Wicidestun cywikisource https://cy.wikisource.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wicidestun Sgwrs Wicidestun Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Tudalen Sgwrs Tudalen Indecs Sgwrs Indecs TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 0 1360 168244 167974 2026-07-27T17:46:52Z AlwynapHuw 1710 168244 wikitext text/x-wiki {{mawr|''Croeso i '''Wicidestun''', y llyfrgell rydd!''}} {| cellspacing="5px" | width="60%" align= style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFE4C4; padding:1em;" class="plainlinks"; valign="top"| <div style="float:right;margin-left:0.5em;margin-right:0.5em;margin-top:0.5em"> [[Delwedd:Carl Spitzweg 021.jpg|150px]] </div> Mae '''Wicidestun''' yn storfa o destunau gwreiddiol sy'n [[w:en:Public domain|eiddo cyhoeddus]] neu o dan dermau [[w:cy:Cynnwys rhydd|trwydded agored]] [[:w:cy:Wicipedia:Hawlfraint|CC-BY-SA]]. Mae'r prosiect hwn yn rhan o deulu ehangach [[:en:Sefydliad Wikimedia|Wicimedia]] gan gynnwys [[:en:Creative Commons|Comin Wicimedia]], [[:d:cy:Wiciadur|Wiciadur]] a [[:w:cy:Wicipedia|Wicipedia]]. Erbyn hyn mae gennym ni '''[[Special:Statistics|{{NIFEROERTHYGLAU}}]]''' o weithiau. Gweler [[w:Wicipedia:Cymorth|tudalen help]] a chwaraewch yn y pwll tywod i ddysgu sut allwch '''chi''' olygu ac uwchlwytho testun. <br/> '''Rhai o'n llenorion:''' {{Div col}} : [[:Categori:William Jones (Ehedydd Iâl)|Ehedydd Iâl]] : [[:Categori:Iolo Goch|Iolo Goch]] : [[:Categori:Dafydd Nanmor|Dafydd Nanmor]] : [[:Categori:Lewis Glyn Cothi|Lewis Glyn Cothi]] : [[:Categori:Ann Griffiths|Ann Griffiths]] : [[:Categori:Owen Morgan Edwards| O. M. Edwards]] : [[:Categori:I. D. Hooson| I. D. Hooson]] : [[:Categori:Elizabeth Mary Jones (Moelona)|Moelona]] : [[:Categori:William Williams, Pantycelyn|William Williams, Pantycelyn]] : [[:Categori:Richard Griffith (Carneddog)|Richard Griffith (Carneddog)]] : [[:Categori:Dafydd ap Gwilym|Dafydd ap Gwilym]] : [[:Categori:Thomas Gwynn Jones|T. Gwynn Jones]] : [[:Categori:T Rowland Hughes|T. Rowland Hughes]] {{Div col end}} '''Rhai o'n Categorïau:''' <br/> *[[:Categori:Llyfrau|Llyfrau]] *[[:Categori:Barddoniaeth|Barddoniaeth]] *[[:Categori:Rhyddiaith|Rhyddiaith]] *[[:Categori:Testunau crefyddol|Testunau crefyddol]] *[[:Categori:Adolygiadau|Adolygiadau]] *[[:Categori:Llyfrau Ab Owen|Cyfres y Fil a Llyfrau Ab Owen]] *[[:Categori:Testunau cyfansawdd|Testunau cyfansawdd]] (Y modd gorau i lawrlwytho testynau ar gyfer e-ddarllenwyr) '''<big>[[Testunau sydd angen eu gwirio]]</big>''' | rowspan="2" width="30%" style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFFFFF; padding:1em;" valign="top"| {|width="*" | '''Rhai o'n gweithiau diweddaraf:''' *[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] *[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] *[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] *[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] *[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] *[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] *[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] *[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] *[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] *[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] *[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] *[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] *[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] *[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] *[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] *[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] *[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] *[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] {{C|🙝&nbsp;🙟}} <gallery> Ll Du C Bawd.png|'''[[Llyfr Du Caerfyrddin]]''' Delwedd:Llyfr Aneirin.png|'''[[Llyfr Aneirin]]''' </gallery> {{c|🙝&nbsp;🙟}} ... a nifer o gerddi: *[[Yr Wylan]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Y Drindod]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Beibl]] *[[Y Nefoedd Uwch fy Mhen]] gan Ehedydd Iâl *[[Stafell Gynddylan]] *[[Syr Hywel y Fwyall]] *[[Cystal am ofal im yw]] *[[Y Llafurwr]] *[[Hen Benillion]] *[[Ar ôl i fy Nghariad Farw]] *[[Wrth y drws, un a'i grwth drwg]] *[[Marwnad Siôn y Glyn]] gan Lewis Glyn Cothi *[[Ymddiddan Rhwng Dau Fardd]] *[[Ymddiddan Rhwyng Cymro a Saesnes]] *[[Gorhoffedd (Hywel ab Owain Gwynedd)]] *[[Englynion y Beddau]] {{c|🙝&nbsp;🙟}} '''Cymuned'''<br /> [[Wicitestun:Y Sgriptoriwm|Y Sgriptoriwm]] <br /> |-- |} |- | style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#EEE9E9; padding:1em;" valign="top"| '''Ychwanegwch:''' [[Delwedd:Flag of Wales (1959–present).svg|200px|right]] Mae ar y safle hwn nifer o destunau o weithiau agored, di-hawlfraint neu weithiau lle mae eu hawlfraint wedi hen orffen. Os ydych am ychwanegu cerddi neu ryddiaeth gwnewch hynny - os ydych yn gwbwl sicr mai chi yw perchennog eu hawlfraint neu fod yr awdur wedi marw ers dros 70 o flynyddoedd. Am ragor am yr hyn y cewch ei gynnwys yma, darllenwch [[Wicidestun:Beth i'w roi ar Wicidestun?]] Os mai dod yma i bori ydych—mwynhewch y wledd! |} sn3ml2chncj97s65l82z1577bn9q1r2 2 10285 168247 168130 2026-07-27T21:21:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi sganio efo peiriant Wiki UK */ 168247 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn 1889.djvu]] #[[Indecs:Helyntion bywyd Hen Deiliwr (IA helyntionbywydh00reesgoog).pdf]] #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:O Drum i Draeth.djvu]] #[[Indecs:Geiriau Credadun.djvu]]■ #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] nt6wci0itrx1xlm2w5cd94yw4lxmohm 168248 168247 2026-07-27T21:23:05Z AlwynapHuw 1710 168248 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn 1889.djvu]] #[[Indecs:Helyntion bywyd Hen Deiliwr (IA helyntionbywydh00reesgoog).pdf]] #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:O Drum i Draeth.djvu]] #[[Indecs:Geiriau Credadun.djvu]]■ #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] eal43kmyq8doze5zgzfqhkay406ein8 104 33377 168734 76008 2026-07-28T07:30:53Z ~2026-41838-34 4205 168734 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>botwm isaf y glin arall, bron na chollodd bob dylanwad arno'i hun. "Erys dau eto, Cyrnol!" meddai'r llanc, gan siarad am y tro cyntaf er dechrau'r ymgyrch. Ac ni allai Morys lai na gwenu wrth weled pen moel glin y llodrau, a'r Milwriad ei hun mewn cymaint cythrudd. "Pa un ai dyn ai ellyll o annwn sydd yma?" gofynnodd y milwr o'i galon. Ac yn y fan aeth y pumed botwm, ac ar ei ôl y chweched, mewn trawiad, fel deor ffa, nes peri i Morys Williams chwerthin dros y lle. "Yn awr, Cyrnol, ple mae'r nesaf? A oes un ar y crys?" gofynnai'r llanc, gan ymdaflu i'w orchwyl gydag egni a nwyf. Prin y gwelai'r Milwriad symudiad yr arddwrn chwim. Ar ei orau y gwrthdroai'r toriadau a'r trywaniadau oedd megis yn glawio arno. Wynebodd lawer gŵr hyfedr yn ei ddydd, ond neb mwy hylaw na hwn. "Yr ydym wedi bod wrthi yn hir, Cyrnol, a'r yswain yn disgwyl!" meddai'r llanc; ac ar y gair aeth heibio amddiffyniad gwallus y Milwriad, a gwelodd Morys Williams gleddyf hwnnw yn neidio o'i law fel pe byddai bywyd ynddo, a'r gŵr o Fryste yn paratoi i roddi ei gledd ei hun yn y wain. Eisteddodd y Milwriad ar y ddaear, a'i wyneb wedi gwelwi. "Y gŵr drwg ei hunan ydyw!" meddai. Archwiliodd Morys ei fraich glwyfedig, a chanfu ôl trywaniad y cledd uwchben i'r penelin. Safai'r llanc gerllaw heb ddywedyd gair. Nid oedd yr archoll mewn lle peryglus, ond yr oedd y Milwriad y tu hwnt i allu ymladd eilwaith am amryw wythnosau. "Af i chwilio am ymgeledd iddo," meddai'r gŵr ieuanc, a cherddodd yn frysiog tua'r ffordd. Ond cyn iddo lawn gyrraedd y clawdd clywyd chwibaniad clir yn torri ar ddistawrwydd y bore. Cododd Morys ei olwg, ac edrychodd. Yr oedd y gŵr ieuanc wedi sefyll. Yr un munud gwelodd yr yswain geffyl gwyn yn neidio'n ysgafn dros y clawdd, ac yn rhedeg at y llanc gan ei groesawu a rhodresu o'i<noinclude><references/></noinclude> tkmxhzuj2j95v9198c3fey7niovh5u0 104 33378 168735 76009 2026-07-28T09:14:31Z ~2026-41719-08 4206 168735 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>gylch, fel ci yn falch o weld ei feistr. Chwaraeodd yntau ennyd efo'r march; yna neidiodd ar ei gefn, ac ymaith a'r ddau fel y gwynt, a Morys, wedi anghofio'r gŵr clwyfedig, yn syllu ar eu holau mewn syfrdandod. Meddai wrtho'i hun, "Madam Wen, cyn wired a'm geni!" "Beth sydd yn bod?" gofynnodd y Milwriad yn gecrus. Atebodd yr yswain yn freuddwydiol, yn fwy wrtho'i hun nac wrth ei gydymaith, "Wn i ddim sut na buaswn i wedi amgyffred yn gynt!" Ac yn uwch ei dôn wrth y milwr, "Y gŵr ifanc yna!" "Gŵr ifanc y fall!" gwaeddodd yntau, gan deimlo poen yr archoll erbyn hyn. "I ba le yr aeth? Gresyn, fe dybiai Morys, fyddai dywedyd wrth y truan mai merch a'i trechodd. Mae wedi myned i ymofyn ymgeledd i chwi! " Ymhen ychydig amser gwelsant Siôn Ifan yn brasgamu ar draws y cae, a Chatrin Parri'n dilyn o hirbell, yn dwyn llestriad o ddŵr a dracht o frandi; cadachau hefyd ac eli, i ymgeleddu braich glwyfedig y Milwriad. "Taid annwyl!" meddai Siôn Ifan, "beth sydd wedi dwad i'r dyn?" Ond ni chanfu Morys ddim yng ngwaelodion llygaid cyfrwysgall Siôn Ifan, er syllu'n graff, ond diniweidrwydd ŵyn mis Mawrth. A pharodd hynny i'r yswain ddyfalu ai tybed fod Madam Wen wedi llwyddo i dwyllo hyd yn oed ei phobl ei hun. Gwnaed cymod buan rhyngddo â'r Milwriad, a chyn hanner dydd aeth Morys adref i gnoi ei gil megis ar ddigwyddiadau'r bore. Y noswaith honno aeth Wil Llanfihangel i Dafarn y Cwch, a siaradai Siôn Ifan ac yntau am y llong las oedd yng ngenau'r culfor. Hwyrach mai dealltwriaeth rhwng y ddau a wnaeth iddynt sôn amdani yng nghlyw'r Milwriad. Ag yntau'n gwrando, daeth i ddeall bod a wnelo'r gŵr hwn eto â'r llong. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> gfcn3zrt9qllyg9eoelw8r16gaxo259 168736 168735 2026-07-28T09:24:38Z ~2026-41719-08 4206 168736 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>gylch, fel ci yn falch o weld ei feistr. Chwaraeodd yntau ennyd efo'r march; yna neidiodd ar ei gefn, ac ymaith a'r ddau fel y gwynt, a Morys, wedi anghofio'r gŵr clwyfedig, yn syllu ar eu holau mewn syfrdandod. Meddai wrtho'i hun, "Madam Wen, cyn wired a'm geni!" "Beth sydd yn bod?" gofynnodd y Milwriad yn gecrus. Atebodd yr yswain yn freuddwydiol, yn fwy wrtho'i hun nac wrth ei gydymaith, "Wn i ddim sut na buaswn i wedi amgyffred yn gynt!" Ac yn uwch ei dôn wrth y milwr, "Y gŵr ifanc yna!" "Gŵr ifanc y fall!" gwaeddodd yntau, gan deimlo poen yr archoll erbyn hyn. "I ba le yr aeth?" Gresyn, fe dybiai Morys, fyddai dywedyd wrth y truan mai merch a'i trechodd. "Mae wedi myned i ymofyn ymgeledd i chwi!" Ymhen ychydig amser gwelsant Siôn Ifan yn brasgamu ar draws y cae, a Chatrin Parri'n dilyn o hirbell, yn dwyn llestriad o ddŵr a dracht o frandi; cadachau hefyd ac eli, i ymgeleddu braich glwyfedig y Milwriad. "Taid annwyl!" meddai Siôn Ifan, "beth sydd wedi dwad i'r dyn?" Ond ni chanfu Morys ddim yng ngwaelodion llygaid cyfrwysgall Siôn Ifan, er syllu'n graff, ond diniweidrwydd ŵyn mis Mawrth. A pharodd hynny i'r yswain ddyfalu ai tybed fod Madam Wen wedi llwyddo i dwyllo hyd yn oed ei phobl ei hun. Gwnaed cymod buan rhyngddo â'r Milwriad, a chyn hanner dydd aeth Morys adref i gnoi ei gil megis ar ddigwyddiadau'r bore. Y noswaith honno aeth Wil Llanfihangel i Dafarn y Cwch, a siaradai Siôn Ifan ac yntau am y llong las oedd yng ngenau'r culfor. Hwyrach mai dealltwriaeth rhwng y ddau a wnaeth iddynt sôn amdani yng nghlyw'r Milwriad. Ag yntau'n gwrando, daeth i ddeall bod a wnelo'r gŵr hwn eto â'r llong. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> tv96grrd723y6sgo099iuwu5gp90beq 104 33379 168737 76010 2026-07-28T10:37:23Z ~2026-41719-08 4206 168737 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>"Yr oeddwn i'n meddwl mai'r gŵr oedd yma'r bore oedd piau hi," meddai; a'r atgof am "y gŵr o Fryste" yn peri iddo ffyrnigo. "Ymhonnwr oedd hwnnw," meddai Wil yn ddibetrus, "ac y mae wedi cymryd y goes." Apeliodd y milwr at Sion Ifan. "Yr oeddwn innau, fel chwithau, wedi credu'r gŵr dieithr," meddai'r tafarnwr, "ond ymddengys mai ymhonnwr oedd. O dan ofal y dyn yma y mae'r llong yn ddiamau." Arweiniodd hyn i gytundeb rhwng Wil a'r Milwriad, tebyg i'r cytundeb blaenorol, gyda'r gwahaniaeth bod yn rhaid i Wil gael ernes ar y fargen. A dyna fu. <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|VIII}} {{c|Y SIRYF MEWN TRYBINI}} O FEWN deufis i helynt Pant y Gwehydd ysbeiliwyd dau neu dri o leoedd pwysig eraill mewn gwahanol gyrrau o'r sir, a hynny mewn dull oedd lawn mor feiddgar a'r modd yr ymddygwyd at Hywel Rhisiart. Aeth mawrion y sir yn anesmwyth, a daeth cwynion mynych a thaer gerbron yr awdurdodau, ac nid oedd modd cau llygad yn hwy ar yr anhrefn. Am hynny, er mor ansefydlog oedd y wlad yn gyffredinol, ynghyda'i llywodraethwyr, yr oedd yn rhaid gwneud rhywbeth gartref ac amddiffyn pobl y sir. Ac un diwrnod daeth gorchymyn i'r Siryf Sparrow ar iddo fyned i ardal y llynnoedd yn enw'r brenin, i wneud ymchwiliad parthed yr afonyddwch, ac i ddal a galw i gyfrif y rhai oedd yn euog o droseddu yn erbyn cyfraith a rheol gyda'r fath eofndra. Ni buasai ymdeithydd yn yr ardal yn gweled y cynnwrf lleiaf ar law yn y byd. Tawelodd pethau yn ebrwydd wedi ymadawiad llong Madam Wen, oedd wedi myned i hebrwng y Milwriad Sprigg dros y dŵr i dir Iwerddon. Gwnaeth y llong ddwy fordaith arall ar negeseuau tebyg ddechrau'r haf, a daeth Môn, <section end="fff"/><noinclude><references/></noinclude> rxob5jwpceuimdwrf3cb1kndj5l0luz 14 49434 168213 101573 2026-07-27T15:51:42Z AlwynapHuw 1710 168213 wikitext text/x-wiki [[Categori:Isaac Foulkes]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Goronwy Owen]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] cpje6hgk72sgomxzlpgjrfopby95i21 168214 168213 2026-07-27T15:52:22Z AlwynapHuw 1710 168214 wikitext text/x-wiki [[Categori:Isaac Foulkes]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Goronwy Owen]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] hotx792znaj8926pdatyzowzedum9dg 14 51051 168212 110314 2026-07-27T15:50:19Z AlwynapHuw 1710 168212 wikitext text/x-wiki [[Delwedd:Llythyrau Goronwy Owen.djvu|bawd|tudalen=6]] [[Categori:John Morris-Jones]] [[Categori:Llyfrau 1895]] [[Categori:Llyfrau'r 1890au]] [[Categori:Goronwy Owen]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] etndzgsfm5x2fvm02cxwdkoq0gptjxr 0 51839 168215 168074 2026-07-27T15:52:48Z AlwynapHuw 1710 168215 wikitext text/x-wiki {{header | title = Holl Waith Barddonol Goronwy Owen | author =Goronwy Owen | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous = | next = [[/Y Cynwysiad/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Isaac Foulkes}} | {{Wicipedia|Goronwy Owen}} | |} <br> <br> <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Holl Waith Barddonol Goronwy Owen.djvu" from=7 to=7 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Holl Waith Barddonol Goronwy Owen]] [[Categori:Isaac Foulkes]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Goronwy Owen]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] 5lea25oy3v2ckr13q076jjdeza2vfb1 14 59701 168211 121678 2026-07-27T15:48:03Z AlwynapHuw 1710 168211 wikitext text/x-wiki [[Categori:Isaac Foulkes]] [[Categori:Llyfrau 1887]] [[Categori:Llyfrau'r 1880au]] [[Categori:John Ceiriog Hughes (Ceiriog)]] [[Categori:Bywgraffiadau]] [[Categori:Beirdd]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] 76o9mvu6cplmoyvlz642w3i3i46zsst 2 77518 168245 167975 2026-07-27T17:49:19Z AlwynapHuw 1710 168245 wikitext text/x-wiki {{header | title =Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2026 | author = | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2025]] | next = [[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2027]] | notes = Llyfrau a gyhoeddwyd gan Alwyn ap Huw ar Wicidestun yn 2026 }} {{c|[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau]]}} #[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] 31, Mehefin 41 9w81rjqf0qfpo57oz8l05n5lto3uzgd 106 86975 168246 168011 2026-07-27T18:10:53Z AlwynapHuw 1710 168246 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Cyfrinach yr Aelwyd |Author=William Rees (Gwilym Hiraethog) |Publisher=Isaac Foulkes (Llyfrbryf) |Year=1878 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=clawr 2=- 3=1 157to159=- 160=clawr /> |Remarks= }} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] [[Categori:William Rees (Gwilym Hiraethog)]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:PD-old]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Nofelau]] geyoebp3z5ho0tobhhjt4h5pal7kxdf 104 86995 168223 168034 2026-07-27T16:51:45Z AlwynapHuw 1710 168223 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>clowed oddiwrthoch chwi trwy rai o'r cyhoeddiadau yma. Yr oedden nhw'n meddwl na allsech chwi ddim bod yn ddystaw ar y fath amser cyffrous ar y byd ac ydi hi wedi bod yn y blynyddau diweddaf yma. Yr oedd yn dda iawn gen i gael ar ddyall eich bod chwi eto yn aros y tu yma i wal y fonwent. Mi gefais i lawer o hyfrydwch yn eich cwmpeini chwi fel tase, wrth wrando darlleniad eich llythyrau yn y '''Ramserau'' rai blynyddau nol—falle i chwithau weled neu glowed son am danaf finau, os digwyddodd i ''F'aelwyd'' i, fel y mae nhw yn galw y llyfryn hwn, ddwad ar eich traws chwi, neu chwi ar i thraws hi. Mi fydd llawer iawn yn dweyd y mod i a chwithau'n debyg iawn i'n gilydd yn ein rhesymau, a rhai yn taeru ein bod yn ddau frawd. 'Ymhob pen mae piniwn.' Mi hoffwn i yn fawr gael tipyn o ymgom â chwi trwy lythyrau rwan ag yn y man, os na fydd gwrthyneb genoch chwi. Waeth i mi heb grybwyll y pethau sy ar fy meddwl i i'w trafod rhyngom â'n gilydd, nes cael gwel'd beth ddwedwch chwi am hyn; ac felly mi derfynaf y tro yma, gan obeithio y daw hwn i'ch llaw yn ddiogel, ac y bydd iddo eich cael chwi a'ch teulu yn iach, ac y caf glowed oddiwrthych yn fuan. {{c|Ydwyf, eich wyllysiwr da,}} {{c|{{bwlch|5em}}ROBERT CADWALAD.}} {{c|ATEBIAD Y RHEN FFARMWR.}} {{r|''"Rhwle," Chwef. 7,'' 1856.}} Rhen Ffarmwr at F'ewyrth Robet o'r Hafod. Anerch,— Heddwch, iechyd da, hir oes, a phob dioni, i F'ewyrth Robet, —a rhad ar i dda, ac ar i Eulwyd o, ac ar bawb a phob peth sy'n perthyn iddo, medd Rhen Ffarmwr o waelod ac o wraidd calon onest. Amen. {{nop}}<noinclude></noinclude> nbd5yq833rm6d32laq21qw3synf0phe 104 86999 168219 168038 2026-07-27T16:12:14Z AlwynapHuw 1710 168219 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Iesu Grist? A oes genyf rywbeth a wna'r tro i fyn'd o'r byd yma? Y mae'n rhyfedd genyf feddwl am danaf fy hun, fy mod wedi byw gnifer o flynyddoedd meithion mor an'styriol, mor ddifeddwl; ac y mae'n rhyfedd genyf wel'd pobol eraill yn byw felly, 'nenwedig hen bobol. Wedi i mi weled gwerth a gwybod rhywbeth am grefydd fy hunan, mae arnaf ryw awydd mawr am i bawb arall wel'd ei gwerth, a gwybod am dani hi; ac mi ddymunwn yn fawr allu gwneud rhywbeth tra byddw'i tros grefydd—digon, a llawer gormod, ydyw'r amser a aeth heibio—a'r amser goreu ohoni hefyd, i fyw fel y bum i byw. Aeth yn unfed awr ar ddeg arna i—do, do, cyn meddwl am gychwyn i'r winllan. O! na chymerai pobol ifanc rybudd oddiwrthyf fi a math. O! na allwn i alw 'nol ddeng mlynedd a thrigain o mywyd i'w hail dreulio! Ond ofer yw y fath ddymuniady maent wedi ehedeg ymaith, ymaith am byth,"Ddoe yn ol ni ddaw i neb." Yn iach, fy nghyfaill, am y tro hwn. Ni allaf ymhelaethu. {{c|Yr eiddoch yn gywir galon,}} {{c|{{bwlch|5em}}ROBERT CADWALAD.}} {{c|LLYTHYR IV.<br>Rhen Ffarmwr at F'ewythr Robet.}} {{r|''Chwef. 18, 1856.''}} Wel, yn siwr, fy nghyfell, rydach chi chwedi rhoid twr o lin ar y cogel mi wela, ac mae'n rhaid i mine'i nyddud o rwan, mi fyddyliwn, a'i ddanwon ene i chi'n bellen o lythyr, a chithe weu llythyr arall ohono fo, ac felly yn y blaen. Ede go fras dyna i, gewch chi wel'd: mae f'hen droell i chwedi myn'd allan o ordors yn lân, heb fod ar use es talwm rwan—mae hi'n gwichian ac yn cwyno, wel tae'r cryd cymale yn'i hollt lode hi, er cimin ydw i chwedi roid o saim hydddyn<noinclude></noinclude> oxaa9td45wnkx033ypcy9wnsjfm5g7p 104 87002 168220 168041 2026-07-27T16:13:38Z AlwynapHuw 1710 168220 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>mona i'n diwedd. A geirie Iesu Grist ydi'n sail i hyderu felly,—'Pwy bynag a ddel, nis bwriaf ef allan ddim.' Mi fentra ine ar i air o; a sna sai o at ei air, fydd mo'r help am dani hi. Ond does dim os am dani hi. Mi fydde iddo fo droid yn anffyddlon i'w air yn fwy peth o lawer na f'achub i, er cimin peth ydi hyny. Wyddoch chi be, F'ewyth Robet, mi fydd llawer o bethe rhyfedd yn y nefodd, ond y peth rhyfedda o'r cwbwl fydd y ngweled i a chithe ono; ami'n gwelir ni'n dau wedi cyredd ono rw ddiwrnod rydw i wel tawn i'n siwr yn y meddwl y mynud yma. Wel, {{center block| <poem> "Os gwelir dau bechadur :Mor llesg ar ben eu taith, Rhyfeddol fydd y canu :A newydd fydd y iaith." </poem> }} Ffarwel i chi am y tro yma, F'ewyrth Robet anwyl, —Ych cyfell o galon gynes. {{c|RHEN FFARMWR.}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Cyfrinach II.}}}} ANFONAIS i chwi y tro diweddaf swm o lythyrau y ddau hynafgwr; wedi derbyniad yr olaf oddiwrth yr Hen Ffarmwr, anfonodd F'ewythr Robert at ei geraint a'i anwyl gyfeillion i'w gwahodd yn nghyd i'r Hafod i'w darllen iddynt. Erbyn yr awr benodedig y noswaith a apwyntiesid, yr oedd yn nghyd, —Robert Llwyd, ''alias'' yr Hen Brophwyd; fy nhad a mam; Richard Evans a Mrs. Evans; John Griffith, athraw ein Hysgol Frutanaidd; Wmffre Dafydd o'r Pennant; Huw Huws, pregethwr; Dafydd Edward y saer; a minau—deg mewn nifer. Wedi mynd drwy seremoni y cyfarchiadau arferol <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 3tg10i63pkzpgq2kdtcydq0176d4dod 104 87105 168176 2026-07-27T13:35:22Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168176 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>dalentau, ac yn barnu ei fod yn cael cam mawr drwy gael ei osod dan orfod i'w cuddio yn y ddaear. "Wyddost ti beth, Ellis?" ebe Llygadgraff wrtho, " yr wyf fi'n meddwl yn siwr mai ti ydyw y ci tariar yr oedd Huw yn darllen am dano gyne." Gyrodd hyn Ellis yn ffagl wyllt, a gadawodd yr ardal yr wythnos ganlynol. Nid hir yr arosai Ellis yn yr unman; bu yn aelod mewn amryw eglwysi, o wahanol enwadau, a'r eglwys lle y byddai yn aelod ynddi ar y pryd fyddai yr eglwys fwyaf didrefn, digariad, a dibobpeth da, welsai efe erioed. Yr oedd yn nefoedd arno ar y ddaear yn yr eglwysi y buasai yn aelod ynddynt o'r blaen; ond yr un fath y dywedai am bob un o'r rhai hyny pan oedd ef yn perthyn i'r naill a'r llall. "Pe cai Ellis druan, fyn'd i'r nefoedd," ebe Tomas Evan un tro, "chwyrnu a brathu a wnai o; ni byddai neb na dim yno wrth ei fodd y lle mwyaf oer a digariad a welsai erioed fyddai paradwys ei hunan yn ei olwg ef.". Ond yr wyf wedi annghofio fy hun a'm gwaith; maddeuwch i mi, Mr. Cadeirydd, a'r cyfeillion oll, am gymeryd i fynu eich amser fel hyn; felly, mi a eisteddaf i lawr, gydag eilio y cynygiad a osodwyd o'ch blaen sef "bod ein diolchgarwch gwresog yn cael ei gyflwyno i'n cyfaill Robert Llwyd am yr adroddiad a roddodd i ni o hanes ein diweddar gyfaill, Tomas Evan.' Dododd F'ewyrth Robert y cynygiad atom, a phassiwyd ef yn unfrydol a gwresog. 'Wel y rwan, mae'r cwarfod ar ben,' ebe'r Cadeirydd, ac mae'r sgwarnog ar y bwrdd yn y parlwr, yn disgwil am danon ni." Yna symudasom, ac eisteddasom o gylch y bwrdd, swperasom ar yr ysgytarnog, ac ymadawsom bob un i'w babell. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> slegkq8qrb9j8jryxrpqgcwqml2gbsn 104 87106 168177 2026-07-27T13:35:58Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168177 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>sylw mewn cysylltiad â hanes Tomas Evan, am chwedl a glywais gan gyfaill a fuasai yn Llundain unwaith. Aethai y cyfaill hwnw un diwrnod i weled y gerddi, lle mae'r llewod a'r bwystfilod, a phob math o greaduriaid yn cael eu dangos. Yr oedd hen wr o Gymro gydag ef, yr hwn na welsai erioed y cyfryw olygfeydd o'r blaen. Synai'r hen wr yn aruthrol wrth edrych ar y gwylltfilod. Yn y man, daethant at y lle y cedwid y mwnciod, y rhai a wnaent bob ystumiau a champau direidus. "Wel, wel," ebe'r hen wr, gan godi ei ddwylaw, "ni feddyliodd fy nghalon i erioed fod y fath bethau'n bod! Y mae llawer math ohonon ni yn y byd yma, a mae rhai'n yn ryw fath o Gris'nogion debyg geni!" Felly yr oeddwn inau yn meddwl wrth wrando hanes y bachgen ifanc hwnw a'r porthmon, a William o'r Llanerchfeddal, a'r hen lanc, a Sion, a'r lleill ohonynt. Ac, meddwn i ynof fy hun, y mae llawer math ohonon ni yn y byd yma. Ond y mae un arall yn haeddu cael ei grybwyll, os caniatewch chwi i mi ddweyd gair am dano fo—Ellis Bach, wyddoch; "у сі terrier," fyddai yr hen Llygadgraff yn ei alw fo Wertmau. Cnobyn o beth bychan chwerw, yn cyfarth ac yn brathu beunydd, oedd Ellis. Yr achlysur iddo gael yr enw Ci Terrier ydoedd fel hyn:—Yr oedd yr hen Huw Lewis o'r Frongoed yn darllen y drydedd benod o'r Philipiaid ar ddechreu cyfarfod gweddi un tro, a darllenwr hynod o drwsgl oedd Huw, chwi wyddoch; a phan ddaeth at y gair hwnw, "Gochelwch y cyd—doriad," efe a'i darllenodd fel hyn, "Gochelwch y ci tariar." Chwarddodd Llygadgraff allan, a chwarddodd pawb. Ar ddiwedd y cyfarfod, yr oedd Ellis yn bur ddrwg ei dymher am na alwesid ef i gymeryd rhan yn y gwasanaeth. Yr oedd yn hoff iawn o arfer ei dalentau, chwedl yntau; a rhoddodd lawer cerydd llym i'r blaenoriaid am ei esgeuluso. Yr oedd yn cario meddyliau uchel iawn am ei<noinclude><references/></noinclude> hz6w2tu6yxhprq99n9j3f1e934262nn 104 87107 168178 2026-07-27T13:36:34Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168178 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>hyny heno. Yr oedd iddo air da gan bawb, a chan y gwirionedd ei hun. Gadawodd dystiolaeth ddianmheuol o'i dduwioldeb yn nghydwybodau pawb oeddynt yn ei adnabod. Yr oeddwn yn adnabod Sion yntau hefyd yn bur dda, a llawer tug go galed a fu rhyngom â'n gilydd o bryd i bryd. Yr oedd gwahaniaeth mawr iawn yn y dylanwad oedd y naill a'r llall yn gario ar y byd annuwiol. Yr oedd ar y bechgyn mwyaf anystyriol ofn pechu yn mhresenoldeb Tomas bob amser, er na byddai yn dywedyd ond ychydig wrthynt. Yr oedd lluaws o lanciau yr ardal wedi ymgasglu yn nghyd i goetio ar brydnawn Sabbath mewn lle dirgel un tro; cafodd Tomas wybod am danynt, ac aeth heibio i'r lle wrth fyned i'r capel; mor gynted ag y gwelodd y llanciau ef yn neshau tuag atynt, taflasant eu coetiau o'u dwylaw, a rhedasant ymaith gyda'r fath frys a dychryn a phe buasai mintau o swyddogion yn dyfod gyda gwarantau i'w dal. Gofalai y rhai mwyaf rheglyd na ollyngent na llw na rheg dros eu gwefusau un amser yn nghlyw Tomas. Byddent, o'r tu arall, yn ymroi ati i dyngu a rhegu yn waeth nag arferol os byddai Sion yn agos. Byddai ef yn bygwth ac yn eu dwrdio, ac yn pregethu tân ussern iddynt yn y modd mwyaf ofnadwy; ond troent y cwbl yn gellwair. Tarawent ati i chwareu ar hyd y ffyrdd wrth fyned neu ddychwelyd o'r capel, os gwelent Sion yn agos, o bwrpas i gyffroi yr hen wr, er cael digrifwch am ei ben yn gwylltio. Ond dylwn gofio mai cynyg diolchgarwch y cyfarfod i'n cyfaill Robert Llwyd am ei ddarlith ysplenyddawl a gorddoniol gampus, fel y dywed yr areithwyr mawrion yma, ydyw fy ngwaith i, ac nid myned i ddarlithio fy hun; gan hyny, Mr. Cadeirydd, yr wyf yn eistedd i lawr gan osod y cynygiad o flaen y cyfarfod.' Eiliwyd y cynygiad gan Dafydd Edward. Yr oeddwn yn meddwl," eb efe, 'wrth wrando ar ein cyfaill yn son am y naill a'r llall a ddaethant dan<noinclude><references/></noinclude> 4fqx52nb5743fhb2tkhsmwby62yyyha 104 87108 168179 2026-07-27T13:37:04Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168179 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>dawel, chwi a wyddoch yn gystal â minau. "Efe a aeth i dangnefedd; a gorphwysa yn ei ystafelloedd," ac "y mae priddellau y dyffryn yn felus iddo." "Ystyr y perffaith, ac edrych ar yr uniawn; canys diwedd y gwr hwnw yw tangnefedd." Amen.' Wedi enyd o ddystawrwydd, gofynai F'ewythr Robert, ' A oes dim ar feddwl neb ohonoch chi i'w ddeyd, gyfeillion?' 'Yr ydym ni'n dysgwyl wrthych chwi, F'ewythr Robert, i ddweyd gair i ddechreu,' ebe un. 'Wel, wn i ddim beth i'w ddeydyd; mae arna i flys begio ar Robet Llwyd fynd tros stori Tomas eto; mae'n chwith gin i feddwl i bod hi chwedi darfod. Roeddwn i'n meddwl rwan am goffadwriaeth y ddau ddyn ene, Sion a Tomas, gimin o whanieth sy rhynthyn nhw! Mae enw a choffadwrieth Tomas wrth i chi son am dano fo, yn rogli wel y gna camami pen sathroch chi arno fo; ond gwell ydi peidio mhela â'r llall. Mi dwaenwn i Sion neitha da. Roeddwn i'n wastad yn meddwl 'i fod o'n ddyn geirwir gonest; ond hen ddraenen bigog oedd o'n 'i deulu ac yn 'i gymydogaeth, yn gystal ag yn y capel; er hyny i gid, mi fydda i'n ceisio gobeithio bod tipin o ddioni yn ngwaelod Sion, dan yr hollt ddrwg oedd yntho fo. Roedd gyntho fo hen ddyn gyrwinol iawn i ymladd â fo—hen dymer gas ydwi'n feddwl. Mae'n haws i rai fyw'n dduwiol na'u gilidd, mi fydda i'n meddwl. Roedd Tomas yn ddyn llariedd wth natur rwsut, a Sion wel arall. Ond wiw i mi fynd mlaen wel hyn. Rydw i'n meddwl dyle un ohonoch dalu diolch i Robert Llwyd am adrodd rhanes difyr a daw gawson ni gyntho fo.' 'Yr wyf fi yn teimlo yn bur barod i wneud hyny,' ebe Huw Huws, 'megys y mae pob un ohonom yn ddiau. Yr wyf finau yn cofio cryn lawer am Tomas Evan; a gallwn adrodd rhyw bethau na chrybwyllodd ein cyfaill yma am danynt; ond nid wyf am wneud<noinclude><references/></noinclude> tbr1zcis3f33zwdzj425fg822lzo9ps 104 87109 168180 2026-07-27T13:38:20Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168180 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>lan yn nhir y bywyd; y mae yn ddigon hawdd byw gydag ef yno, y mae wedi ei buro erbyn hyn " ''Roedd raid 'i buro fo cyn hyn, os aeth yno," eb y brawd arall hwnw. "Gwlad y purdeb ydyw'r nefoedd, y ddaear ydyw gwlad y puro: rhaid ein puro ni yr ochr yma i angau, neu nid awn i byth i wlad y purdeb yr ochr draw." "Ie, ie, sylw gwerth i ni ddal arno a'i gofio ydyw hwnyna," ebe Tomas Evan; "yma y mae goruchwyliaeth y puro a'r glanhau: yma y mae yr holl foddion puro i'w cael—yma y mae'r gair, yma mae'r ffynon, yma mae'r Ysbryd—nid â i mewn yno ddim aflan—ni bydd yno lew na bwystfil gormesol—y rhai gwaredol a rodiant yno, rhai wedi eu gwaredu oddiwrth euogrwydd ac arglwyddaeth pechod." Ac yna adroddodd gyda theimlad ac effeithioldeb neillduol yr hen benill hwnw, {{center block| <poem> 'Dwy'n 'nabod dim o'r nefol le, Gwyn fyd f'ai trigo ynddo fe, :'Rwy'n caru pawb o fewn y wlad; Y dymher nefol fwyn sy fry, Ddymunwn 'nawr fod genyf fi, :Fy nghartref ydyw ty fy Nhad. </poem> }} <br> Yr wyf yn meddwl nad oedd un rudd sech yn y lle. Adroddodd y penill yn y fath ysbryd toddedig a nefolaidd, nes toddi a nefoleiddio pob ysbryd yn y lle. Bu enyd o ddystawrwydd ar ol hyn. Yn y man cyfododd y brawd hynod hwnw i fyny, a dywedodd,— "Y mae dychymyg Samson wedi taro yn rymus iawn ar fy meddwl i—'Allan o'r bwytawr y daeth bwyd, ac o'r cryf y daeth allan felusder; ac felly o'r peth chwerw 'roeddem ninau yn ei drin, fe 'ddaeth allan felusder' yn y diwedd." Ac felly terfynwyd y cyfarfod, ac yr wyf finau bellach ar derfynu yr adroddiad maith hwn. Mi a allaswn adrodd i chwi lawer o bethau eraill cyffelyb am ein hen gyfaill; ond yr wyf yn ymatal. Am ei ddyddiau diweddaf, ei gystudd byr, a'i farwolaeth<noinclude><references/></noinclude> 8n0vyycado8p75bgyhr9c7qzg9oo4yv 104 87110 168181 2026-07-27T13:39:04Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168181 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>debyg yr un fath hyd angau, mor chwrwed ei ysbryd a'i eiriau a'r wermod. Ofnai yn fawr y buasai rhinwedd a chrefydd farw yn fuan ar ei ol. Bu farw druan heb hiraeth am dano; ni thywalltwyd deigryn yn ei angladd, ac nid oedd neb yn teimlo ar ei galon ocheneidio wrth weled "y pridd y clai a'r ceryg" yn disgyn ar ei arch. Bendith i'r Gymdeithas y perthynai iddo oedd cael ymwared âg ef; ond y mae ganddo yntau aml olynwr o'r un ysbryd ag ef i'w gael yma ac acw. "Buasai yn dda genyf fedru ffeindio ''rhyw beth'' yn yr hen frawd Sion i allu dweyd y bydd colled i ni am dano," ebai Tomas Evan wrth ddau neu dri ohonom ar y ffordd wrth ddychwelyd or angladd; " ond yn wir yr wyf yn methu cofio am ddim; ond gobeithio fod rhyw beth daioni ynddo, a'i fod yn gadwedig wedi'r cwbl." 'Yr oedd un brawd yn perthyn i'r eglwys y pryd hwnw a rhywbeth yn bur hynod a gwreiddiol yn ei ddull o feddwl a siarad. Un pur dawedog a dystaw a fyddai yn gyffredin; ni ddywedai air byth yn y gyfeillach os na anogid ef; ond byddai yn cael anogaeth yn lled fynych, canys ceid sylwadau pur ddyeithr a tharawiadol, ac weithiau lled ddigrifol, ganddo. Yr oedd y gyfeillach i gael ei chynal ar hwyr y dydd y claddwyd Sion. Yn mysg eraill gofynodd Tomas Evan a oedd dim ar feddwl y brawd hwnw. "Nac oes, am a wn i;—ond 'roeddwn i'n meddwl hyny," eb efe, "'i bod hi'n dywydd garw ar Enoch ac Elias cyn hyn, os ydyn nhw'n troi'u gwallt, os aeth ein cyfaill Sion i'r nefoedd." " Wel pa'm 'roeddech chi'n meddwl am Enoch ac Elias mwy na rhywrai eraill?" ebai rhywun. "Wel am nad oes ond y nhw â gwallt ar eu penau yn y wlad hono," oedd yr ateb. 'Ni raid i mi ddweyd i chwi pa un a'i gwenu ai wylo a wnaethom. "Wel," ebe un yn y man, "gobeithio yr ydwyf fi fod yr hen frawd wedi cael y<noinclude><references/></noinclude> lb3zjpedd2bzbu0n0u7paoxw3bpd3dc 104 87111 168182 2026-07-27T13:39:41Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168182 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>undyn â dim teimlad crefyddol yn ei fynwes. Mae'n pregethwyr ni yn Absalomiaid gwalltfeilchion, a'n blaenoried ni (gan droi at Tomas Evan) yn 'u swcro nhw yn 'u balchder a'u drygioni. 'Rydw i wedi penderfynu cael fy nwylo'n lân, ac ateb cydwybod dda trwy ddwyn tystiolaeth yn erbyn pechodau'r oes;" a llawer o'r cyffelyb ymadroddion. 'Aeth Sion adref dan ei goron y noson hono, yn ei dyb ei hun. Credai ei fod wedi lladd y cawr o wallt—falchder yn farw gelain. Ond, er ei fawr syndod a'i ofid, gwelodd ei gamsyniad y Sabbath canlynol; canys yr oedd holl fechgyn ieuainc y gynulleidfa wedi ymwneud â'u gilydd i drin a rhanu ac iro a chodi eu gwallt yn fwy nag erioed, a hyny o bwrpas i boeni, enaid Sion druan. Yr oedd yr hen wr yn ddrwg iawn ei dymher y diwrnod hwnw; lluchiai waywffyn megis o'i lygaid at bawb o'i amgylch, "A welwch chwi, frawd, nad ydych yn tycio dim?" ebai Tomas Evan wrtho. "Byddech yn fwy tebyg o lwyddo o lawer trwy arfer tynerwch ac addfwynder." "Tynerwch ac addfwynder at bechod!" meddai Sion. "Tynerwch ac addfwynder yn wir! Na ato gwirionedd a gonestrwydd i mi byth fod yn dyner ac yn addfwyn at ddrygioni." "Ond y mae yn rhaid i ni fod yn dyner ac yn addfwyn wrth bechaduriaid er hyny, os mynwn ni eu henill a'u diwygio," atebai Tomas; "o leiaf, felly mae'r apostol yn dysgu—" mewn addfwynder yn dysgu y rhai gwrthwynebus." Ond ni fynai Sion wrando ar lais yr apostol na neb; ond myned rhagddo yn chwerwach chwerwach a wnaeth bob dydd; ac ymroi i'w boenydio fwyfwy a wnaeth y llanciau drwy drin a chodi eu gwallt waeth waeth. A dyna fu effeithiau llafur diwygwyr o ysbryd Sion erioed, ac a fydd byth, tra byddo y natur ddynol yr hyn ydyw. 'Nid hir iawn y bu Sion byw ar ol hyn; daliodd yn<noinclude><references/></noinclude> hmfgl835b2julpq1nnr3z8xyal8lb2n 104 87112 168183 2026-07-27T13:40:18Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168183 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Yr oedd y pregethwr yn crynu gan fraw erbyn hyn. Aeth Tomas Evan yn mlaen ato: "Peidiwch a chynhyrfu, 'machgen i," eb efe, "dyma ffoledd yr hen frawd, yr un fath fydd o hefo phawb ohonom ni; nid yw o gan waethed a'i air." "Dene chi, Tomas," ebe Sion, "yn amddiffyn y bachgen yn'i bechod; cheir dim ceryddu neb yn ol y gair yma, na byddwch chi'n llyfnu ac yn smwddio ninion." "Ie, ie, nid ceryddu yn ol y gair ydyw peth fel yna, Sion bach," ebe Tomas. Cymerodd un o'r cyfeillion y gwr ieuanc ymaith ar hyn; ac wedi dyfod yn rhydd o afael Sion, "Wel dyna'r cythraul o hen ddyn tosta gyfarfum i erioed," eb efe. "Dyna fel y mae Sion yn wastad," eb y cyfaill; " y mae yn rhywyr gan bawb ohonom ei wel'd yn myn'd i'r nefoedd oddiyma." "I'r nefoedd! hen greadur fel yna i'r nefoedd! A ydych yn meddwl mai rhyw hen groglofft ydyw'r nefoedd i daflu hen ''lumber'' a sparion y ddaear yma iddi hi? Pwy byth allai deimlo awydd ar ei galon i gael myned yno os ydyw rhyw fwystfilod drwg fel yr hen ddyn yna yn myned yno?" 'Cyfarfod gweddi oedd yn y capel yr hwyr hwnw. Ymaflodd Sion yn y Beibl yn gyntaf un, a darllenodd yr hanes am Absalom yn nghrog gerfydd ei wallt yn mrig y dderwen, a gwnaeth sylwadau addysgiadol iawn ar yr amgylchiad. "Chwi a welwch," eb efe, "mai prif bechod Absalom oedd ei wallt. Trin ei wallt fydde'i waith pena fo bob dydd. Mae'r hanes yn deyd mewn lle arall y bydde fo'n cneifio ei ben unwaith bob blwyddyn, ac yn pwyso'i wallt; a welwch chi'r diwedd ddaeth iddo fo? Mi crogodd rhagluniaeth o â'i wallt ei hun; ac y mae hyny'n dangos mai dyna ddylid wneud â phob un o'i sort o eto. Yr oedd yr olwg a welson ni yn y pwlpud yma; ie, yn y pwlpud! yn ddigon i waedu calon<noinclude><references/></noinclude> 21fmq3g1sfm9tfbtwpe3ollge7pm2cj 104 87113 168184 2026-07-27T13:40:51Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168184 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>sy'n debig o ddwad fel pla tros y wlad yma. ' "Wel, ni raid i ni ddim cwyno na dychrynu llawer os na ddaw rhyw bla gwaeth nag umbrellas i'r wlad," ebe Tomas. "Mi feddyliwn i mai trugaredd ydyw i ni eu cael nhw, i gadw'n dillad yn sychion wrth ddwad i'r capel ar dywydd gwlawog, ragor bod yma'n wlybion at ein crwyn am awr a haner neu ddwyawr, fel y buom ni lawer gwaith." "Mi fydde'n well gen i fod yn wlyb at fesgyrn bob dydd o mowyd na gafel yn y peth aflan," ebe Sion; ac ymaith ag ef mewn digter llidiog. 'Ond y gwallt, fel y crybwyllais, oedd yn blino Sion fwyaf o ddim. Daeth pregethwr ieuanc i bregethu yma un tro, wedi trin a dosbarthu a chodi ychydig ar ei wallt. Yr oedd wedi myned i'r pwlpud a dechreu y moddion cyn i Sion ddyfod i mewn. Pan ddaeth trwy y drws, taflodd ei olwg ar y pregethwr, newidiodd ei wedd, taniodd ei lygad, a gollyngodd allan ochenaid mor groch, fel y gallasech feddwl mai tuchaniad elephant ar farw ydoedd. Edrychodd pawb ar eu gilydd, a gwyddent yn dda beth oedd yr achos, a bod ystorm ofnadwy yn ymgrynhoi, yr hon a fyddai yn sicr o ymdori mewn cynddaredd ar ben y pregethwr druan. Cyn gynted ag y dybenodd yr oedfa, cyfeiriodd Sion i gyfarfod y gwr ieuanc pan oedd yn dyfod i lawr o'r pwlpud. "Wyddost ti beth, ddyn ifanc?" eb efe, "pe buasai yma fwyall wrth law, mi faswn yn tori dy ben di y munud yma." Dychrynodd y bachgen druan drwy'i galon. " Beth sydd? Beth wnes i?" eb efe. "Be nes i'n wir, dos i'r glas ac edrych be neist ti—be ydi'r drefn yna sy ar dy wallt di? Wyddost ti beth? mi fedrwn dynu gwallt dy ben di o'r gwraidd bob blewyn, a gneud rhaff ohono fo, a dy grogi di wrthi hi ar y trawst acw gyferbyn â'r pwlpud, a dadel di i hongian ono er siampl a rhybudd i bob pregethwr ddelo yma rhagllaw." {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 4rvuck00mzpvjnwrgmzssngjks43s1s 104 87114 168185 2026-07-27T13:41:59Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168185 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ni byth yn plethu'n gwallt," ebai un wraig fwy hyf a gwrol na'r lleill wrtho unwaith. "Ac am aur a geme, 'does fawr o berig i neb ohonon ni fyn'd i ''usio'' pethe felly." "Dim diolch i chi am hyny," meddai Sion, "mi hiwsiech nhw'n inion tae chi'n gallu 'u cael nhw. Ac am y plethu gwallt, i blethu 'rewch chi cin bo hir, os cewch chi lonydd; 'rydach chi ar y ffordd yn ffast iawn. Mae'n rhaid i ni ddal y llwynogod bychin cin iddyn nhw fyn'd yn fawr ac yn gyfrwys." 'Cododd ar ei draed yn y gyfrinach un tro, a dywedai ei fod wedi gweled y Sul o'r blaen olygfa oedd wedi poeni llawer ar ei enaid—bachgen ieuanc o'r gymydogaeth yn dyfod ag umbrella yn ei law i'r capel. "Mae arna' i ofn yn y nghalon," meddai, "y daw'r balchder hwnw i mewn i'n plith ni bellach. Cymrwch chi ofal, fechgyn a genethod sy'n proffesu crefydd, na welo ni byth monoch chi 'n dilin 'rarferiad felldigedig hono. " Y mae gen i un gartref," ebe un gwr ieuanc, "brynais i yr wythnos ddiweddaf." "Llosga hi heno," ebe Sion, "ne mi fyna i dy dori di allan." "Wel, wel, Sion bach, nid oes dim drwg mewn cario Umbrella," meddai Tomas Evan; "peth gwerthfawr a defnyddiol iawn ydyw o. 'Rwyf finau yn bwriadu ceisio un y cyfleusdra cyntaf a gaf." "Y mae'n rhyfedd gen i'ch clowed chi'n siarad, Tomos, ebe Sion: "y chi'n swyddog yn yr eglwys yn son am gario bwgan uffernol felly dros y'ch pen! Dyma fel y mae pechode yn cael 'u magu o un i un, trw fod blaenoried a phregethwyr yn rhoid gwyneb iddyn nhw. Ni fu 'rioed son am bethe fel hyn yn y wlad yma o'r blaen tan o fewn blwyddyn ne ddwy 'nol yma. Mi fase no ryfedd gen yr hen weinidogion a'r blaenoried feddwl am bethe fel hyn. Ond mi gowson nhw'u cymeryd ymaith o flaen y drygfyd yma<noinclude><references/></noinclude> 6m98hscoyi7xv42swv90z9zzfe081m6 104 87115 168186 2026-07-27T13:42:34Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168186 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>mwy o gam na neb ar y ddaear, ac yn cael llai o gydymdeimlad hefyd. Symudodd Tomas Evan a'i deulu i Benygelli ar ol claddu yr hen lanc, ac aeth pob peth yn mlaen yn dawel a llwyddianus yno, er mawr siomedigaeth i'r hen lanciau oll. Yr oedd bellach mewn amgylchiadau clyd a chysurus. 'Yr oedd pawb, mawrion a bychain, hen ac ieuainc, yn mawr barchu Tomas bob amser. Perchid ef yn ei dlodi, ac wedi ei ddyrchafu i amgylchiadau gwell, yr un oedd Tomas. Yr oedd yn llenwi ei gylch yn mhob sefyllfa, yn ddirwgnach a siriol mewn tlodi, yn ddifalch a dihoced wedi dyfod i feddiant o ychydig gyfoeth. Yr oedd yn hynod fel cymedrolwr a thangnefeddwr yn y gymydogaeth ac yn yr Eglwys: "yr ustus heddwch" y gelwid ef. Ato ef y deuid am farn pan ddigwyddai ymryson rhwng y naill gymydog a'r llall. Diffoddodd lawer o gynhenau yn yr ardal ac yn yr eglwys o dro i dro. 'Yn fuan wedi iddo symud i Benygelli, daeth hen wr o ardal {{bar|2}} i fyw i'r gymydogaeth yma—Sion y Fach—chwi a'i hadwaenoch oll yn dda; Sion y Gwallt y byddid yn ei alw. Yr oedd Sion yn swyddog eglwysig cyn ei ddyfod i'r ardal hon, a mynai ystyried ei hun yn swyddog yma hefyd. Parodd Sion lawer o flinder i ysbryd Tomas Evan, druan, a blinder i lawer eraill hefyd. Hen wr chwerw iawn ei dymher a'i ysbryd oedd efe, yr hyn a ystyriai efe yn onestrwydd a llymder yn erbyn pechod. Y prif bechod yn ei olwg ydoedd troi gwallt oddiar y talcen. Yr oedd yn llosgi mewn eiddigedd yn erbyn y pechod hwn. Yr oedd ar y gwragedd a'r merched ei ofn fel angau; canys byddai beunydd yn ceryddu rhywrai ohonynt am drin eu gwallt, ac yn dwyn ar gof iddynt eiriau yr apostol, "Nid â gwallt plethedig, neu aur, neu emau." "Be rydach chỉ'n son am wallt plethedig wrtho'n ni'n wastad, 'does 'run ohonon<noinclude><references/></noinclude> dv8900p5m8cw7pxf486amlky994lbp5 104 87116 168187 2026-07-27T13:43:12Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168187 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>3, Yr oedd yn fam plant. Oblegid hyny yr oedd yn gywilyddus ganddo feddwl am dani. 4. Yr oedd wedi gadael yr Eglwys a throi i'r capel, a thrwy hyny yr oedd wedi perffeithio ei hun mewn pechod a thrueni yn ei olwg ef. Yr oedd wedi bwriadu gadael Penygelli ar ei ol i'r hen lanc hynaf yn y plwyf, ac i'r hynaf drachefn ar ol hwnw, ac felly yn mlaen o genedlaeth i genedlaeth; a darpar, os priodai un wedi dyfod i'r etifeddiaeth, bod iddo ei cholli, a thalu y rhent yn gyflawn am bob blwyddyn y buasai mewn meddiant o'r tyddyn i'r perchenog nesaf. Yr oedd i bob un hefyd roddi ciniaw unwaith bob blwyddyn, ar ddydd Gwyl Domas, i holl hen lanciau y plwyf; nid oedd neb dan bumtheg a deugain oed i gael cyfranogi o'r wledd, a dwy hen ferch heb fod dan driugeinmlwydd oedd i weinyddu arnynt ar yr achlysur. Oedai wneud ei ewyllys, oherwydd yr ofnai y buasai farw yn union wedi hyny. Pan aeth y gair allan ei fod yn sal, yr oedd yr hen lanciau yn cyrchu i edrych am dano bob dydd, ac yn ei anog i wneud ei ewyllys yn daer iawn. "Ο na, mi fendia i eto," meddai; "ni fyddaf fi farw y tro yma." Ond marw a wnaeth, fodd bynag, a marw heb wneud ei ewyllys hefyd, er siomedigaeth a galar nid bychan i'r holl hen lanciau, druain; ac, i ddial arno, ni ddaeth yr un ohonynt i'w gladdedigaeth; a'r canlyniad fu, i Benygelli, a'r cwbl o'i feddianau, ddyfod i ran gwraig Tomas Evan, y wir a'r unig etifeddes. Yr oedd yr hen lanciau yn darogan na fuasai na rhad na bendith byth ar y lle—y buasai ysbryd yr hen lanc yn sicr o aflonyddu arnynt yn Mhengelli, mai peth ofnadwy iawn oedd croesi dymuniad y marw, ac yspeilio hen lanciau ơu hetifeddiaeth—mae eu hetifeddiaeth hwy, yn ol cyfiawnder, oedd Penygelli, er nad oedd Robert Simon wedi gwneud ewyllys—fe wyddai pawb beth oedd ei fwriad. Barnent bod hen lanciau yn cael<noinclude><references/></noinclude> s26leon5guw0qd7n8brq00xp2rf6jcu 104 87117 168188 2026-07-27T13:43:53Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168188 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ag sydd ar Rhys Puw o ofn ysbrydion drwg. Ni chymerasai ddim a welodd ei lygaid erioed am gyffwrdd âg un o'r rhyw âg un o'i fysedd. Neidiodd un lodes ddireidus i'w fraich ar y ffordd yn ngolwg lliaws o bobl, un tro, a bu agos iddo syrthio i ffitiau gan ddychryn; ofnai ei fod wedi ei halogi a'i andwyo am byth. Ymgadwodd o olwg pawb am ddyddiau lawer ar ol hyny, i gyflawni defodau puredigaeth, y mae yn debygol. Buasai yn sicr o grogi y lodes yn ddidrugaredd, pe cawsai awdurdod i wneud. Edrychai ar briodas fel y peth mwyaf gwaradwyddus yn y wlad. Synai yn ddirfawr at ddigywilydd—dra dynion pan allent wneud y fath beth. Ni chawsai merch byth ddyfod dan ei gronglwyd ef, pe gallasai wneud heb ei gwasanaeth: gorfod cadw morwyn oedd y groes a'r brofedigaeth drymaf o'r un iddo. Yr oedd yr hen lanc yn Eglwyswr (yn Brotestant, chwedl yntau) selog iawn. Cyrchai i'r Eglwys yn rheolaidd; adroddai ei bader a'i gredo ddwywaith bob dydd. Cadwai y Nadolig, y Pasg, a'r Sulgwyn yn fanwl. Ymgadwai oddiwrth y capel a'r capelwyr fel ysgymunbethau. Edrychai ar y Llyfr Gweddi Cyffredin gyda'r parch mwyaf. Golchai ei ddwylaw bob amser cyn ymaflyd ynddo; ond yr oedd gwasanaeth priodas a bedydd plant yn bethau annheilwng iawn yn ei farn ef. Yr oedd y rhanau hyny yn cymylu cryn lawer ar ogoniant y llyfr yn ei olwg. Yr oedd gwaith Tomas a'i wraig yn ymuno â'r capel wedi peri iddo ymddigio yn fwy fyth wrthynt. Nid oedd ganddo un berthynas agos i etfeddu ei feddianau ar ei ol ond gwraig Tomas. Yr oedd wedi penderfynu yn ei feddwl na chawsai hi byth fwynhau dim ohonynt; oblegid 1. Mai merch ydoedd. Hwn oedd ei phechod gwreiddiol. 2. Am ddarfod iddi briodi. Hwnw oedd ei throsedd gweithredol gyntaf. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> jc8hd3q7dfyaj2bj86zrldcy2a140w2 104 87118 168189 2026-07-27T13:45:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168189 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'F'ewythr Robert!' gwaeddai mam, 'beth fuasai Modryb Elin yn ddweyd y rwan, pe buasai hi yma?' 'Wel, mi fase 'n y ngryddyd i narw, Marged bach; mi fydda i'n collid bob lliwodreth arna 'ftun hefo phethe wel ene—pheidiwn i'n y myw.' ''Rydych yn cofio i'r cigfrain gael gorchymyn i borthi Elias gynt,' ebe Huw Huws, rhywbeth tebyg oedd yn amgylchiad y milgi a'r ysgyfarnog. Y mae'r cigfrain, a'r cwn, at alwad, a than lywodraeth Rhagluniaeth. Ni wyddai'r milgi, druan, ddim beth oedd o yn ei wneud, ond fe wyddai Rhagluniaeth i b'le i'w anfon o.' 'Rhaid i mi droi'r pen arni hi hefo'r ysgyfarnog yma heno, rwy'n gweled," ebai Robert Llwyd, 'canys y mae yn amser i ni oll droi adref bellach.' Yna, ymadawsom. {{br}} <section begin="aaa #"/><section end="aaa #"/> <section begin="bbb"/>{{c{{mawr|Cyfrinach XIII.}}}} YMGASGLASOM yn nghyd yn gryno a phrydlon y noson hon, mewn awydd am glywed a gweled y diwedddiwedd hanes gyrfa bywyd ein diweddar hen gyfaill Tomas Evan; hedd i'w lwch, a pharch i'w goffadwriaeth. Yr oedd F'ewythr Robert yn edrych yn fwy siriol nag arferol pan aethom i fewn. • Yn ddigon siwr,' eb efe yn y man, 'mae rhw droeon rhyfedd iawn yn digwydd weithie; be debygech chi sy'n y crochon ene sy ar tân?' Sut y gallwn ni wybod?' ebe mam. 'Beth roisoch chwi ynddo fo?' 'Wel, mi rois syfarnog yntho fo. Mi roedd mistar tir yn hela rhyd y caue yma heddyw, a mi ddoeth<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> p64ggdqz6ujqra2k7iyarnx20ngq2nu 168193 168189 2026-07-27T13:55:24Z AlwynapHuw 1710 168193 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'F'ewythr Robert!' gwaeddai mam, 'beth fuasai Modryb Elin yn ddweyd y rwan, pe buasai hi yma?' 'Wel, mi fase 'n y ngryddyd i narw, Marged bach; mi fydda i'n collid bob lliwodreth arna 'ftun hefo phethe wel ene—pheidiwn i'n y myw.' ''Rydych yn cofio i'r cigfrain gael gorchymyn i borthi Elias gynt,' ebe Huw Huws, rhywbeth tebyg oedd yn amgylchiad y milgi a'r ysgyfarnog. Y mae'r cigfrain, a'r cwn, at alwad, a than lywodraeth Rhagluniaeth. Ni wyddai'r milgi, druan, ddim beth oedd o yn ei wneud, ond fe wyddai Rhagluniaeth i b'le i'w anfon o.' 'Rhaid i mi droi'r pen arni hi hefo'r ysgyfarnog yma heno, rwy'n gweled," ebai Robert Llwyd, 'canys y mae yn amser i ni oll droi adref bellach.' Yna, ymadawsom. <br> <section begin="aaa #"/><section end="aaa #"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Cyfrinach XIII.}}}} YMGASGLASOM yn nghyd yn gryno a phrydlon y noson hon, mewn awydd am glywed a gweled y diwedddiwedd hanes gyrfa bywyd ein diweddar hen gyfaill Tomas Evan; hedd i'w lwch, a pharch i'w goffadwriaeth. Yr oedd F'ewythr Robert yn edrych yn fwy siriol nag arferol pan aethom i fewn. 'Yn ddigon siwr,' eb efe yn y man, 'mae rhw droeon rhyfedd iawn yn digwydd weithie; be debygech chi sy'n y crochon ene sy ar tân?' Sut y gallwn ni wybod?' ebe mam. 'Beth roisoch chwi ynddo fo?' 'Wel, mi rois syfarnog yntho fo. Mi roedd mistar tir yn hela rhyd y caue yma heddyw, a mi ddoeth<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> rt51zft3kltesxg6cz2kvrxdddh90b6 168237 168193 2026-07-27T17:25:39Z AlwynapHuw 1710 168237 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'F'ewythr Robert!' gwaeddai mam, 'beth fuasai Modryb Elin yn ddweyd y rwan, pe buasai hi yma?' 'Wel, mi fase 'n y ngryddyd i narw, Marged bach; mi fydda i'n collid bob lliwodreth arna 'ftun hefo phethe wel ene—pheidiwn i'n y myw.' ''Rydych yn cofio i'r cigfrain gael gorchymyn i borthi Elias gynt,' ebe Huw Huws, rhywbeth tebyg oedd yn amgylchiad y milgi a'r ysgyfarnog. Y mae'r cigfrain, a'r cwn, at alwad, a than lywodraeth Rhagluniaeth. Ni wyddai'r milgi, druan, ddim beth oedd o yn ei wneud, ond fe wyddai Rhagluniaeth i b'le i'w anfon o.' 'Rhaid i mi droi'r pen arni hi hefo'r ysgyfarnog yma heno, rwy'n gweled," ebai Robert Llwyd, 'canys y mae yn amser i ni oll droi adref bellach.' Yna, ymadawsom. <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Cyfrinach XIII.}}}} YMGASGLASOM yn nghyd yn gryno a phrydlon y noson hon, mewn awydd am glywed a gweled y diwedddiwedd hanes gyrfa bywyd ein diweddar hen gyfaill Tomas Evan; hedd i'w lwch, a pharch i'w goffadwriaeth. Yr oedd F'ewythr Robert yn edrych yn fwy siriol nag arferol pan aethom i fewn. 'Yn ddigon siwr,' eb efe yn y man, 'mae rhw droeon rhyfedd iawn yn digwydd weithie; be debygech chi sy'n y crochon ene sy ar tân?' Sut y gallwn ni wybod?' ebe mam. 'Beth roisoch chwi ynddo fo?' 'Wel, mi rois syfarnog yntho fo. Mi roedd mistar tir yn hela rhyd y caue yma heddyw, a mi ddoeth<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 35ferswx8fu6q1n6xma4e0wl22siobl 104 87119 168190 2026-07-27T13:45:20Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168190 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>trw'r buarth yma—y fo a'r ''keepar'', a mi alwodd arna i, ac ebe fo, "Hwdiwch, Robert, dyma i chi syfarnog i'ch swper heno, ne i'ch cinio foru." Diolch yn fawr iawn i chi, meistar, ebe fine, "mae hi wedi pori cryn lawer ar y caue yma, mi porwn nine hithe toc, gin y'ch bod chi mor gredig a'i rhoid hi i ni; a dene lle mae hi rwan yn stiwio, a rhaid i chi aros yma bod yg un i'n helpio ni byta hi i'n swper: ond dene nhrawodd i narw iawn, bod hi chwedi digwydd dwad heddyw, ar ddiwrnod y'n cwarfod ni, a nine'n son am syfarnog y peth dwaetha i gid yn y cwarfod o'r blaen—y syfarnog nefol hono gafodd Tomas Evan stalwm. Nwni prun ydi hon yn perthyn rhwbeth i hono ai peidio; rydw i bron yn meddwl mai syfarnog ddynol ydi hon.' Wedi dechreu y cyfarfod yn y dull arferol, galwodd F'ewythr Robert ar Robert Llwyd i adrodd wrthym y gweddill o hanes helyntion bywyd ein hen gyfaill. 'Yr wyf yn benderfynol o orphen fy stori heno,' ebe'r adroddwr; 'ni feddyliais erioed wrth ddechreu yr aethai mor hir ag y mae hi wedi myned: yr oedd hi'n chwyddo rywsut dan fy nwylo i, a minau wedi bwriadu ac wedi addo lawer gwaith droi'r pen arni hi. Gyda'r ysgyfarnog y darfu i ni derfynu y tro o'r blaen, ac y mae yn ymddangos mai mewn ysgyfarnog y terfyna ein cyfarfod heno eto. Ond i fyned at ein stori. 'Cyn pen hir ar ol y tro hwnw gyda'r ysgyfarnog, cymerodd cyfnewidiad er gwell le yn amgylchiadau Tomas Evan. Yr oedd ewythr i wraig Tomas o frawd i'w mam yn byw yn Penygelli, wyddoch, ac yn berchenog ar y tyddyn bychan hwnw. Hen lanc gweddw oedd Robert Simon, fel y gwyr pawb ohonoch; ac nid oedd ganddo neb yn perthyn yn agos iddo ond gwraig Tomas. Yr oedd ef yn bur dda arno yn y byd, ond yn hen lanc perffaith yn mhob ystyr o'r gair. Yr oedd arno gymaint o ofn merched<noinclude><references/></noinclude> 0l4lpvf9o0eqencnofc7angrfxwc4s9 104 87120 168191 2026-07-27T13:47:11Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168191 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Cyfrinach XIV.}}}} PAN ddaethom at ein cydgynulliad aelwydyddol (os goddefol y gair), y tro hwn, pwy debygit ti, ddarllenydd, a gyfarfuom yno? Wel, ein hen gyfeillion Jacki a Chati!—wedi myned erbyn hyn yn John ac yn Gatrin, ac yn dad ac yn fam; ac wedi cyfnewid cryn lawer mewn ystyriaethau eraill hefyd ragor oeddynt yn nyddiau Modryb Elin, pan oeddynt yn was ac yn forwyn yn yr Hafod. Jacki (yn hytrach John) wedi dyfod yn fwy dynol, ac wedi dysgu gwybodaeth a synwyr gryn lawer; a Chati—Catrin ddylaswn ddweyd—wedi gwareiddio llawer, a gadael heibio y direidi ysmala a chastiog oedd mor naturiol iddi gynt. Er hyny, gellid gweled llawer o'r Jacki yn John, a llawer o'r Cati yn Catrin, yn nawsio allan ar droion. Daethent i'r Hafod y prydnawn hwnw i dalu ymweliad â'u hen feistr hybarchus, F'ewyrthr Robert, a llawen iawn oedd yr hen wr o'u gweled, canys y mae yn eu caru fel pe byddent ei blant ei hun. Carai Jacki bob amser ar gyfrif ei ddiniweidrwydd, ei symledd, a'i ddiddichelrwydd; a Chati ar gyfrif ei ffraethder, ei llonder, a'i direidi digrifol; a'r ddau am eu ftyddlondeb, eu diwydrwydd, a'u gonestrwydd, a'u gofal yn eu gwasanaeth. Edrychai pob un ar ol eiddo ei feistr mor ddyfal a darbodus a phe buasai yn trin ei eiddo ei hun. Yr oedd yntau yn gweled ac yn gwybod hyny, ac yr oedd ganddo yr ymddiried llwyraf yn y ddau. Teimlai yn ddwys iawn pan oeddynt yn ymadael. Yr oeddwn yn addo'n wastad i mi fy hun y base'r ddau naros hefo mi tra baswn i,' meddai, 'ag mi roeddwn i no ddig wrthyn nhw am dro, pan ddalltis i 'u bod nhw am y nghadel i; ond mi ddois ata ffun toc, mi roeddwn i'n gweld 'u bod nhw'n gneuthur yn 'u lle, a mae'n dda iawn gen i 'u gweld nhw'n dwad yn 'u blaene mor dda drien;<noinclude><references/></noinclude> rpbxfdq6xxpv40as1h4e5fdeblmuh6r 104 87121 168192 2026-07-27T13:49:30Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168192 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ni 'nan byth ddim gwell nag rydw i'n dmuno iddyn nhw neud.' Ac yn wir, y mae pob arwydd i'w weled ar y ddau eu bod yn byw yn gysurus gyda'u gilydd. Y mae John yn edrych yn dda a dedwydd, a Chatrin yr un modd, a'r ddau yn drwsiadus a glanwaith. Yr oedd baban ar lin Catrin, bachgen iachus, teg yr olwg, tua deunaw mis oed, yr hwn a enwasid yn Robert o barch i'r hen feistr. Yr oedd yr hen wr yn dotio ar Robert bach, ac yn ei fabwysiadu yn ŵyr iddo ei hun, ac yr oedd y prydnawn hwnw wedi pigo chwech o'r hespinod goreu a fyddai yn ei ddeadell ddefaid i'w rhoddi yn gynysgaeth i'w wyr bach, gan erchi i'w dad gymeryd gofal am danynt, a dodi pob ceiniog o arian a dderbyniai oddiwrth y gwlan, a'r rhai a werthid o dro i dro, yn y banc i ddodwy, chwedl yntau, hyd nes deuai Robert bach i'w oed. Yr oedd yr hen wr yn bur llon—yn ei afiaeth, fel y dywedir—y tro hwn. Yr oedd raid i bob un ohonom deimlo pwysau Robert bach, a rhoddi cusan iddo. 'A welsoch chi rioed â'ch llygid fachgen brafiach?' meddai lawer gwaith. Mae dyniweidrwydd Jacki yn i wyneb o, a rogni Cati yn nghornel i lygad o; mi neith o ddyn iawn, mi gwrantaf o;'a llawer o'r cyffelyb sylwadau. 'Wel, Cati,' eb efe yn y man, 'rhaid i ti ganu cân i ni cin myned i ffwrdd; mae arna i hireth am dy glowed di'n canu, mi genist di ag Elin lawer spel estalwm. 'Ac,' eb efe wrthym ninau, 'mi fetiwn i goron ar droed Cati am ganu a'r un Siani Lind ar y ddyar yma.' • Well done, Fewyrth!' ebe Catrin, ' yr un un ydych chwi eto.' Cafodd yr hen wr gryn drafferth i gael ganddi ganu ar ol hyn; ond boddlonodd yn y man, wedi i ni oll droi i grefu arni; ac yr oedd John (ei gwr) yn awyddus iawn am iddi wneud, canys, yn ei farn ef, ni fu cantores gyffelyb iddi yn y byd. 'Wel, os rhaid, rhaid,' ebe hi yn y man, mi gana<noinclude><references/></noinclude> takx85ht6kmr5vxuoae90w9lh39pxpm 104 87122 168194 2026-07-27T13:56:44Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168194 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>fel y medra i ryw gân fach a ddysgis i yn ddiweddar yma—" Cân y Fam i'w Phlentyn," a dyma'r gân: {{Center block/s}} <poem> Ust! fy mhlentyn bach anwylaf, :Gwasga yma at fron dy fam: Hon o bawb a'th gar yn buraf, :Ni raid iddi dd'wedyd p'am. Dyma'r fron, fy maban tirion, :Sugna ei dyddanwch hi; Curo o tani y mae calon :Lawn o gariad atat ti. Pan y gwelais dy wynebpryd :Gynta' erioed, fy mab di—nam, Gofid esgor yn y fynyd :Dro'i'n llawenydd calon mam. Fel y gwyliwr am y borau, :Bum yn disgwyl toriad gwawr Synwyr gynta ar d'amrantau, :Lawer diwrnod, lawer awr. Pan y sylwai'th lygad tirion :Gyntaf oll ar wedd dy fam, Parodd hyny i'w thyner galon :Yn ei mynwes roddi llam. Pan chwareuai'r wen gariadus :Gyntaf, ar dy wefus gun, Cipiai'th fam hi a chusan serchus, :I'w chymysgu a'i gwenau'i hun. Blas y cusan hwnw eto :Sydd yn aros ar ei min; Mae melusach archwaeth arno :Nag sydd ar y peraidd win. Llawer nos bryderus effro, :Pan fu cystudd arnat ti, Dreuliais uwch dy ben yn gwylio— :Pawb yn cysgu ond myfi. Cauau'r dydd ei deg amrantau, :Gwisgai'r nos ei mantell am Natur oll, ond cariad gadwai :Gwsg oddiwrth amrantau'th fam. Cysga di, f'anwylyd hawddgar, :Yma ar dyner lin dy fam; Ni chaiff undyn ar y ddaear,— :Na chaiff neb wneud i ti gam. Iesu Mawr, mae genyf hanes :Iti dderbyn yn y byd Gynt fabanod i dy fynwes,— :Dyna le anfeidrol glyd, Derbyn hwn, fy mhlentyn inau, :I dy fynwes lawn o ras; Cadw ef na wyro'i gamrau :Byth i lwybrau'r gelyn cas. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> hx0vf8kgtuq8catva7y18fj9fatu4fl 104 87123 168195 2026-07-27T13:57:35Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "<poem> Nid wy'n ceisio cyfran helaeth :Iddo o drysorau'r llawr, Ond dy ras a'th iachawdwriaeth :Fyddo'i etifeddiaeth fawr. Hyn wyf yn ddymuno drosto, :O! na omedd hyn i mi:— Tra boʻi galon ynddo'n curo, :Cured gariad atat Ti. Ti wrandewaist ddymuniadau :Hanna, tros ei phlentyn hi; Gwrando 'nawr fy ngweddi inau, :Tros fy maban tyner i. Dyna'm bychan wedi cysgu, :Melus fyddo'i hun a'i hedd; Diniweidrwydd sy'n teyrnasu... 168195 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nid wy'n ceisio cyfran helaeth :Iddo o drysorau'r llawr, Ond dy ras a'th iachawdwriaeth :Fyddo'i etifeddiaeth fawr. Hyn wyf yn ddymuno drosto, :O! na omedd hyn i mi:— Tra boʻi galon ynddo'n curo, :Cured gariad atat Ti. Ti wrandewaist ddymuniadau :Hanna, tros ei phlentyn hi; Gwrando 'nawr fy ngweddi inau, :Tros fy maban tyner i. Dyna'm bychan wedi cysgu, :Melus fyddo'i hun a'i hedd; Diniweidrwydd sy'n teyrnasu :Ar ei wyneb, yn ei wedd. Ha! mae'n gwenu—blentyn gwiwlan, :Ni cha'dd angel chwaith na dyn, Olwg dlysach, na gwel'd baban :Bach, yn gwenu trwy ei hun. Tyr'd i'th gryd yn awr, fy maban, :Gorphwys yma mewn mwynhad: Mae hi'n bryd i Mami hwylio :I geisio cinio i dy dad. </poem> {{Div end}} <br> Mewn gwirionedd hefyd, yn ol ein barn ni, ac yr ydym ni, teulu yr Aelwyd, yn bobl ddeallus iawn, cofiwch,—fe ganodd Catrin yn rhagorol. Yr oedd megis yn taflu ei holl galon i'r gân, ac y mae ei llais yn hynod o beraidd. Yr oedd ei phlentyn ar ei glin, ac yr oedd yn suitio's action i'r geiriau yn dda iawn, heb gael ei dysgu gan neb erioed, ond gan natur ei hun. Canodd y penillion gweddi gydag arafwch a dwysder toddedig. Yr oedd dagrau F'ewythr Robert yn llifo er's meityn; a John yn gwylio pob un ohonom, fel y gath yn gwylio llygoden, i edrych a oeddym yn cael ein boddloni. 'Ont oeddwn i'n deyd i chi,' ebe'r hen wr: 'ni chanodd Siani Lind, na'r un Siani arall, rioed ddim gwell na hyna, does dim posib.' 'Naddo, na haner cystal,' ebai John rhyngddo ag ef ei hun, ond yn ddigon uchel i bawb ei glywed. 'Dyna chwi wedi myn'd yn Jacki yn eich ol,' ebe Catrin; ceisiwch hwylio i gychwyn adref y lolyn.' A chyfododd i ymadael; ond wrth estyn ei llaw i<noinclude><references/></noinclude> hd1b95x5q6jm6qo3rseqkb44ew6plg0 168196 168195 2026-07-27T13:57:46Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168196 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nid wy'n ceisio cyfran helaeth :Iddo o drysorau'r llawr, Ond dy ras a'th iachawdwriaeth :Fyddo'i etifeddiaeth fawr. Hyn wyf yn ddymuno drosto, :O! na omedd hyn i mi:— Tra boʻi galon ynddo'n curo, :Cured gariad atat Ti. Ti wrandewaist ddymuniadau :Hanna, tros ei phlentyn hi; Gwrando 'nawr fy ngweddi inau, :Tros fy maban tyner i. Dyna'm bychan wedi cysgu, :Melus fyddo'i hun a'i hedd; Diniweidrwydd sy'n teyrnasu :Ar ei wyneb, yn ei wedd. Ha! mae'n gwenu—blentyn gwiwlan, :Ni cha'dd angel chwaith na dyn, Olwg dlysach, na gwel'd baban :Bach, yn gwenu trwy ei hun. Tyr'd i'th gryd yn awr, fy maban, :Gorphwys yma mewn mwynhad: Mae hi'n bryd i Mami hwylio :I geisio cinio i dy dad. </poem> {{Div end}} <br> Mewn gwirionedd hefyd, yn ol ein barn ni, ac yr ydym ni, teulu yr Aelwyd, yn bobl ddeallus iawn, cofiwch,—fe ganodd Catrin yn rhagorol. Yr oedd megis yn taflu ei holl galon i'r gân, ac y mae ei llais yn hynod o beraidd. Yr oedd ei phlentyn ar ei glin, ac yr oedd yn suitio's action i'r geiriau yn dda iawn, heb gael ei dysgu gan neb erioed, ond gan natur ei hun. Canodd y penillion gweddi gydag arafwch a dwysder toddedig. Yr oedd dagrau F'ewythr Robert yn llifo er's meityn; a John yn gwylio pob un ohonom, fel y gath yn gwylio llygoden, i edrych a oeddym yn cael ein boddloni. 'Ont oeddwn i'n deyd i chi,' ebe'r hen wr: 'ni chanodd Siani Lind, na'r un Siani arall, rioed ddim gwell na hyna, does dim posib.' 'Naddo, na haner cystal,' ebai John rhyngddo ag ef ei hun, ond yn ddigon uchel i bawb ei glywed. 'Dyna chwi wedi myn'd yn Jacki yn eich ol,' ebe Catrin; ceisiwch hwylio i gychwyn adref y lolyn.' A chyfododd i ymadael; ond wrth estyn ei llaw i<noinclude><references/></noinclude> 3kdur3j3oej6fyzade2g0ormoblh61w 104 87124 168197 2026-07-27T14:15:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168197 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ffarwelio â'i hen feistr, hi a dorodd i wylo, a thorodd yntau i wylo, a bu agos i ni oll gael y clefyd oddiwrthynt. O! mae heno wedi codi y fath hiraeth am yr hen amser arnaf,' ebe hi, 'nes wyf yn teimlo fy nghalon bron a thori. Mae edrych ar hen gadair modryb anwyl yn y gornel yna yn fwy nag a fedraf ddal. Yr wyf yn meddwl llawer bob dydd am y cynghorion a gefais ganddi. Nid oeddwn yn gofalu fawr am danynt yr amser hwnw; ond y maent wedi glynu yn fy nghof, wedi bod o les mawr i mi lawer tro; buont yn foddion i'm hatal i wneud llawer o bethau ffol ac ynfyd, a fuaswn yn wneud, y mae yn bur debyg, oni buasai adgof am danynt.' Ar hyn ymadawsant. "Geiriau y doethion sydd megis symbylau, ас fel hoelion—," ebai Robert Llwyd, ac felly mae'n ymddangos bod geiriau a chynghorion Modryb Elin wedi glynu fel symbylau a hoelion yn nghof a chydwybod Cati, ac wedi cael effeithiau daionus arni. Y dydd a ddaw yn unig a ddengys pa faint o ddaioni a wnaed drwy ffyddlondeb a doethineb i gynghori a rhybuddio yn bersonol ac annghyhoedd, fel hyn, ac faint a ellid ei wneud yn y ffordd hon ond defnyddio adegau ac achlysuron i'w gweinyddu mewn ysbryd a dull priodol.' Yr wyf fi yn arfer meddwl,' ebai un o'r cyfeillion, ' fod proffeswyr yn agored i gyfeiliorni mewn dwy ffordd pan ddigwyddo iddynt fod yn nghymdeithas dynion digrefydd a llygredig. Y mae rhai proffeswyr yn ymollwng i'r un ysbryd, ac yn cydredeg i'r un rhysedd ag y byddo y gyfeillach y b'ont ynddi yn rhedeg iddi. Os digwydda i'r crefyddwyr hyn fod yn nghymdeithas dynion y tybiant nad ydynt yn gwybod eu bod yn proffesu crefydd, ewyllysiant gelu y ffaith, a chadw y wybodaeth am dani yn guddiedig oddiwrth y cwmni. Gallant eistedd i lawr, a gwrando ar bob ymddyddanion llygredig yn eithaf tawel a<noinclude><references/></noinclude> srjsf7evc94k8wq1cwcdcl6mj5ld2gj 104 87125 168198 2026-07-27T14:17:10Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168198 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>boddlon; ie, gwrando ac ymddangos yn ddifyr a boddhaol, pan fyddo crefydd yn cael ei dirmygu, crefyddwyr yn cael eu cablu, geiriau y Beibl yn cael eu cymysgu â geiriau llygredig, ac enw Duw yn cael ei gablu mewn llwon a rhegfeydd rhysygus. Clywais adrodd am un o'r dosbarth yma o grefyddwyr, a fuasai yn sir Amwythig yn medi cynhauaf un tro, yr hwn, wedi dychwelyd adref, a adroddai wrth gyfaill, aelod o'r un eglwys ag ef, hanes y cwmni annuwiol y buasai yn eu plith, eu hymddyddanion halogedig, eu llwon a'u rhegfeydd dychrynllyd, ac fel y byddent yn treulio eu Sabbathau mewn cyfeddach, a rhysedd, a chwareu a champio. "Wel," ebe y cyfaill wrtho, "pa fodd yr oeddit ti yn gallu byw gyda hwy? A oeddynt yn gadael llonydd i ti fel crefyddwr?" "O," eb efe, "mi gymerais i ddigon o ofal na chafodd yr un ohonynt wybod fy mod yn grefyddwr, onide ni fuasai wiw i mi feddwl byw yn eu mysg am ddiwrnod." Meddyliai ef ei fod yn gwneud yn gall iawn, ac yn gwbl yn ei le. Yr oedd y gwr hwnw gartref yn grefyddol a defosiynol dros ben, yn athraw yn yr Ysgol Sabbathol, ac y arfer gweddio yn gyhoeddus yn ddoniol iawn. "Wel, a oeddit ti yn gwneud yr un fath a hwythau?" gofynai ei gyfaill. "N—a—g oeddwn i yn gneud dim ond—ond edrych a gwrando arnyn a chwerthin am 'u penau nhw." "Ie, ie, cydymfoddloni â'r rhai oedd yn gwneud felly yr oeddit ti, a chydredeg hefyd i'r unrhyw ormod rhysedd, y mae lle i ofni, pe caem wybod yr holl wir."' 'Wel, dene gryfyddwr,' ebai F'ewyth Robert. 'Yr oedd gen Tobit, ff'en gi i, well crefydd o'r haner nag oedd gyntho fo. Roedd Tobit yn dyallt gystal a neb bryd bydde dydd Sul; ni rede fo gam ar ol dafad na swarnog ar ddydd Sul, taswn i yn i ladd o. Mi fum i yn ceisio 'i yrud ar ol swarnog lawer tro ar y Sul, fel mae mwya' cwilidd i mi: mi dryche'r hen gi yn fy llygid i, wel tase fo'n synud ata i. Mi fum yn<noinclude><references/></noinclude> 4haplfpn9xwg1lnmozrijxldzscn0um 104 87126 168199 2026-07-27T14:19:05Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168199 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>teimlo fy nghydwybod yn procio lawer tro wrth feddwl am dano fo, ac yn teimlo fod y ci yn y nghondemnio i.' 'Yr oedd y gwr yr oeddwn yn son am dano,' ebai adroddwr yr hanes, ' yn grefydd i gyd pan yn nghyfeillach crefyddwyr. Gwnai wyneb a llais a thon grefyddol a santeiddiol ryfeddol, Gallesid meddwl fod ganddo ddigon o grefydd i haner cant o ddynion: byddai yn selog iawn dros ddysgyblaeth yn yr eglwys hono. Pan ddygid unrhyw gwyn yn erbyn rhyw aelod o'r eglwys, mynai ef ei ddiarddel, ei dori allan—beth bynag fyddai natur y trosedd, ni phrisiai ef ddim yn ymostyngiad ac edifeirwch y troseddwr. Gogoniant yr achos oedd o flaen ei lygaid ef—beth a ddywedai y byd os goddefid troseddwyr yn yr eglwys? Dywedodd lawer gwaith nad oedd neb yn yr eglwys ond efe ei hun yn gofalu dim am ogoniant yr achos, trwy gadw dysgyblaeth ar ei thraed. Bu dipyn dystawach am beth amser wedi i'r cyfaill y soniais am dano gael peth o'i hanes yn sir Amwythig. Bradychodd ei hun yn ddiarwybod, a bu yn barod i gnoi ei dafod lawer tro ar ol hyny. Trodd y cyfaill hwnw arno yn llym; a bygythiodd ddwyn ei achos o flaen yr eglwys; ond efe a erfyniodd yn daer arno beidio son gair am y peth wrth neb. "Wel," ebe'r cyfaill, "mi gadwaf y peth i mi fy hun; ond os byth y clywaf di yn rhuthro am ben rhyw frawd neu chwaer, fel y byddit yn arfer, mi doraf ar dy draws di." Yn mhen rhyw enyd ar ol hyn, daeth achos o ddysgyblaeth o flaen yr eglwys, annghofiodd yntau ei hunan; cododd i fynu a dechreuodd areithio yn daranllyd iawn ar yr achos. Yr oedd y llall yn ei wylio; gadawodd iddo fyned yn mlaen am beth amser, a phan oedd yn dyfod at y pwynt i gynyg fod i'r aelod oedd wedi troseddu gael ei dori allan, cododd y llall ar ei draed, a phesychodd dros y lle:<noinclude><references/></noinclude> m311yrrx7nh0ormgqo95nk4apacuiwm 104 87127 168200 2026-07-27T14:25:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168200 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>trodd yr areithiwr i edrych beth oedd y mater, cyfarfu llygad y ddau â'u gilydd, tarawyd ef megis â'r parlys mud; eisteddodd i lawr, ac ni ddywedodd un gair y noson hono. Yr oedd pawb yn y lle wedi sylwi ac wedi casglu fod rhyw ddirgelwch yn y tro. Aeth amryw i holi y brawd arall, ond ni ddatguddiai y gyfrinach. Yr oll a ddywedodd y pryd hwnw oedd, " Yr anwiredd a wyr efe a dagodd Dafydd (canys Dafydd oedd ei enw) yn ddianmheu." Nid hir y bu Dafydd gyda chrefydd ar ol y tro hwnw. Cymerodd yr achlysur cyntaf a ddigwyddodd; ac nid hir y bydd yr hwn a fyddo yn ewyllysio cael achlysur heb gael gafael arno. Cymerodd arno dramgwyddo yn fawr; ymadawodd o'r eglwys i fyned i'w le ei hun, ac aeth yn fuan yn nodedig mewn annuwioldeb ac anfoes; ac yn y cyflwr a'r agwedd hyny y bu farw. Wedi iddo adael crefydd yr amlygodd y brawd arall yr amgylchiad yn sir Amwythig.' 'Gwyn fyd na buasai ond y Dafydd hwnw o'r fath yna,' ebe un arall o'r cyfeillion; 'ond, ysywaeth, y mae brawdoliaeth ohonynt; mi a adwaenwn rai o'r cyfryw fy hun. Crefyddwyr yr amgylchiadau ydynt; addefant eu crefydd pan fyddo hyny yn gyfleus, a chelant a gwadant hi pan fyddo hyny yn gyfleus drachefn. Pan yn nghymdeithas crefyddwyr, y maent yn grefyddol iawn; pan yn nghymdeithas rhai digrefydd, y maent yn gymhwys fel hwythau. Ceisiant wasanaethu a rhyngu bodd Duw a mamon. Gallant wrando ar ''gablu'' enw Duw, yn gystal ag ar ''folianu'' ei enw. Ewyllysiant gyfranogi o fwrdd yr Arglwydd a bord y cythreuliaid. Cymdeithas o annuwiolion, lle y byddo yn bresenol rai fyddo yn eu hadnabod, ydyw y lle mwyaf poenus iddynt, gan y byddant mewn perygl o gael eu dirmygu a'u dynoethi ganddynt. Yn bur gyffredin, mi fydd y bobl yma yn llawdrwm iawn ar bobl eraill, ac am ddysgyblu yn fanwl iawn, gan dybied, mae yn debyg, fod eu sel yn erbyn pechodau<noinclude><references/></noinclude> 4cb33tjolli7hkznubzbhugl66qwcek 104 87128 168201 2026-07-27T14:36:32Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168201 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>eraill, yn gwneud iawn tros eu pechodau eu hunain; neu ynte, y mae eu sel yn gochl malais ganddynt i guddio eu beiau eu hunain, gan feddwl na choelia neb eu bod hwy yn euog o un drwg, gan eu bod mor fanwl a llym yn erbyn drygau pawb.' 'Wel, on'd oeddech chi'n son, Dafydd Edward,' (canys efe a adroddasai y chwedl am y gwr yn sir Amwythig) 'bod proffeswyr yn colli mewn dwy ffordd,—p'un ydi'r ffordd arall oedd gynthoch chi mewn golwg? Mi fydda i'n 'i cholli hi namal mewn llawer ffordd,' ebe F'ewythr Robert. 'Wel,' atebai Dafydd, 'am y bobl fydd yn dwyn eu crefydd allan yn mhob man ac ar bob achlysur yr oeddwn i yn meddwl. Mae eisiau i ni fod yn ddoeth i adnabod a gwybod pa pryd i siarad a pha bryd i dewi. "Mae amser i ddywedyd, ac amser i dewi," medd y gwr doeth; ac y mae rhywbeth felly yn cael ei ddysgu yn y gair hwnw, hwyrach, "Na roddwch y peth sydd santaidd i'r cwn, ac na theflwch eich gemau o flaen moch." A'r gair hwnw, "Na cherydda watwarwr." "O mor dda yw gair yn ei amser." A'r gamp ydyw, gwybod yr amser i ddweyd y gair, a gwybod y gair priodol i'w ddweyd yn yr amser hwnw. Os â crefyddwyr i ddadleu, a thaeru, a cheryddu, mewn cymdeithas o watwarwyr, pan ddigwyddo iddo fod yn bresenol, bydd yn debycach o'u gyru yn waeth, nag o'u gwneud yn well: gair neu ddau, a thewi, fyddai oreu mewn amgylchiad o'r fath. Yr oedd ein hen gyfaill Llygadgraff yn digwydd bod unwaith yn nghwmni lluaws o ddynion felly yn fuan wedi i Richard Evans y Porthmon droi allan yn anniben; a Richard oedd testun yr ymddyddan, ond crefydd oedd testun y gabl, ac yr oedd yn amcan ganddynt i boeni yr hen frawd. "'Run fath ydynt i gyd, bob un ohonynt," meddai un, "ni fu yr un da ohonynt erioed. Mantais i dwyllo ydyw crefydd, a dim arall." Gwrandawai yr hen gyfaill yn ddystaw,<noinclude><references/></noinclude> eucdjf0n7jp7hi8jdabcv4njbwhiuc1 104 87129 168202 2026-07-27T14:38:26Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168202 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>heb ddweyd dim, a hwythau yn gyru arni hi; wedi blino o'r diwedd ar ddystawrwydd yr hen wr, apeliasent ato, gan haeru y gwyddai efe o'r goreu eu bod yn dweyd y gwir, mai felly yr oedd. "Yr ydych chwi yn dywedyd," ebe yntau yn araf deg, dan wenu yn sarhaus arnynt. "Ydych yn dywedyd yn ddoniol iawn yn siwr, a phwy a ddichon ddywedyd yn eich erbyn? Nid af fi, beth bynag, ddim i geisio taeru â chwi; ewch chwi yn mlaen, druain, yn eich ffordd chwi, a mi â inau yn mlaen yn fy ffordd inau, ac mi gawn weled cyn bo hir prun ydyw y ffordd oreu. Mi ddywedaf i chwi hanes bychan. Yr oeddych yn adnabod Tomas Prys, Tyrhos, bob un ohonoch. Yr oedd o yn perthyn i'ch seiat chwi cablu crefydd a chrefyddwyr, fel chwithau, oedd bwyd a diod Tomas, fel y gwyddoch chwi. Wedi i Tomas gael ei daro yn sal, ac iddo weled y byddai raid iddo farw, nid am danoch chwi na neb o'i hen gyfeillion yr anfonodd o, ond am y dynion y buasai efe yn eu cablu fel y dynion gwaethaf dan haul drwy ei oes. Yr oedd Tomas wedi newid ei don welwch chwi yn rhyfedd ar wely angau, ragor fuasai hi yn y tafarnau: ac fe gyfaddefodd y buasai ei gydwybod yn ei flino lawer tro pan yn nghanol ei anystyriaeth, am gablu a dirmygu crefydd, fel yr arferai wneud. Y mae genych chwithau, dan asgwrn y frest yna, y peth a elwir cydwybod; a mi fyn hi siarad i bwrpas rhyw ddiwrnod, gewch chwi weled, a chlywed hefyd." "Mi safa i at y peth dd'wedais i gyneu," ebai y siaradwr cyntaf, "pan elwyf i farw, bryd bynag y bydd hyny,—nad ydyw crefydd ddim yn y byd ond twyll, na phob crefyddwr ddim ond twyllwr." "Wel, wel, ni a'i gadawn hi yn y fan yna rwan," atebai yntau. "Mi fum i'n ceisio newid sovren gyneu; ac yr mae cymaint o son am arian drwg y dyddiau yma, un gwael iawn am 'nabob arian ydw i, a fyddwch chwi cystal ag edrych yr ugain swllt yma," eb efe wrth y gwr siaradus, "a dweyd i mi a ydynt yn arian da ai peidio?"<noinclude><references/></noinclude> guvj8hn0lj2psyoqr9l40s2zlx87ule 104 87130 168203 2026-07-27T14:40:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168203 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Gwnaf siwr," eb efe. Estynodd yr hen ŵr yr ugain swllt iddo, a dechreuodd yntau eu trin a'u profi. "Dyma un swllt drwg beth bynag," meddai yn y man; ac wedi myned drostynt oll, estynai hwynt yn ol. " Y maent yn dda i gyd ond hwn," eb efe. "Diolch i chwi," ebe'r hen wr; " ond yr wyf fi yn ofni eu bod yn ddrwg bob un, ac nad oes un swllt da yn yn bod—arian drwg, yn siwr i chwi, ydyw pob arian fel eu gilydd." "Peidiwch a myn'd yn ffol, ddyn," meddai'r llall. "Na, na, mae mwy o arian da, er gwaethed ydyw'r byd, nag sydd o arian drwg; ac ni fuasai erioed ddim son am arian drwg oni b'ai fod arian da." "Diolch i chwi eto," ebai Llygadgraff. "Cymhwyswch chwi eich geiriau eich hun atoch eich hun. Yn ol athrawiaeth y geiriau yna, ni fuasai crefydd a chrefyddwyr drwg yn y byd oni b'ai fod crefydd a chrefyddwyr da yn bod. Prydnawn da i chwi," ac allan ag ef.' Wel allan â ninau," ebai un o'r cyfeillion, ac felly canasom yn iach i F'ewythr Robert, ac ymadawsom. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> h1cgha4b06npy56jpz1fi7mqfyn7qcv 104 87131 168204 2026-07-27T14:44:47Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168204 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Cyfrinach XV.}}}} ATALIWYD cyfrinachau ein Haelwyd er's cryn dymhor bellach, oherwydd yr afiechyd trwm y bu ein hen gyfaill F'ewythr Robert dano am amryw wythnosau. Ofnem yn fawr unwaith y buasem yn ei golli: ond y mae yn dda genym hysbysu, a chredwn y bydd yn dda gan lawer gael yr hysbysiad, fod yr hen ŵr yn gwella yn lled wych, fel y mae genym yn awr sail i obeithio yr estynir ei einioes am rai blynyddau eto. Yr oedd yr hen gyfaill wedi meddwl ei hun fod ei daith ar ben, ac yr oedd yn bur dawel ei feddwl wrth edrych ar farw fel peth yn ei ymyl. Fewythr Robert perffaith oedd efe yn ei gystudd, a phan oedd yn meddwl ei fod yn myned i farw; ac y mae yn ddigon tebyg, pa bryd bynag y cymer yr amgylchiad hwnw le, mai yr un fath a F'ewythr Robert yn union yr â F'ewythr Robert trwyddo. Yr oedd rhywun neu gilydd o aelodau cyfrinach ei Aelwyd gydag ef o hyd yn mron yn ystod ei gystudd, ac yr oedd pob un yn cael boddlonrwydd a hyfrydwch mawr wrth ei wrando yn adrodd ei brofiad a'i deimladau. Adroddodd un tro yr ymddyddan fuasai rhyngddo â'r diafol ac angau with un o'r cyfeillion a ddaethai i ymweled âg ef. 'Pwy ddyliech chi fu'n edrych am dana i ddoe?' meddai. 'Na wn i'n siwr, F'ewythr Robert,' atebai y cyfaill. 'Wel, y diafol oedd o. Ddaru o ddim cynig mosod arna i run fath ag y gnaeth o ddoe er y diwrnod y ce sis i daro fo â'r ffon ar y cae ene dro'n ol; ond mi fu wrthi hi 'n y mhwnio ag yn y mhoeni mewn ffyrdd erill lawer gwaith; ond pan welodd o fi wedi nhaflyd ar y gwely yma, mi gymrodd y fantes arna i yn y ngwendid i geisio nguro i anobeth, hen gi ydi o; mi roedd 'rhen bregethwr hwnw oedd yn ei gyfflybu o i gliagwydd yn i sgrifo fo i'r dim.' {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> m4rudrg0gmwlq9dau96zrobqjcwk3bx 104 87132 168205 2026-07-27T14:46:34Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168205 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'Beth ddywedodd o wrthych, Frewythr Robert bach?' gofynai y cyfaill. 'Wel, mi ddeydodd lawer o wir, chware teg iddo fo, er dyhired ydi o; ond mi ddeydodd lawer iawn o gelwydd hefyd, mi ellwch feddwl. Mi roedd o'n danos ac yn danod yr hen ddillad budron i mi, ac yn wir, budron iawn oedden nhw hefyd. Mi ddeydodd hollt hanes y mowyd i mi—hen bethe, hen gastie, hen bechode bore f'oes i, oeddwn i wedi ollwn dros go es talwm, mi roedd o'n gosod y pechode rheini wel saeth ar i fwa, ag yn u saethud nhw at fened i, nes oeddwn i chwedi meddwl unweth y base fo yn lladd i'n ddigon sicir; ond mi ges y ngwynt ata toc. Wyddost ti be Satan, ebe fi, mae gen ti go da ryfeddol, mi fase dda gen i tase ngho i cystal. Mae'n rhaid i mi gyfadde, er tydw i ddim am wadu, mai gwir wyt ti'n ddeyd bob gair; ond ddeydi di byth mo'r gwir i gyd. Digon gwir sywaeth ydi i mi roid dyddie a blynydde gore foes yn dy wasaneth caled di-digon gwir i mi adel iddi hi fyn'd yn mhell ag yn ddiweddar iawn cin ceisio trugaredd a chrefydd; ond mor wir a hyny ydi fod Iesu Grist wedi dwad i'r byd i gadw pechaduried, ag nad ydi o'n gwrthod pwy bynag a ddelo ato fo, ag mi rydw ine wedi rhoid fhunan a'm holl bechode arno, ac iddo fo, a mi ddeydodd wrtha ine wel y deydodd wrth y dyn sal hwnw es talwm, "Ha fab, cymer gysur, maddeuwyd i ti dy bechodau." Aros eto, ebe fi, wyt ti ddim yn cofio am y tro hwnw y buost ti'n danos ag yn edliw 'i ddillad budron i Joshua'r archoffeiriad, a hyny o flaen angel yr Arglwydd? Be ddeydodd angel yr Arglwydd wrtha ti ramser hono? A,—wyt ti'n cofio? Chest ti ddim llawer o ddiolch gyntho fo am dy drafferth, ai do! "Cerydded 'r Arglwydd di Satan," ebe fo 'n te? "onid pentewyn yw hwn wedi'i achub o'r tân." A mi ddaru iddo fo beri iddyn nhw gymryd y dillad budron oddiam dano fo,<noinclude><references/></noinclude> 8kmgiyraqe76rjyiw6xv6rb8kw33exw 104 87133 168206 2026-07-27T14:48:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168206 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>a'i wisgo fo â dillad glan, a deyd wrtho fynte fod i bechod wedi 'i fadde, a'i anwiredd wedi ei symud. 'Mi ddigwyddodd i Satan ddwad ar adeg bur anffortunus iddo fo. Mi roedd Robet Llwyd chwedi bod yma bore ddoe, a gwedi darllen y benod am Satan a Joshua i mi, oni base hyny faswn i'n meddwl dim am dani hi, mae'n bur debyg, rhyw air mewn pryd oedd o, a felly mi gododd Robet Llwyd yn f'reuach na'r diafol bore ddoe." 'Gawsoch chi lonydd ganddo ar ol hyny?' ebe'r cyfaill. Na ddo, ond mi stagrodd stori Joshua lawer iawn arno fo. Mi welodd mod ine'n cofio rhai o'i hen gastie ynte erbyn hyny. Mi aeth i daeru nad Joshua'r archoffeiried oeddwn i—bod hwnw'n ddyn da, ag yn archoffeiried, ag yn gryfyddol bob amser; mai pechadur mawr faswn i trwy f'oes. O'r gore meddwn ine, roeddet ti'n taerud mai dyn drwg a phechadur mawr oedd o ramser hono, ag yn edliw 'i ddillad budron iddo fo, i geisio i daflud o i wanobeth, wel rwyt ti hefo fine, pw'r goel sy arnat ti, Satan? Mi fyddet yn deyd wrtha ine stalwm mod i'n ddyn da iawn, gwell na llawer oedd yn proffesu crefydd, a bod gen i well siawns am y nefoedd na'r rhan fwya o brosseswrs, a mi fum ine mor ffol a dy goelio am hir flynydde, a meddwl run fath a'th di, a mi fyddwn 'n arfer deyd felly hefyd; a dyma ti rwan yn deyd mod i'n waeth na phawb—yn ormod o bechadur i gael trugaredd. Celwydd bob gair oeddit ti'n ddeyd wrtha i ramser hono, mod i'n ddyn da a chyfiawn; ond rwyt ti'n deyd y gwir rwan, mod i'n bechadur mawr, ie, a'r pena o pechaduriaid; ond y celwydd mwya o'r cwbl ydi deyd mod i'n ormod o bechadur i gael trugaredd. Mae trugaredd Duw fel fo'i hun yn union, ydi, ydi, mae o'n fwy o faddeuwr nag ydw i o bechadur. Mae fy llond i o bechode, ond y mae llond Duw o drugaredd a maddeuant ar y nghyfer i.<noinclude><references/></noinclude> f7qww9jd8d6nzwx49jesose6g7xnox3 104 87134 168207 2026-07-27T14:53:13Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168207 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Glywist ti rioed mor gair hwnw, Satan, do lawer gwaith, be fi, IAWN—dene i ti air; ag ono mi doris i ganu, ne geisio gneyd rhwbeth tebig i {{center block| <poem> Mi 'mddiriedaf yn dy allu, i ganu, :Mawr yw'r gwaith a wnes ti rioed, Ti gest uffern, ti gest ange, :Ti gest Satan tan dy droed, ::Pen Calfaria, &c., Nac aed hwnw byth o'm co'. </poem> }} Mi aeth Satan i ffwrdd ar hyny a'i gynffon yn 'i afi. Does dim a neith fistar arno fo ond danos yr ''Iawn'', a'r gwaed, a Chalfaria.' 'Nac oes,' ebai'r cyfaill, 'mae gair yn un o lyfrau Moses yn dywedyd, "Einioes pob peth yw ei waed,"—einioes a nerth crefydd ydyw ei gwaed: rhyw grefydd oer, dlawd, a marw, ydi hono na fedd hi ddim gwaed, ac lawn. Nid oes ar y diafol fawr iawn o'i hofn hi. Ei gwaed ydyw holl ddirgelwch bywyd a nerth crefydd yr efengyl, ac y mae hi yn gwneud rhyw bethau rhyfedd iawn trwy y nerth hwnw yn yr adfywiadau yma, y dyddiau hyn yn dryllio hen galonau caledion yn chwilfriw mân wrth y canoedd yn Nghymru, a'r Iwerddon, a llawer o fanau eraillllaweroedd o hen bechaduriaid deg a thriugain, a phedwar ugain oed, yn llefain am drugaredd am y tro cyntaf erioed yn eu bywyd, ac yn ei chael hi hefyd.' Mi glywis lawer o son am y pethe rhyfedd ene es pen ydw i'n gwely yma, a mae nhw'n well na'r gwin gore. Beth mae'r diafol yn feddwl o'r pethe hyn, tybed, pen mae i deyrnas o'n dwad i lawr o gwmpas i glustie fo, a'i hen garcharorion o'n diengyd wrth y canoedd oddiarno fo,—llawer iawn oedd o'n meddwl 'u bod nhw'n saff am byth yn i feddiant o.' Na wn i'n siwr beth mae o'n feddwl, F'ewythr Robert, mi gewch chwi ofyn iddo fo y tro nesa daw o i'ch poeni chwi, os daw o hefyd; ond sut y fu hi wedi iddo ffoi oddiwrthych ddoe?' {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> aaa8b3gh9h9rnns60fanho5ssrsi18a 104 87135 168208 2026-07-27T15:36:24Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168208 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'Wel, fel roeddwn i'n meddwl am y mryson fase rhyngtha i ag o, yn mhen tipyn, mi feddylis fy mod i'n gweld ange'n dwad mewn, a roeddwn yn teimlo fhun yn mynd yn salach, a dene fo'n gofyn i mi, "Oeddet ti'n son am dana i?" Oeddwn, be fine, 'n son am danat ti, ac yn ceisio canu hefyd i hwnw dy sathrodd di dan ei draed, ac a aeth yn ange i ti.' 'Mi dora i ar dy ganu di cyn bo hir,' ebe ange, 'mi wn i am lawer un fydde'n canu am dana i yn y nghefn, ond yn newid 'u tôn no fuan pen gydiwn i ynthyn nhw.' 'Gwyddost debic cin i, meddwn ine, a mi wyddost am lawer un hefyd y daru ti fisio'n lân a thori ar 'u canu nhw, mi aethon drw dy fache, ag o dy gyrhaedd di am byth, dan ganu; a does dim llawer iawn o amser er pan aeth un o'r hen wely yma felly, do, do, ange, mi aeth hono o'r spot yma i'r nefoedd dan ganu er dy waetha di. Does arna i ddim llawer o dofn di rwan ange bach; mi rydw i'n cofio amser pen roedd gen i lond y nghalon o dofn di, mi fydde'n gas gen i glowed son am d'enw di, ond mi ddoeth yma rwbeth i nghalon i wedi hyny, sy wedi troid yr ofn hwnw allan bron i gyd. Tydi ddim mor gas gen i am danat ti byth wedi hyny; ond, a deyd y gwir i ti, ni dda gen i monot ti eto chwaith, ond rydw i yn rhw deru mai cymwynas fawr ga 'i ddiar dy law di, pen delo 'ramser.' Dyma sylwedd yr ymddyddan fel y cafwyd ef gan y cyfaill a tu gydag ef y diwrnod hwnw. Bu llawer o ymddyddanion cyffelyb rhyngddo âg amryw ohonom o dro i dro yn ystod ei gystudd. Y mae efe erbyn hyn yn dechreu codi ychydig allan, ond y mae ol ei gystudd yn drwm arno—y mae wedi heneiddio, crymu, a gwanhau llawer. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> rc9lkn54xw7lyqovlll9hyj3h1wi075 104 87136 168209 2026-07-27T15:38:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168209 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>'Y MAE Cyfrinachau ein Haelwyd wedi eu terfynu am byth. ychydig ddyddiau wedi i mi anfon i chwi yr adroddiad o'r Gyfrinach ddiweddaf, cymerwyd ein hen gyfaill F'ewythr Robert yn glaf drachefn, gwaelodd yn gyflym, fel yr oedd yn amlwg i ni fod y diwedd yn neshau. Bu farw, fel y buasai byw y blynyddau diweddaf o'i oes,—yn Gristion tawel, digrif, a hyderus. "Glyn cysgod angau, a'r wialen, a'r ffon," oedd ei eiriau o hyd yn ei ddyddiau olaf. "Glyn cysgod ange," meddai, "ie, glyn cul, cyfyng, a go dywyll weithie, ydi'r glyn yma i mi; ond mae'r wialen a'r ffon gen i i'm cynal a'm cysuro wrth fyn'd trwyddo fo. Mi fydda i'n gwel'd bwystfilod ac yn u clywed nhw'n rhuo ac yn chwrnu arna i ambell dro; ond mi fydda'n codi'r ffon arnyn nhw, a mi fydda nhwthe'n cilio rhagddi hi—mae nhw'n nabod yr hen ffon, a ddon nhw ddim yn agos ati hi. Wel, mi â trwodd bob yn dipin, i wlad na fydd eisie gwialen na ffon byth." Ar ddydd ei gladdedigaeth, ymgasglodd holl drigolion y cwm i hebrwng rhan farwol ein hen gyfaill hoff i dŷ ei hir gartref. Yr oedd holl aelodau y Gyfrinach yn bresenol, ac yn cerdded bob yn ddau yn nesaf at yr elor. Aed a'r corff i'r capel lle'r arferai addoli; traddodwyd anerchiadau byrion gan Robert Llwyd a dau neu dri eraill o aelodau'r Gyfrinach, a gweinyddwyd wrth y bedd gan H. Huws. Aeth aml i ddeigryn dystaw gydag et i'w fedd, a theimlir colled a chwithdod nid bychan ar ei ol. Heddwch i'w lwch. {{c|Yr eiddoch,}} {{c|{{bwlch|7em}}JAMES HARRIS.'}} {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 4x134x9cjj4l6nm8dqprkiq8e5bwjv5 14 87137 168210 2026-07-27T15:46:30Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Delwedd:Cyfrinach yr Aelwyd.djvu|bawd|tudalen=1]] [[Categori:William Rees (Gwilym Hiraethog)]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Crefydd]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]]" 168210 wikitext text/x-wiki [[Delwedd:Cyfrinach yr Aelwyd.djvu|bawd|tudalen=1]] [[Categori:William Rees (Gwilym Hiraethog)]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Crefydd]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] s5r7tecgkkigr5e94y7lyu2yp07k9dn 104 87138 168216 2026-07-27T16:00:08Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 168216 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 0 87139 168217 2026-07-27T16:10:04Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd (testun cyfansawdd) | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous = | next = | notes =I'w darllen pennod wrth bennod gweler [[Cyfrinach yr Aelwyd]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Rees (Gwilym Hiraethog)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr..." 168217 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd (testun cyfansawdd) | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous = | next = | notes =I'w darllen pennod wrth bennod gweler [[Cyfrinach yr Aelwyd]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Rees (Gwilym Hiraethog)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=1 to=160 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] [[Categori:William Rees (Gwilym Hiraethog)]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Crefydd]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] 6tj76z1e8sa3grbg3oridh1qc2g9brs 0 87140 168218 2026-07-27T16:11:33Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous = | next = [[/Rhagymadrodd/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Cyfrinach yr Aelwyd (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Rees (Gwilym Hiraethog)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:1..." 168218 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous = | next = [[/Rhagymadrodd/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Cyfrinach yr Aelwyd (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Rees (Gwilym Hiraethog)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=3 to=3 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] [[Categori:William Rees (Gwilym Hiraethog)]] [[Categori:Llyfrau 1878]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Crefydd]] [[Categori:Cyfres y Ceinion]] sqr4z0mwv8xkssu2qsk4lckte1fclof 0 87141 168221 2026-07-27T16:46:39Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../]] | next = [[../Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=5 to=5 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagymadrodd}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168221 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../]] | next = [[../Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=5 to=5 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagymadrodd}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 14rxv70h4qvm2avabzn8r0ztiixbxev 0 87142 168222 2026-07-27T16:49:24Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Rhagymadrodd|Rhagymadrodd]] | next = [[../Cyfrinach I|Cyfrinach I]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=7 to=14 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach yr Aelwyd}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168222 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Rhagymadrodd|Rhagymadrodd]] | next = [[../Cyfrinach I|Cyfrinach I]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=7 to=14 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach yr Aelwyd}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 0qiczdex2bgmzu0dr73uzgzfmgi6h09 0 87143 168224 2026-07-27T16:53:04Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd]] | next = [[../Cyfrinach II|Cyfrinach II]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=15 to=24 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach I}} Categor..." 168224 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd]] | next = [[../Cyfrinach II|Cyfrinach II]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=15 to=24 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach I}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] r5lfpuwwqsxa9yzosxp6ix3aarcucl2 0 87144 168225 2026-07-27T16:55:03Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach II|Cyfrinach II]] | next = [[../Cyfrinach IV|Cyfrinach IV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=24 to=33 fromsection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach III}} Categori:Cyfrinac..." 168225 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach II|Cyfrinach II]] | next = [[../Cyfrinach IV|Cyfrinach IV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=24 to=33 fromsection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach III}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] c58vyx2r6t4f6h29xdcjtki02vcxzl3 168226 168225 2026-07-27T16:55:58Z AlwynapHuw 1710 168226 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach I|Cyfrinach I]] | next = [[../Cyfrinach III|Cyfrinach III]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=24 to=33 fromsection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach II}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] ea0zne8xlx130btlrpfgnj5lyobot5s 0 87145 168227 2026-07-27T16:58:06Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach II|Cyfrinach II]] | next = [[../Cyfrinach IV|Cyfrinach IV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=34 to=40 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach III}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168227 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach II|Cyfrinach II]] | next = [[../Cyfrinach IV|Cyfrinach IV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=34 to=40 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach III}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 6zod2ztlobso69fbqxnlz871eomxwv9 0 87146 168228 2026-07-27T17:06:05Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach III|Cyfrinach III]] | next = [[../Cyfrinach V|Cyfrinach V]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=41 to=49 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach IV}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168228 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach III|Cyfrinach III]] | next = [[../Cyfrinach V|Cyfrinach V]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=41 to=49 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach IV}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 72hybcuq4mmv60pfomdzd86us9hr13b 0 87147 168229 2026-07-27T17:07:34Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach IV|Cyfrinach IV]] | next = [[../Cyfrinach VI|Cyfrinach VI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=50 to=51 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach V}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168229 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach IV|Cyfrinach IV]] | next = [[../Cyfrinach VI|Cyfrinach VI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=50 to=51 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach V}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] alow2m82a20xmnzj9ocvov71lqb511o 0 87148 168230 2026-07-27T17:09:15Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach V|Cyfrinach V]] | next = [[../Cyfrinach VII|Cyfrinach VII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=52 to=61 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach VI}} Categori:Cyfrinach y..." 168230 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach V|Cyfrinach V]] | next = [[../Cyfrinach VII|Cyfrinach VII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=52 to=61 tosection="aaa"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach VI}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] hbda8yr3hoj4q7qwkdvej1tzfzl4i3r 0 87149 168231 2026-07-27T17:13:07Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VI|Cyfrinach VI]] | next = [[../Cyfrinach VIII|Cyfrinach VIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=61 to=70 fromsection="bbb"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach VII}} Categori:Cyfr..." 168231 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VI|Cyfrinach VI]] | next = [[../Cyfrinach VIII|Cyfrinach VIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=61 to=70 fromsection="bbb"/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach VII}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] g3z1maxp3sruoxmet3mm7ltib7alebm 0 87150 168232 2026-07-27T17:15:47Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VII|Cyfrinach VII]] | next = [[../Cyfrinach IX|Cyfrinach IX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=71 to=81 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach VIII}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168232 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VII|Cyfrinach VII]] | next = [[../Cyfrinach IX|Cyfrinach IX]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=71 to=81 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach VIII}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] h21ytxbuipbqrvgcffwrvkltyrwzsjo 0 87151 168233 2026-07-27T17:17:29Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VII|Cyfrinach VIII]] | next = [[../Cyfrinach X|Cyfrinach X]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=82 to=90 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach IX}} Categori:Cyfrina..." 168233 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VII|Cyfrinach VIII]] | next = [[../Cyfrinach X|Cyfrinach X]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=82 to=90 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach IX}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] jytvpeq2qfprt2wmihnzqcan3oimq3e 168234 168233 2026-07-27T17:18:40Z AlwynapHuw 1710 168234 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach VIII|Cyfrinach VIII]] | next = [[../Cyfrinach X|Cyfrinach X]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=82 to=90 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach IX}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] sc567f4tm3wm6ptsbfdfek1h5pzjoak 0 87152 168235 2026-07-27T17:20:15Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach IX|Cyfrinach IX]] | next = [[../Cyfrinach XI|Cyfrinach XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=90 to=100 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach X}} Categori:Cyfrin..." 168235 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach IX|Cyfrinach IX]] | next = [[../Cyfrinach XI|Cyfrinach XI]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=90 to=100 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach X}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] ps70kbcofu9o065t7yw4m815keb84qj 0 87153 168236 2026-07-27T17:23:01Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach X|Cyfrinach X]] | next = [[../Cyfrinach XII|Cyfrinach XII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=101 to=111 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XI}} Categori:Cyfrin..." 168236 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach X|Cyfrinach X]] | next = [[../Cyfrinach XII|Cyfrinach XII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=101 to=111 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XI}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 7cz4hjufh6wapad0e76esn3dkj7q4c7 0 87154 168238 2026-07-27T17:26:05Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XI|Cyfrinach XI]] | next = [[../Cyfrinach XIII|Cyfrinach XIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=111 to=125 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XI..." 168238 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XI|Cyfrinach XI]] | next = [[../Cyfrinach XIII|Cyfrinach XIII]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=111 to=125 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XII}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] mohwzv7868dlzst18zlfir9hioud2is 0 87155 168239 2026-07-27T17:33:57Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XII|Cyfrinach XII]] | next = [[../Cyfrinach XIV|Cyfrinach XIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=111 to=125 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XI..." 168239 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XII|Cyfrinach XII]] | next = [[../Cyfrinach XIV|Cyfrinach XIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=111 to=125 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XIII}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 977qj0uvm6xo9e3pxbcsxt6ytkffanh 168241 168239 2026-07-27T17:36:25Z AlwynapHuw 1710 168241 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XII|Cyfrinach XII]] | next = [[../Cyfrinach XIV|Cyfrinach XIV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=125 to=139 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XIII}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] fu5cu8vrbspvla6r6on2fogeqer59ru 0 87156 168240 2026-07-27T17:35:03Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XIII|Cyfrinach XIII]] | next = [[../Cyfrinach XV|Cyfrinach XV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=111 to=125 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XI..." 168240 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XIII|Cyfrinach XIII]] | next = [[../Cyfrinach XV|Cyfrinach XV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=111 to=125 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XIV}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] 404mirmxl1yp0eaeb3yg69pp3oxg9a3 168242 168240 2026-07-27T17:42:50Z AlwynapHuw 1710 168242 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XIII|Cyfrinach XIII]] | next = [[../Cyfrinach XV|Cyfrinach XV]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=140 to=150 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XIV}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] b39ugd4wppl211nn8peuw5eqxskqmge 0 87157 168243 2026-07-27T17:44:41Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XIV|Cyfrinach XIV]] | next = | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=151 to=156 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XV}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]]" 168243 wikitext text/x-wiki {{header | title =Cyfrinach yr Aelwyd | author =William Rees (Gwilym Hiraethog) | andauthor = | translator = | editor =Isaac Foulkes | section = | previous =[[../Cyfrinach XIV|Cyfrinach XIV]] | next = | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Cyfrinach yr Aelwyd.djvu" from=151 to=156 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Cyfrinach XV}} [[Categori:Cyfrinach yr Aelwyd]] cml66zo78jq4wr7xghc3hvsyog0ygui 106 87158 168249 2026-07-27T21:25:44Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "" 168249 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=O Drum i Draeth |Author=Eliseus Williams (Eifion Wyn) |Publisher=Gwasg Foyle, Llundain |Year=1929 |Source=djvu |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:O Drum i Draeth]] [[Categori:Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] [[Categori:Llyfrau 1929]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:PD-old]] [[Categori:Tudalen Indecs]] s4pnvxjco74pkc26g5fy2dbc58tp59r 104 87159 168250 2026-07-27T21:27:06Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168250 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>[[Delwedd:O Drum i Draeth.djvu|canol|600px|tudalen=1]] {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 32yfecubqb73u65obf0ori1ko4oznzl 104 87160 168251 2026-07-27T21:28:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168251 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>[[Delwedd:O Drum i Draeth.djvu|canol|600px|tudalen=174]]<noinclude><references/></noinclude> 1bkjuqwtlnp1hevj8qt1r0k99gtzrf7 104 87161 168252 2026-07-27T21:28:13Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 168252 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87162 168253 2026-07-27T21:28:25Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 168253 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87163 168254 2026-07-27T21:28:40Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 168254 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87164 168255 2026-07-27T21:29:36Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "</poem> Ceidwad ei wlad, wele, oedd Glyndŵr, a thŵr ei thiroedd. Gyda phell lygad ei ffydd,-o'r golwg, Fe ragwelai gynnydd; A thrwy y tarth wawriad dydd Yn awyr Cymru Newydd. Heuwr oedd yn bwrw'r had I ddaear o ddyhead; I'w fedi yn ddyfodol-o iawnder, O undeb gwladgarol, Gan feibion rhyddion ar ôl Oed y gofid gaeafol. Bu Cymru'n dysgu o dan-ei faner, Drwy fynych gyflafan, Fyw yn rhydd, fynnu ei rhan,-yn unol Wlad annibynnol. Adnabu'i... 168255 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude></poem> Ceidwad ei wlad, wele, oedd Glyndŵr, a thŵr ei thiroedd. Gyda phell lygad ei ffydd,-o'r golwg, Fe ragwelai gynnydd; A thrwy y tarth wawriad dydd Yn awyr Cymru Newydd. Heuwr oedd yn bwrw'r had I ddaear o ddyhead; I'w fedi yn ddyfodol-o iawnder, O undeb gwladgarol, Gan feibion rhyddion ar ôl Oed y gofid gaeafol. Bu Cymru'n dysgu o dan-ei faner, Drwy fynych gyflafan, Fyw yn rhydd, fynnu ei rhan,-yn unol Wlad annibynnol. Adnabu'i hunan. 1895. </poem><noinclude><references/></noinclude> ssacbow67rjm69fe6kbdklqqjw3sdks 168256 168255 2026-07-27T21:29:56Z AlwynapHuw 1710 168256 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Ceidwad ei wlad, wele, oedd Glyndŵr, a thŵr ei thiroedd. Gyda phell lygad ei ffydd,-o'r golwg, Fe ragwelai gynnydd; A thrwy y tarth wawriad dydd Yn awyr Cymru Newydd. Heuwr oedd yn bwrw'r had I ddaear o ddyhead; I'w fedi yn ddyfodol-o iawnder, O undeb gwladgarol, Gan feibion rhyddion ar ôl Oed y gofid gaeafol. Bu Cymru'n dysgu o dan-ei faner, Drwy fynych gyflafan, Fyw yn rhydd, fynnu ei rhan,-yn unol Wlad annibynnol. Adnabu'i hunan. 1895. </poem><noinclude><references/></noinclude> jy70ehaieq672549f342chyk0bke96s 168711 168256 2026-07-28T01:09:31Z AlwynapHuw 1710 168711 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Ceidwad ei wlad, wele, oedd Glyndŵr, a thŵr ei thiroedd. Gyda phell lygad ei ffydd,-o'r golwg, Fe ragwelai gynnydd; A thrwy y tarth wawriad dydd Yn awyr Cymru Newydd. Heuwr oedd yn bwrw'r had I ddaear o ddyhead; I'w fedi yn ddyfodol-o iawnder, O undeb gwladgarol, Gan feibion rhyddion ar ôl Oed y gofid gaeafol. Bu Cymru'n dysgu o dan-ei faner, Drwy fynych gyflafan, Fyw yn rhydd, fynnu ei rhan,-yn unol Wlad annibynnol. Adnabu'i hunan. 1895. </poem> Q<noinclude><references/></noinclude> n43v9ejs2i2nnloif7qvnf5fb84k6al 104 87165 168257 2026-07-27T21:30:13Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 168257 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87166 168258 2026-07-27T21:30:31Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 168258 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87167 168259 2026-07-27T21:31:03Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168259 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87168 168260 2026-07-27T21:31:14Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O DRUM I DRAETH" 168260 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O DRUM I DRAETH<noinclude></noinclude> 1yatoqv9ml1gn0ruq6n0jei32jxdjsh 168728 168260 2026-07-28T01:44:39Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168728 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude><br> <br> {{c|{{M-mawr|O DRUM I DRAETH}}}} <br> <br> <br><noinclude></noinclude> fhex483gocdykhr6xusau0kmt54wagf 104 87169 168261 2026-07-27T21:31:24Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168261 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87170 168262 2026-07-27T21:35:35Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{Mmmm-mawr|O DRUM I DRAETH}}}} <br> {{c|{{mawr|SEF CASGLIAD<br>O<br>ENGLYNION<br>HIR-A-THODDEIDIAU<br>CYWYDDAU<br>AC<br>AWDLAU}}}} <br> {{c|{{Mm-mawr|EIFION WYN}}}} <br> <br> {{c|LLUNDAIN:<br>GWASG GYMRAEG FOYLE,<br>121, CHARING CROSS ROAD, W.C.2<br>1929}} {{nop}}" 168262 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{Mmmm-mawr|O DRUM I DRAETH}}}} <br> {{c|{{mawr|SEF CASGLIAD<br>O<br>ENGLYNION<br>HIR-A-THODDEIDIAU<br>CYWYDDAU<br>AC<br>AWDLAU}}}} <br> {{c|{{Mm-mawr|EIFION WYN}}}} <br> <br> {{c|LLUNDAIN:<br>GWASG GYMRAEG FOYLE,<br>121, CHARING CROSS ROAD, W.C.2<br>1929}} {{nop}}<noinclude></noinclude> iwcth48ec162u17o4ho48nsq7pywyzg 168427 168262 2026-07-27T22:33:53Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{Mmmm-mawr|O DRUM I DRAETH}}}} <br> {{c|{{mawr|SEF CASGLIAD<br>O<br>ENGLYNION<br>HIR-A-THODDEIDIAU<br>CYWYDDAU<br>AC<br>AWDLAU}}}} <br> {{c|{{Mm-mawr|EIFION WYN}}}} <br> <br> {{c|LLUNDAIN:<br>GWASG GYMRAEG FOYLE,<br>121, CHARING CROSS ROAD, W.C.2<br>1929}} {{nop}}<noinclude></noinclude> nb8hpkmftdrpllgrm2wtrqspgh9c3t9 104 87171 168263 2026-07-27T21:37:18Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "<br> <br> {{c|GWNAETHPWYD AC ARGRAFFWYD YM MHRYDAIN FAWR GAN PURNELL A'I FEIBION<br>PAULTON (GWLAD-YR-HAF) A LLUNDAIN}} <br> <br> " 168263 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><br> <br> {{c|GWNAETHPWYD AC ARGRAFFWYD YM MHRYDAIN FAWR GAN PURNELL A'I FEIBION<br>PAULTON (GWLAD-YR-HAF) A LLUNDAIN}} <br> <br><noinclude></noinclude> nfdxqn0gzs3ol12yd9sa51poofn98tf 168428 168263 2026-07-27T22:34:04Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude><br> <br> {{c|GWNAETHPWYD AC ARGRAFFWYD YM MHRYDAIN FAWR GAN PURNELL A'I FEIBION<br>PAULTON (GWLAD-YR-HAF) A LLUNDAIN}} <br> <br><noinclude></noinclude> h1cs5irg7zh3mny8zsz5vj7n6sl7k64 104 87172 168264 2026-07-27T21:38:56Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|RHAGAIR}}}} BWRIADAI Eifion Wyn gasglu ynghyd ei gerddi caeth i'w cyhoeddi'n llyfr, ond bu farw cyn dechrau ar y gwaith, ac i'm rhan i y disgynnodd y gorchwyl. Y mae'n ddiamau gennyf petasai'r bardd yn fyw i weld cyhoeddi'r gyfrol, y buasai wedi trwsio llawer ar wisg ei farddoniaeth gynharaf, a gyfansoddwyd yn null ac iaith beirdd y ganrif ddiwaethaf, cyn i'r diweddar Syr John Morris-Jones, ac eraill, ddarganfod yng ngram... 168264 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|RHAGAIR}}}} BWRIADAI Eifion Wyn gasglu ynghyd ei gerddi caeth i'w cyhoeddi'n llyfr, ond bu farw cyn dechrau ar y gwaith, ac i'm rhan i y disgynnodd y gorchwyl. Y mae'n ddiamau gennyf petasai'r bardd yn fyw i weld cyhoeddi'r gyfrol, y buasai wedi trwsio llawer ar wisg ei farddoniaeth gynharaf, a gyfansoddwyd yn null ac iaith beirdd y ganrif ddiwaethaf, cyn i'r diweddar Syr John Morris-Jones, ac eraill, ddarganfod yng ngramadeg a chynghanedd y cyfnod, amryw wallau a gwendidau y gŵyr plant ein Hysgolion Sir am danynt erbyn hyn. Wrth ddiwygio'r orgraff, fe geisiwyd dilyn yr egwyddorion a osodwyd i lawr yn Orgraff yr Iaith Gymraeg, Prifysgol Cymru, 1928, ond ni chaniatâi'r gynghanedd hynny ym mhob man. Fe dynnwyd allan rai llinellau gwallus nad amharai eu colli ar rediad synnwyr y cyd- destun, a chywirwyd rhai beiau oedd heb eu clymu yn y gynghanedd. {{nop}}<noinclude></noinclude> tsyicycq0h0gtwkm8qaefoemjdk637n 168266 168264 2026-07-27T21:41:06Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168266 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|RHAGAIR}}}} BWRIADAI Eifion Wyn gasglu ynghyd ei gerddi caeth i'w cyhoeddi'n llyfr, ond bu farw cyn dechrau ar y gwaith, ac i'm rhan i y disgynnodd y gorchwyl. Y mae'n ddiamau gennyf petasai'r bardd yn fyw i weld cyhoeddi'r gyfrol, y buasai wedi trwsio llawer ar wisg ei farddoniaeth gynharaf, a gyfansoddwyd yn null ac iaith beirdd y ganrif ddiwaethaf, cyn i'r diweddar Syr John Morris-Jones, ac eraill, ddarganfod yng ngramadeg a chynghanedd y cyfnod, amryw wallau a gwendidau y gŵyr plant ein Hysgolion Sir am danynt erbyn hyn. Wrth ddiwygio'r orgraff, fe geisiwyd dilyn yr egwyddorion a osodwyd i lawr yn Orgraff yr Iaith Gymraeg, Prifysgol Cymru, 1928, ond ni chaniatâi'r gynghanedd hynny ym mhob man. Fe dynnwyd allan rai llinellau gwallus nad amharai eu colli ar rediad synnwyr y cyd- destun, a chywirwyd rhai beiau oedd heb eu clymu yn y gynghanedd. {{nop}}<noinclude></noinclude> cihw510bevyjyhmpbtz6488p7320tnw 104 87173 168265 2026-07-27T21:40:55Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "Yr wyf yn ddiolchgar i'r Parch. D. Tecwyn Evans, a'r Prifeirdd R. Williams Parry, a Meuryn, am eu hawgrymiadau gwerthfawr, ac i'm cyd-athro Mr. Richard Parry, Porthmadog, am ei gynhorthwy parod yntau ynglŷn â threfnu'r gyfrol a chywiro'r proflenni. Y mae diolch yn ddyledus hefyd i Gymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol am ganiatâd i gynnwys yn y casgliad hwn, farddoniaeth a gyhoeddwyd eisoes ganddynt hwy; ac i Mr. J. W. Jones, Blaenau... 168265 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yr wyf yn ddiolchgar i'r Parch. D. Tecwyn Evans, a'r Prifeirdd R. Williams Parry, a Meuryn, am eu hawgrymiadau gwerthfawr, ac i'm cyd-athro Mr. Richard Parry, Porthmadog, am ei gynhorthwy parod yntau ynglŷn â threfnu'r gyfrol a chywiro'r proflenni. Y mae diolch yn ddyledus hefyd i Gymdeithas yr Eisteddfod Genedlaethol am ganiatâd i gynnwys yn y casgliad hwn, farddoniaeth a gyhoeddwyd eisoes ganddynt hwy; ac i Mr. J. W. Jones, Blaenau Ffestiniog, am yrru i mi rai englynion nas gwelswn cynt. {{r|HARRI EDWARDS.}} :YSGOL Y CYNGOR, ::PORTHMADOG. :::''Gorff''. 12, 1929. {{nop}}<noinclude></noinclude> fe12ic3j9b1omwts3486mkojn71x9ej 104 87174 168267 2026-07-27T21:50:36Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "<poem> I. ENGLYNION Y Llwydnos Blodau: :Tlws yr Eira :Clychau'r Gog :Pansi :Rhosyn Gwyn :Llygad y Dydd :Lili'r Dŵr Y Gerddinen Tri Englyn: :Y Môr :Y Maes Y Mynydd Yr Hebog Yr Afr Blodau'r Grug Dail yr Hydref Boregwaith Barugog Y Dwyreinwynt Darlun o'r Foel, Tanygrisiau Lliw Haf ym Mro Maboedd Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd" Yr Ardd Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George Elfyn yn mynd i'r Seiat Gwenllian Menna Ceridwen Llongyfarch Aer Bac... 168267 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> I. ENGLYNION Y Llwydnos Blodau: :Tlws yr Eira :Clychau'r Gog :Pansi :Rhosyn Gwyn :Llygad y Dydd :Lili'r Dŵr Y Gerddinen Tri Englyn: :Y Môr :Y Maes Y Mynydd Yr Hebog Yr Afr Blodau'r Grug Dail yr Hydref Boregwaith Barugog Y Dwyreinwynt Darlun o'r Foel, Tanygrisiau Lliw Haf ym Mro Maboedd Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd" Yr Ardd Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George Elfyn yn mynd i'r Seiat Gwenllian Menna Ceridwen Llongyfarch Aer Bach Englynion Cyfarch Lleian Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg Deuddeg o Englynion: :Alawon Cymru :Y Pellseinydd :Tant y Delyn :Ty To Gwellt :Cyfarchiadau Nadolig :Y Crach Feirniad yn y Capel :Gwaith Ei Fysedd :Bai :Yr Allwedd :The Gambler :Gwrid :Y Wawr Bore, Nawn a Hwyrddydd Bywyd Englyn Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach Cyfarch Bachgen "Dim Hwyl" II. ENGLYNION COF Emrys Ap Iwan Ymadawiad y Beirdd: :I. Hwfa Môn @II. Watcyn Wyn Ann Griffiths (ar ŵyl ei chanmlwyddiant) Hedd Wyn (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc) Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn Alltud Eifion Gwydderig O Dair Mynwent: :Elfyn :Bardd Bach yr Hen Efail :J. R. Tryfanwy :Gwilym Meirion Beddargraffiadau : Mr. Elias Roberts (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog) Cyndeyrn. </poem><noinclude></noinclude> qbhq6evnjyq0zxo4hnt4ymgy8muqmm0 168733 168267 2026-07-28T02:16:48Z AlwynapHuw 1710 168733 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> I. ENGLYNION Y Llwydnos Blodau: :Tlws yr Eira :Clychau'r Gog :Pansi :Rhosyn Gwyn :Llygad y Dydd :Lili'r Dŵr Y Gerddinen Tri Englyn: :Y Môr :Y Maes Y Mynydd Yr Hebog Yr Afr Blodau'r Grug Dail yr Hydref Boregwaith Barugog Y Dwyreinwynt Darlun o'r Foel, Tanygrisiau Lliw Haf ym Mro Maboedd Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd" Yr Ardd Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George Elfyn yn mynd i'r Seiat Gwenllian Menna Ceridwen Llongyfarch Aer Bach Englynion Cyfarch Lleian Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg Deuddeg o Englynion: :Alawon Cymru :Y Pellseinydd :Tant y Delyn :Ty To Gwellt :Cyfarchiadau Nadolig :Y Crach Feirniad yn y Capel :Gwaith Ei Fysedd :Bai :Yr Allwedd :The Gambler :Gwrid :Y Wawr Bore, Nawn a Hwyrddydd Bywyd Englyn Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach Cyfarch Bachgen "Dim Hwyl" II. ENGLYNION COF Emrys Ap Iwan Ymadawiad y Beirdd: :I. Hwfa Môn :II. Watcyn Wyn Ann Griffiths (ar ŵyl ei chanmlwyddiant) Hedd Wyn (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc) Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn Alltud Eifion Gwydderig O Dair Mynwent: :Elfyn :Bardd Bach yr Hen Efail :J. R. Tryfanwy :Gwilym Meirion Beddargraffiadau : Mr. Elias Roberts (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog) Cyndeyrn. </poem><noinclude></noinclude> ehoafp9qc2oorjqrx1hx8fxyahhqbyu 104 87175 168268 2026-07-27T21:58:02Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "<poem> Mr. John H. Lloyd, Porthmadog O Barch i'm Hen Ffrind Mr. Owen Davies, Tremadog O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams, yr Efail Newydd, Llŷn Cyflwynedig i'm Cyfaill Carneddog, a'i Briod, ar Farwolaeth eu Mab Cadwaladr Owen Griffith Beddargraffiadau : Cadwaladr Owen Griffith Mr. John Griffith, Carneddi, Nantmor Goronwy Wyn, Baban Bach Mr. a Mrs. Eliasar Jones, Beddgelert Bryn-Tirion Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones, Bryn'rodyn,... 168268 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Mr. John H. Lloyd, Porthmadog O Barch i'm Hen Ffrind Mr. Owen Davies, Tremadog O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams, yr Efail Newydd, Llŷn Cyflwynedig i'm Cyfaill Carneddog, a'i Briod, ar Farwolaeth eu Mab Cadwaladr Owen Griffith Beddargraffiadau : Cadwaladr Owen Griffith Mr. John Griffith, Carneddi, Nantmor Goronwy Wyn, Baban Bach Mr. a Mrs. Eliasar Jones, Beddgelert Bryn-Tirion Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones, Bryn'rodyn, Llan, Ffestiniog Mr. David Humphrey Williams, mab Mr. a Mrs. D. Williams, Cwmbowydd Rd., Blaenau Ffestiniog Ar Feddgist Dafydd Williams, Pensingrug, ym Mynwent Capel Helyg. Y Parch. J. Davies, Llithfaen Un Hoffus Hen Longwr Gŵr Da Gwraig Dda. Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa Ateb Eifion Wyn i Englynion trallodus Cennin III. HIR-A-THODDEIDIAU Y Corwynt Y Goleudy Y Rhaeadr Angor Mis Gorffennaf Syr Hugh Owen Stephen Evans Syr Lewis Morris W. Cadwaladr Davies John Griffith ("Y Gohebydd") John Ambrose Lloyd Syr Henry Jones. Mabon. Arglwydd Rhondda Yr Athro Powel Dr. Parry (Pencerdd America) Watcyn Wyn Llawdden Dewi Ogwen Beddargraff i'r Diweddar Mr. Joseph Jones Priod Iolo Caernarfon Beddargraff Mr. Morris W. Griffith, Bryn Ffynnon, Nantmor Beddargraff Mr. John Williams, Pwllheli Mr. Fred Buckingham, Tremadog. IV. CYWYDDAU Yr Afon "Y Dymestl" Eryri Myfyrdod Dau Gywydd Digrif (a) Gofyn am Dŷ (b) Yr Ateb Y Bugail V. AWDLAU Y Merthyr Owain Glyndŵr </poem><noinclude></noinclude> 6ggd1d5jvopv5l42g6idjy91fubdh4y 104 87176 168269 2026-07-27T21:58:48Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|I.<br>ENGLYNION}}}} <br> <br> " 168269 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|I.<br>ENGLYNION}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> fg8rt9keiw5rydnut1ui2zhr3bio1xt 168429 168269 2026-07-27T22:34:30Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|I.<br>ENGLYNION}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> dnvnthd7mkt0h0s8tem4h1pb25jezmx 104 87177 168270 2026-07-27T21:59:05Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168270 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87178 168271 2026-07-27T21:59:15Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y LLWYDNOS Ysbaid o saib dwys a hedd,-yr adar Edwyn ei chyfaredd; A daw'r gŵr blinderog wedd Dros hiniog drws ei annedd. Gwyra yr haul dan geyrydd, ac i'r oed Daw cariadau'r bröydd; Cwsg adar mewn cysgodwydd,― Ni chlywn dwrf gorchwylion dydd. Hi daen y gwlith, gyr edn i'w glwyd-dwg swrth Oediog saib, a breuddwyd; A thrwy ei llaith erwau llwyd Gorchwyliwr gyrch i'w aelwyd. Hun blodau a nabl adar, pawb a'i gŵyr, Paid pob gwaith â'i laf... 168271 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y LLWYDNOS Ysbaid o saib dwys a hedd,-yr adar Edwyn ei chyfaredd; A daw'r gŵr blinderog wedd Dros hiniog drws ei annedd. Gwyra yr haul dan geyrydd, ac i'r oed Daw cariadau'r bröydd; Cwsg adar mewn cysgodwydd,― Ni chlywn dwrf gorchwylion dydd. Hi daen y gwlith, gyr edn i'w glwyd-dwg swrth Oediog saib, a breuddwyd; A thrwy ei llaith erwau llwyd Gorchwyliwr gyrch i'w aelwyd. Hun blodau a nabl adar, pawb a'i gŵyr, Paid pob gwaith â'i lafar, A chwannog gyrch ychen gwâr O lwyd-olau y dalar. II<noinclude></noinclude> d4eygo0m5tzv3o1irl8rsp0ddby7kas 168430 168271 2026-07-27T22:35:22Z AlwynapHuw 1710 168430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y LLWYDNOS Ysbaid o saib dwys a hedd,-yr adar Edwyn ei chyfaredd; A daw'r gŵr blinderog wedd Dros hiniog drws ei annedd. Gwyra yr haul dan geyrydd, ac i'r oed Daw cariadau'r bröydd; Cwsg adar mewn cysgodwydd,― Ni chlywn dwrf gorchwylion dydd. Hi daen y gwlith, gyr edn i'w glwyd-dwg swrth Oediog saib, a breuddwyd; A thrwy ei llaith erwau llwyd Gorchwyliwr gyrch i'w aelwyd. Hun blodau a nabl adar, pawb a'i gŵyr, Paid pob gwaith â'i lafar, A chwannog gyrch ychen gwâr O lwyd-olau y dalar. Q </poem><noinclude></noinclude> oby8qg0i9ie0jj0bdo86v2l3dbk8k5g 168726 168430 2026-07-28T01:42:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168726 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y LLWYDNOS}}}} {{Center block/s}} <poem> Ysbaid o saib dwys a hedd,—yr adar ::Edwyn ei chyfaredd; :A daw'r gŵr blinderog wedd :Dros hiniog drws ei annedd. Gwyra yr haul dan geyrydd,—ac i'r oed ::Daw cariadau'r bröydd; :Cwsg adar mewn cysgodwydd,― :Ni chlywn dwrf gorchwylion dydd. Hi daen y gwlith, gyr edn i'w glwyd—dwg swrth ::Oediog saib, a breuddwyd; :A thrwy ei llaith erwau llwyd :Gorchwyliwr gyrch i'w aelwyd. Hun blodau a nabl adar, pawb a'i gŵyr, ::Paid pob gwaith â'i lafar, :A chwannog gyrch ychen gwâr :O lwyd—olau y dalar. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 63i3w0ww0wty3sl2fkfudj9o6wjkl1r 104 87179 168272 2026-07-27T21:59:22Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Rydych wedi creu tudalen wag 168272 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> knt9697boubqhndiyw081zn8sckd1yy 168273 168272 2026-07-27T21:59:41Z AlwynapHuw 1710 168273 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hud y llwydwyll, lliw edwi-sydd ar faes, Hedd ar for a llethri; Edwyn ysig bryd nosi, A dawns serch pan daeno'i si.<noinclude></noinclude> ly45v7pxb26p9lnu5rjopuorldm78f3 168431 168273 2026-07-27T22:35:32Z AlwynapHuw 1710 168431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hud y llwydwyll, lliw edwi-sydd ar faes, Hedd ar for a llethri; Edwyn ysig bryd nosi, A dawns serch pan daeno'i si.<noinclude></noinclude> jzcxrwm6xpa5hskixkivoku88ah46zg 168440 168431 2026-07-27T22:37:28Z AlwynapHuw 1710 168440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hud y llwydwyll, lliw edwi-sydd ar faes, Hedd ar for a llethri; Edwyn ysig bryd nosi, A dawns serch pan daeno'i si. Q </poem><noinclude></noinclude> i5omlwr701fh7hdo2ryum3wn85vc5is 168727 168440 2026-07-28T01:43:34Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168727 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Hud y llwydwyll, lliw edwi-sydd ar faes, ::Hedd ar for a llethri; :Edwyn ysig bryd nosi, :A dawns serch pan daeno'i si. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> i4sidyitdtbn6eqrfrxd1gfryo7elp7 104 87180 168274 2026-07-27T22:00:05Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BLODAU TLWS YR EIRA O fill y cyntaf allan,-yn y gwlith Cryn ei gloch o arian; Bore cwyd o'r barrug can, Blodeua heb weld huan! CLYCHAU'R GOG Ym maes y coed, ym mis cân-y deuant Fel gwrandawyr allan: Llygadlas wull y goedlan, A chwa mêl ar eu clych mân. PANSI Tywyll-hardd ei fantell yw-ar y lawnt, Mewn aur lwyn o'i gyd-ryw; Mae'n yr awel fel yn fyw- Glynedig löyn ydyw! RHOSYN GWYN O, ros pêr, o dras purwyn, plyg i bawb Heulog ben i'w... 168274 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BLODAU TLWS YR EIRA O fill y cyntaf allan,-yn y gwlith Cryn ei gloch o arian; Bore cwyd o'r barrug can, Blodeua heb weld huan! CLYCHAU'R GOG Ym maes y coed, ym mis cân-y deuant Fel gwrandawyr allan: Llygadlas wull y goedlan, A chwa mêl ar eu clych mân. PANSI Tywyll-hardd ei fantell yw-ar y lawnt, Mewn aur lwyn o'i gyd-ryw; Mae'n yr awel fel yn fyw- Glynedig löyn ydyw! RHOSYN GWYN O, ros pêr, o dras purwyn, plyg i bawb Heulog ben i'w derbyn, Wrth ddôr gardd yn borthor gwyn: Gan draserch y gwnaed rhosyn. 1904.<noinclude></noinclude> 6xx6ytl3p96lj6atsp53obas6tq4jq1 168432 168274 2026-07-27T22:35:41Z AlwynapHuw 1710 168432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BLODAU TLWS YR EIRA O fill y cyntaf allan,-yn y gwlith Cryn ei gloch o arian; Bore cwyd o'r barrug can, Blodeua heb weld huan! CLYCHAU'R GOG Ym maes y coed, ym mis cân-y deuant Fel gwrandawyr allan: Llygadlas wull y goedlan, A chwa mêl ar eu clych mân. PANSI Tywyll-hardd ei fantell yw-ar y lawnt, Mewn aur lwyn o'i gyd-ryw; Mae'n yr awel fel yn fyw- Glynedig löyn ydyw! RHOSYN GWYN O, ros pêr, o dras purwyn, plyg i bawb Heulog ben i'w derbyn, Wrth ddôr gardd yn borthor gwyn: Gan draserch y gwnaed rhosyn. 1904.<noinclude></noinclude> 5f2509e9uoi6450bt1bcsvnt8j02l4b 168441 168432 2026-07-27T22:37:35Z AlwynapHuw 1710 168441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BLODAU TLWS YR EIRA O fill y cyntaf allan,-yn y gwlith Cryn ei gloch o arian; Bore cwyd o'r barrug can, Blodeua heb weld huan! CLYCHAU'R GOG Ym maes y coed, ym mis cân-y deuant Fel gwrandawyr allan: Llygadlas wull y goedlan, A chwa mêl ar eu clych mân. PANSI Tywyll-hardd ei fantell yw-ar y lawnt, Mewn aur lwyn o'i gyd-ryw; Mae'n yr awel fel yn fyw- Glynedig löyn ydyw! RHOSYN GWYN O, ros pêr, o dras purwyn, plyg i bawb Heulog ben i'w derbyn, Wrth ddôr gardd yn borthor gwyn: Gan draserch y gwnaed rhosyn. 1904. Q </poem><noinclude></noinclude> 3bkrbk044b8mvabnnzxg7te3h1cwptq 168729 168441 2026-07-28T01:53:07Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168729 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{Mm-mawr|BLODAU}}}} {{c|{{mawr|TLWS YR EIRA}}}} {{center block| <poem> O fill y cyntaf allan,—yn y gwlith ::Cryn ei gloch o arian; :Bore cwyd o'r barrug can, :Blodeua heb weld huan! </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CLYCHAU'R GOG}}}} {{center block| <poem> Ym maes y coed, ym mis cân—y deuant ::Fel gwrandawyr allan: :Llygadlas wull y goedlan, :A chwa mêl ar eu clych mân. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|PANSI}}}} {{center block| <poem> Tywyll—hardd ei fantell yw—ar y lawnt, :Mewn aur lwyn o'i gyd—ryw; :Mae'n yr awel fel yn fyw— :Glynedig löyn ydyw! </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|RHOSYN GWYN}}}} {{center block| <poem> O, ros pêr, o dras purwyn, plyg i bawb ::Heulog ben i'w derbyn, :Wrth ddôr gardd yn borthor gwyn: :Gan draserch y gwnaed rhosyn. 1904. </poem> }} <br> <section end="fff"/><noinclude></noinclude> 3h9yltejlcqbxisg2r4cnzhs0tlujig 168730 168729 2026-07-28T01:56:04Z AlwynapHuw 1710 168730 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{Mm-mawr|BLODAU}}}} {{c|{{mawr|TLWS YR EIRA}}}} {{center block| <poem> O fill y cyntaf allan,—yn y gwlith ::Cryn ei gloch o arian; :Bore cwyd o'r barrug can, :Blodeua heb weld huan! </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CLYCHAU'R GOG}}}} {{center block| <poem> Ym maes y coed, ym mis cân—y deuant ::Fel gwrandawyr allan: :Llygadlas wull y goedlan, :A chwa mêl ar eu clych mân. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|PANSI}}}} {{center block| <poem> Tywyll-hardd ei fantell yw—ar y lawnt, :Mewn aur lwyn o'i gyd-ryw; :Mae'n yr awel fel yn fyw— :Glynedig löyn ydyw! </poem> }} <br> <section end="ddd"/> <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|{{mawr|RHOSYN GWYN}}}} {{center block| <poem> O, ros pêr, o dras purwyn,—plyg i bawb ::Heulog ben i'w derbyn, :Wrth ddôr gardd yn borthor gwyn: :Gan draserch y gwnaed rhosyn. 1904. </poem> }} <br> <section end="fff"/><noinclude></noinclude> os6af8tr02qcpu1x5c6vbllsj4doaa8 104 87181 168275 2026-07-27T22:00:40Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "LLYGAD Y DYDD Swyn can dy dlysni cynnar-ddwg geinedd Y gwanwyn i'n daear, A'i obaith gwyn: pawb a'th går, Lygad heulog y dalar. Werinwr bach y bronnydd,-dlws gennad O lys gwanwyn newydd; Serenna'i dras ar weunydd, Heulog dorf, hyd lewyg dydd. Câr hun ymhlith carennydd,-hiliogaeth Aur-lygad y meysydd; O wynder hwn Duw a rydd Dres gynnar dros y gweunydd. " 168275 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLYGAD Y DYDD Swyn can dy dlysni cynnar-ddwg geinedd Y gwanwyn i'n daear, A'i obaith gwyn: pawb a'th går, Lygad heulog y dalar. Werinwr bach y bronnydd,-dlws gennad O lys gwanwyn newydd; Serenna'i dras ar weunydd, Heulog dorf, hyd lewyg dydd. Câr hun ymhlith carennydd,-hiliogaeth Aur-lygad y meysydd; O wynder hwn Duw a rydd Dres gynnar dros y gweunydd.<noinclude></noinclude> 89f123v22g2ausz69huo3045x6us6q5 168433 168275 2026-07-27T22:35:49Z AlwynapHuw 1710 168433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LLYGAD Y DYDD Swyn can dy dlysni cynnar-ddwg geinedd Y gwanwyn i'n daear, A'i obaith gwyn: pawb a'th går, Lygad heulog y dalar. Werinwr bach y bronnydd,-dlws gennad O lys gwanwyn newydd; Serenna'i dras ar weunydd, Heulog dorf, hyd lewyg dydd. Câr hun ymhlith carennydd,-hiliogaeth Aur-lygad y meysydd; O wynder hwn Duw a rydd Dres gynnar dros y gweunydd.<noinclude></noinclude> qdq2r0iegj911myn36t7re2e55k8agu 168442 168433 2026-07-27T22:37:45Z AlwynapHuw 1710 168442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LLYGAD Y DYDD Swyn can dy dlysni cynnar-ddwg geinedd Y gwanwyn i'n daear, A'i obaith gwyn: pawb a'th går, Lygad heulog y dalar. Werinwr bach y bronnydd,-dlws gennad O lys gwanwyn newydd; Serenna'i dras ar weunydd, Heulog dorf, hyd lewyg dydd. Câr hun ymhlith carennydd,-hiliogaeth Aur-lygad y meysydd; O wynder hwn Duw a rydd Dres gynnar dros y gweunydd. Q </poem><noinclude></noinclude> qdt4m0zx7ledzby23rbtfiqf4b3txd3 104 87182 168276 2026-07-27T22:00:59Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "LILI'R DWR Chwaer wen ymysg carennydd,-yn nofio'n Nhangnefedd yr hirddydd Yw alaw'r dŵr eiliw'r dydd,- Dlws llyn llygadlas, llonydd. Ar haf heulog, hirfelyn,-di weli'i Dalen yn ymestyn Ar ddull llaw o ddyfroedd llyn, A'i lliw fel tafell ewyn. " 168276 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LILI'R DWR Chwaer wen ymysg carennydd,-yn nofio'n Nhangnefedd yr hirddydd Yw alaw'r dŵr eiliw'r dydd,- Dlws llyn llygadlas, llonydd. Ar haf heulog, hirfelyn,-di weli'i Dalen yn ymestyn Ar ddull llaw o ddyfroedd llyn, A'i lliw fel tafell ewyn.<noinclude></noinclude> qy724h90wm3jjkoq33k8b0om056d57y 168434 168276 2026-07-27T22:35:59Z AlwynapHuw 1710 168434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LILI'R DWR Chwaer wen ymysg carennydd,-yn nofio'n Nhangnefedd yr hirddydd Yw alaw'r dŵr eiliw'r dydd,- Dlws llyn llygadlas, llonydd. Ar haf heulog, hirfelyn,-di weli'i Dalen yn ymestyn Ar ddull llaw o ddyfroedd llyn, A'i lliw fel tafell ewyn.<noinclude></noinclude> ntkebx4rukwertcvc3rlhoqs8uexh0s 168443 168434 2026-07-27T22:37:52Z AlwynapHuw 1710 168443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LILI'R DWR Chwaer wen ymysg carennydd,-yn nofio'n Nhangnefedd yr hirddydd Yw alaw'r dŵr eiliw'r dydd,- Dlws llyn llygadlas, llonydd. Ar haf heulog, hirfelyn,-di weli'i Dalen yn ymestyn Ar ddull llaw o ddyfroedd llyn, A'i lliw fel tafell ewyn. Q </poem><noinclude></noinclude> qpk0sluk1gxd2w7d58javqmmpdvf6am 104 87183 168277 2026-07-27T22:01:12Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y GERDDINEN Ir felys griafolen,-ati cyrch Plant y coed a'r lasnen: Lled-welw ei lliw a'i dalen, A thyrrau ffaeth ar ei phen. Lluest ehediaid llawen-bro yw hi, Y bêr, hoff gerddinen,- Osgeiddig, dlysog wydden, A rhudd lus hyd ei gwerdd len. Onn feinddail a nwyf ynddi,-yr adar A edwyn ei thlysni: Llaes, eiddil ddull sy iddi, A chrwybr coch ar ei brig hi. Onnen deg, a'i grawn yn do,-yr adar 1916. A oedant lle byddo: Wedi i haul Awst ei... 168277 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y GERDDINEN Ir felys griafolen,-ati cyrch Plant y coed a'r lasnen: Lled-welw ei lliw a'i dalen, A thyrrau ffaeth ar ei phen. Lluest ehediaid llawen-bro yw hi, Y bêr, hoff gerddinen,- Osgeiddig, dlysog wydden, A rhudd lus hyd ei gwerdd len. Onn feinddail a nwyf ynddi,-yr adar A edwyn ei thlysni: Llaes, eiddil ddull sy iddi, A chrwybr coch ar ei brig hi. Onnen deg, a'i grawn yn do,-yr adar 1916. A oedant lle byddo: Wedi i haul Awst ei hulio, Gwaedgoch ei brig-degwch bro.<noinclude></noinclude> 3m5juh4pvj7om6orkg8n576s68mcxor 168435 168277 2026-07-27T22:36:08Z AlwynapHuw 1710 168435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y GERDDINEN Ir felys griafolen,-ati cyrch Plant y coed a'r lasnen: Lled-welw ei lliw a'i dalen, A thyrrau ffaeth ar ei phen. Lluest ehediaid llawen-bro yw hi, Y bêr, hoff gerddinen,- Osgeiddig, dlysog wydden, A rhudd lus hyd ei gwerdd len. Onn feinddail a nwyf ynddi,-yr adar A edwyn ei thlysni: Llaes, eiddil ddull sy iddi, A chrwybr coch ar ei brig hi. Onnen deg, a'i grawn yn do,-yr adar 1916. A oedant lle byddo: Wedi i haul Awst ei hulio, Gwaedgoch ei brig-degwch bro.<noinclude></noinclude> nl1o19afv2b1w4uwfb8x39pw6c3mdr1 168444 168435 2026-07-27T22:38:09Z AlwynapHuw 1710 168444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y GERDDINEN Ir felys griafolen,-ati cyrch Plant y coed a'r lasnen: Lled-welw ei lliw a'i dalen, A thyrrau ffaeth ar ei phen. Lluest ehediaid llawen-bro yw hi, Y bêr, hoff gerddinen,- Osgeiddig, dlysog wydden, A rhudd lus hyd ei gwerdd len. Onn feinddail a nwyf ynddi,-yr adar A edwyn ei thlysni: Llaes, eiddil ddull sy iddi, A chrwybr coch ar ei brig hi. Onnen deg, a'i grawn yn do,-yr adar A oedant lle byddo: Wedi i haul Awst ei hulio, Gwaedgoch ei brig-degwch bro. 1916. Q </poem><noinclude></noinclude> j6d7jo6n2opz0t66cdw14dzbkfowygo 104 87184 168278 2026-07-27T22:01:26Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "TRI ENGLYN Y MÔR Anoddun maith, anniddig, ei lanw Ylch lennydd pell, unig: Pwy rydd dres ar ei gesig, Pwy nawf ei don pan fo dig? Y MAES Erw las y perlysiau-yw y maes, Erw mellt y cadau; Rhandir hun a daear hau,- Erw'r bladur a'r blodau. Y MYNYDD Garw barth fyn darth yn do-yw'r mynydd, Trum annwyl gan Gymro; Uchder brig a balchder bro, Nawdd y tir yn nydd taro. 17" 168278 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>TRI ENGLYN Y MÔR Anoddun maith, anniddig, ei lanw Ylch lennydd pell, unig: Pwy rydd dres ar ei gesig, Pwy nawf ei don pan fo dig? Y MAES Erw las y perlysiau-yw y maes, Erw mellt y cadau; Rhandir hun a daear hau,- Erw'r bladur a'r blodau. Y MYNYDD Garw barth fyn darth yn do-yw'r mynydd, Trum annwyl gan Gymro; Uchder brig a balchder bro, Nawdd y tir yn nydd taro. 17<noinclude></noinclude> j3zwizb2e42smlswtjz7nbfoueebo4m 168436 168278 2026-07-27T22:36:21Z AlwynapHuw 1710 168436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> TRI ENGLYN Y MÔR Anoddun maith, anniddig, ei lanw Ylch lennydd pell, unig: Pwy rydd dres ar ei gesig, Pwy nawf ei don pan fo dig? Y MAES Erw las y perlysiau-yw y maes, Erw mellt y cadau; Rhandir hun a daear hau,- Erw'r bladur a'r blodau. Y MYNYDD Garw barth fyn darth yn do-yw'r mynydd, Trum annwyl gan Gymro; Uchder brig a balchder bro, Nawdd y tir yn nydd taro. 17<noinclude></noinclude> 7pcyklhr7ihgsp58hi37dt74gx9cblc 168445 168436 2026-07-27T22:38:17Z AlwynapHuw 1710 168445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> TRI ENGLYN Y MÔR Anoddun maith, anniddig, ei lanw Ylch lennydd pell, unig: Pwy rydd dres ar ei gesig, Pwy nawf ei don pan fo dig? Y MAES Erw las y perlysiau-yw y maes, Erw mellt y cadau; Rhandir hun a daear hau,- Erw'r bladur a'r blodau. Y MYNYDD Garw barth fyn darth yn do-yw'r mynydd, Trum annwyl gan Gymro; Uchder brig a balchder bro, Nawdd y tir yn nydd taro. Q </poem><noinclude></noinclude> qpqtgqpzbwv0jzvr68i7jtziue0r21d 104 87185 168279 2026-07-27T22:01:38Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "YR HEBOG Hed Hebog fel dart heibio-a'i wgus Lygaid yn tanbeidio; Drwy y drain y dyry dro- Nid oes gân lle disgynno. YR AFR Hirgorn afr, ar gernau hen-erys hi, Gymraes heb ei hamgen; Gwraig y rhiwiau gâr awen, Iarlles wyllt â hirllaes ên. 18" 168279 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>YR HEBOG Hed Hebog fel dart heibio-a'i wgus Lygaid yn tanbeidio; Drwy y drain y dyry dro- Nid oes gân lle disgynno. YR AFR Hirgorn afr, ar gernau hen-erys hi, Gymraes heb ei hamgen; Gwraig y rhiwiau gâr awen, Iarlles wyllt â hirllaes ên. 18<noinclude></noinclude> 0xys87nppjx5ol04fqanw9vx3u8af38 168437 168279 2026-07-27T22:36:31Z AlwynapHuw 1710 168437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> YR HEBOG Hed Hebog fel dart heibio-a'i wgus Lygaid yn tanbeidio; Drwy y drain y dyry dro- Nid oes gân lle disgynno. YR AFR Hirgorn afr, ar gernau hen-erys hi, Gymraes heb ei hamgen; Gwraig y rhiwiau gâr awen, Iarlles wyllt â hirllaes ên. 18<noinclude></noinclude> fvi4yexteujpz23spofli44ob8twkxk 168438 168437 2026-07-27T22:36:43Z AlwynapHuw 1710 168438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> YR HEBOG Hed Hebog fel dart heibio-a'i wgus Lygaid yn tanbeidio; Drwy y drain y dyry dro- Nid oes gân lle disgynno. YR AFR Hirgorn afr, ar gernau hen-erys hi, Gymraes heb ei hamgen; Gwraig y rhiwiau gâr awen, Iarlles wyllt â hirllaes ên. 18<noinclude></noinclude> 1q6o32lgkokq5huae7ouuilmdzop00u 168446 168438 2026-07-27T22:38:25Z AlwynapHuw 1710 168446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> YR HEBOG Hed Hebog fel dart heibio-a'i wgus Lygaid yn tanbeidio; Drwy y drain y dyry dro- Nid oes gân lle disgynno. YR AFR Hirgorn afr, ar gernau hen-erys hi, Gymraes heb ei hamgen; Gwraig y rhiwiau gâr awen, Iarlles wyllt â hirllaes ên. Q </poem><noinclude></noinclude> 7ij6ro1o7vkvkopjq1wvtravlrfdu99 104 87186 168280 2026-07-27T22:02:05Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BLODAU'R GRUG Fflur porffor maenor mynydd-yw y grug, Hil y gwres a'r stormydd: Twyni gwylltion y gelltydd, Rhuddaur haf ar ddaear rydd. Eurog gloch y creigle yw,-fill y serch, Cafell sugn melysryw; Rhydd frodor heddfro ydyw, Wrth burwyn borth wybr yn byw. Harddwull uthredd y llethri-ydyw'r grug, Blodau'r gwres a'r drysni; Rhudd-dyner beraidd dwyni'n Lletya mêl gwyllt i mi. Golud bro friglwyd y bryn-yw'r grug hoff, Cnu'r graig hen a'r... 168280 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BLODAU'R GRUG Fflur porffor maenor mynydd-yw y grug, Hil y gwres a'r stormydd: Twyni gwylltion y gelltydd, Rhuddaur haf ar ddaear rydd. Eurog gloch y creigle yw,-fill y serch, Cafell sugn melysryw; Rhydd frodor heddfro ydyw, Wrth burwyn borth wybr yn byw. Harddwull uthredd y llethri-ydyw'r grug, Blodau'r gwres a'r drysni; Rhudd-dyner beraidd dwyni'n Lletya mêl gwyllt i mi. Golud bro friglwyd y bryn-yw'r grug hoff, Cnu'r graig hen a'r dibyn: Tegwch gallt a'i goch a gwyn, A nef geinaf y gwenyn. Tlws eu tw, liaws tawel,-gemau teg 1906. Gwmwd haul ac awel; Crog glychau'r creigle uchel, Fflur y main, ffiolau'r mêl.<noinclude></noinclude> g3jp2v94cgmdlu39vm1i2mkql6pzf2a 168439 168280 2026-07-27T22:36:55Z AlwynapHuw 1710 168439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BLODAU'R GRUG Fflur porffor maenor mynydd-yw y grug, Hil y gwres a'r stormydd: Twyni gwylltion y gelltydd, Rhuddaur haf ar ddaear rydd. Eurog gloch y creigle yw,-fill y serch, Cafell sugn melysryw; Rhydd frodor heddfro ydyw, Wrth burwyn borth wybr yn byw. Harddwull uthredd y llethri-ydyw'r grug, Blodau'r gwres a'r drysni; Rhudd-dyner beraidd dwyni'n Lletya mêl gwyllt i mi. Golud bro friglwyd y bryn-yw'r grug hoff, Cnu'r graig hen a'r dibyn: Tegwch gallt a'i goch a gwyn, A nef geinaf y gwenyn. Tlws eu tw, liaws tawel,-gemau teg 1906. Gwmwd haul ac awel; Crog glychau'r creigle uchel, Fflur y main, ffiolau'r mêl.<noinclude></noinclude> gyy9hql3z3ynvqj9ch63trww6c8ybv4 168447 168439 2026-07-27T22:38:33Z AlwynapHuw 1710 168447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BLODAU'R GRUG Fflur porffor maenor mynydd-yw y grug, Hil y gwres a'r stormydd: Twyni gwylltion y gelltydd, Rhuddaur haf ar ddaear rydd. Eurog gloch y creigle yw,-fill y serch, Cafell sugn melysryw; Rhydd frodor heddfro ydyw, Wrth burwyn borth wybr yn byw. Harddwull uthredd y llethri-ydyw'r grug, Blodau'r gwres a'r drysni; Rhudd-dyner beraidd dwyni'n Lletya mêl gwyllt i mi. Golud bro friglwyd y bryn-yw'r grug hoff, Cnu'r graig hen a'r dibyn: Tegwch gallt a'i goch a gwyn, A nef geinaf y gwenyn. Tlws eu tw, liaws tawel,-gemau teg 1906. Gwmwd haul ac awel; Crog glychau'r creigle uchel, Fflur y main, ffiolau'r mêl. Q </poem><noinclude></noinclude> kws7cvi2afw77ey55fi1i6h7635dxge 104 87187 168281 2026-07-27T22:02:40Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "DAIL YR HYDREF Ruddliw, iasoer, ddail ysig,-acw hongiant Hyd y cangau'n unig; Tw crin ydynt, crynedig, Cawodau aur coed y wig. Llwydrew a gwyll hydre' gaf-yn y llwyn, Suon lleddf a glywaf, A mydylwr mud welaf Yn diosg coed o wisg haf. Crin ydynt ddail crynedig-yr hydref, Crwydriaid maes a choedwig; Hud-gawodau gwywedig, Myrddiwn oer murddun y wig. Is crynol ias y crinwynt,-lliw oedran Sydd fel lledrith arnynt; Cawodydd aur coedydd ŷn... 168281 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>DAIL YR HYDREF Ruddliw, iasoer, ddail ysig,-acw hongiant Hyd y cangau'n unig; Tw crin ydynt, crynedig, Cawodau aur coed y wig. Llwydrew a gwyll hydre' gaf-yn y llwyn, Suon lleddf a glywaf, A mydylwr mud welaf Yn diosg coed o wisg haf. Crin ydynt ddail crynedig-yr hydref, Crwydriaid maes a choedwig; Hud-gawodau gwywedig, Myrddiwn oer murddun y wig. Is crynol ias y crinwynt,-lliw oedran Sydd fel lledrith arnynt; Cawodydd aur coedydd ŷnt, Adgof oediog haf ydynt. Awst, 1911.<noinclude></noinclude> e7i5rj5t76y0vpe68lg08n634mgydyk 168448 168281 2026-07-27T22:38:40Z AlwynapHuw 1710 168448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>DAIL YR HYDREF Ruddliw, iasoer, ddail ysig,-acw hongiant Hyd y cangau'n unig; Tw crin ydynt, crynedig, Cawodau aur coed y wig. Llwydrew a gwyll hydre' gaf-yn y llwyn, Suon lleddf a glywaf, A mydylwr mud welaf Yn diosg coed o wisg haf. Crin ydynt ddail crynedig-yr hydref, Crwydriaid maes a choedwig; Hud-gawodau gwywedig, Myrddiwn oer murddun y wig. Is crynol ias y crinwynt,-lliw oedran Sydd fel lledrith arnynt; Cawodydd aur coedydd ŷnt, Adgof oediog haf ydynt. Awst, 1911. Q </poem><noinclude></noinclude> gq16ik3bqx0lf79qnt8z4w467dd8ifm 168718 168448 2026-07-28T01:26:44Z AlwynapHuw 1710 168718 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> DAIL YR HYDREF Ruddliw, iasoer, ddail ysig,-acw hongiant Hyd y cangau'n unig; Tw crin ydynt, crynedig, Cawodau aur coed y wig. Llwydrew a gwyll hydre' gaf-yn y llwyn, Suon lleddf a glywaf, A mydylwr mud welaf Yn diosg coed o wisg haf. Crin ydynt ddail crynedig-yr hydref, Crwydriaid maes a choedwig; Hud-gawodau gwywedig, Myrddiwn oer murddun y wig. Is crynol ias y crinwynt,-lliw oedran Sydd fel lledrith arnynt; Cawodydd aur coedydd ŷnt, Adgof oediog haf ydynt. Awst, 1911. Q </poem><noinclude></noinclude> jyie9wjsybdiaouhd3viy5osdf6d6xu 104 87188 168282 2026-07-27T22:02:48Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BOREGWAITH BARUGOG Oer gan yw'r llawr gan rew llwyd,-a geilw'r Gwylain am fy mriwfwyd: Gwae yn Nhachwedd na fedd fwyd, Mwyth wely, a moeth aelwyd. Y DWYREINWYNT Gwynt rhynnawg yn trywanu-hyd y mêr Gyda min heb bylu, Yw'r ias fain o'r dwyrain du- Lem, oer anadl i'm rhynnu. 1904. DARLUN O'R FOEL, TAN-Y-GRISIAU O DAN LEWYRCH HAUL AWST, WEDI EI GORCHUDDIO A GRUG Y Foel oer, erwinaf le,-wele hi Dan liw haf i'w godre; Rhedyn a grug yn rhwy... 168282 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BOREGWAITH BARUGOG Oer gan yw'r llawr gan rew llwyd,-a geilw'r Gwylain am fy mriwfwyd: Gwae yn Nhachwedd na fedd fwyd, Mwyth wely, a moeth aelwyd. Y DWYREINWYNT Gwynt rhynnawg yn trywanu-hyd y mêr Gyda min heb bylu, Yw'r ias fain o'r dwyrain du- Lem, oer anadl i'm rhynnu. 1904. DARLUN O'R FOEL, TAN-Y-GRISIAU O DAN LEWYRCH HAUL AWST, WEDI EI GORCHUDDIO A GRUG Y Foel oer, erwinaf le,-wele hi Dan liw haf i'w godre; Rhedyn a grug yn rhwydwe- Parth y niwl fel porth y ne'. 21<noinclude></noinclude> cqxne4apncrj1ifobrvkwx93edzg6qv 168449 168282 2026-07-27T22:39:31Z AlwynapHuw 1710 168449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BOREGWAITH BARUGOG Oer gan yw'r llawr gan rew llwyd,-a geilw'r Gwylain am fy mriwfwyd: Gwae yn Nhachwedd na fedd fwyd, Mwyth wely, a moeth aelwyd. Y DWYREINWYNT Gwynt rhynnawg yn trywanu-hyd y mêr Gyda min heb bylu, Yw'r ias fain o'r dwyrain du- Lem, oer anadl i'm rhynnu. 1904. DARLUN O'R FOEL, TAN-Y-GRISIAU O DAN LEWYRCH HAUL AWST, WEDI EI GORCHUDDIO A GRUG Y Foel oer, erwinaf le,-wele hi Dan liw haf i'w godre; Rhedyn a grug yn rhwydwe- Parth y niwl fel porth y ne'. Q </poem><noinclude></noinclude> 5a4xaoce66j6yzst0qpo4a1da1enx4p 104 87189 168283 2026-07-27T22:02:54Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "LLIW HAF YM MRO MABOED Os tyn Awen i henoed-haf ieuanc Ofwya'n ysgafndroed Ym mhebyll gwyrddion maboed, Ac ieuanc yw cân y coed. Hudoliaeth roed i lethr hen-y marian, Gan dymherus heulwen; Tra, ar wylltir yr Alltwen, Eurlliw hil briallu wên. A'r fanadlen eleni-a welir Mewn golud o dlysni, Yn felynaf o lwyni― Rhannu aur wnaed arni hi! Engyl y pentref ddringant-i'w casglu, Tan guwch cysglyd Ramant; Hyd y rhiwiau ymdroant- Hel gwull pêr... 168283 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLIW HAF YM MRO MABOED Os tyn Awen i henoed-haf ieuanc Ofwya'n ysgafndroed Ym mhebyll gwyrddion maboed, Ac ieuanc yw cân y coed. Hudoliaeth roed i lethr hen-y marian, Gan dymherus heulwen; Tra, ar wylltir yr Alltwen, Eurlliw hil briallu wên. A'r fanadlen eleni-a welir Mewn golud o dlysni, Yn felynaf o lwyni― Rhannu aur wnaed arni hi! Engyl y pentref ddringant-i'w casglu, Tan guwch cysglyd Ramant; Hyd y rhiwiau ymdroant- Hel gwull pêr yw pleser plant! Cân cog oddiar las glogwyn-yr henfro. A bronfraith o'r derlwyn; A cher yr allt chwery'r ŵyn, Rhai gwyn fel eira gwanwyn O, baradwys pob brodor!-Eifionydd :- Pa ryw fwynach goror? Lle annwyl ym mryd llenor, Lle nosa'r mill yn su'r môr! 22<noinclude></noinclude> kck4byryk2qmsmh378z2yb09t884x8t 168450 168283 2026-07-27T22:40:01Z AlwynapHuw 1710 168450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LLIW HAF YM MRO MABOED Os tyn Awen i henoed-haf ieuanc Ofwya'n ysgafndroed Ym mhebyll gwyrddion maboed, Ac ieuanc yw cân y coed. Hudoliaeth roed i lethr hen-y marian, Gan dymherus heulwen; Tra, ar wylltir yr Alltwen, Eurlliw hil briallu wên. A'r fanadlen eleni-a welir Mewn golud o dlysni, Yn felynaf o lwyni― Rhannu aur wnaed arni hi! Engyl y pentref ddringant-i'w casglu, Tan guwch cysglyd Ramant; Hyd y rhiwiau ymdroant- Hel gwull pêr yw pleser plant! Cân cog oddiar las glogwyn-yr henfro. A bronfraith o'r derlwyn; A cher yr allt chwery'r ŵyn, Rhai gwyn fel eira gwanwyn O, baradwys pob brodor!-Eifionydd :- Pa ryw fwynach goror? Lle annwyl ym mryd llenor, Lle nosa'r mill yn su'r môr! Q </poem><noinclude></noinclude> 92iim1xc0r44vgcqt3arne7m27agpjd 104 87190 168284 2026-07-27T22:03:01Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "CADWYN O ENGLYNION "YR ARDD" I I'm gardd am dro mi gerddaf-i edrych Lle bu llwydrew'r gaeaf; Onid golwg deg welaf? Irfaes yw ar fis o haf. II Ar fis o haf caf y coed-yn newydd Yn niwyg eu maboed; Ieuainc ddail yn cuddio'u hoed- Gwanwynant dan gen henoed. III Henoed araf blinderog-ddaw trwy'i ardd Pan faidd tros yr hiniog; Y tymor pan gano'r gog Yf fêl o'r awel rywiog. IV Rhywiocâ daear ag hin,-a garddwr Gerdda trwy'i gynefin Gan ofal... 168284 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>CADWYN O ENGLYNION "YR ARDD" I I'm gardd am dro mi gerddaf-i edrych Lle bu llwydrew'r gaeaf; Onid golwg deg welaf? Irfaes yw ar fis o haf. II Ar fis o haf caf y coed-yn newydd Yn niwyg eu maboed; Ieuainc ddail yn cuddio'u hoed- Gwanwynant dan gen henoed. III Henoed araf blinderog-ddaw trwy'i ardd Pan faidd tros yr hiniog; Y tymor pan gano'r gog Yf fêl o'r awel rywiog. IV Rhywiocâ daear ag hin,-a garddwr Gerdda trwy'i gynefin Gan ofalus drefnus drin Unigedd y mân egin. V Egin a rhos-gwenau'r ardd-a amlhânt Ac ymhlith y blaendardd Hed bywyd heb ei wahardd- Bywyd teg mewn gwybed hardd. 23<noinclude></noinclude> 279knc8izkvhpyrcv76l23ybah69lbp 168451 168284 2026-07-27T22:40:25Z AlwynapHuw 1710 168451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> CADWYN O ENGLYNION "YR ARDD" I I'm gardd am dro mi gerddaf-i edrych Lle bu llwydrew'r gaeaf; Onid golwg deg welaf? Irfaes yw ar fis o haf. II Ar fis o haf caf y coed-yn newydd Yn niwyg eu maboed; Ieuainc ddail yn cuddio'u hoed- Gwanwynant dan gen henoed. III Henoed araf blinderog-ddaw trwy'i ardd Pan faidd tros yr hiniog; Y tymor pan gano'r gog Yf fêl o'r awel rywiog. IV Rhywiocâ daear ag hin,-a garddwr Gerdda trwy'i gynefin Gan ofalus drefnus drin Unigedd y mân egin. V Egin a rhos-gwenau'r ardd-a amlhânt Ac ymhlith y blaendardd Hed bywyd heb ei wahardd- Bywyd teg mewn gwybed hardd. 23<noinclude></noinclude> 3oce5nxdbb6j35uen58f9cye4lifqvy 168455 168451 2026-07-27T22:41:26Z AlwynapHuw 1710 168455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> CADWYN O ENGLYNION "YR ARDD" I I'm gardd am dro mi gerddaf-i edrych Lle bu llwydrew'r gaeaf; Onid golwg deg welaf? Irfaes yw ar fis o haf. II Ar fis o haf caf y coed-yn newydd Yn niwyg eu maboed; Ieuainc ddail yn cuddio'u hoed- Gwanwynant dan gen henoed. III Henoed araf blinderog-ddaw trwy'i ardd Pan faidd tros yr hiniog; Y tymor pan gano'r gog Yf fêl o'r awel rywiog. IV Rhywiocâ daear ag hin,-a garddwr Gerdda trwy'i gynefin Gan ofalus drefnus drin Unigedd y mân egin. V Egin a rhos-gwenau'r ardd-a amlhânt Ac ymhlith y blaendardd Hed bywyd heb ei wahardd- Bywyd teg mewn gwybed hardd. Q </poem><noinclude></noinclude> ew9rq1lkxo9i786wwm7ce5y1wsuuhm8 104 87191 168285 2026-07-27T22:03:29Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "VI Hardd lannerch y gwyrdd lwyni-ym- gynnull Mae y gwenyn iddi; A cha mwyalch ymhoywi Ar rawn pêr ei hwyneb hi. VII O'i hwyneb tyf i'r bwytawr-luosog Lysiau yn dwyn persawr; Gwledd i'w pherchen dan nennawr, A hafwin yf yn fwynhawr. VIII I fwynhawr ar fwyn oriau,-hi estyn Felyster ei changau; Tro i mewn yn Awst, trymhau Mae aeron hyd y muriau. IX Muriau gardd, ym mrig hwyrddydd,―yw dewis Neilltuaeth y gwylydd; Rhodianna gâr dan y gwŷd... 168285 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>VI Hardd lannerch y gwyrdd lwyni-ym- gynnull Mae y gwenyn iddi; A cha mwyalch ymhoywi Ar rawn pêr ei hwyneb hi. VII O'i hwyneb tyf i'r bwytawr-luosog Lysiau yn dwyn persawr; Gwledd i'w pherchen dan nennawr, A hafwin yf yn fwynhawr. VIII I fwynhawr ar fwyn oriau,-hi estyn Felyster ei changau; Tro i mewn yn Awst, trymhau Mae aeron hyd y muriau. IX Muriau gardd, ym mrig hwyrddydd,―yw dewis Neilltuaeth y gwylydd; Rhodianna gâr dan y gwŷdd, Ac oedi is caeadwydd. X Caeadwydd ieuainc Eden-a ddwg gerdd I gof-pa le amgen? Ardd fore ddi-fieren, Mae'i ffrwyth hud? Mae ei phorth hen? 24<noinclude></noinclude> 9x2oszkvvr3c60ihol50nzybkusrp2m 168452 168285 2026-07-27T22:40:34Z AlwynapHuw 1710 168452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> VI Hardd lannerch y gwyrdd lwyni-ym- gynnull Mae y gwenyn iddi; A cha mwyalch ymhoywi Ar rawn pêr ei hwyneb hi. VII O'i hwyneb tyf i'r bwytawr-luosog Lysiau yn dwyn persawr; Gwledd i'w pherchen dan nennawr, A hafwin yf yn fwynhawr. VIII I fwynhawr ar fwyn oriau,-hi estyn Felyster ei changau; Tro i mewn yn Awst, trymhau Mae aeron hyd y muriau. IX Muriau gardd, ym mrig hwyrddydd,―yw dewis Neilltuaeth y gwylydd; Rhodianna gâr dan y gwŷdd, Ac oedi is caeadwydd. X Caeadwydd ieuainc Eden-a ddwg gerdd I gof-pa le amgen? Ardd fore ddi-fieren, Mae'i ffrwyth hud? Mae ei phorth hen? 24<noinclude></noinclude> tli09w867hzkgl7g6ng6wkm4nyx6uph 168456 168452 2026-07-27T22:41:32Z AlwynapHuw 1710 168456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> VI Hardd lannerch y gwyrdd lwyni-ym- gynnull Mae y gwenyn iddi; A cha mwyalch ymhoywi Ar rawn pêr ei hwyneb hi. VII O'i hwyneb tyf i'r bwytawr-luosog Lysiau yn dwyn persawr; Gwledd i'w pherchen dan nennawr, A hafwin yf yn fwynhawr. VIII I fwynhawr ar fwyn oriau,-hi estyn Felyster ei changau; Tro i mewn yn Awst, trymhau Mae aeron hyd y muriau. IX Muriau gardd, ym mrig hwyrddydd,―yw dewis Neilltuaeth y gwylydd; Rhodianna gâr dan y gwŷdd, Ac oedi is caeadwydd. X Caeadwydd ieuainc Eden-a ddwg gerdd I gof-pa le amgen? Ardd fore ddi-fieren, Mae'i ffrwyth hud? Mae ei phorth hen? Q </poem><noinclude></noinclude> 8dok0tg5mh4raonur54zzl7exni3vpr 104 87192 168286 2026-07-27T22:03:41Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "XI Hen Gedron unig, waedrudd,-o fewn hon Bu fy Nuw'n Ei gystudd: Tan gysgodau'r prennau prudd, Fab y nef, bu yn ufudd. XII Bu'n ufudd, cadd Ei gladdu, er Ei fwyn Trof i ardd o'r neilltu; Ei theg fedd yn fenthyg fu I osod corff yr Iesu. 25" 168286 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>XI Hen Gedron unig, waedrudd,-o fewn hon Bu fy Nuw'n Ei gystudd: Tan gysgodau'r prennau prudd, Fab y nef, bu yn ufudd. XII Bu'n ufudd, cadd Ei gladdu, er Ei fwyn Trof i ardd o'r neilltu; Ei theg fedd yn fenthyg fu I osod corff yr Iesu. 25<noinclude></noinclude> toluamx1sn2qv9m4zd5zyqw5o4uip5j 168453 168286 2026-07-27T22:40:47Z AlwynapHuw 1710 168453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> XI Hen Gedron unig, waedrudd,-o fewn hon Bu fy Nuw'n Ei gystudd: Tan gysgodau'r prennau prudd, Fab y nef, bu yn ufudd. XII Bu'n ufudd, cadd Ei gladdu, er Ei fwyn Trof i ardd o'r neilltu; Ei theg fedd yn fenthyg fu I osod corff yr Iesu. 25<noinclude></noinclude> imy0gjp1uww5wljf1s5t24h6zaj8gkc 168457 168453 2026-07-27T22:41:41Z AlwynapHuw 1710 168457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> XI Hen Gedron unig, waedrudd,-o fewn hon Bu fy Nuw'n Ei gystudd: Tan gysgodau'r prennau prudd, Fab y nef, bu yn ufudd. XII Bu'n ufudd, cadd Ei gladdu, er Ei fwyn Trof i ardd o'r neilltu; Ei theg fedd yn fenthyg fu I osod corff yr Iesu. Q </poem><noinclude></noinclude> t6c9chkn2qf6hcujy7yx9xph85o93iq 104 87193 168287 2026-07-27T22:03:49Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "YR ARDD Dail ieuainc hyd welyau-a cheinedd Gylchynant ei blodau Ceir mêl yn ei chostrelau A nard o fewn ei rhodfâu. Rhodfâu yr hin a'r dyfrhawr-hyd eu min Gedy Mai ei bersawr; Yno y try mintai'r wawr, Nid arhosant mo'r drysawr. Moethau dâl am drymwaith dyn-a ddwg gardd, A bwrdd gwell i'w canlyn: Oes garddwr yn segurddyn? Wrth ardd lom ei warthrudd lŷn. 26" 168287 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>YR ARDD Dail ieuainc hyd welyau-a cheinedd Gylchynant ei blodau Ceir mêl yn ei chostrelau A nard o fewn ei rhodfâu. Rhodfâu yr hin a'r dyfrhawr-hyd eu min Gedy Mai ei bersawr; Yno y try mintai'r wawr, Nid arhosant mo'r drysawr. Moethau dâl am drymwaith dyn-a ddwg gardd, A bwrdd gwell i'w canlyn: Oes garddwr yn segurddyn? Wrth ardd lom ei warthrudd lŷn. 26<noinclude></noinclude> rdpkhyo7h5ryl5gks0wwtx5nqlc1ooc 168454 168287 2026-07-27T22:40:58Z AlwynapHuw 1710 168454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> YR ARDD Dail ieuainc hyd welyau-a cheinedd Gylchynant ei blodau Ceir mêl yn ei chostrelau A nard o fewn ei rhodfâu. Rhodfâu yr hin a'r dyfrhawr-hyd eu min Gedy Mai ei bersawr; Yno y try mintai'r wawr, Nid arhosant mo'r drysawr. Moethau dâl am drymwaith dyn-a ddwg gardd, A bwrdd gwell i'w canlyn: Oes garddwr yn segurddyn? Wrth ardd lom ei warthrudd lŷn. 26<noinclude></noinclude> bsjm1g4zw0urrx192b9c87iwr6honop 168458 168454 2026-07-27T22:41:51Z AlwynapHuw 1710 168458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> YR ARDD Dail ieuainc hyd welyau-a cheinedd Gylchynant ei blodau Ceir mêl yn ei chostrelau A nard o fewn ei rhodfâu. Rhodfâu yr hin a'r dyfrhawr-hyd eu min Gedy Mai ei bersawr; Yno y try mintai'r wawr, Nid arhosant mo'r drysawr. Moethau dâl am drymwaith dyn-a ddwg gardd, A bwrdd gwell i'w canlyn: Oes garddwr yn segurddyn? Wrth ardd lom ei warthrudd lŷn. Q </poem><noinclude></noinclude> hq5coitsw88ly0kyv3uroomz748u4t4 104 87194 168288 2026-07-27T22:04:05Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y GWIR ANRHYDEDDUS D. LLOYD GEORGE Eilun ei wlad, o lân lin,-athrylith Yr aelwyd gyffredin; Da y gŵyr am raid gwerin- Huawdl fab yr hudol fin. Min Dwyfor, man ei dyfiant,-a fawrheir- Wenfro hoff ei nwyfiant; A thŷ'r syml ewythr a sant Hir gennir â'i ogoniant. Ogoniant pentre'i gynnydd, ei gyfoed A gofiant drwy'r bröydd Hud-freuddwyd ei foreddydd, A phêr addewid ei ffydd. Ei ffydd, na ŵyr ddiffoddi,-iddo roes Gudd rym ei wrhydri; Enai... 168288 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y GWIR ANRHYDEDDUS D. LLOYD GEORGE Eilun ei wlad, o lân lin,-athrylith Yr aelwyd gyffredin; Da y gŵyr am raid gwerin- Huawdl fab yr hudol fin. Min Dwyfor, man ei dyfiant,-a fawrheir- Wenfro hoff ei nwyfiant; A thŷ'r syml ewythr a sant Hir gennir â'i ogoniant. Ogoniant pentre'i gynnydd, ei gyfoed A gofiant drwy'r bröydd Hud-freuddwyd ei foreddydd, A phêr addewid ei ffydd. Ei ffydd, na ŵyr ddiffoddi,-iddo roes Gudd rym ei wrhydri; Enaid i deimlo cyni, A swyn a gwres yn ei gri. Cri'i oes mewn cywair ysol-a edrydd. Gan frwydro ac eiriol Ar ran ei dras werinol A chalon ni chilia'n ôl. Ôl ei fywiol gref awen--a welir Lle bu dolef angen; Oni chred mewn ail Eden, A gwell ffawd ar rawd yr hen? 27<noinclude></noinclude> pdvp1l0hwpx4h4pray1wnv33qtmfdob 168459 168288 2026-07-27T22:42:10Z AlwynapHuw 1710 168459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> Y GWIR ANRHYDEDDUS D. LLOYD GEORGE Eilun ei wlad, o lân lin,-athrylith Yr aelwyd gyffredin; Da y gŵyr am raid gwerin- Huawdl fab yr hudol fin. Min Dwyfor, man ei dyfiant,-a fawrheir- Wenfro hoff ei nwyfiant; A thŷ'r syml ewythr a sant Hir gennir â'i ogoniant. Ogoniant pentre'i gynnydd, ei gyfoed A gofiant drwy'r bröydd Hud-freuddwyd ei foreddydd, A phêr addewid ei ffydd. Ei ffydd, na ŵyr ddiffoddi,-iddo roes Gudd rym ei wrhydri; Enaid i deimlo cyni, A swyn a gwres yn ei gri. Cri'i oes mewn cywair ysol-a edrydd. Gan frwydro ac eiriol Ar ran ei dras werinol A chalon ni chilia'n ôl. Ôl ei fywiol gref awen--a welir Lle bu dolef angen; Oni chred mewn ail Eden, A gwell ffawd ar rawd yr hen? Q </poem><noinclude></noinclude> 6goh1ny349ejd34sjz0t5873gr8r06t 168469 168459 2026-07-27T22:43:39Z AlwynapHuw 1710 168469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y GWIR ANRHYDEDDUS D. LLOYD GEORGE Eilun ei wlad, o lân lin,-athrylith Yr aelwyd gyffredin; Da y gŵyr am raid gwerin- Huawdl fab yr hudol fin. Min Dwyfor, man ei dyfiant,-a fawrheir- Wenfro hoff ei nwyfiant; A thŷ'r syml ewythr a sant Hir gennir â'i ogoniant. Ogoniant pentre'i gynnydd, ei gyfoed A gofiant drwy'r bröydd Hud-freuddwyd ei foreddydd, A phêr addewid ei ffydd. Ei ffydd, na ŵyr ddiffoddi,-iddo roes Gudd rym ei wrhydri; Enaid i deimlo cyni, A swyn a gwres yn ei gri. Cri'i oes mewn cywair ysol-a edrydd. Gan frwydro ac eiriol Ar ran ei dras werinol A chalon ni chilia'n ôl. Ôl ei fywiol gref awen--a welir Lle bu dolef angen; Oni chred mewn ail Eden, A gwell ffawd ar rawd yr hen? Q </poem><noinclude></noinclude> qa7qub9y1wqwml718nnf98rjl907dqn 104 87195 168289 2026-07-27T22:04:14Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Hen diriawg anghyfiawnderau-a lysg A fflam ei wefusau; Dyry'i oes i dorri iau Ormesol gorthrwm oesau. Oesau gwell o ras a gais, o gymod, Heb gamwedd na malais; Ffyniant lle bu cam-fantais, A bywyd rhydd lle bu trais. Trais y cryf a'i hyf efyn-dania'i waed, Dyn ei wg i'w erbyn: Gwell rhyfel nag i elyn Herio deddf a mathru dyn. Dyn glew yw, ŵyr raid ein gwlad,-a hithau Weithian wrendy'i alwad; Ac a gerdd yng ngwisg y gad I'w phrif aer... 168289 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hen diriawg anghyfiawnderau-a lysg A fflam ei wefusau; Dyry'i oes i dorri iau Ormesol gorthrwm oesau. Oesau gwell o ras a gais, o gymod, Heb gamwedd na malais; Ffyniant lle bu cam-fantais, A bywyd rhydd lle bu trais. Trais y cryf a'i hyf efyn-dania'i waed, Dyn ei wg i'w erbyn: Gwell rhyfel nag i elyn Herio deddf a mathru dyn. Dyn glew yw, ŵyr raid ein gwlad,-a hithau Weithian wrendy'i alwad; Ac a gerdd yng ngwisg y gad I'w phrif aer â phur fwriad. Ei fwriad yw adferu-dyn i'w hawl, Dwyn hedd i deyrnasu, A dwyn pob tud i wenu, Dan arwydd gwaed yn ardd gu. Cu ei foes ac ef ei hun,-cu'i enw A'i amcanion arddun; Cu i'w wlad yn anad un, Dan haul pob gwlad yn eilun. 28<noinclude></noinclude> d1ge0ut2wbb0mwbbxcqkv3t11rfmj84 168460 168289 2026-07-27T22:42:16Z AlwynapHuw 1710 168460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hen diriawg anghyfiawnderau-a lysg A fflam ei wefusau; Dyry'i oes i dorri iau Ormesol gorthrwm oesau. Oesau gwell o ras a gais, o gymod, Heb gamwedd na malais; Ffyniant lle bu cam-fantais, A bywyd rhydd lle bu trais. Trais y cryf a'i hyf efyn-dania'i waed, Dyn ei wg i'w erbyn: Gwell rhyfel nag i elyn Herio deddf a mathru dyn. Dyn glew yw, ŵyr raid ein gwlad,-a hithau Weithian wrendy'i alwad; Ac a gerdd yng ngwisg y gad I'w phrif aer â phur fwriad. Ei fwriad yw adferu-dyn i'w hawl, Dwyn hedd i deyrnasu, A dwyn pob tud i wenu, Dan arwydd gwaed yn ardd gu. Cu ei foes ac ef ei hun,-cu'i enw A'i amcanion arddun; Cu i'w wlad yn anad un, Dan haul pob gwlad yn eilun. Q </poem><noinclude></noinclude> njb6l5weohw5xc8prgd6lqmr88ge8ef 168470 168460 2026-07-27T22:43:51Z AlwynapHuw 1710 168470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hen diriawg anghyfiawnderau-a lysg A fflam ei wefusau; Dyry'i oes i dorri iau Ormesol gorthrwm oesau. Oesau gwell o ras a gais, o gymod, Heb gamwedd na malais; Ffyniant lle bu cam-fantais, A bywyd rhydd lle bu trais. Trais y cryf a'i hyf efyn-dania'i waed, Dyn ei wg i'w erbyn: Gwell rhyfel nag i elyn Herio deddf a mathru dyn. Dyn glew yw, ŵyr raid ein gwlad,-a hithau Weithian wrendy'i alwad; Ac a gerdd yng ngwisg y gad I'w phrif aer â phur fwriad. Ei fwriad yw adferu-dyn i'w hawl, Dwyn hedd i deyrnasu, A dwyn pob tud i wenu, Dan arwydd gwaed yn ardd gu. Cu ei foes ac ef ei hun,-cu'i enw A'i amcanion arddun; Cu i'w wlad yn anad un, Dan haul pob gwlad yn eilun. Q </poem><noinclude></noinclude> gy5bpq3ltvrph7bo5zzfittl7go3jtg 104 87196 168290 2026-07-27T22:04:24Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ELFYN YN MYND I'R SEIAT (Fe aeth Elfyn i'r Seiat ryw dro, ac anfonodd englyn ar y mater at Eifion Wyn. Achosodd hynny beth sgwrs farddol rhyngddynt, a chafwyd gafael ar hynyma.) Ar hen aeaf oer o newyn-cefnais, Mae'r cafnau'n fy nychryn: Caf haf, mi af i'w 'mofyn I dŷ fy Nhad, Eifion Wyn.-ELFYN. Fel llu y Nef llawen wy'-o dy weld Yn dy "wisg" a'th "fodrwy"; A'm henaid a lam ynwy'- WELCOME HOME, a phob lwc mwy. Ofered fu d'afrad fywyd... 168290 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ELFYN YN MYND I'R SEIAT (Fe aeth Elfyn i'r Seiat ryw dro, ac anfonodd englyn ar y mater at Eifion Wyn. Achosodd hynny beth sgwrs farddol rhyngddynt, a chafwyd gafael ar hynyma.) Ar hen aeaf oer o newyn-cefnais, Mae'r cafnau'n fy nychryn: Caf haf, mi af i'w 'mofyn I dŷ fy Nhad, Eifion Wyn.-ELFYN. Fel llu y Nef llawen wy'-o dy weld Yn dy "wisg" a'th "fodrwy"; A'm henaid a lam ynwy'- WELCOME HOME, a phob lwc mwy. Ofered fu d'afrad fywyd,-dy Dad A ŵyr, ond ni'th wrthyd; Eto fe roes iti fryd A chalon i ddychwelyd. O hirbell rhed i'th dderbyn-i'w dŷ'n ôl, Cred, ni wad ei blentyn; Cei o'r wledd, ac ar ôl hyn Cei wynfyd eilfyd, Elfyn.-EIFION WYN. 29<noinclude></noinclude> gdw0ghhmq537okacx2noh2b3lff1n4v 168461 168290 2026-07-27T22:42:24Z AlwynapHuw 1710 168461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ELFYN YN MYND I'R SEIAT (Fe aeth Elfyn i'r Seiat ryw dro, ac anfonodd englyn ar y mater at Eifion Wyn. Achosodd hynny beth sgwrs farddol rhyngddynt, a chafwyd gafael ar hynyma.) Ar hen aeaf oer o newyn-cefnais, Mae'r cafnau'n fy nychryn: Caf haf, mi af i'w 'mofyn I dŷ fy Nhad, Eifion Wyn.-ELFYN. Fel llu y Nef llawen wy'-o dy weld Yn dy "wisg" a'th "fodrwy"; A'm henaid a lam ynwy'- WELCOME HOME, a phob lwc mwy. Ofered fu d'afrad fywyd,-dy Dad A ŵyr, ond ni'th wrthyd; Eto fe roes iti fryd A chalon i ddychwelyd. O hirbell rhed i'th dderbyn-i'w dŷ'n ôl, Cred, ni wad ei blentyn; Cei o'r wledd, ac ar ôl hyn Cei wynfyd eilfyd, Elfyn.-EIFION WYN. Q </poem><noinclude></noinclude> 22x9ivof341fa9wpyd5lsxf1z1vetd3 168471 168461 2026-07-27T22:43:59Z AlwynapHuw 1710 168471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ELFYN YN MYND I'R SEIAT (Fe aeth Elfyn i'r Seiat ryw dro, ac anfonodd englyn ar y mater at Eifion Wyn. Achosodd hynny beth sgwrs farddol rhyngddynt, a chafwyd gafael ar hynyma.) Ar hen aeaf oer o newyn-cefnais, Mae'r cafnau'n fy nychryn: Caf haf, mi af i'w 'mofyn I dŷ fy Nhad, Eifion Wyn.-ELFYN. Fel llu y Nef llawen wy'-o dy weld Yn dy "wisg" a'th "fodrwy"; A'm henaid a lam ynwy'- WELCOME HOME, a phob lwc mwy. Ofered fu d'afrad fywyd,-dy Dad A ŵyr, ond ni'th wrthyd; Eto fe roes iti fryd A chalon i ddychwelyd. O hirbell rhed i'th dderbyn-i'w dŷ'n ôl, Cred, ni wad ei blentyn; Cei o'r wledd, ac ar ôl hyn Cei wynfyd eilfyd, Elfyn.-EIFION WYN. Q </poem><noinclude></noinclude> ml3k56nmmmmbw73n89ll5ks6d27juzr 104 87197 168291 2026-07-27T22:04:49Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "GWENLLÏAN (Dyna enw cyntafanedig Mr. a Mrs. Harri Edwards, Tŷ'r Ysgol, Porthmadog. Ganwyd hi ar noswaith ystormus ym mis Medi, a dyma un o gyfarchiadau'r awen iddi.) Eilun wyt aned liw nos,-a'r eira A'r oerwynt yn agos: Aur fwynderau fo'n d'aros, A hoedl hir, Wenllïan dlos. Un fechan o lân linach,-er heb iaith, Mor bêr dy gyfeillach: Gwnei ddau lon yn fil llonnach A'th wên bert a'th chwerthin bach. Synni hwy â'th swyn o hyd-a swyni H... 168291 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GWENLLÏAN (Dyna enw cyntafanedig Mr. a Mrs. Harri Edwards, Tŷ'r Ysgol, Porthmadog. Ganwyd hi ar noswaith ystormus ym mis Medi, a dyma un o gyfarchiadau'r awen iddi.) Eilun wyt aned liw nos,-a'r eira A'r oerwynt yn agos: Aur fwynderau fo'n d'aros, A hoedl hir, Wenllïan dlos. Un fechan o lân linach,-er heb iaith, Mor bêr dy gyfeillach: Gwnei ddau lon yn fil llonnach A'th wên bert a'th chwerthin bach. Synni hwy â'th swyn o hyd-a swyni Hwy à'th synnwyr hefyd : Hoff beunydd a phob ennyd Wyt ganddyn'-berlyn eu byd, 1923.<noinclude></noinclude> gizap47wlcn4wwlghvaylvl1a44sj01 168462 168291 2026-07-27T22:42:32Z AlwynapHuw 1710 168462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GWENLLÏAN (Dyna enw cyntafanedig Mr. a Mrs. Harri Edwards, Tŷ'r Ysgol, Porthmadog. Ganwyd hi ar noswaith ystormus ym mis Medi, a dyma un o gyfarchiadau'r awen iddi.) Eilun wyt aned liw nos,-a'r eira A'r oerwynt yn agos: Aur fwynderau fo'n d'aros, A hoedl hir, Wenllïan dlos. Un fechan o lân linach,-er heb iaith, Mor bêr dy gyfeillach: Gwnei ddau lon yn fil llonnach A'th wên bert a'th chwerthin bach. Synni hwy â'th swyn o hyd-a swyni Hwy à'th synnwyr hefyd : Hoff beunydd a phob ennyd Wyt ganddyn'-berlyn eu byd, 1923. Q </poem><noinclude></noinclude> cxpqkvww46si7sy5na54d3puuojj9f6 168472 168462 2026-07-27T22:44:09Z AlwynapHuw 1710 168472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GWENLLÏAN (Dyna enw cyntafanedig Mr. a Mrs. Harri Edwards, Tŷ'r Ysgol, Porthmadog. Ganwyd hi ar noswaith ystormus ym mis Medi, a dyma un o gyfarchiadau'r awen iddi.) Eilun wyt aned liw nos,-a'r eira A'r oerwynt yn agos: Aur fwynderau fo'n d'aros, A hoedl hir, Wenllïan dlos. Un fechan o lân linach,-er heb iaith, Mor bêr dy gyfeillach: Gwnei ddau lon yn fil llonnach A'th wên bert a'th chwerthin bach. Synni hwy â'th swyn o hyd-a swyni Hwy à'th synnwyr hefyd : Hoff beunydd a phob ennyd Wyt ganddyn'-berlyn eu byd, 1923. Q </poem><noinclude></noinclude> 1wysuq9ede8h05aeyja77fz0d6j7dyr 104 87198 168292 2026-07-27T22:05:06Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "MENNA CERIDWEN (Merch Mr. a Mrs. R. J. Rowlands, a aned Mawrth 3, 1917.) Un dymuniad ar aden-anfonaf I'th Fenna Ceridwen: Caed yn ieuanc dân Awen, A dawn ei thad, eneth wen. 31" 168292 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>MENNA CERIDWEN (Merch Mr. a Mrs. R. J. Rowlands, a aned Mawrth 3, 1917.) Un dymuniad ar aden-anfonaf I'th Fenna Ceridwen: Caed yn ieuanc dân Awen, A dawn ei thad, eneth wen. 31<noinclude></noinclude> h3s3skup6qc533u658z9xuhlr4fb4ck 168463 168292 2026-07-27T22:42:39Z AlwynapHuw 1710 168463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>MENNA CERIDWEN (Merch Mr. a Mrs. R. J. Rowlands, a aned Mawrth 3, 1917.) Un dymuniad ar aden-anfonaf I'th Fenna Ceridwen: Caed yn ieuanc dân Awen, A dawn ei thad, eneth wen. Q </poem><noinclude></noinclude> pn6y6cbwvb77l246235k2k2k4ssemjd 168473 168463 2026-07-27T22:44:19Z AlwynapHuw 1710 168473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> MENNA CERIDWEN (Merch Mr. a Mrs. R. J. Rowlands, a aned Mawrth 3, 1917.) Un dymuniad ar aden-anfonaf I'th Fenna Ceridwen: Caed yn ieuanc dân Awen, A dawn ei thad, eneth wen. Q </poem><noinclude></noinclude> 8gfcp8x6u2ekhk8cqy8gciyltwmwvye 104 87199 168293 2026-07-27T22:05:14Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "LLONGYFARCH AER BACH (Sef Richard Morris Parry, etifedd Mr. a Mrs. Tom Parry, Lombard St., Porthmadog.) Dwy eneth wen oedd gennych,-dwy em hoff, Ond dim aer er chwennych: Awyddus am aer oeddych, A hefo'r aer difyr ych. Aed y llanc yn llond y lle,-a dysged Esgyn yn ei gartre; A chured ymhob chware, Nes synnu'i dras yn y dre. Aed yn hoff wrth fynd yn hŷn,-aed yn uwch Aed yn well bob blwyddyn; Aed yn dda wrth fynd yn ddyn, A chadwed ei... 168293 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLONGYFARCH AER BACH (Sef Richard Morris Parry, etifedd Mr. a Mrs. Tom Parry, Lombard St., Porthmadog.) Dwy eneth wen oedd gennych,-dwy em hoff, Ond dim aer er chwennych: Awyddus am aer oeddych, A hefo'r aer difyr ych. Aed y llanc yn llond y lle,-a dysged Esgyn yn ei gartre; A chured ymhob chware, Nes synnu'i dras yn y dre. Aed yn hoff wrth fynd yn hŷn,-aed yn uwch Aed yn well bob blwyddyn; Aed yn dda wrth fynd yn ddyn, A chadwed ei barch wedyn. 32<noinclude></noinclude> 4kv7t9upeln18groazweavyi2v9lir5 168464 168293 2026-07-27T22:42:45Z AlwynapHuw 1710 168464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLONGYFARCH AER BACH (Sef Richard Morris Parry, etifedd Mr. a Mrs. Tom Parry, Lombard St., Porthmadog.) Dwy eneth wen oedd gennych,-dwy em hoff, Ond dim aer er chwennych: Awyddus am aer oeddych, A hefo'r aer difyr ych. Aed y llanc yn llond y lle,-a dysged Esgyn yn ei gartre; A chured ymhob chware, Nes synnu'i dras yn y dre. Aed yn hoff wrth fynd yn hŷn,-aed yn uwch Aed yn well bob blwyddyn; Aed yn dda wrth fynd yn ddyn, A chadwed ei barch wedyn. Q </poem><noinclude></noinclude> f1nomdjh4p0on4we35a8tlu6q5tqg5c 168474 168464 2026-07-27T22:44:30Z AlwynapHuw 1710 168474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LLONGYFARCH AER BACH (Sef Richard Morris Parry, etifedd Mr. a Mrs. Tom Parry, Lombard St., Porthmadog.) Dwy eneth wen oedd gennych,-dwy em hoff, Ond dim aer er chwennych: Awyddus am aer oeddych, A hefo'r aer difyr ych. Aed y llanc yn llond y lle,-a dysged Esgyn yn ei gartre; A chured ymhob chware, Nes synnu'i dras yn y dre. Aed yn hoff wrth fynd yn hŷn,-aed yn uwch Aed yn well bob blwyddyn; Aed yn dda wrth fynd yn ddyn, A chadwed ei barch wedyn. Q </poem><noinclude></noinclude> dd3hsyk4c3c53zftqjk36w0k9rwkak6 104 87200 168294 2026-07-27T22:05:21Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "33 ENGLYNION CYFARCH (Uwchben llun "Tudur," mab bychan Mr. a Mrs. Herbert Hughes, Dwyryd House, Llanrwst.) Gŵr bach synfyfyrgar byw-mêl ei fam Welaf yma heddyw; Cannwyll llygad ei dad yw- Tada "Ap Herbert" ydyw. Hoffed yw'n ei 'ephod' wen,-wyneb crwn; Bwa cryf o dalcen; Caruaidd lanc yr awen, A rhuddin bardd yn ei ben. Rhyw brif fardd fel Trebor fo-neu'r annwyl Geirionnydd pan dyfo: Aed ryw bryd yn falchder bro, A dyn gwerth sôn am d... 168294 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>33 ENGLYNION CYFARCH (Uwchben llun "Tudur," mab bychan Mr. a Mrs. Herbert Hughes, Dwyryd House, Llanrwst.) Gŵr bach synfyfyrgar byw-mêl ei fam Welaf yma heddyw; Cannwyll llygad ei dad yw- Tada "Ap Herbert" ydyw. Hoffed yw'n ei 'ephod' wen,-wyneb crwn; Bwa cryf o dalcen; Caruaidd lanc yr awen, A rhuddin bardd yn ei ben. Rhyw brif fardd fel Trebor fo-neu'r annwyl Geirionnydd pan dyfo: Aed ryw bryd yn falchder bro, A dyn gwerth sôn am dano.<noinclude></noinclude> hzjd440tq3z558ak02cb3d6x7tnbo4g 168465 168294 2026-07-27T22:42:51Z AlwynapHuw 1710 168465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>33 ENGLYNION CYFARCH (Uwchben llun "Tudur," mab bychan Mr. a Mrs. Herbert Hughes, Dwyryd House, Llanrwst.) Gŵr bach synfyfyrgar byw-mêl ei fam Welaf yma heddyw; Cannwyll llygad ei dad yw- Tada "Ap Herbert" ydyw. Hoffed yw'n ei 'ephod' wen,-wyneb crwn; Bwa cryf o dalcen; Caruaidd lanc yr awen, A rhuddin bardd yn ei ben. Rhyw brif fardd fel Trebor fo-neu'r annwyl Geirionnydd pan dyfo: Aed ryw bryd yn falchder bro, A dyn gwerth sôn am dano. Q </poem><noinclude></noinclude> ntkgrwy8aamg9a6pu9lwpnvcqbafrey 168475 168465 2026-07-27T22:44:38Z AlwynapHuw 1710 168475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ENGLYNION CYFARCH (Uwchben llun "Tudur," mab bychan Mr. a Mrs. Herbert Hughes, Dwyryd House, Llanrwst.) Gŵr bach synfyfyrgar byw-mêl ei fam Welaf yma heddyw; Cannwyll llygad ei dad yw- Tada "Ap Herbert" ydyw. Hoffed yw'n ei 'ephod' wen,-wyneb crwn; Bwa cryf o dalcen; Caruaidd lanc yr awen, A rhuddin bardd yn ei ben. Rhyw brif fardd fel Trebor fo-neu'r annwyl Geirionnydd pan dyfo: Aed ryw bryd yn falchder bro, A dyn gwerth sôn am dano. Q </poem><noinclude></noinclude> 12mh7kw9139ys1bol21kkglyesd3bjh 104 87201 168295 2026-07-27T22:05:29Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "LLEIAN Y fynaches fyn ochel-hud y byd A'i wybodau isel; Gyda saint y cwfaint cêl, Yn ofn Duw myn fyw'n dawel. Hon wad rwysg a nwyd ei rhyw-o'i gwir fodd, Or-grefyddol fenyw; O'i phader mor hoff ydyw: Rhiain ddwys gâr rinwedd yw. 34 34" 168295 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLEIAN Y fynaches fyn ochel-hud y byd A'i wybodau isel; Gyda saint y cwfaint cêl, Yn ofn Duw myn fyw'n dawel. Hon wad rwysg a nwyd ei rhyw-o'i gwir fodd, Or-grefyddol fenyw; O'i phader mor hoff ydyw: Rhiain ddwys gâr rinwedd yw. 34 34<noinclude></noinclude> ihvyu2zfaqlott7jgecz5w19rasp6h5 168466 168295 2026-07-27T22:42:59Z AlwynapHuw 1710 168466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLEIAN Y fynaches fyn ochel-hud y byd A'i wybodau isel; Gyda saint y cwfaint cêl, Yn ofn Duw myn fyw'n dawel. Hon wad rwysg a nwyd ei rhyw-o'i gwir fodd, Or-grefyddol fenyw; O'i phader mor hoff ydyw: Rhiain ddwys gâr rinwedd yw. Q </poem><noinclude></noinclude> tu48zf1b2lms022whiuaxc6ficljrl9 168476 168466 2026-07-27T22:44:49Z AlwynapHuw 1710 168476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LLEIAN Y fynaches fyn ochel-hud y byd A'i wybodau isel; Gyda saint y cwfaint cêl, Yn ofn Duw myn fyw'n dawel. Hon wad rwysg a nwyd ei rhyw-o'i gwir fodd, Or-grefyddol fenyw; O'i phader mor hoff ydyw: Rhiain ddwys gâr rinwedd yw. Q </poem><noinclude></noinclude> 15h2gpt1bga8rh1ph147sgz6u4ed4z7 104 87202 168296 2026-07-27T22:05:44Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "GOSTEG O ENGLYNION AR DDEUDDEG DIHAREB GYMRAEG I "Cas gor na charo'r wlad a'i maco" Ehud i frad, wad ei fro,-ni haedd fyw,- Cynneddf oer sydd iddo: Bwrier carn dirmyg arno, A chas fyth o'r achos fo. II "Y llaw a rydd a gynnull Llaw yr hael, lle yr elo,-a wasgar Lawn dwysged o'r eiddo; O wneuthur hyn, yn ei thro, Lle i gynnull ga honno. III "Hawdd cymod lle bo cariad" Nid diogel yw digio, ond cariad Dry lid cweryl heibio; Enllib baid... 168296 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GOSTEG O ENGLYNION AR DDEUDDEG DIHAREB GYMRAEG I "Cas gor na charo'r wlad a'i maco" Ehud i frad, wad ei fro,-ni haedd fyw,- Cynneddf oer sydd iddo: Bwrier carn dirmyg arno, A chas fyth o'r achos fo. II "Y llaw a rydd a gynnull Llaw yr hael, lle yr elo,-a wasgar Lawn dwysged o'r eiddo; O wneuthur hyn, yn ei thro, Lle i gynnull ga honno. III "Hawdd cymod lle bo cariad" Nid diogel yw digio, ond cariad Dry lid cweryl heibio; Enllib baid â son lle bo, A daw ail wasgu dwylo. IV "Hir pob aros" Araf yw pob gohirio!-ni châr serch Hir saib i ymrwystro: O bryder, hir yw byr dro, A hun calon yn cilio! 35<noinclude></noinclude> hlw6blcv5o7pnq1fm0xmdldf05z1w2w 168467 168296 2026-07-27T22:43:08Z AlwynapHuw 1710 168467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GOSTEG O ENGLYNION AR DDEUDDEG DIHAREB GYMRAEG I "Cas gor na charo'r wlad a'i maco" Ehud i frad, wad ei fro,-ni haedd fyw,- Cynneddf oer sydd iddo: Bwrier carn dirmyg arno, A chas fyth o'r achos fo. II "Y llaw a rydd a gynnull Llaw yr hael, lle yr elo,-a wasgar Lawn dwysged o'r eiddo; O wneuthur hyn, yn ei thro, Lle i gynnull ga honno. III "Hawdd cymod lle bo cariad" Nid diogel yw digio, ond cariad Dry lid cweryl heibio; Enllib baid â son lle bo, A daw ail wasgu dwylo. IV "Hir pob aros" Araf yw pob gohirio!-ni châr serch Hir saib i ymrwystro: O bryder, hir yw byr dro, A hun calon yn cilio! Q </poem><noinclude></noinclude> m6t74j1zo5cbg2a58ycxyhnrkhadrar 168477 168467 2026-07-27T22:45:00Z AlwynapHuw 1710 168477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GOSTEG O ENGLYNION AR DDEUDDEG DIHAREB GYMRAEG I "Cas gor na charo'r wlad a'i maco" Ehud i frad, wad ei fro,-ni haedd fyw,- Cynneddf oer sydd iddo: Bwrier carn dirmyg arno, A chas fyth o'r achos fo. II "Y llaw a rydd a gynnull Llaw yr hael, lle yr elo,-a wasgar Lawn dwysged o'r eiddo; O wneuthur hyn, yn ei thro, Lle i gynnull ga honno. III "Hawdd cymod lle bo cariad" Nid diogel yw digio, ond cariad Dry lid cweryl heibio; Enllib baid â son lle bo, A daw ail wasgu dwylo. IV "Hir pob aros" Araf yw pob gohirio!-ni châr serch Hir saib i ymrwystro: O bryder, hir yw byr dro, A hun calon yn cilio! Q </poem><noinclude></noinclude> lhpjfhrq57ufg0mp4sgcxo14u8vfsgl 104 87203 168297 2026-07-27T22:05:57Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda ""Aelwyd a gymell" Gorau gwres gair o groeso ;-â dawn graff, Edwyn greddf lle byddo; Aelwyd dwym-er disyml do, Tyn anian at dân honno. VI "A Duw nid da ymdaraw" Gwae un dyn ymgyndynno-ni ddeil llwch Gerydd llaw Duw arno: A eill oddef gwell iddo- Deued a ddel, dedwydd o. VII "Hawdd clwyfo claf" Ba glaf na wybu'i glwyfo?-cais siarad Gair cysurol wrtho; Ei orau falm dy air fo- Gwin i'w feddwl gwan fyddo. VIII "Gwell tewi na dywedyd drwg"... 168297 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Aelwyd a gymell" Gorau gwres gair o groeso ;-â dawn graff, Edwyn greddf lle byddo; Aelwyd dwym-er disyml do, Tyn anian at dân honno. VI "A Duw nid da ymdaraw" Gwae un dyn ymgyndynno-ni ddeil llwch Gerydd llaw Duw arno: A eill oddef gwell iddo- Deued a ddel, dedwydd o. VII "Hawdd clwyfo claf" Ba glaf na wybu'i glwyfo?-cais siarad Gair cysurol wrtho; Ei orau falm dy air fo- Gwin i'w feddwl gwan fyddo. VIII "Gwell tewi na dywedyd drwg" Deall mai gwell a dawo,-na hwnnw Wna i anair dreiglo; Fel gwiber, adre rywdro Y daw'r gair drwg ar ei dro. 36<noinclude></noinclude> 151asjib7gkh6zjwnyi6799xvg5l6ez 168468 168297 2026-07-27T22:43:17Z AlwynapHuw 1710 168468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Aelwyd a gymell" Gorau gwres gair o groeso ;-â dawn graff, Edwyn greddf lle byddo; Aelwyd dwym-er disyml do, Tyn anian at dân honno. VI "A Duw nid da ymdaraw" Gwae un dyn ymgyndynno-ni ddeil llwch Gerydd llaw Duw arno: A eill oddef gwell iddo- Deued a ddel, dedwydd o. VII "Hawdd clwyfo claf" Ba glaf na wybu'i glwyfo?-cais siarad Gair cysurol wrtho; Ei orau falm dy air fo- Gwin i'w feddwl gwan fyddo. VIII "Gwell tewi na dywedyd drwg" Deall mai gwell a dawo,-na hwnnw Wna i anair dreiglo; Fel gwiber, adre rywdro Y daw'r gair drwg ar ei dro. Q </poem><noinclude></noinclude> l4t2xz3f763navht03hkhsbixsjmdug 168478 168468 2026-07-27T22:45:20Z AlwynapHuw 1710 168478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "Aelwyd a gymell" Gorau gwres gair o groeso ;-â dawn graff, Edwyn greddf lle byddo; Aelwyd dwym-er disyml do, Tyn anian at dân honno. VI "A Duw nid da ymdaraw" Gwae un dyn ymgyndynno-ni ddeil llwch Gerydd llaw Duw arno: A eill oddef gwell iddo- Deued a ddel, dedwydd o. VII "Hawdd clwyfo claf" Ba glaf na wybu'i glwyfo?-cais siarad Gair cysurol wrtho; Ei orau falm dy air fo- Gwin i'w feddwl gwan fyddo. VIII "Gwell tewi na dywedyd drwg" Deall mai gwell a dawo,-na hwnnw Wna i anair dreiglo; Fel gwiber, adre rywdro Y daw'r gair drwg ar ei dro. Q </poem><noinclude></noinclude> 3cxaagfuywltwodm4xl33ptdc948e1r 104 87204 168298 2026-07-27T22:06:08Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "IX "Can cár fydd i'r dyn a'r can ych" Rhyglyddus trig a lwyddo,-enw cu A chan câr sydd iddo: Boed i hud golud gilio- Cannwr ffawd, cynnar eu ffo. X "A fynno glod, bid farw" Un na fawrheid yn ei fro-ga iawn mawr Gan y myrdd pan drengo; Dwg ei arch ei glod i go', A hwyr haeddiant roir iddo. ΧΙ "Asgre lân diogel ei pherchen" Gŵr a'i medd, grym yw iddo,-gorau borth, Asgre bur na syflo: 1906. Hedd i enaid rydd honno- Ni eill barn greu ofn... 168298 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>IX "Can cár fydd i'r dyn a'r can ych" Rhyglyddus trig a lwyddo,-enw cu A chan câr sydd iddo: Boed i hud golud gilio- Cannwr ffawd, cynnar eu ffo. X "A fynno glod, bid farw" Un na fawrheid yn ei fro-ga iawn mawr Gan y myrdd pan drengo; Dwg ei arch ei glod i go', A hwyr haeddiant roir iddo. ΧΙ "Asgre lân diogel ei pherchen" Gŵr a'i medd, grym yw iddo,-gorau borth, Asgre bur na syflo: 1906. Hedd i enaid rydd honno- Ni eill barn greu ofn lle bo! XII "A ddwg angau nid adfer" I'w erw dwg do ar do,-a gwae ni! Ni ddwg neb oddiarno; Ni rydd i fyny'r eiddo― Pwy dry'i gledd! Pwy dyr ei glo? 37<noinclude></noinclude> fdm877m6wd6netd186rrvdqn49se5qg 168479 168298 2026-07-27T22:45:39Z AlwynapHuw 1710 168479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> IX "Can cár fydd i'r dyn a'r can ych" Rhyglyddus trig a lwyddo,-enw cu A chan câr sydd iddo: Boed i hud golud gilio- Cannwr ffawd, cynnar eu ffo. X "A fynno glod, bid farw" Un na fawrheid yn ei fro-ga iawn mawr Gan y myrdd pan drengo; Dwg ei arch ei glod i go', A hwyr haeddiant roir iddo. ΧΙ "Asgre lân diogel ei pherchen" Gŵr a'i medd, grym yw iddo,-gorau borth, Asgre bur na syflo: 1906. Hedd i enaid rydd honno- Ni eill barn greu ofn lle bo! XII "A ddwg angau nid adfer" I'w erw dwg do ar do,-a gwae ni! Ni ddwg neb oddiarno; Ni rydd i fyny'r eiddo― Pwy dry'i gledd! Pwy dyr ei glo? 37<noinclude></noinclude> 4oph8zssgonqcetjtmkb1j4el8jv2zm 168489 168479 2026-07-27T22:47:36Z AlwynapHuw 1710 168489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> IX "Can cár fydd i'r dyn a'r can ych" Rhyglyddus trig a lwyddo,-enw cu A chan câr sydd iddo: Boed i hud golud gilio- Cannwr ffawd, cynnar eu ffo. X "A fynno glod, bid farw" Un na fawrheid yn ei fro-ga iawn mawr Gan y myrdd pan drengo; Dwg ei arch ei glod i go', A hwyr haeddiant roir iddo. ΧΙ "Asgre lân diogel ei pherchen" Gŵr a'i medd, grym yw iddo,-gorau borth, Asgre bur na syflo: 1906. Hedd i enaid rydd honno- Ni eill barn greu ofn lle bo! XII "A ddwg angau nid adfer" I'w erw dwg do ar do,-a gwae ni! Ni ddwg neb oddiarno; Ni rydd i fyny'r eiddo― Pwy dry'i gledd! Pwy dyr ei glo? Q </poem><noinclude></noinclude> lzjgnlfem9hxppyinoixumwm3x59vmy 104 87205 168299 2026-07-27T22:06:20Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "DEUDDEG O ENGLYNION: "ALAWON CYMRU" O, Beroriaeth bererin,-llais o bell Oes y bardd a'r dewin; Rhagoraf drysor gwerin, A gorau medd gâr ei min. Mor nwyfus, mor hynafol,-yw eu maws Cymesur, naturiol; Ar chwa'u hedyn serch-hudol Eir â ni ar grwydr yn ôl. Ym mhob alaw bêr-lawen,-fe erys Cof o firi'r awen- Honno ganai heb gynnen, Liw nos, ar ei thelyn hen. Nid yw'r hud na'r direidi,-er oed mawr, Wedi mynd i golli; Beth llonnach, mwynach... 168299 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>DEUDDEG O ENGLYNION: "ALAWON CYMRU" O, Beroriaeth bererin,-llais o bell Oes y bardd a'r dewin; Rhagoraf drysor gwerin, A gorau medd gâr ei min. Mor nwyfus, mor hynafol,-yw eu maws Cymesur, naturiol; Ar chwa'u hedyn serch-hudol Eir â ni ar grwydr yn ôl. Ym mhob alaw bêr-lawen,-fe erys Cof o firi'r awen- Honno ganai heb gynnen, Liw nos, ar ei thelyn hen. Nid yw'r hud na'r direidi,-er oed mawr, Wedi mynd i golli; Beth llonnach, mwynach i mi Nag arddull yr hen gerddi? Cwyn ffôl dyrysol draserch-adweinir Yn eu dawnus annerch; Oriog wynfyd ffafr gwenferch, A lled-sŵn o drallod serch! Her soniarus hen aerwyr-o eraill Gŵyd fel marwol wewyr; Yna bloedd gan dorfoedd dyr- Gorfoledd gawr-ryfelwyr. 38<noinclude></noinclude> rozen66fah1tmv0l4h7l0glnpkpm84t 168480 168299 2026-07-27T22:45:51Z AlwynapHuw 1710 168480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> DEUDDEG O ENGLYNION: "ALAWON CYMRU" O, Beroriaeth bererin,-llais o bell Oes y bardd a'r dewin; Rhagoraf drysor gwerin, A gorau medd gâr ei min. Mor nwyfus, mor hynafol,-yw eu maws Cymesur, naturiol; Ar chwa'u hedyn serch-hudol Eir â ni ar grwydr yn ôl. Ym mhob alaw bêr-lawen,-fe erys Cof o firi'r awen- Honno ganai heb gynnen, Liw nos, ar ei thelyn hen. Nid yw'r hud na'r direidi,-er oed mawr, Wedi mynd i golli; Beth llonnach, mwynach i mi Nag arddull yr hen gerddi? Cwyn ffôl dyrysol draserch-adweinir Yn eu dawnus annerch; Oriog wynfyd ffafr gwenferch, A lled-sŵn o drallod serch! Her soniarus hen aerwyr-o eraill Gŵyd fel marwol wewyr; Yna bloedd gan dorfoedd dyr- Gorfoledd gawr-ryfelwyr. 38<noinclude></noinclude> 4xwc9m4mbjarwzfi9r07z6supgvo5a4 168490 168480 2026-07-27T22:47:46Z AlwynapHuw 1710 168490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> DEUDDEG O ENGLYNION: "ALAWON CYMRU" O, Beroriaeth bererin,-llais o bell Oes y bardd a'r dewin; Rhagoraf drysor gwerin, A gorau medd gâr ei min. Mor nwyfus, mor hynafol,-yw eu maws Cymesur, naturiol; Ar chwa'u hedyn serch-hudol Eir â ni ar grwydr yn ôl. Ym mhob alaw bêr-lawen,-fe erys Cof o firi'r awen- Honno ganai heb gynnen, Liw nos, ar ei thelyn hen. Nid yw'r hud na'r direidi,-er oed mawr, Wedi mynd i golli; Beth llonnach, mwynach i mi Nag arddull yr hen gerddi? Cwyn ffôl dyrysol draserch-adweinir Yn eu dawnus annerch; Oriog wynfyd ffafr gwenferch, A lled-sŵn o drallod serch! Her soniarus hen aerwyr-o eraill Gŵyd fel marwol wewyr; Yna bloedd gan dorfoedd dyr- Gorfoledd gawr-ryfelwyr. Q </poem><noinclude></noinclude> klkp96e7gawv57g32mnmktdw1bf8qxg 104 87206 168300 2026-07-27T22:06:27Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O aml un, mewn disyml iaith,-esgynna Llais cenedl dan artaith; Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,-a hanes Yn gyfrinach ynddynt : Toredig ddwyster ydynt- Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan-dirioni, Ar drannoeth cyflafan; Neu gri chwerw rhyw rian Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,-a hudlawn Huawdledd: tra trinir Llais y tant,... 168300 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O aml un, mewn disyml iaith,-esgynna Llais cenedl dan artaith; Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,-a hanes Yn gyfrinach ynddynt : Toredig ddwyster ydynt- Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan-dirioni, Ar drannoeth cyflafan; Neu gri chwerw rhyw rian Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,-a hudlawn Huawdledd: tra trinir Llais y tant, yn llys y tir Alawon fy mro glywir. Hyfrydlon, lafar odlau-acen rydd, Caner hwynt gan famau Cariadus-uwch y crudau Mwy o reddf fo i'w mawrhau. A mynner lle mwy annwyl-i'w hafiaith Ar lwyfan Uchelwyl; 1904. Adegau gwaith, a Dygwyl, Hwy barhânt i beri hwyl! 39<noinclude></noinclude> 9omjhmy54rykck623fw3wlhiodvcbhn 168481 168300 2026-07-27T22:46:01Z AlwynapHuw 1710 168481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O aml un, mewn disyml iaith,-esgynna Llais cenedl dan artaith; Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,-a hanes Yn gyfrinach ynddynt : Toredig ddwyster ydynt- Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan-dirioni, Ar drannoeth cyflafan; Neu gri chwerw rhyw rian Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,-a hudlawn Huawdledd: tra trinir Llais y tant, yn llys y tir Alawon fy mro glywir. Hyfrydlon, lafar odlau-acen rydd, Caner hwynt gan famau Cariadus-uwch y crudau Mwy o reddf fo i'w mawrhau. A mynner lle mwy annwyl-i'w hafiaith Ar lwyfan Uchelwyl; 1904. Adegau gwaith, a Dygwyl, Hwy barhânt i beri hwyl! 39<noinclude></noinclude> izxzq6hjkbkqm89n4fyz700mcjk3udh 168491 168481 2026-07-27T22:47:58Z AlwynapHuw 1710 168491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O aml un, mewn disyml iaith,-esgynna Llais cenedl dan artaith; Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,-a hanes Yn gyfrinach ynddynt : Toredig ddwyster ydynt- Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan-dirioni, Ar drannoeth cyflafan; Neu gri chwerw rhyw rian Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,-a hudlawn Huawdledd: tra trinir Llais y tant, yn llys y tir Alawon fy mro glywir. Hyfrydlon, lafar odlau-acen rydd, Caner hwynt gan famau Cariadus-uwch y crudau Mwy o reddf fo i'w mawrhau. A mynner lle mwy annwyl-i'w hafiaith Ar lwyfan Uchelwyl; 1904. Adegau gwaith, a Dygwyl, Hwy barhânt i beri hwyl! Q </poem><noinclude></noinclude> rhf2pcxzt8d111ljdjdngln0gbzp915 104 87207 168301 2026-07-27T22:06:34Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y PELLSEINYDD Mant wrth fant, aml ei fantais!-ar alwad Athrylith cydymgais, I'm hystafell moes Dyfais, I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;-a'r annerch Yng nghyfriniaith ysbryd, Glywaf fel o ddirgel fyd- Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;-o'i fewn caf Enau cudd i bobman: Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad-wneir yn un, Grynhoir fel bo galwad; E... 168301 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y PELLSEINYDD Mant wrth fant, aml ei fantais!-ar alwad Athrylith cydymgais, I'm hystafell moes Dyfais, I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;-a'r annerch Yng nghyfriniaith ysbryd, Glywaf fel o ddirgel fyd- Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;-o'i fewn caf Enau cudd i bobman: Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad-wneir yn un, Grynhoir fel bo galwad; Ergyd llaw gais wrandawiad Dery'i gloch o bellter gwlad. Gwlad a'i harfer, glud oerfin,-yn gyswllt I'w negesau dibrin; Mae i fellt dramwyfa in Wrth dywyll borth y dewin. Dewin oes y trydan yw,-ry enau I gyfrinion amlryw: Rwydded dehonglir heddyw Y llafar bell, â'i wifr byw. 40<noinclude></noinclude> d8cwune5u9jhszosn5gy5v4sjbhytxx 168482 168301 2026-07-27T22:46:09Z AlwynapHuw 1710 168482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y PELLSEINYDD Mant wrth fant, aml ei fantais!-ar alwad Athrylith cydymgais, I'm hystafell moes Dyfais, I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;-a'r annerch Yng nghyfriniaith ysbryd, Glywaf fel o ddirgel fyd- Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;-o'i fewn caf Enau cudd i bobman: Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad-wneir yn un, Grynhoir fel bo galwad; Ergyd llaw gais wrandawiad Dery'i gloch o bellter gwlad. Gwlad a'i harfer, glud oerfin,-yn gyswllt I'w negesau dibrin; Mae i fellt dramwyfa in Wrth dywyll borth y dewin. Dewin oes y trydan yw,-ry enau I gyfrinion amlryw: Rwydded dehonglir heddyw Y llafar bell, â'i wifr byw. 40<noinclude></noinclude> pm63z8p97czeimoz9f8ggfa68r458yq 168492 168482 2026-07-27T22:48:07Z AlwynapHuw 1710 168492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y PELLSEINYDD Mant wrth fant, aml ei fantais!-ar alwad Athrylith cydymgais, I'm hystafell moes Dyfais, I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;-a'r annerch Yng nghyfriniaith ysbryd, Glywaf fel o ddirgel fyd- Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;-o'i fewn caf Enau cudd i bobman: Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad-wneir yn un, Grynhoir fel bo galwad; Ergyd llaw gais wrandawiad Dery'i gloch o bellter gwlad. Gwlad a'i harfer, glud oerfin,-yn gyswllt I'w negesau dibrin; Mae i fellt dramwyfa in Wrth dywyll borth y dewin. Dewin oes y trydan yw,-ry enau I gyfrinion amlryw: Rwydded dehonglir heddyw Y llafar bell, â'i wifr byw. Q </poem><noinclude></noinclude> 1dyke8b8esia9zjb40t2jpkw4uy97ww 104 87208 168302 2026-07-27T22:06:41Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Byw rwydwe, sy fel brudwaith-diwyd oes, Hyd ei dellt yr ymdaith Ymholion, a gwysion gwaith, Ar rawd olosg trwy dalaith. Talaith a dawn at elwa,-oni fyn Ei fellt i farchnata? Drwy ei gorn, marsiandwr ga I'w ymofyn dramwyfa. Tramwyfa i'r trum ufel,-o'i luest, Rydd i lywydd rhyfel; Yn y dugorn diogel, Unir cad mewn cynghrair cêl. Cêl ufuddwas celfyddyd-yw'm mrwydrau Ymherodrol bywyd; A'i hir, dawel wifr diwyd, Yn nau ben dirgelion byd.... 168302 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Byw rwydwe, sy fel brudwaith-diwyd oes, Hyd ei dellt yr ymdaith Ymholion, a gwysion gwaith, Ar rawd olosg trwy dalaith. Talaith a dawn at elwa,-oni fyn Ei fellt i farchnata? Drwy ei gorn, marsiandwr ga I'w ymofyn dramwyfa. Tramwyfa i'r trum ufel,-o'i luest, Rydd i lywydd rhyfel; Yn y dugorn diogel, Unir cad mewn cynghrair cêl. Cêl ufuddwas celfyddyd-yw'm mrwydrau Ymherodrol bywyd; A'i hir, dawel wifr diwyd, Yn nau ben dirgelion byd. Byd di-saib o wybod sydd-ar adain Ynddo'n trydar beunydd; A sïad dwfn nos a dydd, O gaban y gohebydd. Ohebydd na chais seibiant!-ei oer gloch 1905. Eilw'r glew i lwyddiant: Wele barabl i beiriant, Areithfa mellt wrth fy mant. 41<noinclude></noinclude> 4sk5jwpkw2bdbhe422bwbmljnbco7y8 168483 168302 2026-07-27T22:46:19Z AlwynapHuw 1710 168483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Byw rwydwe, sy fel brudwaith-diwyd oes, Hyd ei dellt yr ymdaith Ymholion, a gwysion gwaith, Ar rawd olosg trwy dalaith. Talaith a dawn at elwa,-oni fyn Ei fellt i farchnata? Drwy ei gorn, marsiandwr ga I'w ymofyn dramwyfa. Tramwyfa i'r trum ufel,-o'i luest, Rydd i lywydd rhyfel; Yn y dugorn diogel, Unir cad mewn cynghrair cêl. Cêl ufuddwas celfyddyd-yw'm mrwydrau Ymherodrol bywyd; A'i hir, dawel wifr diwyd, Yn nau ben dirgelion byd. Byd di-saib o wybod sydd-ar adain Ynddo'n trydar beunydd; A sïad dwfn nos a dydd, O gaban y gohebydd. Ohebydd na chais seibiant!-ei oer gloch 1905. Eilw'r glew i lwyddiant: Wele barabl i beiriant, Areithfa mellt wrth fy mant. 41<noinclude></noinclude> jgkpyl1bhs5ggis7dhmaq7m0tbc0hxq 168493 168483 2026-07-27T22:48:30Z AlwynapHuw 1710 168493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Byw rwydwe, sy fel brudwaith-diwyd oes, Hyd ei dellt yr ymdaith Ymholion, a gwysion gwaith, Ar rawd olosg trwy dalaith. Talaith a dawn at elwa,-oni fyn Ei fellt i farchnata? Drwy ei gorn, marsiandwr ga I'w ymofyn dramwyfa. Tramwyfa i'r trum ufel,-o'i luest, Rydd i lywydd rhyfel; Yn y dugorn diogel, Unir cad mewn cynghrair cêl. Cêl ufuddwas celfyddyd-yw'm mrwydrau Ymherodrol bywyd; A'i hir, dawel wifr diwyd, Yn nau ben dirgelion byd. Byd di-saib o wybod sydd-ar adain Ynddo'n trydar beunydd; A sïad dwfn nos a dydd, O gaban y gohebydd. Ohebydd na chais seibiant!-ei oer gloch 1905. Eilw'r glew i lwyddiant: Wele barabl i beiriant, Areithfa mellt wrth fy mant. Q </poem><noinclude></noinclude> pswzxokt6mnzeyftmfqq8s10me1l12p 104 87209 168303 2026-07-27T22:06:49Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda ""TANT Y DELYN" Erchi y bu serch a bâr,-rhyfelawg Orfoledd a galar: Dwg letgof o nwyd gwlatgar, A thra fo Cymro, fe'i câr. Cant wroniaeth cyn trinoedd,-a chant serch, Hynt a swyn y llysoedd: I'm hen dras tant mwynder oedd, Wedi gloddest eu gwleddoedd. Delyn hoff! ein cenedl ni-gâr ei thant, Gwyrth o hud yw iddi; Tant ei chân, tant ei chyni, A thant aeth â'i henaid hi. Ynom pob serch a ennyn-y pêr dant, Ysbryd yw'n ein canlyn; Iaith hu... 168303 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"TANT Y DELYN" Erchi y bu serch a bâr,-rhyfelawg Orfoledd a galar: Dwg letgof o nwyd gwlatgar, A thra fo Cymro, fe'i câr. Cant wroniaeth cyn trinoedd,-a chant serch, Hynt a swyn y llysoedd: I'm hen dras tant mwynder oedd, Wedi gloddest eu gwleddoedd. Delyn hoff! ein cenedl ni-gâr ei thant, Gwyrth o hud yw iddi; Tant ei chân, tant ei chyni, A thant aeth â'i henaid hi. Ynom pob serch a ennyn-y pêr dant, Ysbryd yw'n ein canlyn; Iaith hudoliaeth y delyn, A gerdd i waed gwlatgar ddyn. Swynol faws anwylaf yw-i werin O gariad diledryw; 1924. Llais nwyd lluosain ydyw, Cyfaredd y bysedd byw. 42<noinclude></noinclude> m6uk076alabwef920sxsbtoa3xv73x1 168484 168303 2026-07-27T22:46:27Z AlwynapHuw 1710 168484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "TANT Y DELYN" Erchi y bu serch a bâr,-rhyfelawg Orfoledd a galar: Dwg letgof o nwyd gwlatgar, A thra fo Cymro, fe'i câr. Cant wroniaeth cyn trinoedd,-a chant serch, Hynt a swyn y llysoedd: I'm hen dras tant mwynder oedd, Wedi gloddest eu gwleddoedd. Delyn hoff! ein cenedl ni-gâr ei thant, Gwyrth o hud yw iddi; Tant ei chân, tant ei chyni, A thant aeth â'i henaid hi. Ynom pob serch a ennyn-y pêr dant, Ysbryd yw'n ein canlyn; Iaith hudoliaeth y delyn, A gerdd i waed gwlatgar ddyn. Swynol faws anwylaf yw-i werin O gariad diledryw; 1924. Llais nwyd lluosain ydyw, Cyfaredd y bysedd byw. 42<noinclude></noinclude> nd7p3osgy3606exxu9qe99xg3m8ua9v 168494 168484 2026-07-27T22:48:48Z AlwynapHuw 1710 168494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "TANT Y DELYN" Erchi y bu serch a bâr,-rhyfelawg Orfoledd a galar: Dwg letgof o nwyd gwlatgar, A thra fo Cymro, fe'i câr. Cant wroniaeth cyn trinoedd,-a chant serch, Hynt a swyn y llysoedd: I'm hen dras tant mwynder oedd, Wedi gloddest eu gwleddoedd. Delyn hoff! ein cenedl ni-gâr ei thant, Gwyrth o hud yw iddi; Tant ei chân, tant ei chyni, A thant aeth â'i henaid hi. Ynom pob serch a ennyn-y pêr dant, Ysbryd yw'n ein canlyn; Iaith hudoliaeth y delyn, A gerdd i waed gwlatgar ddyn. Swynol faws anwylaf yw-i werin O gariad diledryw; Llais nwyd lluosain ydyw, Cyfaredd y bysedd byw. 1924. Q </poem><noinclude></noinclude> ch2o35sbr6y9tz1emehkx12xgwg4r5p 104 87210 168304 2026-07-27T22:06:55Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda ""TY TO GWELLT" Anhardd ei fur oedd efô,-tlawd ei sut, Aelwyd serch hen Gymro: Gwynlliw'r calch a difalch do Oedd addurn gwladaidd iddo. Dŷ f'hendaid llwyd ei fondo,-a'i glydwch O grefft gwledig ddwylo: Ceid byw diddan dan ei do, A'r heniaith oedd bêr yno. Dŷ moel dan olchiad melyn,-ynddo'r oedd Nawdd i'r iaith a'r delyn: A cheir byth barch i'r bwthyn A'i do bras o dw y bryn. Gwelwyd o'i fewn galed fyd,-yr hen fwth Cadarn ei fur brych... 168304 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"TY TO GWELLT" Anhardd ei fur oedd efô,-tlawd ei sut, Aelwyd serch hen Gymro: Gwynlliw'r calch a difalch do Oedd addurn gwladaidd iddo. Dŷ f'hendaid llwyd ei fondo,-a'i glydwch O grefft gwledig ddwylo: Ceid byw diddan dan ei do, A'r heniaith oedd bêr yno. Dŷ moel dan olchiad melyn,-ynddo'r oedd Nawdd i'r iaith a'r delyn: A cheir byth barch i'r bwthyn A'i do bras o dw y bryn. Gwelwyd o'i fewn galed fyd,-yr hen fwth Cadarn ei fur brychlyd: Ond tan y to clymog, clyd, Ceid afiaith a chainc deufyd. Tŷ moel oedd, ond twym ei lawr,-tan y clyd 1926. Haenau clos, cysgodfawr: Sain uniaith is ei nennawr, A balm oes yn ei Feibl mawr. 43<noinclude></noinclude> ejdatxrxht5wzitlvhnn2h5167ucmks 168485 168304 2026-07-27T22:46:36Z AlwynapHuw 1710 168485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "TY TO GWELLT" Anhardd ei fur oedd efô,-tlawd ei sut, Aelwyd serch hen Gymro: Gwynlliw'r calch a difalch do Oedd addurn gwladaidd iddo. Dŷ f'hendaid llwyd ei fondo,-a'i glydwch O grefft gwledig ddwylo: Ceid byw diddan dan ei do, A'r heniaith oedd bêr yno. Dŷ moel dan olchiad melyn,-ynddo'r oedd Nawdd i'r iaith a'r delyn: A cheir byth barch i'r bwthyn A'i do bras o dw y bryn. Gwelwyd o'i fewn galed fyd,-yr hen fwth Cadarn ei fur brychlyd: Ond tan y to clymog, clyd, Ceid afiaith a chainc deufyd. Tŷ moel oedd, ond twym ei lawr,-tan y clyd 1926. Haenau clos, cysgodfawr: Sain uniaith is ei nennawr, A balm oes yn ei Feibl mawr. 43<noinclude></noinclude> 3wq3lbm86fzrme7v9dnbwp73ie04b61 168495 168485 2026-07-27T22:49:08Z AlwynapHuw 1710 168495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "TY TO GWELLT" Anhardd ei fur oedd efô,-tlawd ei sut, Aelwyd serch hen Gymro: Gwynlliw'r calch a difalch do Oedd addurn gwladaidd iddo. Dŷ f'hendaid llwyd ei fondo,-a'i glydwch O grefft gwledig ddwylo: Ceid byw diddan dan ei do, A'r heniaith oedd bêr yno. Dŷ moel dan olchiad melyn,-ynddo'r oedd Nawdd i'r iaith a'r delyn: A cheir byth barch i'r bwthyn A'i do bras o dw y bryn. Gwelwyd o'i fewn galed fyd,-yr hen fwth Cadarn ei fur brychlyd: Ond tan y to clymog, clyd, Ceid afiaith a chainc deufyd. Tŷ moel oedd, ond twym ei lawr,-tan y clyd Haenau clos, cysgodfawr: Sain uniaith is ei nennawr, A balm oes yn ei Feibl mawr. 1926. Q </poem><noinclude></noinclude> ad2aj058hrxeja9kgvvrorsdwqdokj6 104 87211 168305 2026-07-27T22:07:01Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "CYFARCHIADAU NADOLIG I Gwên Duw a digon o dân,-a gaffoch Wyl goffa'r mab Bychan; Hud Rhagfyr lanwo'ch trigfan; Gŵyl dda i chwi oll-gwledd a chân. II Nid di-foeth fo dy fwthyn,-na di-gân Adeg geni'r Duwddyn; Rho o'th rad a'th gariad gwyn I'th dylwyth a dy elyn. III Rhoed Duw wên ar dy annedd,-rho dithau I'r dwthwn anrhydedd; A rhan fo i'r hwn na fedd, O'th gân ac o'th ddigonedd. IV Y Nadolig hwn deled-i'th dŷ oll Fendith Duw i waered;... 168305 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>CYFARCHIADAU NADOLIG I Gwên Duw a digon o dân,-a gaffoch Wyl goffa'r mab Bychan; Hud Rhagfyr lanwo'ch trigfan; Gŵyl dda i chwi oll-gwledd a chân. II Nid di-foeth fo dy fwthyn,-na di-gân Adeg geni'r Duwddyn; Rho o'th rad a'th gariad gwyn I'th dylwyth a dy elyn. III Rhoed Duw wên ar dy annedd,-rho dithau I'r dwthwn anrhydedd; A rhan fo i'r hwn na fedd, O'th gân ac o'th ddigonedd. IV Y Nadolig hwn deled-i'th dŷ oll Fendith Duw i waered; Cadw dy ddôr yn agored,- Gŵr fo hael, rhagor a fed. V Ŵyl annwyl y Gelynnen!-i d'aelwyd Y delo yn llawen; Ŵyl Iesu ac Elusen! Aed dy rodd i'r tlawd a'r hen. 44<noinclude></noinclude> 0d7emsh9aukydf1heedbaib04p9mbvy 168486 168305 2026-07-27T22:46:50Z AlwynapHuw 1710 168486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> CYFARCHIADAU NADOLIG I Gwên Duw a digon o dân,-a gaffoch Wyl goffa'r mab Bychan; Hud Rhagfyr lanwo'ch trigfan; Gŵyl dda i chwi oll-gwledd a chân. II Nid di-foeth fo dy fwthyn,-na di-gân Adeg geni'r Duwddyn; Rho o'th rad a'th gariad gwyn I'th dylwyth a dy elyn. III Rhoed Duw wên ar dy annedd,-rho dithau I'r dwthwn anrhydedd; A rhan fo i'r hwn na fedd, O'th gân ac o'th ddigonedd. IV Y Nadolig hwn deled-i'th dŷ oll Fendith Duw i waered; Cadw dy ddôr yn agored,- Gŵr fo hael, rhagor a fed. V Ŵyl annwyl y Gelynnen!-i d'aelwyd Y delo yn llawen; Ŵyl Iesu ac Elusen! Aed dy rodd i'r tlawd a'r hen. 44<noinclude></noinclude> p7l7j52e4mfy7ahnans7881vkfqlj87 168496 168486 2026-07-27T22:49:19Z AlwynapHuw 1710 168496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> CYFARCHIADAU NADOLIG I Gwên Duw a digon o dân,-a gaffoch Wyl goffa'r mab Bychan; Hud Rhagfyr lanwo'ch trigfan; Gŵyl dda i chwi oll-gwledd a chân. II Nid di-foeth fo dy fwthyn,-na di-gân Adeg geni'r Duwddyn; Rho o'th rad a'th gariad gwyn I'th dylwyth a dy elyn. III Rhoed Duw wên ar dy annedd,-rho dithau I'r dwthwn anrhydedd; A rhan fo i'r hwn na fedd, O'th gân ac o'th ddigonedd. IV Y Nadolig hwn deled-i'th dŷ oll Fendith Duw i waered; Cadw dy ddôr yn agored,- Gŵr fo hael, rhagor a fed. V Ŵyl annwyl y Gelynnen!-i d'aelwyd Y delo yn llawen; Ŵyl Iesu ac Elusen! Aed dy rodd i'r tlawd a'r hen. Q </poem><noinclude></noinclude> ej6wjogc3wgvghhe69xotx97z8x5eue 104 87212 168306 2026-07-27T22:07:09Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "45 45 VI Cwmni diddan dan dy do,-gadwo'th ŵyl Gyda thi pan ddelo; Cainc y crwth yn dy fwth fo, A'th heniaith fo'r iaith yno." 168306 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>45 45 VI Cwmni diddan dan dy do,-gadwo'th ŵyl Gyda thi pan ddelo; Cainc y crwth yn dy fwth fo, A'th heniaith fo'r iaith yno.<noinclude></noinclude> je5b7jf9nnlfg811zzmmgyhzyvfyk03 168487 168306 2026-07-27T22:47:00Z AlwynapHuw 1710 168487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> VI Cwmni diddan dan dy do,-gadwo'th ŵyl Gyda thi pan ddelo; Cainc y crwth yn dy fwth fo, A'th heniaith fo'r iaith yno.<noinclude></noinclude> abb23rbz35ga1evurgggp35fmorqceo 168497 168487 2026-07-27T22:49:30Z AlwynapHuw 1710 168497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> VI Cwmni diddan dan dy do,-gadwo'th ŵyl Gyda thi pan ddelo; Cainc y crwth yn dy fwth fo, A'th heniaith fo'r iaith yno. Q </poem><noinclude></noinclude> 4x70qoaly9n55k8wea0ijxmz81cwboy 104 87213 168307 2026-07-27T22:07:15Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y CRACH FEIRNIAD YN Y CAPEL Croch ei farn yw'r crach feirniad,-a'i beswch Yn bwysig wrth siarad; Un sur ei wep, llawn sarhad,- Goganus 'geg' ei enwad. Oer edrych wna trwy'i wydrau, ei hoffedd Yw craffu ar feiau, A choeg brofi'r gwir a'r gau,- Ŵr poenus dan glwy'r pennau! A'r oedfa drinia drannoeth,-â swigod O las-hogiau penboeth; A rhynga fodd yr anghoeth A'i ddeall dwl a'i ddull doeth. Yn nhafodiaith ynfydion-y sieryd Yn glasurol dd... 168307 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y CRACH FEIRNIAD YN Y CAPEL Croch ei farn yw'r crach feirniad,-a'i beswch Yn bwysig wrth siarad; Un sur ei wep, llawn sarhad,- Goganus 'geg' ei enwad. Oer edrych wna trwy'i wydrau, ei hoffedd Yw craffu ar feiau, A choeg brofi'r gwir a'r gau,- Ŵr poenus dan glwy'r pennau! A'r oedfa drinia drannoeth,-â swigod O las-hogiau penboeth; A rhynga fodd yr anghoeth A'i ddeall dwl a'i ddull doeth. Yn nhafodiaith ynfydion-y sieryd Yn glasurol ddigon; Mae'n glyfar! profa'r prifon, A sŵn dysg sy yn ei dôn. Ar bob math rhydd ei lathen,-a chrycha Ei aruchel dalcen; Nid yw parch yng ngwaed perchen Meddwl bas a meddal ben. Ymhonnwr prin ei 'mennydd,-ni welir Er chwilio y bröydd Un digrifed ei grefydd,- Wele ffŵl teulu y ffydd! 46<noinclude></noinclude> t77fx2k6skoac5nl1569onoty8k07dt 168488 168307 2026-07-27T22:47:10Z AlwynapHuw 1710 168488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y CRACH FEIRNIAD YN Y CAPEL Croch ei farn yw'r crach feirniad,-a'i beswch Yn bwysig wrth siarad; Un sur ei wep, llawn sarhad,- Goganus 'geg' ei enwad. Oer edrych wna trwy'i wydrau, ei hoffedd Yw craffu ar feiau, A choeg brofi'r gwir a'r gau,- Ŵr poenus dan glwy'r pennau! A'r oedfa drinia drannoeth,-â swigod O las-hogiau penboeth; A rhynga fodd yr anghoeth A'i ddeall dwl a'i ddull doeth. Yn nhafodiaith ynfydion-y sieryd Yn glasurol ddigon; Mae'n glyfar! profa'r prifon, A sŵn dysg sy yn ei dôn. Ar bob math rhydd ei lathen,-a chrycha Ei aruchel dalcen; Nid yw parch yng ngwaed perchen Meddwl bas a meddal ben. Ymhonnwr prin ei 'mennydd,-ni welir Er chwilio y bröydd Un digrifed ei grefydd,- Wele ffŵl teulu y ffydd! 46<noinclude></noinclude> 6b3aehrdhh976nhcwi36gw3qyjyh1qy 168498 168488 2026-07-27T22:49:38Z AlwynapHuw 1710 168498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y CRACH FEIRNIAD YN Y CAPEL Croch ei farn yw'r crach feirniad,-a'i beswch Yn bwysig wrth siarad; Un sur ei wep, llawn sarhad,- Goganus 'geg' ei enwad. Oer edrych wna trwy'i wydrau, ei hoffedd Yw craffu ar feiau, A choeg brofi'r gwir a'r gau,- Ŵr poenus dan glwy'r pennau! A'r oedfa drinia drannoeth,-â swigod O las-hogiau penboeth; A rhynga fodd yr anghoeth A'i ddeall dwl a'i ddull doeth. Yn nhafodiaith ynfydion-y sieryd Yn glasurol ddigon; Mae'n glyfar! profa'r prifon, A sŵn dysg sy yn ei dôn. Ar bob math rhydd ei lathen,-a chrycha Ei aruchel dalcen; Nid yw parch yng ngwaed perchen Meddwl bas a meddal ben. Ymhonnwr prin ei 'mennydd,-ni welir Er chwilio y bröydd Un digrifed ei grefydd,- Wele ffŵl teulu y ffydd! Q </poem><noinclude></noinclude> rqxoeq4cnbgutkhiylyrbvt5s336cg2 104 87214 168308 2026-07-27T22:07:32Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Wfft i'r cecryn sy'n ei swydd,-yn swagro 'Nghysegroedd yr Arglwydd; Duw a'i helpo! chwalo'i chwydd, A'i ddigred anfoddogrwydd. 47 47" 168308 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wfft i'r cecryn sy'n ei swydd,-yn swagro 'Nghysegroedd yr Arglwydd; Duw a'i helpo! chwalo'i chwydd, A'i ddigred anfoddogrwydd. 47 47<noinclude></noinclude> rqiwuaf7a8io9i0yk1335qjvbc2zh0s 168499 168308 2026-07-27T22:50:06Z AlwynapHuw 1710 168499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Wfft i'r cecryn sy'n ei swydd,-yn swagro 'Nghysegroedd yr Arglwydd; Duw a'i helpo! chwalo'i chwydd, A'i ddigred anfoddogrwydd. Q </poem><noinclude></noinclude> lq3se7i0zviyu2wqw98gjlutskwq6vh 104 87215 168309 2026-07-27T22:07:43Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda ""GWAITH EI FYSEDD" (Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.) Ôl dwylaw Duw a welais-ar ddolydd Y pêr-ddiliau: sefais Uwch aur y llwch, a cher llaw Ôl ei ddwylaw addolais. BAI Ynof y mae cyn fy mod,-ni fûm heb Fy mai o'm babandod; Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, Neu waed ylch fai? Diolch fod! YR ALLWEDD Cudd riniwr ceuddor annedd,-i adfer 1905. Mynedfa, yw'r Allwedd Dry galon pob dirgeledd A dyrys borth, ond drws bedd! 48" 168309 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"GWAITH EI FYSEDD" (Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.) Ôl dwylaw Duw a welais-ar ddolydd Y pêr-ddiliau: sefais Uwch aur y llwch, a cher llaw Ôl ei ddwylaw addolais. BAI Ynof y mae cyn fy mod,-ni fûm heb Fy mai o'm babandod; Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, Neu waed ylch fai? Diolch fod! YR ALLWEDD Cudd riniwr ceuddor annedd,-i adfer 1905. Mynedfa, yw'r Allwedd Dry galon pob dirgeledd A dyrys borth, ond drws bedd! 48<noinclude></noinclude> h2tpj9j3d1zoc9ij4zf4ock78t57p30 168500 168309 2026-07-27T22:50:14Z AlwynapHuw 1710 168500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "GWAITH EI FYSEDD" (Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.) Ôl dwylaw Duw a welais-ar ddolydd Y pêr-ddiliau: sefais Uwch aur y llwch, a cher llaw Ôl ei ddwylaw addolais. BAI Ynof y mae cyn fy mod,-ni fûm heb Fy mai o'm babandod; Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, Neu waed ylch fai? Diolch fod! YR ALLWEDD Cudd riniwr ceuddor annedd,-i adfer 1905. Mynedfa, yw'r Allwedd Dry galon pob dirgeledd A dyrys borth, ond drws bedd! 48<noinclude></noinclude> apc86mjceztpvm62gzl5yw3t22s09oq 168507 168500 2026-07-27T22:51:58Z AlwynapHuw 1710 168507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> "GWAITH EI FYSEDD" (Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.) Ôl dwylaw Duw a welais-ar ddolydd Y pêr-ddiliau: sefais Uwch aur y llwch, a cher llaw Ôl ei ddwylaw addolais. BAI Ynof y mae cyn fy mod,-ni fûm heb Fy mai o'm babandod; Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, Neu waed ylch fai? Diolch fod! YR ALLWEDD Cudd riniwr ceuddor annedd,-i adfer 1905. Mynedfa, yw'r Allwedd Dry galon pob dirgeledd A dyrys borth, ond drws bedd! Q </poem><noinclude></noinclude> 8g184dh10aelkbl0c7dwvn4susk8qwy 104 87216 168310 2026-07-27T22:08:02Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "THE GAMBLER Gloating o'er heaps that glitter, at his board He sits, bent on pleasure, He yields to sport's wildest spur, Woos luck, and covets lucre. Hot his brow, bated his breath-in fools' haunts, 'Mid foul sin, he lurketh; His soul for luck he selleth, And ruined, dies a drawn death. 49" 168310 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>THE GAMBLER Gloating o'er heaps that glitter, at his board He sits, bent on pleasure, He yields to sport's wildest spur, Woos luck, and covets lucre. Hot his brow, bated his breath-in fools' haunts, 'Mid foul sin, he lurketh; His soul for luck he selleth, And ruined, dies a drawn death. 49<noinclude></noinclude> kg0krvx6wlpbmi74glkf3defcredyx0 168501 168310 2026-07-27T22:50:25Z AlwynapHuw 1710 168501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> THE GAMBLER Gloating o'er heaps that glitter, at his board He sits, bent on pleasure, He yields to sport's wildest spur, Woos luck, and covets lucre. Hot his brow, bated his breath-in fools' haunts, 'Mid foul sin, he lurketh; His soul for luck he selleth, And ruined, dies a drawn death. 49<noinclude></noinclude> fhtoo8d1os38r8iitfzogo3lryl0ydf 168508 168501 2026-07-27T22:52:05Z AlwynapHuw 1710 168508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> THE GAMBLER Gloating o'er heaps that glitter, at his board He sits, bent on pleasure, He yields to sport's wildest spur, Woos luck, and covets lucre. Hot his brow, bated his breath-in fools' haunts, 'Mid foul sin, he lurketh; His soul for luck he selleth, And ruined, dies a drawn death. Q </poem><noinclude></noinclude> fzj3dslkn2uzzurkwq6afzf6mnyrqf8 104 87217 168311 2026-07-27T22:08:11Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "GWRID Goch y gwin, wyt degwch gwedd;-ton y gwaed, Ystaen gwg a chamwedd; Morwynol fflam rhianedd- Swyn y byw rhosyn y bedd. Angerdd haf ieuangrwydd yw-y gwrid teg, Gwawr tân y serch ydyw; 1908. Urdd bonedd ar rudd benyw, A chochwaed balch iechyd byw. 50" 168311 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GWRID Goch y gwin, wyt degwch gwedd;-ton y gwaed, Ystaen gwg a chamwedd; Morwynol fflam rhianedd- Swyn y byw rhosyn y bedd. Angerdd haf ieuangrwydd yw-y gwrid teg, Gwawr tân y serch ydyw; 1908. Urdd bonedd ar rudd benyw, A chochwaed balch iechyd byw. 50<noinclude></noinclude> rf81r0pc32hamd3v0rroeoqw45c64xy 168502 168311 2026-07-27T22:50:38Z AlwynapHuw 1710 168502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GWRID Goch y gwin, wyt degwch gwedd;-ton y gwaed, Ystaen gwg a chamwedd; Morwynol fflam rhianedd- Swyn y byw rhosyn y bedd. Angerdd haf ieuangrwydd yw-y gwrid teg, Gwawr tân y serch ydyw; 1908. Urdd bonedd ar rudd benyw, A chochwaed balch iechyd byw. 50<noinclude></noinclude> c4c1p137iat3vhdelvjxiseobc17rvd 168509 168502 2026-07-27T22:52:25Z AlwynapHuw 1710 168509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GWRID Goch y gwin, wyt degwch gwedd;-ton y gwaed, Ystaen gwg a chamwedd; Morwynol fflam rhianedd- Swyn y byw rhosyn y bedd. Angerdd haf ieuangrwydd yw-y gwrid teg, Gwawr tân y serch ydyw; 1908. Urdd bonedd ar rudd benyw, A chochwaed balch iechyd byw. Q </poem><noinclude></noinclude> i25grbhtgobqgd9gr8xrz4cylaoknvv 104 87218 168312 2026-07-27T22:08:26Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y WAWR Lliw dydd yn ddistyll o dân-yw'r wen wawr; Gyr y nos i'w chuddfan; O'i phêr hun deffry anian; Dyn a'i gŵyr: pob edn a gân. Amlwg nef yw'm mhlygain nos,-araul wawr, Wybr o liw marwydos: Lleufer haul fel llif o ros; Toa'r awyr, tau'r eos. 51" 168312 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y WAWR Lliw dydd yn ddistyll o dân-yw'r wen wawr; Gyr y nos i'w chuddfan; O'i phêr hun deffry anian; Dyn a'i gŵyr: pob edn a gân. Amlwg nef yw'm mhlygain nos,-araul wawr, Wybr o liw marwydos: Lleufer haul fel llif o ros; Toa'r awyr, tau'r eos. 51<noinclude></noinclude> 0w2122fkxddmmny17nbfjarjv2cfx2p 168503 168312 2026-07-27T22:50:46Z AlwynapHuw 1710 168503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y WAWR Lliw dydd yn ddistyll o dân-yw'r wen wawr; Gyr y nos i'w chuddfan; O'i phêr hun deffry anian; Dyn a'i gŵyr: pob edn a gân. Amlwg nef yw'm mhlygain nos,-araul wawr, Wybr o liw marwydos: Lleufer haul fel llif o ros; Toa'r awyr, tau'r eos. 51<noinclude></noinclude> lyqcqgktpsy7lzml5trzwnb569ldb5d 168510 168503 2026-07-27T22:52:32Z AlwynapHuw 1710 168510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y WAWR Lliw dydd yn ddistyll o dân-yw'r wen wawr; Gyr y nos i'w chuddfan; O'i phêr hun deffry anian; Dyn a'i gŵyr: pob edn a gân. Amlwg nef yw'm mhlygain nos,-araul wawr, Wybr o liw marwydos: Lleufer haul fel llif o ros; Toa'r awyr, tau'r eos. Q </poem><noinclude></noinclude> 5xfczsjjzaditxtu3t43xs0iog196wu 104 87219 168313 2026-07-27T22:08:34Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BORE, NAWN A HWYRDDYDD BYWYD I Fore oes rhy fyr ei hyd,-saib felys Heb ofalon bywyd; Is ei enfys o wynfyd Yfwn beth o wingafn byd. II Anterth oes anturiaeth yw-bywyd mwy, Byd amheuon amlryw; Heb nawdd wynebwn heddyw Bryder bod a brwydrau byw. III Hwyrddydd oes, pruddaidd ei hedd,―yn y gongl Unig iawn yw eistedd; Rhan henwr yn ei annedd Yw gorffen byw ger ffin bedd. 52 52" 168313 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BORE, NAWN A HWYRDDYDD BYWYD I Fore oes rhy fyr ei hyd,-saib felys Heb ofalon bywyd; Is ei enfys o wynfyd Yfwn beth o wingafn byd. II Anterth oes anturiaeth yw-bywyd mwy, Byd amheuon amlryw; Heb nawdd wynebwn heddyw Bryder bod a brwydrau byw. III Hwyrddydd oes, pruddaidd ei hedd,―yn y gongl Unig iawn yw eistedd; Rhan henwr yn ei annedd Yw gorffen byw ger ffin bedd. 52 52<noinclude></noinclude> 2td1zwzyiz0zvqhbbosmyeq8atzpyba 168504 168313 2026-07-27T22:50:58Z AlwynapHuw 1710 168504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BORE, NAWN A HWYRDDYDD BYWYD I Fore oes rhy fyr ei hyd,-saib felys Heb ofalon bywyd; Is ei enfys o wynfyd Yfwn beth o wingafn byd. II Anterth oes anturiaeth yw-bywyd mwy, Byd amheuon amlryw; Heb nawdd wynebwn heddyw Bryder bod a brwydrau byw. III Hwyrddydd oes, pruddaidd ei hedd,―yn y gongl Unig iawn yw eistedd; Rhan henwr yn ei annedd Yw gorffen byw ger ffin bedd. 52 52<noinclude></noinclude> 3lj14sj2hnvru6d0x6amhtstpadtet8 168511 168504 2026-07-27T22:52:40Z AlwynapHuw 1710 168511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BORE, NAWN A HWYRDDYDD BYWYD I Fore oes rhy fyr ei hyd,-saib felys Heb ofalon bywyd; Is ei enfys o wynfyd Yfwn beth o wingafn byd. II Anterth oes anturiaeth yw-bywyd mwy, Byd amheuon amlryw; Heb nawdd wynebwn heddyw Bryder bod a brwydrau byw. III Hwyrddydd oes, pruddaidd ei hedd,―yn y gongl Unig iawn yw eistedd; Rhan henwr yn ei annedd Yw gorffen byw ger ffin bedd. Q </poem><noinclude></noinclude> m1n9puj2k952egodom9aklc2ul90tnp 104 87220 168314 2026-07-27T22:08:56Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ENGLYN Gorau berl fel gwireb yw-yng ngheinwisg Cynghanedd oreuryw; Gweadwaith Gymreig ydyw; Synnwyr bardd mewn swynair byw. AWDL ELFYN (AR ÔL EI "MYFANWY" FACH.) Mor annwyl ei mireinedd-awdl hoff O ryw dlws afradedd, O hiraeth byw wrth y bedd- Ing enaid ar gynghanedd. 53" 168314 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ENGLYN Gorau berl fel gwireb yw-yng ngheinwisg Cynghanedd oreuryw; Gweadwaith Gymreig ydyw; Synnwyr bardd mewn swynair byw. AWDL ELFYN (AR ÔL EI "MYFANWY" FACH.) Mor annwyl ei mireinedd-awdl hoff O ryw dlws afradedd, O hiraeth byw wrth y bedd- Ing enaid ar gynghanedd. 53<noinclude></noinclude> blsrgxwiz39eqdhxpa72qvrakyav9yn 168505 168314 2026-07-27T22:51:08Z AlwynapHuw 1710 168505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ENGLYN Gorau berl fel gwireb yw-yng ngheinwisg Cynghanedd oreuryw; Gweadwaith Gymreig ydyw; Synnwyr bardd mewn swynair byw. AWDL ELFYN (AR ÔL EI "MYFANWY" FACH.) Mor annwyl ei mireinedd-awdl hoff O ryw dlws afradedd, O hiraeth byw wrth y bedd- Ing enaid ar gynghanedd. 53<noinclude></noinclude> aso2m1u78p0pek6gb5gyw3cwy3t8x4o 168512 168505 2026-07-27T22:52:51Z AlwynapHuw 1710 168512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ENGLYN Gorau berl fel gwireb yw-yng ngheinwisg Cynghanedd oreuryw; Gweadwaith Gymreig ydyw; Synnwyr bardd mewn swynair byw. AWDL ELFYN (AR ÔL EI "MYFANWY" FACH.) Mor annwyl ei mireinedd-awdl hoff O ryw dlws afradedd, O hiraeth byw wrth y bedd- Ing enaid ar gynghanedd. Q </poem><noinclude></noinclude> 45kz1vgvn3y5zikj5gnshylx4u1taoy 104 87221 168315 2026-07-27T22:09:10Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "CYFARCH BACHGEN (Englyn a ysgrifennodd ar glawr ei lyfr a roddodd i John Penri, mab Mr. John W. Jones, Blaenau Ffestiniog.) Yf o'r ddawn i farddoni-cais y ddysg Sy ddawn i ragori; Rhoed Natur ei dawn iti- Dawn dy dad yn dy waed di. "DIM HWYL" (Mewn llythyr at Mr. J. W. Jones.) Menna'n floesg, a minnau'n flin-yr annwyd Yn ein bronnau'n gethin; A'n hyder ym malm gwerin,- Uwd a llaeth a the had llin. 54" 168315 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>CYFARCH BACHGEN (Englyn a ysgrifennodd ar glawr ei lyfr a roddodd i John Penri, mab Mr. John W. Jones, Blaenau Ffestiniog.) Yf o'r ddawn i farddoni-cais y ddysg Sy ddawn i ragori; Rhoed Natur ei dawn iti- Dawn dy dad yn dy waed di. "DIM HWYL" (Mewn llythyr at Mr. J. W. Jones.) Menna'n floesg, a minnau'n flin-yr annwyd Yn ein bronnau'n gethin; A'n hyder ym malm gwerin,- Uwd a llaeth a the had llin. 54<noinclude></noinclude> qsh6jwk5sg4lg7nwbnggpazwqcya31b 168506 168315 2026-07-27T22:51:17Z AlwynapHuw 1710 168506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> CYFARCH BACHGEN (Englyn a ysgrifennodd ar glawr ei lyfr a roddodd i John Penri, mab Mr. John W. Jones, Blaenau Ffestiniog.) Yf o'r ddawn i farddoni-cais y ddysg Sy ddawn i ragori; Rhoed Natur ei dawn iti- Dawn dy dad yn dy waed di. "DIM HWYL" (Mewn llythyr at Mr. J. W. Jones.) Menna'n floesg, a minnau'n flin-yr annwyd Yn ein bronnau'n gethin; A'n hyder ym malm gwerin,- Uwd a llaeth a the had llin. 54<noinclude></noinclude> imnvllfebcr0cfit2cmwpev602wve1z 168513 168506 2026-07-27T22:52:58Z AlwynapHuw 1710 168513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> CYFARCH BACHGEN (Englyn a ysgrifennodd ar glawr ei lyfr a roddodd i John Penri, mab Mr. John W. Jones, Blaenau Ffestiniog.) Yf o'r ddawn i farddoni-cais y ddysg Sy ddawn i ragori; Rhoed Natur ei dawn iti- Dawn dy dad yn dy waed di. "DIM HWYL" (Mewn llythyr at Mr. J. W. Jones.) Menna'n floesg, a minnau'n flin-yr annwyd Yn ein bronnau'n gethin; A'n hyder ym malm gwerin,- Uwd a llaeth a the had llin. Q </poem><noinclude></noinclude> jjaxxqu3otlfe7i46l6c477seqfzhdj 104 87222 168316 2026-07-27T22:09:54Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|II.<br>ENGLYNION COFFA}}}} <br> <br> " 168316 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|II.<br>ENGLYNION COFFA}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> 0kzj9zkivmythec1uda9j8v681ui53d 104 87223 168317 2026-07-27T22:10:04Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|II.<br>ENGLYNION COFFA}}}} <br> <br>" 168317 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|II.<br>ENGLYNION COFFA}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> 6xj48v4y1661g6beyf909nw2mhkevxt 104 87224 168318 2026-07-27T22:10:12Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "EMRYS AP IWAN Er gofid i fro gyfan,-onid mud Ym medd yw Ap Iwan? Annibynnol fab Anian, A gŵr doeth a'i ddysg ar dân. Iwan bur o ddawn barod,-awdur oedd Clir ei drem, aur-dafod; Gŵr hybarch garai 'Wybod,' Yn 'ef ei hun' mynnai fod. Iwan onest, un-wyneb!-i'w genedl Bu'n gannwyll doethineb; Ni wadai yn oes geudeb Ei farn ei hun, er ffafr neb! O'i fawredd atgof erys:-oedd ddoethawr Wyddai ieithoedd dyrys; Ond drwy fro ni cheid ar frys He... 168318 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>EMRYS AP IWAN Er gofid i fro gyfan,-onid mud Ym medd yw Ap Iwan? Annibynnol fab Anian, A gŵr doeth a'i ddysg ar dân. Iwan bur o ddawn barod,-awdur oedd Clir ei drem, aur-dafod; Gŵr hybarch garai 'Wybod,' Yn 'ef ei hun' mynnai fod. Iwan onest, un-wyneb!-i'w genedl Bu'n gannwyll doethineb; Ni wadai yn oes geudeb Ei farn ei hun, er ffafr neb! O'i fawredd atgof erys:-oedd ddoethawr Wyddai ieithoedd dyrys; Ond drwy fro ni cheid ar frys Hen Gymro gwell nag Emrys. E 57 57<noinclude></noinclude> 44qyd1jko3gkbxy76q7b0wek7wbwc8r 168514 168318 2026-07-27T22:53:17Z AlwynapHuw 1710 168514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>EMRYS AP IWAN Er gofid i fro gyfan,-onid mud Ym medd yw Ap Iwan? Annibynnol fab Anian, A gŵr doeth a'i ddysg ar dân. Iwan bur o ddawn barod,-awdur oedd Clir ei drem, aur-dafod; Gŵr hybarch garai 'Wybod,' Yn 'ef ei hun' mynnai fod. Iwan onest, un-wyneb!-i'w genedl Bu'n gannwyll doethineb; Ni wadai yn oes geudeb Ei farn ei hun, er ffafr neb! O'i fawredd atgof erys:-oedd ddoethawr Wyddai ieithoedd dyrys; Ond drwy fro ni cheid ar frys Hen Gymro gwell nag Emrys. Q </poem><noinclude></noinclude> h1pvpwgc7t1c1xqeky9v3icrktxeutx 168524 168514 2026-07-27T22:56:06Z AlwynapHuw 1710 168524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> EMRYS AP IWAN Er gofid i fro gyfan,-onid mud Ym medd yw Ap Iwan? Annibynnol fab Anian, A gŵr doeth a'i ddysg ar dân. Iwan bur o ddawn barod,-awdur oedd Clir ei drem, aur-dafod; Gŵr hybarch garai 'Wybod,' Yn 'ef ei hun' mynnai fod. Iwan onest, un-wyneb!-i'w genedl Bu'n gannwyll doethineb; Ni wadai yn oes geudeb Ei farn ei hun, er ffafr neb! O'i fawredd atgof erys:-oedd ddoethawr Wyddai ieithoedd dyrys; Ond drwy fro ni cheid ar frys Hen Gymro gwell nag Emrys. Q </poem><noinclude></noinclude> i4m43pq9jl2b0aro1q8pxnzc2tko609 104 87225 168319 2026-07-27T22:10:21Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "YMADAWIAD Y BEIRDD I. HWFA MÔN Mae'r Derwydd, gymrodorion?-gwelwch Gylch Gwag y Meini Gwynion; Ni chêl bro ddeigr ei chalon Am Hwfa-mab mwyaf Môn. Yr Hen Fardd a'r awen fir,-oni bu'n Arwain Beirdd ei frodir? A'r Hwfa'n ben gyfrifir O huawdl oes yr Awdlau hir. II. WATCYN WYN Y tu hwnt aeth Wat, ynte',-y gŵr bach Llengar, byw, llawn chware; Wat wiwglod! faint ei wagle? "Wit" y dydd a "phet" y De. Ys, Awen, mwy i'th seiat-ni yrr air, Er... 168319 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>YMADAWIAD Y BEIRDD I. HWFA MÔN Mae'r Derwydd, gymrodorion?-gwelwch Gylch Gwag y Meini Gwynion; Ni chêl bro ddeigr ei chalon Am Hwfa-mab mwyaf Môn. Yr Hen Fardd a'r awen fir,-oni bu'n Arwain Beirdd ei frodir? A'r Hwfa'n ben gyfrifir O huawdl oes yr Awdlau hir. II. WATCYN WYN Y tu hwnt aeth Wat, ynte',-y gŵr bach Llengar, byw, llawn chware; Wat wiwglod! faint ei wagle? "Wit" y dydd a "phet" y De. Ys, Awen, mwy i'th seiat-ni yrr air, Er ei holl serch atat; Un hirnos, Awen, arnat Oedd y dydd y cladded Wat! 58<noinclude></noinclude> 79qtmz27c2vh8v7altpexo2gutb07r9 168515 168319 2026-07-27T22:53:24Z AlwynapHuw 1710 168515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>YMADAWIAD Y BEIRDD I. HWFA MÔN Mae'r Derwydd, gymrodorion?-gwelwch Gylch Gwag y Meini Gwynion; Ni chêl bro ddeigr ei chalon Am Hwfa-mab mwyaf Môn. Yr Hen Fardd a'r awen fir,-oni bu'n Arwain Beirdd ei frodir? A'r Hwfa'n ben gyfrifir O huawdl oes yr Awdlau hir. II. WATCYN WYN Y tu hwnt aeth Wat, ynte',-y gŵr bach Llengar, byw, llawn chware; Wat wiwglod! faint ei wagle? "Wit" y dydd a "phet" y De. Ys, Awen, mwy i'th seiat-ni yrr air, Er ei holl serch atat; Un hirnos, Awen, arnat Oedd y dydd y cladded Wat! Q </poem><noinclude></noinclude> 0lt787bp5smgmqhxshnj7695v6g3u2k 168525 168515 2026-07-27T22:56:15Z AlwynapHuw 1710 168525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> YMADAWIAD Y BEIRDD I. HWFA MÔN Mae'r Derwydd, gymrodorion?-gwelwch Gylch Gwag y Meini Gwynion; Ni chêl bro ddeigr ei chalon Am Hwfa-mab mwyaf Môn. Yr Hen Fardd a'r awen fir,-oni bu'n Arwain Beirdd ei frodir? A'r Hwfa'n ben gyfrifir O huawdl oes yr Awdlau hir. II. WATCYN WYN Y tu hwnt aeth Wat, ynte',-y gŵr bach Llengar, byw, llawn chware; Wat wiwglod! faint ei wagle? "Wit" y dydd a "phet" y De. Ys, Awen, mwy i'th seiat-ni yrr air, Er ei holl serch atat; Un hirnos, Awen, arnat Oedd y dydd y cladded Wat! Q </poem><noinclude></noinclude> hmpa9jo100691ewswrc146r4dwtxpsd 104 87226 168320 2026-07-27T22:10:28Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ANN GRIFFITHS (Ar Ŵyl ei Chanmlwyddiant.) Enwau eraill aneirif,-wedi mynd Y maent gyda'u canrif I anghofrwydd yng nghyfrif Ne' a llawr, fel ewyn llif. Ond ar led yr aelwydydd,-hyd ymhell, Oeda mawl Ann Gruffydd: Erys hi, ac erys hen Win ei hawen yn newydd. Yn Nolwar-fechan aelwyd-Awen Duw, Enaid dawn y proffwyd, I'w hawen ddyweddïwyd, Y ddwy yn un sanctaidd nwyd. Hi etholwyd o'i theulu-yn Firiam Anfarwol i Gymru; A chenedl wrendy'i c... 168320 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ANN GRIFFITHS (Ar Ŵyl ei Chanmlwyddiant.) Enwau eraill aneirif,-wedi mynd Y maent gyda'u canrif I anghofrwydd yng nghyfrif Ne' a llawr, fel ewyn llif. Ond ar led yr aelwydydd,-hyd ymhell, Oeda mawl Ann Gruffydd: Erys hi, ac erys hen Win ei hawen yn newydd. Yn Nolwar-fechan aelwyd-Awen Duw, Enaid dawn y proffwyd, I'w hawen ddyweddïwyd, Y ddwy yn un sanctaidd nwyd. Hi etholwyd o'i theulu-yn Firiam Anfarwol i Gymru; A chenedl wrendy'i chanu Heddiw fel mewn dyddiau fu. Ieuanc wyry: cân cariad ei henaid Mewn cynnar Ddiwygiad A hir genir, bêr-ganiad- Llais durtur yw a glyw gwlad. Ni fedd bro wen ei geni,-nac unrhyw Ganrif, gymar iddi; Na chenedl, falch ohoni, Falm nef fel ei hemyn hi. 59<noinclude></noinclude> bq1q2l7dt3qoa7ad4mvar4hp9tikosh 168516 168320 2026-07-27T22:53:34Z AlwynapHuw 1710 168516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ANN GRIFFITHS (Ar Ŵyl ei Chanmlwyddiant.) Enwau eraill aneirif,-wedi mynd Y maent gyda'u canrif I anghofrwydd yng nghyfrif Ne' a llawr, fel ewyn llif. Ond ar led yr aelwydydd,-hyd ymhell, Oeda mawl Ann Gruffydd: Erys hi, ac erys hen Win ei hawen yn newydd. Yn Nolwar-fechan aelwyd-Awen Duw, Enaid dawn y proffwyd, I'w hawen ddyweddïwyd, Y ddwy yn un sanctaidd nwyd. Hi etholwyd o'i theulu-yn Firiam Anfarwol i Gymru; A chenedl wrendy'i chanu Heddiw fel mewn dyddiau fu. Ieuanc wyry: cân cariad ei henaid Mewn cynnar Ddiwygiad A hir genir, bêr-ganiad- Llais durtur yw a glyw gwlad. Ni fedd bro wen ei geni,-nac unrhyw Ganrif, gymar iddi; Na chenedl, falch ohoni, Falm nef fel ei hemyn hi. Q </poem><noinclude></noinclude> l5hbaubgg5rzysrhb40zlhnq5jldnl5 168526 168516 2026-07-27T22:56:25Z AlwynapHuw 1710 168526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ANN GRIFFITHS (Ar Ŵyl ei Chanmlwyddiant.) Enwau eraill aneirif,-wedi mynd Y maent gyda'u canrif I anghofrwydd yng nghyfrif Ne' a llawr, fel ewyn llif. Ond ar led yr aelwydydd,-hyd ymhell, Oeda mawl Ann Gruffydd: Erys hi, ac erys hen Win ei hawen yn newydd. Yn Nolwar-fechan aelwyd-Awen Duw, Enaid dawn y proffwyd, I'w hawen ddyweddïwyd, Y ddwy yn un sanctaidd nwyd. Hi etholwyd o'i theulu-yn Firiam Anfarwol i Gymru; A chenedl wrendy'i chanu Heddiw fel mewn dyddiau fu. Ieuanc wyry: cân cariad ei henaid Mewn cynnar Ddiwygiad A hir genir, bêr-ganiad- Llais durtur yw a glyw gwlad. Ni fedd bro wen ei geni,-nac unrhyw Ganrif, gymar iddi; Na chenedl, falch ohoni, Falm nef fel ei hemyn hi. Q </poem><noinclude></noinclude> d9wc9kw7q90p3qq5a30edzon1wjb4zm 104 87227 168321 2026-07-27T22:10:36Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Hyd Ddolwar, i'w hud-ddilyn,-daw y Bardd Gyda'i bêr-ddwys delyn; Yntau'r Sant, ar foliant, fyn Droi yma i daro emyn. Awst, 1905. 60 ge" 168321 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hyd Ddolwar, i'w hud-ddilyn,-daw y Bardd Gyda'i bêr-ddwys delyn; Yntau'r Sant, ar foliant, fyn Droi yma i daro emyn. Awst, 1905. 60 ge<noinclude></noinclude> knh181x2d7890ron4xxt4gxkcwnek71 168517 168321 2026-07-27T22:53:58Z AlwynapHuw 1710 168517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hyd Ddolwar, i'w hud-ddilyn,-daw y Bardd Gyda'i bêr-ddwys delyn; Yntau'r Sant, ar foliant, fyn Droi yma i daro emyn. Awst, 1905. Q </poem><noinclude></noinclude> 65kxamlisno7d91l3lcmc928qtcekjs 168527 168517 2026-07-27T22:56:34Z AlwynapHuw 1710 168527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hyd Ddolwar, i'w hud-ddilyn,-daw y Bardd Gyda'i bêr-ddwys delyn; Yntau'r Sant, ar foliant, fyn Droi yma i daro emyn. Awst, 1905. Q </poem><noinclude></noinclude> rhp39548vu06c6ua7cn0vonr097oktr 104 87228 168322 2026-07-27T22:10:46Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "HEDD WYN (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc.) O dangnef dy dref, i'r drin-y'th yrrwyd, O'th erwau cynefin- Yr hen odre anhydrin, A'r tir hoff a gerit drin. Aed â thi, ar dw'th awen,-i dwrf gwyllt Eirf y gad anorffen; A rhad hen gantre'r Eden, A rhad y beirdd ar dy ben. Aed â thi drwy waed a thân-i farwol Ferw y gyflafan; A'th fro yn cofio'r cyfan- Hud dy gelf, a nwyd dy gân. Erom, bu drwm y taro-a'r hirnych Yn yr ornest honno; A'th... 168322 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>HEDD WYN (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc.) O dangnef dy dref, i'r drin-y'th yrrwyd, O'th erwau cynefin- Yr hen odre anhydrin, A'r tir hoff a gerit drin. Aed â thi, ar dw'th awen,-i dwrf gwyllt Eirf y gad anorffen; A rhad hen gantre'r Eden, A rhad y beirdd ar dy ben. Aed â thi drwy waed a thân-i farwol Ferw y gyflafan; A'th fro yn cofio'r cyfan- Hud dy gelf, a nwyd dy gân. Erom, bu drwm y taro-a'r hirnych Yn yr ornest honno; A'th wyneb dithau yno, A'th ddewr waed ar y poeth ro! Heddiw prudd yw y preiddiau-a'r hendy Ar randir dy dadau; Ai'r trallod, fel cysgod cau Creulonedd, trwy'r corlannau. A siom einioes mwy inni-ydyw fod Dy fin wedi oeri; A'th awen wedi'i thewi Ym mraw brwydr, ym more'i bri. 61<noinclude></noinclude> i730d8ct59hfb5x1gjzk8mwssmlrc7c 168518 168322 2026-07-27T22:54:08Z AlwynapHuw 1710 168518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>HEDD WYN (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc.) O dangnef dy dref, i'r drin-y'th yrrwyd, O'th erwau cynefin- Yr hen odre anhydrin, A'r tir hoff a gerit drin. Aed â thi, ar dw'th awen,-i dwrf gwyllt Eirf y gad anorffen; A rhad hen gantre'r Eden, A rhad y beirdd ar dy ben. Aed â thi drwy waed a thân-i farwol Ferw y gyflafan; A'th fro yn cofio'r cyfan- Hud dy gelf, a nwyd dy gân. Erom, bu drwm y taro-a'r hirnych Yn yr ornest honno; A'th wyneb dithau yno, A'th ddewr waed ar y poeth ro! Heddiw prudd yw y preiddiau-a'r hendy Ar randir dy dadau; Ai'r trallod, fel cysgod cau Creulonedd, trwy'r corlannau. A siom einioes mwy inni-ydyw fod Dy fin wedi oeri; A'th awen wedi'i thewi Ym mraw brwydr, ym more'i bri. Q </poem><noinclude></noinclude> 8nn33dsogfgvlumwe60fjhq126n4mfn 168528 168518 2026-07-27T22:56:42Z AlwynapHuw 1710 168528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> HEDD WYN (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc.) O dangnef dy dref, i'r drin-y'th yrrwyd, O'th erwau cynefin- Yr hen odre anhydrin, A'r tir hoff a gerit drin. Aed â thi, ar dw'th awen,-i dwrf gwyllt Eirf y gad anorffen; A rhad hen gantre'r Eden, A rhad y beirdd ar dy ben. Aed â thi drwy waed a thân-i farwol Ferw y gyflafan; A'th fro yn cofio'r cyfan- Hud dy gelf, a nwyd dy gân. Erom, bu drwm y taro-a'r hirnych Yn yr ornest honno; A'th wyneb dithau yno, A'th ddewr waed ar y poeth ro! Heddiw prudd yw y preiddiau-a'r hendy Ar randir dy dadau; Ai'r trallod, fel cysgod cau Creulonedd, trwy'r corlannau. A siom einioes mwy inni-ydyw fod Dy fin wedi oeri; A'th awen wedi'i thewi Ym mraw brwydr, ym more'i bri. Q </poem><noinclude></noinclude> bf32y87f8jvt8ffaktauaduzze8n4cr 104 87229 168323 2026-07-27T22:10:55Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,-wedi drud Glod y drom gyflafan: Mae dy fro'n cofio'r cyfan- Rhedli'th gur a diliau'th gân. CERDYN HIRAETH HEDD WYN Wedi'i weled, rhaid wylo,-dirioned Yw'r wyneb sydd arno; Y fun wen uwch ei faen o, A gwedd drist y gwŷdd drosto. 62" 168323 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,-wedi drud Glod y drom gyflafan: Mae dy fro'n cofio'r cyfan- Rhedli'th gur a diliau'th gân. CERDYN HIRAETH HEDD WYN Wedi'i weled, rhaid wylo,-dirioned Yw'r wyneb sydd arno; Y fun wen uwch ei faen o, A gwedd drist y gwŷdd drosto. 62<noinclude></noinclude> 5xe0dsi072kct1hznzq4uut1cgzptc7 168519 168323 2026-07-27T22:54:24Z AlwynapHuw 1710 168519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,-wedi drud Glod y drom gyflafan: Mae dy fro'n cofio'r cyfan- Rhedli'th gur a diliau'th gân. CERDYN HIRAETH HEDD WYN Wedi'i weled, rhaid wylo,-dirioned Yw'r wyneb sydd arno; Y fun wen uwch ei faen o, A gwedd drist y gwŷdd drosto. Q </poem><noinclude></noinclude> bnwlfr0d03wwirff8qh7jc5oga7znr1 168529 168519 2026-07-27T22:56:52Z AlwynapHuw 1710 168529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,-wedi drud Glod y drom gyflafan: Mae dy fro'n cofio'r cyfan- Rhedli'th gur a diliau'th gân. CERDYN HIRAETH HEDD WYN Wedi'i weled, rhaid wylo,-dirioned Yw'r wyneb sydd arno; Y fun wen uwch ei faen o, A gwedd drist y gwŷdd drosto. Q </poem><noinclude></noinclude> khb7ikvyp0pqgb0dis0zb4vxyk4l7r5 104 87230 168324 2026-07-27T22:11:14Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ALLTUD EIFION (Hynafiaethydd, llenor a bardd, a gasglwyd at ei dadau yn fab deuddeng mlwydd a phedwar ugain. Melys fo'i hun, yn erw'r Ynys, gyda'i hen gymrodyr.) Wrth ei bwys, yn anterth ei barch,-i'w hun Yntau aeth; a phatriarch Mwy arabus, mor hybarch, Erioed ni roed yn yr arch. Gwag weithian yw Llan a llys,―wedi'i fynd, Ond ei fendith erys; A hir iawn, tua'r Ynys, Bydd atgo'n cyfeirio'i fys. 63" 168324 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ALLTUD EIFION (Hynafiaethydd, llenor a bardd, a gasglwyd at ei dadau yn fab deuddeng mlwydd a phedwar ugain. Melys fo'i hun, yn erw'r Ynys, gyda'i hen gymrodyr.) Wrth ei bwys, yn anterth ei barch,-i'w hun Yntau aeth; a phatriarch Mwy arabus, mor hybarch, Erioed ni roed yn yr arch. Gwag weithian yw Llan a llys,―wedi'i fynd, Ond ei fendith erys; A hir iawn, tua'r Ynys, Bydd atgo'n cyfeirio'i fys. 63<noinclude></noinclude> 8ub2rk5m542o0zbfq5a4ydb6kxmo2g3 168520 168324 2026-07-27T22:54:50Z AlwynapHuw 1710 168520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ALLTUD EIFION (Hynafiaethydd, llenor a bardd, a gasglwyd at ei dadau yn fab deuddeng mlwydd a phedwar ugain. Melys fo'i hun, yn erw'r Ynys, gyda'i hen gymrodyr.) Wrth ei bwys, yn anterth ei barch,-i'w hun Yntau aeth; a phatriarch Mwy arabus, mor hybarch, Erioed ni roed yn yr arch. Gwag weithian yw Llan a llys,―wedi'i fynd, Ond ei fendith erys; A hir iawn, tua'r Ynys, Bydd atgo'n cyfeirio'i fys. Q </poem><noinclude></noinclude> et78frql5dr6zss1hkoydl06svf92nx 168530 168520 2026-07-27T22:57:00Z AlwynapHuw 1710 168530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ALLTUD EIFION (Hynafiaethydd, llenor a bardd, a gasglwyd at ei dadau yn fab deuddeng mlwydd a phedwar ugain. Melys fo'i hun, yn erw'r Ynys, gyda'i hen gymrodyr.) Wrth ei bwys, yn anterth ei barch,-i'w hun Yntau aeth; a phatriarch Mwy arabus, mor hybarch, Erioed ni roed yn yr arch. Gwag weithian yw Llan a llys,―wedi'i fynd, Ond ei fendith erys; A hir iawn, tua'r Ynys, Bydd atgo'n cyfeirio'i fys. Q </poem><noinclude></noinclude> 2qnkxsl16v6sbar6kx56xl4s03l0xny 104 87231 168325 2026-07-27T22:11:24Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "GWYDDERIG Trist yw cwmwd brwd y Bryn-heb ei wedd, Heb ei air a'i englyn; Mud wylo mae y delyn A bardd gwlad dan bridd y glyn. Parod oedd, pur a diddan-a'i barabl Yn bwrw swyn allan: Hud awen geid yn ei gân, A'r direidi bair drydan. "Cloi synnwyr mewn clysineb,"-fedrai ef, A'i droi yn ffraethineb; Am drawiad, yn anad neb, Gwydderig oedd ddihareb. A gallai greu digolliant-emyn hedd, Mewn iaith fel y crisiant; Emyn melys mewn moliant, Y... 168325 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GWYDDERIG Trist yw cwmwd brwd y Bryn-heb ei wedd, Heb ei air a'i englyn; Mud wylo mae y delyn A bardd gwlad dan bridd y glyn. Parod oedd, pur a diddan-a'i barabl Yn bwrw swyn allan: Hud awen geid yn ei gân, A'r direidi bair drydan. "Cloi synnwyr mewn clysineb,"-fedrai ef, A'i droi yn ffraethineb; Am drawiad, yn anad neb, Gwydderig oedd ddihareb. A gallai greu digolliant-emyn hedd, Mewn iaith fel y crisiant; Emyn melys mewn moliant, Yrr gynnes hwyl drwy gân sant. Mae'i le'n wag, mae'i law yn wyw,-a'i wefus Heb ddigrifwch heddyw; Ond golud i'w dud ydyw Ei lin bert a'i englyn byw. 64<noinclude></noinclude> 7mbxbnkth510cot5cnmm8tuwbrafyu0 168521 168325 2026-07-27T22:55:08Z AlwynapHuw 1710 168521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GWYDDERIG Trist yw cwmwd brwd y Bryn-heb ei wedd, Heb ei air a'i englyn; Mud wylo mae y delyn A bardd gwlad dan bridd y glyn. Parod oedd, pur a diddan-a'i barabl Yn bwrw swyn allan: Hud awen geid yn ei gân, A'r direidi bair drydan. "Cloi synnwyr mewn clysineb,"-fedrai ef, A'i droi yn ffraethineb; Am drawiad, yn anad neb, Gwydderig oedd ddihareb. A gallai greu digolliant-emyn hedd, Mewn iaith fel y crisiant; Emyn melys mewn moliant, Yrr gynnes hwyl drwy gân sant. Mae'i le'n wag, mae'i law yn wyw,-a'i wefus Heb ddigrifwch heddyw; Ond golud i'w dud ydyw Ei lin bert a'i englyn byw. Q </poem><noinclude></noinclude> 9pru3hjaff3xbc528gzqktt2f38hb2d 168531 168521 2026-07-27T22:57:09Z AlwynapHuw 1710 168531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GWYDDERIG Trist yw cwmwd brwd y Bryn-heb ei wedd, Heb ei air a'i englyn; Mud wylo mae y delyn A bardd gwlad dan bridd y glyn. Parod oedd, pur a diddan-a'i barabl Yn bwrw swyn allan: Hud awen geid yn ei gân, A'r direidi bair drydan. "Cloi synnwyr mewn clysineb,"-fedrai ef, A'i droi yn ffraethineb; Am drawiad, yn anad neb, Gwydderig oedd ddihareb. A gallai greu digolliant-emyn hedd, Mewn iaith fel y crisiant; Emyn melys mewn moliant, Yrr gynnes hwyl drwy gân sant. Mae'i le'n wag, mae'i law yn wyw,-a'i wefus Heb ddigrifwch heddyw; Ond golud i'w dud ydyw Ei lin bert a'i englyn byw. Q </poem><noinclude></noinclude> 3oxoghg4qdkzuutf61gcy8ck0gouwg6 104 87232 168326 2026-07-27T22:11:53Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O DAIR MYNWENT ELFYN (Ym Mynwent Llan Ffestiniog.) O hedd y llwch ni ddaw llin-i swyno Clust na synnwyr gwerin: O'i loesau caem felyswin, Oesau a gâr flas y gwin. BARDD BACH YR HEN EFAIL (Ym Mynwent Garn Dolbenmaen.) Cofiwn ei ieuanc afiaith,-a'i ferroes O fwriad a gobaith: 'Roedd rhin pereiddia'r heniaith A'r awen wir yn ei waith. J. R. TRYFANWY (Ym Mynwent fy Nhref fy Hun.) Hun dan y Foel dy hun faith,-cwsg, wedi Cysgodion yr ymdai... 168326 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O DAIR MYNWENT ELFYN (Ym Mynwent Llan Ffestiniog.) O hedd y llwch ni ddaw llin-i swyno Clust na synnwyr gwerin: O'i loesau caem felyswin, Oesau a gâr flas y gwin. BARDD BACH YR HEN EFAIL (Ym Mynwent Garn Dolbenmaen.) Cofiwn ei ieuanc afiaith,-a'i ferroes O fwriad a gobaith: 'Roedd rhin pereiddia'r heniaith A'r awen wir yn ei waith. J. R. TRYFANWY (Ym Mynwent fy Nhref fy Hun.) Hun dan y Foel dy hun faith,-cwsg, wedi Cysgodion yr ymdaith: Dy genedl gâr dy geinwaith, Oes ei rin fydd oes yr iaith. 65<noinclude></noinclude> 9lkctxzu8j8ca1znu712ddt9184ed6o 168522 168326 2026-07-27T22:55:20Z AlwynapHuw 1710 168522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O DAIR MYNWENT ELFYN (Ym Mynwent Llan Ffestiniog.) O hedd y llwch ni ddaw llin-i swyno Clust na synnwyr gwerin: O'i loesau caem felyswin, Oesau a gâr flas y gwin. BARDD BACH YR HEN EFAIL (Ym Mynwent Garn Dolbenmaen.) Cofiwn ei ieuanc afiaith,-a'i ferroes O fwriad a gobaith: 'Roedd rhin pereiddia'r heniaith A'r awen wir yn ei waith. J. R. TRYFANWY (Ym Mynwent fy Nhref fy Hun.) Hun dan y Foel dy hun faith,-cwsg, wedi Cysgodion yr ymdaith: Dy genedl gâr dy geinwaith, Oes ei rin fydd oes yr iaith. Q </poem><noinclude></noinclude> 7x2aw43e1e939lca909ialzymvkg0vu 168532 168522 2026-07-27T22:57:18Z AlwynapHuw 1710 168532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O DAIR MYNWENT ELFYN (Ym Mynwent Llan Ffestiniog.) O hedd y llwch ni ddaw llin-i swyno Clust na synnwyr gwerin: O'i loesau caem felyswin, Oesau a gâr flas y gwin. BARDD BACH YR HEN EFAIL (Ym Mynwent Garn Dolbenmaen.) Cofiwn ei ieuanc afiaith,-a'i ferroes O fwriad a gobaith: 'Roedd rhin pereiddia'r heniaith A'r awen wir yn ei waith. J. R. TRYFANWY (Ym Mynwent fy Nhref fy Hun.) Hun dan y Foel dy hun faith,-cwsg, wedi Cysgodion yr ymdaith: Dy genedl gâr dy geinwaith, Oes ei rin fydd oes yr iaith. Q </poem><noinclude></noinclude> s0xwj2hnt6kqfcap3vyhi2xp7n0da66 104 87233 168327 2026-07-27T22:12:02Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "99 66 GWILYM MEIRION (Hanai o lin awengar. Yr oedd yn nai fab brawd i Ioan Madog. Bu'n Organydd am tua deugain mlynedd yn Eglwys y Drindod, Penrhyndeudraeth. Gerllaw yr eglwys honno y mae ei fedd, a dyma'r coffa sydd arno.) O drwst y dydd a'i dristyd-ehedodd, Heb "oedi yn nychlyd," I Gylch Beirdd goleuach byd, A'i Feirion gofia'i weryd. Ni cheir sill na chwareus wên-i'n llonni, Na llinell o'i awen; Ond o gariad llygad Llên A werchyd... 168327 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>99 66 GWILYM MEIRION (Hanai o lin awengar. Yr oedd yn nai fab brawd i Ioan Madog. Bu'n Organydd am tua deugain mlynedd yn Eglwys y Drindod, Penrhyndeudraeth. Gerllaw yr eglwys honno y mae ei fedd, a dyma'r coffa sydd arno.) O drwst y dydd a'i dristyd-ehedodd, Heb "oedi yn nychlyd," I Gylch Beirdd goleuach byd, A'i Feirion gofia'i weryd. Ni cheir sill na chwareus wên-i'n llonni, Na llinell o'i awen; Ond o gariad llygad Llên A werchyd ei dywarchen.<noinclude></noinclude> cy1iddiz0uv32b954a7aptrfh9h354k 168523 168327 2026-07-27T22:55:28Z AlwynapHuw 1710 168523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>99 66 GWILYM MEIRION (Hanai o lin awengar. Yr oedd yn nai fab brawd i Ioan Madog. Bu'n Organydd am tua deugain mlynedd yn Eglwys y Drindod, Penrhyndeudraeth. Gerllaw yr eglwys honno y mae ei fedd, a dyma'r coffa sydd arno.) O drwst y dydd a'i dristyd-ehedodd, Heb "oedi yn nychlyd," I Gylch Beirdd goleuach byd, A'i Feirion gofia'i weryd. Ni cheir sill na chwareus wên-i'n llonni, Na llinell o'i awen; Ond o gariad llygad Llên A werchyd ei dywarchen. Q </poem><noinclude></noinclude> o197mhq16c1oaekinefi2t3gjn94d3m 168533 168523 2026-07-27T22:57:25Z AlwynapHuw 1710 168533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GWILYM MEIRION (Hanai o lin awengar. Yr oedd yn nai fab brawd i Ioan Madog. Bu'n Organydd am tua deugain mlynedd yn Eglwys y Drindod, Penrhyndeudraeth. Gerllaw yr eglwys honno y mae ei fedd, a dyma'r coffa sydd arno.) O drwst y dydd a'i dristyd-ehedodd, Heb "oedi yn nychlyd," I Gylch Beirdd goleuach byd, A'i Feirion gofia'i weryd. Ni cheir sill na chwareus wên-i'n llonni, Na llinell o'i awen; Ond o gariad llygad Llên A werchyd ei dywarchen. Q </poem><noinclude></noinclude> 5pl7fv0ugpidex4xi9yfg6ky7inafat 104 87234 168328 2026-07-27T22:12:10Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BEDDARGRAFF Y DIWEDDAR MR. ELIAS ROBERTS (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog.) Yn nhŷ y llwch, ni eill llaw-a dynner Ar dannau ei ddeffraw; A'r gwin i'w ddeufin ni ddaw, O gainc hwyliog nac alaw. BEDDARGRAFF CYNDEYRN Hoff dad a'i ganiad fel gwin,-a'i yrfa Hirfaith yn ddilychwin; Bu'n gâr i feibion gwerin, A bri roes ar lwybrau rhin. 67" 168328 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFF Y DIWEDDAR MR. ELIAS ROBERTS (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog.) Yn nhŷ y llwch, ni eill llaw-a dynner Ar dannau ei ddeffraw; A'r gwin i'w ddeufin ni ddaw, O gainc hwyliog nac alaw. BEDDARGRAFF CYNDEYRN Hoff dad a'i ganiad fel gwin,-a'i yrfa Hirfaith yn ddilychwin; Bu'n gâr i feibion gwerin, A bri roes ar lwybrau rhin. 67<noinclude></noinclude> bgcq8iksz0ujr91x2upc78p2dibsb8x 168534 168328 2026-07-27T22:57:35Z AlwynapHuw 1710 168534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF Y DIWEDDAR MR. ELIAS ROBERTS (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog.) Yn nhŷ y llwch, ni eill llaw-a dynner Ar dannau ei ddeffraw; A'r gwin i'w ddeufin ni ddaw, O gainc hwyliog nac alaw. BEDDARGRAFF CYNDEYRN Hoff dad a'i ganiad fel gwin,-a'i yrfa Hirfaith yn ddilychwin; Bu'n gâr i feibion gwerin, A bri roes ar lwybrau rhin. 67<noinclude></noinclude> 2bmwjxllt0tvx1k7z471bcl0mde58wx 168560 168534 2026-07-27T23:03:11Z AlwynapHuw 1710 168560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF Y DIWEDDAR MR. ELIAS ROBERTS (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog.) Yn nhŷ y llwch, ni eill llaw-a dynner Ar dannau ei ddeffraw; A'r gwin i'w ddeufin ni ddaw, O gainc hwyliog nac alaw. BEDDARGRAFF CYNDEYRN Hoff dad a'i ganiad fel gwin,-a'i yrfa Hirfaith yn ddilychwin; Bu'n gâr i feibion gwerin, A bri roes ar lwybrau rhin. Q </poem><noinclude></noinclude> 58xyy3j37qohevgxg9nwsbitjyh4yb4 104 87235 168329 2026-07-27T22:12:17Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "89 68 Y DIWEDDAR MR. JOHN H. LLOYD, PORTHMADOG, 1868-1908 Mor ddyfal oedd, mor ddifyr,-briod doeth, A brawd da i'w frodyr; Mawrheid ef gan ei drefwyr, Haeddodd barch yn ei ddydd byr. Huned ei hun. Onid oes-rhyw eglur Wagle hebddo eisoes; Hir gofir y gŵr gwiwfoes, A'i fawr waith yn ei fer oes." 168329 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>89 68 Y DIWEDDAR MR. JOHN H. LLOYD, PORTHMADOG, 1868-1908 Mor ddyfal oedd, mor ddifyr,-briod doeth, A brawd da i'w frodyr; Mawrheid ef gan ei drefwyr, Haeddodd barch yn ei ddydd byr. Huned ei hun. Onid oes-rhyw eglur Wagle hebddo eisoes; Hir gofir y gŵr gwiwfoes, A'i fawr waith yn ei fer oes.<noinclude></noinclude> 9s4k7941y07tnrmfrcud24s7qi2tvrf 168535 168329 2026-07-27T22:57:42Z AlwynapHuw 1710 168535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y DIWEDDAR MR. JOHN H. LLOYD, PORTHMADOG, 1868-1908 Mor ddyfal oedd, mor ddifyr,-briod doeth, A brawd da i'w frodyr; Mawrheid ef gan ei drefwyr, Haeddodd barch yn ei ddydd byr. Huned ei hun. Onid oes-rhyw eglur Wagle hebddo eisoes; Hir gofir y gŵr gwiwfoes, A'i fawr waith yn ei fer oes.<noinclude></noinclude> oelycsmpt5228dmyqnu95870wcfrf96 168561 168535 2026-07-27T23:03:20Z AlwynapHuw 1710 168561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y DIWEDDAR MR. JOHN H. LLOYD, PORTHMADOG, 1868-1908 Mor ddyfal oedd, mor ddifyr,-briod doeth, A brawd da i'w frodyr; Mawrheid ef gan ei drefwyr, Haeddodd barch yn ei ddydd byr. Huned ei hun. Onid oes-rhyw eglur Wagle hebddo eisoes; Hir gofir y gŵr gwiwfoes, A'i fawr waith yn ei fer oes. Q </poem><noinclude></noinclude> kkcp6u6cgm7ozohxtzre32za0j1n9q4 104 87236 168330 2026-07-27T22:12:23Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O BARCH I'M HEN FFRIND MR. OWEN DAVIES, TREMADOG (Gŵr syml, diwyd a chydwybodol ydoedd. Carai bysgota yn angerddol. Ceir llawer o gerrig beddau o'i waith yn y fynwent lle'r huna.) Wedi'r cur a'r cysuro,-is y maen Rhoesom ef i huno O dan fawrhad ei hen fro, Fwyn gyfaill fyn ei gofio. Hoffai ryddid y ffriddoedd,-a suon Croesawus aberoedd; Da'i rodiad a'i air ydoedd, A dyn o serch llednais oedd. Mae erw drist y meirw draw,-ac o'i mewn,... 168330 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O BARCH I'M HEN FFRIND MR. OWEN DAVIES, TREMADOG (Gŵr syml, diwyd a chydwybodol ydoedd. Carai bysgota yn angerddol. Ceir llawer o gerrig beddau o'i waith yn y fynwent lle'r huna.) Wedi'r cur a'r cysuro,-is y maen Rhoesom ef i huno O dan fawrhad ei hen fro, Fwyn gyfaill fyn ei gofio. Hoffai ryddid y ffriddoedd,-a suon Croesawus aberoedd; Da'i rodiad a'i air ydoedd, A dyn o serch llednais oedd. Mae erw drist y meirw draw,-ac o'i mewn, 'Mysg meini'r ymadaw, Ceir tystion cariad distaw Ei oes, a thlws waith ei law. Hedd i'w lwch yn y gwyrdd lawr,-mwy ni ŵyr Am un ing: mewn unawr Y darfu pob ofn dirfawr: Huned ei hun hyd y wawr. Medi, 1915. 69<noinclude></noinclude> 7jygynv1ibbi9mensrugtjs2k3sp6xk 168536 168330 2026-07-27T22:57:52Z AlwynapHuw 1710 168536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O BARCH I'M HEN FFRIND MR. OWEN DAVIES, TREMADOG (Gŵr syml, diwyd a chydwybodol ydoedd. Carai bysgota yn angerddol. Ceir llawer o gerrig beddau o'i waith yn y fynwent lle'r huna.) Wedi'r cur a'r cysuro,-is y maen Rhoesom ef i huno O dan fawrhad ei hen fro, Fwyn gyfaill fyn ei gofio. Hoffai ryddid y ffriddoedd,-a suon Croesawus aberoedd; Da'i rodiad a'i air ydoedd, A dyn o serch llednais oedd. Mae erw drist y meirw draw,-ac o'i mewn, 'Mysg meini'r ymadaw, Ceir tystion cariad distaw Ei oes, a thlws waith ei law. Hedd i'w lwch yn y gwyrdd lawr,-mwy ni ŵyr Am un ing: mewn unawr Y darfu pob ofn dirfawr: Huned ei hun hyd y wawr. Medi, 1915. 69<noinclude></noinclude> 1o42265kffghvi8futbcrfs5z2iubp1 168562 168536 2026-07-27T23:03:27Z AlwynapHuw 1710 168562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O BARCH I'M HEN FFRIND MR. OWEN DAVIES, TREMADOG (Gŵr syml, diwyd a chydwybodol ydoedd. Carai bysgota yn angerddol. Ceir llawer o gerrig beddau o'i waith yn y fynwent lle'r huna.) Wedi'r cur a'r cysuro,-is y maen Rhoesom ef i huno O dan fawrhad ei hen fro, Fwyn gyfaill fyn ei gofio. Hoffai ryddid y ffriddoedd,-a suon Croesawus aberoedd; Da'i rodiad a'i air ydoedd, A dyn o serch llednais oedd. Mae erw drist y meirw draw,-ac o'i mewn, 'Mysg meini'r ymadaw, Ceir tystion cariad distaw Ei oes, a thlws waith ei law. Hedd i'w lwch yn y gwyrdd lawr,-mwy ni ŵyr Am un ing: mewn unawr Y darfu pob ofn dirfawr: Huned ei hun hyd y wawr. Medi, 1915. Q </poem><noinclude></noinclude> 9k8ca2nsqg6l094uzq1ln0fwwihhlk9 104 87237 168331 2026-07-27T22:12:30Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O GYDYMDEIMLAD A Mr. W. John Williams, Yr Efail Newydd, Llŷn, yn ing ei hiraeth ar ôl ei frawd hoff, Mr. R. Francis Williams o'r un lle. Od wyt drist heno'n dy dref,-heb wyneb Annwyl yn dy hendref, Pan wylych edrych adref, Duw a'i dug, a'th Dad yw Ef. O, mor hawdd mawrhau heddyw, Swyn ei foes, a thlysni'i fyw. Carai gân, carai geinedd,-carai lyfr, Carai lân arabedd; Carai waith ac oriau hedd Lle tawel mewn neilltuedd. Fe rodded yn we... 168331 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O GYDYMDEIMLAD A Mr. W. John Williams, Yr Efail Newydd, Llŷn, yn ing ei hiraeth ar ôl ei frawd hoff, Mr. R. Francis Williams o'r un lle. Od wyt drist heno'n dy dref,-heb wyneb Annwyl yn dy hendref, Pan wylych edrych adref, Duw a'i dug, a'th Dad yw Ef. O, mor hawdd mawrhau heddyw, Swyn ei foes, a thlysni'i fyw. Carai gân, carai geinedd,-carai lyfr, Carai lân arabedd; Carai waith ac oriau hedd Lle tawel mewn neilltuedd. Fe rodded yn wefr iddo-awen wir Yn ei waed yn llifo: Cainc lonnaf, bereiddiaf bro A rhin synnwyr i'n swyno Am ei hwyl y disgwyliem,-ei gynnil Geinion a groesawem; A moliannus ymlonnem Uwch lleuer gwych llawer gem. Oni roed prudd orchudd âr Ar ei gân yn rhy gynnar? 70<noinclude></noinclude> nqpbdljxut8et00y8g2jlb4ibc4pszb 168537 168331 2026-07-27T22:58:03Z AlwynapHuw 1710 168537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O GYDYMDEIMLAD A Mr. W. John Williams, Yr Efail Newydd, Llŷn, yn ing ei hiraeth ar ôl ei frawd hoff, Mr. R. Francis Williams o'r un lle. Od wyt drist heno'n dy dref,-heb wyneb Annwyl yn dy hendref, Pan wylych edrych adref, Duw a'i dug, a'th Dad yw Ef. O, mor hawdd mawrhau heddyw, Swyn ei foes, a thlysni'i fyw. Carai gân, carai geinedd,-carai lyfr, Carai lân arabedd; Carai waith ac oriau hedd Lle tawel mewn neilltuedd. Fe rodded yn wefr iddo-awen wir Yn ei waed yn llifo: Cainc lonnaf, bereiddiaf bro A rhin synnwyr i'n swyno Am ei hwyl y disgwyliem,-ei gynnil Geinion a groesawem; A moliannus ymlonnem Uwch lleuer gwych llawer gem. Oni roed prudd orchudd âr Ar ei gân yn rhy gynnar? 70<noinclude></noinclude> jme3x0fp2xk3bnsqp6000yaiuiuf56j 168563 168537 2026-07-27T23:03:34Z AlwynapHuw 1710 168563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O GYDYMDEIMLAD A Mr. W. John Williams, Yr Efail Newydd, Llŷn, yn ing ei hiraeth ar ôl ei frawd hoff, Mr. R. Francis Williams o'r un lle. Od wyt drist heno'n dy dref,-heb wyneb Annwyl yn dy hendref, Pan wylych edrych adref, Duw a'i dug, a'th Dad yw Ef. O, mor hawdd mawrhau heddyw, Swyn ei foes, a thlysni'i fyw. Carai gân, carai geinedd,-carai lyfr, Carai lân arabedd; Carai waith ac oriau hedd Lle tawel mewn neilltuedd. Fe rodded yn wefr iddo-awen wir Yn ei waed yn llifo: Cainc lonnaf, bereiddiaf bro A rhin synnwyr i'n swyno Am ei hwyl y disgwyliem,-ei gynnil Geinion a groesawem; A moliannus ymlonnem Uwch lleuer gwych llawer gem. Oni roed prudd orchudd âr Ar ei gân yn rhy gynnar? Q </poem><noinclude></noinclude> tjs8iew1mmow2tb5s10aa0u8fvfiotn 104 87238 168332 2026-07-27T22:12:44Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Od wyt drist hebddo'n dy dref,-dy enaid Unig gaffo dangnef; Ni bydd na dydd dioddef Na chanu'n iach yn y nef. Gorffennaf, 1916. CYFLWYNEDIG I'M CYFAILL CARNEDDOG, A'I BRIOD, AR FARWOLAETH EU MAB CADWALADR OWEN GRIFFITH, A FU FARW NOS LUN Y PASG, 1909, YN 15 MLWYDD A 7 MIS OED. Ym min nos, a mi mewn hwyl,-wele daeth Angel du i'th breswyl; Yr un hwnnw 'Carn' annwyl Na ddaw â gwên ar Ddydd Gŵyl. Porth y bedd yw'r tŷ heddyw,-a dwys wyt,... 168332 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Od wyt drist hebddo'n dy dref,-dy enaid Unig gaffo dangnef; Ni bydd na dydd dioddef Na chanu'n iach yn y nef. Gorffennaf, 1916. CYFLWYNEDIG I'M CYFAILL CARNEDDOG, A'I BRIOD, AR FARWOLAETH EU MAB CADWALADR OWEN GRIFFITH, A FU FARW NOS LUN Y PASG, 1909, YN 15 MLWYDD A 7 MIS OED. Ym min nos, a mi mewn hwyl,-wele daeth Angel du i'th breswyl; Yr un hwnnw 'Carn' annwyl Na ddaw â gwên ar Ddydd Gŵyl. Porth y bedd yw'r tŷ heddyw,-a dwys wyt, Mab dy serch nid ydyw: Os llwydfoch oedd, os lledfyw,― O'th aelwyd aeth, a thlawd yw. 71<noinclude></noinclude> a3luulrcpx74qkkc0qsfc3sqwb8v0mc 168538 168332 2026-07-27T22:58:12Z AlwynapHuw 1710 168538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Od wyt drist hebddo'n dy dref,-dy enaid Unig gaffo dangnef; Ni bydd na dydd dioddef Na chanu'n iach yn y nef. Gorffennaf, 1916. CYFLWYNEDIG I'M CYFAILL CARNEDDOG, A'I BRIOD, AR FARWOLAETH EU MAB CADWALADR OWEN GRIFFITH, A FU FARW NOS LUN Y PASG, 1909, YN 15 MLWYDD A 7 MIS OED. Ym min nos, a mi mewn hwyl,-wele daeth Angel du i'th breswyl; Yr un hwnnw 'Carn' annwyl Na ddaw â gwên ar Ddydd Gŵyl. Porth y bedd yw'r tŷ heddyw,-a dwys wyt, Mab dy serch nid ydyw: Os llwydfoch oedd, os lledfyw,― O'th aelwyd aeth, a thlawd yw. 71<noinclude></noinclude> 6j9ic4u35xpawxedcyaih515bygm11d 168564 168538 2026-07-27T23:04:00Z AlwynapHuw 1710 168564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Od wyt drist hebddo'n dy dref,-dy enaid Unig gaffo dangnef; Ni bydd na dydd dioddef Na chanu'n iach yn y nef. Gorffennaf, 1916. CYFLWYNEDIG I'M CYFAILL CARNEDDOG, A'I BRIOD, AR FARWOLAETH EU MAB CADWALADR OWEN GRIFFITH, A FU FARW NOS LUN Y PASG, 1909, YN 15 MLWYDD A 7 MIS OED. Ym min nos, a mi mewn hwyl,-wele daeth Angel du i'th breswyl; Yr un hwnnw 'Carn' annwyl Na ddaw â gwên ar Ddydd Gŵyl. Porth y bedd yw'r tŷ heddyw,-a dwys wyt, Mab dy serch nid ydyw: Os llwydfoch oedd, os lledfyw,― O'th aelwyd aeth, a thlawd yw. Q </poem><noinclude></noinclude> qr4sqlf043k0xnqcgfuyj31h316psfg 104 87239 168333 2026-07-27T22:12:52Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BEDDARGRAFF CADWALADR OWEN GRIFFITH YM MYNWENT BEDDGELERT. Aeth yn ei wawr o'n plith ni-i annwyl Ddinas y Goleuni, Dinas na bydd dihoeni Na hiraeth yn ei phyrth hi. BEDDARGRAFF MR. JOHN GRIFFITH, CARNEDDI, NANTMOR (BRAWD IEUENGAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Yn hwn gorwedd llengarwr-gofir rhawg Mewn teg fri fel awdwr; Ac ar fedd y crefyddwr Enw da geir heddiw'n dŵr. 72 12" 168333 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFF CADWALADR OWEN GRIFFITH YM MYNWENT BEDDGELERT. Aeth yn ei wawr o'n plith ni-i annwyl Ddinas y Goleuni, Dinas na bydd dihoeni Na hiraeth yn ei phyrth hi. BEDDARGRAFF MR. JOHN GRIFFITH, CARNEDDI, NANTMOR (BRAWD IEUENGAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Yn hwn gorwedd llengarwr-gofir rhawg Mewn teg fri fel awdwr; Ac ar fedd y crefyddwr Enw da geir heddiw'n dŵr. 72 12<noinclude></noinclude> smlvpk15ib55dw0xj8u329tahy0ronm 168539 168333 2026-07-27T22:58:22Z AlwynapHuw 1710 168539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF CADWALADR OWEN GRIFFITH YM MYNWENT BEDDGELERT. Aeth yn ei wawr o'n plith ni-i annwyl Ddinas y Goleuni, Dinas na bydd dihoeni Na hiraeth yn ei phyrth hi. BEDDARGRAFF MR. JOHN GRIFFITH, CARNEDDI, NANTMOR (BRAWD IEUENGAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Yn hwn gorwedd llengarwr-gofir rhawg Mewn teg fri fel awdwr; Ac ar fedd y crefyddwr Enw da geir heddiw'n dŵr. 72 12<noinclude></noinclude> 69j7y9d4us0gk5lh5x5w7es8shtsbwt 168565 168539 2026-07-27T23:04:19Z AlwynapHuw 1710 168565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF CADWALADR OWEN GRIFFITH YM MYNWENT BEDDGELERT. Aeth yn ei wawr o'n plith ni-i annwyl Ddinas y Goleuni, Dinas na bydd dihoeni Na hiraeth yn ei phyrth hi. BEDDARGRAFF MR. JOHN GRIFFITH, CARNEDDI, NANTMOR (BRAWD IEUENGAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Yn hwn gorwedd llengarwr-gofir rhawg Mewn teg fri fel awdwr; Ac ar fedd y crefyddwr Enw da geir heddiw'n dŵr. Q </poem><noinclude></noinclude> dlbjg11zkb0hygph4mkbdy9nvd0xfad 104 87240 168334 2026-07-27T22:13:00Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "GORONWY WYN, BABAN BACH MR. A MRS. ELIASAR JONES, BRYN-TIRION, BEDDGELERT. (A aned ym mis Rhagfyr, a roed dan y gŵys yn fis oed, ac a welwyd gan ei fam mewn breuddwyd nos-yn iach.) Rhyw awenol gyfrinach Ar raean bedd Gronwy bach.. Eira llaes oedd ger y lli,-eira can Ar y coed a'r llethri; Ond tlysach oedd eich tlws chwi Na'r gaenen fore'r geni. Mis o wên, mis o huno,-dyna oll O dan haul roed iddo; Huna tan y cnwd heno A than y graith... 168334 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>GORONWY WYN, BABAN BACH MR. A MRS. ELIASAR JONES, BRYN-TIRION, BEDDGELERT. (A aned ym mis Rhagfyr, a roed dan y gŵys yn fis oed, ac a welwyd gan ei fam mewn breuddwyd nos-yn iach.) Rhyw awenol gyfrinach Ar raean bedd Gronwy bach.. Eira llaes oedd ger y lli,-eira can Ar y coed a'r llethri; Ond tlysach oedd eich tlws chwi Na'r gaenen fore'r geni. Mis o wên, mis o huno,-dyna oll O dan haul roed iddo; Huna tan y cnwd heno A than y graith yn y gro. Ond di-boen yw'r cariad bach,-nac wylwch,― Eich calon ŵyr bellach Mai ieuanc yw fyth mwyach, A daw o'r nef am dro'n iach! 73 33<noinclude></noinclude> dixasg78l62mayl53c1i5uxqq3gb5k1 168540 168334 2026-07-27T22:58:30Z AlwynapHuw 1710 168540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GORONWY WYN, BABAN BACH MR. A MRS. ELIASAR JONES, BRYN-TIRION, BEDDGELERT. (A aned ym mis Rhagfyr, a roed dan y gŵys yn fis oed, ac a welwyd gan ei fam mewn breuddwyd nos-yn iach.) Rhyw awenol gyfrinach Ar raean bedd Gronwy bach.. Eira llaes oedd ger y lli,-eira can Ar y coed a'r llethri; Ond tlysach oedd eich tlws chwi Na'r gaenen fore'r geni. Mis o wên, mis o huno,-dyna oll O dan haul roed iddo; Huna tan y cnwd heno A than y graith yn y gro. Ond di-boen yw'r cariad bach,-nac wylwch,― Eich calon ŵyr bellach Mai ieuanc yw fyth mwyach, A daw o'r nef am dro'n iach! 73 33<noinclude></noinclude> kxji2z55jd5cq0rw3d6dzcurvgnz7qv 168566 168540 2026-07-27T23:04:26Z AlwynapHuw 1710 168566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> GORONWY WYN, BABAN BACH MR. A MRS. ELIASAR JONES, BRYN-TIRION, BEDDGELERT. (A aned ym mis Rhagfyr, a roed dan y gŵys yn fis oed, ac a welwyd gan ei fam mewn breuddwyd nos-yn iach.) Rhyw awenol gyfrinach Ar raean bedd Gronwy bach.. Eira llaes oedd ger y lli,-eira can Ar y coed a'r llethri; Ond tlysach oedd eich tlws chwi Na'r gaenen fore'r geni. Mis o wên, mis o huno,-dyna oll O dan haul roed iddo; Huna tan y cnwd heno A than y graith yn y gro. Ond di-boen yw'r cariad bach,-nac wylwch,― Eich calon ŵyr bellach Mai ieuanc yw fyth mwyach, A daw o'r nef am dro'n iach! Q </poem><noinclude></noinclude> 1r6kurxhijesuzcee37o2kt46ta0qmp 104 87241 168335 2026-07-27T22:13:08Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "IEUAN, MAB MR. A MRS. EVAN JONES, BRYN'RODYN, LLAN, FFESTINIOG. Cofiwn y llanc eofn llon-ei rodiad A'i garedig droeon; Cynnydd ei dlws amcanion, Ei ddiwair fryd a'i ddewr fron. MR. DAVID HUMPHREY WILLIAMS, MAB MR. A MRS. D. WILLIAMS. CWMBOWYDD RD., BLAENAU FFESTINIOG. Carai ei wlad, carai lên-a'i loniant Oedd glynu wrth ddarllen; Os distaw yw ei awen, Cu i fil yw cofio'i wên. AR FEDDGIST DAFYDD WILLIAMS, PENSINGRUG, YM MYNWENT CAPEL... 168335 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>IEUAN, MAB MR. A MRS. EVAN JONES, BRYN'RODYN, LLAN, FFESTINIOG. Cofiwn y llanc eofn llon-ei rodiad A'i garedig droeon; Cynnydd ei dlws amcanion, Ei ddiwair fryd a'i ddewr fron. MR. DAVID HUMPHREY WILLIAMS, MAB MR. A MRS. D. WILLIAMS. CWMBOWYDD RD., BLAENAU FFESTINIOG. Carai ei wlad, carai lên-a'i loniant Oedd glynu wrth ddarllen; Os distaw yw ei awen, Cu i fil yw cofio'i wên. AR FEDDGIST DAFYDD WILLIAMS, PENSINGRUG, YM MYNWENT CAPEL HELYG. UN O BLANT DIWYGIAD '59 YDOEDD A BU'N WRESOG YN YR YSBRYD AR HYD EI OES. Hen wladwr annwyl ydoedd, a'i weddi'n Cyrhaeddyd y nefoedd; Ynni Duw'n ei enaid oedd, A nodd yr hen flynyddoedd. 74<noinclude></noinclude> a4ayrnl3fwe4x0oqcpinfsr6krenr31 168541 168335 2026-07-27T22:58:38Z AlwynapHuw 1710 168541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> IEUAN, MAB MR. A MRS. EVAN JONES, BRYN'RODYN, LLAN, FFESTINIOG. Cofiwn y llanc eofn llon-ei rodiad A'i garedig droeon; Cynnydd ei dlws amcanion, Ei ddiwair fryd a'i ddewr fron. MR. DAVID HUMPHREY WILLIAMS, MAB MR. A MRS. D. WILLIAMS. CWMBOWYDD RD., BLAENAU FFESTINIOG. Carai ei wlad, carai lên-a'i loniant Oedd glynu wrth ddarllen; Os distaw yw ei awen, Cu i fil yw cofio'i wên. AR FEDDGIST DAFYDD WILLIAMS, PENSINGRUG, YM MYNWENT CAPEL HELYG. UN O BLANT DIWYGIAD '59 YDOEDD A BU'N WRESOG YN YR YSBRYD AR HYD EI OES. Hen wladwr annwyl ydoedd, a'i weddi'n Cyrhaeddyd y nefoedd; Ynni Duw'n ei enaid oedd, A nodd yr hen flynyddoedd. 74<noinclude></noinclude> 7sfsp0641d5olchv8apa4j2dfmb7jmk 168567 168541 2026-07-27T23:04:33Z AlwynapHuw 1710 168567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> IEUAN, MAB MR. A MRS. EVAN JONES, BRYN'RODYN, LLAN, FFESTINIOG. Cofiwn y llanc eofn llon-ei rodiad A'i garedig droeon; Cynnydd ei dlws amcanion, Ei ddiwair fryd a'i ddewr fron. MR. DAVID HUMPHREY WILLIAMS, MAB MR. A MRS. D. WILLIAMS. CWMBOWYDD RD., BLAENAU FFESTINIOG. Carai ei wlad, carai lên-a'i loniant Oedd glynu wrth ddarllen; Os distaw yw ei awen, Cu i fil yw cofio'i wên. AR FEDDGIST DAFYDD WILLIAMS, PENSINGRUG, YM MYNWENT CAPEL HELYG. UN O BLANT DIWYGIAD '59 YDOEDD A BU'N WRESOG YN YR YSBRYD AR HYD EI OES. Hen wladwr annwyl ydoedd, a'i weddi'n Cyrhaeddyd y nefoedd; Ynni Duw'n ei enaid oedd, A nodd yr hen flynyddoedd. Q </poem><noinclude></noinclude> fhcfyrwe3v4ssrfqghk0djlioh6iu0a 104 87242 168336 2026-07-27T22:13:17Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BEDDARGRAFF Y PARCH. J. DAVIES, LLITHFAEN, YM MYNWENT CAPEL HELYG Da, was da er distewi-o'th gu lais, Mae'th glod drwy'r eglwysi; Erys dy genadwri, A gwerth d'oes ddiragrith di. BEDDARGRAFF Un Hoffus Cu oedd erioed, ac iddi-ryw wên bur Wnâi i bawb ei hoffi: Wedi'r boen a'r dihoeni, Pêr yw ei chân, purach hi. BEDDARGRAFF Hen Longwr 'Rhen longwr yn niwl angau-nid ofnai Yn y dyfnion donnau: Ai o for i dawel fae A'r heulwen ar ei hwyliau... 168336 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFF Y PARCH. J. DAVIES, LLITHFAEN, YM MYNWENT CAPEL HELYG Da, was da er distewi-o'th gu lais, Mae'th glod drwy'r eglwysi; Erys dy genadwri, A gwerth d'oes ddiragrith di. BEDDARGRAFF Un Hoffus Cu oedd erioed, ac iddi-ryw wên bur Wnâi i bawb ei hoffi: Wedi'r boen a'r dihoeni, Pêr yw ei chân, purach hi. BEDDARGRAFF Hen Longwr 'Rhen longwr yn niwl angau-nid ofnai Yn y dyfnion donnau: Ai o for i dawel fae A'r heulwen ar ei hwyliau. 75<noinclude></noinclude> 5e9nvnw7sxe5dvndm0evrj5c33gbwto 168542 168336 2026-07-27T22:58:45Z AlwynapHuw 1710 168542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF Y PARCH. J. DAVIES, LLITHFAEN, YM MYNWENT CAPEL HELYG Da, was da er distewi-o'th gu lais, Mae'th glod drwy'r eglwysi; Erys dy genadwri, A gwerth d'oes ddiragrith di. BEDDARGRAFF Un Hoffus Cu oedd erioed, ac iddi-ryw wên bur Wnâi i bawb ei hoffi: Wedi'r boen a'r dihoeni, Pêr yw ei chân, purach hi. BEDDARGRAFF Hen Longwr 'Rhen longwr yn niwl angau-nid ofnai Yn y dyfnion donnau: Ai o for i dawel fae A'r heulwen ar ei hwyliau. 75<noinclude></noinclude> juukx44d6smtd4hsu75vl2uiwxnzq08 168568 168542 2026-07-27T23:04:42Z AlwynapHuw 1710 168568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF Y PARCH. J. DAVIES, LLITHFAEN, YM MYNWENT CAPEL HELYG Da, was da er distewi-o'th gu lais, Mae'th glod drwy'r eglwysi; Erys dy genadwri, A gwerth d'oes ddiragrith di. BEDDARGRAFF Un Hoffus Cu oedd erioed, ac iddi-ryw wên bur Wnâi i bawb ei hoffi: Wedi'r boen a'r dihoeni, Pêr yw ei chân, purach hi. BEDDARGRAFF Hen Longwr 'Rhen longwr yn niwl angau-nid ofnai Yn y dyfnion donnau: Ai o for i dawel fae A'r heulwen ar ei hwyliau. Q </poem><noinclude></noinclude> l7ty2vykm8u8w87tiza9vo4pj5m11ca 104 87243 168337 2026-07-27T22:13:23Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BEDDARGRAFFIADAU GŴR DA Natur hynaws trwy'i wyneb-dywynnai, A diweniaith burdeb; Uniawn oedd, heb sen i neb, A geirda i'w gywirdeb. GWRAIG DDA Mawrygem hi o wragedd-rhyw Fair oedd O lwyr fryd a thuedd; A phwy ŵyr am ei phuredd, Na wlych o barch lwch ei bedd. GŴR A GWRAIG YM MYNWENT PENMORFA Ar Iesu eu pwys roesant,-yn Ei nerth Hyd nawn oes cerddasant; Oes o gysur gras gawsant- Melys eu hun, ddau syml sant. 76" 168337 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFFIADAU GŴR DA Natur hynaws trwy'i wyneb-dywynnai, A diweniaith burdeb; Uniawn oedd, heb sen i neb, A geirda i'w gywirdeb. GWRAIG DDA Mawrygem hi o wragedd-rhyw Fair oedd O lwyr fryd a thuedd; A phwy ŵyr am ei phuredd, Na wlych o barch lwch ei bedd. GŴR A GWRAIG YM MYNWENT PENMORFA Ar Iesu eu pwys roesant,-yn Ei nerth Hyd nawn oes cerddasant; Oes o gysur gras gawsant- Melys eu hun, ddau syml sant. 76<noinclude></noinclude> h75uql9hjemhrqo6uc5homo0fmgolol 168543 168337 2026-07-27T22:58:59Z AlwynapHuw 1710 168543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFFIADAU GŴR DA Natur hynaws trwy'i wyneb-dywynnai, A diweniaith burdeb; Uniawn oedd, heb sen i neb, A geirda i'w gywirdeb. GWRAIG DDA Mawrygem hi o wragedd-rhyw Fair oedd O lwyr fryd a thuedd; A phwy ŵyr am ei phuredd, Na wlych o barch lwch ei bedd. GŴR A GWRAIG YM MYNWENT PENMORFA Ar Iesu eu pwys roesant,-yn Ei nerth Hyd nawn oes cerddasant; Oes o gysur gras gawsant- Melys eu hun, ddau syml sant. 76<noinclude></noinclude> ionj5zsf1uynzspmwxq1glq3cmahlha 168569 168543 2026-07-27T23:04:49Z AlwynapHuw 1710 168569 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFFIADAU GŴR DA Natur hynaws trwy'i wyneb-dywynnai, A diweniaith burdeb; Uniawn oedd, heb sen i neb, A geirda i'w gywirdeb. GWRAIG DDA Mawrygem hi o wragedd-rhyw Fair oedd O lwyr fryd a thuedd; A phwy ŵyr am ei phuredd, Na wlych o barch lwch ei bedd. GŴR A GWRAIG YM MYNWENT PENMORFA Ar Iesu eu pwys roesant,-yn Ei nerth Hyd nawn oes cerddasant; Oes o gysur gras gawsant- Melys eu hun, ddau syml sant. Q </poem><noinclude></noinclude> qar3doy209kga8h9bmc2yxwtp91elao 104 87244 168338 2026-07-27T22:13:29Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ATEB EIFION WYN I ENGLYNION TRALLODUS CENNIN Cofio'r gwin, cofio'r gwenau-yr ydwyt, Ond rhedeg mae'r dagrau: Dihareb ing yw d'eiriau,- "Duw wnâi ddod a dwyn y ddau." Ond daw'r wawr, a Duw a rydd- d'anwyliaid Yn eu holau, gwybydd; Cei'r wên ieuanc o'r newydd, A gwên y fam-a digon fydd. 77 72" 168338 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ATEB EIFION WYN I ENGLYNION TRALLODUS CENNIN Cofio'r gwin, cofio'r gwenau-yr ydwyt, Ond rhedeg mae'r dagrau: Dihareb ing yw d'eiriau,- "Duw wnâi ddod a dwyn y ddau." Ond daw'r wawr, a Duw a rydd- d'anwyliaid Yn eu holau, gwybydd; Cei'r wên ieuanc o'r newydd, A gwên y fam-a digon fydd. 77 72<noinclude></noinclude> mfv8w0nt4u1zuzani0jw2lesyki9o5h 168544 168338 2026-07-27T22:59:11Z AlwynapHuw 1710 168544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ATEB EIFION WYN I ENGLYNION TRALLODUS CENNIN Cofio'r gwin, cofio'r gwenau-yr ydwyt, Ond rhedeg mae'r dagrau: Dihareb ing yw d'eiriau,- "Duw wnâi ddod a dwyn y ddau." Ond daw'r wawr, a Duw a rydd- d'anwyliaid Yn eu holau, gwybydd; Cei'r wên ieuanc o'r newydd, A gwên y fam-a digon fydd. 77 72<noinclude></noinclude> 5cdyt5q6xwsqzai5mz8e1ki4f9f0az0 168570 168544 2026-07-27T23:04:58Z AlwynapHuw 1710 168570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ATEB EIFION WYN I ENGLYNION TRALLODUS CENNIN Cofio'r gwin, cofio'r gwenau-yr ydwyt, Ond rhedeg mae'r dagrau: Dihareb ing yw d'eiriau,- "Duw wnâi ddod a dwyn y ddau." Ond daw'r wawr, a Duw a rydd- d'anwyliaid Yn eu holau, gwybydd; Cei'r wên ieuanc o'r newydd, A gwên y fam-a digon fydd. Q </poem><noinclude></noinclude> kgcwf2icj8kiebvc8oswvg8o77wpozv 104 87245 168339 2026-07-27T22:13:43Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168339 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87246 168340 2026-07-27T22:14:25Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|III.<br>HIR-A-THODDEIDIAU}}}} <br> <br> " 168340 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|III.<br>HIR-A-THODDEIDIAU}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> hwhyp5jrhr4iwga2e43ivkkuli8n9nz 104 87247 168341 2026-07-27T22:14:37Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168341 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87248 168342 2026-07-27T22:15:00Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y CORWYNT Ar ruthr penrhydd ymnŷdd trwy'r mynyddoedd, A'i gorn anynad a gryn y nennoedd; Casgl yn unllif bob llif o bellafoedd, A than ei fâr dolenna'r coedlannoedd: Ciliwch o'i flaen! Clywch ei floedd yn dyfod, A rhaeadr difrod ar dir a dyfroedd. Y GOLEUDY Tŵr yw yng ngoror deufor, er dofi Ehofndra hwylwyr o ddyfnder heli; O'i wyliol ynys teifl ei oleuni, Mewn Euroclydon-mewn awr caledi; Hyder llong yw'm mrwydr y lli,-i'w harbed, A... 168342 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y CORWYNT Ar ruthr penrhydd ymnŷdd trwy'r mynyddoedd, A'i gorn anynad a gryn y nennoedd; Casgl yn unllif bob llif o bellafoedd, A than ei fâr dolenna'r coedlannoedd: Ciliwch o'i flaen! Clywch ei floedd yn dyfod, A rhaeadr difrod ar dir a dyfroedd. Y GOLEUDY Tŵr yw yng ngoror deufor, er dofi Ehofndra hwylwyr o ddyfnder heli; O'i wyliol ynys teifl ei oleuni, Mewn Euroclydon-mewn awr caledi; Hyder llong yw'm mrwydr y lli,-i'w harbed, A'i lusern nodded fel seren iddi. 81<noinclude></noinclude> ksa8w5jo3jlp4pqd24itceris5rqbou 168545 168342 2026-07-27T22:59:32Z AlwynapHuw 1710 168545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y CORWYNT Ar ruthr penrhydd ymnŷdd trwy'r mynyddoedd, A'i gorn anynad a gryn y nennoedd; Casgl yn unllif bob llif o bellafoedd, A than ei fâr dolenna'r coedlannoedd: Ciliwch o'i flaen! Clywch ei floedd yn dyfod, A rhaeadr difrod ar dir a dyfroedd. Y GOLEUDY Tŵr yw yng ngoror deufor, er dofi Ehofndra hwylwyr o ddyfnder heli; O'i wyliol ynys teifl ei oleuni, Mewn Euroclydon-mewn awr caledi; Hyder llong yw'm mrwydr y lli,-i'w harbed, A'i lusern nodded fel seren iddi. 81<noinclude></noinclude> kbcs8yr01ue9ooebf6fhj379r4fk7t0 168571 168545 2026-07-27T23:07:37Z AlwynapHuw 1710 168571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c{{mawr|Y CORWYNT}}}} {{center block| <poem> Ar ruthr penrhydd ymnŷdd trwy'r mynyddoedd, A'i gorn anynad a gryn y nennoedd; Casgl yn unllif bob llif o bellafoedd, A than ei fâr dolenna'r coedlannoedd: Ciliwch o'i flaen! Clywch ei floedd yn dyfod, A rhaeadr difrod ar dir a dyfroedd. </poem> }} <br> ## aaa ## ## bbb ## {{center block| <poem> {{c{{mawr|Y GOLEUDY}}}} Tŵr yw yng ngoror deufor, er dofi Ehofndra hwylwyr o ddyfnder heli; O'i wyliol ynys teifl ei oleuni, Mewn Euroclydon-mewn awr caledi; Hyder llong yw'm mrwydr y lli,-i'w harbed, A'i lusern nodded fel seren iddi. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> bdcx6mcxqyvrtj7ob1n43p4x3ej9ii8 168572 168571 2026-07-27T23:08:43Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168572 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y CORWYNT}}}} {{center block| <poem> Ar ruthr penrhydd ymnŷdd trwy'r mynyddoedd, A'i gorn anynad a gryn y nennoedd; Casgl yn unllif bob llif o bellafoedd, A than ei fâr dolenna'r coedlannoedd: Ciliwch o'i flaen! Clywch ei floedd yn dyfod, A rhaeadr difrod ar dir a dyfroedd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{center block| <poem> {{c|{{mawr|Y GOLEUDY}}}} Tŵr yw yng ngoror deufor, er dofi Ehofndra hwylwyr o ddyfnder heli; O'i wyliol ynys teifl ei oleuni, Mewn Euroclydon-mewn awr caledi; Hyder llong yw'm mrwydr y lli,-i'w harbed, A'i lusern nodded fel seren iddi. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 7z0i3hs28w445diqpvl13zc1869ite4 168576 168572 2026-07-27T23:14:46Z AlwynapHuw 1710 168576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y CORWYNT}}}} {{center block| <poem> Ar ruthr penrhydd ymnŷdd trwy'r mynyddoedd, A'i gorn anynad a gryn y nennoedd; Casgl yn unllif bob llif o bellafoedd, A than ei fâr dolenna'r coedlannoedd: Ciliwch o'i flaen! Clywch ei floedd—yn dyfod, A rhaeadr difrod ar dir a dyfroedd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{center block| <poem> {{c|{{mawr|Y GOLEUDY}}}} Tŵr yw yng ngoror deufor, er dofi Ehofndra hwylwyr o ddyfnder heli; O'i wyliol ynys teifl ei oleuni, Mewn Euroclydon-mewn awr caledi; Hyder llong yw'm mrwydr y lli,—i'w harbed, A'i lusern nodded fel seren iddi. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> o7u362frja2bc5prxlwjmn1mhfzk40d 104 87249 168343 2026-07-27T22:15:08Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y RHAEADR I Yn nhroed Eryri mae Rhaeadr ariant, Yn adfail gwynwawr ymdeifl i'w geunant; Cwymp yn fyddarol, ferwol lifeiriant, O gylch ei gunnog luwch o ogoniant! Yn gandryll bistyll i bant-rhed y dŵr, A hoelia dremiwr i weld ei ramant! II Raeadr ewynfawr! daw'n null y cewri, Ar ruthr i waered o groth Eryri; Clyw ei gynnwrf yn llamu'r clogwyni― Canmwy ei daran acw'n ymdorri! Loywdra chwyrn fel drych oerni,-ca'i Grëwr Aml addolwr yn ym... 168343 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y RHAEADR I Yn nhroed Eryri mae Rhaeadr ariant, Yn adfail gwynwawr ymdeifl i'w geunant; Cwymp yn fyddarol, ferwol lifeiriant, O gylch ei gunnog luwch o ogoniant! Yn gandryll bistyll i bant-rhed y dŵr, A hoelia dremiwr i weld ei ramant! II Raeadr ewynfawr! daw'n null y cewri, Ar ruthr i waered o groth Eryri; Clyw ei gynnwrf yn llamu'r clogwyni― Canmwy ei daran acw'n ymdorri! Loywdra chwyrn fel drych oerni,-ca'i Grëwr Aml addolwr yn ymyl ei ddyli'. 82<noinclude></noinclude> p8s1x8hela1tobp1uq6a0mxxu5swv5i 168546 168343 2026-07-27T22:59:41Z AlwynapHuw 1710 168546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Y RHAEADR I Yn nhroed Eryri mae Rhaeadr ariant, Yn adfail gwynwawr ymdeifl i'w geunant; Cwymp yn fyddarol, ferwol lifeiriant, O gylch ei gunnog luwch o ogoniant! Yn gandryll bistyll i bant-rhed y dŵr, A hoelia dremiwr i weld ei ramant! II Raeadr ewynfawr! daw'n null y cewri, Ar ruthr i waered o groth Eryri; Clyw ei gynnwrf yn llamu'r clogwyni― Canmwy ei daran acw'n ymdorri! Loywdra chwyrn fel drych oerni,-ca'i Grëwr Aml addolwr yn ymyl ei ddyli'. 82<noinclude></noinclude> 3ulwp74cnxf2j77yl635ujyn61dkk7s 168573 168546 2026-07-27T23:10:24Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y RHAEADR}}}} {{center block| <poem> {{bwlch|8em}}I Yn nhroed Eryri mae Rhaeadr ariant, Yn adfail gwynwawr ymdeifl i'w geunant; Cwymp yn fyddarol, ferwol lifeiriant, O gylch ei gunnog luwch o ogoniant! Yn gandryll bistyll i bant-rhed y dŵr, A hoelia dremiwr i weld ei ramant! {{bwlch|8em}}II Raeadr ewynfawr! daw'n null y cewri, Ar ruthr i waered o groth Eryri; Clyw ei gynnwrf yn llamu'r clogwyni― Canmwy ei daran acw'n ymdorri! Loywdra chwyrn fel drych oerni,-ca'i Grëwr Aml addolwr yn ymyl ei ddyli'. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 1912o3ukgc2kcn3ybnt280nci86atpc 168575 168573 2026-07-27T23:13:58Z AlwynapHuw 1710 168575 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y RHAEADR}}}} {{center block| <poem> {{bwlch|8em}}I Yn nhroed Eryri mae Rhaeadr ariant, Yn adfail gwynwawr ymdeifl i'w geunant; Cwymp yn fyddarol, ferwol lifeiriant, O gylch ei gunnog luwch o ogoniant! Yn gandryll bistyll i bant—rhed y dŵr, A hoelia dremiwr i weld ei ramant! {{bwlch|8em}}II Raeadr ewynfawr! daw'n null y cewri, Ar ruthr i waered o groth Eryri; Clyw ei gynnwrf yn llamu'r clogwyni― Canmwy ei daran acw'n ymdorri! Loywdra chwyrn fel drych oerni,—ca'i Grëwr Aml addolwr yn ymyl ei ddyli'. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> f1xfyzpv8v0mt9xbp5wj0ht79vlqdu9 104 87250 168344 2026-07-27T22:15:17Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ANGOR Yn noddfâu unnos, yn hedd hafanau, Angor ollyngir-gyfryngwr llongau: Cyhyrog lynydd yw ger creiglannau, Rhwymyn ystorom yn nhaw isterau: Wyll nos, a'r llyw yn eisiau,-ei gryfdwr Yw angen llongwr yng nghenlli angau! MIS GORFFENNAF (Wrth rodianna ar y Morfa Mawr yn adeg y Rhyfel.) Henffych Orffennaf, mis mêl yr hafau, Mwyth yw dy anadl a phle mae'th donnau? Mwyn ydyw aros yma'n dy weiriau A gweled cywain golud y caeau, Am hafnos... 168344 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ANGOR Yn noddfâu unnos, yn hedd hafanau, Angor ollyngir-gyfryngwr llongau: Cyhyrog lynydd yw ger creiglannau, Rhwymyn ystorom yn nhaw isterau: Wyll nos, a'r llyw yn eisiau,-ei gryfdwr Yw angen llongwr yng nghenlli angau! MIS GORFFENNAF (Wrth rodianna ar y Morfa Mawr yn adeg y Rhyfel.) Henffych Orffennaf, mis mêl yr hafau, Mwyth yw dy anadl a phle mae'th donnau? Mwyn ydyw aros yma'n dy weiriau A gweled cywain golud y caeau, Am hafnos heb ddim ofnau-am loniant Disyml lwyddiant lle nad oes ymladdau. 333 83<noinclude></noinclude> jvqkii5b82xyt7j4urjbnj4e9xvc2ae 168547 168344 2026-07-27T22:59:51Z AlwynapHuw 1710 168547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ANGOR Yn noddfâu unnos, yn hedd hafanau, Angor ollyngir-gyfryngwr llongau: Cyhyrog lynydd yw ger creiglannau, Rhwymyn ystorom yn nhaw isterau: Wyll nos, a'r llyw yn eisiau,-ei gryfdwr Yw angen llongwr yng nghenlli angau! MIS GORFFENNAF (Wrth rodianna ar y Morfa Mawr yn adeg y Rhyfel.) Henffych Orffennaf, mis mêl yr hafau, Mwyth yw dy anadl a phle mae'th donnau? Mwyn ydyw aros yma'n dy weiriau A gweled cywain golud y caeau, Am hafnos heb ddim ofnau-am loniant Disyml lwyddiant lle nad oes ymladdau. 333 83<noinclude></noinclude> 2h464lns6cfbwvdl9wy08x64pcv91jd 168574 168547 2026-07-27T23:13:26Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ANGOR}}}} {{center block| <poem> Yn noddfâu unnos, yn hedd hafanau, Angor ollyngir—gyfryngwr llongau: Cyhyrog lynydd yw ger creiglannau, Rhwymyn ystorom yn nhaw isterau: Wyll nos, a'r llyw yn eisiau,—ei gryfdwr Yw angen llongwr yng nghenlli angau! </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|MIS GORFFENNAF}}<br>(Wrth rodianna ar y Morfa Mawr yn adeg y Rhyfel.)}} {{center block| <poem> Henffych Orffennaf, mis mêl yr hafau, Mwyth yw dy anadl a phle mae'th donnau? Mwyn ydyw aros yma'n dy weiriau A gweled cywain golud y caeau, Am hafnos heb ddim ofnau—am loniant Disyml lwyddiant lle nad oes ymladdau. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 6w6kpm71y5dyuveoemtfgep7udo2iws 104 87251 168345 2026-07-27T22:15:24Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "SYR HUGH OWEN O'i gyfodiad, i'w wlad bu'n weledydd A'i lafur erddi hyd leufer hwyrddydd; Ei ysol lewder ddeffroes aelwydydd A hewyd cenedl i groesgad cynnydd; Arweinydd oes, seren ddydd-dysg a llên,- Mawrhawn Hugh Owen,-tad Cymru Newydd. STEPHEN EVANS Gloyw fu'i arfau, glew fu ei eurfin,- Ei ail ni feddem ar flaen y fyddin; Rhoes, er yn alltud, o'i olud dilin, O'i god a'i gariad, i godi gwerin; Rhoes aur oes yn drysor in,-pwy na châr... 168345 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>SYR HUGH OWEN O'i gyfodiad, i'w wlad bu'n weledydd A'i lafur erddi hyd leufer hwyrddydd; Ei ysol lewder ddeffroes aelwydydd A hewyd cenedl i groesgad cynnydd; Arweinydd oes, seren ddydd-dysg a llên,- Mawrhawn Hugh Owen,-tad Cymru Newydd. STEPHEN EVANS Gloyw fu'i arfau, glew fu ei eurfin,- Ei ail ni feddem ar flaen y fyddin; Rhoes, er yn alltud, o'i olud dilin, O'i god a'i gariad, i godi gwerin; Rhoes aur oes yn drysor in,-pwy na châr Ei hir rawd lachar i'w hwyr dilychwin? 84<noinclude></noinclude> k25fb8ba5hsdnrdqp4tprcimv1c4j77 168548 168345 2026-07-27T22:59:59Z AlwynapHuw 1710 168548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> SYR HUGH OWEN O'i gyfodiad, i'w wlad bu'n weledydd A'i lafur erddi hyd leufer hwyrddydd; Ei ysol lewder ddeffroes aelwydydd A hewyd cenedl i groesgad cynnydd; Arweinydd oes, seren ddydd-dysg a llên,- Mawrhawn Hugh Owen,-tad Cymru Newydd. STEPHEN EVANS Gloyw fu'i arfau, glew fu ei eurfin,- Ei ail ni feddem ar flaen y fyddin; Rhoes, er yn alltud, o'i olud dilin, O'i god a'i gariad, i godi gwerin; Rhoes aur oes yn drysor in,-pwy na châr Ei hir rawd lachar i'w hwyr dilychwin? 84<noinclude></noinclude> eqkvar1t4kml966bsui7u9tnza7vpyo 168577 168548 2026-07-27T23:16:54Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR HUGH OWEN}}}} {{center block| <poem> O'i gyfodiad, i'w wlad bu'n weledydd A'i lafur erddi hyd leufer hwyrddydd; Ei ysol lewder ddeffroes aelwydydd A hewyd cenedl i groesgad cynnydd; Arweinydd oes, seren ddydd—dysg a llên,— Mawrhawn Hugh Owen,—tad Cymru Newydd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|STEPHEN EVANS}}}} {{center block| <poem> Gloyw fu'i arfau, glew fu ei eurfin,— Ei ail ni feddem ar flaen y fyddin; Rhoes, er yn alltud, o'i olud dilin, O'i god a'i gariad, i godi gwerin; Rhoes aur oes yn drysor in,—pwy na châr Ei hir rawd lachar i'w hwyr dilychwin? </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 5e8f0ehrfz8asw48wd6r5jyu6p6b9oe 104 87252 168346 2026-07-27T22:15:31Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "SYR LEWIS MORRIS Gymro eneiniog! mor wyn ei hanes, Mor ber-anogol, mor bur ei neges; Ei gân fwyn-ganai fel Gwen fin-gynnes,- Effro freuddwydiwr a phrifardd Hades. Ei delyn oedd hudoles, fardd Rhamant Odlai ei fawldant mewn dylif heuldes. W. CADWALADR DAVIES Oreugwr annwyl fawrygai'r heniaith, O ddysg oleubwyll, o ddisigl obaith; Wele bu'n eiriol â'i bin a'i araith O du ein haddysg, a'i fryd yn oddaith; Er marw ym more'i waith, ei wla... 168346 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>SYR LEWIS MORRIS Gymro eneiniog! mor wyn ei hanes, Mor ber-anogol, mor bur ei neges; Ei gân fwyn-ganai fel Gwen fin-gynnes,- Effro freuddwydiwr a phrifardd Hades. Ei delyn oedd hudoles, fardd Rhamant Odlai ei fawldant mewn dylif heuldes. W. CADWALADR DAVIES Oreugwr annwyl fawrygai'r heniaith, O ddysg oleubwyll, o ddisigl obaith; Wele bu'n eiriol â'i bin a'i araith O du ein haddysg, a'i fryd yn oddaith; Er marw ym more'i waith, ei wlad friw A wêl o glodwiw elw'i galedwaith. 85<noinclude></noinclude> 1feiwen7gy1yu6eb6vcbv33mccfarti 168549 168346 2026-07-27T23:00:06Z AlwynapHuw 1710 168549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> SYR LEWIS MORRIS Gymro eneiniog! mor wyn ei hanes, Mor ber-anogol, mor bur ei neges; Ei gân fwyn-ganai fel Gwen fin-gynnes,- Effro freuddwydiwr a phrifardd Hades. Ei delyn oedd hudoles, fardd Rhamant Odlai ei fawldant mewn dylif heuldes. W. CADWALADR DAVIES Oreugwr annwyl fawrygai'r heniaith, O ddysg oleubwyll, o ddisigl obaith; Wele bu'n eiriol â'i bin a'i araith O du ein haddysg, a'i fryd yn oddaith; Er marw ym more'i waith, ei wlad friw A wêl o glodwiw elw'i galedwaith. 85<noinclude></noinclude> mflwpnv41g0wjeg7ax08tfx8vg99a0c 168578 168549 2026-07-27T23:20:47Z AlwynapHuw 1710 168578 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR LEWIS MORRIS}}}} {{center block| <poem> Gymro eneiniog! mor wyn ei hanes, Mor ber—anogol, mor bur ei neges; Ei gân fwyn—ganai fel Gwen fin—gynnes,— Effro freuddwydiwr a phrifardd Hades. Ei delyn oedd hudoles, fardd Rhamant Odlai ei fawldant mewn dylif heuldes. </poem> }} <br> ## aaa ## ## bbb ## {{c|{{mawr|W. CADWALADR DAVIES}}}} {{center block| <poem> Oreugwr annwyl fawrygai'r heniaith, O ddysg oleubwyll, o ddisigl obaith; Wele bu'n eiriol â'i bin a'i araith O du ein haddysg, a'i fryd yn oddaith; Er marw ym more'i waith, ei wlad friw A wêl o glodwiw elw'i galedwaith. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 0y1koge7k3117nod22u209b6dlo25sm 168583 168578 2026-07-27T23:22:54Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR LEWIS MORRIS}}}} {{center block| <poem> Gymro eneiniog! mor wyn ei hanes, Mor ber—anogol, mor bur ei neges; Ei gân fwyn—ganai fel Gwen fin—gynnes,— Effro freuddwydiwr a phrifardd Hades. Ei delyn oedd hudoles, fardd Rhamant Odlai ei fawldant mewn dylif heuldes. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|W. CADWALADR DAVIES}}}} {{center block| <poem> Oreugwr annwyl fawrygai'r heniaith, O ddysg oleubwyll, o ddisigl obaith; Wele bu'n eiriol â'i bin a'i araith O du ein haddysg, a'i fryd yn oddaith; Er marw ym more'i waith, ei wlad friw A wêl o glodwiw elw'i galedwaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> dvsaw7wv08m0xhpdgeczvp71rlvfiz9 168590 168583 2026-07-27T23:27:40Z AlwynapHuw 1710 168590 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR LEWIS MORRIS}}}} {{center block| <poem> Gymro eneiniog! mor wyn ei hanes, Mor ber—anogol, mor bur ei neges; Ei gân fwyn—ganai fel Gwen fin-gynnes,— Effro freuddwydiwr a phrifardd Hades. Ei delyn oedd hudoles, fardd Rhamant Odlai ei fawldant mewn dylif heuldes. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|W. CADWALADR DAVIES}}}} {{center block| <poem> Oreugwr annwyl fawrygai'r heniaith, O ddysg oleubwyll, o ddisigl obaith; Wele bu'n eiriol â'i bin a'i araith O du ein haddysg, a'i fryd yn oddaith; Er marw ym more'i waith,—ei wlad friw A wêl o glodwiw elw'i galedwaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> qzuhkjnskjqb4cp6dsfp5somfhz45lf 104 87253 168347 2026-07-27T22:15:46Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD") Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,-â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. JOHN AMBROSE LLOYD A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n p... 168347 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD") Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,-â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. JOHN AMBROSE LLOYD A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau-oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau. 98 86<noinclude></noinclude> hbgshqbpb3hmq2y2qqacp9donlkjdze 168550 168347 2026-07-27T23:00:15Z AlwynapHuw 1710 168550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD") Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,-â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. JOHN AMBROSE LLOYD A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau-oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau. 98 86<noinclude></noinclude> 40itbd6p8zb81l2zq7uarfuzrva7gpj 168579 168550 2026-07-27T23:21:17Z AlwynapHuw 1710 168579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD") Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,-â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. {{c|{{mawr|JOHN AMBROSE LLOYD A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau-oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau. 98 86<noinclude></noinclude> bf3enitrrlhmzh6ydalyknlfaigh7ah 168584 168579 2026-07-27T23:24:04Z AlwynapHuw 1710 168584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD")}}}} {{center block| <poem> Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,-â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. {{c|{{mawr|JOHN AMBROSE LLOYD}}}} {{center block| <poem> A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau-oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau. 98 86<noinclude></noinclude> eyf1gzt49lfqzh6buaot4rqahxg97mz 168591 168584 2026-07-27T23:28:41Z AlwynapHuw 1710 168591 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD")}}}} {{center block| <poem> Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,—â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. {{c|{{mawr|JOHN AMBROSE LLOYD}}}} {{center block| <poem> A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau—oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau.<noinclude></noinclude> 438jpv6c3tq58iqze6u7ubeejdzxgtd 168604 168591 2026-07-27T23:35:05Z AlwynapHuw 1710 168604 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD")}}}} {{center block| <poem> Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,—â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|JOHN AMBROSE LLOYD}}}} {{center block| <poem> A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau—oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> pxjlha1w7x4tpidteqc810tnuwx6o5k 168613 168604 2026-07-27T23:39:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168613 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|JOHN GRIFFITH ("Y GOHEBYDD")}}}} {{center block| <poem> Oracl y werin â'i bin a'i bennod, Huawdl a difyr blaid hawl a defod; Enw byth-annwyl tra fo'n bythynnod Fydd i'n Gohebydd, brif ddewin gwybod; Bu'n rhiniwr, bu'n ŵr hynod,—â'i swyn tros Aelwyd gaeafnos ei wlad a'i gyfnod. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|JOHN AMBROSE LLOYD}}}} {{center block| <poem> A phuraidd dân cyffyrddwyd ei enau, Aeth ein caniadaeth â'i ieuainc nwydau; A'i huawdl, wiwdlws, ysbrydol odlau Erys yn drysor i saint yr oesau; A'i ganu pur dug i'n pau—oes euraid: Anadlwyd enaid cenedl i'w donau. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> jfafpg2v9xwu9wwf5r6bq5xblfkit8j 104 87254 168348 2026-07-27T22:15:53Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "SYR HENRY JONES Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. MABON Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid... 168348 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>SYR HENRY JONES Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. MABON Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. 87<noinclude></noinclude> p034nzskv054c7hllm2fk0xaksohjcp 168551 168348 2026-07-27T23:00:22Z AlwynapHuw 1710 168551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> SYR HENRY JONES Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. MABON Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. 87<noinclude></noinclude> h6iolwrpehvp7qymh8rkcawru0lpedb 168580 168551 2026-07-27T23:21:34Z AlwynapHuw 1710 168580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR HENRY JONES Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. {{c|{{mawr|MABON Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. 87<noinclude></noinclude> 9yzdyhsmaef48nir1ngbr6fgu6kkcg9 168585 168580 2026-07-27T23:24:39Z AlwynapHuw 1710 168585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR HENRY JONES}}}} {{center block| <poem> Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. {{c|{{mawr|MABON}}}} {{center block| <poem> Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. 87<noinclude></noinclude> am78onpw1cjpzx45f0vpf6ngt05fp3r 168605 168585 2026-07-27T23:35:14Z AlwynapHuw 1710 168605 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR HENRY JONES}}}} {{center block| <poem> Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|MABON}}}} {{center block| <poem> Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> evmnbe84doyw0w85ldyvysrnt0e4n76 168614 168605 2026-07-27T23:39:40Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168614 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|SYR HENRY JONES}}}} {{center block| <poem> Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|MABON}}}} {{center block| <poem> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon-delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 37vzdf5aa1abzfso86enri8fep1tepd 104 87255 168349 2026-07-27T22:16:02Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ARGLWYDD RHONDDA Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd-brad estron- Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. YR ATHRO POWEL Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,-... 168349 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ARGLWYDD RHONDDA Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd-brad estron- Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. YR ATHRO POWEL Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,-gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. 88 88<noinclude></noinclude> 2ulmtx94ye047s6v1b7d621z5hs7kc4 168552 168349 2026-07-27T23:00:30Z AlwynapHuw 1710 168552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> ARGLWYDD RHONDDA Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd-brad estron- Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. YR ATHRO POWEL Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,-gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. 88 88<noinclude></noinclude> broj9ksy959dinp0qa2lbzjzvwxaqjn 168581 168552 2026-07-27T23:21:52Z AlwynapHuw 1710 168581 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ARGLWYDD RHONDDA Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd-brad estron- Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. {{c|{{mawr|YR ATHRO POWEL Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,-gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. 88 88<noinclude></noinclude> ay9p12q4xoako8biy2x1rw1gegnvypa 168586 168581 2026-07-27T23:25:09Z AlwynapHuw 1710 168586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ARGLWYDD RHONDDA}}}} {{center block| <poem> Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd-brad estron- Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. {{c|{{mawr|YR ATHRO POWEL}}}} {{center block| <poem> Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,-gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. 88 88<noinclude></noinclude> 1p8of7t9cm34ktjjjnf8hvm3cwbkplz 168592 168586 2026-07-27T23:29:07Z AlwynapHuw 1710 168592 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ARGLWYDD RHONDDA}}}} {{center block| <poem> Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd—brad estron— Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. {{c|{{mawr|YR ATHRO POWEL}}}} {{center block| <poem> Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,—gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. 88 88<noinclude></noinclude> ejm4x7slkchtgbmrb6kftcr9vgitbys 168606 168592 2026-07-27T23:35:25Z AlwynapHuw 1710 168606 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ARGLWYDD RHONDDA}}}} {{center block| <poem> Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd—brad estron— Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|YR ATHRO POWEL}}}} {{center block| <poem> Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,—gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> lezs0q63m0skr0w8r5l86jpteopg61j 168615 168606 2026-07-27T23:40:22Z AlwynapHuw 1710 168615 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ARGLWYDD RHONDDA}}}} {{center block| <poem> Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd—brad estron— Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|YR ATHRO POWEL}}}} {{center block| <poem> Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,—gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 7ov3c7tql34pnhiolbgqp7nw5lqball 168714 168615 2026-07-28T01:10:52Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168714 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ARGLWYDD RHONDDA}}}} {{center block| <poem> Arwr diwydiant bro'r Deau ydoedd, A phery ei enw tra fo'n dyffrynnoedd: Pwy'n hafal ei nerth a'i ymadferthoedd Ym mraw'r camwri awr cau y moroedd? Ein nawdd fu ym mlynyddoedd—brad estron— Parthwr y maelion, porthwr y miloedd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|YR ATHRO POWEL}}}} {{center block| <poem> Oesau a'i geilw yn dad ac ysgolor Gloyw yn ei gangen, golau'n ei gyngor: Carai'n hiaith fawrglod â serch priodor, A chwiliai trosom ei llychlyd drysor: Oes hir roddes i'r wyddor,—gan fawrhau Llafar ei dadau mewn llafur didor. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> cr0p6ob96tujcm1tuxpfo234okh3kcv 104 87256 168350 2026-07-27T22:16:08Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "DR. PARRY (Pencerdd America) Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd-cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;-yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905. 89" 168350 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>DR. PARRY (Pencerdd America) Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd-cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;-yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905. 89<noinclude></noinclude> sgrrgo2qzqrwdxhzfqfqnjcdged7q24 168553 168350 2026-07-27T23:00:40Z AlwynapHuw 1710 168553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> DR. PARRY (Pencerdd America) Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd-cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;-yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905. 89<noinclude></noinclude> 8xyzeiw3xy7i0jkvl8c91yy8qbs9eh8 168582 168553 2026-07-27T23:22:23Z AlwynapHuw 1710 168582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DR. PARRY<br>}}(Pencerdd America)}} Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd-cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;-yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905.<noinclude></noinclude> 3im8nqo9fa0et7nvwslowlx7q9k0ns7 168587 168582 2026-07-27T23:25:34Z AlwynapHuw 1710 168587 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DR. PARRY<br>}}(Pencerdd America)}} {{center block| <poem> Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd-cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;-yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905.<noinclude></noinclude> iauk41aeolmfdwt9ej2kvz4i1aqxrvp 168593 168587 2026-07-27T23:29:21Z AlwynapHuw 1710 168593 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DR. PARRY<br>}}(Pencerdd America)}} {{center block| <poem> Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd—cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;—yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905.<noinclude></noinclude> rvranjzo6px0vi34xrkja4av7cuzqkx 168607 168593 2026-07-27T23:35:39Z AlwynapHuw 1710 168607 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DR. PARRY<br>}}(Pencerdd America)}} {{center block| <poem> Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd—cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;—yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 51vdi67sxvnxo0n9xmtzfvxaaio4uu8 168616 168607 2026-07-27T23:40:36Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168616 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DR. PARRY<br>}}(Pencerdd America)}} {{center block| <poem> Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd—cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;—yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> nedqhv6h4cifmjkq7p4pv17zxqiqcse 104 87257 168351 2026-07-27T22:16:16Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "WATCYN WYN I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,- O gân byrlymiai,-gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,-am dano Hiraetha gwenfro,-fardd ffraeth y Gwynfryn. II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lo... 168351 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>WATCYN WYN I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,- O gân byrlymiai,-gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,-am dano Hiraetha gwenfro,-fardd ffraeth y Gwynfryn. II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,-eilun y Deau. III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan-ŵyr fawrhau Lleufer ei emau-tra llifo'r Aman. 96 90<noinclude></noinclude> kzvqo4cqfynk8kox63prw8mshj1wdmx 168554 168351 2026-07-27T23:00:46Z AlwynapHuw 1710 168554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> WATCYN WYN I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,- O gân byrlymiai,-gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,-am dano Hiraetha gwenfro,-fardd ffraeth y Gwynfryn. II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,-eilun y Deau. III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan-ŵyr fawrhau Lleufer ei emau-tra llifo'r Aman. 96 90<noinclude></noinclude> 112ayqb8ffpl7z2kjpbswt9l4syr5eh 168588 168554 2026-07-27T23:25:59Z AlwynapHuw 1710 168588 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,- O gân byrlymiai,-gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,-am dano Hiraetha gwenfro,-fardd ffraeth y Gwynfryn. II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,-eilun y Deau. III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan-ŵyr fawrhau Lleufer ei emau-tra llifo'r Aman. 96 90<noinclude></noinclude> 7188tyiq1ivygtvga51j0mun6dz90ot 168594 168588 2026-07-27T23:29:35Z AlwynapHuw 1710 168594 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,— O gân byrlymiai,—gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,—am dano Hiraetha gwenfro,—fardd ffraeth y Gwynfryn. II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,—eilun y Deau. III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan—ŵyr fawrhau Lleufer ei emau—tra llifo'r Aman. 96 90<noinclude></noinclude> 156ejjj6zy43j988lxyvfmpifwab0nf 168599 168594 2026-07-27T23:33:29Z AlwynapHuw 1710 168599 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,— O gân byrlymiai,—gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,—am dano Hiraetha gwenfro,—fardd ffraeth y Gwynfryn. II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,—eilun y Deau. III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan—ŵyr fawrhau Lleufer ei emau—tra llifo'r Aman. 96 90<noinclude></noinclude> brahcxn81xbbvc7nv680wm41mlit5jj 168608 168599 2026-07-27T23:36:27Z AlwynapHuw 1710 168608 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> {{bwlch|8em}}I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,— O gân byrlymiai,—gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,—am dano Hiraetha gwenfro,—fardd ffraeth y Gwynfryn. {{bwlch|8em}}II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,—eilun y Deau. {{bwlch|8em}}III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan—ŵyr fawrhau Lleufer ei emau—tra llifo'r Aman. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> d0gzbyk5lib94wlx8k18bzt5wsvwxx3 168617 168608 2026-07-27T23:41:06Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168617 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> {{bwlch|8em}}I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,— O gân byrlymiai,—gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,—am dano Hiraetha gwenfro,—fardd ffraeth y Gwynfryn. {{bwlch|8em}}II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,—eilun y Deau. {{bwlch|8em}}III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan—ŵyr fawrhau Lleufer ei emau—tra llifo'r Aman. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> tn0lj3iwwj4muxiq6k6xd4wh9riwc21 104 87258 168352 2026-07-27T22:16:33Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "LLAWDDEN Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. DEWI OGWEN Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i... 168352 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLAWDDEN Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. DEWI OGWEN Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. 91<noinclude></noinclude> lkxqa7nhlcfrmqhsd5u8w8zsbr82meh 168555 168352 2026-07-27T23:00:54Z AlwynapHuw 1710 168555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> LLAWDDEN Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. DEWI OGWEN Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. 91<noinclude></noinclude> 6jm181w3bmh1uu63q2vsfikni5ky769 168589 168555 2026-07-27T23:26:34Z AlwynapHuw 1710 168589 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. 91<noinclude></noinclude> ljadwir9y58k1qsfwwvyipdb2zgb1fw 168600 168589 2026-07-27T23:33:41Z AlwynapHuw 1710 168600 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. {{c|{{mawr|DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. 91<noinclude></noinclude> nyjiu78j5fkaq2b5zgf3eonp9utkxle 168609 168600 2026-07-27T23:36:42Z AlwynapHuw 1710 168609 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> fjismirebmm2ipnfmb5wik2bzkoz7jk 168618 168609 2026-07-27T23:41:35Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168618 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> c1hox5b641v4l2suv3r7mtney9wmzpk 104 87259 168353 2026-07-27T22:17:13Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn-bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,-a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. PRIOD IOLO CAERNARFON Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni:... 168353 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn-bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,-a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. PRIOD IOLO CAERNARFON Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni: Hardd o foes i'w Bardd fu hi,-rhodd y nef, Cymar ei haddef,-tâl Cymru iddi. 92<noinclude></noinclude> fjg0hsknhn1lqrf9qwppo4wwcvclvdd 168556 168353 2026-07-27T23:01:03Z AlwynapHuw 1710 168556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn-bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,-a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. PRIOD IOLO CAERNARFON Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni: Hardd o foes i'w Bardd fu hi,-rhodd y nef, Cymar ei haddef,-tâl Cymru iddi. 92<noinclude></noinclude> 9gi09qdymq25uveo7xg0s83zt56zbtg 168596 168556 2026-07-27T23:31:45Z AlwynapHuw 1710 168596 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES}}}} {{center block| <poem> Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn—bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,—a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. PRIOD IOLO CAERNARFON}}}} {{center block| <poem> Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni: Hardd o foes i'w Bardd fu hi,—rhodd y nef, Cymar ei haddef,—tâl Cymru iddi. 92<noinclude></noinclude> md4h5ayg5ykmwz7maxcbmd2c9g9lhm2 168601 168596 2026-07-27T23:33:56Z AlwynapHuw 1710 168601 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES}}}} {{center block| <poem> Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn—bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,—a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. {{c|{{mawr|PRIOD IOLO CAERNARFON}}}} {{center block| <poem> Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni: Hardd o foes i'w Bardd fu hi,—rhodd y nef, Cymar ei haddef,—tâl Cymru iddi. 92<noinclude></noinclude> entnijifty1jdnv1pgmy3hfixtxi5d1 168610 168601 2026-07-27T23:36:52Z AlwynapHuw 1710 168610 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES}}}} {{center block| <poem> Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn—bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,—a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|PRIOD IOLO CAERNARFON}}}} {{center block| <poem> Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni: Hardd o foes i'w Bardd fu hi,—rhodd y nef, Cymar ei haddef,—tâl Cymru iddi. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 3392s4tv6s3aeekjag6n21y9gsuz9qn 168619 168610 2026-07-27T23:41:55Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168619 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF I'R DIWEDDAR MR. JOSEPH JONES}}}} {{center block| <poem> Hoff oedd a hynaws: bro goffâ'i ddoniau, Ei wyneb llariaidd a'i ddyfn—bwyll eiriau: Carai geinedd, llais mawl ac organau, A thân y teimlad ym mhyrth ein temlau: Ei nef oedd ein cymanfâu,—a dibaid Swynid ei enaid gan dlysion donau. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|PRIOD IOLO CAERNARFON}}}} {{center block| <poem> Hiraeth ddaw'n don wrth onid ei henwi, A chlod rhianedd i'w chêl dirioni; Erys ei hanes yn win gras inni, Ei symledd hynaws a'i haml ddaioni: Hardd o foes i'w Bardd fu hi,—rhodd y nef, Cymar ei haddef,—tâl Cymru iddi. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> mijf3cuhapx5zaq0r0qwfo6a0n3m3mf 104 87260 168354 2026-07-27T22:17:25Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "BEDDARGRAFF MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. BEDDARGRAFF MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n... 168354 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFF MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. BEDDARGRAFF MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n ddoethawr inni; Un oedd o anian lawn o ddaioni, I'w dref a'i enwad yn di-dwrf weini: Ba orchwyl haws na'i berchi-cau mewn bedd Ei bwyll a'i haeledd bruddhâi Bwllheli. 93 93<noinclude></noinclude> tov1lyp1tkaedki8cezn0f3oounjcm7 168557 168354 2026-07-27T23:01:09Z AlwynapHuw 1710 168557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> BEDDARGRAFF MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT. Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. BEDDARGRAFF MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n ddoethawr inni; Un oedd o anian lawn o ddaioni, I'w dref a'i enwad yn di-dwrf weini: Ba orchwyl haws na'i berchi-cau mewn bedd Ei bwyll a'i haeledd bruddhâi Bwllheli. 93 93<noinclude></noinclude> mum7sq6dd331h84ycgt0c4ct57ja6u5 168597 168557 2026-07-27T23:32:15Z AlwynapHuw 1710 168597 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>BEDDARGRAFF}} MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT.}} {{center block| <poem> Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. BEDDARGRAFF MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n ddoethawr inni; Un oedd o anian lawn o ddaioni, I'w dref a'i enwad yn di-dwrf weini: Ba orchwyl haws na'i berchi-cau mewn bedd Ei bwyll a'i haeledd bruddhâi Bwllheli. 93 93<noinclude></noinclude> 7buednnwl2lc6gvbv2317dmw0bgvqir 168602 168597 2026-07-27T23:34:18Z AlwynapHuw 1710 168602 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF}}<br>MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT.}} {{center block| <poem> Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. BEDDARGRAFF MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n ddoethawr inni; Un oedd o anian lawn o ddaioni, I'w dref a'i enwad yn di-dwrf weini: Ba orchwyl haws na'i berchi-cau mewn bedd Ei bwyll a'i haeledd bruddhâi Bwllheli. 93 93<noinclude></noinclude> gaonili910s12z6vz0luhv61lybm83e 168611 168602 2026-07-27T23:38:06Z AlwynapHuw 1710 168611 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF}}<br>MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT.}} {{center block| <poem> Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. </poem> }} <br> {{c|{{mawr|BEDDARGRAFF}}<br>MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI}} {{center block| <poem> I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n ddoethawr inni; Un oedd o anian lawn o ddaioni, I'w dref a'i enwad yn di-dwrf weini: Ba orchwyl haws na'i berchi-cau mewn bedd Ei bwyll a'i haeledd bruddhâi Bwllheli. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> c6xpk02xxs35ztuqqz1spyaeayckfvk 168620 168611 2026-07-27T23:42:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168620 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF}}<br>MR. MORRIS W. GRIFFITH, BRYN FFYNNON, NANTMOR, (BRAWD HYNAF CARNEDDOG) YM MYNWENT BEDDGELERT.}} {{center block| <poem> Serch wlych y feddgist, lle cwsg y Cristion Arferai ganu dan ddirfawr gwynion; Fel Iesu sanctaidd, un gwylaidd galon, Yn byw'r un ffunud oedd sant Bryn Ffynnon: Er cloi'r cyd-wladwr tirion-o wydd byd, Ni thoa'r gweryd byth ei ragorion. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|BEDDARGRAFF}}<br>MR. JOHN WILLIAMS, PWLLHELI}} {{center block| <poem> I gu ŵr gwylaidd mae'r garreg weli, I athro annwyl fu'n ddoethawr inni; Un oedd o anian lawn o ddaioni, I'w dref a'i enwad yn di-dwrf weini: Ba orchwyl haws na'i berchi-cau mewn bedd Ei bwyll a'i haeledd bruddhâi Bwllheli. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> j7eyzj7vig0hzv1fnk4mpaxdppvh6sn 104 87261 168355 2026-07-27T22:17:50Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "MR. FRED. BUCKINGHAM, TREMADOG Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926. " 168355 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>MR. FRED. BUCKINGHAM, TREMADOG Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926.<noinclude></noinclude> nj0pki7v3o24e2xj1vy894on393ji7t 168558 168355 2026-07-27T23:01:16Z AlwynapHuw 1710 168558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> MR. FRED. BUCKINGHAM, TREMADOG Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926.<noinclude></noinclude> 3xh0zq5esfac8rpqfex97ya5l511eab 168595 168558 2026-07-27T23:30:54Z AlwynapHuw 1710 168595 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> MR. FRED. BUCKINGHAM, TREMADOG Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd—i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926.<noinclude></noinclude> mwbads3ilzrgtiy2hs5tmw7wkcns7bs 168598 168595 2026-07-27T23:32:41Z AlwynapHuw 1710 168598 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>MR. FRED. BUCKINGHAM,}}<br>TREMADOG}} {{center block| <poem> Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd—i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926.<noinclude></noinclude> 3zzkoldce5jmfxiti5xgotddqzxnb7h 168603 168598 2026-07-27T23:34:29Z AlwynapHuw 1710 168603 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|MR. FRED. BUCKINGHAM,}}<br>TREMADOG}} {{center block| <poem> Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd—i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926.<noinclude></noinclude> ri1dip94txd6wk0r456v4q201xu1gfl 168612 168603 2026-07-27T23:38:31Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168612 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|MR. FRED. BUCKINGHAM,}}<br>TREMADOG}} {{center block| <poem> Carai ymchwilio i lên y bröydd, A mwyn i'w anian oedd cwmni awenydd: Ni cheid purach hynawsach dinesydd, Bu'n fur i'w enwad, bu'n fyw arweinydd: Rhoes orau'i ddawn dros hir ddydd—i'w ardal, A'i gywir ofal am oes i grefydd. 1926. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> tdfswppsu3a5r131km5uylti1ung90x 104 87262 168356 2026-07-27T22:18:33Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|IV.<br>CYWYDDAU}}}} <br> <br> " 168356 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|IV.<br>CYWYDDAU}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> rjg6img1qknnj7da3x6qpnj6134zo9p 104 87263 168357 2026-07-27T22:18:47Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168357 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87264 168358 2026-07-27T22:18:56Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "YR AFON Gwn am ffynnon yn nhon haf, Oer ffynnon yng Ngorffennaf; Tlws yw hud llygadlas hon, A'i gofer ymddug afon. Dan redyn ir rhed y nant A'r lleufer ar ei llifiant, Ymysg brwyn a mwsog brith, Ac aml-lwyn o rug cymhlith. Chwery'r bras flewyn glasaf Yn sain hon yn nhesni haf; Geifr y maes gaf ar ei min, A'r defaid bawr ei deufin. Daw bugail y gail a'i gi, Daw'r hyddod o'u crwydr iddi, A'r hedydd bob gwynddydd gân I'w Grewr ar ei gra... 168358 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>YR AFON Gwn am ffynnon yn nhon haf, Oer ffynnon yng Ngorffennaf; Tlws yw hud llygadlas hon, A'i gofer ymddug afon. Dan redyn ir rhed y nant A'r lleufer ar ei llifiant, Ymysg brwyn a mwsog brith, Ac aml-lwyn o rug cymhlith. Chwery'r bras flewyn glasaf Yn sain hon yn nhesni haf; Geifr y maes gaf ar ei min, A'r defaid bawr ei deufin. Daw bugail y gail a'i gi, Daw'r hyddod o'u crwydr iddi, A'r hedydd bob gwynddydd gân I'w Grewr ar ei graean. Llathr ei lli ar y llethr llwm, Gwib berlog yw ei bwrlwm, A'i hewyn mor wyn â'r ôd Ym mireinder morwyndod. Lle cyll ei cham llam ei lli I geunant is clogwyni; Yno'i dyri dry'n daran, A sŵn ei chwymp sy'n ei chân. 97<noinclude></noinclude> dkmj3avij627ojcjv7sa9436veancmr 168559 168358 2026-07-27T23:02:16Z AlwynapHuw 1710 168559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> YR AFON Gwn am ffynnon yn nhon haf, Oer ffynnon yng Ngorffennaf; Tlws yw hud llygadlas hon, A'i gofer ymddug afon. Dan redyn ir rhed y nant A'r lleufer ar ei llifiant, Ymysg brwyn a mwsog brith, Ac aml-lwyn o rug cymhlith. Chwery'r bras flewyn glasaf Yn sain hon yn nhesni haf; Geifr y maes gaf ar ei min, A'r defaid bawr ei deufin. Daw bugail y gail a'i gi, Daw'r hyddod o'u crwydr iddi, A'r hedydd bob gwynddydd gân I'w Grewr ar ei graean. Llathr ei lli ar y llethr llwm, Gwib berlog yw ei bwrlwm, A'i hewyn mor wyn â'r ôd Ym mireinder morwyndod. Lle cyll ei cham llam ei lli I geunant is clogwyni; Yno'i dyri dry'n daran, A sŵn ei chwymp sy'n ei chân.<noinclude></noinclude> 6tg539ac6dslllzc0jkliwphw076nk7 168621 168559 2026-07-27T23:44:23Z AlwynapHuw 1710 168621 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|YR AFON}}}} {{Center block/s}} <poem> Gwn am ffynnon yn nhon haf, Oer ffynnon yng Ngorffennaf; Tlws yw hud llygadlas hon, A'i gofer ymddug afon. Dan redyn ir rhed y nant A'r lleufer ar ei llifiant, Ymysg brwyn a mwsog brith, Ac aml-lwyn o rug cymhlith. Chwery'r bras flewyn glasaf Yn sain hon yn nhesni haf; Geifr y maes gaf ar ei min, A'r defaid bawr ei deufin. Daw bugail y gail a'i gi, Daw'r hyddod o'u crwydr iddi, A'r hedydd bob gwynddydd gân I'w Grewr ar ei graean. Llathr ei lli ar y llethr llwm, Gwib berlog yw ei bwrlwm, A'i hewyn mor wyn â'r ôd Ym mireinder morwyndod. Lle cyll ei cham llam ei lli I geunant is clogwyni; Yno'i dyri dry'n daran, A sŵn ei chwymp sy'n ei chân.<noinclude></noinclude> bgdba22qf6kp2to049gmyiyf2x1dqiv 168647 168621 2026-07-28T00:09:46Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168647 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|YR AFON}}}} {{Center block/s}} <poem> Gwn am ffynnon yn nhon haf, Oer ffynnon yng Ngorffennaf; Tlws yw hud llygadlas hon, A'i gofer ymddug afon. Dan redyn ir rhed y nant A'r lleufer ar ei llifiant, Ymysg brwyn a mwsog brith, Ac aml-lwyn o rug cymhlith. Chwery'r bras flewyn glasaf Yn sain hon yn nhesni haf; Geifr y maes gaf ar ei min, A'r defaid bawr ei deufin. Daw bugail y gail a'i gi, Daw'r hyddod o'u crwydr iddi, A'r hedydd bob gwynddydd gân I'w Grewr ar ei graean. Llathr ei lli ar y llethr llwm, Gwib berlog yw ei bwrlwm, A'i hewyn mor wyn â'r ôd Ym mireinder morwyndod. Lle cyll ei cham llam ei lli I geunant is clogwyni; Yno'i dyri dry'n daran, A sŵn ei chwymp sy'n ei chân. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> imbzkqkyt4ilh56c9cysul5mr7muz0o 104 87265 168359 2026-07-27T22:19:04Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Rhed i waered drwy'r deri, A'u rhithion ar ei thon hi. Hud ei glan i rodiannwr Yw adlun dail yn ei dŵr, A naws awel yn suo Llafnau'r hesg ger ei llyfn ro. Gan wyro daw'r genweiriwr A'i fain dant i fin ei dŵr; Câr ei mynych grych a'i gro, Myn ei heddwch-mwyn iddo Yw hyfrydlef ei rhedli, A dawnsia'i waed yn ei si. Hoyw'i dŵr yw'r ffrwd dirion, Am fordraeth mae hiraeth hon. O'i rhawd y rhed, dyry dro A buander is bondo Y wledig felin lw... 168359 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Rhed i waered drwy'r deri, A'u rhithion ar ei thon hi. Hud ei glan i rodiannwr Yw adlun dail yn ei dŵr, A naws awel yn suo Llafnau'r hesg ger ei llyfn ro. Gan wyro daw'r genweiriwr A'i fain dant i fin ei dŵr; Câr ei mynych grych a'i gro, Myn ei heddwch-mwyn iddo Yw hyfrydlef ei rhedli, A dawnsia'i waed yn ei si. Hoyw'i dŵr yw'r ffrwd dirion, Am fordraeth mae hiraeth hon. O'i rhawd y rhed, dyry dro A buander is bondo Y wledig felin lwydwen, A thry â'i llam ei throell hen. Yna'i brochli chwyrn, brychlas, Wylaidd lif trwy'r weirglodd las, Heibio i'r gweiriau brig-wyrol- Rhydd fwa'i dwfr i wddf dôl. Araf ar y morfa yw- Afon oediog, lefn ydyw; Ei heddi'n dywod rhuddaur, Ei glan hi a'i gwely'n aur. 98<noinclude></noinclude> l2uf5jz0o79j4xqzozrfkgwetzb8mme 168622 168359 2026-07-27T23:44:40Z AlwynapHuw 1710 168622 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Rhed i waered drwy'r deri, A'u rhithion ar ei thon hi. Hud ei glan i rodiannwr Yw adlun dail yn ei dŵr, A naws awel yn suo Llafnau'r hesg ger ei llyfn ro. Gan wyro daw'r genweiriwr A'i fain dant i fin ei dŵr; Câr ei mynych grych a'i gro, Myn ei heddwch-mwyn iddo Yw hyfrydlef ei rhedli, A dawnsia'i waed yn ei si. Hoyw'i dŵr yw'r ffrwd dirion, Am fordraeth mae hiraeth hon. O'i rhawd y rhed, dyry dro A buander is bondo Y wledig felin lwydwen, A thry â'i llam ei throell hen. Yna'i brochli chwyrn, brychlas, Wylaidd lif trwy'r weirglodd las, Heibio i'r gweiriau brig-wyrol- Rhydd fwa'i dwfr i wddf dôl. Araf ar y morfa yw- Afon oediog, lefn ydyw; Ei heddi'n dywod rhuddaur, Ei glan hi a'i gwely'n aur. 98<noinclude></noinclude> sbg7idyjepq4nl9lvvyizy9migjmga4 168648 168622 2026-07-28T00:10:56Z AlwynapHuw 1710 168648 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Rhed i waered drwy'r deri, A'u rhithion ar ei thon hi. Hud ei glan i rodiannwr Yw adlun dail yn ei dŵr, A naws awel yn suo Llafnau'r hesg ger ei llyfn ro. Gan wyro daw'r genweiriwr A'i fain dant i fin ei dŵr; Câr ei mynych grych a'i gro, Myn ei heddwch—mwyn iddo Yw hyfrydlef ei rhedli, A dawnsia'i waed yn ei si. Hoyw'i dŵr yw'r ffrwd dirion, Am fordraeth mae hiraeth hon. O'i rhawd y rhed, dyry dro A buander is bondo Y wledig felin lwydwen, A thry â'i llam ei throell hen. Yna'i brochli chwyrn, brychlas, Wylaidd lif trwy'r weirglodd las, Heibio i'r gweiriau brigwyrol— Rhydd fwa'i dwfr i wddf dôl. Araf ar y morfa yw— Afon oediog, lefn ydyw; Ei heddi'n dywod rhuddaur, Ei glan hi a'i gwely'n aur. </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 6qd95t0r8qe6yda3n2z9y89duonp1va 168649 168648 2026-07-28T00:11:13Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168649 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Rhed i waered drwy'r deri, A'u rhithion ar ei thon hi. Hud ei glan i rodiannwr Yw adlun dail yn ei dŵr, A naws awel yn suo Llafnau'r hesg ger ei llyfn ro. Gan wyro daw'r genweiriwr A'i fain dant i fin ei dŵr; Câr ei mynych grych a'i gro, Myn ei heddwch—mwyn iddo Yw hyfrydlef ei rhedli, A dawnsia'i waed yn ei si. Hoyw'i dŵr yw'r ffrwd dirion, Am fordraeth mae hiraeth hon. O'i rhawd y rhed, dyry dro A buander is bondo Y wledig felin lwydwen, A thry â'i llam ei throell hen. Yna'i brochli chwyrn, brychlas, Wylaidd lif trwy'r weirglodd las, Heibio i'r gweiriau brigwyrol— Rhydd fwa'i dwfr i wddf dôl. Araf ar y morfa yw— Afon oediog, lefn ydyw; Ei heddi'n dywod rhuddaur, Ei glan hi a'i gwely'n aur. </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> poodu9nr41y49d3i54yg6n8gtbqa0tu 104 87266 168360 2026-07-27T22:19:12Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Gwyn a theg yn ne'ei thon Yw rhwyfwyr a'u gwyryfon; Gwyn yw cysgod cychod cain, A llewych ar eu lliain. O, mor hardd ei llesmair hi Liw hwyrnos, a'r haul arni! Drwy ei chwsg, fel drych o hedd, Hi a nawf i dangnefedd, Nawf i mewn i nef y môr, Arianferch yr ewynfor. 99 99" 168360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Gwyn a theg yn ne'ei thon Yw rhwyfwyr a'u gwyryfon; Gwyn yw cysgod cychod cain, A llewych ar eu lliain. O, mor hardd ei llesmair hi Liw hwyrnos, a'r haul arni! Drwy ei chwsg, fel drych o hedd, Hi a nawf i dangnefedd, Nawf i mewn i nef y môr, Arianferch yr ewynfor. 99 99<noinclude></noinclude> 226ptpg5jp3k148eu5rigr52mxo37tw 168623 168360 2026-07-27T23:44:57Z AlwynapHuw 1710 168623 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Gwyn a theg yn ne'ei thon Yw rhwyfwyr a'u gwyryfon; Gwyn yw cysgod cychod cain, A llewych ar eu lliain. O, mor hardd ei llesmair hi Liw hwyrnos, a'r haul arni! Drwy ei chwsg, fel drych o hedd, Hi a nawf i dangnefedd, Nawf i mewn i nef y môr, Arianferch yr ewynfor. 99 99<noinclude></noinclude> oo3bhjm6obbrxcpew1wh1x6rh6an5bn 168650 168623 2026-07-28T00:11:39Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168650 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Gwyn a theg yn ne'ei thon Yw rhwyfwyr a'u gwyryfon; Gwyn yw cysgod cychod cain, A llewych ar eu lliain. O, mor hardd ei llesmair hi Liw hwyrnos, a'r haul arni! Drwy ei chwsg, fel drych o hedd, Hi a nawf i dangnefedd, Nawf i mewn i nef y môr, Arianferch yr ewynfor. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> g2278bsxzlohz9urqrbw0vfqefv2vp9 104 87267 168361 2026-07-27T22:19:20Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda ""Y DYMESTL" Heno, drycin dyr acw,- Pwy ar ei thymp ŵyr ei thw? Oni thry, yn ei thrywydd Anrhaith ar fôr a thir fydd. Uwch y môr fel lluwch ymhél Mae'r gerrynt-trymha'r gorwel; Casgl düwch a mwrllwch maith, Erwau anial, ar unwaith; Cawn cyn pryd wynepryd nos, A chawn heddwch anniddos- Holl awyr fel mewn llewyg, Wyneb haul sy fel llyn pyg! Nid oes si, nid oes awel, Ond oed mud, Ai Duw ymwêl? O'r ne'swrth, o ffwrnais haf, Gwyntyll y fel... 168361 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>"Y DYMESTL" Heno, drycin dyr acw,- Pwy ar ei thymp ŵyr ei thw? Oni thry, yn ei thrywydd Anrhaith ar fôr a thir fydd. Uwch y môr fel lluwch ymhél Mae'r gerrynt-trymha'r gorwel; Casgl düwch a mwrllwch maith, Erwau anial, ar unwaith; Cawn cyn pryd wynepryd nos, A chawn heddwch anniddos- Holl awyr fel mewn llewyg, Wyneb haul sy fel llyn pyg! Nid oes si, nid oes awel, Ond oed mud, Ai Duw ymwêl? O'r ne'swrth, o ffwrnais haf, Gwyntyll y fellten gyntaf A dyr agendor deryll, A'i draig goch lam drwy y gwyll A si eirias i waered, Ac ar draws y cread rhed! A dyna lais adwaenom, Trwy enaid draidd-taran drom! Ai daeargryn sy'n nesáu? Dyna ail fellten olau, A rhyferthwy seithmwy'i sain, Nes yw byd yn diasbedain. IOO<noinclude></noinclude> l7puicqmijactwk036flqifulo24dtl 168624 168361 2026-07-27T23:45:39Z AlwynapHuw 1710 168624 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"Y DYMESTL"}} {{Center block/s}} <poem> Heno, drycin dyr acw,— Pwy ar ei thymp ŵyr ei thw? Oni thry, yn ei thrywydd Anrhaith ar fôr a thir fydd. Uwch y môr fel lluwch ymhél Mae'r gerrynt—trymha'r gorwel; Casgl düwch a mwrllwch maith, Erwau anial, ar unwaith; Cawn cyn pryd wynepryd nos, A chawn heddwch anniddos— Holl awyr fel mewn llewyg, Wyneb haul sy fel llyn pyg! Nid oes si, nid oes awel, Ond oed mud, Ai Duw ymwêl? O'r ne'swrth, o ffwrnais haf, Gwyntyll y fellten gyntaf A dyr agendor deryll, A'i draig goch lam drwy y gwyll A si eirias i waered, Ac ar draws y cread rhed! A dyna lais adwaenom, Trwy enaid draidd—taran drom! Ai daeargryn sy'n nesáu? Dyna ail fellten olau, A rhyferthwy seithmwy'i sain, Nes yw byd yn diasbedain. IOO<noinclude></noinclude> 5r75po6bz7jo6xqax5whe07ble3hvls 168651 168624 2026-07-28T00:12:35Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168651 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"Y DYMESTL"}} {{Center block/s}} <poem> Heno, drycin dyr acw,— Pwy ar ei thymp ŵyr ei thw? Oni thry, yn ei thrywydd Anrhaith ar fôr a thir fydd. Uwch y môr fel lluwch ymhél Mae'r gerrynt—trymha'r gorwel; Casgl düwch a mwrllwch maith, Erwau anial, ar unwaith; Cawn cyn pryd wynepryd nos, A chawn heddwch anniddos— Holl awyr fel mewn llewyg, Wyneb haul sy fel llyn pyg! Nid oes si, nid oes awel, Ond oed mud, Ai Duw ymwêl? O'r ne'swrth, o ffwrnais haf, Gwyntyll y fellten gyntaf A dyr agendor deryll, A'i draig goch lam drwy y gwyll A si eirias i waered, Ac ar draws y cread rhed! A dyna lais adwaenom, Trwy enaid draidd—taran drom! Ai daeargryn sy'n nesáu? Dyna ail fellten olau, A rhyferthwy seithmwy'i sain, Nes yw byd yn diasbedain. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> dgvm4yxh8vl7z5sr7r2vilwf6qubjea 168719 168651 2026-07-28T01:28:10Z AlwynapHuw 1710 168719 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"Y DYMESTL"}}}} {{Center block/s}} <poem> Heno, drycin dyr acw,— Pwy ar ei thymp ŵyr ei thw? Oni thry, yn ei thrywydd Anrhaith ar fôr a thir fydd. Uwch y môr fel lluwch ymhél Mae'r gerrynt—trymha'r gorwel; Casgl düwch a mwrllwch maith, Erwau anial, ar unwaith; Cawn cyn pryd wynepryd nos, A chawn heddwch anniddos— Holl awyr fel mewn llewyg, Wyneb haul sy fel llyn pyg! Nid oes si, nid oes awel, Ond oed mud, Ai Duw ymwêl? O'r ne'swrth, o ffwrnais haf, Gwyntyll y fellten gyntaf A dyr agendor deryll, A'i draig goch lam drwy y gwyll A si eirias i waered, Ac ar draws y cread rhed! A dyna lais adwaenom, Trwy enaid draidd—taran drom! Ai daeargryn sy'n nesáu? Dyna ail fellten olau, A rhyferthwy seithmwy'i sain, Nes yw byd yn diasbedain. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 1q7yk699paypovp6uv0wjcu76pjexku 104 87268 168362 2026-07-27T22:19:27Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Rydych wedi creu tudalen wag 168362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> knt9697boubqhndiyw081zn8sckd1yy 168625 168362 2026-07-27T23:46:17Z AlwynapHuw 1710 168625 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Trymha—ust! Ai rhoi y mae Awyrgylch, a phob argae? Berw o fellt ydyw'r wybr faith— O, am nawdd mae yn oddaith! Taran ar daran a dyr, A daw rhaeadr o awyr,— Glaw o afon goleufellt Glaw mawr ac aroglau mellt. Ag uthrwaedd cwyd ysgythrwynt Trwm ei sang—ystormus wynt— Ar y ddaear i ddial, A thw ei choed fel tarth chwâl! Dyna'i dwrf rhuadwy'n dod— Syfl y teios fel tywod; Ac i'w fawr—rwysg cyforiol, Mieri yw deri dôl: Hanner nos yw awr ei nerth, Ei gorwyntog awr anterth, Ac yna, ym mhangfa môr, Gwae y llong gollo angor! Holl Anian yn syfrdan sydd Ar y du, arw, dywydd. Ystyried Duw'r ystorom, Taweled ru'r dymestl drom, Neu, is gwawr, llain ysgyrion A thir dellt fydd trothwy'r don. ΙΟΙ<noinclude></noinclude> 32bzxaux8kgo3z4skm5v1htj1hclt93 168652 168625 2026-07-28T00:13:46Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168652 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Trymha—ust! Ai rhoi y mae Awyrgylch, a phob argae? Berw o fellt ydyw'r wybr faith— O, am nawdd mae yn oddaith! Taran ar daran a dyr, A daw rhaeadr o awyr,— Glaw o afon goleufellt Glaw mawr ac aroglau mellt. Ag uthrwaedd cwyd ysgythrwynt Trwm ei sang—ystormus wynt— Ar y ddaear i ddial, A thw ei choed fel tarth chwâl! Dyna'i dwrf rhuadwy'n dod— Syfl y teios fel tywod; Ac i'w fawr—rwysg cyforiol, Mieri yw deri dôl: Hanner nos yw awr ei nerth, Ei gorwyntog awr anterth, Ac yna, ym mhangfa môr, Gwae y llong gollo angor! Holl Anian yn syfrdan sydd Ar y du, arw, dywydd. Ystyried Duw'r ystorom, Taweled ru'r dymestl drom, Neu, is gwawr, llain ysgyrion A thir dellt fydd trothwy'r don. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tofz2olh78f6fs4qfimh0f82ppcbnwr 104 87269 168363 2026-07-27T22:19:35Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O, nos hir, wyllt ei miri, Fe erys cof o'i rhwysg hi Yn nhai briwion y bröydd- Ac yfory, dyry'r dydd Oleuni ar alanas- Boreol wên o wybr las. 1906. 102" 168363 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O, nos hir, wyllt ei miri, Fe erys cof o'i rhwysg hi Yn nhai briwion y bröydd- Ac yfory, dyry'r dydd Oleuni ar alanas- Boreol wên o wybr las. 1906. 102<noinclude></noinclude> oq003hspslmk72sv15305a4qe7gk1o5 168626 168363 2026-07-27T23:46:39Z AlwynapHuw 1710 168626 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O, nos hir, wyllt ei miri, Fe erys cof o'i rhwysg hi Yn nhai briwion y bröydd— Ac yfory, dyry'r dydd Oleuni ar alanas— Boreol wên o wybr las. 1906. 102<noinclude></noinclude> pc94geqj61ow9tzqblml05xm1y664y7 168653 168626 2026-07-28T00:14:10Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168653 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O, nos hir, wyllt ei miri, Fe erys cof o'i rhwysg hi Yn nhai briwion y bröydd— Ac yfory, dyry'r dydd Oleuni ar alanas— Boreol wên o wybr las. 1906. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> tpvdpamzrvlgsd0oz3t6d23tf9xfxz7 104 87270 168364 2026-07-27T22:19:45Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "ERYRI CAR y bardd bob bro arddun, Oni fawrha'i henfro'i hun? Bro'i eni-Eryri rydd, Tyrau'r gwylltir a'r gelltydd; Gŵyr gernau a grug arnynt, Lle bu'r geifr yn llwybro gynt. A Duw'n borth, gwyn fyd na bai Imi adain a'm hudai Un waith i frig y noeth fro, Neu'r ieuangoed i'w dringo: Eryri Wen! cartre'r ôd, A thir aeriaeth eryrod. Encil gynnull clogwyni! Ni rif gŵr ei haml-dŵr hi O'i hael iach cyn cyflychwyr, A dewin hen tud ni ŵyr Mo'i... 168364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ERYRI CAR y bardd bob bro arddun, Oni fawrha'i henfro'i hun? Bro'i eni-Eryri rydd, Tyrau'r gwylltir a'r gelltydd; Gŵyr gernau a grug arnynt, Lle bu'r geifr yn llwybro gynt. A Duw'n borth, gwyn fyd na bai Imi adain a'm hudai Un waith i frig y noeth fro, Neu'r ieuangoed i'w dringo: Eryri Wen! cartre'r ôd, A thir aeriaeth eryrod. Encil gynnull clogwyni! Ni rif gŵr ei haml-dŵr hi O'i hael iach cyn cyflychwyr, A dewin hen tud ni ŵyr Mo'i golud o fud guddfâu, Na'i chyfrinach o fryniau. Creigiog gorlan Anian yw, A thud bugeiliaeth ydyw. Wyf ar ben cyrchfa'r bannau, A chad o'm cylch wedi'm cau; O'r ddau tu magwyrydd tal, Ger asur o liw'r grisial; Cymrodyr o wylwyr hen, Anfeidrol gydiol gadwen, 103<noinclude></noinclude> knb1e6p1vfx1dlffzoe9utopsce55es 168627 168364 2026-07-27T23:47:15Z AlwynapHuw 1710 168627 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ERYRI}}}} {{Center block/s}} <poem> CAR y bardd bob bro arddun, Oni fawrha'i henfro'i hun? Bro'i eni—Eryri rydd, Tyrau'r gwylltir a'r gelltydd; Gŵyr gernau a grug arnynt, Lle bu'r geifr yn llwybro gynt. A Duw'n borth, gwyn fyd na bai Imi adain a'm hudai Un waith i frig y noeth fro, Neu'r ieuangoed i'w dringo: Eryri Wen! cartre'r ôd, A thir aeriaeth eryrod. Encil gynnull clogwyni! Ni rif gŵr ei haml—dŵr hi O'i hael iach cyn cyflychwyr, A dewin hen tud ni ŵyr Mo'i golud o fud guddfâu, Na'i chyfrinach o fryniau. Creigiog gorlan Anian yw, A thud bugeiliaeth ydyw. Wyf ar ben cyrchfa'r bannau, A chad o'm cylch wedi'm cau; O'r ddau tu magwyrydd tal, Ger asur o liw'r grisial; Cymrodyr o wylwyr hen, Anfeidrol gydiol gadwen, 103<noinclude></noinclude> e63m89jugb5e67f08tcmv9oxfhgrj1w 168654 168627 2026-07-28T00:14:51Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168654 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ERYRI}}}} {{Center block/s}} <poem> CAR y bardd bob bro arddun, Oni fawrha'i henfro'i hun? Bro'i eni—Eryri rydd, Tyrau'r gwylltir a'r gelltydd; Gŵyr gernau a grug arnynt, Lle bu'r geifr yn llwybro gynt. A Duw'n borth, gwyn fyd na bai Imi adain a'm hudai Un waith i frig y noeth fro, Neu'r ieuangoed i'w dringo: Eryri Wen! cartre'r ôd, A thir aeriaeth eryrod. Encil gynnull clogwyni! Ni rif gŵr ei haml-dŵr hi O'i hael iach cyn cyflychwyr, A dewin hen tud ni ŵyr Mo'i golud o fud guddfâu, Na'i chyfrinach o fryniau. Creigiog gorlan Anian yw, A thud bugeiliaeth ydyw. Wyf ar ben cyrchfa'r bannau, A chad o'm cylch wedi'm cau; O'r ddau tu magwyrydd tal, Ger asur o liw'r grisial; Cymrodyr o wylwyr hen, Anfeidrol gydiol gadwen, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 5kut2jpqs4kyycvs4cl5woexx8c8g50 104 87271 168365 2026-07-27T22:19:53Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O Ogleddbarth bro Arthur- Hun-drig ein Pendragon pur― Hyd draeth y de wrth y don, Y Traeth Mawr-trothwy Meirion. Hy gedyrn nad ysgydwir, Uthr eu tw-dulathau'r tir! O'u rhodfeydd, ai'r duwiau fu Yn y tir yn eu tyrru? Ai cewri byd cyhyrog Fu yn creu'u colofnau crog Yn eu gorchest ymgyrchol Cynnwrf nwyf canrifau'n ôl? Pa nerthoedd, â gorfloedd gynt, Rôi ymdonnol rym danynt, Gan eu bwrw yn loyw lif O'u llosg, wynllaes, eigionllif? Uwch c... 168365 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O Ogleddbarth bro Arthur- Hun-drig ein Pendragon pur― Hyd draeth y de wrth y don, Y Traeth Mawr-trothwy Meirion. Hy gedyrn nad ysgydwir, Uthr eu tw-dulathau'r tir! O'u rhodfeydd, ai'r duwiau fu Yn y tir yn eu tyrru? Ai cewri byd cyhyrog Fu yn creu'u colofnau crog Yn eu gorchest ymgyrchol Cynnwrf nwyf canrifau'n ôl? Pa nerthoedd, â gorfloedd gynt, Rôi ymdonnol rym danynt, Gan eu bwrw yn loyw lif O'u llosg, wynllaes, eigionllif? Uwch cwmwl tawch y cymoedd, Un gwyliwr ar dŵr nid oedd, Ond y sêr, i wrando'u si Cynharol cyn eu hoeri! Aeth miloedd a miloedd maith A'u rhamant aruthr ymaith; Collodd Anian oedran nwyd, A'r olosg greigfro welwyd I ogleddfor yn gladdfa,- Yn farw-oer dan fôr o iâ! Oni ŵyr y bannau hyn? Is y creigwellt cwsg cregyn, 104<noinclude></noinclude> 8u848jro88pu2xysy4ygwqpb65s1h8e 168628 168365 2026-07-27T23:47:41Z AlwynapHuw 1710 168628 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O Ogleddbarth bro Arthur— Hun—drig ein Pendragon pur― Hyd draeth y de wrth y don, Y Traeth Mawr—trothwy Meirion. Hy gedyrn nad ysgydwir, Uthr eu tw—dulathau'r tir! O'u rhodfeydd, ai'r duwiau fu Yn y tir yn eu tyrru? Ai cewri byd cyhyrog Fu yn creu'u colofnau crog Yn eu gorchest ymgyrchol Cynnwrf nwyf canrifau'n ôl? Pa nerthoedd, â gorfloedd gynt, Rôi ymdonnol rym danynt, Gan eu bwrw yn loyw lif O'u llosg, wynllaes, eigionllif? Uwch cwmwl tawch y cymoedd, Un gwyliwr ar dŵr nid oedd, Ond y sêr, i wrando'u si Cynharol cyn eu hoeri! Aeth miloedd a miloedd maith A'u rhamant aruthr ymaith; Collodd Anian oedran nwyd, A'r olosg greigfro welwyd I ogleddfor yn gladdfa,— Yn farw—oer dan fôr o iâ! Oni ŵyr y bannau hyn? Is y creigwellt cwsg cregyn, 104<noinclude></noinclude> a73jtnbx5079mq3c5ywiwgdb3s454t9 168655 168628 2026-07-28T00:15:50Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168655 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O Ogleddbarth bro Arthur— Hun—drig ein Pendragon pur― Hyd draeth y de wrth y don, Y Traeth Mawr—trothwy Meirion. Hy gedyrn nad ysgydwir, Uthr eu tw—dulathau'r tir! O'u rhodfeydd, ai'r duwiau fu Yn y tir yn eu tyrru? Ai cewri byd cyhyrog Fu yn creu'u colofnau crog Yn eu gorchest ymgyrchol Cynnwrf nwyf canrifau'n ôl? Pa nerthoedd, â gorfloedd gynt, Rôi ymdonnol rym danynt, Gan eu bwrw yn loyw lif O'u llosg, wynllaes, eigionllif? Uwch cwmwl tawch y cymoedd, Un gwyliwr ar dŵr nid oedd, Ond y sêr, i wrando'u si Cynharol cyn eu hoeri! Aeth miloedd a miloedd maith A'u rhamant aruthr ymaith; Collodd Anian oedran nwyd, A'r olosg greigfro welwyd I ogleddfor yn gladdfa,— Yn farw—oer dan fôr o iâ! Oni ŵyr y bannau hyn? Is y creigwellt cwsg cregyn, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 63oymyj2gec0tcj16hqbmq92p5w3o1d 104 87272 168366 2026-07-27T22:20:01Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "H Nad yw yr hil ond ar oer Ynysau'r Pegwn iasoer. Wele binacl y bannau! Gwyddfa Wen ymysg gwyddfâu, Uwch na'r un; a chen yr iâ Ar ei ffin fis Gorffenna'! Unbennes aml-gyfnesaif, Mor ddi-syfl mewn mawredd saif Eto'r un, lle gynt yr oedd, A'i hystlys i'r tymhestloedd. Gwrid y wawr ar gread wêl Edrychwr o'i dôr uchel. Fel paith disglair, i waered, Mae eurwawr li'r môr ar led, A'i su fyth gylch Ynys Fôn A'i chwaer harddach Iwerddon; A gw... 168366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>H Nad yw yr hil ond ar oer Ynysau'r Pegwn iasoer. Wele binacl y bannau! Gwyddfa Wen ymysg gwyddfâu, Uwch na'r un; a chen yr iâ Ar ei ffin fis Gorffenna'! Unbennes aml-gyfnesaif, Mor ddi-syfl mewn mawredd saif Eto'r un, lle gynt yr oedd, A'i hystlys i'r tymhestloedd. Gwrid y wawr ar gread wêl Edrychwr o'i dôr uchel. Fel paith disglair, i waered, Mae eurwawr li'r môr ar led, A'i su fyth gylch Ynys Fôn A'i chwaer harddach Iwerddon; A gwrym ynys gwŷr Manaw I'w weld o'r llif fel cledr llaw Ar gwr y llithrig orwel, Ar eddi môr-ardd y mêl. O'r aig trof dros frig y trai, Dros Fôn ar draws y Fenai, I edrych ar raeadrog Erwau crwn, a llwybrau crog Goror rhwysg-Eryri'i hun, A'i llaeslwm "feib" lluoslun. 105<noinclude></noinclude> a02ntb84z82uelkokslkbivnp0isnn6 168629 168366 2026-07-27T23:48:04Z AlwynapHuw 1710 168629 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nad yw yr hil ond ar oer Ynysau'r Pegwn iasoer. Wele binacl y bannau! Gwyddfa Wen ymysg gwyddfâu, Uwch na'r un; a chen yr iâ Ar ei ffin fis Gorffenna'! Unbennes aml—gyfnesaif, Mor ddi—syfl mewn mawredd saif Eto'r un, lle gynt yr oedd, A'i hystlys i'r tymhestloedd. Gwrid y wawr ar gread wêl Edrychwr o'i dôr uchel. Fel paith disglair, i waered, Mae eurwawr li'r môr ar led, A'i su fyth gylch Ynys Fôn A'i chwaer harddach Iwerddon; A gwrym ynys gwŷr Manaw I'w weld o'r llif fel cledr llaw Ar gwr y llithrig orwel, Ar eddi môr—ardd y mêl. O'r aig trof dros frig y trai, Dros Fôn ar draws y Fenai, I edrych ar raeadrog Erwau crwn, a llwybrau crog Goror rhwysg—Eryri'i hun, A'i llaeslwm "feib" lluoslun. 105<noinclude></noinclude> fw118q6p9tsoabj6vqr8hwyohcgtfz2 168656 168629 2026-07-28T00:19:43Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168656 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nad yw yr hil ond ar oer Ynysau'r Pegwn iasoer. Wele binacl y bannau! Gwyddfa Wen ymysg gwyddfâu, Uwch na'r un; a chen yr iâ Ar ei ffin fis Gorffenna'! Unbennes aml—gyfnesaif, Mor ddi—syfl mewn mawredd saif Eto'r un, lle gynt yr oedd, A'i hystlys i'r tymhestloedd. Gwrid y wawr ar gread wêl Edrychwr o'i dôr uchel. Fel paith disglair, i waered, Mae eurwawr li'r môr ar led, A'i su fyth gylch Ynys Fôn A'i chwaer harddach Iwerddon; A gwrym ynys gwŷr Manaw I'w weld o'r llif fel cledr llaw Ar gwr y llithrig orwel, Ar eddi môr—ardd y mêl. O'r aig trof dros frig y trai, Dros Fôn ar draws y Fenai, I edrych ar raeadrog Erwau crwn, a llwybrau crog Goror rhwysg—Eryri'i hun, A'i llaeslwm "feib" lluoslun. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 8nfkgnd62qg5k8drsu898w8j1czx8md 104 87273 168367 2026-07-27T22:20:10Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O'u diwyg fu adgof fedd Rhuddawg gernau'r ddwy Garnedd; Lawer oes bu hela'r hydd, A ffrwst yn eu fforestydd! Ond, ar faes serth, darfu sŵn Gwrolgamp gwŷr a helgwn. Dacw ben ger y nennawr,- Oeraf foel y Glyder Fawr; Uwch y niwl myn entrych noeth I'w chrib unig-chwaer bennoeth; Acw erys y curwynt Hwyr a gwawr: llawr dyrnu'r gwynt A'r hin chwern yw ei Charnedd- Edrych gwawd o'i rhychiog wedd. Yng nghysgodau'r tyrau tal, Unedig, cwsg Lly... 168367 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O'u diwyg fu adgof fedd Rhuddawg gernau'r ddwy Garnedd; Lawer oes bu hela'r hydd, A ffrwst yn eu fforestydd! Ond, ar faes serth, darfu sŵn Gwrolgamp gwŷr a helgwn. Dacw ben ger y nennawr,- Oeraf foel y Glyder Fawr; Uwch y niwl myn entrych noeth I'w chrib unig-chwaer bennoeth; Acw erys y curwynt Hwyr a gwawr: llawr dyrnu'r gwynt A'r hin chwern yw ei Charnedd- Edrych gwawd o'i rhychiog wedd. Yng nghysgodau'r tyrau tal, Unedig, cwsg Llyn Idwal; A'i ymyl dan gwmwl du Y Clogwyn yn cilwgu! Gerllaw, yng nghwmwd awyr, Mae'r Benglog ysgithrog, yrr Ei phriod bum ffrwd i bant, Yn gynnwrf o ogoniant! Gŵyr y byd am ei garw ben, A'i mawr rwyg-fam yr Ogwen. O'r golwg, erw galed Y Waun Oer rhwng marian red, I gwr y marian garwach A dyr fedd i'r Glyder Fach; Uwch dibyn a llynclyn llwyd, A rhu oersain bair arswyd! 106<noinclude></noinclude> f3lc72ux1zfd3grtqhpbq8kq5py0d6y 168630 168367 2026-07-27T23:48:33Z AlwynapHuw 1710 168630 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O'u diwyg fu adgof fedd Rhuddawg gernau'r ddwy Garnedd; Lawer oes bu hela'r hydd, A ffrwst yn eu fforestydd! Ond, ar faes serth, darfu sŵn Gwrolgamp gwŷr a helgwn. Dacw ben ger y nennawr,— Oeraf foel y Glyder Fawr; Uwch y niwl myn entrych noeth I'w chrib unig—chwaer bennoeth; Acw erys y curwynt Hwyr a gwawr: llawr dyrnu'r gwynt A'r hin chwern yw ei Charnedd— Edrych gwawd o'i rhychiog wedd. Yng nghysgodau'r tyrau tal, Unedig, cwsg Llyn Idwal; A'i ymyl dan gwmwl du Y Clogwyn yn cilwgu! Gerllaw, yng nghwmwd awyr, Mae'r Benglog ysgithrog, yrr Ei phriod bum ffrwd i bant, Yn gynnwrf o ogoniant! Gŵyr y byd am ei garw ben, A'i mawr rwyg—fam yr Ogwen. O'r golwg, erw galed Y Waun Oer rhwng marian red, I gwr y marian garwach A dyr fedd i'r Glyder Fach; Uwch dibyn a llynclyn llwyd, A rhu oersain bair arswyd! 106<noinclude></noinclude> 5h0l22injx5laa9n5dl5lzsutjgdfia 168657 168630 2026-07-28T00:20:25Z AlwynapHuw 1710 168657 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O'u diwyg fu adgof fedd Rhuddawg gernau'r ddwy Garnedd; Lawer oes bu hela'r hydd, A ffrwst yn eu fforestydd! Ond, ar faes serth, darfu sŵn Gwrolgamp gwŷr a helgwn. Dacw ben ger y nennawr,— Oeraf foel y Glyder Fawr; Uwch y niwl myn entrych noeth I'w chrib unig—chwaer bennoeth; Acw erys y curwynt Hwyr a gwawr: llawr dyrnu'r gwynt A'r hin chwern yw ei Charnedd— Edrych gwawd o'i rhychiog wedd. Yng nghysgodau'r tyrau tal, Unedig, cwsg Llyn Idwal; A'i ymyl dan gwmwl du Y Clogwyn yn cilwgu! Gerllaw, yng nghwmwd awyr, Mae'r Benglog ysgithrog, yrr Ei phriod bum ffrwd i bant, Yn gynnwrf o ogoniant! Gŵyr y byd am ei garw ben, A'i mawr rwyg—fam yr Ogwen. O'r golwg, erw galed Y Waun Oer rhwng marian red, I gwr y marian garwach A dyr fedd i'r Glyder Fach; Uwch dibyn a llynclyn llwyd, A rhu oersain bair arswyd! </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 42orfdb5586vj9jwukkagk6zf2ve33s 168712 168657 2026-07-28T01:10:09Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168712 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O'u diwyg fu adgof fedd Rhuddawg gernau'r ddwy Garnedd; Lawer oes bu hela'r hydd, A ffrwst yn eu fforestydd! Ond, ar faes serth, darfu sŵn Gwrolgamp gwŷr a helgwn. Dacw ben ger y nennawr,— Oeraf foel y Glyder Fawr; Uwch y niwl myn entrych noeth I'w chrib unig—chwaer bennoeth; Acw erys y curwynt Hwyr a gwawr: llawr dyrnu'r gwynt A'r hin chwern yw ei Charnedd— Edrych gwawd o'i rhychiog wedd. Yng nghysgodau'r tyrau tal, Unedig, cwsg Llyn Idwal; A'i ymyl dan gwmwl du Y Clogwyn yn cilwgu! Gerllaw, yng nghwmwd awyr, Mae'r Benglog ysgithrog, yrr Ei phriod bum ffrwd i bant, Yn gynnwrf o ogoniant! Gŵyr y byd am ei garw ben, A'i mawr rwyg—fam yr Ogwen. O'r golwg, erw galed Y Waun Oer rhwng marian red, I gwr y marian garwach A dyr fedd i'r Glyder Fach; Uwch dibyn a llynclyn llwyd, A rhu oersain bair arswyd! </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 05rz2gz005dqfpdx7iyle1uy21jzkr4 104 87274 168368 2026-07-27T22:21:44Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ac ymlaen, fel cwmwl ôd. Ar seibiant, dacw'r Siabod; Ei deri gwedi'i gadael, A'r gwŷdd ir a guddiai'i hael; Hithau'n noeth ym mhorth y ne' Yn rhynllyd yn yr unlle! Ni fyn bardd well nef na bod Yn si ebyr Moel Siabod. Ond tylwyth eto welaf, Henuriaid gylch fy nhroed gaf,- Balch reng, a Bylchau rhyng'ynt, Geillt rhuadwy gwy a gwynt! O gyrraedd twf gwyrdd y tir, Y ddwy lwydaidd Elidir O'r un nant gyfodant, fel Rhyw ddwy-chwaer o radd uc... 168368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ac ymlaen, fel cwmwl ôd. Ar seibiant, dacw'r Siabod; Ei deri gwedi'i gadael, A'r gwŷdd ir a guddiai'i hael; Hithau'n noeth ym mhorth y ne' Yn rhynllyd yn yr unlle! Ni fyn bardd well nef na bod Yn si ebyr Moel Siabod. Ond tylwyth eto welaf, Henuriaid gylch fy nhroed gaf,- Balch reng, a Bylchau rhyng'ynt, Geillt rhuadwy gwy a gwynt! O gyrraedd twf gwyrdd y tir, Y ddwy lwydaidd Elidir O'r un nant gyfodant, fel Rhyw ddwy-chwaer o radd uchel; A'r drych llwm ynghlwm yng nghlir Ariandon y dyffryndir. Saif gwyrgam furddun Rhamant Fel porthor yn nôr y nant; Y Castell, ac ôl cystudd Ei fawr oed ar ei glaf rudd: O'i swyn nid oes onid darn- Cwympiedig yw camp Padarn. Yn nes i'r de, yn su'r don, Ceir oerfur Pen Caer Arfon, Fel lluwch y canrifau llwyd, 107<noinclude></noinclude> in2dbj467swalngqpu5kzvdsn4k0syu 168631 168368 2026-07-27T23:49:02Z AlwynapHuw 1710 168631 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ac ymlaen, fel cwmwl ôd. Ar seibiant, dacw'r Siabod; Ei deri gwedi'i gadael, A'r gwŷdd ir a guddiai'i hael; Hithau'n noeth ym mhorth y ne' Yn rhynllyd yn yr unlle! Ni fyn bardd well nef na bod Yn si ebyr Moel Siabod. Ond tylwyth eto welaf, Henuriaid gylch fy nhroed gaf,— Balch reng, a Bylchau rhyng'ynt, Geillt rhuadwy gwy a gwynt! O gyrraedd twf gwyrdd y tir, Y ddwy lwydaidd Elidir O'r un nant gyfodant, fel Rhyw ddwy—chwaer o radd uchel; A'r drych llwm ynghlwm yng nghlir Ariandon y dyffryndir. Saif gwyrgam furddun Rhamant Fel porthor yn nôr y nant; Y Castell, ac ôl cystudd Ei fawr oed ar ei glaf rudd: O'i swyn nid oes onid darn— Cwympiedig yw camp Padarn. Yn nes i'r de, yn su'r don, Ceir oerfur Pen Caer Arfon, Fel lluwch y canrifau llwyd, 107<noinclude></noinclude> 62f9epm8jju3jn1spjj6grbx6h9a11f 168658 168631 2026-07-28T00:21:36Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168658 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ac ymlaen, fel cwmwl ôd. Ar seibiant, dacw'r Siabod; Ei deri gwedi'i gadael, A'r gwŷdd ir a guddiai'i hael; Hithau'n noeth ym mhorth y ne' Yn rhynllyd yn yr unlle! Ni fyn bardd well nef na bod Yn si ebyr Moel Siabod. Ond tylwyth eto welaf, Henuriaid gylch fy nhroed gaf,— Balch reng, a ''Bylchau'' rhyng'ynt, Geillt rhuadwy gwy a gwynt! O gyrraedd twf gwyrdd y tir, Y ddwy lwydaidd Elidir O'r un nant gyfodant, fel Rhyw ddwy—chwaer o radd uchel; A'r drych llwm ynghlwm yng nghlir Ariandon y dyffryndir. Saif gwyrgam furddun Rhamant Fel porthor yn nôr y nant; Y Castell, ac ôl cystudd Ei fawr oed ar ei glaf rudd: O'i swyn nid oes onid darn— Cwympiedig yw camp Padarn. Yn nes i'r de, yn su'r don, Ceir oerfur Pen Caer Arfon, Fel lluwch y canrifau llwyd, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> nmtaz18hqjox14g1wbbv3ewkugkla55 104 87275 168369 2026-07-27T22:21:51Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Neu fawreddog gyn-freuddwyd A eilw'n ôl ofwyol nerth Amserau gormes Iorwerth. Gwyredig gaerau ydynt Heddiw'r ddau-teganau'r gwynt, Yma ymysg trumiau mawr Y Wyddfa a'r Mynyddfawr! O, uchder iach daear hen Aelwyd duwiau Gwlad Awen. Odditanodd tywynna Llynnau hud rhwng llwyni ha', Yn eu cwsg: ffynhonnau cêl, Finteioedd glasddwfn, tawel; Mewn bro ddi-sathr llathr eu lli, Fererid gwddf Eryri. Rhwng cribau mynyddau'r nyf, Tlos yw Gwynant l... 168369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Neu fawreddog gyn-freuddwyd A eilw'n ôl ofwyol nerth Amserau gormes Iorwerth. Gwyredig gaerau ydynt Heddiw'r ddau-teganau'r gwynt, Yma ymysg trumiau mawr Y Wyddfa a'r Mynyddfawr! O, uchder iach daear hen Aelwyd duwiau Gwlad Awen. Odditanodd tywynna Llynnau hud rhwng llwyni ha', Yn eu cwsg: ffynhonnau cêl, Finteioedd glasddwfn, tawel; Mewn bro ddi-sathr llathr eu lli, Fererid gwddf Eryri. Rhwng cribau mynyddau'r nyf, Tlos yw Gwynant las gennyf; Natur noeth wisg ddau tu'r nant Ag irwŷdd ac ag ariant. Yna, ger y Morfa maith Fu dan orlifiad unwaith, Mae'r Cnicht syn, a'r Moelwyn Mawr Llwyd-wegil, ar ddull deugawr O'r un drem, ac o'r un dras, A Mynydd y Gymwynas. 108<noinclude></noinclude> o0e95jb8iknsuzhi3wfhoqy2r15jck0 168632 168369 2026-07-27T23:49:41Z AlwynapHuw 1710 168632 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Neu fawreddog gyn-freuddwyd A eilw'n ôl ofwyol nerth Amserau gormes Iorwerth. Gwyredig gaerau ydynt Heddiw'r ddau—teganau'r gwynt, Yma ymysg trumiau mawr Y Wyddfa a'r Mynyddfawr! O, uchder iach daear hen Aelwyd duwiau Gwlad Awen. Odditanodd tywynna Llynnau hud rhwng llwyni ha', Yn eu cwsg: ffynhonnau cêl, Finteioedd glasddwfn, tawel; Mewn bro ddi-sathr llathr eu lli, Fererid gwddf Eryri. Rhwng cribau mynyddau'r nyf, Tlos yw Gwynant las gennyf; Natur noeth wisg ddau tu'r nant Ag irwŷdd ac ag ariant. Yna, ger y Morfa maith Fu dan orlifiad unwaith, Mae'r Cnicht syn, a'r Moelwyn Mawr Llwyd—wegil, ar ddull deugawr O'r un drem, ac o'r un dras, A Mynydd y Gymwynas. 108<noinclude></noinclude> 5ez8fatkccevyl0bb30pu409o9vdwdb 168659 168632 2026-07-28T00:22:55Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168659 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Neu fawreddog gyn-freuddwyd A eilw'n ôl ofwyol nerth Amserau gormes Iorwerth. Gwyredig gaerau ydynt Heddiw'r ddau—teganau'r gwynt, Yma ymysg trumiau mawr Y Wyddfa a'r Mynyddfawr! O, uchder iach daear hen Aelwyd duwiau Gwlad Awen. Odditanodd tywynna Llynnau hud rhwng llwyni ha', Yn eu cwsg: ffynhonnau cêl, Finteioedd glasddwfn, tawel; Mewn bro ddi-sathr llathr eu lli, Fererid gwddf Eryri. Rhwng cribau mynyddau'r nyf, Tlos yw Gwynant las gennyf; Natur noeth wisg ddau tu'r nant Ag irwŷdd ac ag ariant. Yna, ger y Morfa maith Fu dan orlifiad unwaith, Mae'r Cnicht syn, a'r Moelwyn Mawr Llwyd—wegil, ar ddull deugawr O'r un drem, ac o'r un dras, A Mynydd y Gymwynas. </poem> ,br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 71dayvq9anqppwv9yrsk6fc9rypmktf 104 87276 168370 2026-07-27T22:21:59Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Rydych wedi creu tudalen wag 168370 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> knt9697boubqhndiyw081zn8sckd1yy 168633 168370 2026-07-27T23:50:33Z AlwynapHuw 1710 168633 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ledled y fro guchiog wedd, Mae geillt a thrumiau gwylltedd; Hyll—drem ambell hirbell ael, Ar gyfyng dorri'r gafael, Neu hirddu agen oerddofn A rwym y dewr a mud ofn! A dwg ceugant ac ogof Oesau gynt a'u trais i gof. Ni bu'n hawdd i'r bannau hyn Oriog gilio rhag gelyn, Pan ddelai cad brad i'n bro, A'r cerrynt gwŷr i'w curo! Ym mhob Bwlch a Chwm y bu Ein gwiwdeg lanciau'n gwaedu Lawer tro, nes elai'r trin A'r aerwyr yn rhy erwin; Yna ffoent i'w pennaf ffau, I wregys cudd y creigiau Arwrol—i Eryri, A'u gwyngyll i'w hennill hi." Ond, mwy, darfu'r ymguro, Nid yw brad yn benyd bro; Mae'n heddwch drwy'r mynydd— oedd, Ar riw blin ni chlywir bloedd Na helynt, fel cynt: lle caid Bygylwyr chwardd bugeiliaid. 109<noinclude></noinclude> sp3opy4qfmbscrgi7h4mwqakt8qg7fh 168634 168633 2026-07-27T23:50:44Z AlwynapHuw 1710 168634 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ledled y fro guchiog wedd, Mae geillt a thrumiau gwylltedd; Hyll—drem ambell hirbell ael, Ar gyfyng dorri'r gafael, Neu hirddu agen oerddofn A rwym y dewr a mud ofn! A dwg ceugant ac ogof Oesau gynt a'u trais i gof. Ni bu'n hawdd i'r bannau hyn Oriog gilio rhag gelyn, Pan ddelai cad brad i'n bro, A'r cerrynt gwŷr i'w curo! Ym mhob Bwlch a Chwm y bu Ein gwiwdeg lanciau'n gwaedu Lawer tro, nes elai'r trin A'r aerwyr yn rhy erwin; Yna ffoent i'w pennaf ffau, I wregys cudd y creigiau Arwrol—i Eryri, A'u gwyngyll i'w hennill hi." Ond, mwy, darfu'r ymguro, Nid yw brad yn benyd bro; Mae'n heddwch drwy'r mynyddoedd, Ar riw blin ni chlywir bloedd Na helynt, fel cynt: lle caid Bygylwyr chwardd bugeiliaid. 109<noinclude></noinclude> t4khw46agwy25omxifqq36af9g7bk2g 168660 168634 2026-07-28T00:23:54Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168660 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ledled y fro guchiog wedd, Mae geillt a thrumiau gwylltedd; Hyll-drem ambell hirbell ael, Ar gyfyng dorri'r gafael, Neu hirddu agen oerddofn A rwym y dewr a mud ofn! A dwg ceugant ac ogof Oesau gynt a'u trais i gof. Ni bu'n hawdd i'r bannau hyn Oriog gilio rhag gelyn, Pan ddelai cad brad i'n bro, A'r cerrynt gwŷr i'w curo! Ym mhob Bwlch a Chwm y bu Ein gwiwdeg lanciau'n gwaedu Lawer tro, nes elai'r trin A'r aerwyr yn rhy erwin; Yna ffoent i'w pennaf ffau, I wregys cudd y creigiau Arwrol—i Eryri, A'u gwyngyll i'w hennill hi." Ond, mwy, darfu'r ymguro, Nid yw brad yn benyd bro; Mae'n heddwch drwy'r mynyddoedd, Ar riw blin ni chlywir bloedd Na helynt, fel cynt: lle caid Bygylwyr chwardd bugeiliaid. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 4z88dcrzutr9vgjkla4ef4dmimqdww7 104 87277 168371 2026-07-27T22:22:07Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "1906. O, baradwys pob brodor, Grwybr y mellt, ger wybr a môr! Boed i Fôn serch Goronwy, Boed ei mawl ar fin byd mwy; Ond Arfon, nid Môn, i mi- Erwau aruthr Eryri! IIO" 168371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>1906. O, baradwys pob brodor, Grwybr y mellt, ger wybr a môr! Boed i Fôn serch Goronwy, Boed ei mawl ar fin byd mwy; Ond Arfon, nid Môn, i mi- Erwau aruthr Eryri! IIO<noinclude></noinclude> cuagsn9e7hjy436mhknu48o5nach38b 168635 168371 2026-07-27T23:51:12Z AlwynapHuw 1710 168635 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O, baradwys pob brodor, Grwybr y mellt, ger wybr a môr! Boed i Fôn serch Goronwy, Boed ei mawl ar fin byd mwy; Ond Arfon, nid Môn, i mi— Erwau aruthr Eryri!<noinclude></noinclude> mcmfodplk067gsum40j9brr8o4r3vr0 168661 168635 2026-07-28T00:24:31Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168661 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O, baradwys pob brodor, Grwybr y mellt, ger wybr a môr! Boed i Fôn serch Goronwy, Boed ei mawl ar fin byd mwy; Ond Arfon, nid Môn, i mi— Erwau aruthr Eryri! 1906 </poem> {{Div end}}<noinclude></noinclude> l73ee2lbo3kd64m998vigd70ngcmpjo 104 87278 168372 2026-07-27T22:22:17Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "MYFYRDOD "It is the book God is always writing at one end and blotting out at the other. It is made of thoughts, not words."-GEORGE MACDONALD. I Neilltuaf i'm hystafell- Pob myfyrgar gâr ei gell; Gâr oriau'r segur-aros, Tan asur nawn, tan sêr nos, Heb gymundeb gwyneb gŵr, Yn fewnol ymofynnwr. Uwch synnwyr ni chais annoeth- Myfyrdod yw defod doeth: Gŵyr efe, mewn cysegr-fan, Werth ennyd wrtho'i hunan. Nid yw'n unig dan nennawr― Iddo'i... 168372 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>MYFYRDOD "It is the book God is always writing at one end and blotting out at the other. It is made of thoughts, not words."-GEORGE MACDONALD. I Neilltuaf i'm hystafell- Pob myfyrgar gâr ei gell; Gâr oriau'r segur-aros, Tan asur nawn, tan sêr nos, Heb gymundeb gwyneb gŵr, Yn fewnol ymofynnwr. Uwch synnwyr ni chais annoeth- Myfyrdod yw defod doeth: Gŵyr efe, mewn cysegr-fan, Werth ennyd wrtho'i hunan. Nid yw'n unig dan nennawr― Iddo'i hun y try'n foddhawr: Hud ysbeidiau saib edwyn, Meddwl ac adfeddwl fyn Egwyl daer, dan ddirgel do, A'r meddwl dry'n rym iddo. Nid doeth na chadwo weithiau Ei hun ynghudd, a'i dŷ 'nghau; Rhyw newydd wyrth gyfrin ddaw Yn y dwyster dwfn, distaw. II Mewn myfyrdod gwybod ga Y meddwl ymawydda; III<noinclude></noinclude> 7c6k8vvvjnehikbd5791x1kk8tnnk1m 168636 168372 2026-07-27T23:53:21Z AlwynapHuw 1710 168636 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c{{mawr|MYFYRDOD}],br>''"It is the book God is always writing at one end and blotting out at the other. It is made of thoughts, not words."—GEORGE MACDONALD.''}} {{bwlch|6em}}I {{Center block/s}} <poem> Neilltuaf i'm hystafell— Pob myfyrgar gâr ei gell; Gâr oriau'r segur-aros, Tan asur nawn, tan sêr nos, Heb gymundeb gwyneb gŵr, Yn fewnol ymofynnwr. Uwch synnwyr ni chais annoeth— Myfyrdod yw defod doeth: Gŵyr efe, mewn cysegr—fan, Werth ennyd wrtho'i hunan. Nid yw'n unig dan nennawr― Iddo'i hun y try'n foddhawr: Hud ysbeidiau saib edwyn, Meddwl ac adfeddwl fyn Egwyl daer, dan ddirgel do, A'r meddwl dry'n rym iddo. Nid doeth na chadwo weithiau Ei hun ynghudd, a'i dŷ 'nghau; Rhyw newydd wyrth gyfrin ddaw Yn y dwyster dwfn, distaw. {{bwlch|6em}}II Mewn myfyrdod gwybod ga Y meddwl ymawydda;<noinclude></noinclude> dpwvysuni6pjmlr22hz7vi8bgcugrql 168662 168636 2026-07-28T00:25:06Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168662 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c{{mawr|MYFYRDOD}],br>''"It is the book God is always writing at one end and blotting out at the other. It is made of thoughts, not words."—GEORGE MACDONALD.''}} {{bwlch|6em}}I {{Center block/s}} <poem> Neilltuaf i'm hystafell— Pob myfyrgar gâr ei gell; Gâr oriau'r segur-aros, Tan asur nawn, tan sêr nos, Heb gymundeb gwyneb gŵr, Yn fewnol ymofynnwr. Uwch synnwyr ni chais annoeth— Myfyrdod yw defod doeth: Gŵyr efe, mewn cysegr—fan, Werth ennyd wrtho'i hunan. Nid yw'n unig dan nennawr― Iddo'i hun y try'n foddhawr: Hud ysbeidiau saib edwyn, Meddwl ac adfeddwl fyn Egwyl daer, dan ddirgel do, A'r meddwl dry'n rym iddo. Nid doeth na chadwo weithiau Ei hun ynghudd, a'i dŷ 'nghau; Rhyw newydd wyrth gyfrin ddaw Yn y dwyster dwfn, distaw. {{bwlch|6em}}II Mewn myfyrdod gwybod ga Y meddwl ymawydda; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tl885fmpl6bllxrwzfzilvzw7zb8ec6 168663 168662 2026-07-28T00:26:35Z AlwynapHuw 1710 168663 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|MYFYRDOD}}<br>''"It is the book God is always writing at one end and blotting out at the other. It is made of thoughts, not words."—GEORGE MACDONALD.''}} {{Center block/s}} <poem> {{bwlch|6em}}I Neilltuaf i'm hystafell— Pob myfyrgar gâr ei gell; Gâr oriau'r segur-aros, Tan asur nawn, tan sêr nos, Heb gymundeb gwyneb gŵr, Yn fewnol ymofynnwr. Uwch synnwyr ni chais annoeth— Myfyrdod yw defod doeth: Gŵyr efe, mewn cysegr—fan, Werth ennyd wrtho'i hunan. Nid yw'n unig dan nennawr― Iddo'i hun y try'n foddhawr: Hud ysbeidiau saib edwyn, Meddwl ac adfeddwl fyn Egwyl daer, dan ddirgel do, A'r meddwl dry'n rym iddo. Nid doeth na chadwo weithiau Ei hun ynghudd, a'i dŷ 'nghau; Rhyw newydd wyrth gyfrin ddaw Yn y dwyster dwfn, distaw. {{bwlch|6em}}II Mewn myfyrdod gwybod ga Y meddwl ymawydda; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 3mfz9bbq7q18g6imx8oi9dvwsphr2hw 104 87279 168373 2026-07-27T22:22:24Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ni bu wybod heb aberth- Trwy daerni'r enillir nerth. Myfyrdod, i 'mod y medd Ryw ddôr gul drwy'i ddirgeledd; I ystyr bod, ddwyster byw, Mynediad i mewn ydyw. Cyn agorir oedi raid Ar hiniog cysegr enaid, Mewn myfyr, mewn ymofyn- Onid felly deffry dyn? Ar wyneb pob gwirionedd, Llathru a thywyllu'i wedd Y mae llen fel cwmwl llosg, A deall sydd i'w diosg: Gan mor ddirgel, ni wêl neb Oleuni'r mewnol wyneb, Nes ei fynd drwy'r llen denau Id... 168373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ni bu wybod heb aberth- Trwy daerni'r enillir nerth. Myfyrdod, i 'mod y medd Ryw ddôr gul drwy'i ddirgeledd; I ystyr bod, ddwyster byw, Mynediad i mewn ydyw. Cyn agorir oedi raid Ar hiniog cysegr enaid, Mewn myfyr, mewn ymofyn- Onid felly deffry dyn? Ar wyneb pob gwirionedd, Llathru a thywyllu'i wedd Y mae llen fel cwmwl llosg, A deall sydd i'w diosg: Gan mor ddirgel, ni wêl neb Oleuni'r mewnol wyneb, Nes ei fynd drwy'r llen denau Iddo'i hun, "a hi'n dyddhau." III Ni fyfyriaf oferedd: Gwae yr hwn a lygro'i hedd A nos-fyfyrion isel- Yn llaid y gwyll Duw a i gwêl! Ac edliw bryd anniwair Wna lliw dydd ac anllad air. Ni chêl wyneb neb yn hir, Oferedd a fyfyrir; O wyniau mud, yn y man, Yr ellyll a dyr allan. 112<noinclude></noinclude> 9gzggns25oc6119t8i4h4ht7dfuxm4k 168637 168373 2026-07-27T23:54:21Z AlwynapHuw 1710 168637 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ni bu wybod heb aberth— Trwy daerni'r enillir nerth. Myfyrdod, i 'mod y medd Ryw ddôr gul drwy'i ddirgeledd; I ystyr bod, ddwyster byw, Mynediad i mewn ydyw. Cyn agorir oedi raid Ar hiniog cysegr enaid, Mewn myfyr, mewn ymofyn— Onid felly deffry dyn? Ar wyneb pob gwirionedd, Llathru a thywyllu'i wedd Y mae llen fel cwmwl llosg, A deall sydd i'w diosg: Gan mor ddirgel, ni wêl neb Oleuni'r mewnol wyneb, Nes ei fynd drwy'r llen denau Iddo'i hun, "a hi'n dyddhau." {{bwlch|6em}}III Ni fyfyriaf oferedd: Gwae yr hwn a lygro'i hedd A nos—fyfyrion isel— Yn llaid y gwyll Duw a i gwêl! Ac edliw bryd anniwair Wna lliw dydd ac anllad air. Ni chêl wyneb neb yn hir, Oferedd a fyfyrir; O wyniau mud, yn y man, Yr ellyll a dyr allan.<noinclude></noinclude> swqqaopejsbgjvkj6cq81w5i5l001dt 168664 168637 2026-07-28T00:27:13Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168664 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ni bu wybod heb aberth— Trwy daerni'r enillir nerth. Myfyrdod, i 'mod y medd Ryw ddôr gul drwy'i ddirgeledd; I ystyr bod, ddwyster byw, Mynediad i mewn ydyw. Cyn agorir oedi raid Ar hiniog cysegr enaid, Mewn myfyr, mewn ymofyn— Onid felly deffry dyn? Ar wyneb pob gwirionedd, Llathru a thywyllu'i wedd Y mae llen fel cwmwl llosg, A deall sydd i'w diosg: Gan mor ddirgel, ni wêl neb Oleuni'r mewnol wyneb, Nes ei fynd drwy'r llen denau Iddo'i hun, "a hi'n dyddhau." {{bwlch|6em}}III Ni fyfyriaf oferedd: Gwae yr hwn a lygro'i hedd A nos—fyfyrion isel— Yn llaid y gwyll Duw a i gwêl! Ac edliw bryd anniwair Wna lliw dydd ac anllad air. Ni chêl wyneb neb yn hir, Oferedd a fyfyrir; O wyniau mud, yn y man, Yr ellyll a dyr allan. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> irm7bmuqnd6kbczkn6wmq0gfymq57if 104 87280 168374 2026-07-27T22:22:32Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Rydych wedi creu tudalen wag 168374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> knt9697boubqhndiyw081zn8sckd1yy 168638 168374 2026-07-27T23:55:16Z AlwynapHuw 1710 168638 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Boed mai'r da fyfyriaf fi'n Fy nwysedd pan fo'n nosi, A'r dydd a'm hanrhydedda- Nid di-dyst myfyrdod da: Gyda'i wyrth y gedy'i ôl, Fel ennaint anniflannol: Bryd glân teca'i gyfannedd, Hanfod moes, gwyn fyd a'i medd: Tlws y tŷ a'i lletyo, Mae wyneb ir man y bo. {{bwlch|6em}}IV Adwaen drem y breuddwydiwr, A'i oriog gam: cyrchfa'r gŵr Yw oedfa encilfa'r coed, Neu gêl ysgol y glasgoed: Tan nodded y teneuddail, Câr wyrddlas gymdeithas dail; Oni ddaw swyn i'w ddwysáu Ger eu mud awgrymiadau? Rhodiannwr yw hyd weunydd, Ymsonwr cyn dwndwr dydd. Mynych saif fel mynach syn, O weld Duw mewn blodeuyn, Neu mewn perth o brydferthwch, Gerllaw y wyrth, plyg i'r llwch! Rhed ei waed yn wrid i'w wedd Yn nhegwch yr unigedd. Neu, wedi awr hun y dydd, Wedi noswyl dinesydd,<noinclude></noinclude> 4jdclnm0foleqaiqbdbah5o2t3k07lv 168665 168638 2026-07-28T00:27:39Z AlwynapHuw 1710 168665 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Boed mai'r da fyfyriaf fi'n Fy nwysedd pan fo'n nosi, A'r dydd a'm hanrhydedda- Nid di-dyst myfyrdod da: Gyda'i wyrth y gedy'i ôl, Fel ennaint anniflannol: Bryd glân teca'i gyfannedd, Hanfod moes, gwyn fyd a'i medd: Tlws y tŷ a'i lletyo, Mae wyneb ir man y bo. {{bwlch|6em}}IV Adwaen drem y breuddwydiwr, A'i oriog gam: cyrchfa'r gŵr Yw oedfa encilfa'r coed, Neu gêl ysgol y glasgoed: Tan nodded y teneuddail, Câr wyrddlas gymdeithas dail; Oni ddaw swyn i'w ddwysáu Ger eu mud awgrymiadau? Rhodiannwr yw hyd weunydd, Ymsonwr cyn dwndwr dydd. Mynych saif fel mynach syn, O weld Duw mewn blodeuyn, Neu mewn perth o brydferthwch, Gerllaw y wyrth, plyg i'r llwch! Rhed ei waed yn wrid i'w wedd Yn nhegwch yr unigedd. Neu, wedi awr hun y dydd, Wedi noswyl dinesydd, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 8z3lcxqqkfa3kn764iw9btglxymas5l 168713 168665 2026-07-28T01:10:29Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168713 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Boed mai'r da fyfyriaf fi'n Fy nwysedd pan fo'n nosi, A'r dydd a'm hanrhydedda- Nid di-dyst myfyrdod da: Gyda'i wyrth y gedy'i ôl, Fel ennaint anniflannol: Bryd glân teca'i gyfannedd, Hanfod moes, gwyn fyd a'i medd: Tlws y tŷ a'i lletyo, Mae wyneb ir man y bo. {{bwlch|6em}}IV Adwaen drem y breuddwydiwr, A'i oriog gam: cyrchfa'r gŵr Yw oedfa encilfa'r coed, Neu gêl ysgol y glasgoed: Tan nodded y teneuddail, Câr wyrddlas gymdeithas dail; Oni ddaw swyn i'w ddwysáu Ger eu mud awgrymiadau? Rhodiannwr yw hyd weunydd, Ymsonwr cyn dwndwr dydd. Mynych saif fel mynach syn, O weld Duw mewn blodeuyn, Neu mewn perth o brydferthwch, Gerllaw y wyrth, plyg i'r llwch! Rhed ei waed yn wrid i'w wedd Yn nhegwch yr unigedd. Neu, wedi awr hun y dydd, Wedi noswyl dinesydd, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 48xd17it2seqpgydtqc06l6vbutj38v 104 87281 168375 2026-07-27T22:22:40Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Yn fudan saif dan y sêr Goludog, pell eu gloywder: Effro fyfyr ffurfafen, Gwêl liaws nos mewn glas nen, Ac yn eu pryd danllyd ôl Duw y nos sydd "dân ysol." Er eu bod heb dafodiaith, Fe ddeall ef ddull eu hiaith; Mawreddog salm ry iddynt, A eilw i'm cof salmau cynt. V Minnau wn beth yw mwynhau Rhyw soniarus, wyn oriau; Oriau o bwyll bron rhy bêr, O luestol felyster, Pa ryw hud, pa wewyr hen Fel difyr wewyr awen? Y boen nad yw yn benyd... 168375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yn fudan saif dan y sêr Goludog, pell eu gloywder: Effro fyfyr ffurfafen, Gwêl liaws nos mewn glas nen, Ac yn eu pryd danllyd ôl Duw y nos sydd "dân ysol." Er eu bod heb dafodiaith, Fe ddeall ef ddull eu hiaith; Mawreddog salm ry iddynt, A eilw i'm cof salmau cynt. V Minnau wn beth yw mwynhau Rhyw soniarus, wyn oriau; Oriau o bwyll bron rhy bêr, O luestol felyster, Pa ryw hud, pa wewyr hen Fel difyr wewyr awen? Y boen nad yw yn benyd, Un wna fardd yn wyn ei fyd! Gan fyfyrdod diodir, O afon nef, awen wir A bywiol ddwfr ei bywyd- Helicon wêl cân o hyd: O hyd, myfyrdod ydyw Euraidd borth y dyfroedd byw. A chaiff proffwyd breuddwydiol, Was y nef fel oesau'n ôl, Ohono, sanct,-dân ei swydd- "Marworyn" mwy yw'r arwydd. 114<noinclude></noinclude> l6852203glw18y31wk4i7rleldoa6ym 168639 168375 2026-07-27T23:56:11Z AlwynapHuw 1710 168639 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Yn fudan saif dan y sêr Goludog, pell eu gloywder: Effro fyfyr ffurfafen, Gwêl liaws nos mewn glas nen, Ac yn eu pryd danllyd ôl Duw y nos sydd "dân ysol." Er eu bod heb dafodiaith, Fe ddeall ef ddull eu hiaith; Mawreddog salm ry iddynt, A eilw i'm cof salmau cynt. {{bwlch|6em}}V Minnau wn beth yw mwynhau Rhyw soniarus, wyn oriau; Oriau o bwyll bron rhy bêr, O luestol felyster, Pa ryw hud, pa wewyr hen Fel difyr wewyr awen? Y boen nad yw yn benyd, Un wna fardd yn wyn ei fyd! Gan fyfyrdod diodir, O afon nef, awen wir A bywiol ddwfr ei bywyd— Helicon wêl cân o hyd: O hyd, myfyrdod ydyw Euraidd borth y dyfroedd byw. A chaiff proffwyd breuddwydiol, Was y nef fel oesau'n ôl, Ohono, sanct,—dân ei swydd— "Marworyn" mwy yw'r arwydd.<noinclude></noinclude> suct8xw8r77unj29vhkmv7xlpsfqu5g 168666 168639 2026-07-28T00:28:16Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168666 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Yn fudan saif dan y sêr Goludog, pell eu gloywder: Effro fyfyr ffurfafen, Gwêl liaws nos mewn glas nen, Ac yn eu pryd danllyd ôl Duw y nos sydd "dân ysol." Er eu bod heb dafodiaith, Fe ddeall ef ddull eu hiaith; Mawreddog salm ry iddynt, A eilw i'm cof salmau cynt. {{bwlch|6em}}V Minnau wn beth yw mwynhau Rhyw soniarus, wyn oriau; Oriau o bwyll bron rhy bêr, O luestol felyster, Pa ryw hud, pa wewyr hen Fel difyr wewyr awen? Y boen nad yw yn benyd, Un wna fardd yn wyn ei fyd! Gan fyfyrdod diodir, O afon nef, awen wir A bywiol ddwfr ei bywyd— Helicon wêl cân o hyd: O hyd, myfyrdod ydyw Euraidd borth y dyfroedd byw. A chaiff proffwyd breuddwydiol, Was y nef fel oesau'n ôl, Ohono, sanct,—dân ei swydd— "Marworyn" mwy yw'r arwydd. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> tpz026ptkyxvxob0ppta0m6dzt5ywkh 104 87282 168376 2026-07-27T22:22:50Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Pa ddwyfolach, sicrach sêl? Ni ddichon undyn ddychwel, O wyneb byw Gwirionedd, Yn ddyn oer ei ddawn na'i wedd: Oddifewn pob cyneddf â Yn farwor pan fyfyria; A'i allu dry'n danllyd wres Anfonol yn ei fynwes. VI Gan Ofid mae'i gynefin― Elim i gael balm a gwin. Gŵr fo dwys gâr fod ei hun, Ni eill ddal gwamal gymun: A'i gymydog ymedy, Unig tros ei riniog try I'w ddistawrwydd ystyriol- A rhelyw ei ryw ar ôl. Yn oedfa gyfrin adfyd, Ymdrý u... 168376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Pa ddwyfolach, sicrach sêl? Ni ddichon undyn ddychwel, O wyneb byw Gwirionedd, Yn ddyn oer ei ddawn na'i wedd: Oddifewn pob cyneddf â Yn farwor pan fyfyria; A'i allu dry'n danllyd wres Anfonol yn ei fynwes. VI Gan Ofid mae'i gynefin― Elim i gael balm a gwin. Gŵr fo dwys gâr fod ei hun, Ni eill ddal gwamal gymun: A'i gymydog ymedy, Unig tros ei riniog try I'w ddistawrwydd ystyriol- A rhelyw ei ryw ar ôl. Yn oedfa gyfrin adfyd, Ymdrý uwchben ymdrech byd, Yn sŵn y loes na leiha: Am ddolur dyn meddylia- Rhedfa oes o grud i fedd, A'i hanfarwol oferedd! Rama ing sy'n ei drymhau, A'n ddigred yn ei ddagrau: Nos yw i gyd, ac nis gall Weld Duw yn Dduw, na'i ddeall! Ond wedi hir, hir ddyheu Yn y cwmwl ac ameu 115<noinclude></noinclude> tvcx5j5pchnwui8x64og7j269nmlyl0 168640 168376 2026-07-27T23:57:12Z AlwynapHuw 1710 168640 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Pa ddwyfolach, sicrach sêl? Ni ddichon undyn ddychwel, O wyneb byw Gwirionedd, Yn ddyn oer ei ddawn na'i wedd: Oddifewn pob cyneddf â Yn farwor pan fyfyria; A'i allu dry'n danllyd wres Anfonol yn ei fynwes. {{bwlch|6em}}VI Gan Ofid mae'i gynefin― Elim i gael balm a gwin. Gŵr fo dwys gâr fod ei hun, Ni eill ddal gwamal gymun: A'i gymydog ymedy, Unig tros ei riniog try I'w ddistawrwydd ystyriol— A rhelyw ei ryw ar ôl. Yn oedfa gyfrin adfyd, Ymdrý uwchben ymdrech byd, Yn sŵn y loes na leiha: Am ddolur dyn meddylia— Rhedfa oes o grud i fedd, A'i hanfarwol oferedd! Rama ing sy'n ei drymhau, A'n ddigred yn ei ddagrau: Nos yw i gyd, ac nis gall Weld Duw yn Dduw, na'i ddeall! Ond wedi hir, hir ddyheu Yn y cwmwl ac ameu<noinclude></noinclude> 70js2nbrhl55kzu90fatm25x5mrcfvb 168667 168640 2026-07-28T00:28:59Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168667 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Pa ddwyfolach, sicrach sêl? Ni ddichon undyn ddychwel, O wyneb byw Gwirionedd, Yn ddyn oer ei ddawn na'i wedd: Oddifewn pob cyneddf â Yn farwor pan fyfyria; A'i allu dry'n danllyd wres Anfonol yn ei fynwes. {{bwlch|6em}}VI Gan Ofid mae'i gynefin― Elim i gael balm a gwin. Gŵr fo dwys gâr fod ei hun, Ni eill ddal gwamal gymun: A'i gymydog ymedy, Unig tros ei riniog try I'w ddistawrwydd ystyriol— A rhelyw ei ryw ar ôl. Yn oedfa gyfrin adfyd, Ymdrý uwchben ymdrech byd, Yn sŵn y loes na leiha: Am ddolur dyn meddylia— Rhedfa oes o grud i fedd, A'i hanfarwol oferedd! Rama ing sy'n ei drymhau, A'n ddigred yn ei ddagrau: Nos yw i gyd, ac nis gall Weld Duw yn Dduw, na'i ddeall! Ond wedi hir, hir ddyheu Yn y cwmwl ac ameu </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> a3ifanb9b6pmm9tz2m0tpsbsnr7slht 104 87283 168377 2026-07-27T22:22:58Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Doed a ddêl, myfyrdod ddwg Galon y Tad i'r golwg: Cariad wêl trwy'r cread oll Yna'n erchi'r ddofn archoll: Goruwch amcan cwpan cur, Meddylia falm i'w ddolur. VII Gorau myfyr merthyr mud, O'r neilltu, i'w ryw'n alltud, A'i feddwl yn cyfaddef Mai un yw ŵyr am y nef. Caeër hwn mewn cwr unig, Na ddeued troed ffordd y trig, Yn ei loes ei adain led, A gŵyr am nef agored. Ioan, y disgybl annwyl, Araf fu'i waith, hir fu'i ŵyl; Gan ofid, fel... 168377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Doed a ddêl, myfyrdod ddwg Galon y Tad i'r golwg: Cariad wêl trwy'r cread oll Yna'n erchi'r ddofn archoll: Goruwch amcan cwpan cur, Meddylia falm i'w ddolur. VII Gorau myfyr merthyr mud, O'r neilltu, i'w ryw'n alltud, A'i feddwl yn cyfaddef Mai un yw ŵyr am y nef. Caeër hwn mewn cwr unig, Na ddeued troed ffordd y trig, Yn ei loes ei adain led, A gŵyr am nef agored. Ioan, y disgybl annwyl, Araf fu'i waith, hir fu'i ŵyl; Gan ofid, fel gan wyfyn, Oni wnaed ei ben yn wyn, Yn yr ynys oer honno, Oddiwrth frawd, oddiwrth ei fro? Eto nwyfiant y nefoedd Am y llen i'w gymell oedd. O, fyfyrgar garcharor, Cynefin å min y môr: Trwy'i gur, o ffenestri'i gell, Neu o drothwy'r hen draethell, Clywai gainc o loyw gôr Byd dwyfol, heibio deufor. 116<noinclude></noinclude> 5mhrwada612js82ql7r93cxfqzfp3fr 168641 168377 2026-07-28T00:00:49Z AlwynapHuw 1710 168641 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Doed a ddêl, myfyrdod ddwg Galon y Tad i'r golwg: Cariad wêl trwy'r cread oll Yna'n erchi'r ddofn archoll: Goruwch amcan cwpan cur, Meddylia falm i'w ddolur. {{bwlch|6em}}VII Gorau myfyr merthyr mud, O'r neilltu, i'w ryw'n alltud, A'i feddwl yn cyfaddef Mai un yw ŵyr am y nef. Caeër hwn mewn cwr unig, Na ddeued troed ffordd y trig, Yn ei loes ei adain led, A gŵyr am nef agored. Ioan, y disgybl annwyl, Araf fu'i waith, hir fu'i ŵyl; Gan ofid, fel gan wyfyn, Oni wnaed ei ben yn wyn, Yn yr ynys oer honno, Oddiwrth frawd, oddiwrth ei fro? Eto nwyfiant y nefoedd Am y llen i'w gymell oedd. O, fyfyrgar garcharor, Cynefin å min y môr: Trwy'i gur, o ffenestri'i gell, Neu o drothwy'r hen draethell, Clywai gainc o loyw gôr Byd dwyfol, heibio deufor.<noinclude></noinclude> l2qn47seqtq4205z9asjw856sk1x8k2 168668 168641 2026-07-28T00:29:36Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168668 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Doed a ddêl, myfyrdod ddwg Galon y Tad i'r golwg: Cariad wêl trwy'r cread oll Yna'n erchi'r ddofn archoll: Goruwch amcan cwpan cur, Meddylia falm i'w ddolur. {{bwlch|6em}}VII Gorau myfyr merthyr mud, O'r neilltu, i'w ryw'n alltud, A'i feddwl yn cyfaddef Mai un yw ŵyr am y nef. Caeër hwn mewn cwr unig, Na ddeued troed ffordd y trig, Yn ei loes ei adain led, A gŵyr am nef agored. Ioan, y disgybl annwyl, Araf fu'i waith, hir fu'i ŵyl; Gan ofid, fel gan wyfyn, Oni wnaed ei ben yn wyn, Yn yr ynys oer honno, Oddiwrth frawd, oddiwrth ei fro? Eto nwyfiant y nefoedd Am y llen i'w gymell oedd. O, fyfyrgar garcharor, Cynefin å min y môr: Trwy'i gur, o ffenestri'i gell, Neu o drothwy'r hen draethell, Clywai gainc o loyw gôr Byd dwyfol, heibio deufor. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 7liyh956y6qtsbn3h7mg87rnzz1pgu8 104 87284 168378 2026-07-27T22:23:05Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Nid dihaeddiant dioddef Ym Mhatmos yn achos nef: I garchargell bell y byd Onid enfyn Duw wynfyd? Su tannau aur yn ust nos, "Nac ofna" 'ngwyrth y cyfnos. VIII Eto, awen, cyn tewi, Beth yw nef ein gobaith ni? Ai nid "atgof" yno fydd Cwpan llawna'n llawenydd? O, le pur i feddwl, pan Awn adref yn llawn oedran. Atolwg, dacw'r teulu― Brawdol, hardd, ysbrydol lu Fel y sêr-milfil o saint, Heb gamwedd lle bu gymaint. Dioddef fu raid iddynt Wa... 168378 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid dihaeddiant dioddef Ym Mhatmos yn achos nef: I garchargell bell y byd Onid enfyn Duw wynfyd? Su tannau aur yn ust nos, "Nac ofna" 'ngwyrth y cyfnos. VIII Eto, awen, cyn tewi, Beth yw nef ein gobaith ni? Ai nid "atgof" yno fydd Cwpan llawna'n llawenydd? O, le pur i feddwl, pan Awn adref yn llawn oedran. Atolwg, dacw'r teulu― Brawdol, hardd, ysbrydol lu Fel y sêr-milfil o saint, Heb gamwedd lle bu gymaint. Dioddef fu raid iddynt Waethaf dyn a'r Gelyn gynt; Clywir co' o lawer cad Y rhyfel yn eu profiad. O, anfarwol fyfyrwyr, Uwchlaw adfyd bywyd byr: Gan fwynhad anhraethadwy Y tynheir eu tannau hwy; Ni cha'u telynau annwyl Oedi gwaith na chadw gŵyl. 1902. 117<noinclude></noinclude> 9glvjx1880qdlq12l39bv1sugercohx 168642 168378 2026-07-28T00:01:45Z AlwynapHuw 1710 168642 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nid dihaeddiant dioddef Ym Mhatmos yn achos nef: I garchargell bell y byd Onid enfyn Duw wynfyd? Su tannau aur yn ust nos, "Nac ofna" 'ngwyrth y cyfnos. {{bwlch|6em}}VIII Eto, awen, cyn tewi, Beth yw nef ein gobaith ni? Ai nid "atgof" yno fydd Cwpan llawna'n llawenydd? O, le pur i feddwl, pan Awn adref yn llawn oedran. Atolwg, dacw'r teulu― Brawdol, hardd, ysbrydol lu Fel y sêr—milfil o saint, Heb gamwedd lle bu gymaint. Dioddef fu raid iddynt Waethaf dyn a'r Gelyn gynt; Clywir co' o lawer cad Y rhyfel yn eu profiad. O, anfarwol fyfyrwyr, Uwchlaw adfyd bywyd byr: Gan fwynhad anhraethadwy Y tynheir eu tannau hwy; Ni cha'u telynau annwyl Oedi gwaith na chadw gŵyl. 1902.<noinclude></noinclude> svg88d6752d0vgaq6qytfpa71mu67wu 168669 168642 2026-07-28T00:29:59Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168669 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nid dihaeddiant dioddef Ym Mhatmos yn achos nef: I garchargell bell y byd Onid enfyn Duw wynfyd? Su tannau aur yn ust nos, "Nac ofna" 'ngwyrth y cyfnos. {{bwlch|6em}}VIII Eto, awen, cyn tewi, Beth yw nef ein gobaith ni? Ai nid "atgof" yno fydd Cwpan llawna'n llawenydd? O, le pur i feddwl, pan Awn adref yn llawn oedran. Atolwg, dacw'r teulu― Brawdol, hardd, ysbrydol lu Fel y sêr—milfil o saint, Heb gamwedd lle bu gymaint. Dioddef fu raid iddynt Waethaf dyn a'r Gelyn gynt; Clywir co' o lawer cad Y rhyfel yn eu profiad. O, anfarwol fyfyrwyr, Uwchlaw adfyd bywyd byr: Gan fwynhad anhraethadwy Y tynheir eu tannau hwy; Ni cha'u telynau annwyl Oedi gwaith na chadw gŵyl. 1902. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> t33y6cm8rpq4sz1jc6uktmvrhemaes3 104 87285 168379 2026-07-27T22:23:13Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "DAU GYWYDD DIGRIF (a) GOFYN AM DY (AT GLERC CYNGOR ABERANGEN) Ys gwn i a oes gennych Dŷ cymedrol, symol sych? Tŷ 'to let', maen neu fetel, O ryw faint neu o ryw fel: Congl i dân, rhag bod annwyd, A 'chegin bach'i gnoi bwyd: Tŷ rhywsut at yr eisiau, Am y bo'n ddigon i ddau. Mae genny'n barod lodes A wnaiff wraig, dodrefn, a phres At y rhent. Mae Sian ers tro Am aelwyd yn ymhwylio, A rhedem i briodi A chan naid pe rhoech i ni At fis Ma... 168379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>DAU GYWYDD DIGRIF (a) GOFYN AM DY (AT GLERC CYNGOR ABERANGEN) Ys gwn i a oes gennych Dŷ cymedrol, symol sych? Tŷ 'to let', maen neu fetel, O ryw faint neu o ryw fel: Congl i dân, rhag bod annwyd, A 'chegin bach'i gnoi bwyd: Tŷ rhywsut at yr eisiau, Am y bo'n ddigon i ddau. Mae genny'n barod lodes A wnaiff wraig, dodrefn, a phres At y rhent. Mae Sian ers tro Am aelwyd yn ymhwylio, A rhedem i briodi A chan naid pe rhoech i ni At fis Mai damaid o dŷ, A rhywlun o siambr wely: Oes tybed siawns? Atebwch Hyn o gais sy'n llais o'r llwch. Am syth dwrn cewch gil dwrn da: Mae'r hint yn hen, mi wranta'. 118<noinclude></noinclude> nlashvv08q5sqtbwblxpfq8rulnf2qj 168643 168379 2026-07-28T00:03:55Z AlwynapHuw 1710 168643 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DAU GYWYDD DIGRIF}}<br>(a) GOFYN AM DY<br>(AT GLERC CYNGOR ABERANGEN)}} {{Center block/s}} <poem> Ys gwn i a oes gennych Dŷ cymedrol, symol sych? Tŷ <nowiki>'</nowiki>''to let''<nowiki>'</nowiki>, maen neu fetel, O ryw faint neu o ryw fel: Congl i dân, rhag bod annwyd, A 'chegin bach'i gnoi bwyd: Tŷ rhywsut at yr eisiau, Am y bo'n ddigon i ddau. Mae genny'n barod lodes A wnaiff wraig, dodrefn, a phres At y rhent. Mae Sian ers tro Am aelwyd yn ymhwylio, A rhedem i briodi A chan naid pe rhoech i ni At fis Mai damaid o dŷ, A rhywlun o siambr wely: Oes tybed siawns? Atebwch Hyn o gais sy'n llais o'r llwch. Am syth dwrn cewch gil dwrn da: Mae'r ''hint'' yn hen, mi wranta'.<noinclude></noinclude> qm9qqhqdfaqlvznmnod7qm8zoajychh 168645 168643 2026-07-28T00:06:05Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168645 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DAU GYWYDD DIGRIF}}<br>(a) GOFYN AM DY<br>(AT GLERC CYNGOR ABERANGEN)}} {{Center block| <poem> Ys gwn i a oes gennych Dŷ cymedrol, symol sych? Tŷ <nowiki>'</nowiki>''to let''<nowiki>'</nowiki>, maen neu fetel, O ryw faint neu o ryw fel: Congl i dân, rhag bod annwyd, A 'chegin bach'i gnoi bwyd: Tŷ rhywsut at yr eisiau, Am y bo'n ddigon i ddau. Mae genny'n barod lodes A wnaiff wraig, dodrefn, a phres At y rhent. Mae Sian ers tro Am aelwyd yn ymhwylio, A rhedem i briodi A chan naid pe rhoech i ni At fis Mai damaid o dŷ, A rhywlun o siambr wely: Oes tybed siawns? Atebwch Hyn o gais sy'n llais o'r llwch. Am syth dwrn cewch gil dwrn da: Mae'r ''hint'' yn hen, mi wranta'. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 73su8fcajl6dnhoue88j22lk0a99sy5 104 87286 168380 2026-07-27T22:23:25Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "1926. (b) YR ATEB (ODDIWRTH GLERC Y CYNGOR) Carwn fedru'ch helpu chwi A Sian y byd sy ohoni: Ond yn wir am dŷ ni wn, Neu'n ddioedi mi ddwedwn. Mae 'siarad tal' ers talwm Am dai plastr, ac am dai plwm, A thai dur 'yn gwanu'r gwynt', Ond odiaf o dai ydynt, Heb eiliw mur, heb le mwg, Na gwaelod yn y golwg: Rhai diweddar, a diddim, Heb allu i dyfu dim! Siawns wael felly sy i Sian A chwithau. Ni chewch weithian Dŷ eich hun: rhaid yw i chw... 168380 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>1926. (b) YR ATEB (ODDIWRTH GLERC Y CYNGOR) Carwn fedru'ch helpu chwi A Sian y byd sy ohoni: Ond yn wir am dŷ ni wn, Neu'n ddioedi mi ddwedwn. Mae 'siarad tal' ers talwm Am dai plastr, ac am dai plwm, A thai dur 'yn gwanu'r gwynt', Ond odiaf o dai ydynt, Heb eiliw mur, heb le mwg, Na gwaelod yn y golwg: Rhai diweddar, a diddim, Heb allu i dyfu dim! Siawns wael felly sy i Sian A chwithau. Ni chewch weithian Dŷ eich hun: rhaid yw i chwi, O bwriedwch briodi, Fyned i rŵms fel finnau, Nes i oes y tai nesau. Hawddach cael gwraig, syr, heddyw Na thy gwag: byd chwithig yw! 119<noinclude></noinclude> jd7ufm7lhgjpv7liiqi1qhwac49augf 168644 168380 2026-07-28T00:04:21Z AlwynapHuw 1710 168644 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>(b) YR ATEB (ODDIWRTH GLERC Y CYNGOR) Carwn fedru'ch helpu chwi A Sian y byd sy ohoni: Ond yn wir am dŷ ni wn, Neu'n ddioedi mi ddwedwn. Mae 'siarad tal' ers talwm Am dai plastr, ac am dai plwm, A thai dur 'yn gwanu'r gwynt', Ond odiaf o dai ydynt, Heb eiliw mur, heb le mwg, Na gwaelod yn y golwg: Rhai diweddar, a diddim, Heb allu i dyfu dim! Siawns wael felly sy i Sian A chwithau. Ni chewch weithian Dŷ eich hun: rhaid yw i chwi, O bwriedwch briodi, Fyned i rŵms fel finnau, Nes i oes y tai nesau. Hawddach cael gwraig, syr, heddyw Na thy gwag: byd chwithig yw! 1926.<noinclude></noinclude> 72l75jpp2c32a647qepv0qf52idyukl 168646 168644 2026-07-28T00:07:47Z AlwynapHuw 1710 /* Darllenwyd y proflenni */ 168646 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|(b) YR ATEB<br>(ODDIWRTH GLERC Y CYNGOR)}} {{center block| <poem> Carwn fedru'ch helpu chwi A Sian y byd sy ohoni: Ond yn wir am dŷ ni wn, Neu'n ddioedi mi ddwedwn. Mae 'siarad tal' ers talwm Am dai plastr, ac am dai plwm, A thai dur 'yn gwanu'r gwynt', Ond odiaf o dai ydynt, Heb eiliw mur, heb le mwg, Na gwaelod yn y golwg: Rhai ''diweddar'', a diddim, Heb allu i dyfu dim! Siawns wael felly sy i Sian A chwithau. Ni chewch weithian Dŷ eich hun: rhaid yw i chwi, O bwriedwch briodi, Fyned i rŵms fel finnau, Nes i oes y tai nesau. Hawddach cael ''gwraig'', syr, heddyw Na ''thŷ gwag'': byd chwithig yw! 1926. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> lcu2jxa03yo99ow920vubxfn5itknd9 104 87287 168381 2026-07-27T22:23:34Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87288 168382 2026-07-27T22:24:19Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "{{c|{{mawr|V.<br>AWDLAU}}}} <br> <br> " 168382 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|V.<br>AWDLAU}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> aphc66wiyxk3dv6wm6ping92hdr30ss 168715 168382 2026-07-28T01:11:16Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168715 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|V.<br>AWDLAU}}}} <br> <br><noinclude></noinclude> 4na4jve7q30u20qbmthu2uu9oa70oup 104 87289 168383 2026-07-27T22:24:30Z AlwynapHuw 1710 /* Heb y testun */ Rydych wedi creu tudalen wag 168383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq 104 87290 168384 2026-07-27T22:25:58Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y BUGAIL Canu i fonedd, ar fedd eu gwleddoedd, Bu'r hen awenau, yn nhai brenhinoedd; Canu i ryfel a glew canrifoedd, A chanu gweniaith yng nghrechwen gwinoedd A chlyw rhwysg-uchelwyr oedd eu duwiau, Yn nhywyll oesau defion y Llysoedd. Ni roddai'r henfeirdd rhinfawr-fawrygiad, O dan frigog nennawr, I'r gŵr a'r aelwyd lwydwawr, Wynned moes ei enaid mawr. Am wehelyth ymholynt, A gwaed gwell fawrygid gynt― Gwaed eneiniog dynionach Heb ha... 168384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y BUGAIL Canu i fonedd, ar fedd eu gwleddoedd, Bu'r hen awenau, yn nhai brenhinoedd; Canu i ryfel a glew canrifoedd, A chanu gweniaith yng nghrechwen gwinoedd A chlyw rhwysg-uchelwyr oedd eu duwiau, Yn nhywyll oesau defion y Llysoedd. Ni roddai'r henfeirdd rhinfawr-fawrygiad, O dan frigog nennawr, I'r gŵr a'r aelwyd lwydwawr, Wynned moes ei enaid mawr. Am wehelyth ymholynt, A gwaed gwell fawrygid gynt― Gwaed eneiniog dynionach Heb haeddiant ond haeddiant ach. Ond oes well ar ganiad sydd,-daeth honno A doethineb newydd Un-wyneb. Cân awenydd Wirionedd aur newydd ddydd. Am ogoniant amgenach-y myn sôn, Geir mewn seml gyfathrach; Gwêl fawrddyn mewn bwthyn bach, Yntau'n wron-tynerach. Try foesau'r cartref isel-haeddiannol Yn farddoniaeth dawel; A hud byw mewn purdeb wêl, Nad echwyn o waed uchel. 123<noinclude></noinclude> lemni1lxb3j02relrir8toev452cgpj 168670 168384 2026-07-28T00:31:31Z AlwynapHuw 1710 168670 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|mawr|Y BUGAIL}} <poem> Canu i fonedd, ar fedd eu gwleddoedd, Bu'r hen awenau, yn nhai brenhinoedd; Canu i ryfel a glew canrifoedd, A chanu gweniaith yng nghrechwen gwinoedd A chlyw rhwysg-uchelwyr oedd eu duwiau, Yn nhywyll oesau defion y Llysoedd. Ni roddai'r henfeirdd rhinfawr-fawrygiad, O dan frigog nennawr, I'r gŵr a'r aelwyd lwydwawr, Wynned moes ei enaid mawr. Am wehelyth ymholynt, A gwaed gwell fawrygid gynt― Gwaed eneiniog dynionach Heb haeddiant ond haeddiant ach. Ond oes well ar ganiad sydd,-daeth honno A doethineb newydd Un-wyneb. Cân awenydd Wirionedd aur newydd ddydd. Am ogoniant amgenach-y myn sôn, Geir mewn seml gyfathrach; Gwêl fawrddyn mewn bwthyn bach, Yntau'n wron-tynerach. Try foesau'r cartref isel-haeddiannol Yn farddoniaeth dawel; A hud byw mewn purdeb wêl, Nad echwyn o waed uchel. Q </poem><noinclude></noinclude> gtdfjdbdzfaqp20a9dpwajyodr6qzii 168720 168670 2026-07-28T01:29:14Z AlwynapHuw 1710 168720 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y BUGAIL}}}} <poem> Canu i fonedd, ar fedd eu gwleddoedd, Bu'r hen awenau, yn nhai brenhinoedd; Canu i ryfel a glew canrifoedd, A chanu gweniaith yng nghrechwen gwinoedd A chlyw rhwysg-uchelwyr oedd eu duwiau, Yn nhywyll oesau defion y Llysoedd. Ni roddai'r henfeirdd rhinfawr-fawrygiad, O dan frigog nennawr, I'r gŵr a'r aelwyd lwydwawr, Wynned moes ei enaid mawr. Am wehelyth ymholynt, A gwaed gwell fawrygid gynt― Gwaed eneiniog dynionach Heb haeddiant ond haeddiant ach. Ond oes well ar ganiad sydd,-daeth honno A doethineb newydd Un-wyneb. Cân awenydd Wirionedd aur newydd ddydd. Am ogoniant amgenach-y myn sôn, Geir mewn seml gyfathrach; Gwêl fawrddyn mewn bwthyn bach, Yntau'n wron-tynerach. Try foesau'r cartref isel-haeddiannol Yn farddoniaeth dawel; A hud byw mewn purdeb wêl, Nad echwyn o waed uchel. Q </poem><noinclude></noinclude> bv0bvdcp8ba0v4adgfu1naajc82oqcg 104 87291 168385 2026-07-27T22:26:06Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Nid gwaedlas dras rhodresol-a rydd bwnc gerdd bardd mor ddynol; Ei arwr ddaw o'r werdd ddôl, O fysg gwerin foesgarol. Bugail ydyw-mab gwladaidd,-un o waed, Un o wedd garuaidd; Wyr am arian mwy euraidd Yng nghynefin brin ei braidd, Na diofal bendefig Yn nheyrnas ei dras a drig. Werinwr syml y bryniau,-ni rydd ef Werth ar dda na moethau; Yn fwy na'r rhain câr fyw'n rhydd, Câr lonydd y corlannau. Un di-enw, dihunan-yw erioed- Ceidwad pr... 168385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid gwaedlas dras rhodresol-a rydd bwnc gerdd bardd mor ddynol; Ei arwr ddaw o'r werdd ddôl, O fysg gwerin foesgarol. Bugail ydyw-mab gwladaidd,-un o waed, Un o wedd garuaidd; Wyr am arian mwy euraidd Yng nghynefin brin ei braidd, Na diofal bendefig Yn nheyrnas ei dras a drig. Werinwr syml y bryniau,-ni rydd ef Werth ar dda na moethau; Yn fwy na'r rhain câr fyw'n rhydd, Câr lonydd y corlannau. Un di-enw, dihunan-yw erioed- Ceidwad praidd rhyw Laban; Gŵr yn byw ar gernau ban, Ym myw wyneb llym anian. Ca'i ddysg mewn cyhoedd ysgol,-un y maes, Cyrchfan myrdd naturiol; Dyna'i fyd annefodol: Ni châr ffug na'i chwarae ffôl. Natur ei hun trwy ei wedd-a edrych Heb rodres na choegedd; Un ydyw fyn, hyd ei fedd, Oedi'n Eden dinodedd. 124<noinclude></noinclude> pkch2jp0pefp5zw5f0u984y7dbk0d6z 168671 168385 2026-07-28T00:32:22Z AlwynapHuw 1710 168671 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Nid gwaedlas dras rhodresol—a rydd bwnc gerdd bardd mor ddynol; Ei arwr ddaw o'r werdd ddôl, O fysg gwerin foesgarol. Bugail ydyw—mab gwladaidd,—un o waed, Un o wedd garuaidd; Wyr am arian mwy euraidd Yng nghynefin brin ei braidd, Na diofal bendefig Yn nheyrnas ei dras a drig. Werinwr syml y bryniau,—ni rydd ef Werth ar dda na moethau; Yn fwy na'r rhain câr fyw'n rhydd, Câr lonydd y corlannau. Un di—enw, dihunan—yw erioed— Ceidwad praidd rhyw Laban; Gŵr yn byw ar gernau ban, Ym myw wyneb llym anian. Ca'i ddysg mewn cyhoedd ysgol,—un y maes, Cyrchfan myrdd naturiol; Dyna'i fyd annefodol: Ni châr ffug na'i chwarae ffôl. Natur ei hun trwy ei wedd—a edrych Heb rodres na choegedd; Un ydyw fyn, hyd ei fedd, Oedi'n Eden dinodedd. </poem> Q<noinclude></noinclude> tjjr3a50m8lp0h0uxspo4wwk33rou56 104 87292 168386 2026-07-27T22:26:28Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Mewn niwloedd a mwyn heulwen,―wele mae Fel myn yn ei elfen; Tyf yn ir dan noethni'r nen, Heb nawdd mwy na'r binwydden. O ebyr noeth a byw'r nant Yf win cynefin nwyfiant; Oni welwyf ei ddwyfoch Dan arwydd gwaed yn rhudd goch. Llin a gwlân wisg am dano,-edafedd A lliw difalch arno; Ni cheir sidan dan ei do,-nac ychwaith, Ryw segur eddwaith ar wisg o'r eiddo. O ba werth ym mhlith perthi-y mynydd Fai meinwisg o bali? Mewn diwrnod, ei dat... 168386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Mewn niwloedd a mwyn heulwen,―wele mae Fel myn yn ei elfen; Tyf yn ir dan noethni'r nen, Heb nawdd mwy na'r binwydden. O ebyr noeth a byw'r nant Yf win cynefin nwyfiant; Oni welwyf ei ddwyfoch Dan arwydd gwaed yn rhudd goch. Llin a gwlân wisg am dano,-edafedd A lliw difalch arno; Ni cheir sidan dan ei do,-nac ychwaith, Ryw segur eddwaith ar wisg o'r eiddo. O ba werth ym mhlith perthi-y mynydd Fai meinwisg o bali? Mewn diwrnod, ei datod hi Wnâi'r marian a'r mieri. Onid gwell un wedi'i gwau-o gnuog Gynhaea'r corlannau, Na eill llem hin ei llymhau, Na gwyfyn y gaeafau? Ceisied Mursendod ddiwyg gyfrodedd, A chaed hyfrydwch wedi'i afradedd; Mwynhaed ei hunan, ac yng nghyfannedd Ei lys digynnil sïed ei geinedd: Wele! bugail heb wagedd-mwyniannau, Barha'n ei fryniau'n brin o fireinedd. 125<noinclude></noinclude> 1jmil7se6keudwpml5tjaeag0s50sm0 168672 168386 2026-07-28T00:33:11Z AlwynapHuw 1710 168672 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Mewn niwloedd a mwyn heulwen,―wele mae Fel myn yn ei elfen; Tyf yn ir dan noethni'r nen, Heb nawdd mwy na'r binwydden. O ebyr noeth a byw'r nant Yf win cynefin nwyfiant; Oni welwyf ei ddwyfoch Dan arwydd gwaed yn rhudd goch. Llin a gwlân wisg am dano,-edafedd A lliw difalch arno; Ni cheir sidan dan ei do,-nac ychwaith, Ryw segur eddwaith ar wisg o'r eiddo. O ba werth ym mhlith perthi-y mynydd Fai meinwisg o bali? Mewn diwrnod, ei datod hi Wnâi'r marian a'r mieri. Onid gwell un wedi'i gwau-o gnuog Gynhaea'r corlannau, Na eill llem hin ei llymhau, Na gwyfyn y gaeafau? Ceisied Mursendod ddiwyg gyfrodedd, A chaed hyfrydwch wedi'i afradedd; Mwynhaed ei hunan, ac yng nghyfannedd Ei lys digynnil sïed ei geinedd: Wele! bugail heb wagedd-mwyniannau, Barha'n ei fryniau'n brin o fireinedd. </poem> Q<noinclude></noinclude> n309tac37dt4wl7ucbjsygudqw5e5ii 104 87293 168387 2026-07-27T22:26:38Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ni wna eilun o olud― Na, mae drain dan emau drud. O werinol do'r henyw, A'i fyd gwyn ef 'digon' yw. Troer i gêl gartre'r gŵr. I'w dyddyndy diddwndwr Gyda'i wledig frig o frwyn, Ger cilwgus gwr clogwyn. Is gwiail llwyn ysgawen, O olwg byd, plyg ei ben Fel o wylder, a'i gerrig Yr un gen â phrennau gwig: O liw arno, cen henoed A lliw'r hin yw oll a roed. Wedi hirnych pob diwrnod, Iddo daw o'i fynydd, dod Fel aderyn-derfyn dydd O, fe gâr... 168387 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ni wna eilun o olud― Na, mae drain dan emau drud. O werinol do'r henyw, A'i fyd gwyn ef 'digon' yw. Troer i gêl gartre'r gŵr. I'w dyddyndy diddwndwr Gyda'i wledig frig o frwyn, Ger cilwgus gwr clogwyn. Is gwiail llwyn ysgawen, O olwg byd, plyg ei ben Fel o wylder, a'i gerrig Yr un gen â phrennau gwig: O liw arno, cen henoed A lliw'r hin yw oll a roed. Wedi hirnych pob diwrnod, Iddo daw o'i fynydd, dod Fel aderyn-derfyn dydd O, fe gâr ei fagwyrydd; Mae rhyw wyndra'n mro'i hendref A mwyn hud. Nis mynnai ef Mo'i newid am un neuadd, Cyrchle rhwysg yr uchel radd. Yn y gwyn dyddyn diddos, Ar lin gynefin, liw nos, Bu'n dal ar bennod helynt Defaid a bugeiliaid gynt. 126<noinclude></noinclude> ojyjdo4hbyxu67gtyb9w5r01jba77dy 168673 168387 2026-07-28T00:33:34Z AlwynapHuw 1710 168673 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Ni wna eilun o olud― Na, mae drain dan emau drud. O werinol do'r henyw, A'i fyd gwyn ef 'digon' yw. Troer i gêl gartre'r gŵr. I'w dyddyndy diddwndwr Gyda'i wledig frig o frwyn, Ger cilwgus gwr clogwyn. Is gwiail llwyn ysgawen, O olwg byd, plyg ei ben Fel o wylder, a'i gerrig Yr un gen â phrennau gwig: O liw arno, cen henoed A lliw'r hin yw oll a roed. Wedi hirnych pob diwrnod, Iddo daw o'i fynydd, dod Fel aderyn-derfyn dydd O, fe gâr ei fagwyrydd; Mae rhyw wyndra'n mro'i hendref A mwyn hud. Nis mynnai ef Mo'i newid am un neuadd, Cyrchle rhwysg yr uchel radd. Yn y gwyn dyddyn diddos, Ar lin gynefin, liw nos, Bu'n dal ar bennod helynt Defaid a bugeiliaid gynt. Q </poem><noinclude></noinclude> fbucufiebgjmqb2o2fo8cxeo8fdaq32 104 87294 168388 2026-07-27T22:26:48Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ganwaith yn ei fachgennoed- Wrandawgar, gariatgar oed; Y ddefod, gan mor ddifyr, Wnâi hwyr o'i fewn yn rhy fyr. Ai'r hanesiol hwyrnosau-i'w enaid Ieuanc-dyner yntau; Fel ei dad, fel ei deidiau,-fe'i dysgid I hoffi rhyddid a chŵn a phreiddiau. A'r anian fore honno-yn ei waed Geir yn oedi eto; O mae'i reddf o'r crud ymron, A'i galon mewn bugeilio. Olynydd yw i linell-o arwyr Gwerin fu'n ei gymell O borfa i borfa bell, A'i guddiedig ddi... 168388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ganwaith yn ei fachgennoed- Wrandawgar, gariatgar oed; Y ddefod, gan mor ddifyr, Wnâi hwyr o'i fewn yn rhy fyr. Ai'r hanesiol hwyrnosau-i'w enaid Ieuanc-dyner yntau; Fel ei dad, fel ei deidiau,-fe'i dysgid I hoffi rhyddid a chŵn a phreiddiau. A'r anian fore honno-yn ei waed Geir yn oedi eto; O mae'i reddf o'r crud ymron, A'i galon mewn bugeilio. Olynydd yw i linell-o arwyr Gwerin fu'n ei gymell O borfa i borfa bell, A'i guddiedig ddiadell. Erioed llafurwr ydyw, Ym mhob hin. Cynefin yw Ag ennill ei bryd gwynwawr Hyd foelydd y mynydd mawr. Yn nhes hir wythnosau ha' A'u marweiddiwch ymrodda; Ac yn oerni can hirnos, Tan farrug fel grug y rhos. Ba raid i'w wyneb wrido?-teilyngaf Galedrwydd welaf ar gledr ei ddwylo; A mynych wrym hen a chraith- Teithi rhamant a thrymwaith. 127<noinclude></noinclude> g84jecgq3ke39uju5a02jvcxd53y16t 168674 168388 2026-07-28T00:34:16Z AlwynapHuw 1710 168674 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ganwaith yn ei fachgennoed— Wrandawgar, gariatgar oed; <poem> Y ddefod, gan mor ddifyr, Wnâi hwyr o'i fewn yn rhy fyr. Ai'r hanesiol hwyrnosau—i'w enaid Ieuanc—dyner yntau; Fel ei dad, fel ei deidiau,—fe'i dysgid I hoffi rhyddid a chŵn a phreiddiau. A'r anian fore honno—yn ei waed Geir yn oedi eto; O mae'i reddf o'r crud ymron, A'i galon mewn bugeilio. Olynydd yw i linell—o arwyr Gwerin fu'n ei gymell O borfa i borfa bell, A'i guddiedig ddiadell. Erioed llafurwr ydyw, Ym mhob hin. Cynefin yw Ag ennill ei bryd gwynwawr Hyd foelydd y mynydd mawr. Yn nhes hir wythnosau ha' A'u marweiddiwch ymrodda; Ac yn oerni can hirnos, Tan farrug fel grug y rhos. Ba raid i'w wyneb wrido?—teilyngaf Galedrwydd welaf ar gledr ei ddwylo; A mynych wrym hen a chraith— Teithi rhamant a thrymwaith. Q </poem><noinclude></noinclude> qqbmazv3rdtmrun2ze028mvzytjhbbi 104 87295 168389 2026-07-27T22:26:56Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Rydych wedi creu tudalen wag 168389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> knt9697boubqhndiyw081zn8sckd1yy 168390 168389 2026-07-27T22:27:05Z AlwynapHuw 1710 168390 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wedi'i offrwm nos, deffry,-a'i wyneb Yn llonnach; ni thery Ergyd haul ar frig y tŷ, A'i gael mewn diog wely. Fab rhyddaf y boreddydd, ei ofal A'i cyfyd o newydd; Cyn llwydole'r bore bydd Yn rhodiannwr hyd weunydd. Forëed cwyd uchedydd O'r rhedyn er derbyn dydd; Heibio i'w nyth â chwiban iach A rhywun yn foreach. Trwy'r wlithog ddôl dyddiol dyr Ei wlyb blygeiniol lwybyr; Hawdd dilyn ar werdd dalar-y meillion, Yn nhymor ceinion, ei gamre cynnar. Boreol saib ar ael serth-fwynha ef, Yn afiaith ei drafferth Gynefin; a ni'n ddi-nerth A diwybod o'i aberth. Gan brydlondeb heb ei ail Y bywiogir cam bugail; Am ei ddefaid medd ofal, A her i ddim ei hir ddal. 129<noinclude></noinclude> dopfu7lzouew9kq48ex4ywp9am93q1q 168676 168390 2026-07-28T00:35:38Z AlwynapHuw 1710 168676 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Wedi'i offrwm nos, deffry,-a'i wyneb Yn llonnach; ni thery Ergyd haul ar frig y tŷ, A'i gael mewn diog wely. Fab rhyddaf y boreddydd, ei ofal A'i cyfyd o newydd; Cyn llwydole'r bore bydd Yn rhodiannwr hyd weunydd. Forëed cwyd uchedydd O'r rhedyn er derbyn dydd; Heibio i'w nyth â chwiban iach A rhywun yn foreach. Trwy'r wlithog ddôl dyddiol dyr Ei wlyb blygeiniol lwybyr; Hawdd dilyn ar werdd dalar-y meillion, Yn nhymor ceinion, ei gamre cynnar. Boreol saib ar ael serth-fwynha ef, Yn afiaith ei drafferth Gynefin; a ni'n ddi-nerth A diwybod o'i aberth. Gan brydlondeb heb ei ail Y bywiogir cam bugail; Am ei ddefaid medd ofal, A her i ddim ei hir ddal. Q </poem><noinclude></noinclude> j47dg9oa9n0e6plzxmg765qrvhkkn1u 104 87296 168391 2026-07-27T22:27:14Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Wele Ebrill! Hyd lwybrau-af allan Yng nghyfeillach blodau: O, dymor hud-rhaid mawrhau Ei wybr las a'i berlysiau. Heddiw anian sydd uniaith-ar faenol Ac ar fynydd diffaith; Wynebir fi gan obaith- Coed y fro mewn siaced fraith. Gwyn yw gwiail gan gawod Bêr o fyrr, gan buraf ôd; Ysgafn gawod ôd yr ha' Yn yr haul ni feiriola. Ac o lawer maes clywaf Gri i mi'n awgrymu haf; Cri ieuanc ŵyn caruaidd, Yn dweud pryd gwendid y praidd. O glywed... 168391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wele Ebrill! Hyd lwybrau-af allan Yng nghyfeillach blodau: O, dymor hud-rhaid mawrhau Ei wybr las a'i berlysiau. Heddiw anian sydd uniaith-ar faenol Ac ar fynydd diffaith; Wynebir fi gan obaith- Coed y fro mewn siaced fraith. Gwyn yw gwiail gan gawod Bêr o fyrr, gan buraf ôd; Ysgafn gawod ôd yr ha' Yn yr haul ni feiriola. Ac o lawer maes clywaf Gri i mi'n awgrymu haf; Cri ieuanc ŵyn caruaidd, Yn dweud pryd gwendid y praidd. O glywed hwn, bugail da-feddiennir Gan foddineb; yna, A harddwch allan cerdda- Byr gwsg yn ei herber ga. Heibio rhodia'n ei bryder-i gaeau Gwewyr a chyfyngder; Cyweiria'n y borfa bêr Welyau i fyllt lawer. Medd ofal am ei ddefaid,-a'u hing oll Sydd yng ngŵydd ei lygaid; 130<noinclude></noinclude> k2h1znntrypqudbhjl18wgcliktdnhi 168677 168391 2026-07-28T00:36:04Z AlwynapHuw 1710 168677 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Wele Ebrill! Hyd lwybrau-af allan Yng nghyfeillach blodau: O, dymor hud-rhaid mawrhau Ei wybr las a'i berlysiau. Heddiw anian sydd uniaith-ar faenol Ac ar fynydd diffaith; Wynebir fi gan obaith- Coed y fro mewn siaced fraith. Gwyn yw gwiail gan gawod Bêr o fyrr, gan buraf ôd; Ysgafn gawod ôd yr ha' Yn yr haul ni feiriola. Ac o lawer maes clywaf Gri i mi'n awgrymu haf; Cri ieuanc ŵyn caruaidd, Yn dweud pryd gwendid y praidd. O glywed hwn, bugail da-feddiennir Gan foddineb; yna, A harddwch allan cerdda- Byr gwsg yn ei herber ga. Heibio rhodia'n ei bryder-i gaeau Gwewyr a chyfyngder; Cyweiria'n y borfa bêr Welyau i fyllt lawer. Medd ofal am ei ddefaid,-a'u hing oll Sydd yng ngŵydd ei lygaid; Q </poem><noinclude></noinclude> 97rry0kktmuzy6588uxfgow94bbugix 104 87297 168392 2026-07-27T22:27:22Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Clyw yn fore fref eu rhaid,-a rhagddyn', Y ceidw newyn a chysgod niwaid. Eu hadeg bob un edwyn, A bid a fo'u harbed fyn: O lawenydd, o'u blaenau Y darpar ford o'r porfâu. Lliw ei wynos a'i llonna,-rai ieuanc O eiryog wyndra; A'u chwarae hoff, ddechrau ha', Ar ryw dwyn a'i trydana. O eilunod, oes glanach Ar wyneb byd na'r ŵyn bach? Wehelyth praidd y dalar,-i fugail Ni fegir dim cymar; Ai ieuanc yw ai hen, câr Y rhywogaeth chwaraegar.... 168392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Clyw yn fore fref eu rhaid,-a rhagddyn', Y ceidw newyn a chysgod niwaid. Eu hadeg bob un edwyn, A bid a fo'u harbed fyn: O lawenydd, o'u blaenau Y darpar ford o'r porfâu. Lliw ei wynos a'i llonna,-rai ieuanc O eiryog wyndra; A'u chwarae hoff, ddechrau ha', Ar ryw dwyn a'i trydana. O eilunod, oes glanach Ar wyneb byd na'r ŵyn bach? Wehelyth praidd y dalar,-i fugail Ni fegir dim cymar; Ai ieuanc yw ai hen, câr Y rhywogaeth chwaraegar. Oni ddwg hwy'n eiddigus-i'w luest, Po leiaf yr esgus; Casgl y claf a'r anafus-yn serchog, O rwyd yr hebog a'r adar rheibus. Bore yw hi ac wybr haf O'r heol eto troaf I ganlyn i'w esgynlawr Breswylydd y mynydd mawr. 131<noinclude></noinclude> 57vlps8eyep73r4oqmobktkyucwo5ll 168678 168392 2026-07-28T00:36:30Z AlwynapHuw 1710 168678 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Clyw yn fore fref eu rhaid,-a rhagddyn', Y ceidw newyn a chysgod niwaid. Eu hadeg bob un edwyn, A bid a fo'u harbed fyn: O lawenydd, o'u blaenau Y darpar ford o'r porfâu. Lliw ei wynos a'i llonna,-rai ieuanc O eiryog wyndra; A'u chwarae hoff, ddechrau ha', Ar ryw dwyn a'i trydana. O eilunod, oes glanach Ar wyneb byd na'r ŵyn bach? Wehelyth praidd y dalar,-i fugail Ni fegir dim cymar; Ai ieuanc yw ai hen, câr Y rhywogaeth chwaraegar. Oni ddwg hwy'n eiddigus-i'w luest, Po leiaf yr esgus; Casgl y claf a'r anafus-yn serchog, O rwyd yr hebog a'r adar rheibus. Bore yw hi ac wybr haf O'r heol eto troaf I ganlyn i'w esgynlawr Breswylydd y mynydd mawr. Q </poem><noinclude></noinclude> quy5p9qqfdvcwxqqfsco5tdy7qnixb9 104 87298 168393 2026-07-27T22:27:31Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Nid yw'n hoff o oedi'n hir Ar wndwn y dyffryndir. Mwyn iddo yw'r mynydd hen-a esgyn Fel ysgol hyd wybren; Y bugail am bob agen Ynddo a ŵyr. Gŵyr a gwên. Gŵyr ei hanes gwerinol,-o'i hynaf Hanes cenedlaethol Hyd i'w hanes nes, yn ôl Byw hygoeledd bugeiliol. Yf o'i awel ei fywyd,-yf o'i swyn Lif o serch i'w ysbryd; Bro ddifyr ei braidd hefyd, Fawreddog fro, ddwg ei fryd. Croesaw i weinion, hil y corsennau, Geisio dedwyddwch mewn gwastad... 168393 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid yw'n hoff o oedi'n hir Ar wndwn y dyffryndir. Mwyn iddo yw'r mynydd hen-a esgyn Fel ysgol hyd wybren; Y bugail am bob agen Ynddo a ŵyr. Gŵyr a gwên. Gŵyr ei hanes gwerinol,-o'i hynaf Hanes cenedlaethol Hyd i'w hanes nes, yn ôl Byw hygoeledd bugeiliol. Yf o'i awel ei fywyd,-yf o'i swyn Lif o serch i'w ysbryd; Bro ddifyr ei braidd hefyd, Fawreddog fro, ddwg ei fryd. Croesaw i weinion, hil y corsennau, Geisio dedwyddwch mewn gwastadeddau; Yn y ceunentydd y cywain yntau- Ym mröydd anian nas sang myrddiynau: Mae ei hiraeth am erwau-fel y grug, Am haul a chaddug y moel lechweddau. Erwau maenor y mynydd-iddo sy'n Eiddo serch preswylydd; Câr gyffiniau'r erwau rhydd- Rhwng y bannau dring beunydd. Yn ei olwg anwylach Ydyw'r hen fugeildir iach, 132<noinclude></noinclude> ew9jjybnz207vw644zwpkecai1gmrh6 168679 168393 2026-07-28T00:36:58Z AlwynapHuw 1710 168679 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid yw'n hoff o oedi'n hir Ar wndwn y dyffryndir. Mwyn iddo yw'r mynydd hen-a esgyn Fel ysgol hyd wybren; Y bugail am bob agen Ynddo a ŵyr. Gŵyr a gwên. Gŵyr ei hanes gwerinol,-o'i hynaf Hanes cenedlaethol Hyd i'w hanes nes, yn ôl Byw hygoeledd bugeiliol. Yf o'i awel ei fywyd,-yf o'i swyn Lif o serch i'w ysbryd; Bro ddifyr ei braidd hefyd, Fawreddog fro, ddwg ei fryd. Croesaw i weinion, hil y corsennau, Geisio dedwyddwch mewn gwastadeddau; Yn y ceunentydd y cywain yntau- Ym mröydd anian nas sang myrddiynau: Mae ei hiraeth am erwau-fel y grug, Am haul a chaddug y moel lechweddau. Erwau maenor y mynydd-iddo sy'n Eiddo serch preswylydd; Câr gyffiniau'r erwau rhydd- Rhwng y bannau dring beunydd. Yn ei olwg anwylach Ydyw'r hen fugeildir iach, </poem> Q<noinclude></noinclude> 0jqwwq12pdm4s1251n4adxxvtelvjd2 168721 168679 2026-07-28T01:30:08Z AlwynapHuw 1710 168721 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Nid yw'n hoff o oedi'n hir Ar wndwn y dyffryndir. Mwyn iddo yw'r mynydd hen-a esgyn Fel ysgol hyd wybren; Y bugail am bob agen Ynddo a ŵyr. Gŵyr a gwên. Gŵyr ei hanes gwerinol,-o'i hynaf Hanes cenedlaethol Hyd i'w hanes nes, yn ôl Byw hygoeledd bugeiliol. Yf o'i awel ei fywyd,-yf o'i swyn Lif o serch i'w ysbryd; Bro ddifyr ei braidd hefyd, Fawreddog fro, ddwg ei fryd. Croesaw i weinion, hil y corsennau, Geisio dedwyddwch mewn gwastadeddau; Yn y ceunentydd y cywain yntau- Ym mröydd anian nas sang myrddiynau: Mae ei hiraeth am erwau-fel y grug, Am haul a chaddug y moel lechweddau. Erwau maenor y mynydd-iddo sy'n Eiddo serch preswylydd; Câr gyffiniau'r erwau rhydd- Rhwng y bannau dring beunydd. Yn ei olwg anwylach Ydyw'r hen fugeildir iach, Q </poem><noinclude></noinclude> 5khgo0917v23nn1lqyaza7pyx50wxuh 104 87299 168394 2026-07-27T22:27:38Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Rydych wedi creu tudalen wag 168394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> knt9697boubqhndiyw081zn8sckd1yy 168680 168394 2026-07-28T00:37:27Z AlwynapHuw 1710 168680 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Ei lwybrau fil a'i borfâu, Na daear lle sang duwiau; Tir a'i awel yn felys Gan rug llaith, gan arogl llus. Aed o'i rug i ddieithr dref,-i aros Fel Ceiriog mewn pelltref, A mag hurtrwydd am gartref- Eden oes dan lydan nef. Yn y cynnwrf ca'i hunan,-o hiraeth Fel Ceiriog yn cwynfan Am 'fynydd llymaf anian, A dyrí myrdd 'adar mân.' Ymlynol ddisyml enaid,-O fe lŷn, Fel ei holl hynafiaid, Wrth ei dangnef a'i ddefaid- Gwadu'i reddf i'w gado raid. Hedd uchedydd a chudyll-a edwyn, Gymrodor y gwyngyll; Tan asur gwawr, tan sêr gwyll, Hyd gorsydd dwg ei wersyll. Ym mherfeddwlad, mor foddlon-ei fyd yw, Feudwy yr encilion,― Uwchlaw twrf, lle ni chwâl ton O syfrdanus fôr dynion. Iddo swyn mewn mynydd sy,-a llais fedd Yr anghyfannedd, 'Dring, dring i fyny.' Q </poem><noinclude></noinclude> oo36ougx94zv36vn7apefmubg82fkp4 104 87300 168395 2026-07-27T22:27:58Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Câr rhai dref fywiog, câr rhai dyrfaoedd- Rhodianna'n ofer, dyna eu nefoedd; Câr bugail hoyw y cribog leoedd, Câr ias y barrug, câr si aberoedd: Hoffwr rhyddid y ffriddoedd,-fel eryr Câr eang awyr mewn cwr anghyhoedd. O anhygyrch unigedd y mynydd Cymuna â symledd; Ac onid lle'n fore fedd Ym mintai fawr Rhamantedd? Ar gernau a grug arnynt Yf, fel geifr, lif haul a gwynt; Cymydog i hebog yw, Ac i redyn câr ydyw. Liw dydd tan wŷdd teneu... 168395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Câr rhai dref fywiog, câr rhai dyrfaoedd- Rhodianna'n ofer, dyna eu nefoedd; Câr bugail hoyw y cribog leoedd, Câr ias y barrug, câr si aberoedd: Hoffwr rhyddid y ffriddoedd,-fel eryr Câr eang awyr mewn cwr anghyhoedd. O anhygyrch unigedd y mynydd Cymuna â symledd; Ac onid lle'n fore fedd Ym mintai fawr Rhamantedd? Ar gernau a grug arnynt Yf, fel geifr, lif haul a gwynt; Cymydog i hebog yw, Ac i redyn câr ydyw. Liw dydd tan wŷdd teneuddail Yng nghyfnod eisteddfod dail, Fe wrendy ar fireinder Caethiwol pob cathlau pêr; Neu beroriaeth ffraeth y ffrwd Yn nhes Ebrill yn sibrwd Wrthi'i hun, ar ddechrau'i thaith, Am ei haber-am obaith. Wele wynfa y glanfoes- Caiff foddhad ac hoffedd oes Yn ni-dwrf, yn niderfyn Fywyd a gwaith ei fyd gwyn. Mwynha heddwch y cwmwd mynyddig, Yn null ei dadau'n fab neilltuedig; 134<noinclude></noinclude> k6xybmies523g3son2hg4n90o3u8f8p 168681 168395 2026-07-28T00:37:54Z AlwynapHuw 1710 168681 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Câr rhai dref fywiog, câr rhai dyrfaoedd- Rhodianna'n ofer, dyna eu nefoedd; Câr bugail hoyw y cribog leoedd, Câr ias y barrug, câr si aberoedd: Hoffwr rhyddid y ffriddoedd,-fel eryr Câr eang awyr mewn cwr anghyhoedd. O anhygyrch unigedd y mynydd Cymuna â symledd; Ac onid lle'n fore fedd Ym mintai fawr Rhamantedd? Ar gernau a grug arnynt Yf, fel geifr, lif haul a gwynt; Cymydog i hebog yw, Ac i redyn câr ydyw. Liw dydd tan wŷdd teneuddail Yng nghyfnod eisteddfod dail, Fe wrendy ar fireinder Caethiwol pob cathlau pêr; Neu beroriaeth ffraeth y ffrwd Yn nhes Ebrill yn sibrwd Wrthi'i hun, ar ddechrau'i thaith, Am ei haber-am obaith. Wele wynfa y glanfoes- Caiff foddhad ac hoffedd oes Yn ni-dwrf, yn niderfyn Fywyd a gwaith ei fyd gwyn. Mwynha heddwch y cwmwd mynyddig, Yn null ei dadau'n fab neilltuedig; Q <poem><noinclude></noinclude> d8aoroante8x1m918d1c7kpn8wt4k7b 168722 168681 2026-07-28T01:30:47Z AlwynapHuw 1710 168722 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Câr rhai dref fywiog, câr rhai dyrfaoedd- Rhodianna'n ofer, dyna eu nefoedd; Câr bugail hoyw y cribog leoedd, Câr ias y barrug, câr si aberoedd: Hoffwr rhyddid y ffriddoedd,-fel eryr Câr eang awyr mewn cwr anghyhoedd. O anhygyrch unigedd y mynydd Cymuna â symledd; Ac onid lle'n fore fedd Ym mintai fawr Rhamantedd? Ar gernau a grug arnynt Yf, fel geifr, lif haul a gwynt; Cymydog i hebog yw, Ac i redyn câr ydyw. Liw dydd tan wŷdd teneuddail Yng nghyfnod eisteddfod dail, Fe wrendy ar fireinder Caethiwol pob cathlau pêr; Neu beroriaeth ffraeth y ffrwd Yn nhes Ebrill yn sibrwd Wrthi'i hun, ar ddechrau'i thaith, Am ei haber-am obaith. Wele wynfa y glanfoes- Caiff foddhad ac hoffedd oes Yn ni-dwrf, yn niderfyn Fywyd a gwaith ei fyd gwyn. Mwynha heddwch y cwmwd mynyddig, Yn null ei dadau'n fab neilltuedig; Q </poem><noinclude></noinclude> mbltucjpt6jcadg1d611odeibqd2wwq 104 87301 168396 2026-07-27T22:28:11Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Dyna ei anian, ac nid yw'n unig,— Dyry cariad dafodau i'r cerrig: Na ddeued troed ffordd y trig,-diwahân Yw'r wybr lydan a'i herber wledig. Sanctaidd iddo Ydyw'r hollfro; Onid yno ei dihunwyd? Cenfydd berthi Eto'n llosgi Newydd wersi. Ai'n ddiarswyd? Natur wên mewn tirioni-arno fel Ar un fo hoff ganddi; Bywiol wyneb i'w lonni Yn y cyhudd ddatgudd hi. Ym mhob man, mab ei mynwes-yw'm harwr, Trwy dymhorau'i hanes; Pwy i'w chyfrin noethn... 168396 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Dyna ei anian, ac nid yw'n unig,— Dyry cariad dafodau i'r cerrig: Na ddeued troed ffordd y trig,-diwahân Yw'r wybr lydan a'i herber wledig. Sanctaidd iddo Ydyw'r hollfro; Onid yno ei dihunwyd? Cenfydd berthi Eto'n llosgi Newydd wersi. Ai'n ddiarswyd? Natur wên mewn tirioni-arno fel Ar un fo hoff ganddi; Bywiol wyneb i'w lonni Yn y cyhudd ddatgudd hi. Ym mhob man, mab ei mynwes-yw'm harwr, Trwy dymhorau'i hanes; Pwy i'w chyfrin noethni'n nes― Oní chaiff win ei chyffes? O lewder wrthi sieryd,-a hola I'w dirgelaf fywyd; Fel bardd, ni all cythrwfl byd A'i ryddiaith ei gyrhaeddyd. Ger y mud awgrymiadau,-hwyr a gwawr Geir o gylch ei lwybrau, Fe ddêl drachefn feddyliau O newydd swyn i'w ddwysáu. 135<noinclude></noinclude> 407q0cz4jakgisnbdvjk0127k3wcp19 168723 168396 2026-07-28T01:31:44Z AlwynapHuw 1710 168723 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude></poem> Dyna ei anian, ac nid yw'n unig,— Dyry cariad dafodau i'r cerrig: Na ddeued troed ffordd y trig,-diwahân Yw'r wybr lydan a'i herber wledig. Sanctaidd iddo Ydyw'r hollfro; Onid yno ei dihunwyd? Cenfydd berthi Eto'n llosgi Newydd wersi. Ai'n ddiarswyd? Natur wên mewn tirioni-arno fel Ar un fo hoff ganddi; Bywiol wyneb i'w lonni Yn y cyhudd ddatgudd hi. Ym mhob man, mab ei mynwes-yw'm harwr, Trwy dymhorau'i hanes; Pwy i'w chyfrin noethni'n nes― Oní chaiff win ei chyffes? O lewder wrthi sieryd,-a hola I'w dirgelaf fywyd; Fel bardd, ni all cythrwfl byd A'i ryddiaith ei gyrhaeddyd. Ger y mud awgrymiadau,-hwyr a gwawr Geir o gylch ei lwybrau, Fe ddêl drachefn feddyliau O newydd swyn i'w ddwysáu. Q </poem> </poem><noinclude></noinclude> firf7yiv717eacq9j09svtlzux7h4x6 168724 168723 2026-07-28T01:32:16Z AlwynapHuw 1710 168724 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Dyna ei anian, ac nid yw'n unig,— Dyry cariad dafodau i'r cerrig: Na ddeued troed ffordd y trig,-diwahân Yw'r wybr lydan a'i herber wledig. Sanctaidd iddo Ydyw'r hollfro; Onid yno ei dihunwyd? Cenfydd berthi Eto'n llosgi Newydd wersi. Ai'n ddiarswyd? Natur wên mewn tirioni-arno fel Ar un fo hoff ganddi; Bywiol wyneb i'w lonni Yn y cyhudd ddatgudd hi. Ym mhob man, mab ei mynwes-yw'm harwr, Trwy dymhorau'i hanes; Pwy i'w chyfrin noethni'n nes― Oní chaiff win ei chyffes? O lewder wrthi sieryd,-a hola I'w dirgelaf fywyd; Fel bardd, ni all cythrwfl byd A'i ryddiaith ei gyrhaeddyd. Ger y mud awgrymiadau,-hwyr a gwawr Geir o gylch ei lwybrau, Fe ddêl drachefn feddyliau O newydd swyn i'w ddwysáu. Q </poem><noinclude></noinclude> 839x1ktxixo6f5bzg3k8jtneq149jhq 104 87302 168397 2026-07-27T22:28:22Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Wedi popeth, beth mor bur,-beth laned A diniweitied mewn bod â Natur? Hyd heol dinas, yn anadl dynion Heibio y rhodia plâu fel ysbrydion; Yma mae encil a gâr gwehilion- Bywyd helaethwych y byd a'i lithion: Yma mae pebyll Mamon-a phleser, A maswedd ofer amheus ei ddefion. Y ddinas ddiddaioni,-anhawdded Byw'n rhinweddol ynddi; Mae twymyn yn ei hynni, A thwymyn waeth o'i mewn hi. Ond diwyd red o'i hawel,-i ddiddos Y mynydd agos, ac mae'... 168397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wedi popeth, beth mor bur,-beth laned A diniweitied mewn bod â Natur? Hyd heol dinas, yn anadl dynion Heibio y rhodia plâu fel ysbrydion; Yma mae encil a gâr gwehilion- Bywyd helaethwych y byd a'i lithion: Yma mae pebyll Mamon-a phleser, A maswedd ofer amheus ei ddefion. Y ddinas ddiddaioni,-anhawdded Byw'n rhinweddol ynddi; Mae twymyn yn ei hynni, A thwymyn waeth o'i mewn hi. Ond diwyd red o'i hawel,-i ddiddos Y mynydd agos, ac mae'n ddiogel. Yn nefoedd ei hynafiaid, yn nhawel Gwmnïaeth ei ddefaid Ymdrŷ, lle nas medr llaid Y ddinas dduo'i enaid. O, lân fab, cenedl ni fedd Fab arall sydd fwy'i buredd; Gwynnir ei oes ef gan rin, Gan foes rhagora' gwerin: Haeddawg le yng ngherddi gwlad Ga mawrwerth ei gymeriad; Yn enw braint a barn bro, I'w rinwedd cenir yno. 136<noinclude></noinclude> 5w895hj7h0zwtrxfnmtguxywevwkzzh 168682 168397 2026-07-28T00:38:29Z AlwynapHuw 1710 168682 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Wedi popeth, beth mor bur,-beth laned A diniweitied mewn bod â Natur? Hyd heol dinas, yn anadl dynion Heibio y rhodia plâu fel ysbrydion; Yma mae encil a gâr gwehilion- Bywyd helaethwych y byd a'i lithion: Yma mae pebyll Mamon-a phleser, A maswedd ofer amheus ei ddefion. Y ddinas ddiddaioni,-anhawdded Byw'n rhinweddol ynddi; Mae twymyn yn ei hynni, A thwymyn waeth o'i mewn hi. Ond diwyd red o'i hawel,-i ddiddos Y mynydd agos, ac mae'n ddiogel. Yn nefoedd ei hynafiaid, yn nhawel Gwmnïaeth ei ddefaid Ymdrŷ, lle nas medr llaid Y ddinas dduo'i enaid. O, lân fab, cenedl ni fedd Fab arall sydd fwy'i buredd; Gwynnir ei oes ef gan rin, Gan foes rhagora' gwerin: Haeddawg le yng ngherddi gwlad Ga mawrwerth ei gymeriad; Yn enw braint a barn bro, I'w rinwedd cenir yno. Q </poem><noinclude></noinclude> icix1e7zrn2i11k6yepvseujwr0akap 104 87303 168398 2026-07-27T22:28:29Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O, rinwedd, beth a'i pryna? Ni wna dim, nac aur na da: Na, rhyw anian yw rhinwedd, Hanfod moes, gwyn fyd a'i medd. Rhosyn nef yn nrysni oes, Eill edwino'n llaid einioes. Defeidydd wybydd ei werth, A'i briodfoes sydd brydferth; Hyd weunydd ceidw ei hunan Wynned â'r gwlith neu dw'r gwlan: Gwladwr hoff, yn glod i'w ryw, I'w wlad a'i genedl ydyw. Onid yw'n werth mynd yn awr I'w hanesfyd cynhwysfawr, A dilyn mewn brawdoliaeth-ei enw Mynyc... 168398 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O, rinwedd, beth a'i pryna? Ni wna dim, nac aur na da: Na, rhyw anian yw rhinwedd, Hanfod moes, gwyn fyd a'i medd. Rhosyn nef yn nrysni oes, Eill edwino'n llaid einioes. Defeidydd wybydd ei werth, A'i briodfoes sydd brydferth; Hyd weunydd ceidw ei hunan Wynned â'r gwlith neu dw'r gwlan: Gwladwr hoff, yn glod i'w ryw, I'w wlad a'i genedl ydyw. Onid yw'n werth mynd yn awr I'w hanesfyd cynhwysfawr, A dilyn mewn brawdoliaeth-ei enw Mynych a'i wasanaeth? Hwn o bawb yn llên y byd Yw anwylyd dynoliaeth. Un o'r urdd yn gynnar iawn, Gafwyd yn Abel gyfiawn. Ger Eden unig rhodiai-yn ieuanc Gyda newydd fintai: Ger y ddeiliog ardd welai'n Gaead byth oblegid bai. Tad bugeiliaid defaid oedd, Tywysog rhamant oesoedd. 137<noinclude></noinclude> 3yslj3ul9y8208eqsyzo1gjttatx7v7 168683 168398 2026-07-28T00:38:55Z AlwynapHuw 1710 168683 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O, rinwedd, beth a'i pryna? Ni wna dim, nac aur na da: Na, rhyw anian yw rhinwedd, Hanfod moes, gwyn fyd a'i medd. Rhosyn nef yn nrysni oes, Eill edwino'n llaid einioes. Defeidydd wybydd ei werth, A'i briodfoes sydd brydferth; Hyd weunydd ceidw ei hunan Wynned â'r gwlith neu dw'r gwlan: Gwladwr hoff, yn glod i'w ryw, I'w wlad a'i genedl ydyw. Onid yw'n werth mynd yn awr I'w hanesfyd cynhwysfawr, A dilyn mewn brawdoliaeth-ei enw Mynych a'i wasanaeth? Hwn o bawb yn llên y byd Yw anwylyd dynoliaeth. Un o'r urdd yn gynnar iawn, Gafwyd yn Abel gyfiawn. Ger Eden unig rhodiai-yn ieuanc Gyda newydd fintai: Ger y ddeiliog ardd welai'n Gaead byth oblegid bai. Tad bugeiliaid defaid oedd, Tywysog rhamant oesoedd. Q </poem><noinclude></noinclude> qgo3we6hpycsilxkhlcotxs5wbsokza 104 87304 168399 2026-07-27T22:28:37Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Wedi camwedd byd, cymerth-i Dduw oen O'i dda'n offrwm prydferth; Yn niben oen ei aberth, Gwyn ei fyd, Duw ganfu werth. Arafwn uwch canrif nes,-yn ei ddydd, Gwylied y meysydd y gwelwyd Moses. Yn nhir heddwch a rhyddid, Wedi'r taraw â llaw llid, O glyw y farn bugail fu;-y nefoedd Ordeiniai'i yrroedd er ei dyneru. Onid dwyfol ysgol oedd Yr annos hyd ddyffrynnoedd, Wnâi o'i fywyd yn fuan Wyrth Duw, fel y berth o dân? Wedi braint a defawd... 168399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Wedi camwedd byd, cymerth-i Dduw oen O'i dda'n offrwm prydferth; Yn niben oen ei aberth, Gwyn ei fyd, Duw ganfu werth. Arafwn uwch canrif nes,-yn ei ddydd, Gwylied y meysydd y gwelwyd Moses. Yn nhir heddwch a rhyddid, Wedi'r taraw â llaw llid, O glyw y farn bugail fu;-y nefoedd Ordeiniai'i yrroedd er ei dyneru. Onid dwyfol ysgol oedd Yr annos hyd ddyffrynnoedd, Wnâi o'i fywyd yn fuan Wyrth Duw, fel y berth o dân? Wedi braint a defawd bro, Fe'i galwyd i fugeilio Eiddo gwell-minteioedd gwŷr- I waredu'n ei frodyr Ddiadelloedd Duw allan, A rhannu môr yn y man. Ni bu'i lin heb olynydd ar ôl hyn- Rhwng corlannau'r meysydd, 'Mhen talm rhodiannai'r Salmydd, Ym mro hoff y palm a'r hydd. 138<noinclude></noinclude> 8v2txwgo9r6pelsw8r0kqd93ro0k06n 168684 168399 2026-07-28T00:48:05Z AlwynapHuw 1710 168684 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Wedi camwedd byd, cymerth-i Dduw oen O'i dda'n offrwm prydferth; Yn niben oen ei aberth, Gwyn ei fyd, Duw ganfu werth. Arafwn uwch canrif nes,-yn ei ddydd, Gwylied y meysydd y gwelwyd Moses. Yn nhir heddwch a rhyddid, Wedi'r taraw â llaw llid, O glyw y farn bugail fu;-y nefoedd Ordeiniai'i yrroedd er ei dyneru. Onid dwyfol ysgol oedd Yr annos hyd ddyffrynnoedd, Wnâi o'i fywyd yn fuan Wyrth Duw, fel y berth o dân? Wedi braint a defawd bro, Fe'i galwyd i fugeilio Eiddo gwell-minteioedd gwŷr- I waredu'n ei frodyr Ddiadelloedd Duw allan, A rhannu môr yn y man. Ni bu'i lin heb olynydd ar ôl hyn- Rhwng corlannau'r meysydd, 'Mhen talm rhodiannai'r Salmydd, Ym mro hoff y palm a'r hydd. Q </poem><noinclude></noinclude> ngjb8empfz8ewxgoo06798til7d257l 104 87305 168400 2026-07-27T22:28:50Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Oreulanc teg yr olwg, Cyn gwybod am drallod drwg, Fel ei hil ei ofal oedd, yn dirion, Am ei wyn eiddo'n hedd y mynyddoedd. Heibio i dawel bydewau-t'wysai hwynt, O serch, wrth eu henwau; Fore a hwyr, i'w dyfrhau Ei wyneb âi o'u blaenau. Wedi'r praw ar breidd-dir prin,-Duw ei dad A'i dug o'i gynefin I arail llwythau gwerin;-o lwybrau A swydd y bryniau i orsedd brenin. Hyd yr un bugeildir iach, Yr un erwau hen hwyrach, Caed eraill yn cy... 168400 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Oreulanc teg yr olwg, Cyn gwybod am drallod drwg, Fel ei hil ei ofal oedd, yn dirion, Am ei wyn eiddo'n hedd y mynyddoedd. Heibio i dawel bydewau-t'wysai hwynt, O serch, wrth eu henwau; Fore a hwyr, i'w dyfrhau Ei wyneb âi o'u blaenau. Wedi'r praw ar breidd-dir prin,-Duw ei dad A'i dug o'i gynefin I arail llwythau gwerin;-o lwybrau A swydd y bryniau i orsedd brenin. Hyd yr un bugeildir iach, Yr un erwau hen hwyrach, Caed eraill yn cyd-aros I wylio'n hir ryw 'liw nos.' Urdd hen y tir oeddynt hwy- Cymrodyr cymeradwy. Hwynt-hwy'n wir welsant y nef-yn agor Gan fynegi tangnef; A'i llu'n wynlliw, yn unllef, Yr un nos â'i Seren Ef. Anrhydeddwyr y Duwddyn,-hwynt-hwy fu'r Cyntaf oll i'w dderbyn; 139<noinclude></noinclude> lwg7hohpqg42nd86m07woxkuurdxa93 168685 168400 2026-07-28T00:48:38Z AlwynapHuw 1710 168685 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Oreulanc teg yr olwg, Cyn gwybod am drallod drwg, Fel ei hil ei ofal oedd, yn dirion, Am ei wyn eiddo'n hedd y mynyddoedd. Heibio i dawel bydewau-t'wysai hwynt, O serch, wrth eu henwau; Fore a hwyr, i'w dyfrhau Ei wyneb âi o'u blaenau. Wedi'r praw ar breidd-dir prin,-Duw ei dad A'i dug o'i gynefin I arail llwythau gwerin;-o lwybrau A swydd y bryniau i orsedd brenin. Hyd yr un bugeildir iach, Yr un erwau hen hwyrach, Caed eraill yn cyd-aros I wylio'n hir ryw 'liw nos.' Urdd hen y tir oeddynt hwy- Cymrodyr cymeradwy. Hwynt-hwy'n wir welsant y nef-yn agor Gan fynegi tangnef; A'i llu'n wynlliw, yn unllef, Yr un nos â'i Seren Ef. Anrhydeddwyr y Duwddyn,-hwynt-hwy fu'r Cyntaf oll i'w dderbyn; Q </poem><noinclude></noinclude> 1mm17oujnr5jzt65qgi6k7zy03td3no 104 87306 168401 2026-07-27T22:28:57Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y byd o hyd a'u hedwyn, A'i glod roir i'r gwladwyr hyn. Dychwelaf. Pa raid chwilio Am fugeilddyn er cyn co'? Werinwr pur o haniad, Mae ef ynghlwm â fy ngwlad. Gyda'i wyn eiddo'n y grug dinodded, Wyllni a heulwen geill un ei weled; Geir mwy o lewddyn na'r gŵr aml-ludded Yn yr encilion,-Bererin caled,- Câr ei ofal, câr yfed-awyr rydd Gwyrddion fagwyrydd a nef agored. Galonnog fugail annwyl,-pwy i'w waith Yn fwy pur, a'i noswyl Lai'n ei... 168401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y byd o hyd a'u hedwyn, A'i glod roir i'r gwladwyr hyn. Dychwelaf. Pa raid chwilio Am fugeilddyn er cyn co'? Werinwr pur o haniad, Mae ef ynghlwm â fy ngwlad. Gyda'i wyn eiddo'n y grug dinodded, Wyllni a heulwen geill un ei weled; Geir mwy o lewddyn na'r gŵr aml-ludded Yn yr encilion,-Bererin caled,- Câr ei ofal, câr yfed-awyr rydd Gwyrddion fagwyrydd a nef agored. Galonnog fugail annwyl,-pwy i'w waith Yn fwy pur, a'i noswyl Lai'n ei gof? Fel unig ŵyl Ymsercha'm maes ei orchwyl. Wrtho ei hunan gwna ebyrth yno, Heb yn y golwg neb yn gwylio; Iau ei feunyddwaith sydd ysgafn iddo, Hyd dir y mynydd nid blinder mono: Mwyaf y baich, drymaf bo,-fab gwerin Cywir i'w ruddin, mae'n caru'r eiddo. Oriau dydd ger ei dyddyn,-wele'i braidd El å bryd bugeilddyn; Breuddwydia am braidd wedyn Oriau'i gwsg tan fore gwyn. 140<noinclude></noinclude> ilyz5p925bnxllmg89w1ohee4jhrv39 168686 168401 2026-07-28T00:49:23Z AlwynapHuw 1710 168686 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Y byd o hyd a'u hedwyn, A'i glod roir i'r gwladwyr hyn. Dychwelaf. Pa raid chwilio Am fugeilddyn er cyn co'? Werinwr pur o haniad, Mae ef ynghlwm â fy ngwlad. Gyda'i wyn eiddo'n y grug dinodded, Wyllni a heulwen geill un ei weled; Geir mwy o lewddyn na'r gŵr aml-ludded Yn yr encilion,-Bererin caled,- Câr ei ofal, câr yfed-awyr rydd Gwyrddion fagwyrydd a nef agored. Galonnog fugail annwyl,-pwy i'w waith Yn fwy pur, a'i noswyl Lai'n ei gof? Fel unig ŵyl Ymsercha'm maes ei orchwyl. Wrtho ei hunan gwna ebyrth yno, Heb yn y golwg neb yn gwylio; Iau ei feunyddwaith sydd ysgafn iddo, Hyd dir y mynydd nid blinder mono: Mwyaf y baich, drymaf bo,-fab gwerin Cywir i'w ruddin, mae'n caru'r eiddo. Oriau dydd ger ei dyddyn,-wele'i braidd El å bryd bugeilddyn; Breuddwydia am braidd wedyn Oriau'i gwsg tan fore gwyn. Q </poem><noinclude></noinclude> rn1lg0ptrnkmxjkjv37fz2p720vtkcp 104 87307 168402 2026-07-27T22:29:04Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Newydd ebyrth wna'n ddibaid-er eu mwyn, Pawr mil tan ei lygaid, Yntau ry iddynt a raid-o'r ebyr- O, mae yn ddifyr yng nghwmni'i ddefaid. A hwy mynych gymuna Ar gernydd oer: gŵyr yn dda Hanes pob llwyth ohonynt, Eu hil a'u gwerth a'u treigl gynt. Gyr yw ei beth, gŵyr y byd,-mor reddfol, Feudwy siriol, am ddefaid y sieryd. Câr adrodd fel y crwydrant,-ym mherygl Y marian a'r ceunant; Helyntus, rymus ramant Edy'i blys yng ngwaed ei blant... 168402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Newydd ebyrth wna'n ddibaid-er eu mwyn, Pawr mil tan ei lygaid, Yntau ry iddynt a raid-o'r ebyr- O, mae yn ddifyr yng nghwmni'i ddefaid. A hwy mynych gymuna Ar gernydd oer: gŵyr yn dda Hanes pob llwyth ohonynt, Eu hil a'u gwerth a'u treigl gynt. Gyr yw ei beth, gŵyr y byd,-mor reddfol, Feudwy siriol, am ddefaid y sieryd. Câr adrodd fel y crwydrant,-ym mherygl Y marian a'r ceunant; Helyntus, rymus ramant Edy'i blys yng ngwaed ei blant. Heini fugail, ni fegir Mab glewach, tecach trwy'n tir. Yn ei gwmwd pwy'n gymar,-mewn hoyw- edd Ac mewn hewyd gwylgar? Gyda ei gi, oedi gâr-hyd y gŵyl Lanerchi annwyl yn hwyr a chynnar. Waetha'r hin i'w waith yr â— Nid heulwen a'i hatalia Na gerwinder. Her i'r ias A'i chleddyf sych ei luddias. 141<noinclude></noinclude> hhqb1gurgvovuzm7p2xl1vegdlujx9x 168687 168402 2026-07-28T00:49:58Z AlwynapHuw 1710 168687 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Newydd ebyrth wna'n ddibaid-er eu mwyn, Pawr mil tan ei lygaid, Yntau ry iddynt a raid-o'r ebyr- O, mae yn ddifyr yng nghwmni'i ddefaid. A hwy mynych gymuna Ar gernydd oer: gŵyr yn dda Hanes pob llwyth ohonynt, Eu hil a'u gwerth a'u treigl gynt. Gyr yw ei beth, gŵyr y byd,-mor reddfol, Feudwy siriol, am ddefaid y sieryd. Câr adrodd fel y crwydrant,-ym mherygl Y marian a'r ceunant; Helyntus, rymus ramant Edy'i blys yng ngwaed ei blant. Heini fugail, ni fegir Mab glewach, tecach trwy'n tir. Yn ei gwmwd pwy'n gymar,-mewn hoyw- edd Ac mewn hewyd gwylgar? Gyda ei gi, oedi gâr-hyd y gŵyl Lanerchi annwyl yn hwyr a chynnar. Waetha'r hin i'w waith yr â— Nid heulwen a'i hatalia Na gerwinder. Her i'r ias A'i chleddyf sych ei luddias. Q </poem><noinclude></noinclude> 9pd2sgdkbqevz31oeub6uj2vd2zmodg 104 87308 168403 2026-07-27T22:29:11Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Er drygair a darogan-a bwgwth Cyfyd bugail allan; O'i ol gedy'i dŷ a'i dân― Trwy gurlif try i'w gorlan. Gu werinwr gwronol,-arwr yw Yrr ei reddf yn ddyddiol I'w gyrchiadau gwarchodol, Yn hedd dwfn mynydd a dôl. Yn nhai gwerin, ei gariad-fynegir Gan fin hygoel profiad; A rhy'n hawen grynhoad O'i droeon glew-grwydryn gwlad. Glew ydyw er mai gwladaidd y ddiwyg Guddia'i ewyn llathraidd; Gan ryfyg yn arafaidd I wyneb Ofn ei hun baidd. Tir... 168403 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Er drygair a darogan-a bwgwth Cyfyd bugail allan; O'i ol gedy'i dŷ a'i dân― Trwy gurlif try i'w gorlan. Gu werinwr gwronol,-arwr yw Yrr ei reddf yn ddyddiol I'w gyrchiadau gwarchodol, Yn hedd dwfn mynydd a dôl. Yn nhai gwerin, ei gariad-fynegir Gan fin hygoel profiad; A rhy'n hawen grynhoad O'i droeon glew-grwydryn gwlad. Glew ydyw er mai gwladaidd y ddiwyg Guddia'i ewyn llathraidd; Gan ryfyg yn arafaidd I wyneb Ofn ei hun baidd. Tirioni chwardd trwy'i wyneb,―ond tano Hun tyner wroldeb; O'i ieuenctid nid oes neb Yn ddewrach. Mae'n ddihareb. O ael craig pan ddelo cri-un o'i braidd, Tan ei briw mewn drysni; I wyneb y clogwyni Ucha' baidd i'w hachub hi. Pan ddaw gwylltfil heibio i'r encilion I gyniwair am fwyd i'w genawon, 142<noinclude></noinclude> 37z16kkfszyh0pcwvej6xobyxqir5m3 168688 168403 2026-07-28T00:50:31Z AlwynapHuw 1710 168688 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Er drygair a darogan-a bwgwth Cyfyd bugail allan; O'i ol gedy'i dŷ a'i dân― Trwy gurlif try i'w gorlan. Gu werinwr gwronol,-arwr yw Yrr ei reddf yn ddyddiol I'w gyrchiadau gwarchodol, Yn hedd dwfn mynydd a dôl. Yn nhai gwerin, ei gariad-fynegir Gan fin hygoel profiad; A rhy'n hawen grynhoad O'i droeon glew-grwydryn gwlad. Glew ydyw er mai gwladaidd y ddiwyg Guddia'i ewyn llathraidd; Gan ryfyg yn arafaidd I wyneb Ofn ei hun baidd. Tirioni chwardd trwy'i wyneb,―ond tano Hun tyner wroldeb; O'i ieuenctid nid oes neb Yn ddewrach. Mae'n ddihareb. O ael craig pan ddelo cri-un o'i braidd, Tan ei briw mewn drysni; I wyneb y clogwyni Ucha' baidd i'w hachub hi. Pan ddaw gwylltfil heibio i'r encilion I gyniwair am fwyd i'w genawon, Q </poem><noinclude></noinclude> 8u2hm9hwb6tlm7blm78dda9742ziij6 104 87309 168404 2026-07-27T22:29:24Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "A welwyd dewrach na'r bugail tirion? Gan ru anniwall fe'i gwneir yn eon: Gweryd ei ddefaid gwirion-tan ganu, I'w diogelu cyll waed ei galon. Allan o ffordd llew ni ffy, I'w ddihirwch her ddyry; Ganolnos, os bydd eisiau, I'w balf y rhed heb lwfrhau. Gwae a erlid ei gorlan,-â bwriad I beri cyflafan; Udlef yr arth o'r goedlan Yrr waed oer bugail ar dân. Er ei berygl, mor barod-yw erioed Yn ei reddf i warchod; Daw o ornest pob diwrnod Yn... 168404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>A welwyd dewrach na'r bugail tirion? Gan ru anniwall fe'i gwneir yn eon: Gweryd ei ddefaid gwirion-tan ganu, I'w diogelu cyll waed ei galon. Allan o ffordd llew ni ffy, I'w ddihirwch her ddyry; Ganolnos, os bydd eisiau, I'w balf y rhed heb lwfrhau. Gwae a erlid ei gorlan,-â bwriad I beri cyflafan; Udlef yr arth o'r goedlan Yrr waed oer bugail ar dân. Er ei berygl, mor barod-yw erioed Yn ei reddf i warchod; Daw o ornest pob diwrnod Yn dwyn ei glais-dan ei glod. Hyd yn hen dyna'i hanes- Cyll ei rym cyn colli'i wres Bugeiliol. Pan bo galw-ni thry'n ôl- Yn waed diferol, ymlyn hyd farw. 1900 143<noinclude></noinclude> ouvhcewgxu06gcmea0h90ocqto8a6os 168689 168404 2026-07-28T00:51:07Z AlwynapHuw 1710 168689 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> A welwyd dewrach na'r bugail tirion? Gan ru anniwall fe'i gwneir yn eon: Gweryd ei ddefaid gwirion-tan ganu, I'w diogelu cyll waed ei galon. Allan o ffordd llew ni ffy, I'w ddihirwch her ddyry; Ganolnos, os bydd eisiau, I'w balf y rhed heb lwfrhau. Gwae a erlid ei gorlan,-â bwriad I beri cyflafan; Udlef yr arth o'r goedlan Yrr waed oer bugail ar dân. Er ei berygl, mor barod-yw erioed Yn ei reddf i warchod; Daw o ornest pob diwrnod Yn dwyn ei glais-dan ei glod. Hyd yn hen dyna'i hanes- Cyll ei rym cyn colli'i wres Bugeiliol. Pan bo galw-ni thry'n ôl- Yn waed diferol, ymlyn hyd farw. 1900 Q </poem><noinclude></noinclude> mpfwhvzwhd4dypwpps709cj1dv7pbdb 104 87310 168405 2026-07-27T22:29:31Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Y MERTHYR Who would true valour see, let him come hither! One here will content be, come wind, come weather. -BUNYAN. Prompt to redress another's wrong, his own Leaving to Time and Truth, and Penitence alone. -WHITTIER. A oes i'w gael ymysg gwŷr Un mwy'i wyrthiau na merthyr? A deigr iddo dygaf-fy llawryf, I'w allorau canaf, A rhodio'n ôl ei droed wnaf, Ysol enaid graslonaf. O'i wasgfaol losg-fywyd-daw i'w hil Bob da. Oni sieryd Ymhob... 168405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y MERTHYR Who would true valour see, let him come hither! One here will content be, come wind, come weather. -BUNYAN. Prompt to redress another's wrong, his own Leaving to Time and Truth, and Penitence alone. -WHITTIER. A oes i'w gael ymysg gwŷr Un mwy'i wyrthiau na merthyr? A deigr iddo dygaf-fy llawryf, I'w allorau canaf, A rhodio'n ôl ei droed wnaf, Ysol enaid graslonaf. O'i wasgfaol losg-fywyd-daw i'w hil Bob da. Oni sieryd Ymhob iaith, lef cam y byd A'r euogfarn ar ddrygfyd. Ni bu oes na bu'i eisiau,-ni ddaw un Na ddwg ôl ei gamau; Anfonedig cyfnodau, Ar ei groes myn drugarhau. Hwn a erys yn arwr―na aned Ag ofn wyneb ungwr; Ni ddichon gwên heddychwr, Na'i aur i gyd, brynu'r gŵr. 144<noinclude></noinclude> 6d2s4ivzn9rumymux4sv9geo9iq8lav 168690 168405 2026-07-28T00:52:03Z AlwynapHuw 1710 168690 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y MERTHYR}}}} <poem> Who would true valour see, let him come hither! One here will content be, come wind, come weather. -BUNYAN. Prompt to redress another's wrong, his own Leaving to Time and Truth, and Penitence alone. -WHITTIER. A oes i'w gael ymysg gwŷr Un mwy'i wyrthiau na merthyr? A deigr iddo dygaf-fy llawryf, I'w allorau canaf, A rhodio'n ôl ei droed wnaf, Ysol enaid graslonaf. O'i wasgfaol losg-fywyd-daw i'w hil Bob da. Oni sieryd Ymhob iaith, lef cam y byd A'r euogfarn ar ddrygfyd. Ni bu oes na bu'i eisiau,-ni ddaw un Na ddwg ôl ei gamau; Anfonedig cyfnodau, Ar ei groes myn drugarhau. Hwn a erys yn arwr―na aned Ag ofn wyneb ungwr; Ni ddichon gwên heddychwr, Na'i aur i gyd, brynu'r gŵr. Q </poem><noinclude></noinclude> fl44ufr6w2a1pz2i0t2v0zw4tq09wun 104 87311 168406 2026-07-27T22:29:38Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ynddo'i anian ddihunir-yn fore, Gan farwor cyfiawnwir Wele'i barabl a burir: I'w niwed twng yn y tir. A thwng, nid i newid, na, Yn ei waed ni newidia; Onid dyna'i grediniaeth- "O'm lleddir am wir, ba waeth!" Oreugwr fy mawrygiad, y mae grym Ei gred yn ei lygad; A'i einioes ry, dan sarhad,-ar allor Arw egwyddor ac argyhoeddiad. Unrhyw un dros wirionedd-wna aberth, Wrthwynebo gamwedd A mellt Duw'n ei fflamllyd wedd, Er deall beth fo'r... 168406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ynddo'i anian ddihunir-yn fore, Gan farwor cyfiawnwir Wele'i barabl a burir: I'w niwed twng yn y tir. A thwng, nid i newid, na, Yn ei waed ni newidia; Onid dyna'i grediniaeth- "O'm lleddir am wir, ba waeth!" Oreugwr fy mawrygiad, y mae grym Ei gred yn ei lygad; A'i einioes ry, dan sarhad,-ar allor Arw egwyddor ac argyhoeddiad. Unrhyw un dros wirionedd-wna aberth, Wrthwynebo gamwedd A mellt Duw'n ei fflamllyd wedd, Er deall beth fo'r diwedd― Hwnnw ydyw, na wader- Un sydd â'i nwyd dros Dduw'n her. Neu'r enaid tyner, unig,-ar drostan Rhyw dristwch cuddiedig, Na ddywaid air yn nydd dig, Fyn ddioddef yn ddiddig. Os tawedog dyst ydyw, Mae ei bwyll yn offrwm byw; 145<noinclude></noinclude> 5kp08coc3a79jdizz5lqz6p2bnyo9ek 168691 168406 2026-07-28T00:52:29Z AlwynapHuw 1710 168691 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Ynddo'i anian ddihunir-yn fore, Gan farwor cyfiawnwir Wele'i barabl a burir: I'w niwed twng yn y tir. A thwng, nid i newid, na, Yn ei waed ni newidia; Onid dyna'i grediniaeth- "O'm lleddir am wir, ba waeth!" Oreugwr fy mawrygiad, y mae grym Ei gred yn ei lygad; A'i einioes ry, dan sarhad,-ar allor Arw egwyddor ac argyhoeddiad. Unrhyw un dros wirionedd-wna aberth, Wrthwynebo gamwedd A mellt Duw'n ei fflamllyd wedd, Er deall beth fo'r diwedd― Hwnnw ydyw, na wader- Un sydd â'i nwyd dros Dduw'n her. Neu'r enaid tyner, unig,-ar drostan Rhyw dristwch cuddiedig, Na ddywaid air yn nydd dig, Fyn ddioddef yn ddiddig. Os tawedog dyst ydyw, Mae ei bwyll yn offrwm byw; Q </poem><noinclude></noinclude> t288m7grj43xcqbhfs888vh805yny0q 104 87312 168407 2026-07-27T22:29:45Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Os gweddus yw y goddef, Mae'n ferthyr yn ystyr nef. Merthyr a aned erbyn caledi, Ni bu tirionach lle bo trueni; Onid ei hanes yw gwneud daioni- Obaith llaweroedd, beth all ei oeri? Hyd ei groes y cyfyd gri-dros iawnder; Ni wad ei faner yn sŵn difenwi. O, ysbïwr dwys bywyd,-a welwyd Angerddolach ysbryd? Ei hun baidd i wyneb byd Tros hawlfraint yr iselfryd. Ni lwfrha: gydag hyder-ymarhous Ymrŷ dros unionder; Cred fod pob cariadfyd pêr... 168407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Os gweddus yw y goddef, Mae'n ferthyr yn ystyr nef. Merthyr a aned erbyn caledi, Ni bu tirionach lle bo trueni; Onid ei hanes yw gwneud daioni- Obaith llaweroedd, beth all ei oeri? Hyd ei groes y cyfyd gri-dros iawnder; Ni wad ei faner yn sŵn difenwi. O, ysbïwr dwys bywyd,-a welwyd Angerddolach ysbryd? Ei hun baidd i wyneb byd Tros hawlfraint yr iselfryd. Ni lwfrha: gydag hyder-ymarhous Ymrŷ dros unionder; Cred fod pob cariadfyd pêr A bendith lle bo iawnder. Yw egwyddor yn gweiddi-yn rhywle Am wrolwaith drosti? Aberthol etyb wrthi, Yn nwfn ei fod, "Anfon fi." Oleued egwyl y weledigaeth Iddo a egyr ddrws ei swyddogaeth; Heb air, rhaid dilyn yr ysbrydoliaeth, O'r egwyl honno, lle myn rhagluniaeth: Ni edwyn neb genhadaeth-sancteiddiach- Pa allor arwach? Pa well arwriaeth? 146<noinclude></noinclude> clf2889q8j77q3fj3tna52e22pw2ze2 168692 168407 2026-07-28T00:52:49Z AlwynapHuw 1710 168692 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Os gweddus yw y goddef, Mae'n ferthyr yn ystyr nef. Merthyr a aned erbyn caledi, Ni bu tirionach lle bo trueni; Onid ei hanes yw gwneud daioni- Obaith llaweroedd, beth all ei oeri? Hyd ei groes y cyfyd gri-dros iawnder; Ni wad ei faner yn sŵn difenwi. O, ysbïwr dwys bywyd,-a welwyd Angerddolach ysbryd? Ei hun baidd i wyneb byd Tros hawlfraint yr iselfryd. Ni lwfrha: gydag hyder-ymarhous Ymrŷ dros unionder; Cred fod pob cariadfyd pêr A bendith lle bo iawnder. Yw egwyddor yn gweiddi-yn rhywle Am wrolwaith drosti? Aberthol etyb wrthi, Yn nwfn ei fod, "Anfon fi." Oleued egwyl y weledigaeth Iddo a egyr ddrws ei swyddogaeth; Heb air, rhaid dilyn yr ysbrydoliaeth, O'r egwyl honno, lle myn rhagluniaeth: Ni edwyn neb genhadaeth-sancteiddiach- Pa allor arwach? Pa well arwriaeth? Q </poem><noinclude></noinclude> ksbpjiapi2sj7oitoxd27ccldbzyf9c 104 87313 168408 2026-07-27T22:29:53Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Pwy yw'r gwr? Awdwr edwyn Gyfriniaeth brawdoliaeth dyn; A edrydd wae ei gydryw, A'i waed yn boeth gan dân byw. Hanes cam fy hil nis cudd; Uwch ei orthrech a'i warthrudd Cwyd ei lais, ag huawdl lid, I gyhwfan y gofid. O, ddyfynnwr griddfanau-ei frodyr- Pawb efrydo'i lyfrau Glyw furmuron calonnau-cythryblus, Yng nghri'i ddolurus, angerddol eiriau. Nid un ei faich, na, dwyn fyn-waradwydd Ei frodyr i'w ganlyn; A'u dyheadau edwyn Am fywyd... 168408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Pwy yw'r gwr? Awdwr edwyn Gyfriniaeth brawdoliaeth dyn; A edrydd wae ei gydryw, A'i waed yn boeth gan dân byw. Hanes cam fy hil nis cudd; Uwch ei orthrech a'i warthrudd Cwyd ei lais, ag huawdl lid, I gyhwfan y gofid. O, ddyfynnwr griddfanau-ei frodyr- Pawb efrydo'i lyfrau Glyw furmuron calonnau-cythryblus, Yng nghri'i ddolurus, angerddol eiriau. Nid un ei faich, na, dwyn fyn-waradwydd Ei frodyr i'w ganlyn; A'u dyheadau edwyn Am fywyd gwell, am fyd gwyn. Oes undyn lef dros iawnder-fel efô Wêl faint y gorthrymder? Gall ddeffro, pan gyffröer, Hewyd y myrdd hyd y mêr. Clyw uniaith ddofn calonnau,-yn dyheu Am un dyr eu rhwymau- Dyfnder eilw ddyfnderau Yr eiddo'i hun i'w rhyddhau. 147<noinclude></noinclude> qmq61kv1x3w36qivjclvb8sojwkq3hh 168693 168408 2026-07-28T00:53:41Z AlwynapHuw 1710 168693 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Pwy yw'r gwr? Awdwr edwyn Gyfriniaeth brawdoliaeth dyn; A edrydd wae ei gydryw, A'i waed yn boeth gan dân byw. Hanes cam fy hil nis cudd; Uwch ei orthrech a'i warthrudd Cwyd ei lais, ag huawdl lid, I gyhwfan y gofid. O, ddyfynnwr griddfanau-ei frodyr- Pawb efrydo'i lyfrau Glyw furmuron calonnau-cythryblus, Yng nghri'i ddolurus, angerddol eiriau. Nid un ei faich, na, dwyn fyn-waradwydd Ei frodyr i'w ganlyn; A'u dyheadau edwyn Am fywyd gwell, am fyd gwyn. Oes undyn lef dros iawnder-fel efô Wêl faint y gorthrymder? Gall ddeffro, pan gyffröer, Hewyd y myrdd hyd y mêr. Clyw uniaith ddofn calonnau,-yn dyheu Am un dyr eu rhwymau- Dyfnder eilw ddyfnderau Yr eiddo'i hun i'w rhyddhau. Q </poem><noinclude></noinclude> 6wj491mjphpp0c0sl5r4vmqw1xovg9v 104 87314 168409 2026-07-27T22:30:00Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ac yn ei lên ddihenydd-fe eilw Trwy filoedd aelwydydd, Gan ddwyn dedfryd danllyd dydd Ar graith rhwymau'r gorthrymydd. Her ddyry i ddihirwch-eneiniog, Yn enw dyngarwch; Yn ei galon y gwelwch-dirioni: Heua'i dosturi er diystyrwch. Wele yng nghanol anghenion y rhodia Yn efrydydd tirion; A charuaidd, sanctaidd sôn Geidw'i enw ymysg dynion. Heuwr diwygiad a'i ragredegydd, Enaid ynïon pob cyfnod newydd― Mae yn ei fynwes fflam ei Anfonydd,... 168409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ac yn ei lên ddihenydd-fe eilw Trwy filoedd aelwydydd, Gan ddwyn dedfryd danllyd dydd Ar graith rhwymau'r gorthrymydd. Her ddyry i ddihirwch-eneiniog, Yn enw dyngarwch; Yn ei galon y gwelwch-dirioni: Heua'i dosturi er diystyrwch. Wele yng nghanol anghenion y rhodia Yn efrydydd tirion; A charuaidd, sanctaidd sôn Geidw'i enw ymysg dynion. Heuwr diwygiad a'i ragredegydd, Enaid ynïon pob cyfnod newydd― Mae yn ei fynwes fflam ei Anfonydd, A diymaros waed y lladmerydd; Fel cywir broffwydi'r ffydd,-i'w ddwysáu, Tân ei ofidiau gaiff yntau'n fedydd. Mae a farn bob fflam a fo O ddynion-diffydd honno. Ond tân arall tynerach,-o allor Cymhelliad sancteiddiach, Yw aruthr rym merthyr iach- Ynni bedydd tanbeidiach. Egyr ei enaid i bob gwirionedd Gael disgyn iddo, nes elo'i sylwedd 148<noinclude></noinclude> sofcfzhky2k4gpa6xi3y5s5htgf6fyn 168694 168409 2026-07-28T00:54:08Z AlwynapHuw 1710 168694 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Ac yn ei lên ddihenydd-fe eilw Trwy filoedd aelwydydd, Gan ddwyn dedfryd danllyd dydd Ar graith rhwymau'r gorthrymydd. Her ddyry i ddihirwch-eneiniog, Yn enw dyngarwch; Yn ei galon y gwelwch-dirioni: Heua'i dosturi er diystyrwch. Wele yng nghanol anghenion y rhodia Yn efrydydd tirion; A charuaidd, sanctaidd sôn Geidw'i enw ymysg dynion. Heuwr diwygiad a'i ragredegydd, Enaid ynïon pob cyfnod newydd― Mae yn ei fynwes fflam ei Anfonydd, A diymaros waed y lladmerydd; Fel cywir broffwydi'r ffydd,-i'w ddwysáu, Tân ei ofidiau gaiff yntau'n fedydd. Mae a farn bob fflam a fo O ddynion-diffydd honno. Ond tân arall tynerach,-o allor Cymhelliad sancteiddiach, Yw aruthr rym merthyr iach- Ynni bedydd tanbeidiach. Egyr ei enaid i bob gwirionedd Gael disgyn iddo, nes elo'i sylwedd Q </poem><noinclude></noinclude> dg4yorme0tbx4iqokrvfz9b3wlooqxh 104 87315 168410 2026-07-27T22:30:07Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "I'w waed: difrawder a dry'n frwdfrydedd, Warafun gymod, bair ofn i gamwedd Gan oresgyn ei rwysgedd;-cerdd drwy'r byd, A llaw na weryd ysgall anwiredd. O'i fewn, yng nghryf sylfeini-ei enaid, Mewn cyfriniol deithi, Crëwr dyndod fu'n dodi Swydd ei oes a'i hawydd hi. Ac i'w swydd ymdeifl. Casâ-erioed bob Gwyriad barn, pob traha; I'w elw'i hun iselha Newidfwrdd y farchnadfa. Lle gwelo drais llaw-galed-yn chwennych Oenig y diniwed, Rhwng... 168410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>I'w waed: difrawder a dry'n frwdfrydedd, Warafun gymod, bair ofn i gamwedd Gan oresgyn ei rwysgedd;-cerdd drwy'r byd, A llaw na weryd ysgall anwiredd. O'i fewn, yng nghryf sylfeini-ei enaid, Mewn cyfriniol deithi, Crëwr dyndod fu'n dodi Swydd ei oes a'i hawydd hi. Ac i'w swydd ymdeifl. Casâ-erioed bob Gwyriad barn, pob traha; I'w elw'i hun iselha Newidfwrdd y farchnadfa. Lle gwelo drais llaw-galed-yn chwennych Oenig y diniwed, Rhwng y gwan a'r trachwant rhed I'w warafun er cryfed. At eraill llif tosturi-ei natur, Nid etyl ddaioni, Ond â gras y gwrendy gri Taerineb byw trueni. Câr werin fawr y ddinas,-gwehilion Esgeulus cymdeithas; Fel hwyrddydd, fe wêl urddas Eto ar ôl yn eu tras. 149<noinclude></noinclude> ta0worlc1k3kc4nynchmv26ersmch0o 168695 168410 2026-07-28T00:54:38Z AlwynapHuw 1710 168695 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> I'w waed: difrawder a dry'n frwdfrydedd, Warafun gymod, bair ofn i gamwedd Gan oresgyn ei rwysgedd;-cerdd drwy'r byd, A llaw na weryd ysgall anwiredd. O'i fewn, yng nghryf sylfeini-ei enaid, Mewn cyfriniol deithi, Crëwr dyndod fu'n dodi Swydd ei oes a'i hawydd hi. Ac i'w swydd ymdeifl. Casâ-erioed bob Gwyriad barn, pob traha; I'w elw'i hun iselha Newidfwrdd y farchnadfa. Lle gwelo drais llaw-galed-yn chwennych Oenig y diniwed, Rhwng y gwan a'r trachwant rhed I'w warafun er cryfed. At eraill llif tosturi-ei natur, Nid etyl ddaioni, Ond â gras y gwrendy gri Taerineb byw trueni. Câr werin fawr y ddinas,-gwehilion Esgeulus cymdeithas; Fel hwyrddydd, fe wêl urddas Eto ar ôl yn eu tras. Q </poem><noinclude></noinclude> adymzutoqwj32wtbputy1o9omaiqqbd 104 87316 168411 2026-07-27T22:30:15Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Yn y llwch na eill ochel,-i ddynion Gwna ddaioni dirgel; Er rhysedd, yn yr isel Rhyw adfail o'r dwyfol wêl. Pwy'n fwy ysol nag ef pan fo eisiau- Mor lem ei weithred, arwed ei eiriau? Pwy'n fwy tirion ei law ar galonnau Y rhai a dreisir ar hyd yr oesau? Onid yw ger pydewau'n-dosturiol? Gan huawdl eiriol dwg ein doluriau. Wneuthurwr gwyrthiau ara',-ar ei lwybr Trwy y wlad, y dyrfa Ato red, yntau rodia Yn ei phlith gan ddwyn ei phla. Ni... 168411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yn y llwch na eill ochel,-i ddynion Gwna ddaioni dirgel; Er rhysedd, yn yr isel Rhyw adfail o'r dwyfol wêl. Pwy'n fwy ysol nag ef pan fo eisiau- Mor lem ei weithred, arwed ei eiriau? Pwy'n fwy tirion ei law ar galonnau Y rhai a dreisir ar hyd yr oesau? Onid yw ger pydewau'n-dosturiol? Gan huawdl eiriol dwg ein doluriau. Wneuthurwr gwyrthiau ara',-ar ei lwybr Trwy y wlad, y dyrfa Ato red, yntau rodia Yn ei phlith gan ddwyn ei phla. Ni chwsg uwchben angen oes, Na, dodi ynni'i einioes Ar allor fawr llawer fyn, A dodi'i fywyd wedyn. Mwy yw na'i oes, a myn wir Ehangach na'r cyfyngwir Foddlona feddwl unoes- Goleuo wna galon oes. O annelwig fro'r niwlwawr, Fe'i harwain i fryn y wawr, A os dring-i lastir iach O oleuni cyflawnach. 150<noinclude></noinclude> tk3x9oscndlbiqy7mmwcdfddxvz6e36 168696 168411 2026-07-28T00:55:12Z AlwynapHuw 1710 168696 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Yn y llwch na eill ochel,-i ddynion Gwna ddaioni dirgel; Er rhysedd, yn yr isel Rhyw adfail o'r dwyfol wêl. Pwy'n fwy ysol nag ef pan fo eisiau- Mor lem ei weithred, arwed ei eiriau? Pwy'n fwy tirion ei law ar galonnau Y rhai a dreisir ar hyd yr oesau? Onid yw ger pydewau'n-dosturiol? Gan huawdl eiriol dwg ein doluriau. Wneuthurwr gwyrthiau ara',-ar ei lwybr Trwy y wlad, y dyrfa Ato red, yntau rodia Yn ei phlith gan ddwyn ei phla. Ni chwsg uwchben angen oes, Na, dodi ynni'i einioes Ar allor fawr llawer fyn, A dodi'i fywyd wedyn. Mwy yw na'i oes, a myn wir Ehangach na'r cyfyngwir Foddlona feddwl unoes- Goleuo wna galon oes. O annelwig fro'r niwlwawr, Fe'i harwain i fryn y wawr, A os dring-i lastir iach O oleuni cyflawnach. Q </poem><noinclude></noinclude> os61i6jdhe6mwomtegnzz2updakqbjm 104 87317 168412 2026-07-27T22:30:22Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Onid ef yw'r golofn dân-a dywys Bob dyhead allan? Pob ffydd fu yn cysgu cyd, O'i dihoenfyd a'i hunfan? Wedi afrad gwsg difraw A bywyd oer, heibio daw Ag adegau diwygiad- Adegau lysg fywyd gwlad. Oes ddihoenus ddihuna-o'i hirgwsg I'w haergyrch sancteiddia'; Wele'n un ei chasglu wna, A'i chalon gynrychiola. Anweledig erlidir-ei ysbryd, Arno croesbren ddodir; A'i ymchwil am uchel wir I'w anghlod a ddehonglir. Yn nhân barn cyn hyn y bu;-... 168412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Onid ef yw'r golofn dân-a dywys Bob dyhead allan? Pob ffydd fu yn cysgu cyd, O'i dihoenfyd a'i hunfan? Wedi afrad gwsg difraw A bywyd oer, heibio daw Ag adegau diwygiad- Adegau lysg fywyd gwlad. Oes ddihoenus ddihuna-o'i hirgwsg I'w haergyrch sancteiddia'; Wele'n un ei chasglu wna, A'i chalon gynrychiola. Anweledig erlidir-ei ysbryd, Arno croesbren ddodir; A'i ymchwil am uchel wir I'w anghlod a ddehonglir. Yn nhân barn cyn hyn y bu;-ym Mhatmos, Er mwyn ei achos-mewn rhwymau'n nychu. Ond cewch y tyst cywir-yn niogel Unigedd diffeithdir, Neu laith gell, ac ni ellir A grym y gau rwymo gwir. O, ferthyr hy! wrtho rhaid;-trwy'i lewder Nid â yn ofer waed ei hynafiaid. 151<noinclude></noinclude> 7m5sjlnvos4fvyffzc6fwnh20kq22vz 168697 168412 2026-07-28T00:55:37Z AlwynapHuw 1710 168697 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Onid ef yw'r golofn dân-a dywys Bob dyhead allan? Pob ffydd fu yn cysgu cyd, O'i dihoenfyd a'i hunfan? Wedi afrad gwsg difraw A bywyd oer, heibio daw Ag adegau diwygiad- Adegau lysg fywyd gwlad. Oes ddihoenus ddihuna-o'i hirgwsg I'w haergyrch sancteiddia'; Wele'n un ei chasglu wna, A'i chalon gynrychiola. Anweledig erlidir-ei ysbryd, Arno croesbren ddodir; A'i ymchwil am uchel wir I'w anghlod a ddehonglir. Yn nhân barn cyn hyn y bu;-ym Mhatmos, Er mwyn ei achos-mewn rhwymau'n nychu. Ond cewch y tyst cywir-yn niogel Unigedd diffeithdir, Neu laith gell, ac ni ellir A grym y gau rwymo gwir. O, ferthyr hy! wrtho rhaid;-trwy'i lewder Nid â yn ofer waed ei hynafiaid. Q </poem><noinclude></noinclude> 95p5ipc8vvgaxtsy3iv00cg95w6rxc8 104 87318 168413 2026-07-27T22:30:29Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Cyhyd ei aberth er mwyn cydwybod, Heibio i dybiaeth y byd diwybod: O, pan fo perygl, pwy yn fwy parod O hyd i eiriol wrth byrth dihirod; A cham ni wna gyfamod;-gan hyfder Anufudd iawnder cryf yw ei ddyndod. Nid tangnefedd, ond cleddyf, Yw adnod cred enaid cryf. Os senedd draws ei syniad-arno sathr, Ni syfl mewn ymddygiad; Hawl y nef, a'i lw, ni wad- Gwêl ei berygl heb wyriad. A trwy amarch llys carchar,-ac yn rhwym, Cyn y rhydd i Ces... 168413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Cyhyd ei aberth er mwyn cydwybod, Heibio i dybiaeth y byd diwybod: O, pan fo perygl, pwy yn fwy parod O hyd i eiriol wrth byrth dihirod; A cham ni wna gyfamod;-gan hyfder Anufudd iawnder cryf yw ei ddyndod. Nid tangnefedd, ond cleddyf, Yw adnod cred enaid cryf. Os senedd draws ei syniad-arno sathr, Ni syfl mewn ymddygiad; Hawl y nef, a'i lw, ni wad- Gwêl ei berygl heb wyriad. A trwy amarch llys carchar,-ac yn rhwym, Cyn y rhydd i Cesar Byth yr hawlfraint gymaint gâr― Eiddo Duw i bridd daear. O hyd llygaid dall egyr,-ar ei braw Saif ger bron cynghorwyr; Ac eirchion dynion a dyr,-a'i breswyl O dan y morthwyl-dyna y merthyr. Onid dewis bris pob braint Ddwyfol yw dioddefaint? A gwybydd mai ag aberth, O hyd, y geill gadw ei gwerth. Ferthyr cryf! Wrth aerwy croes,-yn y tân, Ni wad ei hunan er cadw ei einioes. 152<noinclude></noinclude> 195o49n5zinpbpap47ae9toighrthso 168698 168413 2026-07-28T00:56:05Z AlwynapHuw 1710 168698 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Cyhyd ei aberth er mwyn cydwybod, Heibio i dybiaeth y byd diwybod: O, pan fo perygl, pwy yn fwy parod O hyd i eiriol wrth byrth dihirod; A cham ni wna gyfamod;-gan hyfder Anufudd iawnder cryf yw ei ddyndod. Nid tangnefedd, ond cleddyf, Yw adnod cred enaid cryf. Os senedd draws ei syniad-arno sathr, Ni syfl mewn ymddygiad; Hawl y nef, a'i lw, ni wad- Gwêl ei berygl heb wyriad. A trwy amarch llys carchar,-ac yn rhwym, Cyn y rhydd i Cesar Byth yr hawlfraint gymaint gâr― Eiddo Duw i bridd daear. O hyd llygaid dall egyr,-ar ei braw Saif ger bron cynghorwyr; Ac eirchion dynion a dyr,-a'i breswyl O dan y morthwyl-dyna y merthyr. Onid dewis bris pob braint Ddwyfol yw dioddefaint? A gwybydd mai ag aberth, O hyd, y geill gadw ei gwerth. Ferthyr cryf! Wrth aerwy croes,-yn y tân, Ni wad ei hunan er cadw ei einioes. Q </poem><noinclude></noinclude> oj4ze3dtq58a4aiviulnjxo8tqgapa4 104 87319 168414 2026-07-27T22:30:35Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Rhy anhawdd ei ddychrynu,-â byddin Labyddiol o'i ddeutu; Cyn ei wrthod, ca'i nerthu- Baidd dorf pan bo'i Dduw o'i du. Ai anhrugarog y cerrig geirwon Arno a lawir! cedyrn ei lwon: Nid geiriau llithwyr, na dagrau lleithion Sêl ofergoelus lwfrha ei galon; Deil yn huawdl, yn eon,-tan gawod Gwatwor a dannod a dicter dynion. Osodir i'w berswadio,-ar faes twrf, Ystanc rywbryd eto? Y merthyr yn rhwym wrtho Geidw ei ffydd heb gysgod ffo. Her... 168414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Rhy anhawdd ei ddychrynu,-â byddin Labyddiol o'i ddeutu; Cyn ei wrthod, ca'i nerthu- Baidd dorf pan bo'i Dduw o'i du. Ai anhrugarog y cerrig geirwon Arno a lawir! cedyrn ei lwon: Nid geiriau llithwyr, na dagrau lleithion Sêl ofergoelus lwfrha ei galon; Deil yn huawdl, yn eon,-tan gawod Gwatwor a dannod a dicter dynion. Osodir i'w berswadio,-ar faes twrf, Ystanc rywbryd eto? Y merthyr yn rhwym wrtho Geidw ei ffydd heb gysgod ffo. Her i waedlyd, oer udlef Oes drofaus ei darfu ef. Ac i'w niwed cyneuer-yr oddaith Warthruddol pan fynner; Gŵyr mai hi, wedi'r oeder,-ddwg fraint rydd Is eu holewydd i oesau lawer. A thrwy'r fflam, er cam cymaint,-er uched Crechwen y digofaint, Esgynna fel llosg ennaint,-dros y drwg, Weddi o ddufwg ei ddioddefaint. L 153<noinclude></noinclude> tvup3gw5vlwnkivlk1qoqr4rpzy46fq 168699 168414 2026-07-28T00:56:30Z AlwynapHuw 1710 168699 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Rhy anhawdd ei ddychrynu,-â byddin Labyddiol o'i ddeutu; Cyn ei wrthod, ca'i nerthu- Baidd dorf pan bo'i Dduw o'i du. Ai anhrugarog y cerrig geirwon Arno a lawir! cedyrn ei lwon: Nid geiriau llithwyr, na dagrau lleithion Sêl ofergoelus lwfrha ei galon; Deil yn huawdl, yn eon,-tan gawod Gwatwor a dannod a dicter dynion. Osodir i'w berswadio,-ar faes twrf, Ystanc rywbryd eto? Y merthyr yn rhwym wrtho Geidw ei ffydd heb gysgod ffo. Her i waedlyd, oer udlef Oes drofaus ei darfu ef. Ac i'w niwed cyneuer-yr oddaith Warthruddol pan fynner; Gŵyr mai hi, wedi'r oeder,-ddwg fraint rydd Is eu holewydd i oesau lawer. A thrwy'r fflam, er cam cymaint,-er uched Crechwen y digofaint, Esgynna fel llosg ennaint,-dros y drwg, Weddi o ddufwg ei ddioddefaint. Q </poem><noinclude></noinclude> eryrg3sjolgtskddmwroxa9fcenowhf 104 87320 168415 2026-07-27T22:30:42Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Gwae'r byd! Fe wrthyd ferthyr, ond y nef "O hyd nos" ymegyr, A'i hengyl i'w ymyl yrr-trwy'r cyffro- Lymed dwylo a fflam y dialwyr. Os dibris ei waed obry, Mae i ferthyr frodyr fry; A'i ysbryd gwyn ganlyn gerdd Yr engyl, uwchlaw'r angerdd. A, wrth aros, ferthyri,-ger eich ing, Ger eich aml wrhydri Offrymol, coffeir imi Waradwydd eich Arglwydd chwi. Yntau oedd dyst-Tyst y Tad, Gofidiwr o'i gyfodiad. Amddifad yn anad neb O ddynion oedd... 168415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Gwae'r byd! Fe wrthyd ferthyr, ond y nef "O hyd nos" ymegyr, A'i hengyl i'w ymyl yrr-trwy'r cyffro- Lymed dwylo a fflam y dialwyr. Os dibris ei waed obry, Mae i ferthyr frodyr fry; A'i ysbryd gwyn ganlyn gerdd Yr engyl, uwchlaw'r angerdd. A, wrth aros, ferthyri,-ger eich ing, Ger eich aml wrhydri Offrymol, coffeir imi Waradwydd eich Arglwydd chwi. Yntau oedd dyst-Tyst y Tad, Gofidiwr o'i gyfodiad. Amddifad yn anad neb O ddynion oedd Ei wyneb; A'i rasol, fywiol fywyd Yn allor oll, ar ei hyd. Ai rhinwedd pur ohono,-ym mhob gair, Ym mhob gwyrth o'r eiddo; Fab y dyn-fe wybu, do, Am fedydd ymofidio. Oni wnaed fy Nuw yn hen-gan ofid Rhy gynefin: darllen- Ceid sylweddau beichiau'r byd Ar ei ysbryd fel croesbren. 154<noinclude></noinclude> gtzqroe9071mm5bs7k7hw7uzybkb56u 168700 168415 2026-07-28T00:56:59Z AlwynapHuw 1710 168700 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Gwae'r byd! Fe wrthyd ferthyr, ond y nef "O hyd nos" ymegyr, A'i hengyl i'w ymyl yrr-trwy'r cyffro- Lymed dwylo a fflam y dialwyr. Os dibris ei waed obry, Mae i ferthyr frodyr fry; A'i ysbryd gwyn ganlyn gerdd Yr engyl, uwchlaw'r angerdd. A, wrth aros, ferthyri,-ger eich ing, Ger eich aml wrhydri Offrymol, coffeir imi Waradwydd eich Arglwydd chwi. Yntau oedd dyst-Tyst y Tad, Gofidiwr o'i gyfodiad. Amddifad yn anad neb O ddynion oedd Ei wyneb; A'i rasol, fywiol fywyd Yn allor oll, ar ei hyd. Ai rhinwedd pur ohono,-ym mhob gair, Ym mhob gwyrth o'r eiddo; Fab y dyn-fe wybu, do, Am fedydd ymofidio. Oni wnaed fy Nuw yn hen-gan ofid Rhy gynefin: darllen- Ceid sylweddau beichiau'r byd Ar ei ysbryd fel croesbren. Q </poem><noinclude></noinclude> 2h5t0yo206lk4s5xxs3h43teq63v1i6 104 87321 168416 2026-07-27T22:30:48Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ni bu Tyst fel Mab y Tad.-ddilynodd Oleuni'i anfoniad Hyd arw bren daear brad, Groes chwerw Gras a Chariad. Tawer sôn, ond tros ennyd, Wrth y bardd am ebyrth byd: "Dyma ben ar bob aberth, A dyma waed mwy ei werth." 1904. 155" 168416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ni bu Tyst fel Mab y Tad.-ddilynodd Oleuni'i anfoniad Hyd arw bren daear brad, Groes chwerw Gras a Chariad. Tawer sôn, ond tros ennyd, Wrth y bardd am ebyrth byd: "Dyma ben ar bob aberth, A dyma waed mwy ei werth." 1904. 155<noinclude></noinclude> ihju6af24qvsanojj3wivp1m1yiqk09 168701 168416 2026-07-28T00:57:31Z AlwynapHuw 1710 168701 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Ni bu Tyst fel Mab y Tad.-ddilynodd Oleuni'i anfoniad Hyd arw bren daear brad, Groes chwerw Gras a Chariad. Tawer sôn, ond tros ennyd, Wrth y bardd am ebyrth byd: "Dyma ben ar bob aberth, A dyma waed mwy ei werth." 1904. Q </poem><noinclude></noinclude> tgr6ff53nr3j1k04kbln2ed9omlqvcr 104 87322 168417 2026-07-27T22:30:56Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "OWAIN GLYNDWR Tan olewydden estynnol Heddwch, Las ei dalen, mewn melys dawelwch, Canaf am ryfel a hirddydd elwch, Am glod y gwrol a grym gwladgarwch, Am lin na chrymai i lwch,-i frenin- Nodded y werin yn nydd dihirwch. Troi i oesau y'n treisid-fwriadaf, I efrydu'r gofid; Dyddiau pan oedd llafnau llid Yn rhudd yn enw Rhyddid. Utgorn Dial yn galw,-unedig Eneidiau yn chwerw Dros freiniau gwlad, i'w cadw-os gallent, Heb ddim a'u hoerent... 168417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>OWAIN GLYNDWR Tan olewydden estynnol Heddwch, Las ei dalen, mewn melys dawelwch, Canaf am ryfel a hirddydd elwch, Am glod y gwrol a grym gwladgarwch, Am lin na chrymai i lwch,-i frenin- Nodded y werin yn nydd dihirwch. Troi i oesau y'n treisid-fwriadaf, I efrydu'r gofid; Dyddiau pan oedd llafnau llid Yn rhudd yn enw Rhyddid. Utgorn Dial yn galw,-unedig Eneidiau yn chwerw Dros freiniau gwlad, i'w cadw-os gallent, Heb ddim a'u hoerent yn beiddio marw. Gwelwyd enaid gwlad yno-i hawliau Dynoliaeth yn deffro; A'r brwd gleddyf yn chwifio I gadw Braint å gwaed bro. Gleddyf erch! os gwylaidd fu-yn rhy hir, Deffrôdd i ddialu,- A'i fin i ysgrifennu I Frad ei ddeddf-ddedfryd ddu. A Chymru a wybu werth Ei meibion, a grym aberth; O'r golwg yntau'r gelyn Wybu nerth y meibion hyn. 156<noinclude></noinclude> 02je8ghfdf1vodl9uklzg5g26n7mud3 168702 168417 2026-07-28T01:05:20Z AlwynapHuw 1710 168702 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> OWAIN GLYNDWR Tan olewydden estynnol Heddwch, Las ei dalen, mewn melys dawelwch, Canaf am ryfel a hirddydd elwch, Am glod y gwrol a grym gwladgarwch, Am lin na chrymai i lwch,-i frenin- Nodded y werin yn nydd dihirwch. Troi i oesau y'n treisid-fwriadaf, I efrydu'r gofid; Dyddiau pan oedd llafnau llid Yn rhudd yn enw Rhyddid. Utgorn Dial yn galw,-unedig Eneidiau yn chwerw Dros freiniau gwlad, i'w cadw-os gallent, Heb ddim a'u hoerent yn beiddio marw. Gwelwyd enaid gwlad yno-i hawliau Dynoliaeth yn deffro; A'r brwd gleddyf yn chwifio I gadw Braint å gwaed bro. Gleddyf erch! os gwylaidd fu-yn rhy hir, Deffrôdd i ddialu,- A'i fin i ysgrifennu I Frad ei ddeddf-ddedfryd ddu. A Chymru a wybu werth Ei meibion, a grym aberth; O'r golwg yntau'r gelyn Wybu nerth y meibion hyn. Q </poem><noinclude></noinclude> emawxgn3rdil106fpmqbamkiwdzale2 104 87323 168418 2026-07-27T22:31:05Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Owain! ei enw ynof Gŵyd o'i gylch lef gwaed i gof. Cyhyrog ŵr fel craig oedd,-ar gyfer Gofyn yr amseroedd; Un wnâi lewion o'i luoedd, Gwron o flaen utgorn floedd. Drwy'i fron i'w dirfawr ennyn-y gwridog Redai gwaed Llywelyn; Gwaed rhyfel o gostrel gwŷn, Yn farwor bob diferyn. Dialydd gwaed ei deulu-a ddelai Yn ddialydd Cymru; Yn llaw Barn fel gwyntyll bu, A'r deyrnas yn llawr dyrnu. I ysbryd oes bwriai dân, I lid gofid gwlad gyfan. E... 168418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Owain! ei enw ynof Gŵyd o'i gylch lef gwaed i gof. Cyhyrog ŵr fel craig oedd,-ar gyfer Gofyn yr amseroedd; Un wnâi lewion o'i luoedd, Gwron o flaen utgorn floedd. Drwy'i fron i'w dirfawr ennyn-y gwridog Redai gwaed Llywelyn; Gwaed rhyfel o gostrel gwŷn, Yn farwor bob diferyn. Dialydd gwaed ei deulu-a ddelai Yn ddialydd Cymru; Yn llaw Barn fel gwyntyll bu, A'r deyrnas yn llawr dyrnu. I ysbryd oes bwriai dân, I lid gofid gwlad gyfan. Ei genedl ddrylliog unai,-i wanhau'r Estron hy a'i mathrai; Troi yn fyddin werin wnâi, A'i chalon gynrychiolai. Cynefin, mewn byddinoedd, A thrin arf a tharian oedd. Yn nhawch yr Alban uchel,-ac ynys Ddrycinog y Gwyddel, Bu'm mrwydrau blynyddau'n hel Ei brofiad byw o ryfel. 157<noinclude></noinclude> 5ajqmr8qwn9oww4swmhozpkba8fsbj1 168703 168418 2026-07-28T01:05:45Z AlwynapHuw 1710 168703 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Owain! ei enw ynof Gŵyd o'i gylch lef gwaed i gof. Cyhyrog ŵr fel craig oedd,-ar gyfer Gofyn yr amseroedd; Un wnâi lewion o'i luoedd, Gwron o flaen utgorn floedd. Drwy'i fron i'w dirfawr ennyn-y gwridog Redai gwaed Llywelyn; Gwaed rhyfel o gostrel gwŷn, Yn farwor bob diferyn. Dialydd gwaed ei deulu-a ddelai Yn ddialydd Cymru; Yn llaw Barn fel gwyntyll bu, A'r deyrnas yn llawr dyrnu. I ysbryd oes bwriai dân, I lid gofid gwlad gyfan. Ei genedl ddrylliog unai,-i wanhau'r Estron hy a'i mathrai; Troi yn fyddin werin wnâi, A'i chalon gynrychiolai. Cynefin, mewn byddinoedd, A thrin arf a tharian oedd. Yn nhawch yr Alban uchel,-ac ynys Ddrycinog y Gwyddel, Bu'm mrwydrau blynyddau'n hel Ei brofiad byw o ryfel. Q </poem><noinclude></noinclude> phf6dwdhzdn9134qtfy61yyhmq4xfv6 104 87324 168419 2026-07-27T22:31:18Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Hel i'w roi, pan ddelai'r awr, I lawr oll fel ar allawr Ei wlad a'i genedl ei hun,-rhoi'i deimlad, Ei fedr, a'i brofiad; rhoi heb warafun. Manylwn er mwyn holi Haniad ei groesgad a'i gri. A Harri y Pedwerydd, Dihiryn yn deyrn, un dydd Yn dilyn ei nwyd, wele Hirgledd grym yr Arglwydd Grey Yn diosg ei olosg wain Ar ddaear tiroedd Owain. O, arfoga, ryfygwr, Gelyn hyd waed fydd Glyndŵr; A gwybydd, gwybydd daw gwae Wedi chwerwed y chwarae... 168419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hel i'w roi, pan ddelai'r awr, I lawr oll fel ar allawr Ei wlad a'i genedl ei hun,-rhoi'i deimlad, Ei fedr, a'i brofiad; rhoi heb warafun. Manylwn er mwyn holi Haniad ei groesgad a'i gri. A Harri y Pedwerydd, Dihiryn yn deyrn, un dydd Yn dilyn ei nwyd, wele Hirgledd grym yr Arglwydd Grey Yn diosg ei olosg wain Ar ddaear tiroedd Owain. O, arfoga, ryfygwr, Gelyn hyd waed fydd Glyndŵr; A gwybydd, gwybydd daw gwae Wedi chwerwed y chwarae. Hanes syn! ni wnâi Senedd Ei wlad, a hi i wylied hedd, Wrando llais ei gais a'i gŵyn, Na deddfu o'i du addfwyn. Ond brenin wedi'i brynu-â'i air hy Sarhâi werin Cymru; Harri falch, edifar fu Iddo'i anair a'i ddenu. Dydd o haf drwy'r wlad oedd hi,-Gŵyl Ifan, A barnau'r daran bron, bron ar dorri. 158<noinclude></noinclude> 6mq54ssilhervdaah8dzcql0zev0f0n 168704 168419 2026-07-28T01:06:13Z AlwynapHuw 1710 168704 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hel i'w roi, pan ddelai'r awr, I lawr oll fel ar allawr Ei wlad a'i genedl ei hun,-rhoi'i deimlad, Ei fedr, a'i brofiad; rhoi heb warafun. Manylwn er mwyn holi Haniad ei groesgad a'i gri. A Harri y Pedwerydd, Dihiryn yn deyrn, un dydd Yn dilyn ei nwyd, wele Hirgledd grym yr Arglwydd Grey Yn diosg ei olosg wain Ar ddaear tiroedd Owain. O, arfoga, ryfygwr, Gelyn hyd waed fydd Glyndŵr; A gwybydd, gwybydd daw gwae Wedi chwerwed y chwarae. Hanes syn! ni wnâi Senedd Ei wlad, a hi i wylied hedd, Wrando llais ei gais a'i gŵyn, Na deddfu o'i du addfwyn. Ond brenin wedi'i brynu-â'i air hy Sarhâi werin Cymru; Harri falch, edifar fu Iddo'i anair a'i ddenu. Dydd o haf drwy'r wlad oedd hi,-Gŵyl Ifan, A barnau'r daran bron, bron ar dorri. Q </poem><noinclude></noinclude> el6o64lf3zjz1hpk3r194mfa7afceiv 104 87325 168420 2026-07-27T22:31:25Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Heuwyd y cledd, a dacw lu-Owain I ddial tros Gymru Yn hyderus ymdyrru ;-tros ei wŷr Dacw'i fenyr wedi'u cyhwfanu. O'r frwydr Glyndŵr, y gwrol, Ni ddaw yn waglaw yn ôl. Gyda'i gryf gleddyf gloywddu, Ar aml faes, trymhaol fu Ei ymweliad â malais, A'i ergyd trech ar frig trais. Ei gad oedd gad o gedyrn, Aruthr a cherth eu rhuthr chwyrn; Bob pryd y gwaedlyd gadlawr A wnaent fel un fynwent fawr; O flaen grym cad fel honno-i'w herbyn Ni sa... 168420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Heuwyd y cledd, a dacw lu-Owain I ddial tros Gymru Yn hyderus ymdyrru ;-tros ei wŷr Dacw'i fenyr wedi'u cyhwfanu. O'r frwydr Glyndŵr, y gwrol, Ni ddaw yn waglaw yn ôl. Gyda'i gryf gleddyf gloywddu, Ar aml faes, trymhaol fu Ei ymweliad â malais, A'i ergyd trech ar frig trais. Ei gad oedd gad o gedyrn, Aruthr a cherth eu rhuthr chwyrn; Bob pryd y gwaedlyd gadlawr A wnaent fel un fynwent fawr; O flaen grym cad fel honno-i'w herbyn Ni safai gelyn. Deisyfai gilio. O'i hwyneb, gyda'i weiniaid, Ffoi'r hydref i Rey fu raid; I rym mawr y Pedair Mil Ei wŷr oeddynt ry eiddil. Drwy'r wlad anrheithiad Rhuthyn,-a'i dinistr Daenai ofn a dychryn; Hyd drannoeth wedi'r ennyn Lliwid â gwaed y lludw gwyn. Bu ofnadwy drwy y dref Waedd dialedd, a dolef. 159<noinclude></noinclude> qtav2b16shais16nskgzjno5ih3ksz8 168725 168420 2026-07-28T01:33:43Z AlwynapHuw 1710 168725 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Heuwyd y cledd, a dacw lu-Owain I ddial tros Gymru Yn hyderus ymdyrru ;-tros ei wŷr Dacw'i fenyr wedi'u cyhwfanu. O'r frwydr Glyndŵr, y gwrol, Ni ddaw yn waglaw yn ôl. Gyda'i gryf gleddyf gloywddu, Ar aml faes, trymhaol fu Ei ymweliad â malais, A'i ergyd trech ar frig trais. Ei gad oedd gad o gedyrn, Aruthr a cherth eu rhuthr chwyrn; Bob pryd y gwaedlyd gadlawr A wnaent fel un fynwent fawr; O flaen grym cad fel honno-i'w herbyn Ni safai gelyn. Deisyfai gilio. O'i hwyneb, gyda'i weiniaid, Ffoi'r hydref i Rey fu raid; I rym mawr y Pedair Mil Ei wŷr oeddynt ry eiddil. Drwy'r wlad anrheithiad Rhuthyn,-a'i dinistr Daenai ofn a dychryn; Hyd drannoeth wedi'r ennyn Lliwid â gwaed y lludw gwyn. Bu ofnadwy drwy y dref Waedd dialedd, a dolef. Q </poem><noinclude></noinclude> ii1mv9b9cvwh9pwerkjnlexuj2zh2c2 104 87326 168421 2026-07-27T22:31:33Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ni allai gwarchodaeth Iarll Grey ei chadw, Owain dan wyneb y cadno hwnnw Wnâi'i heolydd yn ulw,-wnâi garnedd Unnos o'i mawredd, ddinas y meirw. Fel hyn, â difaol law, Anturus yn nydd taraw, Bwrw'i anair i'r brenin-mewn llythyr O waed wnaeth arwyr y "droednoeth werin." Y llythyr erchyll a thorri'i eirchion Gynhyrfodd Harri. Gan rifo'i ddewrion, 'E ddaw i waered cyn dyddiau oerion, I lwyddo'i gweryl â'r miloedd geirwon; I waered yn ann... 168421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ni allai gwarchodaeth Iarll Grey ei chadw, Owain dan wyneb y cadno hwnnw Wnâi'i heolydd yn ulw,-wnâi garnedd Unnos o'i mawredd, ddinas y meirw. Fel hyn, â difaol law, Anturus yn nydd taraw, Bwrw'i anair i'r brenin-mewn llythyr O waed wnaeth arwyr y "droednoeth werin." Y llythyr erchyll a thorri'i eirchion Gynhyrfodd Harri. Gan rifo'i ddewrion, 'E ddaw i waered cyn dyddiau oerion, I lwyddo'i gweryl â'r miloedd geirwon; I waered yn annhirion-gyda llu Byddin i gaeru buddiannau'i goron. Anfeidrol lef drwy y wlad Fu wedi ei ddyfodiad; Mwy gwaedd nag yn Rama gynt,-gwaedd mamau, A marwnad dyddiau am rai nad oeddynt. Dibris o waed, barus oedd, yn ei wŷn Yn malu ewyn, yn ffromi'i luoedd. Ar ei ôl ffordd yr elai-i Lanfaes Fel ynfyd o Fenai, Erwau a themlau a thai Yn anialwch a wnelai. Galon wrth galon gwelwch-wŷr Cymru'n Aruthr ymdyrru, wrth rym dihirwch. 160<noinclude></noinclude> mmj90yeef3toj4rcgk5nf28679ulahw 168705 168421 2026-07-28T01:06:59Z AlwynapHuw 1710 168705 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Ni allai gwarchodaeth Iarll Grey ei chadw, Owain dan wyneb y cadno hwnnw Wnâi'i heolydd yn ulw,-wnâi garnedd Unnos o'i mawredd, ddinas y meirw. Fel hyn, â difaol law, Anturus yn nydd taraw, Bwrw'i anair i'r brenin-mewn llythyr O waed wnaeth arwyr y "droednoeth werin." Y llythyr erchyll a thorri'i eirchion Gynhyrfodd Harri. Gan rifo'i ddewrion, 'E ddaw i waered cyn dyddiau oerion, I lwyddo'i gweryl â'r miloedd geirwon; I waered yn annhirion-gyda llu Byddin i gaeru buddiannau'i goron. Anfeidrol lef drwy y wlad Fu wedi ei ddyfodiad; Mwy gwaedd nag yn Rama gynt,-gwaedd mamau, A marwnad dyddiau am rai nad oeddynt. Dibris o waed, barus oedd, yn ei wŷn Yn malu ewyn, yn ffromi'i luoedd. Ar ei ôl ffordd yr elai-i Lanfaes Fel ynfyd o Fenai, Erwau a themlau a thai Yn anialwch a wnelai. Galon wrth galon gwelwch-wŷr Cymru'n Aruthr ymdyrru, wrth rym dihirwch. Q </poem><noinclude></noinclude> 8kwnkhqjjoa8q7n5lz8kydlj8h0ekf2 104 87327 168422 2026-07-27T22:31:40Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Ar Ros Fawr dolurus fu-yr argoel A'r ergyd tros Gymru. Ar rysedd erch gwŷr Rhys Ddu Hyder eirf Glyndŵr orfu. Yn ddiallu weddillion-o olwg Ar chwâl ciliai'r estron; Ac hyd y maes, llawr cad Môn, Diferai gwaed ei feirwon. Trwy y De sang troed Owain-barodd ofn, Ebrwydd wae ac ochain, Ddyddiau, ac hafau cyfain, Bu ei gledd heb gael i'w wain. Ar wddw Meros Rhyddid Angeuol oedd sang ei lid. Hyd i'w sylfain llosgai'n llwch-dref Caerdydd, Yn... 168422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ar Ros Fawr dolurus fu-yr argoel A'r ergyd tros Gymru. Ar rysedd erch gwŷr Rhys Ddu Hyder eirf Glyndŵr orfu. Yn ddiallu weddillion-o olwg Ar chwâl ciliai'r estron; Ac hyd y maes, llawr cad Môn, Diferai gwaed ei feirwon. Trwy y De sang troed Owain-barodd ofn, Ebrwydd wae ac ochain, Ddyddiau, ac hafau cyfain, Bu ei gledd heb gael i'w wain. Ar wddw Meros Rhyddid Angeuol oedd sang ei lid. Hyd i'w sylfain llosgai'n llwch-dref Caerdydd, Yn galed gerydd ar ffug-wladgarwch. Nid rhyfedd wedi'r ofwy, I Harri Fawr, ger ei fwy Herio llai wyro i'r llwch I ymweiddi am heddwch. Heddwch ni roddid iddo-er hynny, Er i'r brenin geisio ; Ni wnâi gwerin benlinio,-mewn undeb Miloedd yn ateb-"Ymladdwn eto." Cerdd ddial, cerdd ddiwahardd, Yn hir a byw ganai'r bardd. 161<noinclude></noinclude> 2aj2ar8aes1uem7tvfhbpr5dkhwbm38 168706 168422 2026-07-28T01:07:26Z AlwynapHuw 1710 168706 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude> <poem> Ar Ros Fawr dolurus fu-yr argoel A'r ergyd tros Gymru. Ar rysedd erch gwŷr Rhys Ddu Hyder eirf Glyndŵr orfu. Yn ddiallu weddillion-o olwg Ar chwâl ciliai'r estron; Ac hyd y maes, llawr cad Môn, Diferai gwaed ei feirwon. Trwy y De sang troed Owain-barodd ofn, Ebrwydd wae ac ochain, Ddyddiau, ac hafau cyfain, Bu ei gledd heb gael i'w wain. Ar wddw Meros Rhyddid Angeuol oedd sang ei lid. Hyd i'w sylfain llosgai'n llwch-dref Caerdydd, Yn galed gerydd ar ffug-wladgarwch. Nid rhyfedd wedi'r ofwy, I Harri Fawr, ger ei fwy Herio llai wyro i'r llwch I ymweiddi am heddwch. Heddwch ni roddid iddo-er hynny, Er i'r brenin geisio ; Ni wnâi gwerin benlinio,-mewn undeb Miloedd yn ateb-"Ymladdwn eto." Cerdd ddial, cerdd ddiwahardd, Yn hir a byw ganai'r bardd. Q </poem><noinclude></noinclude> mahs5rbirzij4630s0llkjw1mq0bg6t 104 87328 168423 2026-07-27T22:31:47Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Yn yr haf utgorn rhyfel-i'w ddilyn Roddai alwad uchel; Dan Owain mintai'n ymhél-o hyd nos I brynu'u hachos ar lwybr annychwel. A! pa dwrf? Ar dymp y dydd, Yn awel bore newydd Gwelid baner uwch deri-Pumlumon, A gwelid dynion yn casglu dani. Dewr weddill Glyndŵr oeddynt, Mêr a gwaed y Cymry gynt, Y cnewyllyn cynullol-i fyddin O olud gwerin, o wŷr gwladgarol. Ar Faldwyn anaddfwyn oedd-eu rhuthriad, Wrth eu dynesiad syrthiai dinasoedd. T... 168423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yn yr haf utgorn rhyfel-i'w ddilyn Roddai alwad uchel; Dan Owain mintai'n ymhél-o hyd nos I brynu'u hachos ar lwybr annychwel. A! pa dwrf? Ar dymp y dydd, Yn awel bore newydd Gwelid baner uwch deri-Pumlumon, A gwelid dynion yn casglu dani. Dewr weddill Glyndŵr oeddynt, Mêr a gwaed y Cymry gynt, Y cnewyllyn cynullol-i fyddin O olud gwerin, o wŷr gwladgarol. Ar Faldwyn anaddfwyn oedd-eu rhuthriad, Wrth eu dynesiad syrthiai dinasoedd. Tŷ Cwm Hir yn noethdir wnaed,-o ddirmyg Lliwiwyd y cerrig â llaid ac oerwaed. Ni safai Caer Maesyfed-o'u blaenau, Ofer y muriau yn fawr ymwared. Bu eu heirf drech na'r chwechant-cyfeillgar, O wŷr ymladdgar, ar gwr Moel Hyddgant. Y brenin glybu'r hanes, A'r dwthwn hwn daeth yn nes, I roi â llu mwy na'r llall Hyderus ergyd arall. 162<noinclude></noinclude> k8kmc1ydig6puvk26rxmdnb5k24pi9a 168707 168423 2026-07-28T01:07:47Z AlwynapHuw 1710 168707 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Yn yr haf utgorn rhyfel-i'w ddilyn Roddai alwad uchel; Dan Owain mintai'n ymhél-o hyd nos I brynu'u hachos ar lwybr annychwel. A! pa dwrf? Ar dymp y dydd, Yn awel bore newydd Gwelid baner uwch deri-Pumlumon, A gwelid dynion yn casglu dani. Dewr weddill Glyndŵr oeddynt, Mêr a gwaed y Cymry gynt, Y cnewyllyn cynullol-i fyddin O olud gwerin, o wŷr gwladgarol. Ar Faldwyn anaddfwyn oedd-eu rhuthriad, Wrth eu dynesiad syrthiai dinasoedd. Tŷ Cwm Hir yn noethdir wnaed,-o ddirmyg Lliwiwyd y cerrig â llaid ac oerwaed. Ni safai Caer Maesyfed-o'u blaenau, Ofer y muriau yn fawr ymwared. Bu eu heirf drech na'r chwechant-cyfeillgar, O wŷr ymladdgar, ar gwr Moel Hyddgant. Y brenin glybu'r hanes, A'r dwthwn hwn daeth yn nes, I roi â llu mwy na'r llall Hyderus ergyd arall. Q </poem><noinclude></noinclude> b4hlceyt7fvoeji4b085gc5sfng9iqk 104 87329 168424 2026-07-27T22:31:54Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Hardd i Harri ddihiryn Ydoedd gweld gwastadedd gwyn Yr ydau yn ddifrodol Gan ei dan mewn gwaun a dôl. Ond drud a fu'r direidi-annuwiol I waed arwrol a balchder Harri, Ar dalcen yr absennwr-annhirion Siglwyd ei goron gan fys gwladgarwr. Herfeiddiwr! gorfu iddo-rhag Owain A'r gaeaf ymgilio, Troi i ffwrdd fel cynt ar ffo Dan waradwydd, dan wrido. Yna Owain o newydd Glywid ag awel y dydd Yn galw'i wŷr, mewn glew iaith,-cyn oeri, I ymwrol... 168424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Hardd i Harri ddihiryn Ydoedd gweld gwastadedd gwyn Yr ydau yn ddifrodol Gan ei dan mewn gwaun a dôl. Ond drud a fu'r direidi-annuwiol I waed arwrol a balchder Harri, Ar dalcen yr absennwr-annhirion Siglwyd ei goron gan fys gwladgarwr. Herfeiddiwr! gorfu iddo-rhag Owain A'r gaeaf ymgilio, Troi i ffwrdd fel cynt ar ffo Dan waradwydd, dan wrido. Yna Owain o newydd Glywid ag awel y dydd Yn galw'i wŷr, mewn glew iaith,-cyn oeri, I ymwroli tros Gymru eilwaith. "Byddwn wŷr, byddwn wrol, Mwy na awn un cam yn ôl; Ond ynghyd ymdynghedwn Anrhydedd ar y dydd hwn: "Dros fri ein tir, dros fraint hen, Dros ein Duw, dros nwyd Awen, Dros aelwyd ddoeth, dros wlad dda, Rhyfelwn â'r arf ola'. "Gwyped Hafren a'r Frenni,-a gwyped Gwyn gopa Eryri, 163<noinclude></noinclude> cu8dak60xfaiwg48jj3226b8zl62qyx 168708 168424 2026-07-28T01:08:08Z AlwynapHuw 1710 168708 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Hardd i Harri ddihiryn Ydoedd gweld gwastadedd gwyn Yr ydau yn ddifrodol Gan ei dan mewn gwaun a dôl. Ond drud a fu'r direidi-annuwiol I waed arwrol a balchder Harri, Ar dalcen yr absennwr-annhirion Siglwyd ei goron gan fys gwladgarwr. Herfeiddiwr! gorfu iddo-rhag Owain A'r gaeaf ymgilio, Troi i ffwrdd fel cynt ar ffo Dan waradwydd, dan wrido. Yna Owain o newydd Glywid ag awel y dydd Yn galw'i wŷr, mewn glew iaith,-cyn oeri, I ymwroli tros Gymru eilwaith. "Byddwn wŷr, byddwn wrol, Mwy na awn un cam yn ôl; Ond ynghyd ymdynghedwn Anrhydedd ar y dydd hwn: "Dros fri ein tir, dros fraint hen, Dros ein Duw, dros nwyd Awen, Dros aelwyd ddoeth, dros wlad dda, Rhyfelwn â'r arf ola'. "Gwyped Hafren a'r Frenni,-a gwyped Gwyn gopa Eryri, Q </poem><noinclude></noinclude> qkp7ckwgjmz79zi6uie02rqrw67hcs7 104 87330 168425 2026-07-27T22:32:00Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "Gorwyrion Grey a Harri, Mai unfryd ein hergyd ni. "Na oddefwn gŵn na gwŷr O led fryd. O wlad-fradwyr Glanhäer Gwalia Newydd, A galwer hon Gwalia Rydd." Wedi'r annerch a'r erchi, "Boed unfryd ein hergyd ni," Bu'i sangiad yn ofnadwy-ddinistriol, A'i law yn farnol ar lan Efyrnwy. Haf arall o glodforedd, A'r haul a glaer loywai'i gledd. A'r genedl âi ar gynnydd-a hanes Rhyw wroniaeth newydd O'r gad, ar doriad pob dydd, Ai ar led yr aelwy... 168425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Gorwyrion Grey a Harri, Mai unfryd ein hergyd ni. "Na oddefwn gŵn na gwŷr O led fryd. O wlad-fradwyr Glanhäer Gwalia Newydd, A galwer hon Gwalia Rydd." Wedi'r annerch a'r erchi, "Boed unfryd ein hergyd ni," Bu'i sangiad yn ofnadwy-ddinistriol, A'i law yn farnol ar lan Efyrnwy. Haf arall o glodforedd, A'r haul a glaer loywai'i gledd. A'r genedl âi ar gynnydd-a hanes Rhyw wroniaeth newydd O'r gad, ar doriad pob dydd, Ai ar led yr aelwydydd. Cestyll a syrthient yn fynwent-fannau, Trwy y fath ymladd-trefi a themlau; Pentwr ar bentwr Glyndŵr wnâi dyrau Arglwyddi dieithr, Ogledd a Deau; Heriai aur a chynghreiriau-anghyfiaith, Yn rhwysg ei obaith. Wele'r ysgubau! Am ei nawdd i'n mynyddau,-fe noddai'r Hen fynyddoedd yntau; Lle i ffoi-tywyll ffeuau Gâi o fewn eu hogofâu. 164<noinclude></noinclude> 2qfs8mmklzw5mouwu3h17e0a4igkjb1 168709 168425 2026-07-28T01:08:39Z AlwynapHuw 1710 168709 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Gorwyrion Grey a Harri, Mai unfryd ein hergyd ni. "Na oddefwn gŵn na gwŷr O led fryd. O wlad-fradwyr Glanhäer Gwalia Newydd, A galwer hon Gwalia Rydd." Wedi'r annerch a'r erchi, "Boed unfryd ein hergyd ni," Bu'i sangiad yn ofnadwy-ddinistriol, A'i law yn farnol ar lan Efyrnwy. Haf arall o glodforedd, A'r haul a glaer loywai'i gledd. A'r genedl âi ar gynnydd-a hanes Rhyw wroniaeth newydd O'r gad, ar doriad pob dydd, Ai ar led yr aelwydydd. Cestyll a syrthient yn fynwent-fannau, Trwy y fath ymladd-trefi a themlau; Pentwr ar bentwr Glyndŵr wnâi dyrau Arglwyddi dieithr, Ogledd a Deau; Heriai aur a chynghreiriau-anghyfiaith, Yn rhwysg ei obaith. Wele'r ysgubau! Am ei nawdd i'n mynyddau,-fe noddai'r Hen fynyddoedd yntau; Lle i ffoi-tywyll ffeuau Gâi o fewn eu hogofâu. Q </poem><noinclude></noinclude> 5eyolooyfuiec6etlrdib3pcg0r8ajn 104 87331 168426 2026-07-27T22:32:06Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "O, wae rhyfel! gwarafun Fy nychymyg gynnig un Darluniad o'r alanas Ferwinai glyw ar Fryn Glas; O, arwed am hir oriau-yr artaith, Mor ddu y noswaith, a'r myrdd yn eisiau. Yn frwd drwy'r hir frwydr arhôdd Arf Owain, a gorfuodd; Cyn gwawr, hyd gadlawr gwaedliw,- gwnaethai gyd- Fwriad uchelfryd yn ddifrod chwilfriw. Rhyddhawr gwlad! rhodder i'w gledd-a'i fwriad Anfarwol glodforedd; Yn wrid arhoed, ar ei wedd, Lewyrch haul arucheledd. Efô... 168426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>O, wae rhyfel! gwarafun Fy nychymyg gynnig un Darluniad o'r alanas Ferwinai glyw ar Fryn Glas; O, arwed am hir oriau-yr artaith, Mor ddu y noswaith, a'r myrdd yn eisiau. Yn frwd drwy'r hir frwydr arhôdd Arf Owain, a gorfuodd; Cyn gwawr, hyd gadlawr gwaedliw,- gwnaethai gyd- Fwriad uchelfryd yn ddifrod chwilfriw. Rhyddhawr gwlad! rhodder i'w gledd-a'i fwriad Anfarwol glodforedd; Yn wrid arhoed, ar ei wedd, Lewyrch haul arucheledd. Efô ddug Walia i fuddugoliaeth, Unai'i malurion yn ei milwriaeth; Flwyddi i chwifio wrth floedd uchafiaeth Bu'n arwain baner ei hannibyniaeth; Gyneuedig genhadaeth!-o'i llyfrdra Dihunai Walia i frwydr dynoliaeth. Galwai unwaith, a mil o galonnau O'i du gynhyrfid i egni arfau; Holl lid unedig y tanllyd nwydau Goleddai dial, Ogledd a Deau; Gyneuedig eneidiau!-gair ei fin Daniai fyddin i Ryddid neu feddau. 165<noinclude></noinclude> 1moeogzy54l1t84zhcgv4hvqfs302ds 168710 168426 2026-07-28T01:09:14Z AlwynapHuw 1710 168710 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O, wae rhyfel! gwarafun Fy nychymyg gynnig un Darluniad o'r alanas Ferwinai glyw ar Fryn Glas; O, arwed am hir oriau-yr artaith, Mor ddu y noswaith, a'r myrdd yn eisiau. Yn frwd drwy'r hir frwydr arhôdd Arf Owain, a gorfuodd; Cyn gwawr, hyd gadlawr gwaedliw,- gwnaethai gyd- Fwriad uchelfryd yn ddifrod chwilfriw. Rhyddhawr gwlad! rhodder i'w gledd-a'i fwriad Anfarwol glodforedd; Yn wrid arhoed, ar ei wedd, Lewyrch haul arucheledd. Efô ddug Walia i fuddugoliaeth, Unai'i malurion yn ei milwriaeth; Flwyddi i chwifio wrth floedd uchafiaeth Bu'n arwain baner ei hannibyniaeth; Gyneuedig genhadaeth!-o'i llyfrdra Dihunai Walia i frwydr dynoliaeth. Galwai unwaith, a mil o galonnau O'i du gynhyrfid i egni arfau; Holl lid unedig y tanllyd nwydau Goleddai dial, Ogledd a Deau; Gyneuedig eneidiau!-gair ei fin Daniai fyddin i Ryddid neu feddau. Q </poem><noinclude></noinclude> 3v69z6x1gbjgw0mwhf8yh2mry58gwi7 104 87332 168675 2026-07-28T00:34:59Z AlwynapHuw 1710 /* Heb ei brawfddarllen eto */ Dechrau tudalen newydd gyda "<poem> Gofala nad â un dydd-byr heibio Heb ryw aberth newydd; Trwy'r gwylltir, ar y gelltydd, Lliw ei sang fel archoll sydd. Er hwyred y cwsg rhywrai, Golud tud ymgasgl i'w tai; Ŷd a gwin-pob digonedd, Y gwŷr mawr segur a'i medd. Ond haeddu'i bryd diweddill-wna f'arwr- Rhaid i werinwr frwydro i'w ennill. Grym ei ewyn ei hunan-a'i cynnull O'r drycinoedd allan; Pwy wnâi nacáu'r moethau mân Arlwyir ar ei lian? Fel ei gyff, gan ofal gwai... 168675 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> Gofala nad â un dydd-byr heibio Heb ryw aberth newydd; Trwy'r gwylltir, ar y gelltydd, Lliw ei sang fel archoll sydd. Er hwyred y cwsg rhywrai, Golud tud ymgasgl i'w tai; Ŷd a gwin-pob digonedd, Y gwŷr mawr segur a'i medd. Ond haeddu'i bryd diweddill-wna f'arwr- Rhaid i werinwr frwydro i'w ennill. Grym ei ewyn ei hunan-a'i cynnull O'r drycinoedd allan; Pwy wnâi nacáu'r moethau mân Arlwyir ar ei lian? Fel ei gyff, gan ofal gwaith,-yr oriau O arail ac ymdaith Hyd feysydd a moelydd maith,―mynyddig, I lawr yn ysig llusg lawer noswaith. Fe ŵyr beth yw gwasgfa'r byd, Hawl llafur a'i doll hefyd. Ond diofal gwsg difyr-ddaw iddo Wedi'i ddyddiol wewyr; Gwell na'r penyd ysbryd dyr Ar gwsg oriog segurwyr. Q </poem><noinclude></noinclude> j26z4y1xyoo2u51tux4xv9nua2offe9 0 87333 168716 2026-07-28T01:22:05Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous = | next = [[/Pennod Nesaf/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[O Drum i Draeth (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Dr..." 168716 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous = | next = [[/Pennod Nesaf/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[O Drum i Draeth (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=5 to=8 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori: O Drum i Draeth]] [[Categori:Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] [[Categori:Llyfrau 1929]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Barddoniaeth]] d054sg1w77vhlmos13hb181fx3t3rye 168731 168716 2026-07-28T02:01:32Z AlwynapHuw 1710 168731 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous = | next = [[/Rhagair/]] | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[O Drum i Draeth (testun cyfansawdd)]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=5 to=8 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori: O Drum i Draeth]] [[Categori:Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] [[Categori:Llyfrau 1929]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Barddoniaeth]] hq5di3y0yfd8ql9zxs5v8f6mlidz4v8 0 87334 168717 2026-07-28T01:25:40Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth (testun cyfansawdd) | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous = | next = | notes =I'w darllen cerdd wrth gerdd gweler [[O Drum i Draeth]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=1 to=174 />..." 168717 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth (testun cyfansawdd) | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous = | next = | notes =I'w darllen cerdd wrth gerdd gweler [[O Drum i Draeth]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=1 to=174 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori: O Drum i Draeth]] [[Categori:Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] [[Categori:Llyfrau 1929]] [[Categori:Llyfrau'r 1920au]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] gws5svquu6vkbfl71y24lms88i94v88 0 87335 168732 2026-07-28T02:06:09Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../]] | next = [[../Rhagair/]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=9 to=10 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:R..." 168732 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../]] | next = [[../Rhagair/]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Eliseus Williams (Eifion Wyn)}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=9 to=10 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Rhagair}} [[Categori: O Drum i Draeth]] cdg42kw2zrgf7z9ghoshvtuy1i0c234