы не могли»] * David McGowan. [http://www.davesweb.cnchost.com/ "Wagging the Moondoggie"]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} === Уйăх каварĕн альтернативлă версисем === * [http://www.rutv.ru/video.html?tvpreg_id=115243&cid=125&d=0&mid=14 «Луна. Секретная зона»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100125175134/http://www.rutv.ru/video.html?tvpreg_id=115243&cid=125&d=0&mid=14 |date=2010-01-25 }} (Версия о присутствии на Луне внеземных цивилизаций) === Уйăх кавар теорин тиркевĕ === * [http://www.skeptik.net/conspir/moonhoax.htm «Летали ли американцы на Луну?»] — подробный разбор аргументов сторонников теории заговора. * [http://apollofacts.wikidot.com/ Факты программы «Аполлон»] — описание программы «Аполлон» и критика теории заговора. * [http://www.moonhoax.lipi.at/index.htm «Moon hoax or Moon landing?»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090131063245/http://moonhoax.lipi.at/index.htm |date=2009-01-31 }} — подробный разбор аргументов на английском и немецком. * [http://www.starmission.ru/blog/space_expedition/34.html Японское агентство аэрокосмических исследований (JAXA) подтвердило, что американцы были на Луне] * [http://www.starmission.ru/blog/space_expedition/57.html LROC сфотографировал посадочные площадки, следы астронавтов и модули Аполлонов на луне], 17 июля 2009 г. * [https://web.archive.org/web/20100115120244/http://www.izvestia.ru/news/news214621 Индийский спутник доказал первенство американцев в «освоении» Луны], 03.09.09. * [http://news.mail.ru/society/2752355/ Алексей Леонов развеял слухи о том, что американцы не были на Луне] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090723012709/http://news.mail.ru/society/2752355/ |date=2009-07-23 }} 20.07.09. * Расследование корреспондентов «[[Комсомольская правда|Комсомольской правды]]» «Американцы все-таки были на Луне» [http://www.kp.ru/daily/23285/29189/ 27.05.2004 (1)], [http://www.kp.ru/daily/23290/29385/ 03.06.2004 (2)], [http://www.kp.ru/daily/23295/29559/ 10.06.2004 (3)], [http://www.kp.ru/daily/23299/29724/ 17.06.2004 (4)] * [http://www.bbc.co.uk/russian/radio/radio_bbseva/2009/07/090716_bbseva_apollo.shtml Би-Би-Си: «Первый человек на Луне — 40 лет спустя» (Интервью акад. Роальда Сагдеева)] * [http://www.epizodsspace.narod.ru/bibl/raketostr3/obl.html Итоги науки и техники из серии Ракетостроение, том 3.] Шунейко И. И. Пилотируемые полёты на Луну, конструкция и характеристики Saturn V Apollo МОСКВА 1973 {{Уйăх (спутник)}} [[Категори:«Аполлон» программи]] [[Категори:Кавар теорийĕ]] 3p6rmbnuzdub2vpz5bv8zmswr4rkiy3 0 28694 878182 860013 2026-10-11T06:10:08Z Д.Ильин 10695 878182 wikitext text/x-wiki {| border="1" bgcolor="#ffffff" cellpadding="5" align="right" style="margin-left:10px" !bgcolor=#e7dcc3 colspan=2|Додекаэдр |- |align=center colspan=2|[[File:Dodecahedron.svg|200px|Dodecahedron]]<br />''Пысăклатас тесен, ӳкерчĕк çине шаклаттарăр.''<br />''Кĕлетке çаврăннине курас тесен [[:File:dodecahedron.gif|кунта]] шаклаттарăр.'' |- |bgcolor=#e7dcc3|Тĕс||[[Тĕрĕс нумайхысаклăх]] |- |bgcolor=#e7dcc3|Хысак||[[Тĕрĕс пиллĕккĕтеслĕх]] |- |bgcolor=#e7dcc3|Хысак||12 |- |bgcolor=#e7dcc3|Аяк пĕрчи||30 |- |bgcolor=#e7dcc3|Тăрă||20 |- |bgcolor=#e7dcc3|Тăрă çумĕнчи хысак||3 |- |bgcolor=#e7dcc3|[[Симметри пăнчă ушкăнĕ|Симметри ушкăнĕ]]||Икосаэдр (''I''_''h'') |- |bgcolor=#e7dcc3|[[Иккĕлле нумайхысаклăх]]||[[икосаэдр]] |} '''Додека́эдр''' ({{lang-el|δώδεκα}} — вуниккĕ тата εδρον — хысак) - вуниккĕ [[тĕрĕс пиллĕк-кĕтеслĕх]]рен тытăнса тăракан [[нумайхысаклăх|вуникхысаклăх]]. Додекаэдрăн кашни [[нумай кĕтеслĕх|тăрри]] тĕрĕс виççĕ пиллĕк-кĕтеслĕх тăрри шутланать. Çапла, додекаэдрăн 12 хысак (пиллĕк-кĕтеслĕ), 30 аяк пĕрчи тата 20 тăрă (кашнинче 3 аяк пĕрчи тĕл пулаççĕ). Кашни 20 тăрă çумĕнчи лаптак [[кĕтес]]сен сумми 324° тан пулать. Додекаэдрăн 3 [[çăлтăрлă нумайхысаклăх|çăлтăрлă ĕлке]]. [[File:Dodecahedron flat.svg|thumb|right|300px|<center>Додекаэдр [[салтăну|салтăнăвĕ]]</center>]] == Паллă формулăсем == Аяк пĕрчин тăршшĕ <math>a</math> пулсан, додекаэдр çийĕн лаптăкĕ: <math>S=3a^2\sqrt{5(5+2\sqrt{5})}</math> Додекаэдр калăпăшĕ: <math>V=\frac{a^3}{4}(15+7\sqrt{5})\approx 7.66a^3</math> Тулашĕпе çырнă сфера радиусĕ: <math>R=\frac{a}{4}(1+\sqrt{5})\sqrt{3}\approx 1.4a</math> Ăшне çырнă сфера радиусĕ: <math>r=\frac{a}{4}\sqrt{10+\frac{22}{\sqrt{5}}}\approx 1.11a</math> == Додекаэдр симметрин элеменчĕсем == * Додекаэдрăн симметри центрĕ, 15 симметри тĕнĕлĕ пур. Кашни тĕнĕлĕ хирĕçле выртакан аяк пĕрчин варрипе иртет. * Додекаэдрăн 15 симметри лаптакĕ. Симметрин кашни тикĕсĕ кашни хысака тăрри витĕр тата хирĕçле вырнаçнă аяк пĕрчи варрипе пырать. == Додекаэдр ĕлкиллĕ кĕлеткесем == * Додекаэдра [[рольсен сĕтел вăййи]]сенче ăнсăртран илев хисепсен генераторĕ вырăнне (урăх [[выляв шăмми|шăмăсемпе]] пĕрех) усă кураççĕ, кун чухне d12(dice — шăмăсем) пек палăртаççĕ. * [[Пентакор: хысаксен хуçисем|Пентакор]] вăйăра çак геометри фигури евĕр. ==Related polyhedra== {| class="wikitable" |- align=center !Picture |[[Image:Uniform polyhedron-53-t0.svg|100px]]<br>'''Dodecahedron''' |[[Image:Uniform polyhedron-53-t01.svg|100px]]<br>[[Truncated dodecahedron]] |[[Image:Uniform polyhedron-53-t1.png|100px]]<br>[[Icosidodecahedron]] |[[Image:Uniform polyhedron-53-t12.png|100px]]<br>[[Truncated icosahedron]] |[[Image:Uniform polyhedron-53-t2.svg|100px]]<br>[[Icosahedron]] |- align=center ![[Coxeter-Dynkin diagram|Coxeter–Dynkin]] |{{CDD|node_1|5|node|3|node}} |{{CDD|node_1|5|node_1|3|node}} |{{CDD|node|5|node_1|3|node}} |{{CDD|node|5|node_1|3|node_1}} |{{CDD|node|5|node|3|node_1}} |} {| class="wikitable" |[[Image:POV-Ray-Dodecahedron.svg|100px]]<br>V3.3.3.3.3<br>(332) and (532) |[[Image:Pentagonalicositetrahedroncw.jpg|100px]]<br>[[Pentagonal icositetrahedron|V3.3.3.3.4]]<br>(432) |[[Image:Pentagonalhexecontahedroncw.jpg|100px]]<br>[[Pentagonal hexecontahedron|V3.3.3.3.5]]<br>(532) |[[Image:Tiling Dual Semiregular V3-3-3-3-6 Floret Pentagonal.svg|100px]]<br>[[Floret pentagonal tiling|V3.3.3.3.6]]<br>(632) |[[Image:Ord7 3 floret penta til.png|100px]]<br>V3.3.3.3.7<br>(732) |} ===Vertex arrangement=== {| class="wikitable" width=500 | [[Image:Great stellated dodecahedron.png|125px]]<br>[[Great stellated dodecahedron]] | [[Image:Small ditrigonal icosidodecahedron.png|125px]]<br>[[Small ditrigonal icosidodecahedron]] | [[Image:Ditrigonal dodecadodecahedron.png|125px]]<br>[[Ditrigonal dodecadodecahedron]] | [[Image:Great ditrigonal icosidodecahedron.png|125px]]<br>[[Great ditrigonal icosidodecahedron]] |- | [[Image:Compound of five cubes.png|125px]]<br>[[Compound of five cubes]] | [[Image:Compound of five tetrahedra.png|125px]]<br>[[Compound of five tetrahedra]] | [[Image:Compound of ten tetrahedra.png|125px]]<br>[[Compound of ten tetrahedra]] |} ===Stellations=== {| class="wikitable" width=500 ! !0 !1 !2 !3 |- |Stellation | [[Image:Dodecahedron.png|125px]]<br>''Dodecahedron'' | [[Image:Small stellated dodecahedron.png|125px]]<br>[[Small stellated dodecahedron]] | [[Image:Great dodecahedron.png|125px]]<br>[[Great dodecahedron]] | [[Image:Great stellated dodecahedron.png|125px]]<br>[[Great stellated dodecahedron]] |- |Facet diagram |[[File:Zeroth stellation of dodecahedron facets.svg|125px]] |[[File:First stellation of dodecahedron facets.svg|125px]]<!--using WP but a more consistent alternative exists at commons--> |[[File:Second stellation of dodecahedron facets.svg|125px]]<!--using WP but a more consistent alternative exists at commons--> |[[File:Third stellation of dodecahedron facets.svg|125px]] |} == Кăсăк фактсем == * 2003 çулта çуралнă гипотезăпа Çут Тĕнче додекаэдр евĕр пулать<ref>{{cite web|url=http://galspace.spb.ru/index77.html|title=Вселенная - додекаэдр, WMAP (Wil-kinson Microwave Anisotropy Ргоbе)|author=Михаил Прохоров, ф-м. ă. т.|lang=ru|accessdate=2012-02-12}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.membrana.ru/particle/5941|title=Вселенная имеет форму додекаэдра|date=юпа, 9 - 2003|publisher=membrana.ru|lang=ru|accessdate=2012-02-12}}</ref>. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Пентагондодекаэдр]] — тĕрĕc мар додекаэдр * [[Рим додекаэдрĕ]] * [[Мегаминкс]] * [[Ромбододекаэдр]] * [[Ромбоикосододекаэдр]] * [[Вуниккĕхысаклăхсем]] {{Нумайхысаклăхсем}} {{Каçă çук|вăхăт=çу, 13 - 2011}} [[Категори:Тĕрĕс нумайхысаклăхсем]] chu31dvvvjfwgyay3lbco15tamc10nw 0 30335 878188 817700 2026-10-11T07:59:57Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878188 wikitext text/x-wiki {{Мусăк ушкăнĕ |Ячĕ = СуперАлиса |Фото = superalisa.jpg |Фото_ăнлантарни = СуперАлиса хăйĕн сцена сăнарĕнче |Жанр = [[электроклэш]], [[синти-поп]] |Çулсем = [[2004]] çулччен |Патшалăх = Раççей |Чĕлхи = [[тутар чĕлхи|тутар]], [[вырăс чĕлхи|вырăс]] |Лейбл = Alley PM |Йыш = СуперАлиса, Альберто&nbsp;дель&nbsp;Космико<ref>[http://sa.woods.ru/zine/29-09-04_superalisa.htm СуперАлиса Электрошуйттан хирĕç]</ref> |Альбомĕсем = <gallery widths="100px"> File:Tatarstan Super Good.jpeg|[[Tatarstan Super Good]] (2004) </gallery> }} '''СуперАлиса''' (чăн ячĕ '''Алиса Шамильевна Хусаинова''', {{lang-tt|Хөсәенова Алиса Шамил кызы}}) — [[кич]]ле [[электроклэш]] жанрĕнче ĕçлекен [[тутарсем|тутар]] юрăçи. == Пултарулăх == СуперАлиса хăйĕн пултарулăхĕнче [[электропоп]] аранжировкисем тутар халăх кĕввисемпе тата [[ислам]] колоричĕпе пĕрлештерет. Концертсенче [[пĕркенчĕк]] тум-тирлĕ юрлать<ref name="zvuki">[http://www.zvuki.ru/R/P/12001 А. Горбачёв. Супер гуд]</ref>, пайăр пурнăçра та [[хиджаб|мăсăльман йĕркипе]] килĕшӳллĕ тумланать. == Кил-йыш == СуперАлисăн юррисен тексчĕсене унăн амăшĕ çырать (профессипе программист), клипĕсене упăшки — Ахмет Ипрахим<ref>[http://www.youtube.com/watch?v=RCxeAv21Wog&feature=related СуперАлиса тата унăн упăшки çинчен видеоклип]</ref> тутар фантаст режиссёрĕ — ӳкерет<ref>[http://www.reliz.ws/post53244188/ СуперАлиса çинчен статья reliz.ws çинче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071215021504/http://www.reliz.ws/post53244188/ |date=2007-12-15 }}</ref>. == Альбомсем == * [[Tatarstan Super Good]] (2004). == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [http://www.zvuki.ru/A/P/49373 СуперАлиса zvuki.ru çинче] * [http://sa.woods.ru/zine/29-09-04_superalisa.htm Алексей Белов. СуперАлиса Электрошуйттан хирĕç] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217211901/http://sa.woods.ru/zine/29-09-04_superalisa.htm |date=2007-12-17 }} * [http://www.alleypm.com/rel_02.html «Tatarstan Super Good» альмобăн страници Alley P. M. лейблăн сайтĕнче] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080221054455/http://www.alleypm.com/rel_02.html |date=2008-02-21 }} [[Категори:Мусăк ушкăнĕсем]] [[Категори:Раççей мусăк ушкăнĕсем]] [[Категори:Раççей электронлă мусăк ушкăнĕсем]] [[Категори:Тутар мусăкĕ]] arsj94gt8d3p4qpk4wjrt3h7jrn409z 0 31185 878189 713035 2026-10-11T08:50:28Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878189 wikitext text/x-wiki {{Коммерцилле мар йĕркеленӳ | ячĕ = IUCN | логотип = [[File:logo-iucn.gif|centre]] | тĕс = [[Тĕнчери йĕркелев]] | йыхрав = Working for a just world that values and conserves nature | йĕркеленĕ = [[Юпа (уйăх)|Юпа]] [[1948]], [[Фонтенбло]], [[Франци]] | вырнаçăвĕ = Rue Mauverney 28, 1196 [[Гланд]], [[Швейцари]] | паллă çынсем = Mr Valli Moosa<br />Ms Julia Marton-Lefèvre | отраçлĕ = Çутçанталăк сыхлавĕ | продукци = | çаврăнăш = [[Швейцари франкĕ|SFr]] 99,348 ([[2005]]) | ĕçтеш йышĕ = 1&nbsp;100 яхăн (пĕтĕм тĕнчере) | сайт = [http://www.iucn.org/ www.iucn.org] }} '''Тĕнчери çутçанталăка сыхлав пĕрлешĕвĕ''' ({{lang-fr|Union internationale pour la conservation de la nature}}, IUCN) — планета [[биотерлĕлĕх]]не сыхлав ĕç-пуçĕн йывăр ыйтăвĕсене, çĕнĕ хыпарсене пĕлтерекен, тĕрлĕ çĕр-шывсенче иртекен конгрессем, планетăн тĕрлĕ регионĕнчи питĕ сыхламалла тĕссем пирки каласа паракан тĕнчери коммерцилле мар йĕркеленӳ. Йĕркеленӳн [[ПНЙ Тĕп Ассамблейи]]н сăнавçи статусĕ пур. [[File:IUCN-Headquarters.jpg|thumb|right|Штаб-хваттерĕ, Гланде хула, Швейцари]] == Хăрушлав степенĕсем == == Пайташсем == == Комиссисем == == Çавăн пекех == * [[Экологи йĕркелĕвĕсен ят-йышĕ]] == Каçăсем == * [http://www.iucn.org Йĕркелĕнӳн официаллă сайчĕ] * [http://www.iucnredlist.org/ ТÇСП Хĕрлĕ ят-йышĕ] * [https://web.archive.org/web/20070318151731/http://geo.web.ru/db/msg.html?mid=1159687 Международные конвенции по атмосфере и климату и интересы России] * [http://www.redbook.ru/msop.htm Категории и критерии Красного списка МСОП] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070504063854/http://www.redbook.ru/msop.htm |date=2007-05-04 }} {{Экологи}} [[Категори:Тĕнчери йĕркеленӳсем]] [[Категори:Экологи йĕркелĕнӳсем]] [[Категори:Тăнăç аталану]] p447ru7ryzfo5pnqb5cvoeg4s0gb0c2 0 51461 878191 603753 2026-10-11T11:30:43Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878191 wikitext text/x-wiki {{Ӳкерçĕ |фон= |ят=Уильям Блейк |тăван ят= William Blake |çуралнă чухнехи ят= |ӳкерчĕк=William Blake by Thomas Phillips.jpg |анлăш= |ӳкерчĕке ăнлантарни=Томас Филлипс, Уильям Блейк сăнарĕ, 1807 |çуралнă вăхăт=[[1757]] çулхи [[чӳк, 28]] |çуралнă вырăн={{ÇуралнăВырăн|Лондон|Лондонра}}, [[Аслă Британи]] |вилнĕ вăхăт=[[1827]] çулхи [[çурла, 12]] |вилнĕ вырăн={{ВилнĕВырăн|Лондон|Лондонра}}, [[Аслă Британи]] |пулса тухни= |гражданлăх={{Аслă Британи ялавĕ|20px}} |жанр=сăрă ӳнерçи тата сăвăç |вĕренӳ=Патшалăх ӳнер академийĕ |стиль=Мистицизм |ĕçсем= |пулăшакансем= |сĕм= |сĕм янă=XX-мĕш ĕмĕрти хĕвеланăç этеплĕхне |чыславсем= |хисепсем= |парнесем= |сайт= |викиампар=Category:William Blake }} [[Ӳкерчĕк:William Blake signature.svg|мини|справа|Алпусни]] '''Уильям Блейк ''' ({{lang-en|William Blake}}; [[Чӳк, 28]] [[1757]], [[Лондон]] - [[çурла, 12]] 1827, Лондон) — анкăл сăвăçи, сăрă ÿнерçи тата мистикĕ. == Пурнăçĕпе ĕçĕ-хĕлĕ == Блейк 1757-мĕш çулта Лондон хулин Сохо пайĕнче, чӳк уйăхĕн 28-мĕшĕнче, лавккаçă çемьинче çуралнă. Вăл çиччĕ ачаран виççĕмĕш пулнă. Уильям шкула вуннă çулччен çех çӳренĕ, унта çырма-вулама вĕренсен малалли пĕлĕвне килте вĕреннĕ — ăна амăшĕ вĕрентнĕ. Ашшĕ-амăшĕ протестантсем пулнă — Морави чиркĕвĕн диссентерĕсем пулса питĕ тĕне ĕненекенсем пулнă, çавăнпа та Блейк тавракурăмĕ çине Библи вăйлă витĕм хунă. Пурнăçĕ тăрăшшипех вăл уншăн чун хавалĕн тĕп çăлкуçĕ пулса юлнă. Ачаллах Блейк грексен сюжетлă, ашшĕ ун валли туянакан ÿкерчĕксенчен ÿкерсе илме иленнĕ. [[Рафаэль]], [[Микеланджело]], Мартен ван Хемскер тата [[Альбрехт Дюрер]] хайлавĕсем те ăна классика калăпăсене юратма хавхалантарнă. Майĕпен ку тăрмăшу ÿнер ĕçĕ патне илсе çитернĕ. Ашшĕ-амăшĕ, ачан вĕри чун-кăмăлне пĕлсе, ывăлĕ шкула çÿрейменшĕн ӳкĕннĕ, ÿнер ĕçне вĕрентме пуçланă. Тĕрĕссипе каласан, вĕренÿре Блейк хăйне мĕн килĕшнине çех вĕреннĕ. Унăн малтанхи ĕçĕсем Бен Джонсон тата Эдмунд Спенсер пултарулăхĕпе паллă пулнине кăтартаççĕ. Ун чухнех вăл сăвăсемпе кăсăкланма пуçлать. 1772-мĕш çулта Блейка 7 çула Джеймс Бэзир гравёр патне вĕренме панă. Вĕренÿ хыççăн, 21-ре, Блейк гравёр ĕçне алла илсе тухать. 1778-мĕш çулта Блейк Патшалăх ӳнер академине вĕренме кĕнĕ. [[Ӳкерчĕк:William Blake- Antaeus Setting Down Dante and Vergil-1826.jpg|мини|слева|Дантепе Вергилие антаракан Антей, 1826]] 1782-мĕш çулта Блейк Кэтрин Бушерпа,— вĕренмен, анчах та çепĕç, хăйне пĕрре курсах юратса пăрахнă хĕрпе пĕрлешет. Вĕсем Блейк вилеччинех пĕрле пурăннă, унсăр пуçне каярах Кэтрин ун патне упăшкин чунĕ килсе каять тенĕ. Кэтрин хăй 1831-мĕш çулта вилнĕ. Вĕсем ачасăр пулнă, пĕртен-пĕр хĕрĕ çуралсанах вилнĕ. Блейкăн «Поэтические наброски» сăвă пухăмĕ 1783-мĕш çулта тухнă. Вĕсене валли вăл хăй аллипе сăввисемпе ÿкерчĕкĕсене пăхăр хăма çинче касса кăларса пичетлет. 1784-мĕш çулта, ашшĕ вилнĕ хыççăн, Блейк Джеймс Паркерпа пĕрле пичет лаçĕ уçса радикаллă шухăшлă Джозеф Джонсон издательпе ĕçлеме пуçлать. Джонсон килĕ вăл вăхăтри «диссидентсен» чылайăшĕ пуçтарăннă вырăн пулнă. Кунта Блейк Уильям Вордсворт сăвăçпа паллашса франци революционерĕсен шухăшлавĕсемпе иленсе каять. 1789-мĕш çулта, франци Революци пуçлансан унăн «Песни невинности» сăвă пуххи, 1794-мĕш çулта вара — «Песни опыта» сăвă пуххи, вĕсен сăввисене вĕл якобин террорĕ саманинче çырнă, вăл Революцишĕн ÿкĕнсен тухнă. Уильям Блейк 1827-мĕш çулхи çурла уйăхĕн 12-мĕшĕнче, «Турăллă камит» валли хĕрсе кайсах ĕçленĕ чухне вилсе кайнă. Вăл хăвăрт та сарăмсăр вилнĕ. 1965-мĕш çултан Блейкăн чăн вилтăприне çухатса тĕрĕс вырăнне манса кайнă, вилтăпри чулне вара çĕнĕ çĕре куçарса хунă. Пурăннă чух Блейк çывăх чыславçăсем хушшинче çех паллă пулнă, вилнĕ хыççăн ăна [[прерафаэлитсем]] çĕнĕрен «уçнă». XX-мĕш ĕмĕрти хĕвеланăç этеплĕхне вăйлă витĕм хунă. Блейк сăвви çине хунă «Иерусалим» юрă Аслă Британин официаллĕ мар гимнĕ шутланать. Вырăс вулаканне сăвăçпа Самуил Маршак паллаштарнă, вăл пĕтĕм пурнăçĕпех унăн сăввисене куçарнă. == Ӳнер хайлавĕсем == <gallery> Blake-Abel.jpg|Адампа Ева Авель ÿтне тупни, 1826 William Blake 007.jpg|Cатана тапăнса амантни, 1826–1827 Newton-WilliamBlake.jpg|Ньютон, 1795 William Blake 008.jpg|Турă пĕрремĕш этеме, Адама туни, 1795 Reddragon.jpg|Хĕрлĕ юхха тата хĕвел тăхăннă хĕрарăм </gallery> == Вуламалли == * Peter Ackroyd, ''Blake'', London, Sinclair-Stevenson, 1995 * Pierre Boutang, ''William Blake: manichéen et visionnaire'', Paris, La Différence, 1990 * Armand Himy, ''William Blake, peintre et poète'', Paris, Fayard, 2008 * Michael Phillips (sous la direction de) & al. : ''William Blake, le génie visionnaire du [[romantisme anglais]]'', cat. exp. [[Petit Palais]]/[[Musée de la Vie romantique]], éd. Paris-Musées, 2009 * [http://www.graat.fr/krouboread3%5B1%5D.pdf A Comparative Study of Three Anti-Slavery Poems Written by William Blake, Hannah More and Marcus Garvey: Black Stereotyping] by Jérémie Kroubo Dagnini for GRAAT On-Line == Каçăсем == {{Çӳрев |Портал = |Викисăмахсар = |Викикĕнеке = |Викикаларăш =Уильям Блейк |Викивулавăш =Уильям Блейк |Викитĕссем = |Викихыпар = |Викиампар = |Метавики = }} * [https://en.wikisource.org/wiki/Author:William_Blake Wikisource (englisch): William Blake] - Quellen und Volltexte im Original * Deutschsprachiges Internetportal über [https://web.archive.org/web/20141223231409/http://www.william-blake.de/ William Blake] * [http://www.blakearchive.org/ Das William-Blake-Archiv] (englisch) * [http://www.gutenberg.org/browse/authors/b#a295 Gedichte von William Blake] beim ''[[Project Gutenberg]]'' (englische Originaltexte) * [http://www.wga.hu/art/b/blake/ Bilder] von W. Blake * [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/blake/ Weitere Bilder] W. Blakes * [http://www.heavenandhell.ch/ Multimediales Projekt] zu W. Blakes Werk in der Mineraliengrube Lengenbach, Binntal in den Walliser Alpen [[Категори:Аслă Британи çыравçисем]] [[Категори:Романтизм]] c33w7tmaqn6m29gzn1n4krqzs31mgzb 0 74386 878183 680115 2026-10-11T06:11:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878183 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Саплăк (пĕлтерĕшсем)}} [[File:Flicken.jpg|thumb|Саплăк]] '''Сааплак''' — тумтир, атă-пушмак е урăхла япала çине, çĕтĕлнĕ вырăна юсас шутпа, ятарласа çирĕплетсе хуракан пусма, тир, пластик е ытти материал татки.Çирĕплетмешкĕн пулать тĕрлĕ меслетпе: çĕлесе, çилĕмпе çыпăçтарса е татах та урăхла. Саплăк хуни тумтирĕн, атă-пушмакăн ĕмĕрне варăмлатма пулăшать. Çакă ку япаласем хаклă пулсан уйрăмах пысăк пĕлтерĕшлĕ. Хальхи вăхатсенче саплăка [[дизайн]] тĕллевĕсемпе те усă кураççĕ. == Каçăсем == * [[Фасмер, Макс|Фасмер М.]]'' [https://vasmer.lexicography.online/з/заплата Заплата.] {{Ĕçлемен каçă|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} // [[Вырăс чĕлхин Фасмерăн этимологилле сăмахсарĕ|Вырăс чĕлхин этимологилле сăмахсарĕ]] [[Категори:Тумтир]] [[Категори:Атă-пушмак]] [[Категори:Дизайн]] [[Категори:Ӳнер]] 749wbthzptgu417c7zmrsi79492677a 0 78919 878168 657797 2026-10-10T15:28:21Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878168 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Камкка (пĕлтерĕшсем)}} {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Камкка |тăван çĕлĕк = {{lang-tt|Камка}} [[File:Камкино глазами птиц.jpg|thumb|280px|Камкка кайăк вĕçевĕн çÿллĕшĕнчен]] |герб = Coat of arms of Nizhny Novgorod Region.svg |ялав = Flag of Nizhny Novgorod Region.svg |lat_deg = 55|lat_min =32 |lat_sec = 6 |lon_deg = 45|lon_min =12 |lon_sec = 2 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăккăшĕ = |район карттин пысăккăшĕ = |регион = Чулхула облаçĕ |регион тапăлра = Чулхула облаçĕ |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Сергач районĕ |район тапăлра = Сергач районĕ{{!}}Сергач |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Камкка ял хутлăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Камкка ял хутлăхĕ{{!}}Камкка |шалти пайлану = урамсем |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = Ял |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[тутарсем]] |конфесси йышĕ = мăссăльмансем |этнохороним = камккасем |вăхăт тăрăхĕ = UTC+3 |почтă индексĕ = 606260 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = +7 83164 |автомобиль кочĕ = 52 |цифрăллă идентификатор = 22221832008 |категори Commons-ра = |сайт = }} '''Камкка''' ({{lang-ru|Камкино}}, {{lang-tt|Камка}}) — [[Чулхула облаçĕ]]нчи [[Сергач районĕ]]н ялĕ. [[Тутарсем]] никĕсленĕ. Хальхи вăхăтра та тутарсемех пурăнаççĕ. == Тавралăх == [[Хусан]]-[[Мускав]] [[чукун çул]]тан аякрах мар. == Халăх йышĕ, ял тытăмĕ == [[2002]]-мĕш çулта [[çын]] пурăннă, вĕсенчен % [[тутарсем]], % [[вырăссем]]<ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России".]</ref>. == Паллă çынсем тата ытти уйрăм харкамлăхсем == *[[Эптĕлмен]] (Абдульман Еремеев, [[XVIII]] [[ĕмĕр]]) — пĕрремĕш гильдири купса тата усламçă. *[[Орлов Алимжан Мустафинович]] (1929 çур.) — таврапĕлуçĕ. *[[Баязитов Ряшит Жаббарович]] (1960 çур.) — Мускаври усламçă. *[[Кузнецов Равиль Хафизович]] (1955 сур.) — Мускаври мусăкçă. == Кăсăклă фактсем == [[File:Камкино.jpg|thumb|left|Камкка. Ял ятне тутарла çырнă стела]] == Çавăн пекех пăхăр == * [[Чулхула облаçĕнчи тутар ялĕсем]]. == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20190609124942/https://shubino-video.ru/2016/06/25/tatarskoe-selo-kamka-kamkino/ Татарское село Камка(Камкино)] * [http://www.komandirovka.ru/cities/lyisaya-gorambx/ Кукшату пирки кĕске информаци.] {{Nizh-obl-geo-stub}} {{Сергач районĕ}} [[Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем]] [[Категори:Сергач районĕ]] qoxc6unby0qtrkdjz1jebdkt2snnccj 0 78938 878179 657800 2026-10-11T03:41:04Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878179 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Пусăллă (пĕлтерĕшсем)}} {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Пусăллă |тăван çĕлĕк = {{lang-tt|Бозлау}}, ''Бозы'' [[File:Базлово.jpg|thumb|280px|Пусăллă]] |герб = Coat of arms of Nizhny Novgorod Region.svg |ялав = Flag of Nizhny Novgorod Region.svg |lat_deg = 55|lat_min =45 |lat_sec = 33.5448 |lon_deg = 45|lon_min =41 |lon_sec = 7.6488 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăккăшĕ = |район карттин пысăккăшĕ = |регион = Чулхула облаçĕ |регион тапăлра = Чулхула облаçĕ |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Сăпас районĕ |район тапăлра = Сăпас районĕ{{!}}Сăпас |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Пусăллă ял хутлăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Пусăллă ял хутлăхĕ{{!}}Пусăллă |шалти пайлану = урамсем |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = Ял |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[тутарсем]] |конфесси йышĕ = мăссăльмансем |этнохороним = пусăллăсем |вăхăт тăрăхĕ = UTC+3 |почтă индексĕ = 606260 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = +7 83164 |автомобиль кочĕ = 52 |цифрăллă идентификатор = 22221832008 |категори Commons-ра = |сайт = }} '''Пусăллă''', е '''Пусă''' ({{lang-ru|Базлово}}, {{lang-tt|Бозлау}} е ''Бозы'') — [[Чулхула облаçĕ]]нчи [[Сăпас районĕ (Чулхула облаçĕ)|Сăпас районĕ]]н ялĕ. [[Тутарсем]] никĕсленĕ (çавăн пекех никĕслеенсем хушшинче [[чăвашсем]] те пулнă пулмалла). Хальхи [[вăхăт]]ра та [[тутарсем]]ех пурăнаççĕ. Ял ячĕ вара [[чăваш чĕлхи]]нчи "пусă" самахран тухнă пулмалла. Палла ĕнтĕ, "пусă" тесе тырпул ÿстерекен пысăках мар уй-хире калаççĕ, унăн урăхла ячĕ — "ана". == Тавралăх == [[Хусан]]-[[Мускав]] [[чукун çул]]тан аякрах мар. == Халăх йышĕ, ял тытăмĕ == [[2002]]-мĕш çулта [[çын]] пурăннă, вĕсенчен % [[тутарсем]], % [[вырăссем]]<ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России".]</ref>. == Паллă çынсем тата ытти уйрăм харкамлăхсем == == Кăсăклă фактсем == Рифкат Ахметьянов чĕлхеçĕ каланинчен<ref>Ахметьянов Р.Г. Сравнительное исследование татарского и чувашского языков. М., "Наука", [[1978]], С.234.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Наши полевые исследования в 1968 году подтвердили наличие следов чувашского субстрата татарского населения в бассейнах Пьяны и Урги в названиях сёл (Петряксы < чув. Петĕр касси, Бозы < чув. '''Пусă'''), в отдельных словах...}}<Куçару: [[1968]]-мĕш [[çул]]та [[вырăн]]а тухса тĕпченисем [[Пăяна]] тата [[Урга (юханшыв)|Урга]] шывĕсен бассейнĕсече пурнакан тутарсен чăваш субстрачĕн йĕрĕсем пуррине çирĕплетрĕç: ял ячĕсенче (Петряксы < чăв. Петĕр касси, Бозы < чăв. Пусă), уйрăм [[сăмах]]сенче...> {{Цитата вĕçĕ}} Çак тутар ялĕ хăйĕн историйĕпе чăвашсемпе тачă çыхăннине ытти çăлкуçсем те палăртаççĕ. {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Некоторые чуваши, отатарившись, остались и жили в 1787-х годах в Базлове<ref>[https://shubino-video.ru/2016/12/23/tatarskoe-selo-bazlovo-bozlau-avyilyi/ Татарское село Базлово(Бозлау авылы)]</ref>, }}<Куçару: Хăшпĕр [[чăвашсем]], тутарланнă май, [[1787]]-мĕш çулта [[Пусăллă]]ра пурăнма юлнă> {{Цитата вĕçĕ}} Çавăн пекех<ref>[https://newpozhar-avili.ucoz.ru/news/2007-01-09-1 Немного истории] (А.М. Орлов çырнисенчен илнĕ [[хыпар]])</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|По преданиям, записанным Ф.Юнисовым в Кочко-Пожарках, наряду с татарами жило несколько родов чувашей, выходцев из другого татарского селения Базлова. Он восстановил и их родословные, собрал сведения об их верованиях, обрядах и праздниках. Со временем они приняли ислам и отатарились. Они оставили как память о себе термин “дур” в смысле улицы, части деревни, так названы некоторые из них Чуаш дур, Кочан дур. }}<Куçару: Ф. Юнисов çырса илнисем тăрăх, Кучкай-Пашарта, тутарсемпе пĕрлех, [[Пусăллă]] тутар ялĕнчен тухнă темиçе чăваш ратни пурăннă. Вăл вĕсен ăру йывăçне тишкерсе палартнă, уявĕсем, ĕненĕвĕсем, йăли-йĕркисем пирки хыпарсем пухнă. Вăхат иртнĕçем [[чăвашсем]] ислама куçнă, тутара тухнă. Вĕсенчен "дур" текен [[сăмах]] юлнă, — вăл урама, ялăн пайне пĕлтерет, калăпăр, "Чуаш дур", "Кочан дур".> {{Цитата вĕçĕ}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Чулхула облаçĕнчи тутар ялĕсем]]. == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20190609124942/https://shubino-video.ru/2016/06/25/tatarskoe-selo-kamka-kamkino/ Татарское село Камка(Камкино)] * [http://www.komandirovka.ru/cities/lyisaya-gorambx/ Кукшату пирки кĕске информаци.] {{Nizh-obl-geo-stub}} {{Сăпас районĕ (Чулхула облаçĕ)}} [[Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем]] [[Категори:Сăпас районĕ (Чулхула облаçĕ)]] ew0boojblrg8p8tcxzmnm10838100l9 0 78941 878173 657802 2026-10-10T19:19:17Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878173 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Кучкай-Пăшар (пĕлтерĕшсем)}} {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Кучкай-Пăшар |тăван çĕлĕк = {{lang-tt|Кучкай Пожары}} |герб = Coat of arms of Nizhny Novgorod Region.svg |ялав = Flag of Nizhny Novgorod Region.svg |lat_deg = 55|lat_min =29 |lat_sec = 29 |lon_deg = 45|lon_min =28 |lon_sec = 58 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăккăшĕ = |район карттин пысăккăшĕ = |регион = Чулхула облаçĕ |регион тапăлра = Чулхула облаçĕ |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Сергач районĕ |район тапăлра = Сергач районĕ{{!}}Сергач |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Кучкай-Пăшар ял хутлăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Кучкай-Пăшар ял хутлăхĕ{{!}}Кучкай-Пăшар |шалти пайлану = урамсем |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = Ял |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[тутарсем]] |конфесси йышĕ = мăссăльмансем |этнохороним = кучкайпăшарсем |вăхăт тăрăхĕ = UTC+3 |почтă индексĕ = 606260 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = +7 83164 |автомобиль кочĕ = 52 |цифрăллă идентификатор = 22221832008 |категори Commons-ра = |сайт = }} '''Кучкай-Пăшар''' ({{lang-ru|Кочко-Пожарки}}, {{lang-tt|Кучкай Пожары}}) — [[Чулхула облаçĕ]]нчи [[Сергач районĕ]]н ялĕ. [[Тутарсем]] никĕсленĕ. Хальхи вăхăтра та тутарсемех пурăнаççĕ. == Тавралăх == [[Хусан]]-[[Мускав]] [[чукун çул]]тан аякрах мар. == Халăх йышĕ, ял тытăмĕ == [[2002]]-мĕш çулта [[çын]] пурăннă, вĕсенчен % [[тутарсем]], % [[вырăссем]]<ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России".]</ref>. == Паллă çынсем тата ытти уйрăм харкамлăхсем == == Кăсăклă фактсем == [[File:Кочкопожарки стога.jpg|thumb|left|Кучкай-Пăшар хирĕсем]] Çак тутар ялĕ чăвашсемпе çыхăннине çăлкуçсем кăтартаççĕ<ref>[https://newpozhar-avili.ucoz.ru/news/2007-01-09-1 Немного истории] (А.М. Орлов çырнисенчен илнĕ [[хыпар]])</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|По преданиям, записанным Ф.Юнисовым в Кочко-Пожарках, наряду с татарами жило несколько родов чувашей, выходцев из другого татарского селения Базлова. Он восстановил и их родословные, собрал сведения об их верованиях, обрядах и праздниках. Со временем они приняли ислам и отатарились. Они оставили как память о себе термин “дур” в смысле улицы, части деревни, так названы некоторые из них Чуаш дур, Кочан дур. }}<Куçару: Ф. Юнисов çырса илнисем тăрăх, [[Кучкай-Пăшар]]та, тутарсемпе пĕрлех, [[Пусăллă]] тутар ялĕнчен тухнă темиçе чăваш ратни пурăннă. Вăл вĕсен ăру йывăçне тишкерсе палартнă, уявĕсем, ĕненĕвĕсем, йăли-йĕркисем пирки хыпарсем пухнă. Вăхат иртнĕçем [[чăвашсем]] ислама куçнă, тутара тухнă. Вĕсенчен "дур" текен [[сăмах]] юлнă, — вăл урама, ялăн пайне пĕлтерет, калăпăр, "Чуаш дур", "Кочан дур".> {{Цитата вĕçĕ}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Чулхула облаçĕнчи тутар ялĕсем]]. == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20190609124942/https://shubino-video.ru/2016/06/25/tatarskoe-selo-kamka-kamkino/ Татарское село Камка(Камкино)] * [http://www.komandirovka.ru/cities/lyisaya-gorambx/ Кукшату пирки кĕске информаци.] {{Nizh-obl-geo-stub}} {{Сергач районĕ}} [[Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем]] [[Категори:Сергач районĕ]] 58w47et7qjmubm918sizyxcmrs5wubu 0 78950 878177 658035 2026-10-11T02:49:13Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878177 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем|Питĕркес (пĕлтерĕшсем)}} {{ПВ-Раççей |статус = Ял |чăвашла çĕлĕк = Питĕркес |тăван çĕлĕк = {{lang-tt|Питрәксе}} |герб = Coat of arms of Nizhny Novgorod Region.svg |ялав = Flag of Nizhny Novgorod Region.svg |lat_deg = 55|lat_min =24 |lat_sec = 42.84 |lon_deg = 46|lon_min =1 |lon_sec = 55.92 |CoordAddon = type:city(100)_region:RU |CoordScale = |ЯндексКартти = |регион карттин пысăккăшĕ = |район карттин пысăккăшĕ = |регион = Чулхула облаçĕ |регион тапăлра = Чулхула облаçĕ |район тĕсĕ = Муниципаллă район |район = Пильна районĕ |район тапăлра = Пильна районĕ{{!}}Пильна |пурăнан тăрăх тĕсĕ = Ял тăрăхĕ |пурăнан тăрăх = Питĕркес ял хутлăхĕ |пурăнан тăрăх тапăлра = Питĕркес ял хутлăхĕ{{!}}Питĕркес |шалти пайлану = урамсем |пуçлăх = |никĕсленĕ вăхăт = |пĕрремĕш асăну = |малтанхи ятсем = |статус = Ял |лаптăк = |ПВ центрĕн çӳллĕшĕ = |пурăнан халăх = |халăх çыравĕн çулĕ = 2010 |йышлăх = |агломераци = |наци йышĕ = [[тутарсем]] |конфесси йышĕ = мăссăльмансем |этнохороним = питĕркессем |вăхăт тăрăхĕ = UTC+3 |почтă индексĕ = 606260 |почтă индексĕсем = |телефон кочĕ = +7 83164 |автомобиль кочĕ = 52 |цифрăллă идентификатор = 22221832008 |категори Commons-ра = |сайт = }} '''Питĕркес''', е '''Питеркасси''' ({{lang-ru|Петряксы}}, {{lang-tt|Питрәксе}} е ''Батырша'') — Чулхула облаçĕнчи Пильна районĕнчи тутар ялĕ. Унăн чăвашла ячĕ чăнах та "Питĕркес" иккенне, калăпăр, [[Долгов Василий Архипович|Василий Архипович Долгов]] палăртать ("Ĕçлемесĕр кам пурнать?" калавра). == Тавралăх == [[Хусан]]-[[Мускав]] [[чукун çул]]тан аякрах мар. == Халăх йышĕ, ял тытăмĕ == [[2002]]-мĕш çулта [[çын]] пурăннă, вĕсенчен % [[тутарсем]], % [[вырăссем]]<ref>[http://lingvarium.org/russia/settlem-database.shtml База данных "Этно-языковой состав населённых пунктов России".]</ref>. == Паллă çынсем тата ытти уйрăм харкамлăхсем == == Кăсăклă фактсем == Рифкат Ахметьянов чĕлхеçĕ каланинчен<ref>Ахметьянов Р.Г. Сравнительное исследование татарского и чувашского языков. М., "Наука", [[1978]], С.234.</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Наши полевые исследования в 1968 году подтвердили наличие следов чувашского субстрата татарского населения в бассейнах Пьяны и Урги в названиях сёл (Петряксы < чув. Петĕр касси, Бозы < чув. '''Пусă'''), в отдельных словах...}}<Куçару: [[1968]]-мĕш [[çул]]та [[вырăн]]а тухса тĕпченисем [[Пăяна]] тата [[Урга (юханшыв)|Урга]] шывĕсен бассейнĕсече пурнакан тутарсен чăваш субстрачĕн йĕрĕсем пуррине çирĕплетрĕç: ял ячĕсенче (Петряксы < чăв. Петĕр касси, Бозы < чăв. Пусă), уйрăм [[сăмах]]сенче...> {{Цитата вĕçĕ}} Кунти тутар ялĕсем хăйĕн историйĕпе чăвашсемпе тачă çыхăннине ытти çăлкуçсем те палăртаççĕ. {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|Некоторые чуваши, отатарившись, остались и жили в 1787-х годах в Базлове<ref>[https://shubino-video.ru/2016/12/23/tatarskoe-selo-bazlovo-bozlau-avyilyi/ Татарское село Базлово(Бозлау авылы)]</ref>, }}<Куçару: Хăшпĕр [[чăвашсем]], тутарланнă май, [[1787]]-мĕш çулта [[Пусăллă]]ра пурăнма юлнă> {{Цитата вĕçĕ}} Çавăн пекех<ref>[https://newpozhar-avili.ucoz.ru/news/2007-01-09-1 Немного истории] (А.М. Орлов çырнисенчен илнĕ [[хыпар]])</ref>: {{Цитата пуçламăшĕ}} {{oq|ru|По преданиям, записанным Ф.Юнисовым в Кочко-Пожарках, наряду с татарами жило несколько родов чувашей, выходцев из другого татарского селения Базлова. Он восстановил и их родословные, собрал сведения об их верованиях, обрядах и праздниках. Со временем они приняли ислам и отатарились. Они оставили как память о себе термин “дур” в смысле улицы, части деревни, так названы некоторые из них Чуаш дур, Кочан дур. }}<Куçару: Ф. Юнисов çырса илнисем тăрăх, Кучкай-Пашарта, тутарсемпе пĕрлех, [[Пусăллă]] тутар ялĕнчен тухнă темиçе чăваш ратни пурăннă. Вăл вĕсен ăру йывăçне тишкерсе палартнă, уявĕсем, ĕненĕвĕсем, йăли-йĕркисем пирки хыпарсем пухнă. Вăхат иртнĕçем [[чăвашсем]] ислама куçнă, тутара тухнă. Вĕсенчен "дур" текен [[сăмах]] юлнă, — вăл урама, ялăн пайне пĕлтерет, калăпăр, "Чуаш дур", "Кочан дур".> {{Цитата вĕçĕ}} == Çавăн пекех пăхăр == * [[Чулхула облаçĕнчи тутар ялĕсем]]. * [[Питĕркасси]]. == Вуламалли == == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} ==Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20190609124942/https://shubino-video.ru/2016/06/25/tatarskoe-selo-kamka-kamkino/ Татарское село Камка(Камкино)] * [http://www.komandirovka.ru/cities/lyisaya-gorambx/ Кукшату пирки кĕске информаци.] {{Nizh-obl-geo-stub}} {{Пильна районĕ}} [[Категори:Чулхула облаçĕн ялĕсем]] [[Категори:Пильна районĕ]] hvjlaiotqiazjd7wwqn61ehtm3jivq8 0 79965 878181 876177 2026-10-11T05:16:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878181 wikitext text/x-wiki {{Мусăкçă |Ят = Рой Орбисон |Тăван ят = Roy Orbison |Ӳқерчĕк = Roy Orbison 1965.jpg |Анлăшĕ = 220px |Ӳқерчĕке ăнлантарни = |Фон = solo_singer |Хастар çулсем = [[1954]]—[[1988]] |Патшалăх = {{USA}} |Профессисем = [[вокалист]]<br>{{композитор|Аслă Британи}}<br> {{гитарист|АПШ}} <br>{{актёр|АПШ}}<br>{{юрăç|АПШ}}<br>[[юрă авторĕ]] |Жанрсем = [[рок-н-ролл]]<br>[[рокабилли]]<br>[[кантри]] |Псевдонимсем = The Caruso of Rock <br> The Big O |Ушкăнсем = [[The Traveling Wilburys]] <br>The Wink Westerners <br> The Teen Kings |Лейблсем = [[Sun Records|Sun]], [[Monument Records|Monument]], [[MGM Records|MGM]], [[London Records|London]], [[Mercury Records|Mercury]], [[Asylum Records|Asylum]], [[PolyGram]], [[Virgin Records|Virgin]] |Сайт = [http://www.royorbison.com/ Официаллă сайт] |Викиампар = }} '''Рой Ке́лтон О́рбисон''' ({{lang-en|Roy Kelton Orbison}}; [[ака, 23]], [[1936]], [[Вернон (Техас)|Вернон]] — [[раштав, 6]], [[1988]], [[Нашвилл]]) — [[АПШ|американ]] мусăкçи, [[рок-н-ролл]] пионерĕ, хăйĕн уйрăмла сасă тембрне пула, кăткăс мусăк композицине тата [[эмоциллĕх|эмоцицилле]] карăнтăрса [[баллада|балладăсене]] шăрантарнипе палла тухнăскер. Рой Орбисонăн ачалăхĕ [[Техас]]ра иртнĕ, шкулта чухнех [[рокабилли]] тата [[Кантри|кантри-энд-вестерн]] стилĕсемпе ĕçе пикеннĕ. Хăйĕн пĕрремĕш — сасă çыракан «[[Sun Records]]» фирмăпа — контракчĕ çине Рой [[1956]] çулта [[Мемфис (Теннесси)|Мемфисре]] алă пуснă. Çапах та [[1959]] çулта Орбисон çак лейбла пăрахса «[[Monument Records]]» çине куçать. [[1960-мĕшсем|1960-мĕшсенче]] «Billboard Top Forty» мусăк хит-парадне муçакçăн çирĕм икĕ юрри кĕнĕ, вĕсен хушшинче çак хитсем: ''«[[Only the Lonely]]»'', ''«[[Crying (песня Роя Орбисона)|Crying]]»'', ''«[[In Dreams]]»'' тата ''«[[Oh, Pretty Woman]]»''. [[1960]]—[[1964]] çулсенче вăл американ «Топ-10» кĕрекен тăхăр [[сингл]] сингл тухнă, вĕсен хушшинче «Running Scared» ([[çертме, 5]], [[1961]]) тата «Oh Pretty Woman» ([[авăн, 26]], [[1964]]) чарт-топперсем. [[Аслă Британи|Англире]] твюрăçа хапăллăн кĕтсе илнĕ, унăн виçĕ композицийĕ — («Only The Lonely», «[[It's Over]]» и «Oh, Pretty Woman») — британ чартĕсенче пĕрремĕш вырăнсене йышăннă. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Литература == ;Вырăсла * {{Кĕнеке |автор = Рапацкая Л. А. |пай = 1 |пуçелĕк = Мировая художественная культура: 11 класс. В 2-х частях |вырăн = М. |издательство = Владос |çул = 2009 |страниц = 384 |isbn = }} * {{Кĕнеке |автор = Олег Усманов |пуçелĕк = Герои рок-н-ролла |оригинал = |вырăн = М. |издательство = Олма-Пресс |çул = 2004 |страниц = 288 |isbn = }} ;Акăлчанла * {{cite book |author= Amburn, Ellis |title= Dark Star: The Roy Orbison Story|url= https://archive.org/details/darkstarroyorbis00ambu |publisher=Carol Publishing Group |location= |year=1990 |pages= |isbn=081840518X}} * {{cite book |author=Brown, Tony; Kutner, Jon; Warwick, Neil |title=Complete Book of the British Charts: Singles & Albums |url=https://archive.org/details/completebookofbr0000tony |publisher=Omnibus |location= |year=2000 |pages= |isbn=0711976708}} * {{cite book |author=Clayson, Alan |title=Only the Lonely: Roy Orbison's Life and Legacy |url=https://archive.org/details/onlylonelyroyorb00clay |publisher=St. Martin's Press |location= |year=1989 |pages= |isbn=0312039611}} * {{cite book |author= Clayton, Lawrence and Sprecht, Joe|title=The Roots of Texas Music |url= https://archive.org/details/rootsoftexasmusi0000unse|publisher= Texas A&M University Press |location= |year=2003 |pages= |isbn=1585449970}} * {{cite book |author= Creswell, Toby|title=1001 Songs: The Greatest Songs of All Time and the Artists, Stories, and Secrets Behind Them |url= https://archive.org/details/1001songsgreatso0000cres|publisher= Thunder's Mouth Press |location= |year=2006 |pages= |isbn=1560259159}} * {{cite book |author= Lehman, Peter|title= Roy Orbison: The Invention of An Alternative Rock Masculinity|url= https://archive.org/details/royorbisoninvent0000lehm|publisher= Temple University Press |location= |year=2003 |pages= |isbn=1592130372}} * {{cite book |author=Whitburn, Joel |title= The Billboard Book of Top 40 Hits|url=https://archive.org/details/billboardbookoft0000whit_8edi |publisher= Billboard Books |location= |year=2004 |pages= |isbn=0823074994}} == Каçăсем == * [http://www.royorbison.com/ Официальный сайт Роя Орбисона]{{ref-en}} * [http://www.roy-orbison.ru/ Неофициальный сайт Роя Орбисона в России]{{ref-ru}} * [https://web.archive.org/web/20101107042153/http://www.royorbison.favos.nl/ Неофициальный сайт Роя Орбисона в Нидерландах]{{ref-en}} * [http://rockhall.com/inductees/roy-orbison/ Биография Роя Орбисона] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191101171610/https://www.rockhall.com/inductees/roy-orbison |date=2019-11-01 }} на сайте [[Зал славы рок-н-ролла|Зала славы рок-н-ролла]]{{ref-en}} * [https://www.rollingstone.com/music/news/14639/80199 Рой Орбисон] {{Webarchive|url=https://archive.today/20130201150144/http://www.rollingstone.com/music/news/14639/80199 |date=2013-02-01 }} на сайте «[[Rolling Stone]]»{{ref-en}} * [http://au.lifestyle.yahoo.com/marie-claire/features/life-stories/article/-/5869871/roy-orbison-the-big-o/ Рой Орбисон: Большой О] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100217030901/http://au.lifestyle.yahoo.com/marie-claire/features/life-stories/article/-/5869871/roy-orbison-the-big-o/ |date=2010-02-17 }} история жизни в журнале ''«[[Marie Claire]]»''{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20090419141255/http://roy.orbison.dk/index.asp Рой Орбисон в Дании] Путеводитель по музыке Орбисона{{ref-en}} * [http://www.jerseygirlssing.com/RonnieRadioPage.html Частное телефонное интервью Роя Орбисона с Ронни Алленом (1975)]{{ref-en}} * [http://www.50connect.co.uk/features_and_regulars/celebrity_interviews/roy_orbison_-_an_interview_with_barbara_orbison?SQ_DESIGN_NAME=printer_friendly Интервью с Барбарой Орбисон]{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ref-en}} {{Рой Орбисон}} {{Traveling Wilburys}} [[Категори:Рой Орбисон]] [[Категори:Рокабилли вылякансем]] [[Категори:Рок-н-ролл вылякансем]] [[Категори:АПШ рок-мусăкçисем]] [[Категори:Шлягерсене вылякансем]] [[Категори:Миокард инфаркчĕпе вилнисем]] [[Категори:«Грэмми» преми лауреачĕсем]] [[Категори:Traveling Wilburys мусăкçисем]] [[Категори:Холливудри «Мухтав аллейи»]] [[Категори:Вествуд çăвинче пытарнисем]] [[Категори:АПШ рок-вокалисчĕсем]] [[Категори:АПШ рок-гитарисчĕсем]] [[Категори:Grammy Lifetime Achievement Award лауреачĕсем]] r352wljabwtnwbs3osd8aab47au5vxf 0 88882 878169 767510 2026-10-10T18:11:58Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878169 wikitext text/x-wiki [[File:Coffee pot (AM 9033-4).jpg|thumb|Кофе савăчĕ]] '''Кофе савăчĕ''' — Хатĕрленĕ кофĕне ярса ăна кайран валеçсе пама апат сĕтелĕ çине лартмалли савăт. Çапах та хальхи вăхăтра кофе хатĕрлемелли (пĕçермелли) ятарлă хатĕрсем пур та, вăл вара хăй те сĕтел çине лартма юрăхлă. == Вуламалли == *Кофейник // Словник української мови : в 11 т. — К. : Наукова думка, 1970—1980. *Полоскательницы // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VII. — Стб. 196—197 *Л. В. Беловинский. Полоскательница // Иллюстрированный энциклопедический историко-бытовой словарь русского народа. XVIII — начало XIX в. / под ред. Н. Ерёминой. — М.: Эксмо, 2007. — С. 506. — 784 с.: — ил. с. — 5 000 экз. — ISBN 978-5-699-24458-4. *Miki Sakuraba. Evolution of Porcelain Tea Ware in Europe From Hizen Porcelain Tea Ware to European Porcelain Tea Service (англ.) // *Cultural Reproduction on its Interface: From the Perspectives of Text, Diplomacy, Otherness, and Tea in East Asia. — Knasai University, 2010. — 31 марта. — P. 227—242. Архивланă: 30, июль, 2017. *Полоскательница // Толковый словарь Ушакова *Сахарницы // Товарный словарь / И. А. Пугачёв (главный редактор). — М.: Государственное издательство торговой литературы, 1959. — Т. VII. — Стб. 1050—1052 *Edward Wenham. Evolution of the tea set (англ.) // The Antiquarian. — New York, 1927. — June (vol. VIII, no. 5). — P. 41—46. *Квасник в Большой советской энциклопедии *Зданович Л. И. Кулинарный словарь. 2001. («Квасник» статьяна пăхмалла) == Каçăсем == {{wiktionary|кофе савăчĕ}} * [http://www.buechlberg.de/index.php/kaffeekannenmuseum.html Kaffeekannenmuseum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190403023443/https://www.buechlberg.de/index.php/kaffeekannenmuseum.html |date=2019-04-03 }} in Büchlberg * [https://web.archive.org/web/20131006201827/http://kaffeekannenmuseum.de/kaffeekannenmuseum/gaststaette-museum.html Kaffeekannenmuseum] in Schöppenstedt *[https://books.google.com/books?id=FfdAAQAAMAAJ&pg=RA3-PR16 Old Sugar Bowls] // The House Beautiful, 1911.{{ref-en}} * [http://www.farforik.com/index.php?categoryID=14 Квасники] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090710040222/http://www.farforik.com/index.php?categoryID=14 |date=2009-07-10 }} {{Савăт-сапа}} {{Кофе}} [[Категори:Савăт-сапа]] [[Категори:Кофе хатĕрчĕкĕ]] 7se24fepmb245k8gj7q0o0yp0zxkego 0 100972 878164 872604 2026-10-10T12:23:18Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878164 wikitext text/x-wiki {{пĕр хушаматлисем|Зеньковский}} {{Философ |ят = Василий Васильевич Зеньковский |портрет = Зеньковский, Василий Васильевич.jpg |анлăшĕ = |çуралнă вăхăт = [[1881]], [[утă, 16]] |çуралнă вырăн = {{ÇВ|Проскуров|Хмельницкире}},<br> [[Подольск кĕпĕрни]],<br> [[Раççей империйĕ]] |вилнĕ вăхăт = [[1962]], [[çурла, 5]] |вилнĕ вырăн = {{ВВ|Париж|Парисре}}, [[Франци]] |гражданлăх = {{Раççей империйĕ}} <small>(1881—1917)</small>→<br>{{Ялавлани|Украина тытăмĕ}} <small>(1918)</small>→<br>{{Ялавлани|Югослави короллĕхĕ}} <small>(1920—1923)</small>→<br>{{Ялавлани|Чехословаки}} <small>(1923—1926)</small>→<br>{{Ялавлани|АПШ|1912}} <small>(1926—1927)</small>→<br>{{Ялавлани|Франци}} <small>(1927—1962)</small> |ăсчах хисепĕ = [[профессор]] (1916) |ăсчах степенĕ = философи [[магистр]]ĕ (1915)<br>чиркӳ ăслăхĕсен тухтăрĕ (1948) |чĕлхе = [[Вырăс чĕлхи|вырăс]] |шкул = [[Вырăс тĕнĕн философийĕ]] |тĕлĕ = [[Европăри философи]] |тапхăр = [[Хальхи философи]] |кăсăксем = [[Турă сăмахлăхĕ]], [[философи антропологийĕ]], [[онтологи]], [[гносеологи]], [[христиан мистицизмĕ]], [[философи историйĕ]], [[психологи]], [[эксперименталистика психологийĕ]], [[ачасен психологийĕ]], [[педагогика]], [[литература пĕлĕвĕ]] |идейăсем = |малтанхисем = [[Писарев Дмитрий Иванович|Писарев]], [[Соловьёв Владимир Сергеевич|Соловьёв]], [[Чаадаев Пётр Яковлевич|Чаадаев]], [[Достоевский Фёдор Михайлович|Достоевский]], [[Гоголь Николай Васильевич|Гоголь]], [[Булгаков Сергей Николаевич|Булгаков]], [[Шестов Лев Исаакович|Шестов]] |хыççăнхисем = [[Тихомиров Борис Николаевич|Тихомиров]], [[Верховской Сергей Сергеевич|Верховской]], [[Зандер Лев Александрович|Зандер]], [[Иоанн (Шаховской)]], [[Струве Никита Алексеевич|Струве]] }} '''Василий Васильевич Зеньковский''' (16.7.1881, [[Хмельницкий (хула)|Проскуров]], [[Подольск кĕпĕрни]] — 5.8.1962, [[Парис]]) — [[Вырăс тĕн философийĕ|вырăс тĕн философĕ]], [[турă сăмахçи]], [[культуролог]] тата [[педагог]]. [[Константинополь патриархачĕ]]н [[Вырăс прихучĕсен Анăç Европăри экзархачĕ]]сен юрисдикцинчи [[протопресвитер]]. Зеньковский шухăшĕсемпе христиан [[мистицизм|мистикĕ]] пулать<ref>[http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/111696.html Христианско-педагогическая антропология В. В. Зеньковского в современном контексте] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141031130648/http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/111696.html |date=2014-10-31 }}</ref>. == Биографи == Ашшĕ — педагог, гимнази директорĕ, чиркӳри староста. Маçаккăшĕ — кавалери офицерĕ, отставкăна тухсан сăваплăхçă пулса тăнă. === Пĕлӳ илни === Киеври 2-мĕш гимназире вăтам пĕлӳ илнĕ. Тăватă çул [[Сăваплă Владимир университечĕ|Киев университечĕн]] физика-математика факультетĕнче вĕреннĕ, истори-филологи факультетĕнче вĕренсе тухнă (1909), университетре [[профессор]] хисепне тивĕсмешкĕн хăварнă. 1913—1914 çулсенче [[Германи]]ре тата [[Итали]]ре ăслăх командировкинче пулнă. == Пултарулăх ĕçĕсем == * [https://web.archive.org/web/20180629183111/http://books.e-heritage.ru/book/10072368 Проблема психической причинности.] — Киев, изд. ун-та св. Владимира, 1914. — VIII, 435 с. * Россия и православие. — Киев, 1915. * [https://azbyka.ru/otechnik/Vasilij_Zenkovskij/psihologija-detstva/ Психология детства.] — Берлин : Русская книга, 1923. — 348 с. — Переизд.: Лейпциг : Сотрудник, 1924. ([http://needknow.avmoskalenko.ru/VVZenk01/index.htm Текст] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141031114317/http://needknow.avmoskalenko.ru/VVZenk01/index.htm |date=2014-10-31 }}) * [http://www.odinblago.ru/path/1/8/ Религиозное движение среди русской молодежи за границей.]// [[Путь (журнал)|Путь]]. — 1925. — № 1. — С. 121—127 * [http://www.odinblago.ru/path/2/15/ Delacroix. La religion et la foi и др. книги.]// Путь. — 1926. — № 2. — С. 149—152 * [http://www.odinblago.ru/path/3/4/ Автономия и теономия.]// Путь. — 1926. — № 3. — С. 46-64 * [http://www.odinblago.ru/zenk_rus_misl_i_evropa Русские мыслители и Европа] Париж, [[Ymca-press]]. — 1926. — 291 c.<ref>В России книга переиздана в 1997 году московским издательством «Республика».</ref> * [http://www.odinblago.ru/path/7/1/ Свобода и соборность.]// Путь. — 1927. — № 7. — С. 3-22 * [http://www.odinblago.ru/path/8/4/ Факты и наблюдения (психология современной молодежи).]// Путь. — 1927. — № 8. — С. 73-88 * [http://www.odinblago.ru/pm_1/10 Апологетика (рецензия).]// Православная мысль. — 1928. — 1. — C. 219—222 * Дар свободы. Париж, 1928. * О чуде. Париж, 1928. * [http://www.odinblago.ru/kult_dualizma Система культурного дуализма. Париж], 1929. * [http://www.odinblago.ru/path/22/8 Съезд в Афинах.] // Путь. — 1930. — № 22. — С. 116—125 * [http://www.odinblago.ru/path/24/1 Преодоление платонизма и проблема софийной твари.] // Путь. — 1930. — № 24. — С. 3-40 * [http://www.odinblago.ru/path/26/9 Hoyle. The teaching of Karl Barth.] // Путь. — 1931. — № 26. — С. 127—129 * [http://www.odinblago.ru/path/28/6 Г. В. Флоровский. Восточные Отцы IV-го века.] // Путь. — 1931. — № 28. — С. 101—102 * [http://www.odinblago.ru/path/28/7 Pierre Lhande. Le Christ dans la Banlieue и Pierre Lhande. Le Dieu qui bouge.] // Путь. — 1931. — № 28. — С. 102—104 * [http://www.odinblago.ru/path/30/8 H.О. Лосский: Ценность и бытие. Y.M.С.A. Press 1931.] // Путь. — 1931. — № 30. — С. 110—111 * [http://www.odinblago.ru/path/31/10 Heiler. Im Ringer um die Kirche.] // Путь. — 1931. — № 31. — С. 89-91 * [http://www.odinblago.ru/path/32/5 О значении воображения в духовной жизни.]// Путь. — 1932. — № 32. — С. 90-102 * [http://www.odinblago.ru/path/32/9 Типы мировоззрений Н. О. Лосского.] // Путь. — 1932. — № 32. — С. 107—109 * [http://www.odinblago.ru/path/33/8 Леонид А. Матвеев. Есть ли чудо?]// Путь. — 1932. — № 33. — С. 76-77 * [http://www.odinblago.ru/path/34/7 Maritain. Le songe de Descartes 1932.] // Путь. — 1932. — № 34. — С. 71-72 * [http://www.odinblago.ru/path/34/8 Facing a World Crisis (Report of World Committee of YMCA. 1932)]// Путь. — 1932. — № 34. — С. 72-73 * [http://www.odinblago.ru/path/37/2 Проблема красоты в миросозерцании Достоевского.] // Путь. — 1933. — № 37. — С. 36-60 * [http://www.odinblago.ru/path/55/7 E. Brunner. Der Mensch im Wiederspruch.] // Путь. — 1934. — № 38. — С. 81-82 * [http://www.odinblago.ru/path/42/4 Кризис протестантизма в Германии.] // Путь. — 1934. — № 42. — С. 56-67 * [http://www.odinblago.ru/path/43/9 Basil Mathews John R. Mott. World citizen.] // Путь. — 1934. — № 43. — С. 82-83 * [http://www.odinblago.ru/path/44/10 Oecumenica.]// Путь. — 1934. — № 44. — С. 75 * [http://old.st-tver.ru/biblioteka-2/z/3075-zenkovskij-v-v/25975-zenkovskij-v-v-problemy-vospitaniya-v-svete-khristianskoj-antropologii-chast-1-1934 Проблемы воспитания в свете христианской антропологии. Часть 1. — 1934]{{Ĕçлемен каçă|date=December 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.odinblago.ru/path/50/5 Памяти проф. Г. И. Челпанова.] // Путь. — 1936. — № 50. — С. 53-56 * [http://www.odinblago.ru/path/53/7 Irenikon.]// Путь. — 1937. — № 53. — С. 85-86 * [http://www.odinblago.ru/path/54/9 Igor Smolitsch. Leben und Lehren der Starzen.] // Путь. — 1937. — № 54. — С. 76-77 * [http://www.odinblago.ru/path/56/2 Зло в человеке.]// Путь. — 1938. — № 56. — С. 19-36 * [http://www.odinblago.ru/pm_5/2 Памяти Митрополита Евлогия]// Православная мысль. — 1947. — 5. — C. 19-22 * [http://www.odinblago.ru/pm_5/5 Чаадаев как религиозный мыслитель]// Православная мысль. — 1947. — 5. — C. 75-94 * [http://www.odinblago.ru/filosofiya/zenkovskiy/istoriya_russkoy_filosofii/ История русской философии.] Париж, [[YMCA-PRESS]], Т. 1. 1948. — 470 с.; Т. 2. 1950. — 478 с. ** ''Зеньковский В. В.'' История русской философии / Вступ. ст., подгот. и примеч. [[Сербиненко, Вячеслав Владимирович|В. В. Сербиненко]]. — М., 2001. — 880 с. * [http://www.odinblago.ru/prav_misl_6/5 Об участии Бога в жизни мира] // Православная мысль. — 1948. — 6. — C. 74-88 * [http://www.odinblago.ru/pm_8/4 Окамененное нечувствие (У истоков агрессивного безбожия)] // Православная мысль. — 1951. — 8. — C. 35-46 * [http://www.odinblago.ru/zenk_vera_i_znanie Вера и знание.]// Православие в жизни. — 1953. — С. 27-53 * Принципы православной антропологии. Штутгарт, 1953 (на немецком языке) * [http://www.odinblago.ru/principi_prav_antrop/ Принципы православной антропологии]// Вестник РСХД, Париж, 1988. — № 153 — С. 5-91 * [http://www.oodinblago.ru/pm_9/4 Судьба халкидонских определений.]{{Ĕçлемен каçă|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июнь 2018 |bot=InternetArchiveBot }} // Православная мысль. — 1955. — 9. — C. 51-64 * [http://www.odinblago.ru/pm_10/3 Идея всеединства Владимира Соловьёва.]// Православная мысль. — 1955. — 10. — C. 45-59 * Наша эпоха. Париж, 1955. * [https://azbyka.ru/otechnik/Vasilij_Zenkovskij/na-poroge-zrelosti-besedy-s-yunoshestvom-o-voprosah-pola/ На пороге зрелости.] Париж, 1955. * [http://www.odinblago.ru/osnovnoe_bogoslovie/zenkovsky/ Апологетика]. Париж, 1957. — 262 с. * [http://www.odinblago.ru/pedagogika/4 Русская педагогика в XX веке.] Париж:, 1960. * Н. В. Гоголь. Париж, YMCA-press, 1961. * [http://krotov.info/libr_min/08_z/enk/ovsky_00.html Основы христианской философии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120515013523/http://krotov.info/libr_min/08_z/enk/ovsky_00.html |date=2012-05-15 }}. Франкфурт, 1961—1964. Т. 1—2. * [http://www.odinblago.ru/spektorsky Е. В. Спекторский]// Русская религиозно-философская мысль XX века. Сборник статей под редакцией Н. П. Полторацкого. Питтсбург, 1975. — С. 317—321 * [http://www.odinblago.ru/pedagogika/ Педагогика.] Клин, 2002. * [http://www.odinblago.ru/problemi_vospitania/ Проблемы воспитания в свете христианской антропологии.] Клин, 2002. * [http://www.odinblago.ru/problemi_vospitania/8 Церковь и школа.] * Зеньковский В. В. [http://www.rp-net.ru/store/element.php?IBLOCK_ID=30&SECTION_ID=258&ELEMENT_ID=3122 Собрание сочинений.] — Т. 1: О русской философии и литературе: Статьи, очерки и рецензии (1912—1961), Т. 2: О православии и религиозной культуре: Статьи и очерки (1916—1957) * Зеньковский В. В. Пять месяцев у власти: Воспоминания / Под редакцией [[Колеров, Модест Алексеевич|М. А. Колерова]]. — М.: Издательский дом REGNUM, 2011. — 648 с. (Серия «Исследования по истории русской мысли». Том 15). ISBN 987-5-91887-013-6 [https://web.archive.org/web/20111216054802/http://www.iarex.ru/books/book60.pdf PDF] * [http://www.odinblago.ru/pamati_shestova/ Памяти Л. И. Шестова.] Париж, 1939 г. — С. 8-14 * [http://www.odinblago.ru/cerk_nac/ Церковный национализм.] // Вестник РСХД, Мюнхен, 1949. — С. 8-20 * [http://www.odinblago.ru/cerkov_i_mir/ Церковь и мир.] // Вестник РСХД, Мюнхен, 1949. — С. 7-11 * [http://www.odinblago.ru/osnovi_pravosl_antropol/ Основы православной антропологии.] // Вестник РСХД, Мюнхен, 1949. — С. 11-16 * [http://www.odinblago.ru/idea_hrist_realizma/ Идея христианского реализма. (По поводу книги С. Л. Франка «Свет во тьме»).] // Вестник РСХД, Париж—Нью-Йорк, 1954. — С. 19-22 * [http://www.odinblago.ru/duh_probl_vremeni/ Духовные проблемы нашего времени.] // Вестник РСХД, Париж, 1951. — С. 6-11 * [http://www.odinblago.ru/falsific_ist_filos/ Кто фальсифицирует историю русской философии.] // Вестник РСХД, Париж—Нью-Йорк, 1955. — № 39 — С. 30-35 * [http://www.odinblago.ru/problema_kulturi_buharev/ Проблемы культуры в русском богословии. Бухарев.] // Вестник РСХД, Париж, 1952. * [http://www.odinblago.ru/problema_kulturi/ Проблемы культуры в русском богословии. Μ. Μ. Тареев] // Вестник РСХД, Париж, 1953. — № 28 — С. 2-15 * [http://www.odinblago.ru/obsh_zakoni/ Общие законы экономической жизни] // Вестник РСХД, Париж, 1991. — № 161 — С. 71-101 == Литература == * Адрес прот. Василию Зеньковскому от профессоров Св. Владимирской Духовной Академии // «[[Вестник русского христианского движения|Вестник Русского Студенческого Христианского Движения]]». — Париж — Нью-Йорк — Москва — 1961. — № 61 * Верховский С. С. Василий Зеньковский // «[[Новый Журнал]]». — 1962. — № 70. — С. 271—285 * Верховский С. С. К восьмидесятилетию отца Василия Зеньковского // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж — Нью-Йорк. — 1961. — № 61 * Григорьев Д., священник. О. Василий Зеньковский // Русская религиозно-философская мысль XX века. Сборник статей. — Питтсбург. — 1975. — С. 231—239 * [[Зайцев Борис Константинович|Зайцев Б.]] Ушедшему // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — 1962. — № 66-67. — С. 22-24 * Зандер Л. А. Отец Василий как общественный деятель // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». Париж. — Нью-Йорк. — 1962. — № 66-67. — С. 24-22 * Иоанн (Шаховской), архиепископ. 80-летие отца Василия // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж. — Нью-Йорк. — 1961. — № 61. — С. 4-5 * Князев А., протоиерей. Отец Василий Зеньковский // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». Париж. — Нью-Йорк. — 1962. — № 66-67. — С. 15-19 * Морозов И. В. Отец Василий — друг молодежи // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». Париж. — Нью-Йорк. — 1962. — № 66-67. — С. 27-33 * Нивьер, Антуан. Православные священнослужители, богословы и церковные деятели русской эмиграции в Западной и Центральной Европе. 1920—1995: Биографический справочник. М.: [[Русский путь (издательство)|Русский путь]]; Париж: [[ИМКА-Пресс|YMCA-Press]], 2007. С. 209—211. ISBN 978-5-85887-206-1 * Памяти отца Василия Зеньковского / Вступ. Е. Н. Берга. — Париж. — 1984. — 124 С. * Протоиерей Василий Васильевич Зеньковский. Биографический очерк. Текст сочинения. Библиография // Русские философы: Проблемы христианства и культуры в истории духовной критики XX века. Биографические очерки. Тексты сочинений. Библиография. / РГБ; Сост. Л. Г. Филонова. — М.: Пашков дом. — 2002. — С. 89-148 * Ребиндер А. А., протоиерей. Проф. Прот. В. Зеньковский. Апологетика // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж — Нью-Йорк — Москва — 1958. — № 51 * Струве Н. А. Памяти отца Василия // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж. — Нью-Йорк. — 1962. — № 66-67. — С. 33-35 * Струве Н. А. Отец Василий Зеньковский. Последние дни // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж. — Нью-Йорк. — 1962. — № 66-67. — С. 5-7 * {{кĕнеке|автор= Тихомиров Б. Н.|пай= Дискуссионные вопросы интерпретации христианского мировоззрения Достоевского в свете работ В. В. Зеньковского|пуçелĕк= Достоевский и XX век|ссылка= |томов= 2|ответственный= Под ред. [[Касаткина Татьяна Александровна|Т. А. Касаткиной]]|кăларăм= Научное издание|вырăн= М.|издательство= ИМЛИ РАН|çул= 2007|том= 1|страницы= 199—216|страниц= |isbn= 978-5-9208-0284-2|ref= Тихомиров}} * Юрьев В. А. протоиерей. Юбилей о. Василия Зеньковского // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж. — Нью-Йорк. — 1961. — № 61. — С. 4-5 * Юрьев В. А., протоиерей. К кончине протоиерея В. Зеньковского // «Вестник Русского Студенческого Христианского Движения». — Париж. — Нью-Йорк. — 1962. — № 66-67. — С. 20-22 * ''Ребиндер Ю. И.'' [http://old.pstgu.ru/download/1354621154.stud-sbornik_2011.pdf#page=56 Воплощение этических и эстетических идеалов христианства в личности отца Василия Зеньковского] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211219163405/http://old.pstgu.ru/download/1354621154.stud-sbornik_2011.pdf#page=56 |date=2021-12-19 }} // Сборник студенческих научных работ. 2011. — М.: Изд-во ПСТГУ, 2011. — C. 56-63 — 132 c. == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20071015025309/http://pokrov-forum.ru/action/scien_pract_conf/pokrov_reading/sbornik_2005-2006/txt/timashkov.php Христианская гносеология В. В. Зеньковского как метод педагогического исследования] * [https://web.archive.org/web/20160308210054/http://1.emissia.peterhost.ru/offline/2007/1139.htm Принципы воспитания целостной личности В. В. Зеньковского] * [https://web.archive.org/web/20081203165429/http://vpn.int.ru/index.php?name=Biography Зеньковский, Василий Васильевич — Биография. Библиография. Высказывания] * [http://krotov.info/history/20/1910/zenkov_1.htm Протопресвитер Василий Зеньковский. Пять месяцев у власти. Воспоминания] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140221053711/http://www.krotov.info/history/20/1910/zenkov_1.htm |date=2014-02-21 }} * [http://www.krotov.info/libr_min/z/znamens/zenk_10.html Биография] * [https://web.archive.org/web/20070919124819/http://www.ortho-rus.ru/cgi-bin/ps_file.cgi?4_3710 Биография] k4lxkey539gufs1v7p8s4pdtgryzsdu 0 109633 878185 790595 2026-10-11T07:11:54Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878185 wikitext text/x-wiki {{Хаçат | ячĕ = «Советская Россия» | ӳкерчĕк = [[File:Sov ross logo.svg|300px]] | алпусни = | тĕс = политика хаçачĕ | формат = [[А2]] | никĕсленĕ = [[1956]] | харпăрçăсем = | кăларакан = | редактор = Валентин Чикин | тĕп редактор = | штат = | политика енчен = | тираж = 300 000 | тĕп офис = [[Мускав]],<br> Правда ур., 24 | ISSN = | веб-сайт = http://www.sovross.ru/ | чыславсем = {{Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ|тĕс=МИХ}} }} '''«Советская Россия»''' — [[СССР|совет]] тата раççей хаçачĕ. == Истори == {{Çырмалла}} == Ĕç-хĕлĕ == === Совет Союзĕнче === === Тĕп редакторсем === {{Çырмалла}} == Асăрхавсем == {{асăрхавсем}} == Каçăсем == * [https://web.archive.org/web/20230601130337/https://sovross.ru/ Сайт газеты] [[Категори:Раççей хаçачĕсем]] [[Категори:Вырăсла хаçатсем]] hy4yvpxh6vkonqrk4ba1oejm3g8bfbs 0 114452 878186 812017 2026-10-11T07:43:23Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878186 wikitext text/x-wiki '''Стокс теореми''' — [[дифференциаллă геометри]]ра тата [[математикăлла анализ]]ра: [[дифференциаллă форма|дифференциаллă формăсене]] [[интеграл]]лассин тĕп теоремисенчен пĕри, вăл [[векторла анализ]]ри темиçе теоремăна пĕтĕмлетет. [[Стокс, Джордж Габриэль|Дж. Г. Стокс]] ячĕпе çапла каланă. Калăпăр, [[Ориентаци#Нумайсăнарлăхсем|ориентациленнĕ]] тата <math>n</math> хапаллă <math>M</math> нумайсăнарлăхра плюсла ориентациленнĕ [[Чикĕленевлĕх|чикĕленевлĕ]] <math>p</math>-виçеллĕ <math>\sigma</math> (<math>1\leqslant p\leqslant n</math>) [[айнумайсăнарлăх]] тата çаплах <math>C^1</math> класри <math>p-1</math> капашлă <math>\omega</math> [[дифференциаллă форма]] пур. Вара, енчен если подмногообразия <math>\partial\sigma</math> айнумайсăнарлăхăн [[чикĕ (топология)|чикки]] плюсла ориентациленнĕ пулсан, çакă килсе тухать : <math>\int\limits_\sigma d\omega=\int\limits_{\partial\sigma}\omega,</math> кунта <math>d\omega</math> символ <math>\omega</math> [[Дифференциаллă форма|формăн]] тулаш дифференциалне кăтартать. == Литература == * ''[[Фихтенгольц, Григорий Михайлович|Фихтенгольц Г. М.]]'' [https://web.archive.org/web/20231210003623/http://mat.net.ua/mat/Fihtengolc-Matanaliz-p3.htm Курс дифференциального и интегрального исчисления — Т. 3] * ''[[Арнольд, Владимир Игоревич|Арнольд В. И.]]'' [http://sci-lib.com/books/A/arnold_01.djvu Математические методы классической механики (djvu)]{{Ĕçлемен каçă|date=December 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Июнь 2019 |bot=InternetArchiveBot }} {{недоступная ссылка|число=18|месяц=05|год=2013|url=http://sci-lib.com/books/A/arnold_01.djvu}} * ''[[Картан, Анри|Картан А.]]'' Дифференциальное исчисление. Дифференциальные формы. — М.: Мир, 1971. == Çавăн пекех == * [[Векторла анализ]] * [[Дифференциаллă форма]] * [[Векторла анализ формисем]] * [[Дифференциаллă геометри тата топологи]] [[Категори:Векторла анализ]] [[Категори:Математикăлла анализ теоремисем|Стокс]] [[Категори:Дифференциаллă формăсем]] [[Категори:Дифференциаллă геометри тата топологи]] [[Категори:Иккĕлĕх теорийĕ]] [[Категори:Джордж Габриэль Стокс]] bay9fsweuh696vi7wyww38dp1tpdj06 0 114526 878184 812148 2026-10-11T06:36:00Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878184 wikitext text/x-wiki {{Пĕлтерĕшсем}} '''Сели́тра''' — [[сĕлтĕ]]лле тата сĕлтĕлле-çĕрле металсен нитрачĕсенчен (вăл шутра вĕсен кристаллогидрачĕсенчен) тата [[Аммоний|аммонийрен]] тăракан [[минерал]]семшĕн [[тривиаллĕ ят]] пулса тăрать. Кунашкал ят, ахăртнех, {{lang-la|sal nitrum}} тенинчен тухнă<ref>[https://vasmer.lexicography.online/%D1%81/%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%82%D1%80%D0%B0 Происхождение слова селитра] {{Ĕçлемен каçă|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Этимологический словарь Фасмера.</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Çавăн пекех == {{wiktionary|селитра}} * [[Органикăлла мар пĕрлешӳсен тривиаллĕ ячĕсем]] == Литература == * Химическая энциклопедия / Редкол.: Кнунянц И.Л. и др.. — М.: Советская энциклопедия, 1995. — Т. 4 (Пол-Три). — 639 с. — ISBN 5-82270-092-4. [[Категори:Нитратсем (минералсем)]] [[Категори:Минералсем, алфавитпа]] [[Категори:Минералсен классификацийĕ]] [[Категори:Селитра]] s22szbarqsszk51njixsyhhxvgic9rn 0 129272 878187 872117 2026-10-11T07:53:59Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878187 wikitext text/x-wiki [[File:Arca del santo 03.jpg|thumb|]] '''Сумасăву''' — кам е мĕн тĕлĕшпе те пулин пысăккăн сумланине, тарăннăн хисепленине<ref>[http://tolkslovar.ru/p16320.html Словари Ефремовой и Ушакова] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190926065824/http://tolkslovar.ru/p16320.html |date=2019-09-26 }}.</ref> кăтартни-палăртни. == Çавăн пекех == * [[Хисеплев]] == Вуламалли == * Зорин В. И. Уважение // Евразийская мудрость от А до Я: философский толковый словарь. — Алматы: Создік-Словарь, 2002. — 408 с. * Кашепов В. П. Комментарий к ст. 21 Конституции России // Комментарий к Конституции Российской Федерации / под ред. Л. А. Окунькова. — 2-е, доп. и перераб. — М.: Издательство БЕК, 1996. — ISBN 5-85639-159-4. * Уважение // Словарь по этике / Под ред. И. С. Кона. — М.: Политиздат, 1981. — 430 с. == Каçăсем == {{Викисловарь|сумасăву}} * [http://www.eqi.org/respect.htm Respect — What it is, Where it comes from, Difference between fear, obedience and respect]{{ref-en}} * [https://web.archive.org/web/20201206195754/https://www.respectresearchgroup.org/ respectresearchgroup.org]{{ref-en}} == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} {{Эмоциллĕ процессем}} [[Категори:Этикăри ăнлавсем]] [[Категори:Харкамлăхсен хутшăнăвĕсем]] [[Категори:Сум]] 96ruc0viq5henrnuwmmrf7h5msaqlj7 0 129868 878166 873813 2026-10-10T14:58:34Z InternetArchiveBot 28304 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 878166 wikitext text/x-wiki [[File:Jean Louis Ernest Meissonier (1815-1891) - The Hired Assassins (Les Bravi) - P327 - The Wallace Collection.jpg|thumb|The Hired Assassins, (Jean Louis) Ernest Meissonier, 1852, from the Wallace Collection]] {{Пĕлтерĕшсем|Кĕрĕшнĕ вĕлеревçĕ (пĕлтерĕшсем)}} :{{redirect|Киллер|Киллер (пĕлтерĕшсем)}} '''Кĕрĕшнĕ вĕлеревçĕ'''<ref>Антонян Юрий Миранович. [https://cyberleninka.ru/article/n/naemnye-ubiytsy-kak-osobo-opasnye-prestupniki Наемные убийцы как особо опасные преступники]</ref>, е '''ки́ллер'''<ref>[https://sl.ceur.ru/dictionary/item113790/ Киллер] — СЛОВАРЬ ЭКСПЕРТА.</ref> ({{lang-en|killer}} — «вĕлеревçĕ») — вĕлерÿ ĕçпулăмне хăйĕн хистевĕпе мар, тÿлевлĕн е саккаспа тăвакан çын<ref>Комментарий к Уголовному кодексу Российской Федерации. Под ред. В. М. Лебедева. — 8-е изд. — Юрайт.</ref>. == Асăрхавсем == {{Асăрхавсем}} == Каçăсем == {{Викисловарь|киллер}} * [https://web.archive.org/web/20190818120504/https://posmotre.li/%D0%9D%D0%B0%D1%91%D0%BC%D0%BD%D1%8B%D0%B9_%D1%83%D0%B1%D0%B8%D0%B9%D1%86%D0%B0 Наёмный убийца] *[https://www.fbi.gov/news/stories/2013/january/murder-for-hire/murder-for-hire Murder-for-Hire: Web Hits of a Deadly Kind] ([[Federal Bureau of Investigation|FBI]]) {{Внешние ссылки}} [[Категори:Кĕрĕшнĕ вĕлеревçĕсем| ]] [[Категори:Киллер]] awvityt1xcp2kwc8fg8qzuq4azcsw9z 0 130978 878165 2026-10-10T14:32:16Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «[[Ӳкерчĕк:Modernphysicsfields.svg|450px|thumb|]] Уйăн квантла теорийĕ [[Категори:Уйăн квантла теорийĕ]]» 878165 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Modernphysicsfields.svg|450px|thumb|]] Уйăн квантла теорийĕ [[Категори:Уйăн квантла теорийĕ]] 85sexw6vam5uof41yo0j6dd4pi0330l 878167 878165 2026-10-10T15:00:32Z Ellodanis5 17302 878167 wikitext text/x-wiki [[Ӳкерчĕк:Modernphysicsfields.svg|450px|thumb|]] '''Уйăн квантла теорийĕ'''('''КТП'''), физика уйрăмĕ. == Литература == == Каçăсем == * {{cite web |author = Владимиров A. A.|url = http://theor.jinr.ru/~diastp/winter13/lectures/vladimirov.pdf|title = Введение в квантовую теорию поля|lang=ru |pages=— 54 c|website = |publisher = |date = 2013|access-date = 2023-09-18 |ref=Владимиров}} {{Тулаш каçăсем}} [[Категори:Уйăн квантла теорийĕ]] 0ut1psq5zym7kmg1ho9qj9gzx9adk2x 10 130979 878170 2026-10-10T18:21:02Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Променад, Нордернай, Нижняя Саксония, Германия» 878170 wikitext text/x-wiki Променад, Нордернай, Нижняя Саксония, Германия g8ts0tdvx8brskgtt1bvy7x309pyjjw 10 130980 878171 2026-10-10T18:21:54Z Ymblanter 7764 Ҫӗнӗ страница: «Norderney, Promenade -- 2025 -- 9281.jpg» 878171 wikitext text/x-wiki Norderney, Promenade -- 2025 -- 9281.jpg dctss2a49ej34dw3crtjk2yzsktewih 15 130981 878180 2026-10-11T04:52:51Z Ellodanis5 17302 Ҫӗнӗ страница: «Юрласси темелле ~~~~» 878180 wikitext text/x-wiki Юрласси темелле [[Хутшăнакан:Ellodanis5|Ellodanis5]] ([[Хутшăнаканăн канашлу страници:Ellodanis5|сӳтсе явни]]) 04:52, 11 Юпа уйӑхӗн 2026 (UTC) s7vnoxw1y0mlnztblqtdotxovrf444a