Wicidestun cywikisource https://cy.wikisource.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.4 first-letter Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wicidestun Sgwrs Wicidestun Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Tudalen Sgwrs Tudalen Indecs Sgwrs Indecs TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 2 10285 165768 165704 2026-06-02T00:23:40Z AlwynapHuw 1710 /* Angen eu prawfddarllen */ 165768 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Traethodau'r Diwygiad.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Darllen ac Ysgrifennu.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel.pdf]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] mo5q7vdxqth4c1bgr2c8e6hg6zrxvbd 106 85524 165764 2026-06-02T00:20:42Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "" 165764 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Traethodau'r Diwygiad |Author=Martin Luther |Publisher=John Morgan Jones |Year=1926 |Source=djvu |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:Traethodau'r Diwygiad]] [[Categori:Martin Luther]] [[Categori:John Morgan Jones]] [[Categori:Cyfres y Werin]] [[Categori:Llyfrau 1926]] [[Categori:Diwinyddion]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-old-70]] 5g7y5q5gh7i4fuj704wiqmp08qiflqg 165765 165764 2026-06-02T00:21:20Z AlwynapHuw 1710 165765 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Traethodau'r Diwygiad |Author=Martin Luther |Publisher=John Morgan Jones |Year=1926 |Source=djvu |Image=5 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:Traethodau'r Diwygiad]] [[Categori:Martin Luther]] [[Categori:John Morgan Jones]] [[Categori:Cyfres y Werin]] [[Categori:Llyfrau 1926]] [[Categori:Diwinyddion]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-old-70]] t4e72n4tfb6zdv0b1w7qxmu0bg5143q 165767 165765 2026-06-02T00:22:08Z AlwynapHuw 1710 165767 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Traethodau'r Diwygiad |Author=Martin Luther |Publisher=John Morgan Jones |Year=1926 |Source=djvu |Image=8 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:Traethodau'r Diwygiad]] [[Categori:Martin Luther]] [[Categori:John Morgan Jones]] [[Categori:Cyfres y Werin]] [[Categori:Llyfrau 1926]] [[Categori:Diwinyddion]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-old-70]] 7wzuqhasqqr6j8o04k553zmu7rozk8l 104 85525 165766 2026-06-02T00:21:33Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 165766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 85526 165769 2026-06-02T01:28:13Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 165769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 85527 165770 2026-06-02T01:28:22Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 165770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 85528 165771 2026-06-02T01:28:30Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 165771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 85529 165772 2026-06-02T01:29:54Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|TRAETHODAU'R DIWYGIAD<br>1520.}}}} <br> <br><noinclude><references/></noinclude> 2q6vjdiw1nyz4lecc7k6pp1clruy6ef 104 85530 165773 2026-06-02T01:34:25Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|'''CYFRES Y WERIN.'''}} {{c|''Golygyddion:''}} {{c|IFOR L. EVANS.{{bwlch|7em}}HENRY LEWIS.}} {{c|RHIF 14}} {{c|{{Mmm-mawr|TRAETHODAU'R DIWYGIAD<br>1520.}}}} {{c|{{mawr|J. MORGAN JONES.}}}} <br> <br> <br> {{c|WRECSAM:<br>HUGHES A'I FAB, CYHOEDDWYR.<br>1926.}} <br> <br> {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> oz0dslc2h2weun5h0lfwjggzjwxvfi3 104 85531 165774 2026-06-02T01:44:51Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|Amcan CYFRES Y WERIN:—''"i ddyscu, helpu, diddanu, a pherffeiddio gwyr fy ngwlad, ymhob peth a fo golud iddynt, hyglod yngolwg y byd.''<br>(Geiriau'r Dr. Griffith Roberts yn y Rhagymadrodd i'w Ramadeg a gyhoeddwyd yn 1567.)}} <br> {{c|''Copi yw'r wyneb-ddalen o honno sydd ar y llyfr cyntaf a argraffwyd yn Gymraeg, sef [[Yny lhyvyr hwnn|"Yn y lhyvyr hwnn"]] gan Syr John Prys, a ymddangosodd yn 1546.''}} <br> <br><noinclude><references/></noinclude> scx2eulstw9mz9apr783fmyui10bcy6 104 85532 165775 2026-06-02T01:51:04Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>[[Delwedd:Traethodau'r Diwygiad (wynebddalen).jpg|500px||Canol]] {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> ime0tirc80sx8qtaa22fr7vo247zbrl 104 85533 165776 2026-06-02T01:52:16Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude><br> <br> {{c|MADE AND PRINTED IN GREAT BRITAIN}} <br> <br> {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> tb071rasw4yqmfxwlaniptw0njmwjrd 104 85534 165777 2026-06-02T01:57:07Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYNNWYS.}} GAIR O EGLURHAD (Y CYFIEITHYDD) TRAETHODAU'R DIWYGIAD: :1. AT BENDEFIGION CENEDL YR ALMAEN :2. AR RYDDID CRISTNOGOL {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> id0xr8m8b4coirsci06ih411ito02ow 165778 165777 2026-06-02T01:59:16Z AlwynapHuw 1710 165778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYNNWYS.}}}} {{center block| <poem> GAIR O EGLURHAD (Y CYFIEITHYDD) TRAETHODAU'R DIWYGIAD: :1. AT BENDEFIGION CENEDL YR ALMAEN :2. AR RYDDID CRISTNOGOL </poem> }} <br> {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 8maly67o4l4kf6u9o48zd4fq9paf3j5 104 85535 165779 2026-06-02T01:59:51Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 165779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 85536 165780 2026-06-02T02:03:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GAIR O EGLURHAD.}} CYTUNAIS i gyfieithu traethodau Martin Luther i'r Gymraeg am y rhesymau a ganlyn, ymhlith eraill mwy personol:— YN GYNTAF, y mae angen am arwain Cymru heddiw yn ôl at ffynonellau pennaf ei Chrefydd, ei Moes, ei Haddysg a'i Gwleidiadaeth. Rhwng y Canoloesoedd a'r cyfnod diweddar yn hanes Ewrop saif dau symudiad mawr. Sylwedd un yw ''Dadeni Llên a Bywyd'' hen glasuron Groeg a Rhufain,—a llyfrau'r Cristnogion cyntaf hefyd—o'r bedwaredd ganrif ar ddeg hyd at yr unfed ganrif ar bymtheg. Cysylltir hwn fynychaf ag enw Erasmws (1465-1536). Y llall yw'r ''Diwygiad Protestannaidd'' yn yr unfed ganrif ar bymtheg, a chysylltir ef yn naturiol ag enw Martin Luther (1483—1546). Atgyfodwyd yr Efengyl a'r profiad Cristnogol i rym newydd trwyddo ef. Gwaredodd bobloedd Ewrop oddiwrth ormes Babaeth a orweddai fel hunllef ar galon a deall a bywyd y Canoloesoedd. O'r ddau symudiad hyn y tyfodd y pethau gorau fel y pethau gwaelaf a welir heddiw ym mywyd Ewrop. Y mae perigl mawr i'r byd a'r eglwys fyw'n esmwyth ar y ffurfiau arwynebol a'r nodweddion gwannaf a berthynai i'r Dadeni a'r Diwygiad ac anghofio'u hegwyddorion grymusaf a mwyaf byw, gan wrthod perffeithio'r gwaith a adawodd Erasmws a Luther ar ei hanner. YN AIL, y mae lle arbenicach i berson a gwaith Luther yn hanes dylanwad y ddau symudiad ar Ewrop nag sydd hyd yn oed i Erasmws—ac yn enwedig, wrth gwrs, yn hanes Moes a Chrefydd. Ym mywyd ei arwyr y teimlir gwerth, grym a gwres pob symudiad, ac ym mhrofiad Martin Luther yr<noinclude><references/></noinclude> 2eb1xpu57z4bkurvfwajjfm5gdmfrn9 165781 165780 2026-06-02T02:03:18Z AlwynapHuw 1710 165781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GAIR O EGLURHAD.}}}} CYTUNAIS i gyfieithu traethodau Martin Luther i'r Gymraeg am y rhesymau a ganlyn, ymhlith eraill mwy personol:— YN GYNTAF, y mae angen am arwain Cymru heddiw yn ôl at ffynonellau pennaf ei Chrefydd, ei Moes, ei Haddysg a'i Gwleidiadaeth. Rhwng y Canoloesoedd a'r cyfnod diweddar yn hanes Ewrop saif dau symudiad mawr. Sylwedd un yw ''Dadeni Llên a Bywyd'' hen glasuron Groeg a Rhufain,—a llyfrau'r Cristnogion cyntaf hefyd—o'r bedwaredd ganrif ar ddeg hyd at yr unfed ganrif ar bymtheg. Cysylltir hwn fynychaf ag enw Erasmws (1465-1536). Y llall yw'r ''Diwygiad Protestannaidd'' yn yr unfed ganrif ar bymtheg, a chysylltir ef yn naturiol ag enw Martin Luther (1483—1546). Atgyfodwyd yr Efengyl a'r profiad Cristnogol i rym newydd trwyddo ef. Gwaredodd bobloedd Ewrop oddiwrth ormes Babaeth a orweddai fel hunllef ar galon a deall a bywyd y Canoloesoedd. O'r ddau symudiad hyn y tyfodd y pethau gorau fel y pethau gwaelaf a welir heddiw ym mywyd Ewrop. Y mae perigl mawr i'r byd a'r eglwys fyw'n esmwyth ar y ffurfiau arwynebol a'r nodweddion gwannaf a berthynai i'r Dadeni a'r Diwygiad ac anghofio'u hegwyddorion grymusaf a mwyaf byw, gan wrthod perffeithio'r gwaith a adawodd Erasmws a Luther ar ei hanner. YN AIL, y mae lle arbenicach i berson a gwaith Luther yn hanes dylanwad y ddau symudiad ar Ewrop nag sydd hyd yn oed i Erasmws—ac yn enwedig, wrth gwrs, yn hanes Moes a Chrefydd. Ym mywyd ei arwyr y teimlir gwerth, grym a gwres pob symudiad, ac ym mhrofiad Martin Luther yr<noinclude><references/></noinclude> qwo1gkvjb3m86u32e1ra38tk5myk8o2 104 85537 165782 2026-06-02T02:04:05Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ymgnawdolodd ffydd ac egwyddorion puraf y Diwygiad yn y ffurfiau symlaf, egluraf a grymusaf. Mab i lowr oedd, a gafodd addysg athronydd a chyfreithiwr mewn Prifysgol dda. Trodd yn fynach ar ganol ei yrfa yn Athrofa Erfurt a chiliodd yn sydyn i Fynachty cyfagos. Yno darllenodd y Testament Newydd am y tro cyntaf drosto'i hun. Gwelodd ystyr a theimlodd rym Efengyl Iesu Grist dan arweiniad Pawl ac Awstin. Treuliodd ei oes wedi hynny fel Athro ym Mhrifysgol Wittenberg, a throwyd ef yn ddiwygiwr gan ei brofiad crefyddol pan oedd wyneb yn wyneb â rhai o ddrygau mwyaf difaol y Babaeth yn Ewrop. Heriodd holl allu eglwys Rhufain yn enw ei ffydd syml bersonol yn Iesu Grist a'i ymddiried yng ngras Duw, ac yn enw hawl y ffydd honno i ddarllen y Beibl a dyfod at Dduw drosti ei hun, heb gyfrwng na Phab nac Esgob na Sacrament. Dyna oedd ei syniad am ryddid pob dyn. Apeliodd am help y werin a'r pendefigion llyg i ryddhau'r Almaen o lyffetheiriau'r Babaeth, a chafodd ef. Ond, ysywaeth! cafodd ef mewn ffordd a wthiodd y Diwygiad i lwybrau digon dieithr i'w ddelfrydau puraf. Trodd y tywysogion "Protestannaidd," y diwinyddion a'r eglwys Lutheraidd a hyd yn oed Luther ei hun i raddau mawr—eu cefnau ar egwyddorion canolog y blynyddoedd cyntaf. Hyd heddiw'n wir, ni ddarganfuwyd na chyfundrefn eglwysig na gwlad na phlaid â ffydd ddigon beiddgar ganddynt i'w byw a'u cymhwyso at fywyd dyn a chymdeithas. Un o anghenion pennaf y byd yw eu hatgyfodi o'r bedd y claddwyd hwy ynddo gan y diwygiwr a'i olynwyr. YN DRYDYDD, teimlais ei bod yn werth tynnu llwch y Lladin a'r Almaeneg oddiar y ddau draethawd a ganlyn am mai ynddynt hwy y cawn ffrwyth arbenicaf blynyddoedd cyntaf gwresog a gonest y Diwygiad, ac mai ynddynt hwy hefyd y cawn y datganiad egluraf a grymusaf o ffydd a dibenion proffwyd y Diwygiad, cyn dyfod o'r dyddiau blin a'i gwnaeth yn ysglyfaeth i gynlluniau cyfrwys gwleidyddion y byd. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> myd0d4ediv3r514cnmebu72opid5zzw 104 85538 165783 2026-06-02T02:05:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ysgrifennwyd y ddau yn 1520, cyn i'r gyfundrefn eglwysig newydd a chlymblaid y tywysogion, gwrthryfel gwaedlyd y werin ddiamynedd a chredoau gormesol y diwinyddion ddechrau sychu ffynhonnau byw brwdfrydedd ffydd y diwygiwr a'r Diwygiad ieuanc. Ymhen chwe mis yr oedd Luther i ymddangos gerbron holl rym a rhwysg y byd a'r eglwys yn Senedd Worms, ac yn enw Duw a dyn, rheswm a chydwybod, i wrthod gwadu ei ffydd a'i phlygu i ddibenion amheus Ymerodraeth falch na chyfundrefn eglwysig ddall: "Ni allaf ddim amgen. Duw a'm helpo." YN Bedwerydd, nid gwaith heb ei ddiddordeb a'i wers i genedlaetholwyr pybyr Cymru fydd sylwi ar berthynas ffurf a chynnwys neges Luther yn y pamffledi hyn a'u tebyg â datblygiad iaith a llên yr Almaen. Mewn ystyr, ganddo ef y crewyd hwy. Cyfryngau effeithiolaf ei genhadaeth a fu'r wasg ac iaith gyffredin y werin. Gwnaeth yr Almaeneg yn iaith rymus a byw am y tro cyntaf, trwy ei throi'n offeryn cymwys a hylaw i apelio at galon a meddwl a chydwybod ei genedl. Pan ddechreuodd ar ei waith yn 1517, nid oedd ond ychydig o lyfrau Almaeneg yn bod o gwbl. Ni chyhoeddwyd ond 37 yn y flwyddyn honno. Yn 1518, cyhoeddwyd 71, ac ugain ohonynt gan Luther ei hun. Yn 1520, cyhoeddwyd dros ddau gant, a'r mwyafrif o law Luther. Erbyn 1523, chwyddodd y nifer i 498 a'r diwygiwr yn awdur 183 ohonynt. Mewn gair, nid trwy ganu ei chlodydd â sŵn heb sylwedd y llwyddodd Luther i roi bywyd newydd yn iaith a llên ei wlad ond trwy gyfoethogi ei chynnwys a defnyddio iaith y werin yn fedrus i drosglwyddo neges rymus newydd. Yr oedd un rheswm arall hefyd dros gyflwyno'r traethodau hyn i ddarllenwyr Cymru heddiw. Nid gwerth hanesyddol yn unig sydd iddynt. Y mae llawer darn ohonynt fel pe bai wedi ei ysgrifennu ddoe ar gyfer cyflwr gresynus ein gwlad a'n pobl. Mewn Gwleidiadaeth ac Addysg, mewn Moes a Chrefydd, y mae angen dygn arnom am hanfod y neges sydd ynddynt. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> c7c5l6da6fa7qd19ykydecrili2jtos 104 85539 165784 2026-06-02T02:06:47Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Apêl daer yw'r naill am help y lleygwyr i ddiwygio crefydd a'r eglwys. Datganiad yw'r llall o brofiad moesol a chrefyddol Luther, a'i syniad am ystyr y grefydd Gristnogol. Fe rydd ddau lafar croyw hefyd i hawl pob dyn a phob cenedl i annibyniaeth foesol a chrefyddol ac i ddyletswydd pob dyn a chenedl i'w haeddu a'u hennill. Y mae yma lawer gwirionedd cyfarwydd i'r ugeinfed ganrif ond dieithr a newydd iawn i'r unfed ganrif ar bymtheg. Y mae yma hefyd lawer o eiriau cryfion am y Pab ac eglwys Rufain, anodd eu cyfiawnhau. Nid ydym am i bobl Cymru eu dynwared. Gwerth hanesyddol yn unig sydd i lawer darn—a llawer brawddeg gas heb werth o gwbl. Caiff darllenydd craff y fraint o chwilio am yr haenau aur drosto’i hun o dan ysbwrial yr unfed ganrif ar bymtheg. Ond fel awgrym iddo, cofied fod y wladwriaeth mewn llawer ystyr wedi cymryd lle'r Babaeth yn Ewrop; Protestaniaeth enwadol wedi esgyn i orsedd Rhufain; Beibl anffaeledig a Chyffes ddiwinyddol uniong red wedi disodli cyfundrefn eglwysig y Canoloesoedd. O'r Almaeneg y cyfieithwyd y traethawd cyntaf, a'r ail o'r Lladin—fel y ceir hwy yn argraffiad Weimar—y diweddaraf a'r mwyaf dilys o weithiau Luther. Arwydd yw pob .. fod brawddegau neu ddarn o'r gwreiddiol wedi eu gadael allan. Yma ac acw y mae Luther yn ei ail—adrodd ei hun, ond ni adawyd allan un frawddeg na darn c unrhyw bwys i rediad na meddwl y traethodau. Q Gwneuthum fy ngorau i drosglwyddo ysbryd rhydd a gwerinol Luther mewn iaith, arddull a meddwl. Yr oedd llawer darn yn anodd ei droi i Gymraeg syml a dealladwy; gobeithiaf er hynny i mi lwyddo ar y cyfan i alluogi'r Cymro cyffredin i brofi blas a grym ac ysbryd y ddau draethawd ac i fyw am ennyd yng nghwmni un o ysbrydoedd grymusaf a dewraf yr oesau. {{c|J. MORGAN JONES.}} :Bangor, ::Medi 1, 1926. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> g46qtljso0z22fdlngotfb47k4teqdp 104 85540 165785 2026-06-02T02:08:38Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|AT BENDEFIGION CRISTNOGOL CENEDL YR ALMAEN AR DDIWYGIO'R EGLWYS GRISTNOGOL.}} {{lein|5em}} {{c|IESU.}} {{lein|5em}} <br> {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 9tlp6rpzpsa5odqgzl4wxetfm7oew6v 165786 165785 2026-06-02T02:09:11Z AlwynapHuw 1710 165786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|AT BENDEFIGION CRISTNOGOL CENEDL YR ALMAEN<br>AR DDIWYGIO'R EGLWYS GRISTNOGOL.}} {{lein|5em}} {{c|IESU.}} {{lein|5em}} <br> {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> qxg7n7hsw17dbrgulxwu8ad6qk2ta42 104 85541 165787 2026-06-02T02:09:26Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 165787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 85542 165788 2026-06-02T02:14:06Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|'''I'R HYBARCH A'R ANRHYDDEDUS NICOLAS VON AMSDORFF, ATHRO YN YR YSGRYTHUR LAN A CHANON YN WITTENBERG,'''}} {{c|FY NGHYFAILL ANNWYL IAWN.}} {{c|{{bwlch|5em}}DR. MARTIN LUTHER.}} GRAS a thangnefedd Duw i chwi, hybarch ac anrhydeddus, annwyl Syr a Chyfaill. Aeth yr amser i dewi heibio a'r amser i lefaru a ddaeth. Yn ôl ein cytundeb, yr wyf wedi casglu ynghyd rai pethau ynglŷn â diwygio cyflwr crefydd a'r eglwys yn ein gwlad, i'w gosod ger bron pendefigion Cristnogol y genedl. Cawn weled a fyn Duw helpu ei eglwys trwy'r gwŷr llyg, gan fod y gwŷr eglwysig, er mai eu gwaith priod hwy yw, yn hollol ddiofal. Danfonaf y cwbl i chwi, hybarch Syr, i'w farnu a'i gywiro lle y bo angen. Gwn yn iawn na chaf ddianc rhag y cyhuddiad o feddwl gormod o honof fy hun wrth annerch pendefigion mor fawr ac mor uchel ar faterion mor bwysig, a minnau heb fod ond gŵr dibarch a dirmygedig—fel pe na bai neb yn y byd ond y Dr. Luther i ofalu am gyflwr crefydd yn y wlad ac i gynghori boneddigion mor ddoeth. Ond nid oes gennyf ymddiheuriad, beied a fynno arnaf. Efallai'n wir mai hwn yw'r un ffolineb yn ychwaneg yr wyf mewn dyled i Dduw a dyn ohono. Hyd eithaf fy ngallu mi a'i talaf yn awr, gan droi am dro yn Ffŵl y Llys. Os methaf, y mae gennyf un peth o'm hochr—ni bydd angen i neb brynu cap i mi nac eillio fy nghopa chwaith. Ond cawn weled pwy a gaiff y fraint o glymu'r clychau. I mi y perthyn y gwaith o wireddu'r<noinclude><references/></noinclude> 50norbxsyvl1ct27twjtz7tz50sitsl 104 85543 165789 2026-06-02T02:15:04Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ddihareb unwaith eto: "O bydd gan y byd ddim i'w wneuthur, rhaid yw i fynach fod yno, ie, pe bai rhaid ei gerfio i'r diben." Mwy nag unwaith yn wir y mae'r ffŵl wedi llefaru'n ddoeth, a llawer gweithred ffôl a wnaed gan ddoethion. Fel y dywed Pawl: A fynno fod yn ddoeth, boed ffŵl. Nid ffŵl yn unig wyf, er hynny, ond wedi fy nhrwyddedu'n Ddoctor yr Ysgrythur Lân hefyd. Da gennyf am y cyfle i gyflawni fy llw mewn ffordd mor " ffôl "a hon. Da chwi, gwnewch chwi esgusawd drosof i'r bobl gymedrol o gall. Ni wn i ddim pa fodd i haeddu cymeradwyaeth a gras y gorgall, er i mi ymdrafferthu lawer gwaith i'w hennill. O hyn allan, gwn o'r gorau na chaf eu gair da. Ni cheisiaf am dano chwaith. Duw a'm helpo i geisio nid fy ngogoniant fy hun ond Ei ogoniant Ef yn unig. '''AMEN.''' {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 5xe90827zuqqga2xxyj03jxbvalkw9e 104 85544 165790 2026-06-02T02:41:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|'''I'w OGONEDDUSAF, RYMUSAF FAWRHYDI'R YMHERAWDR A PHENDEFIGION CRISTNOGOL CENEDL YR ALMAEN.'''}}}} {{canol|D. MARTINUS LUTHER.}} GRAS a nerth Duw iwch, Ogoneddusaf, a chwi raslonaf annwyl Foneddigion! Nid o haerllugrwydd pengam gwag y penderfynais annerch eich Arglwyddi. Yr angen a'r caledi sy'n llethu pob dosbarth yng ngwledydd Cred, ac yn enwedig yn yr Almaen ac a'm cymhellodd i a phawb arall hefyd i weiddi'n groch lawer tro ac erfyn am help—hyn a'm gorfododd y tro hwn hefyd i weiddi a gofyn oni fynn Duw roddi'r awydd i rywun estyn llaw o gymorth i'r genedl druan. Gwnaed llawer cynnig i ddiwygio pethau gan Gynghorau eglwysig, ond fe osodwyd rhwystrau cyfrwys ar eu ffordd, ac o ddrwg i waeth yr aeth ein cyflwr. Y mae yn fy mryd yn awr, gyda help Duw, ddinoethi dichell a malais ein gelynion, a thrwy hynny eu cadw rhag gwneuthur mwy o ddrwg. Rhoddodd Duw inni bennaeth ieuanc o waed bonheddig a ddihunodd lawer calon i obaith gwell a mwy. Am hynny nid yw ond iawn i ninnau wneuthur defnydd da o'r cyfle a'r gras a gawn. Y peth cyntaf y dylid ei wneuthur yw i bob un o honom roi'n meddwl o ddifrif i'n cyflwr; ond wrth ddechrau'r gwaith, gwyliwn rhag dibynnu ar ein grym a'n doethineb mawr ein hunain—hyd yn oed pe bai holl awdurdod a gallu'r byd yn ein meddiant. Ni wna ac ni all Duw oddef hynny. Os gwnawn fe ddaw distryw ar ein gwaith, ac ni ddaw dim ohono, fel y dywed y Sallwyr: "Ni waredir brenin gan liaws llu; ni ddianc cadarn trwy ei fawr gryfder (Salm 33). Ofnaf mai dyna paham y baeddwyd y penaethiaid annwyl, yr Ymerodron Ffriedrich y Cyntaf a'r Ail a llawer Cesar arall mor druenus dan draed gan y Pab, er bod eu hofn<noinclude><references/></noinclude> 2d5qdm62wudfxorqe4lhzdubddo8xiu 165791 165790 2026-06-02T02:42:28Z AlwynapHuw 1710 165791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|'''I'w OGONEDDUSAF, RYMUSAF FAWRHYDI'R YMHERAWDR A PHENDEFIGION CRISTNOGOL CENEDL YR ALMAEN.'''}}}} {{c|D. MARTINUS LUTHER.}} GRAS a nerth Duw iwch, Ogoneddusaf, a chwi raslonaf annwyl Foneddigion! Nid o haerllugrwydd pengam gwag y penderfynais annerch eich Arglwyddi. Yr angen a'r caledi sy'n llethu pob dosbarth yng ngwledydd Cred, ac yn enwedig yn yr Almaen ac a'm cymhellodd i a phawb arall hefyd i weiddi'n groch lawer tro ac erfyn am help—hyn a'm gorfododd y tro hwn hefyd i weiddi a gofyn oni fynn Duw roddi'r awydd i rywun estyn llaw o gymorth i'r genedl druan. Gwnaed llawer cynnig i ddiwygio pethau gan Gynghorau eglwysig, ond fe osodwyd rhwystrau cyfrwys ar eu ffordd, ac o ddrwg i waeth yr aeth ein cyflwr. Y mae yn fy mryd yn awr, gyda help Duw, ddinoethi dichell a malais ein gelynion, a thrwy hynny eu cadw rhag gwneuthur mwy o ddrwg. Rhoddodd Duw inni bennaeth ieuanc o waed bonheddig a ddihunodd lawer calon i obaith gwell a mwy. Am hynny nid yw ond iawn i ninnau wneuthur defnydd da o'r cyfle a'r gras a gawn. Y peth cyntaf y dylid ei wneuthur yw i bob un o honom roi'n meddwl o ddifrif i'n cyflwr; ond wrth ddechrau'r gwaith, gwyliwn rhag dibynnu ar ein grym a'n doethineb mawr ein hunain—hyd yn oed pe bai holl awdurdod a gallu'r byd yn ein meddiant. Ni wna ac ni all Duw oddef hynny. Os gwnawn fe ddaw distryw ar ein gwaith, ac ni ddaw dim ohono, fel y dywed y Sallwyr: "Ni waredir brenin gan liaws llu; ni ddianc cadarn trwy ei fawr gryfder (Salm 33). Ofnaf mai dyna paham y baeddwyd y penaethiaid annwyl, yr Ymerodron Ffriedrich y Cyntaf a'r Ail a llawer Cesar arall mor druenus dan draed gan y Pab, er bod eu hofn<noinclude><references/></noinclude> k3lc4iyhkaifu9mrmc5d4806bygf097 104 85545 165792 2026-06-02T02:43:22Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ar yr holl ddaear. Tebyg iddynt ymddiried mwy ar eu nerth eu hunain nag ar Dduw; am hynny yr oedd eu cwymp yn sicr. Ac yn ein dyddiau ni hefyd, pa fodd y medrai'r Gwaed— feddw hwnnw, Iwl yr ail, godi mor uchel ei ben onibai i Ffrainc, yr Almaen a Fenis, fel yr ofnaf, ymddiried gormod arnynt eu hunain. Rhag i ddim tebyg ddigwydd heddiw i'n pendefig nobl Carl, rhaid yw inni gofio nad â chig a gwaed y mae'n hymdrech ni yn y mater hwn ond â thywysogion y Fall. Ni ellir eu difetha hwy trwy dywallt gwaed na thrwy arfau rhyfel, er eu bod hwy wedi llanw'r byd â thywallt gwaed a rhyfel. Yma ni wna dim y tro ond ymwadu'n hollol â grym materol mewn ymddiried gostyngedig ar Dduw a gweddïo'n daer am help gan Dduw. Rhaid yw cadw'n llygaid ar galedi a thrueni'r werin druan gan anghofio'r hyn a haedda dynion drwg. Oni wneir hyn, gall y medrwn ddechrau'r gwaith mewn hwyl a llwydd, ond cyn hir fe'n harweinir gan yr ysbrydion aflan i'r fath drybini ag a fawdd y byd mewn gwaed, ac yn y diwedd ni fydd dim wedi ei ennill erddo. Am hynny, boed i ni yn hyn o beth weithredu'n ddoeth a than ofn Duw. Po fwyaf y gorthrwm, mwyaf yr aflwydd lle ni weithredir yn ôl ewyllys Duw ac yn ei ofn Ef. Os llwyddodd y Pabau a phleidwyr Rhufain hyd yn hyn trwy help y diafol i osod brenhinoedd yn benben, gallant yn hawdd wneuthur hynny eto, a ni'n ymddiried ar ein nerth ein hunain heb help Duw. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> d1z897frm4mrg5jsagy81duijfj1aed 104 85546 165793 2026-06-02T02:44:35Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yn ddeheuig iawn, cododd y Pabyddion dair caer o'u deutu. Diogelwyd hwy trwyddynt hyd yn hyn rhag i neb eu diwygio, ac yn herwydd hynny syrthiodd yr holl fyd i drybini arswydus. YN GYNTAF, pan wesgir yn drwm arnynt gan lywodraethau'r byd, haerant yn gyndyn nad oes gan un gallu bydol lywodraeth drostynt. Y mae'r awdurdod eglwysig, meddant hwy, uwchlaw'r bydol. YN AIL, pan gyhoeddir barn arnynt o'r Ysgrythur Lân, eu gwrthddadl yw nad oes gan neb hawl i esbonio'r Ysgrythur ond y Pab. YN DRYDYDD, bygythier hwy â Chyngor Eglwysig, a honnant na all neb alw ynghyd Gyngor Eglwysig ond y Pab. Mewn gair, y maent wedi lladrata'n ddirgelaidd y tair gwialen oedd gennym i'w cosbi, ac ar ôl eu hamgloddio'u hunain â'r teircaer hyn, ymroisant i bob melltith a malais a welir yn awr ar y ddaear. Wel, cynorthwyed Duw ni'n awr ynteu, a rhodded inni un o'r utgyrn a wnaeth i gaerau Ierico gwympo, fel y medrwn chwythu i lawr y caerau gwellt a phapur hyn. Gollynger gwialennod Duw'n rhydd i gosbi pechod a thynnu twyll a hoced y diafol i olau dydd. Rhodder i ninnau hefyd y cyfle i'n diwygio'n hunain trwy ddioddef cosb Duw ac ennill eto'i ffafr Ef. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> pi22fnytvw5zhr5prptnmxv7klcwfff 104 85547 165794 2026-06-02T02:45:13Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Beth am y gaer gyntaf a ennwyd? Fe ddaeth i ddychymyg byw rhywun i alw'r Pab a'r Esgobion a'r mynaich yn "urdd ysbrydol" ac i alw'r tywysogion a'r pendefigion, y gweithwyr a'r llafurwyr, y dosbarth bydol." Y mae'r ddyfais yn un fach ddigon pert, ond wedi'r cwbl nid yw ond celwydd wedi ei gaboli. Nac ofned neb rhagddo, a hynny am un rheswm digonol. Fe berthyn pob Cristion mewn gwirionedd i'r urdd ysbrydol, ac nid oes wahaniaeth rhyngddynt ond yn herwydd swydd yn unig. Fel y dywed Pawl (1 Cor. xii.), un corff ydym oll, ond bod gan bob aelod ei waith ei hun i wasnaethu'r lleill trwyddo. Y Bedydd, yr Efengyl a'r Ffydd,—hwynthwy'n unig a wna bobl "ysbrydol a Christnogol" ac y mae pob braint arall yn gynwysedig yn y rhai hyn. Fe all eneinio gan Bab neu Esgob, eillio pen, ordeinio, cysegru, gwisgo'n wahanol i ddynion cyffredin—fe all pethau o'r fath wneuthur rhagrithiwr neu hurtyn ffôl, ond ni wnant Gristion neu ddyn ysbrydol hyd byth bythoedd. Cysegrwyd ni oll yn offeiriaid trwy'r bedydd. Fel y dywed Sant Pedr, (1 Pedr ii.): "Yr ydych chwi'n offeiriadaeth frenhinol ac yn frenhiniaeth offeiriadol." Felly y dywed y Datguddiad hefyd: "Ti a'n gwnaethost ni trwy dy waed yn offeiriaid a brenhinoedd." Pe na fai gennym gysegriad uwch ynom na'r un a rydd Pab neu Esgob, ni wneid un o honom byth yn offeiriad trwy Bab ac Esgob, ac ni allem byth offrymu'r offeren na phregethu na chyhoeddi maddeuant. Am hynny, nid yw cysegru gan Esgob yn ddim amgen na'i fod ef yn lle ac yn enw'r holl gorff Cristnogol yn cymryd un allan o'r dyrfa ac yn ymddiried iddo'r gwaith o ddefnyddio'r awdurdod offeiriadol dros y lleill. Fe berthyn yr awdurdod mewn gwirionedd i bob Cristion. Y mae fel pe bai deg brawd, meibion i frenin, a'r naill fel y llall yn etifedd, yn dewis un ohonynt i lywodraethu'r etifeddiaeth drostynt oll. Fe fyddai pawb ohonynt yn frenhinoedd a'r un awdurdod ganddynt, ac eto gelwid un ohonynt i lywodraethu. Gwnaf y mater yn fwy eglur fyth. Pe cymerid cynulleidfa fechan o<noinclude><references/></noinclude> pkmtdcv9501u7ahxrxdmihxqnhrkix8 104 85548 165795 2026-06-02T02:47:29Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ddisgyblion Cristnogol yn garcharorion a'u gosod mewn diffeithwch, a hwythau heb yr un offeiriad yn eu plith a gysegrwyd gan Esgob, gallent yn hawdd gytuno i ddewis un o'u plith ac ymddiried iddo'r gwaith o fedyddio, o offrymu'r offeren, o gyhoeddi maddeuant ac o bregethu. Fe fyddai ef yn offeiriad llawn mor wir â phe bai'r holl esgobion a'r Pabau wedi ei gysegru. Dyna paham y gall unrhyw Gristion hyd heddiw fedyddio a chyhoeddi maddeuant mewn angen. Ni fyddai hynny'n bosibl oni bai ein bod oll yn offeiriaid am ein bod yn Gristnogion. Wedi lladrata'r gras mawr hwn a berthyn i bob Cristion oddiwrthym y maent trwy'r ddeddf eglwysig; a pheri i'r byd ei anghofio. Fel hyn yr arferai'r Cristnogion gynt ddewis eu Hesgobion a'u hoffeiriaid o blith y bobl. Cadarnheid y dewisiad wedi hynny gan esgobion ereill—ond heb yr holl rwysg a welir heddiw. Fel hyn y gwnaed Sant Awstin, Emrys a Chyprian yn Esgobion. Yn awr y mae'r swyddogion gwladol wedi eu bedyddio fel y Cristnogion oll, a chanddynt yr un ffydd a'r un Efengyl. Am hynny, rhaid yw cydnabod eu hoffeiriadaeth a'u hesgob— aeth hwythau ac edrych ar eu swydd fel swydd a berthyn i'r gymdeithas Gristnogol ac o ddefnydd iddi. Y mae'r un grym yn yr hyn a ddeillia o'r bedydd â'r awdurdod a geir pan gysegrir dyn yn offeiriad gan Bab neu Esgob—er nad yw'n weddus i swyddog gwlad ei arfer. Canys gan fod pawb o honom yn offeiriad, ni ddylai neb gymryd arno wneuthur gwaith offeiriad heb i'r lleill gydsynio â'i ddewis. Ni all neb hawlio iddo'i hun y peth sydd gyffredin i bawb, ond yn ol ewyllys ac arch y gymdeithas. Mewn gwirionedd, ni ddylai offeiriad yn yr eglwys fod yn ddim amgen na swyddog yn y wladwriaeth. Cyhyd ag y bo hwnnw mewn swydd, fe gaiff y flaenoriaeth. Diswydder ef ac nid yw ond dinesydd cyffredin fel y lleill. Yr un modd, nid yw offeiriad byth mwy'n offeiriad ar ôl ei ddiswyddo. Ond erbyn heddiw, maent wedi darganfod rhyw "characteres indelibiles" (nodau annileadwy) ar offeiriad a honnant ei fod yn rhywbeth amgen na dyn cyffredin hyd yn oed ar ôl ei ddiswyddo. Yn wir, breuddwydiant na all offeiriad fod byth yn ddim amgen nag offeiriad, ac na all fyth mwy droi'n lleygwr. Ond brawddegau gwag a ffrwyth deddfau a luniwyd gan ddychmygion dynion yw popeth o'r fath. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> rzm4qvja5bz7mts7zqoqmoci9dgkzre 104 85549 165796 2026-06-02T02:49:13Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y gwir gan hynny yw nad oes wahaniaeth mwy rhwng lleygwyr, offeiriaid, tywysogion, esgobion neu,—yn ôl eu hiaith hwy—gwŷr ysbrydol" a "bydol "—dim gwahaniaeth mwy na'r gwahaniaeth mewn swydd neu waith. Y maent oll o'r un safle er na wnânt yr un gwaith. Fel y dywed Sant Pawl a Sant Pedr: un corff ydym oll o'r pen Iesu Grist, a phob un yn aelodau i'w gilydd. Nid oes gan Grist ddau gorff, un yn fydol a'r llall yn ysbrydol. Un Pen yw ef ac un corff sydd ganddo. Yr unig wahaniaeth rhwng y rhai a elwir heddiw yn wŷr ysbrydol" (sef esgobion, offeiriad a Phabau) a Christnogion yn gyffredin yw'r gwaith arbennig a'r swydd a ymddiriedwyd iddynt, sef gofalu am Air Duw a'r Sacramentau. Yn yr un modd fe drosglwyddwyd y cleddyf a'r wialen i'r llywodraeth wladol er mwyn cosbi'r drwg ac amddiffyn y da. Y mae gan y crydd a'r gof a'r llafurwr hefyd bob un ei swydd a gwaith ei grefft. Y maent wedi eu cysegru fel offeiriaid ac esgobion, a dylai pob un wasanaethu'r lleill a bod o ddefnydd iddynt yn ei swydd a'i waith. Diben pob math o waith yw noddi, maethu corff ac enaid fel y mae aelodau'r corff yn gwasanaethu bob un ei gilydd. Trwy hyn oll fe welir mor Gristnogol" yw dywedyd a deddfu nad yw'r llywodraeth fydol i fod dros "y gwŷr ysbrydol"!66 Cyfystyr yw â dywedyd na ddylai'r llywodraeth gosbi; a chyfystyr yw hynny â dywedyd na ddylai'r llaw wneuthur dim i helpu'r llygad mewn angen. Onid peth annaturiol, heb sôn am anghristnogol, yw meddwl na ddylai un aelod o'r corff helpu'r llall na'i gadw rhag distryw? Am hynny y dywedaf, gan fod y llywodraeth wladol wedi ei hordeinio gan Dduw i gosbi'r drwg ac amddiffyn y da, y dylid rhoi ffordd rydd i'w swydd dramwy'n ddirwystr trwy holl gorff cymdeithas heb dderbyn wyneb neb pwy bynnag—boed ef bab neu esgob neu offeiriad neu fynach neu pa lun bynnag ar ddyn a all fod. Pe bai'n ddigon dywedyd, er mwyn rhwystro'r llywodraeth wladol, fod ei gwaith yn llai pwysig ymhlith y swyddogion Cristnogol na swydd y pregethwr neu'r "gŵr ysbrydol," yna fe ddylid rhwystro'r teiliwr, y crydd, y saer maen a'r saer coed, y cigydd, y ffarmwr, a phob gweithiwr arall rhag gwneuthur esgidiau, dillad, tai, bwyd a diod i'r Pabau, esgobion, offeiriaid a mynachod. Ni ddylent dalu rhent na threthi na degwm<noinclude><references/></noinclude> c7w4khggeb0nloiv8f1tmrqsaqtjgqz 104 85550 165797 2026-06-02T02:50:23Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>chwaith. Ond os goddefir i'r "lleygwyr " hyn wneuthur eu gwaith yn ddirwystr, paham y mae cyfreithwyr Rhufain yn clebran am eu deddfau? Wrth gwrs, gwn yn eithaf da mai'r peth sydd yn eu bryd yw osgoi plygu i ddeddfau Cristnogol y llywodraeth wladol, a hynny er mwyn bod yn rhydd i wneuthur drygioni a thrwy hynny gyflawni'r hyn a ddywed Sant Pedr (2 Pedr ii.): "Fe gyfyd gau—athrawon yn eu plith a thwyllant chwi â dych— mygion celwyddog a gwnânt farsiandiaeth o honoch." Na, fe ddylai fod ffordd rydd i weini cyfreithiau'r llywodraeth wladol yn ddirwystr, heb gyfrif na Phab nac esgob nac offeiriad. Dioddefed yr euog, pwy bynnag yw. Nid yw'r cwbl a ddywedir yn erbyn hyn gan y ddeddf eglwysig ond gormes trahaus a chelwyddog Rhufain. Yn awr, mi dybiaf, y mae'r gaer bapur gyntaf ar lawr. Gwelir bod y llywodraeth wladol yn aelod o'r corff Crist— nogol; ac er mai gwaith bydol sydd ganddi, fe berthyn i'r dosbarth "ysbrydol." Am hynny, fe ddylai ei gwaith gael ffordd rydd a dirwystr trwy holl aelodau'r corff i gyd. Dylai gosbi a helpu lle bynnag y bo euogrwydd neu angen—heb dderbyn wyneb na Phab nac esgob nac offeiriad, bygythient neu ysgymunent fel y mynnont. Dyna paham y diswyddir offeiriaid euog cyn eu trosglwyddo i law'r ddeddf wladol. Ni fyddai hynny'n iawn onibai fod gan y wladwriaeth trwy ordinhad Duw eisoes awdurdod arnynt . . . Os lleddir offeiriad, cyhoeddir gwlad gyfan yn ysgymun gan y Pab. Paham lai nas lleddir llafurwr? O ba le y cyfyd y gwahaniaeth mor fawr rhwng pobl gydradd fel Cristnogion? Dim ond o ddeddfau a dychmygion y gwŷr eglwysig." Ni all fod hwnnw'n ysbryd teg na da a ddarganfu ffordd i'r Pab a'r offeiriad i osgoi cosb. 66 Erchir ni gan Grist a'i apostolion i wrthwynebu'r diafol a'i waith a'i erlid o'r tir yn ôl ein gallu. Paham ynteu y gelwir arnom i fod yn llonydd ac yn ddistaw pan fo'r Pab a'i bleidwyr yn euog o weithredoedd y diafol? A ddylem ni er mwyn dyn sarnu gorchymyn a gwirionedd Duw, a ninnau wedi'n tynghedu yn ein bedydd i'w cefnogi a'u cynnal hyd farw? Na, ni choeliaf i fawr. Euog fyddem o bob enaid a esgeulusid ac a arweinid i ddistryw trwy hynny.<noinclude><references/></noinclude> 9ab27ra7724nl6t3x3yrmw18fkuijls 165798 165797 2026-06-02T02:51:01Z AlwynapHuw 1710 165798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>chwaith. Ond os goddefir i'r "lleygwyr " hyn wneuthur eu gwaith yn ddirwystr, paham y mae cyfreithwyr Rhufain yn clebran am eu deddfau? Wrth gwrs, gwn yn eithaf da mai'r peth sydd yn eu bryd yw osgoi plygu i ddeddfau Cristnogol y llywodraeth wladol, a hynny er mwyn bod yn rhydd i wneuthur drygioni a thrwy hynny gyflawni'r hyn a ddywed Sant Pedr (2 Pedr ii.): "Fe gyfyd gau—athrawon yn eu plith a thwyllant chwi â dych— mygion celwyddog a gwnânt farsiandiaeth o honoch." Na, fe ddylai fod ffordd rydd i weini cyfreithiau'r llywodraeth wladol yn ddirwystr, heb gyfrif na Phab nac esgob nac offeiriad. Dioddefed yr euog, pwy bynnag yw. Nid yw'r cwbl a ddywedir yn erbyn hyn gan y ddeddf eglwysig ond gormes trahaus a chelwyddog Rhufain. Yn awr, mi dybiaf, y mae'r gaer bapur gyntaf ar lawr. Gwelir bod y llywodraeth wladol yn aelod o'r corff Crist— nogol; ac er mai gwaith bydol sydd ganddi, fe berthyn i'r dosbarth "ysbrydol." Am hynny, fe ddylai ei gwaith gael ffordd rydd a dirwystr trwy holl aelodau'r corff i gyd. Dylai gosbi a helpu lle bynnag y bo euogrwydd neu angen—heb dderbyn wyneb na Phab nac esgob nac offeiriad, bygythient neu ysgymunent fel y mynnont. Dyna paham y diswyddir offeiriaid euog cyn eu trosglwyddo i law'r ddeddf wladol. Ni fyddai hynny'n iawn onibai fod gan y wladwriaeth trwy ordinhad Duw eisoes awdurdod arnynt . . . Os lleddir offeiriad, cyhoeddir gwlad gyfan yn ysgymun gan y Pab. Paham lai nas lleddir llafurwr? O ba le y cyfyd y gwahaniaeth mor fawr rhwng pobl gydradd fel Cristnogion? Dim ond o ddeddfau a dychmygion y gwŷr eglwysig." Ni all fod hwnnw'n ysbryd teg na da a ddarganfu ffordd i'r Pab a'r offeiriad i osgoi cosb. Erchir ni gan Grist a'i apostolion i wrthwynebu'r diafol a'i waith a'i erlid o'r tir yn ôl ein gallu. Paham ynteu y gelwir arnom i fod yn llonydd ac yn ddistaw pan fo'r Pab a'i bleidwyr yn euog o weithredoedd y diafol? A ddylem ni er mwyn dyn sarnu gorchymyn a gwirionedd Duw, a ninnau wedi'n tynghedu yn ein bedydd i'w cefnogi a'u cynnal hyd farw? Na, ni choeliaf i fawr. Euog fyddem o bob enaid a esgeulusid ac a arweinid i ddistryw trwy hynny.<noinclude><references/></noinclude> 0xnpglddf4wipyrdn80yfwx39m4ljdy 165799 165798 2026-06-02T02:52:14Z AlwynapHuw 1710 165799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>chwaith. Ond os goddefir i'r "lleygwyr " hyn wneuthur eu gwaith yn ddirwystr, paham y mae cyfreithwyr Rhufain yn clebran am eu deddfau? Wrth gwrs, gwn yn eithaf da mai'r peth sydd yn eu bryd yw osgoi plygu i ddeddfau Cristnogol y llywodraeth wladol, a hynny er mwyn bod yn rhydd i wneuthur drygioni a thrwy hynny gyflawni'r hyn a ddywed Sant Pedr (2 Pedr ii.): "Fe gyfyd gau—athrawon yn eu plith a thwyllant chwi â dych— mygion celwyddog a gwnânt farsiandiaeth o honoch." Na, fe ddylai fod ffordd rydd i weini cyfreithiau'r llywodraeth wladol yn ddirwystr, heb gyfrif na Phab nac esgob nac offeiriad. Dioddefed yr euog, pwy bynnag yw. Nid yw'r cwbl a ddywedir yn erbyn hyn gan y ddeddf eglwysig ond gormes trahaus a chelwyddog Rhufain. Yn awr, mi dybiaf, y mae'r gaer bapur gyntaf ar lawr. Gwelir bod y llywodraeth wladol yn aelod o'r corff Crist— nogol; ac er mai gwaith bydol sydd ganddi, fe berthyn i'r dosbarth "ysbrydol." Am hynny, fe ddylai ei gwaith gael ffordd rydd a dirwystr trwy holl aelodau'r corff i gyd. Dylai gosbi a helpu lle bynnag y bo euogrwydd neu angen—heb dderbyn wyneb na Phab nac esgob nac offeiriad, bygythient neu ysgymunent fel y mynnont. Dyna paham y diswyddir offeiriaid euog cyn eu trosglwyddo i law'r ddeddf wladol. Ni fyddai hynny'n iawn onibai fod gan y wladwriaeth trwy ordinhad Duw eisoes awdurdod arnynt . . . Os lleddir offeiriad, cyhoeddir gwlad gyfan yn ysgymun gan y Pab. Paham lai nas lleddir llafurwr? O ba le y cyfyd y gwahaniaeth mor fawr rhwng pobl gydradd fel Cristnogion? Dim ond o ddeddfau a dychmygion y gwŷr eglwysig." Ni all fod hwnnw'n ysbryd teg na da a ddarganfu ffordd i'r Pab a'r offeiriad i osgoi cosb. Erchir ni gan Grist a'i apostolion i wrthwynebu'r diafol a'i waith a'i erlid o'r tir yn ôl ein gallu. Paham ynteu y gelwir arnom i fod yn llonydd ac yn ddistaw pan fo'r Pab a'i bleidwyr yn euog o weithredoedd y diafol? A ddylem ni er mwyn dyn sarnu gorchymyn a gwirionedd Duw, a ninnau wedi'n tynghedu yn ein bedydd i'w cefnogi a'u cynnal hyd farw? Na, ni choeliaf i fawr. Euog fyddem o bob enaid a esgeulusid ac a arweinid i ddistryw trwy hynny. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> d742b8uiyfju1zi59ahdhb2xcww3dix 104 85551 165800 2026-06-02T02:54:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Am hynny, rhaid mai'r pen-diafol ei hun a ddywedodd y gair a saif heddiw yn y ddeddf eglwysig: "Pe bai'r Pab mor ddieflig ddrwg â chamarwain eneidiau wrth y miloedd at y diafol, ni ellid ei ddiorseddu.' Ar y sylfaen felltigedig hon y cyfyd pobl Rhufain eu hadeilad a cheisiant gennym gredu y dylid goddef i'r holl fyd fyned i'r diafol yn hytrach na gwrthwynebu eu ffwlbri dichellgar hwy. Fel hyn y gwnânt Gristnogaeth yn ddirym a diystyr. Heb unrhyw brawf o'r Ysgrythur ond o'u mympwy yn unig, honnant eu bod yn rhydd oddiwrth y ddeddf wladol er i Grist a'i apostolion eu darostwng i gleddyf y wladwriaeth. Gwaith yr Anghrist yw eu gwaith, neu arwydd ei fod ef ei hun ar ddyfod. {{c|ESBONIO'R YSGRYTHUR.}} Y mae'r ail gaer yn wannach ac yn fwy sigledig fyth. Honiad y Rhufeinwyr yw mai hwynthwy yn unig a fedr esbonio'r Ysgrythur er nad ydynt trwy gydol oes wedi dysgu dim ohoni. Ceisiant ein hudo â'u geiriau digywilydd i'r gred na all y Pab gyfeiliorni ym materion ffydd, boed ef dduwiol neu annuwiol. Ond ni allant brofi llythyren o'r hawl. Dyna paham y saif cynifer o gyfreithiau cyfeiliornus ac anghristnogol, ie, ac annaturiol hefyd, yn y ddeddf eglwysig. Cyhyd ag y credont nad yw'r Ysbryd Glân yn eu gadael, pa mor anhyddysg ac mor ddrwg bynnag y bônt, fe fyddant hefyd yn ddigon beiddgar i ddeddfu yn ôl eu mympwy eu hunain. Pe bai eu cred yn wir, pa les a pha ddefnydd a fyddai o'r Ysgrythur Lân? Llosger hwynt ac ymfoddlonwn ar foneddigion diddysg Rhufain sydd â'r Ysbryd Glân yn eiddo iddynt! Onid mewn calonnau duwiol yn unig y gall Ef drigo? Onibai fy mod wedi ei weld â'm llygaid, ni allwn gredu y medrai'r diafol honni pethau mor ddwl yn Rhufain, a chael ei gredu. Ond yn awr rhyngddynt hwy a'u geiriau, fe drown ni at dystiolaeth yr Ysgrythur. Fe ddywed Sant Pawl (1 Cor. xiv. 30): "Os datguddir dim gwell am air Duw i'r neb a fo'n eistedd i wrando, yna tawed yr hwn sy'n siarad a rhodded ffordd." Pa ystyr sydd i orchymyn fel hwn os<noinclude><references/></noinclude> tgiwo3b8515vnbbtb3dbu5ux3u9o2gp 104 85552 165801 2026-06-02T02:56:56Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yr unig un i'w gredu yw'r hwn sydd eisoes yn siarad neu'n eistedd ar gadair uwch o awdurdod? Fe ddywed Crist ei hun y dysgir pob disgybl gan Dduw ei hun. Fe all ddigwydd, gan hynny, i'r Pab a'i bleidwyr fod yn annuwiol, heb fod yn ddisgyblion Cristnogol cywir ac am hynny heb eu dysgu gan Dduw a heb ddeall gwir. O'r ochr arall, fe all bod gan ddyn cyffredin o leygwr wir ddeall. Paham ynteu na chawn ei ddilyn ef? Oni chyfeiliornodd y Pab lawer gwaith? A phwy a geir i helpu'r byd Cristnogol, pan gyfeiliorno'r Pab, oni chawn ymddiried yn rhywun arall sydd â'r Ysgrythur o'i du? Am hynny nid yw ond anwiredd gwag a drwg na ellir dwyn llythyren i'w gefnogi, mai gan y Pab yn unig y mae'r hawl i esbonio'r Ysgrythur. Wedi hawlio'r awdurdod iddo'i hun trwy draws y mae. Honna'i bleidwyr mai i Sant Pedr y rhoddwyd yr awdurdod gan mai iddo ef y trosglwyddwyd yr allweddau. Y mae'n ddigon eglur, er hynny, nad iddo ef yn unig y rhoddwyd hwy, ond i'r holl gwmni Cristnogol. Mwy na hynny, nid ar gyfer athrawiaeth neu lywodraeth yr ordeiniwyd yr allweddau ond ar gyfer pechod—i'w gosbi neu i'w faddau. Dychymyg y ffôl yw popeth arall a mwy a briodolant i'r allweddau hyn . . Ddarllenydd, meddwl yn awr drosot dy hun, Rhaid yw i bleidwyr y Pab gydnabod bod Cristnogion duwiol yn ein plith ni, a'r ffydd a deall a gair a meddwl Crist ganddynt, —wel, pam ynteu y dylem daflu o'r neilltu'r gair a'r deall hwnnw er mwyn dilyn y Pab nad oes ganddo na'r ffydd na'r ysbryd? Gwadu'r holl ffydd a'r eglwys Gristnogol a fyddai peth o'r fath. Ni all mai'r Pab yn unig sydd yn iawn, os gwir yr erthygl honno: "Mi gredaf yn yr Eglwys Lân Gristnogol." A ddylem weddio hefyd: "Mi gredaf yn y Pab yn Rhufain"? Celwydd dieflig fyddai cyfyngu'r eglwys Gristnogol i un dyn. Mwy na hynny, gan ein bod ni oll yn offeiriaid, fel dywedwyd eisoes, a chennym oil un ffydd, un Efengyl a'r unrhyw Sacrament, pam lai na fyddai gennym hefyd allu ac awdurdod i brofi eu blas a barnu'r hyn sydd iawn mewn ffydd? Pa beth a ddaeth o air Pawl (1 Cor. ii.): "Y mae'r dyn ysbrydol yn barnu pob peth, ond ef ei hun ni fernir gan neb. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> pn0yey7p7p22wm21jkmwdjgfzeqkghm 165802 165801 2026-06-02T02:57:56Z AlwynapHuw 1710 165802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yr unig un i'w gredu yw'r hwn sydd eisoes yn siarad neu'n eistedd ar gadair uwch o awdurdod? Fe ddywed Crist ei hun y dysgir pob disgybl gan Dduw ei hun. Fe all ddigwydd, gan hynny, i'r Pab a'i bleidwyr fod yn annuwiol, heb fod yn ddisgyblion Cristnogol cywir ac am hynny heb eu dysgu gan Dduw a heb ddeall gwir. O'r ochr arall, fe all bod gan ddyn cyffredin o leygwr wir ddeall. Paham ynteu na chawn ei ddilyn ef? Oni chyfeiliornodd y Pab lawer gwaith? A phwy a geir i helpu'r byd Cristnogol, pan gyfeiliorno'r Pab, oni chawn ymddiried yn rhywun arall sydd â'r Ysgrythur o'i du? Am hynny nid yw ond anwiredd gwag a drwg na ellir dwyn llythyren i'w gefnogi, mai gan y Pab yn unig y mae'r hawl i esbonio'r Ysgrythur. Wedi hawlio'r awdurdod iddo'i hun trwy draws y mae. Honna'i bleidwyr mai i Sant Pedr y rhoddwyd yr awdurdod gan mai iddo ef y trosglwyddwyd yr allweddau. Y mae'n ddigon eglur, er hynny, nad iddo ef yn unig y rhoddwyd hwy, ond i'r holl gwmni Cristnogol. Mwy na hynny, nid ar gyfer athrawiaeth neu lywodraeth yr ordeiniwyd yr allweddau ond ar gyfer pechod—i'w gosbi neu i'w faddau. Dychymyg y ffôl yw popeth arall a mwy a briodolant i'r allweddau hyn . . Ddarllenydd, meddwl yn awr drosot dy hun, Rhaid yw i bleidwyr y Pab gydnabod bod Cristnogion duwiol yn ein plith ni, a'r ffydd a deall a gair a meddwl Crist ganddynt, —wel, pam ynteu y dylem daflu o'r neilltu'r gair a'r deall hwnnw er mwyn dilyn y Pab nad oes ganddo na'r ffydd na'r ysbryd? Gwadu'r holl ffydd a'r eglwys Gristnogol a fyddai peth o'r fath. Ni all mai'r Pab yn unig sydd yn iawn, os gwir yr erthygl honno: "Mi gredaf yn yr Eglwys Lân Gristnogol." A ddylem weddio hefyd: "Mi gredaf yn y Pab yn Rhufain"? Celwydd dieflig fyddai cyfyngu'r eglwys Gristnogol i un dyn. Mwy na hynny, gan ein bod ni oll yn offeiriaid, fel dywedwyd eisoes, a chennym oil un ffydd, un Efengyl a'r unrhyw Sacrament, pam lai na fyddai gennym hefyd allu ac awdurdod i brofi eu blas a barnu'r hyn sydd iawn mewn ffydd? Pa beth a ddaeth o air Pawl (1 Cor. ii.): "Y mae'r dyn ysbrydol yn barnu pob peth, ond ef ei hun ni fernir gan neb. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> pyaqpgxv72dwkdjfnbfv0bo19d2skl0 104 85553 165803 2026-06-02T03:01:14Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Fe ddylai'r dywediadau hyn a llawer eraill ein troi'n ddynion dewr a rhydd, ac ni ddylem oddef dychrynu ysbryd rhyddid gan fwganod a dyfais y Pabau. Dylem fod yn ddigon hy i farnu popeth a wnânt, yn ol ein deall crediniol ni o'r Ysgrythur, a'u gorfodi i ddilyn y deall gwell yn hytrach na'u mympwy hunanol... Yr oedd asyn Balaam yn gallach na'r proffwyd ei hun. Ac os llefarodd Duw trwy asyn yn erbyn proffwyd, yn sicr fe all ddod i lefaru eto trwy ddyn duwiol yn erbyn y Pab. Am hynny, fe ddylai pob rhyw Gristion lynu wrth y ffydd trwy geisio'i deall a'i hamddiffyn a thrwy geryddu pob cyfeiliornad. {{c|CYNGHORAU EGLWYSIG. }} Fe syrth y drydedd gaer o honi ei hun pan syrth y ddwy gyntaf. Pan becha'r Pab yn erbyn yr Ysgrythur, ein dyletswydd ni yw bod yn ffyddlon i'r Ysgrythur, ei geryddu a'i orfodi i blygu yn ôl gair Crist (Matt. xviii. 15): Os pecha dy frawd i'th erbyn, dos ac argyhoedda ef rhyngot ti ac ef ei hun; ac os ef ni wrendy arnat, cymer gyda thi eto un neu ddau; ac oni wrendy arnynt hwy, dywed i'r eglwys; ac oni wrendy ar yr eglwys, bydded ef i ti megis yr ethnig. Yna gorchmynnir i bob aelod ofalu am y llall; gymaint mwy y dylem ni wneuthur hyn lle y gwneir cam gan un o lywodraethwyr yr eglwys. Ond os wyf i i'w gyhuddo ger bron yr eglwys, rhaid yw i mi gasglu'r eglwys at ei gilydd. Nid oes ganddynt unrhyw sail yn yr Ysgrythur dros ddywedyd mai peth a berthyn i'r Pab yn unig yw galw Cyngor eglwysig ynghyd. Nid oes ganddynt ond eu deddfau eglwysig hwy eu hunain. Ond os y Pab ei hun a fydd dan y wialen, gwneir pob deddfau eglwysig o'r fath yn ddirym. Y mae'n gam â'r gymdeithas Gristnogol oni cheryddir ef gan Gyngor eglwysig. Yn yr Actau (xv.) darllenwn nad gan Sant Pedr y galwyd Cyngor yr Apostolion ynghyd ond gan yr holl apostolion a'r henuriaid. Pe galwesid ef trwy ryw fraint swyddogol o eiddo Sant Pedr, nid cyngor Cristnogol a<noinclude><references/></noinclude> 63r46rrnkgk9e0het5fhqpe265ufdb2 104 85554 165804 2026-06-02T03:02:27Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>fuasai ond ryw glymblaid fach ddigred. A'r Cyngor enwog hwnnw yn Nicea hefyd—nid gan Esgob Rhufain y galwyd ef ond gan yr Ymerawdwr Cystennin. Gwnaethpwyd yr un peth gan lawer Ymerawdwr ar ei ôl—ac eto'r Cynghorau hyn a fu'r cynghorau mwyaf Cristnogol. Pe bai'r awdurdod gan y Pab i alw Cynghorau eglwysig, cynghorau digred a fuasent oll; a phan daflaf fy ngolwg dros y Cynghorau a alwyd ynghyd gan y Pab, ni welaf ddim neilltuol a wnaethpwyd ganddynt. Am hynny, pan fo angen yn galw, a'r Pab yn rhwystr i'r byd Cristnogol, rhaid yw i bwy bynnag a all, fel aelod ffyddlon o'r gymdeithas, ofalu orau y medro am alw cyngor hollol rydd ynghyd. Nid oes neb a all wneuthur hyn cystal â'r wladwriaeth, yn enwedig yn awr, gan fod y llywodraethwyr yn gyd—Gristnogion, yn gyd—offeiriaid ac yn gyd—gyfrannog o'r swydd a'r awdurdod "ysbrydol." Fe ddylent ddarpar ffordd agored i'w gwaith a'u swydd (a roddwyd iddynt gan Dduw dros bawb) i gerdded yn rhydd i ba le bynnag y mae angen am eu help. Pe bai tân yn torri allan mewn tref, onid peth annaturiol fyddai i bawb sefyll ac edrych arno'n lledu a llosgi popeth o'i flaen—a hynny'n unig am nad yw awdurdod y Maer ganddynt neu am mai yn nhŷ'r Maer y torrodd y tân allan? Oni fyddai'n ddyletswydd ar bob un dinesydd ddeffroi a galw'r lleill? Pa faint mwy y dylai hynny ddigwydd yn ninas ysbrydol" Crist pan dyr tân allan pa un ai yn llys y Pab neu yn unman arall! Y mae'r un peth yn wir hefyd am ddinas yr ymosodir arni gan elynion. Y cyntaf i rybuddio'r lleill a ennill ddiolch a chlod. Paham ynteu nad yw ef yn haeddu clod a ddihuna ac a eilw'r Cristnogion ynghyd pan wêl y gelyn o uffern yn dod? Cleber gwag yn unig yw bost ei bleidwyr na ddylai neb wrthsefyll awdurdod y Pab. Nid oes gan neb yn y byd mawr awdurdod i wneuthur drygioni nac ychwaith i warafun neb i roi ymgeledd rhag cam. Nid oes yn yr eglwys unrhyw awdurdod ond yn unig i'w ddiwygio'i hun a'r byd. Am hynny, pan fo'r Pab am arfer ei awdurdod i atal galw Cyngor eglwysig rhydd, a thrwy hynny yn rhwystro diwygio'r eglwys, dylem wrthod ei barchu ef a'i awdurdod. Ac os myn felltithio a tharanu, dirmygu peth o'r fath a ddylem fel gweithredoedd gwallgofddyn. Gan ymddiried yn Nuw,<noinclude><references/></noinclude> t31vcvz8mm4gc2rdw8s9vfnitf81wyd 104 85555 165805 2026-06-02T03:03:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 165805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>dylem ei esgymuno ef yn ei dro. Mewn gwirionedd, nid oes ganddo ef awdurdod i esgymuno fel y gellir profi mewn eiliad ag un gair o'r Ysgrythur. Fe ddywed Pawl (1 Cor. x. 23; 2 Cor. x. 8): Rhoddodd Duw i ni awdurdod nid i ddinistrio ond i ddiwygio'r byd Cristnogol." Pwy a lama dros ben y gwir hwn? Awdurdod y diafol a'r Anghrist yw hwnnw a wrthyd y peth a fo'n help i ddiwygio gwledydd cred. Am hynny, nid yw i'w ddilyn, ond i'w wrthwynebu'n hytrach â'n bywyd ac â'n heiddo hyd eithaf ein gallu. Ac hyd yn oed pe digwyddai gwyrth i gynorthwyo'r Pab neu pe tarewid rhai o'i elynion â phla (fel y digwyddodd droeon yn ôl bost ei bleidwyr), eto ni ddylid barnu peth o'r fath yn ddim amgen na gwaith y diafol i'r diben o ddistrywio ffydd yn Nuw. Oni rag—ddywedodd Crist (Matt. xxiv. 24): "Fe ddaw gau— gristiau yn fy enw i a gau—broffwydi, a gwnânt arwyddion a rhyfeddodau hyd oni thwyllant, ie, pe bai bosibl yr etholedigion." Fe ddywed Sant Pawl hefyd wrth y Thessaloniaid (2 Thess. ii. 9) y byddai'r Anghrist yn nerthol trwy Satan i wneuthur arwyddion gwyrthiol a chelwyddog. Am hynny, glynwn wrth hyn: ni all unrhyw awdurdod Cristnogol ddim yn erbyn Crist—fel y dywed Sant Pawl (2 Cor. xiii. 8); Ni allwn ni wneuthur dim yn erbyn Crist ond dros Grist. A wna ddim yn erbyn Crist, nid yw ond gallu ac awdurdod yr Anghrist a'r Diafol, hyd yn oed pe bai'n bwrw glaw a chenllysg o wyrthiau a phlâu. Rhaid yw i ni lynu wrth air Duw â ffydd gref, a buan y derfydd am y diafol a'i wyrthiau. Wel, yn awr mi obeithiaf fod y bwganod celwyddog y dychrynodd gwŷr Rhufain ni â hwy ers llawer dydd—gobeithiaf eu bod erbyn hyn wedi eu lladd. Y mae'r "gwŷr eglwysig oll fel ninnau'n ddarostyngedig i'r llywodraeth a'r ddeddf wladol. Nid oes ganddynt hawl i esbonio'r Ysgrythur trwy rym awdurdod yn unig heb sail yn y deall. Nid oes ganddynt awdurdod i'n cadw rhag galw cyngor eglwysig; nac ychwaith i glymu'r cyngor a elwir wrth eu mympwy; nac i ddwyn ei ryddid oddiarno. Pan wnânt ddim o'r fath, nid ŷnt, mewn gwirionedd, ond cynulleidfa'r Anghrist a synagog Satan; ac nid oes dim a fynnont â Christ ond yr enw. {{nop}<noinclude><references/></noinclude> 3uwbhgtq338hyhlpwjchc33f79tra0f 165806 165805 2026-06-02T03:03:32Z AlwynapHuw 1710 165806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>dylem ei esgymuno ef yn ei dro. Mewn gwirionedd, nid oes ganddo ef awdurdod i esgymuno fel y gellir profi mewn eiliad ag un gair o'r Ysgrythur. Fe ddywed Pawl (1 Cor. x. 23; 2 Cor. x. 8): Rhoddodd Duw i ni awdurdod nid i ddinistrio ond i ddiwygio'r byd Cristnogol." Pwy a lama dros ben y gwir hwn? Awdurdod y diafol a'r Anghrist yw hwnnw a wrthyd y peth a fo'n help i ddiwygio gwledydd cred. Am hynny, nid yw i'w ddilyn, ond i'w wrthwynebu'n hytrach â'n bywyd ac â'n heiddo hyd eithaf ein gallu. Ac hyd yn oed pe digwyddai gwyrth i gynorthwyo'r Pab neu pe tarewid rhai o'i elynion â phla (fel y digwyddodd droeon yn ôl bost ei bleidwyr), eto ni ddylid barnu peth o'r fath yn ddim amgen na gwaith y diafol i'r diben o ddistrywio ffydd yn Nuw. Oni rag—ddywedodd Crist (Matt. xxiv. 24): "Fe ddaw gau— gristiau yn fy enw i a gau—broffwydi, a gwnânt arwyddion a rhyfeddodau hyd oni thwyllant, ie, pe bai bosibl yr etholedigion." Fe ddywed Sant Pawl hefyd wrth y Thessaloniaid (2 Thess. ii. 9) y byddai'r Anghrist yn nerthol trwy Satan i wneuthur arwyddion gwyrthiol a chelwyddog. Am hynny, glynwn wrth hyn: ni all unrhyw awdurdod Cristnogol ddim yn erbyn Crist—fel y dywed Sant Pawl (2 Cor. xiii. 8); Ni allwn ni wneuthur dim yn erbyn Crist ond dros Grist. A wna ddim yn erbyn Crist, nid yw ond gallu ac awdurdod yr Anghrist a'r Diafol, hyd yn oed pe bai'n bwrw glaw a chenllysg o wyrthiau a phlâu. Rhaid yw i ni lynu wrth air Duw â ffydd gref, a buan y derfydd am y diafol a'i wyrthiau. Wel, yn awr mi obeithiaf fod y bwganod celwyddog y dychrynodd gwŷr Rhufain ni â hwy ers llawer dydd—gobeithiaf eu bod erbyn hyn wedi eu lladd. Y mae'r "gwŷr eglwysig oll fel ninnau'n ddarostyngedig i'r llywodraeth a'r ddeddf wladol. Nid oes ganddynt hawl i esbonio'r Ysgrythur trwy rym awdurdod yn unig heb sail yn y deall. Nid oes ganddynt awdurdod i'n cadw rhag galw cyngor eglwysig; nac ychwaith i glymu'r cyngor a elwir wrth eu mympwy; nac i ddwyn ei ryddid oddiarno. Pan wnânt ddim o'r fath, nid ŷnt, mewn gwirionedd, ond cynulleidfa'r Anghrist a synagog Satan; ac nid oes dim a fynnont â Christ ond yr enw. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 00rx438xx2jzxbqyoth7dqe4mgb4g6b