Википеди
cvwiki
https://cv.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%C4%95%D0%BF_%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%86%D0%B0
MediaWiki 1.47.0-wmf.24
first-letter
Медиа
Ятарлă
Сӳтсе явасси
Хутшăнакан
Хутшăнаканăн канашлу страници
Википеди
Википеди сӳтсе явмалли
Ӳкерчĕк
Ӳкерчĕке сӳтсе явмалли
MediaWiki
MediaWiki сӳтсе явмалли
Шаблон
Шаблона сӳтсе явмалли
Пулăшу
Пулăшăва сӳтсе явмалли
Категори
Категорине сӳтсе явмалли
TimedText
TimedText talk
Модуль
Обсуждение модуля
Event
Event talk
Ҫӗрпӳ (хула)
0
4916
878317
788832
2026-10-20T22:27:43Z
Aslati
36702
Aslati [[Çĕрпӳ (хула)]] страницӑн ятне [[Ҫӗрпӳ (хула)]] ҫине улӑштарчӗ
788832
wikitext
text/x-wiki
{{Ытти пĕлтерĕшсем|Çĕрпӳ (пĕлтерĕшсем)}}
{{Хула çинчен|Çĕрпӳ<br>{{lang-ru|Цивильск}}|[[Image:Герб Цивильского муниципального округа.gif|120px]]|[[Раççей]]|[[Чăваш Ен]]|[[1589]]|[[1781]]|11,2|1999||56° 04'|47° 10'}}
'''Çĕрпӳ''' ({{lang-ru|Цивильск}}) — [[Чăваш Енĕн Çĕрпӳ районĕ|Çĕрпӳ районĕн]] администраци вырнаçнă [[хула]]. [[Мăн Çавал]]па Кĕçĕн Çавал пĕрлешнĕ вырăнта, Шупашкартан 37 çухрăмра вырнаçнă. 1999 çул пуçламăшенче 11,2 пин çын пурăннă (1897 — 2,3 пин çын, 1959 — 5,9 пин çын, 1989 — 10 пин). 1589 çулта чăваш ялĕ вырăнĕнче Мускав Патшалăхĕн çар-пуç вырăнне туса хунă. 1781 çулта '''Çĕрпӳне''' уес хули статусне панă.
Çĕрпӳрен 8 çухрăмра Шупашкар-Канаш чукун çул иртсе каять.
Çӳр çул каялла кунта вырăссем кăна пурăннă, халĕ вара чăвашсем ытларах. Кунта автобус маршучĕсем иртеççĕ, Шупашкар хулипе çыхăнтараççĕ. Хулара пурăнакансем нумайĕшĕ Шупашкара ĕçе çӳреççĕ.
Çурчĕсем ĕлĕк йывăçран кăна пулнă. Кунта Тихвин монастирĕ тата ... пур.
[[Image:Tsivilsk At centre of town.jpg|300px|thumb|Хула варринче]]
[[File:Тихвинский Богородский женский монастырь в городе Цивильск.jpg|300px|thumb|Мăн Çавал урлă кĕпер енчен курăнакан Çĕрпӳри хĕрарăм Тихвин мăнастирĕ, 2011 çул]]
== Кун-çулĕ ==
''Тĕплĕнренрех '''[[Çĕрпӳ историйĕ]]''' статьяна вулăр''.
Хула ячĕ çар пуçлăхĕ пек куçарăнать. Хулана никĕсленĕ çухне унăн пелтерĕшĕ вырăс мар халăхсене пăхăнтармалли вырăн пек пулнă. Крепость пулнă вăл. Унта салтаксем тăнă. Кремль те пулнă, анчах та ăна [[1609]] çулта кунти хресченсем çунтарса ярса кĕл тунă. Кайран вара çĕнĕрен ăна туса лартнă. Çирĕп пулнă вăл. [[Степан Разин]] ертсе пыракан палхавçăсемпе [[1670]] çулта ăна илес тесе çапăçнă, анчах илеймен.
== Çĕрпӳ ярмăркки ==
Çĕртме пуçламăшĕнче кунта çулсерен ярмарка иртет. Ярмаркăна çынсем [[Шупашкар]]тан, [[Хусан]]тан, [[Канаш]]ран тата ытти хуларан килеççĕ.
== Этимологи ==
"КАЗАНСКАЯ ГУБЕРНИЯ" Ч. 2. ятлă раççей кĕнекире, Риттих Александр Федорович - 41-мĕш страницăра çырнă:<blockquote>"Çĕрпÿ" с чувашского означает "Сто избы" (Çĕр-Пÿ Ял) , По приказу чувашского старейшины "Пулат" эта деревня была отдана русским войскам откуда и стал городом "Çĕр Пÿ Хула" (Цивильск). У чуваш так же есть слово Пÿрт - Изба. </blockquote>
== Паллă çынсем ==
* [[Романов Милорик Фёдорович]], чăваш кĕвĕçи
* [[Агни]], Çĕрпӳри хĕрарăм Тихвин мăнастирĕн пуçлăхĕ
== Çавăн пекех пăхăр ==
* [[Çĕрпӳ кĕперĕ]]
== Вуламалли ==
== Каçăсем ==
* [http://chuvash.org/news/6545.html Çĕрпӳн 2-мĕш шкулĕн çурчĕсене пĕрлештереççĕ]
* [https://chuvash.org/news/19423.html Кӗҫех Тихвин ярмӑркки уҫӑлӗ]
{{Çĕрпӳ районĕ}}
{{Чăваш Ен}}
{{Chuvash-geo-stub}}
[[Категори:Чăваш Енĕн хулисем]]
7mor3fn4obniiq3g1ys1lcxb88gzweu
Шота Руставели
0
20830
878321
794937
2026-10-21T10:12:20Z
DerFuchs
10759
878321
wikitext
text/x-wiki
{{пĕлтерĕшсем|Шота Руставели (пĕлтерĕшсем)}}
{{Çыравçă
|Ят = Шота Руставели
|Тăван ят = შოთა რუსთაველი
|Ӳкерчĕк = Shota Rustaveli fresco in the Monastery of the Cross in Jerusalem.jpg
|Ӳкерчĕке ăнлантарни = Шота Руставели [[Иерусалим]]ри авалхи фреска çинче
|Алпусни =
|Çуралнă чухнехи ят =
|Суя ятсем =
|Çуралнă вăхăт = [[1172]]
|Çуралнă вырăн =
|Вилнĕ вăхăт = [[1216]]
|Вилнĕ вырăн =
|Гражданлăх =
|Ĕçлев тĕсĕ = [[XII ĕмĕр]]ти [[Грузи]] патшалăхĕн ĕçченĕ тата сăвăçĕ
|Ĕçсен чĕлхи =
}}
'''Шота́ Руставе́ли''' ({{lang-ka|შოთა რუსთაველი}}, [[1172]]—[[1216]]) — [[XII ĕмĕр]]ти [[Грузи|грузин]] патшалăх ĕçченĕ тата сăвăçĕ, «[[Тигăр тирĕпе витĕннĕ витязь]]» хрестомати эпос поэмин авторĕ.
== Кун-çулĕ ==
[[Ӳкерчĕк:Shota Rustaveli. Le Caucase pittoresque dessine d'apres nature par le prince Gregoire Gagarine. 1847.jpg|thumb|right|«Шота Руставели», Flerier, Парис, [[1852]]]]
Кун-çулĕ пирки хыпар сахал упранса юлнă. «Руставели» суя ята вăл [[Рустави]] ялĕнче çуралнипе илнĕ, пулас. Çава тапхăрта Рустави ятла вырăн чылай пулнă<ref name=krugosvet>http://slovari.yandex.ru/dict/krugosvet/article/e/ee/1011266.htm{{Ĕçлемен каçă|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Хăш хыпарпа сăвăç чаплă ăрат килĕнчен тухнă, Рустави майоратăн харпăрçи пулнă.
Руставели пирки хăш хыпарсене поэма умĕнчинчен пĕлме пулать, унта Тамара патшана чапласа çырнă поэма тенĕ. «Витязь» поэминче сăвăç хăй месх тет<ref name=ESBE>http://www.rulex.ru/01170446.htm</ref>. Вăл [[Греци]]ре вĕреннĕ, кайран [[Тамара (Грузи патши)|Тамарăн]] хысна укçине упраканĕ шутланнă ([[1190]] акт çинче алпуснине тупнă). Çак вăхăтра Грузи политики хăватланнă, çамрăк арăм патшан капăр кил çуртĕнче вăтам ĕмĕрсенчи евĕр рыцăрь лира поэзийĕ çӳле çĕкленнĕ пулнă.
Хăш истори хыпарĕсене [[Иерусалим]]ри Хĕрес мăнастăрĕнчи [[Синодик]]ра (асăну кĕнеки) тупма пулать. [[XIII ĕмĕр]]ти çыравра Шотана килти ĕç вырăнне пĕлтерсе асăннă. Хăй мăнастăрĕнче свет тумтирĕллĕ вельможа фреска портречĕ (XIII ĕмĕрĕн пĕрремĕш çурри) пур, унта «Руставели» тесе çырнă. Çакăнтан, Руставели мăнастăре пулăшу паракан сановник пулнă теме пулать<ref name=krugosvet/>.
[[Гомер]] поэмисене, [[Платон]] философине, турă ĕçĕсемпе, пиитикăпа [[риторика|риторикăна]], [[перс литератури|перс]] тата [[арап литератури|арап литературисене]] паллашнă Руставели хăйĕн пурнăçне пĕтĕмпех литература ĕçлĕхĕпепе çыхать, грузин çырулăхĕн чап-илем «Тигăр тирĕ витĕннĕ витязь» поэмине хайлать. Пĕр халаппа, пĕр шанăçсăр хăйĕн арăм патшине юратса пăрахнăскер, вăл хăйĕн пурнăçне мăнастăрь кельйинче вĕçлет. Тимофей, [[XVIII ĕмĕр]] ти грузин митрополичĕ, Иерусалимре, грузин патшисем тунă таса Хĕрес чиркĕвĕнче Руставели вилтăприпе портретне курнă. Тепĕр версипе, Тамарăна савнă Руставели, авланать, Нина ятлă хĕре качча илет, анчах туй хыççăнах «пуç тайтаракан хĕрарăм» çĕнтернĕ шах панă литература парнине грузин чĕлхине куçарма ххушать. Хушнă ĕçе мухтавлă вĕçлесе, вăл парнене илмест. Тепĕр эрне иртсен унăн пуçсăр кĕлеткине тупнă. Халĕ те Руставелипе Тамара арăм патша хушшинчи çыхăну пирки халăхра чылай кăссай çӳрет.
Иоан католикос сăвăçа пулăшнă пулсан, арăм патша çĕре кĕрсен вăл Руставелине хăвалама тытăнать. Чăнлавсене итлесен, сăвăç Иерусалима тухса кайнă, унтах ăна пытарнă, анчах та çак хыпарсене фактсемпе çирĕплетмен<ref name=krugosvet/>.
[[XVIII ĕмĕр]]те [[Антоний I]] патриарх, халăх умĕнче [[1712]] çулта Вахтанг VI патша пичетленĕ «Тигăр тирĕпе витĕннĕ витязь» темиçе экземплярне вутта пăрахса çунтарнă.
== Асăнмалăх ==
Руставели ячĕпе [[Грузи Шота Руставели ячĕллĕ драма театрĕ|Грузи драма театрне]], Тбилиси театр институтне, Грузи Ăслăх Академин грузин литературин ĂТИ тивĕçтернĕ. Руставели ятне [[Тбилиси]]н [[Руставели проспекчĕ|тĕп проспектне]], [[Ереван]] варринчи урама, çаплах Грузи тата малтанхи Совет Союзĕнчи хуласенчи урамсене ят панă. Тĕслĕхрен, [[Кейӳ]]н паллă урамĕ, ]] [[Санкт-Петербург]]па [[Руставели (Мускав)|Мускаври]] [[Руставели урамĕ (Санкт-Петербург)|хула айăккинчи урамсем Шота Руставели ячĕпе хисепленеççĕ.
Кавказăн [[Безенгий хӳтлĕхĕ]] Шота Руставели ятне çӳле çĕклесе тăрать.
== Куçарусем ==
«Тигăр тирĕпе витĕннĕ витязь» поэмăн тулли куçарăвĕсем нимĕçле (Leist, «Der Mann im Tigerfelle», Лейпциг, 1880), францилле («La peau de léopard», 1885), акăлчанла, [[арап чĕлхи|арапла]], [[эрмен чĕлхи|эрменле]], [[испан чĕлхи|испанла]], италла китайла, персилле, япунла, чăвашла, ивритле тата [[хинди]]ллĕ пичетленсе тухнă. Поляк чĕлхинче икĕ туллии текст — [[1960]] çулта вырăс чĕлхинчен [[Заболоцкий Николай Алексеевич|Николай Заболоцкий]] куçарни тата грузин чĕлхинчен [[1976]] çулта Ежи Загорский куçарни.
Вырăс чĕлхинче 5 тулли куçару ([[Константин Бальмонт]], [[Петренко Пантелеймон Антонович|Пантелеймон Петренко]], [[Георгий Цагарели]], [[Нуцубидзе Шалва Исакович|Шалва Нуцубидзе]], [[Николай Заболоцкий]]) тата унăн темиçе вун кăларăмĕ.
[[XX ĕмĕр]]ĕн [[30-мĕш çулсем|30-]] [[80-мĕш çулсем|80-мĕш]] çулсенче темиçе хутчен те [[СССР]] халăхĕсен чĕлхисене поэмăн пайĕсене куçарнă.
== Асăрхавсем ==
[[Ӳкерчĕк:1966 CPA 3395.jpg|left|126x174px|thumb|Сăвăçа халалланă СССР почтă маркки]]
{{асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
* {{lib.ru|http://lib.ru/POEEAST/RUSTAWELI/}}
*[http://filoariadne.esrae.ru/17-289 Эпоха творчества Шота Руставели (Иран и Закавказье в XVII веке)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191112134459/http://filoariadne.esrae.ru/17-289 |date=2019-11-12 }}
{{DEFAULTSORT:Руставели, Шота}}
[[Категори:Грузи сăвăçисем]]
[[Категори:Грузи çыравçисем]]
[[Категори:Пайăр çынсем, алфавитпа]]
c9dagg4dtf293fas1954lmfff9kks3w
Пушкăрт Википедийĕ
0
21152
878319
874898
2026-10-20T23:05:27Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878319
wikitext
text/x-wiki
{{Википеди уйрăмĕ
| код = ba
| ячĕ = Пушкăрт Википедийĕ
| тăван ячĕ = Башҡорт Википедияһы
| скриншот =
| чĕлхе = [[пушкăрт чĕлхи|пушкарт]]
| ĕçе пуçланă вăхăт = [[ака, 16]], [[2005]]
}}
'''Пушкăрт Википе́дийĕ''' ({{lang-ba|Башҡорт Википедияһы}}) — [[Википеди]]н [[пушкăрт чĕлхи|пушкăртла]] уйрăмĕ.
[[2013]] çулхи [[нарăс (уйăх)|нарăс]] уйăхĕнче 30 000 статьяран ытла.
== Кун-çулĕ ==
{{main|Википеди:Пушкăрт уйрăмĕн кун-çулĕ}}
=== Статистика ===
[[File: Башкирская Википедия.jpg |400 px|thumb|Пушкăрт уйрăмĕнче статья шучĕ]]
* [[ака, 26]], [[2006]] — 100 статья
* [[кăрлач, 25]], [[2008]] — 250 статья.
* [[раштав, 2]], [[2009]] — 500 статья.
* [[раштав, 7]], [[2010]] — 1 000 статья.
* [[çурла, 31]], [[2011]] — 2 000 статья.
* [[авăн, 1]], [[2011]] — 3 000 статья.
* [[авăн, 10]], [[2011]] — 5 000 статья.
* [[кăрлач, 20]], [[2012]] — 15 000 статья.
* [[юпа, 31]] [[2012]] — 20 000 статья.
* [[раштав, 20]], [[2012]] — 25 000 статья.
* [[нарăс, 12]], [[2013]] — 30 000 статья.
== Чыславсем ==
== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}
== Çавăн пекех ==
{{Çӳрев
|Тема = Пушкăрт Википедийĕ
|Викиампар = Category:.... Wikipedia
|Викихыпар = Категори:Пушкăрт Википедийĕ
}}
== Каçăсем ==
* [https://web.archive.org/web/20150424104235/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/46223/ В Башкирской Википедии насчитывается 20 тысяч статей] // Мир энциклопедий, encyclopedia.ru. — 06.11.2012.
* [http://www.bashkortostan.ru/news/35693/ Башкирская Википедия содержит почти 16 тысяч статей] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151126061236/https://www.bashkortostan.ru/news/35693/ |date=2015-11-26 }} // Bashkortostan.ru. — 26 апреля 2012.{{V|27|4|2012}}
* [http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 Статья об уфимских эсперантистах признана лучшей в башкирской Википедии] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125072910/http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 |date=2015-11-25 }} // ESPERANTO НОВОСТИ. — 16 ноября 2007.{{V|27|4|2012}}
* {{cite web|url=http://www.bashinform.ru/news/519089/|title=25-тысячная статья в Башкирской Википедии посвящена башкирской лошади|author=|date=2012-12-20|work=|publisher=[[Башинформ]]|accessdate=2012-12-25|lang=|archiveurl=http://www.webcitation.org{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130205205035/http://www.webcitation.org/ |date=2013-02-05 }}
* http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151125072910/http://www.e-novosti.info/blog/16.11.2007 |date=2015-11-25 }}
{{wiki-stub}}
{{Википедисем 1000-10000}}
{{Тĕрĕк Википедисем}}
{{Раççей википеди уйрăмĕсем}}
[[Категори:Википеди уйрăмĕсем]]
[[Категори:2002 çулта уçăлнисем]]
[[Категори:Пушкăрт чĕлхи]]
[[Категори:Тĕрĕк Википедисем]]
mw7h5ro1bkm8gnkt5gsk82oqf5i0nhj
Мăкшă Википедийĕ
0
21155
878311
476017
2026-10-20T16:12:12Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878311
wikitext
text/x-wiki
{{Сайт карточки
| ят = Мăкшă Википедийĕ
| логотип =
| URL = <span class="plainlinks">[http://mdf.wikipedia.org/ mdf.wikipedia.org]</span>
| скриншот =
| коммерци = Çук
| тĕс = [[Тетел-энциклопеди проекчĕ|Эреш энциклопедийĕ]]
| регистраци = Кирлех мар
| чĕлхесем = мăкшă
| вырнаçни =
| харпăрçă = [[Фонд Викимедиа]]
| автор =
| ĕçе пуçланă вăхăт = [[2008]] çул
| ĕçе вĕçленĕ вăхăт =
| хальхи статус = Ӗçлет, аталанса пырать
| çаврăнăш =
| таса тупăш =
| телефон =
}}
== Кун-çулĕ ==
{{main|Википеди:Мăкшă уйрăмĕн кун-çулĕ}}
=== 2008 ===
=== 2009 ===
=== 2010 ===
== Парнесем ==
== Сумлă çăлкуçсем Мăкшă Википедийĕ пирки ==
* [https://web.archive.org/web/20100209093218/http://www.encyclopedia.ru/news/enc/detail/38666/ Мордовские википедии: Истоки и итоги]
== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}
== Çавăн пекех пăхăр ==
{{Навигаци
|Тема = Мăкшă Википедийĕ
|Викисклад = Category:.... Wikipedia
|Викиçĕнĕхыпарсем = Категори:Мăкшă Википедийĕ
}}
== Каçăсем ==
{{Финн-укăр Википедисем}}
{{Раççей википеди уйрăмĕсем}}
[[Категори:Википеди уйрăмĕсем]]
4cbqdh8d6or3tsncp3vl7uktre71scr
Монгол чĕлхи
0
21927
878315
844965
2026-10-20T18:20:15Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878315
wikitext
text/x-wiki
{{Чĕлхе
|тĕс = алтай
|ят =Монгол чĕлхи
|тăван ят =Монгол хэл
|патшалăхсем =[[Монголи]], [[Китай]], [[Раççей]],
|регионсем =
|официаллă чĕлхе =[[Монголи]], [[Китай]] ([[Шалти Монголи]])
|йĕркелекен =
|калаçакан йышĕ =5,7 млн.
|рейтинг =
|статус =
|çухалнă =
|категори = [[Еврази чĕлхисем]]
|классификаци =
[[Алтай чĕлхисем|Алтай çемьи]]
:[[Монгол чĕлхисем|Монгол турачĕ]]
::[[Çурçĕр монгол чĕлхисем|Çурçĕр монгол ушкăнĕ]]
:::[[Вар монгол челхисем|Вар монгол ушкан пайĕ]]
|çыру =[[монгол çырулăхĕ]], çав шутра: <br />Монголире кириллица ([[монгол алфавичĕ]]) <br />Китайра [[ватă монгол çырулăхĕ]]
|ГОСТ 7.75–97 =мон 463
|ISO1 =mn
|ISO2 =mon
|ISO3 =mon - монгол (пĕрлĕ)<br />
khk - халха-монгол<br />
mvf - перифери монгол
}}
'''Монгол чĕлхи''' — [[Монголсем|монголсен]] [[чĕлхе|чĕлхи]], [[Монголи]]ри патшалăх чĕлхи шутланать. Терминпа анлăрах та усă кураççĕ: Монголири тата Китайри [[Шалти Монголи]]ри, монгол ушкăнĕн чĕлхисене палăртаççĕ.
== Монгол чĕлхисен ушкăнĕ ==
== Монгол чĕлхисен кун-çулĕ ==
== Çавăн пекех пăхăр ==
* [[Монгол ячĕ]]
== Асăрхавсем ==
{{асăрхавсем}}
== Вуламалли ==
== Каçăсем ==
{{Interwiki|code=mn|Нүүр хуудас|монголла|}}
* [http://altaica.narod.ru/ Monumenta Altaica — Алтай чĕлхисен пĕлĕвĕ] — грамматики, тексты, словари; всё о монгольских языках и народах.
* [https://web.archive.org/web/20100212121604/http://mongol.h1.ru/ «Монгол чĕлхи» сайчĕ] — халăх ăнланмалла монгол чĕлхи пирки. Монгол чĕлхине вĕрентекен.
* [http://czudovo.info/list.php?what=1&ln=mn&in=into_ru Монгол-вырăс сăмахсарĕ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130313180814/http://czudovo.info/list.php?what=1&ln=mn&in=into_ru |date=2013-03-13 }}
* [http://www.funkymongolian.com/learnmongolian/vocab/ Funky Mongolian Language - дидактические материалы, çав шутра тӳлевсĕр аудио-сăмахсар (акăлчанла).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210503231443/https://www.funkymongolian.com/learnmongolian/vocab/ |date=2021-05-03 }}
{{stub}}
[[Категори:Монгол чĕлхи|*]]
[[Категори:Монголи чĕлхисем]]
4hnzw3ayf297o4p7n580nvarn1sed89
Кинематика
0
85118
878310
871082
2026-10-20T12:04:44Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878310
wikitext
text/x-wiki
{{Пĕлтерĕшсем|Кинематика (пĕлтерĕшсем)}}
'''Кинема́тика''' ({{lang-el|κινειν}} — куçас) — физикăра: [[механика]] уйрăмĕ.
== Вуламалли ==
* ''Алешкевич В. А., Деденко Л. Г., Караваев В. А.'' Механика твердого тела. Лекции. — {{М.}}: Изд-во Физического факультета МГУ, 1997.
* ''Матвеев А. Н.'' Механика и теория относительности. — М.: Высшая школа, 1986. (3-е изд. М.: ОНИКС 21 век: Мир и Образование, 2003. — 432с.)
* ''[[Павленко, Юрий Григорьевич|Павленко Ю. Г.]]'' Лекции по теоретической механике. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2002. — 392 с.
* ''[[Сивухин, Дмитрий Васильевич|Сивухин Д. В.]]'' Общий курс физики. В 5 т. Том I. Механика. 4-е изд. — М.: ФИЗМАТЛИТ; Изд-во МФТИ, 2005. — 560с.
* ''Стрелков С. П.'' Механика. — М.: Наука, 1975.
* ''Яворский Б. М.'', ''Детлаф А. А.'' Справочник по физике для инженеров и студентов вузов (4-е изд.). — М.: Наука, 1968.
==Каçăсем==
{{Wiktionary|Кинематика}}
{{Commons category}}
*[http://www.phy.hk/wiki/englishhtm/Kinematics.htm Java applet of 1D kinematics]
*[https://web.archive.org/web/20070601020244/http://www.physclips.unsw.edu.au/ Physclips: Mechanics with animations and video clips] from the University of New South Wales.
*[http://kmoddl.library.cornell.edu/index.php Kinematic Models for Design Digital Library (KMODDL)], featuring movies and photos of hundreds of working models of mechanical systems at [[Cornell University]] and an [https://web.archive.org/web/20090726130838/http://kmoddl.library.cornell.edu/e-books.php e-book library] of classic texts on mechanical design and engineering.
*[http://www.precisionballs.com/Micro_Inch_Positioning_with_Kinematic_Components.php Micro-Inch Positioning with Kinematic Components] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150402125743/http://www.precisionballs.com/Micro_Inch_Positioning_with_Kinematic_Components.php |date=2015-04-02 }}
[[Категори:Кинематика|*]]
[[Категори:Механика]]
[[Категори:Физика]]
8bon2t6fd9bmcxc1592zyv6sexc6w66
Паймушин Виталий Николаевич
0
102891
878316
832491
2026-10-20T21:06:59Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878316
wikitext
text/x-wiki
{{Ăсчах
|Ят = Паймушин Виталий Николаевич
|Тăван ят = Паймушин Виталий Николаевич
| Ӳкерчĕк =
| Анлăшĕ =
| Ӳкерчĕке ăнлантарни =
|Алпусни =
|Çуралнă вăхăт = [[1947]], [[пуш, 17]]
|Çуралнă вырăн = {{ÇВ|Чăваш республики|Чăваш республикинче}}, [[Комсомольски районĕ]], [[Çĕнĕ Сĕнтĕр]] [[ял]]ĕ
|Вилнĕ вăхăт =
|Вилнĕ вырăн =
|Гражданлăх = ССРП, Раҫҫей Федерацийĕ
|Ăслăх сфери = [[механика]]
|Ĕçлев вырăнĕ = [[Хусанти техника университечĕ]]
|Альма-матер = [[Хусанти авиаци институчĕ]]
|Ăслăлăх ертӳçи =
|Паллă вĕренекенсем =
|Паллă =
|Чыславсемпе парнесем =
|Сайт =
}}
'''Паймушин Виталий Николаевич''' (17.3.[[1947]], Чăваш Енти Комсомольски районĕнчи Çĕнĕ Сĕнтĕр ялĕнче çур.) — механик, физика-математика ăславĕсен докторĕ ([[1981]]), профессор ([[1985]]), Тутар республикин Ăслав академийĕн чăн пайташĕ ([[2008]]).
Тутарстан ăслав тава тивĕçлĕ ĕçлевçи ([[1991]]), Раççей ăслав тава тивĕçлĕ ĕçлевçи ([[2001]]). Тутар республикин ăслав тата техника тĕлĕшĕнчи премийĕн лауреачĕ ([[2004]]), Тутарстан Ăслав академийĕн Х. М. Муштари ячĕллĕ премийĕн лауреачĕ.
== Кунçулĕ пирки кĕскен ==
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{oq|ru|}}<Куçару:>
{{Цитата вĕçĕ}}
== Пĕрлĕх тата халăх ĕçĕсене хутшăнни ==
{{Цитата пуçламăшĕ}}
{{Цитата вĕçĕ}}
== Вуламалли ==
* Ф.Ф. Фёдоров, В.С. Абруков. [http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=3784 Паймушин Виталий Николаевич] — Электронлă чăваш энциклопедийĕнчен.
* Сергеев Т. С. [http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=4535 Хаймулин Юсим Николаевич] — Электронлă чăваш энциклопедийĕ.
* [http://cheb.ruc.su/news/detail/8786/ Ушел из жизни доцент Юсим Хаймулин] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230322220516/https://cheb.ruc.su/news/detail/8786/ |date=2023-03-22 }}
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
* [http://www.mathnet.ru/php/person.phtml?option_lang=rus&personid=33750 Паймушин, Виталий Николаевич]
* [https://chuvash.org/content/6004-Живых%20и%20мертвых%20в%20память%20на%20века.html Виталий Станьял: Живых и мертвых в память на века]
* [https://ru.chuvash.org/blogs/comments/3055.html Валерий Алексин: Вӑрҫӑ умӗнхи Шупашкар].
* [https://web.archive.org/web/20130623021822/http://vuz.exponenta.ru/PDF/plast/ddivlev.html Д. Д. Ивлев на сайте '''vuz.exponenta.ru''']
[[Категори:Чăвашран тухнă математиксем]]
[[Категори:Чăвашран тухнă физиксем]]
n3nc8vvimhlrjcbrt7qxuymirvv6xe6
Пыл хурчĕ
0
108171
878320
875852
2026-10-20T23:11:35Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878320
wikitext
text/x-wiki
[[File:На представленном снимке ярко и качественно была запечатлена пчела (европейская) на цветке.jpg|thumb|]]
{{Пĕлтерĕшсем|Хурт-хăмăр (пĕлтерĕшсем)}}
:''Ку ăнлава '''[[Чăн хурт-хăмăр]]''' тенипе пăтраштармалла мар''
:''Ку ăнлава '''[[Хурт-хăмăр]]''' тенипе пăтраштармалла мар''
:{{redirect|Хурт}}
'''Пыл хурчĕ''' е '''Вĕлле хурчĕ''' ({{lang-la|Ápis melliféra}}) — пĕрлĕхле [[хурт-хăмăр]]ăн [[чăн хурт-хăмăр|Apidae]] йышĕнчи тата [[Apinae]] аййышĕнчи тĕс.
Ял хуçалăхĕн тĕлме-тĕл килекен сыпăкне [[хурт-хăмăр ĕрчетесси]] теççĕ. Çав сыпăкра ĕçлекен çын — ''хурт-хăмăрçă''.
== Вуламалли ==
* Пельменев В. К. Справочная книга пчеловода. Хабаровск: Кн. изд., 1969. — 288 с.
* Полищук В. П., Полипенко В. П. Пчеловодство. Справочное пособие. Киев: Вища школа, 1990. — 312 с.: ил.
* Рут А. И., Рут Э. Р., Рут Х. Х. Энциклопедия пчеловодства. Пер. с англ. Е. Северцевой и Т. Губиной — М.: Художественная литература и МП «Брат», 1993. — 368 с.
* Руцкая Т. Полный справочник пчеловода. М.: АСТ, 2013. — 430 с.
* Сесютченков М. А. Справочник пчеловода. Москва: Гамма Пресс 2000, 2003. — 352 с.
* Таранов Г. Ф. (сост.) Словарь-справочник пчеловода. М.: Россельхозиздат, 1984. — 288 с.
* Шеметков М. Ф. (ред.) Справочник пчеловода. 2-е изд, доп. и переработ. — Минск: Урожай, 1969.
*
* Danforth B. N., J. Fang, S. Sipes, S.G. Brady & E. Almeida (2004). ''Phylogeny and molecular systematics of bees (Hymenoptera: Apoidea).'' Cornell University, Ithaca, NY [https://web.archive.org/web/20100621012454/http://www2.entomology.cornell.edu/BeePhylogeny/ Филогения пчёл]
* Donovan B. J. 2007: ''Apoidea (Insecta: Hymenoptera).'' Fauna of New Zealand, 57.
* [[Энджел, Майкл|Engel M. S.]] (2005). ''Family-group names for bees (Hymenoptera: Apoidea).'' American Museum Novitates 3476: 1—33. [http://digitallibrary.amnh.org/dspace/bitstream/2246/2786/1/N3476.pdf pdf]
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
{{Викисловарь}}
* {{ВТ-ЭСБЕ|Пчелы}}
* [https://web.archive.org/web/20060428075519/http://cache.ucr.edu/~heraty/beepage.html Пчёлы мира]{{ref-en}}
* [http://www.bwars.com/ Общество пчёл, ос и муравьёв]{{ref-en}}
* [http://www.discoverlife.org/20/q?search=Apoidea All Living Things] Определение и фото пчелиных Apoidea{{ref-en}}
* [http://www.earthlife.net/insects/solbees.html Solitary Bees] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061002024313/http://www.earthlife.net/insects/solbees.html |date=2006-10-02 }} Популярное введение в мир Apoidea{{ref-en}}
* [http://www.bombus.it/pdf/fiori_e_api/fiori_e_api.pdf Пчёлы на цветах Европы pdf]
* [https://web.archive.org/web/20090618113113/http://research.calacademy.org/research/entomology/Entomology_Resources/Hymenoptera/sphecidae/Genera_and_species_PDF/introduction.htm История классификации надсемейства]{{ref-en}}
[[Категори:Чăн хурт-хăмăр| ]]
[[Категори:Хурт-хăмăр ĕрчетесси]]
[[Категори:Африкăри хурт-кăпшанкăсем]]
[[Категори:Евразири хурт-кăпшанкăсем]]
[[Категори:Чĕрчунсем, алфавитпа]]
[[Категори:1758 çулта çырнă чĕрчунсем]]
[[Категори:Ял хуçалăхĕнчи хурт-кăпшанкăсем]]
qjkpxnywp6r6xk97ryf4kjplboqbas4
Мадянов Игорь Вячеславович
0
122315
878312
873542
2026-10-20T16:48:16Z
InternetArchiveBot
28304
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6
878312
wikitext
text/x-wiki
{{Пĕр хушаматлисем|Мадянов}}
{{Ăсчах
|Ят = Мадянов Игорь Вячеславович
|Тăван ят = Мадянов Игорь Вячеславович
| Ӳкерчĕк =
| Анлăшĕ =
| Ӳкерчĕке ăнлантарни =
|Алпусни =
|Çуралнă вăхăт = [[1964]]
|Çуралнă вырăн = {{ÇВ|Вăрмар|Вăрмарта}}, [[Чăваш Ен]]ри [[Вăрмар районĕ]]нче
|Вилнĕ вăхăт =
|Вилнĕ вырăн =
|Гражданлăх = СССР, РФ
|Ăслăх сфери = Медицина
|Ĕç вырăнĕ = [[Чăваш патшалăх университечĕ]], Республикăри (Чăваш Ен) клиникăлла 1-мĕш номĕрлĕ сыватăш, Тухтăрсен квалификацине ÿстерекен институт (Шупашкар)
|Альма-матер = [[Чăващ патшалăх университечĕ]]
|Ăслăх ертӳçи =
|Паллă вĕренекенсем =
|Паллă =
|Чыславсемпе парнесем =
|Сайт =
}}
'''Мадянов Игорь Вячеславович''' ( [[1964]]-мĕш çулхи сентябрен 17-мĕшĕнче çур.) — эндокринолог, медицина ăславĕсен докторĕ (1999), прахвиссăр (2006 е 2009), Чăваш республикин тава тивĕçлĕ тухтăрĕ (2005), Раççей Федерацийĕн сывлăха сыхлас ĕç шеплĕхçи.
Раççейри эндокринологсен ассоциацийĕн Правленийĕн пайташĕ.
1990-мĕш çулсенчех политикăлла процессене активлăн хутшаннă, [[2006]]-мĕш çулхи октябрĕн 8-мĕшĕнче вара Чăваш республикин Патшалах канашĕн депутачĕ пулса тăнă.
РСФСР тава тивĕçлĕ агрономĕн Мадянов Вячеслав Алексеевичăн (1928-2010) ывăлĕ.
== Кунçулĕ пирки кĕскен ==
Чăваш Енти Вăрмар поççолăкĕнче çуралса ÿснĕ.
Чăваш патшалах университечен медицина факультетне пĕтернĕ.
1990-мĕш çулсечех политика процесĕсене анлăн хутшăннă.
== Хăшпĕр публикацисем ==
* Мадянов И.В., Мадянова Т.С., Кислова Е.Ю. Взаимоотношения лептина и его растворимого рецептора с инсулином, инсулинорезистентностью и антропометрическими показателями при метаболическом синдроме // Проблемы эндокринологии. — 2012. — № 4, Вып. 2. — С. 35-36.
* Мадянов И.В., Мадянова Т.С. Синдром поликистозных яичников у девочек-подростков как фактор риска сердечно-сосудистых заболеваний // Терапевт. — 2012. — № 5. — С. 34-37.
== Çăлкуçсем ==
* [https://old-gs.cap.ru/sitemap.aspx?id=252769 Чăваш республикин Патшалăх канашĕн кивелнĕ сайчĕ]{{Ĕçлемен каçă|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://zdravch.ru/madjanov-igor-vjacheslavovich/ Мадянов Игорь Вячеславович] — Здравохранение Чувашии.
* [https://web.archive.org/web/20250708174915/https://www.psma.ru/index.php?option=com_mtree&task=att_download&link_id=180&cf_id=64 Документ]
* [https://d-r.su/igor-madyanov-vrach-pedagog-myslitel-filosof/ Главная страница » Журнал ДР архив » Летопись. Часть 1 (2015) » Профессионал » Игорь Мадянов. Врач. Педагог. Мыслитель. Философ]
== Асăрхавсем ==
{{Асăрхавсем}}
== Каçăсем ==
* [https://chb.docdoc.ru/doctor/Madyanov_Igor?utm_referrer=https%3a%2f%2fwww.google.ru%2f Мадянов Игорь Вячеславович]
* [https://pravdapfo.ru/blogi/ajbolit-spravlyaet-yubilej/ Айболит справляет юбилей] — Правда ПФО
[[Категори:Эндокринологсем]]
[[Категори:Тухтăрсем]]
toljfxoxiqci0i3rye8kfrxa3d0xp9b
Шаблон:Potd/2026-10-26 (cv)
10
131020
878313
2026-10-20T17:40:54Z
Ymblanter
7764
Ҫӗнӗ страница: «Лошади на лугу Трункол по дороге к озеру Гангабал в Гималаях, Джамму и Кашмир, Индия»
878313
wikitext
text/x-wiki
Лошади на лугу Трункол по дороге к озеру Гангабал в Гималаях, Джамму и Кашмир, Индия
pxem4ur6quy113c41gz253f7b531za6
Шаблон:Potd/2026-10-26
10
131021
878314
2026-10-20T17:41:20Z
Ymblanter
7764
Ҫӗнӗ страница: «Horses grazing at Trunkol meadow, Jammu and Kashmir, India (crop).jpg»
878314
wikitext
text/x-wiki
Horses grazing at Trunkol meadow, Jammu and Kashmir, India (crop).jpg
g8w03i4qht9dme22p2p7ci0eh5dmdn7
Çĕрпӳ (хула)
0
131022
878318
2026-10-20T22:27:43Z
Aslati
36702
Aslati [[Çĕрпӳ (хула)]] страницӑн ятне [[Ҫӗрпӳ (хула)]] ҫине улӑштарчӗ
878318
wikitext
text/x-wiki
#перенаправление [[Ҫӗрпӳ (хула)]]
9wu8ru7zuo839c743dae9cniuzy03ky