Wicidestun cywikisource https://cy.wikisource.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.12 first-letter Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wicidestun Sgwrs Wicidestun Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Tudalen Sgwrs Tudalen Indecs Sgwrs Indecs TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf 106 19505 168809 113316 2026-07-29T03:00:21Z AlwynapHuw 1710 168809 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Diwrnod yn Nolgellau |Author=Robert Thomas Williams (Trebor Môn) |Publisher=W Gwilym Williams, Caernarfon |Year=1904 |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:PD-old]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Dolgellau]] [[Categori:Llyfrau 1904]] [[Categori:Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] [[Categori:Hanes Lleol]] [[Categori:Diwrnod yn Nolgellau]] t4tog578ghb3xrwlcr1a0chznx7pt0o Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu 106 21797 168813 122661 2026-07-29T03:04:29Z AlwynapHuw 1710 168813 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Brut y Tywysogion Cyfres y Fil |Author=Owen Morgan Edwards |Publisher=ab Owen, Llanuwchllyn |Year=1913 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=Clawr 2to5=- 6=llun 7=1 16=llun 17=9 26=llun 27=17 36=llun 37=25 46=llun 47=33 64=llun 65=49 82=llun 83=65 100=llun 101=81 118=llun 119=97 136=llun 137=113 152to157=- 158=Clawr /> |Remarks= }} [[Categori:PD-old]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Hanes Cymru]] [[Categori:Brut y Tywysogion]] [[Categori:Llyfr Coch Hergest]] [[Categori:Owen Morgan Edwards]] [[Categori:Llyfrau 1913]] [[Categori:Brut y Tywysogion (Ab Owen)]] bsk435u1mr1kenxsohivaf30ytadpyw Indecs:F'Ewythr Tomos (cerdd).djvu 106 54995 168808 112701 2026-07-29T02:59:14Z AlwynapHuw 1710 168808 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=F'Ewythr Tomos: cân ddyri |Author=Ebenezer Thomas (Eben Fardd) |Publisher=Thomas Gee, Dinbych |Year=1854 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:Ebenezer Thomas (Eben Fardd)]] [[Categori:Llyfrau 1854]] [[Categori:PD-old]] n1awh1i49vipvbbejmo99zwch9gvcrh Indecs:Awdl Dynyster Jerusalem.djvu 106 55790 168812 113858 2026-07-29T03:03:50Z AlwynapHuw 1710 168812 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Awdl Dinyster Jerusalem |Author=Ebenezer Thomas (Eben Fardd) |Publisher=J K Douglas, Bangor |Year=1824 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist /> |Remarks= }} [[Categori:Ebenezer Thomas (Eben Fardd)]] [[Categori:Llyfrau 1824]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-old]] 8iwz7t2p8eipuvyc2hfqi1xsr27zepo Indecs:Auld Lang Syne.pdf 106 59422 168811 121212 2026-07-29T03:03:07Z AlwynapHuw 1710 168811 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Auld Lang Syne |Author=Robert Burns |Publisher=Llyfrgell Genedlaethol yr Alban |Year=1800 |Source=pdf |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=8 /> |Remarks= }} [[Categori:For Auld Lang Syne]] [[Categori:Robert Burns]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:PD-old]] ikrzl5iqy73gmoqic5hpt0zlvlovjw8 Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu 106 73056 168816 147373 2026-07-29T03:17:07Z AlwynapHuw 1710 168816 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) |Author=John Gruffydd Moelwyn Hughes (Moelwyn) |Publisher=Gwasg y Brython, Lerpwl |Year=1937 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=clawr 2to4=- 5to16=roman 5=1 17=1 126to127=- 128=110 164to165=- 166=clawr /> |Remarks= }} [[Categori:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)]] [[Categori:John Gruffydd Moelwyn Hughes (Moelwyn)]] [[Categori:Darlith Davies]] [[Categori:Llyfrau 1937]] [[Categori:Darlithoedd]] [[Categori:PD-old-70]] [[Categori:Crefydd]] edzskybfw2y5lgumq6iqvhbyisb3fhq Indecs:Siaced Fraith.djvu 106 75981 168814 152052 2026-07-29T03:06:07Z AlwynapHuw 1710 168814 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Siaced Fraith |Author=Elizabeth Williams |Publisher=Gwasg Aberystwyth |Year=1952 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=Clawr 2-Llwch 3to5=- 6=Llun 7=1 104to109=- 110=Claw /> |Remarks= }} [[Categori:Siaced Fraith]] [[Categori:Elizabeth Williams]] [[Categori:Ysgrifau]] [[Categori:Hunangofiannau]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Llyfrau 1952]] [[Categori:PD-old-70]] sowgm53ryoqg1x84mykc4g7ov5gbt9t Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu 106 78639 168810 155559 2026-07-29T03:01:23Z AlwynapHuw 1710 168810 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Tudur Aled (JMJ) |Author=John Morris-Jones |Publisher=Y Cymmrodorion |Year=1909 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=Clawr 2=- 3=1 35=- 36=Cefn /> |Remarks= }} [[Categori:John Morris-Jones]] [[Categori:Tudur Aled]] [[Categori:Beirdd]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Llyfrau 1909]] [[Categori:Dysgu'r gynghanedd]] [[Categori:PD-old-70]] [[Categori:PD-US-expired]] [[Categori:Tudur Aled (JMJ)]] idcpzrfqub5mtuaq2jjaq4i9wft0d2i Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu 106 82921 168815 162180 2026-07-29T03:14:32Z AlwynapHuw 1710 168815 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Hanes Plwyf Llanegryn |Author=William Davies, Llanegryn |Publisher=Hugh Evans, Lerpwl |Year=1948 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=clawr 2=- 3to8=roman 3=1 9=errata 10=- 11to12=roman 11=7 13=1 17=llun 18=- 19=5 27=- 28=llun 29=13 47=llun 48=- 49=31 262to266=- /> |Remarks= }} [[Categori:Hanes Plwyf Llanegryn]] [[Categori:William Davies, Llanegryn]] [[Categori:Llyfrau gydag erthygl ar Wicipedia]] [[Categori:Llyfrau 1948]] [[Categori:PD-old-70]] [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Hanes Lleol]] [[Categori:Llanegryn]] snn72ov2ktlsk5xj8t3ynntgtydyufw Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/11 104 87174 168738 168733 2026-07-28T19:44:15Z AlwynapHuw 1710 168738 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c{{mawr|CYNNWYS}}}} {{Center block/s}} <poem> [[O Drum i Draeth/Englynion|I. ENGLYNION]] [[O Drum i Draeth/Y Llwydnos|Y Llwydnos]] [[O Drum i Draeth/Blodau:|Blodau:]] [[O Drum i Draeth/Tlws yr Eira|Tlws yr Eira]] [[O Drum i Draeth/Clychau'r Gog|Clychau'r Gog]] [[O Drum i Draeth/Pansi|Pansi]] [[O Drum i Draeth/Rhosyn Gwyn|Rhosyn Gwyn]] [[O Drum i Draeth/Llygad y Dydd|Llygad y Dydd]] [[O Drum i Draeth/Lili'r Dŵr|Lili'r Dŵr]] [[O Drum i Draeth/Y Gerddinen|Y Gerddinen]] [[O Drum i Draeth/Tri Englyn:|Tri Englyn:]] [[O Drum i Draeth/Y Môr|Y Môr]] [[O Drum i Draeth/Y Maes|Y Maes]] [[O Drum i Draeth/Y Mynydd|Y Mynydd]] [[O Drum i Draeth/Yr Hebog|Yr Hebog]] [[O Drum i Draeth/Yr Afr|Yr Afr]] [[O Drum i Draeth/Blodau'r Grug|Blodau'r Grug]] [[O Drum i Draeth/Dail yr Hydref|Dail yr Hydref]] [[O Drum i Draeth/Boregwaith Barugog|Boregwaith Barugog]] [[O Drum i Draeth/Y Dwyreinwynt|Y Dwyreinwynt]] [[O Drum i Draeth/Darlun o'r Foel, Tanygrisiau|Darlun o'r Foel, Tanygrisiau]] [[O Drum i Draeth/Lliw Haf ym Mro Maboedd|Lliw Haf ym Mro Maboedd]] [[O Drum i Draeth/Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"|Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"]] [[O Drum i Draeth/Yr Ardd|Yr Ardd]] [[O Drum i Draeth/Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George|Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George]] [[O Drum i Draeth/Elfyn yn mynd i'r Seiat|Elfyn yn mynd i'r Seiat]] [[O Drum i Draeth/Gwenllian|Gwenllian]] [[O Drum i Draeth/Menna Ceridwen|Menna Ceridwen]] [[O Drum i Draeth/Llongyfarch Aer Bach|Llongyfarch Aer Bach]] [[O Drum i Draeth/Englynion Cyfarch|Englynion Cyfarch]] [[O Drum i Draeth/Lleian|Lleian]] [[O Drum i Draeth/Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg|Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg]] [[O Drum i Draeth/Deuddeg o Englynion:|Deuddeg o Englynion:]] [[O Drum i Draeth/Alawon Cymru|Alawon Cymru]] [[O Drum i Draeth/Y Pellseinydd|Y Pellseinydd]] [[O Drum i Draeth/Tant y Delyn|Tant y Delyn]] [[O Drum i Draeth/Ty To Gwellt|Ty To Gwellt]] [[O Drum i Draeth/Cyfarchiadau Nadolig|Cyfarchiadau Nadolig]] [[O Drum i Draeth/Y Crach Feirniad yn y Capel|Y Crach Feirniad yn y Capel]] [[O Drum i Draeth/Gwaith Ei Fysedd|Gwaith Ei Fysedd]] [[O Drum i Draeth/Bai|Bai]] [[O Drum i Draeth/Yr Allwedd|Yr Allwedd]] [[O Drum i Draeth/The Gambler|The Gambler]] [[O Drum i Draeth/Gwrid|Gwrid]] [[O Drum i Draeth/Y Wawr|Y Wawr]] [[O Drum i Draeth/Bore, Nawn a Hwyrddydd|Bore, Nawn a Hwyrddydd]] [[O Drum i Draeth/Bywyd|Bywyd]] [[O Drum i Draeth/Englyn|Englyn]] [[O Drum i Draeth/Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach|Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach]] [[O Drum i Draeth/Cyfarch Bachgen|Cyfarch Bachgen]] [[O Drum i Draeth/Dim Hwyl|"Dim Hwyl"]] [[O Drum i Draeth/|]] [[O Drum i Draeth/Englynion Cof |II. ENGLYNION COF]] [[O Drum i Draeth/Emrys Ap Iwan|Emrys Ap Iwan]] [[O Drum i Draeth/Ymadawiad y Beirdd:|Ymadawiad y Beirdd:]] [[O Drum i Draeth/Hwfa Môn|I. Hwfa Môn]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn|II. Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Ann Griffiths |Ann Griffiths (ar ŵyl ei chanmlwyddiant)]] [[O Drum i Draeth/Hedd Wyn |Hedd Wyn (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc)]] [[O Drum i Draeth/Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn|Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn]] [[O Drum i Draeth/Alltud Eifion|Alltud Eifion]] [[O Drum i Draeth/Gwydderig|Gwydderig]] [[O Drum i Draeth/O Dair Mynwent:|O Dair Mynwent:]] [[O Drum i Draeth/Elfyn|Elfyn]] [[O Drum i Draeth/Bardd Bach yr Hen Efail|Bardd Bach yr Hen Efail]] [[O Drum i Draeth/J. R. Tryfanwy|J. R. Tryfanwy]] [[O Drum i Draeth/Gwilym Meirion|Gwilym Meirion]] Beddargraffiadau: [[O Drum i Draeth/Mr. Elias Roberts |Mr. Elias Roberts (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog)]] [[O Drum i Draeth/Cyndeyrn|Cyndeyrn]] </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> ouzii2bmrlbuhfyxfna7999a83fm89w 168739 168738 2026-07-28T19:44:33Z AlwynapHuw 1710 168739 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYNNWYS}}}} {{Center block/s}} <poem> [[O Drum i Draeth/Englynion|I. ENGLYNION]] [[O Drum i Draeth/Y Llwydnos|Y Llwydnos]] [[O Drum i Draeth/Blodau:|Blodau:]] [[O Drum i Draeth/Tlws yr Eira|Tlws yr Eira]] [[O Drum i Draeth/Clychau'r Gog|Clychau'r Gog]] [[O Drum i Draeth/Pansi|Pansi]] [[O Drum i Draeth/Rhosyn Gwyn|Rhosyn Gwyn]] [[O Drum i Draeth/Llygad y Dydd|Llygad y Dydd]] [[O Drum i Draeth/Lili'r Dŵr|Lili'r Dŵr]] [[O Drum i Draeth/Y Gerddinen|Y Gerddinen]] [[O Drum i Draeth/Tri Englyn:|Tri Englyn:]] [[O Drum i Draeth/Y Môr|Y Môr]] [[O Drum i Draeth/Y Maes|Y Maes]] [[O Drum i Draeth/Y Mynydd|Y Mynydd]] [[O Drum i Draeth/Yr Hebog|Yr Hebog]] [[O Drum i Draeth/Yr Afr|Yr Afr]] [[O Drum i Draeth/Blodau'r Grug|Blodau'r Grug]] [[O Drum i Draeth/Dail yr Hydref|Dail yr Hydref]] [[O Drum i Draeth/Boregwaith Barugog|Boregwaith Barugog]] [[O Drum i Draeth/Y Dwyreinwynt|Y Dwyreinwynt]] [[O Drum i Draeth/Darlun o'r Foel, Tanygrisiau|Darlun o'r Foel, Tanygrisiau]] [[O Drum i Draeth/Lliw Haf ym Mro Maboedd|Lliw Haf ym Mro Maboedd]] [[O Drum i Draeth/Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"|Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"]] [[O Drum i Draeth/Yr Ardd|Yr Ardd]] [[O Drum i Draeth/Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George|Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George]] [[O Drum i Draeth/Elfyn yn mynd i'r Seiat|Elfyn yn mynd i'r Seiat]] [[O Drum i Draeth/Gwenllian|Gwenllian]] [[O Drum i Draeth/Menna Ceridwen|Menna Ceridwen]] [[O Drum i Draeth/Llongyfarch Aer Bach|Llongyfarch Aer Bach]] [[O Drum i Draeth/Englynion Cyfarch|Englynion Cyfarch]] [[O Drum i Draeth/Lleian|Lleian]] [[O Drum i Draeth/Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg|Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg]] [[O Drum i Draeth/Deuddeg o Englynion:|Deuddeg o Englynion:]] [[O Drum i Draeth/Alawon Cymru|Alawon Cymru]] [[O Drum i Draeth/Y Pellseinydd|Y Pellseinydd]] [[O Drum i Draeth/Tant y Delyn|Tant y Delyn]] [[O Drum i Draeth/Ty To Gwellt|Ty To Gwellt]] [[O Drum i Draeth/Cyfarchiadau Nadolig|Cyfarchiadau Nadolig]] [[O Drum i Draeth/Y Crach Feirniad yn y Capel|Y Crach Feirniad yn y Capel]] [[O Drum i Draeth/Gwaith Ei Fysedd|Gwaith Ei Fysedd]] [[O Drum i Draeth/Bai|Bai]] [[O Drum i Draeth/Yr Allwedd|Yr Allwedd]] [[O Drum i Draeth/The Gambler|The Gambler]] [[O Drum i Draeth/Gwrid|Gwrid]] [[O Drum i Draeth/Y Wawr|Y Wawr]] [[O Drum i Draeth/Bore, Nawn a Hwyrddydd|Bore, Nawn a Hwyrddydd]] [[O Drum i Draeth/Bywyd|Bywyd]] [[O Drum i Draeth/Englyn|Englyn]] [[O Drum i Draeth/Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach|Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach]] [[O Drum i Draeth/Cyfarch Bachgen|Cyfarch Bachgen]] [[O Drum i Draeth/Dim Hwyl|"Dim Hwyl"]] [[O Drum i Draeth/|]] [[O Drum i Draeth/Englynion Cof |II. ENGLYNION COF]] [[O Drum i Draeth/Emrys Ap Iwan|Emrys Ap Iwan]] [[O Drum i Draeth/Ymadawiad y Beirdd:|Ymadawiad y Beirdd:]] [[O Drum i Draeth/Hwfa Môn|I. Hwfa Môn]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn|II. Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Ann Griffiths |Ann Griffiths (ar ŵyl ei chanmlwyddiant)]] [[O Drum i Draeth/Hedd Wyn |Hedd Wyn (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc)]] [[O Drum i Draeth/Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn|Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn]] [[O Drum i Draeth/Alltud Eifion|Alltud Eifion]] [[O Drum i Draeth/Gwydderig|Gwydderig]] [[O Drum i Draeth/O Dair Mynwent:|O Dair Mynwent:]] [[O Drum i Draeth/Elfyn|Elfyn]] [[O Drum i Draeth/Bardd Bach yr Hen Efail|Bardd Bach yr Hen Efail]] [[O Drum i Draeth/J. R. Tryfanwy|J. R. Tryfanwy]] [[O Drum i Draeth/Gwilym Meirion|Gwilym Meirion]] Beddargraffiadau: [[O Drum i Draeth/Mr. Elias Roberts |Mr. Elias Roberts (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog)]] [[O Drum i Draeth/Cyndeyrn|Cyndeyrn]] </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> lq3623zwp2d91ha3mayopyc63emw4i8 168741 168739 2026-07-28T19:51:20Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168741 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYNNWYS}}}} {{Center block/s}} <poem> I. ENGLYNION [[O Drum i Draeth/Y Llwydnos|Y Llwydnos]] Blodau: :[[O Drum i Draeth/Tlws yr Eira|Tlws yr Eira]] :[[O Drum i Draeth/Clychau'r Gog|Clychau'r Gog]] :[[O Drum i Draeth/Pansi|Pansi]] :[[O Drum i Draeth/Rhosyn Gwyn|Rhosyn Gwyn]] :[[O Drum i Draeth/Llygad y Dydd|Llygad y Dydd]] :[[O Drum i Draeth/Lili'r Dŵr|Lili'r Dŵr]] [[O Drum i Draeth/Y Gerddinen|Y Gerddinen]] Tri Englyn: :[[O Drum i Draeth/Y Môr|Y Môr]] :[[O Drum i Draeth/Y Maes|Y Maes]] :[[O Drum i Draeth/Y Mynydd|Y Mynydd]] [[O Drum i Draeth/Yr Hebog|Yr Hebog]] [[O Drum i Draeth/Yr Afr|Yr Afr]] [[O Drum i Draeth/Blodau'r Grug|Blodau'r Grug]] [[O Drum i Draeth/Dail yr Hydref|Dail yr Hydref]] [[O Drum i Draeth/Boregwaith Barugog|Boregwaith Barugog]] [[O Drum i Draeth/Y Dwyreinwynt|Y Dwyreinwynt]] [[O Drum i Draeth/Darlun o'r Foel, Tanygrisiau|Darlun o'r Foel, Tanygrisiau]] [[O Drum i Draeth/Lliw Haf ym Mro Maboedd|Lliw Haf ym Mro Maboedd]] [[O Drum i Draeth/Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"|Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"]] [[O Drum i Draeth/Yr Ardd|Yr Ardd]] [[O Drum i Draeth/Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George|Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George]] [[O Drum i Draeth/Elfyn yn mynd i'r Seiat|Elfyn yn mynd i'r Seiat]] [[O Drum i Draeth/Gwenllian|Gwenllian]] [[O Drum i Draeth/Menna Ceridwen|Menna Ceridwen]] [[O Drum i Draeth/Llongyfarch Aer Bach|Llongyfarch Aer Bach]] [[O Drum i Draeth/Englynion Cyfarch|Englynion Cyfarch]] [[O Drum i Draeth/Lleian|Lleian]] [[O Drum i Draeth/Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg|Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg]] Deuddeg o Englynion: :[[O Drum i Draeth/Alawon Cymru|Alawon Cymru]] :[[O Drum i Draeth/Y Pellseinydd|Y Pellseinydd]] :[[O Drum i Draeth/Tant y Delyn|Tant y Delyn]] :[[O Drum i Draeth/Ty To Gwellt|Ty To Gwellt]] :[[O Drum i Draeth/Cyfarchiadau Nadolig|Cyfarchiadau Nadolig]] :[[O Drum i Draeth/Y Crach Feirniad yn y Capel|Y Crach Feirniad yn y Capel]] :[[O Drum i Draeth/Gwaith Ei Fysedd|Gwaith Ei Fysedd]] :[[O Drum i Draeth/Bai|Bai]] :[[O Drum i Draeth/Yr Allwedd|Yr Allwedd]] :[[O Drum i Draeth/The Gambler|The Gambler]] :[[O Drum i Draeth/Gwrid|Gwrid]] [[O Drum i Draeth/Y Wawr|Y Wawr]] [[O Drum i Draeth/Bore, Nawn a Hwyrddydd|Bore, Nawn a Hwyrddydd]] [[O Drum i Draeth/Bywyd|Bywyd]] [[O Drum i Draeth/Englyn|Englyn]] [[O Drum i Draeth/Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach|Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach]] [[O Drum i Draeth/Cyfarch Bachgen|Cyfarch Bachgen]] [[O Drum i Draeth/Dim Hwyl|"Dim Hwyl"]] II. ENGLYNION COF [[O Drum i Draeth/Emrys Ap Iwan|Emrys Ap Iwan]] [[O Drum i Draeth/Ymadawiad y Beirdd:|Ymadawiad y Beirdd:]] [[O Drum i Draeth/Hwfa Môn|I. Hwfa Môn]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn|II. Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Ann Griffiths |Ann Griffiths (ar ŵyl ei chanmlwyddiant)]] [[O Drum i Draeth/Hedd Wyn |Hedd Wyn (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc)]] [[O Drum i Draeth/Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn|Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn]] [[O Drum i Draeth/Alltud Eifion|Alltud Eifion]] [[O Drum i Draeth/Gwydderig|Gwydderig]] [[O Drum i Draeth/O Dair Mynwent:|O Dair Mynwent:]] [[O Drum i Draeth/Elfyn|Elfyn]] [[O Drum i Draeth/Bardd Bach yr Hen Efail|Bardd Bach yr Hen Efail]] [[O Drum i Draeth/J. R. Tryfanwy|J. R. Tryfanwy]] [[O Drum i Draeth/Gwilym Meirion|Gwilym Meirion]] Beddargraffiadau: [[O Drum i Draeth/Mr. Elias Roberts |Mr. Elias Roberts (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog)]] [[O Drum i Draeth/Cyndeyrn|Cyndeyrn]] </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> ix1u8ka24cy6f22x5xd07m5639sud31 168766 168741 2026-07-28T22:58:47Z AlwynapHuw 1710 168766 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYNNWYS}}}} {{Center block/s}} <poem> I. ENGLYNION [[O Drum i Draeth/Y Llwydnos|Y Llwydnos]] Blodau: :[[O Drum i Draeth/Tlws yr Eira|Tlws yr Eira]] :[[O Drum i Draeth/Clychau'r Gog|Clychau'r Gog]] :[[O Drum i Draeth/Pansi|Pansi]] :[[O Drum i Draeth/Rhosyn Gwyn|Rhosyn Gwyn]] :[[O Drum i Draeth/Llygad y Dydd|Llygad y Dydd]] :[[O Drum i Draeth/Lili'r Dŵr|Lili'r Dŵr]] [[O Drum i Draeth/Y Gerddinen|Y Gerddinen]] Tri Englyn: :[[O Drum i Draeth/Y Môr|Y Môr]] :[[O Drum i Draeth/Y Maes|Y Maes]] :[[O Drum i Draeth/Y Mynydd|Y Mynydd]] [[O Drum i Draeth/Yr Hebog|Yr Hebog]] [[O Drum i Draeth/Yr Afr|Yr Afr]] [[O Drum i Draeth/Blodau'r Grug|Blodau'r Grug]] [[O Drum i Draeth/Dail yr Hydref|Dail yr Hydref]] [[O Drum i Draeth/Boregwaith Barugog|Boregwaith Barugog]] [[O Drum i Draeth/Y Dwyreinwynt|Y Dwyreinwynt]] [[O Drum i Draeth/Darlun o'r Foel, Tanygrisiau|Darlun o'r Foel, Tanygrisiau]] [[O Drum i Draeth/Lliw Haf ym Mro Maboedd|Lliw Haf ym Mro Maboedd]] [[O Drum i Draeth/Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"|Cadwyn o Englynion: "Yr Ardd"]] [[O Drum i Draeth/Yr Ardd|Yr Ardd]] [[O Drum i Draeth/Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George|Y Gwir Anrhydeddus D. Lloyd George]] [[O Drum i Draeth/Elfyn yn mynd i'r Seiat|Elfyn yn mynd i'r Seiat]] [[O Drum i Draeth/Gwenllian|Gwenllian]] [[O Drum i Draeth/Menna Ceridwen|Menna Ceridwen]] [[O Drum i Draeth/Llongyfarch Aer Bach|Llongyfarch Aer Bach]] [[O Drum i Draeth/Englynion Cyfarch|Englynion Cyfarch]] [[O Drum i Draeth/Lleian|Lleian]] [[O Drum i Draeth/Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg|Gosteg o Englynion ar Ddeuddeg Dihareb Gymraeg]] [[O Drum i Draeth/Alawon Cymru|Deuddeg o Englynion Alawon Cymru]] [[O Drum i Draeth/Y Pellseinydd|Y Pellseinydd]] [[O Drum i Draeth/Tant y Delyn|Tant y Delyn]] [[O Drum i Draeth/Ty To Gwellt|Ty To Gwellt]] [[O Drum i Draeth/Cyfarchiadau Nadolig|Cyfarchiadau Nadolig]] [[O Drum i Draeth/Y Crach Feirniad yn y Capel|Y Crach Feirniad yn y Capel]] [[O Drum i Draeth/Gwaith Ei Fysedd|Gwaith Ei Fysedd]] [[O Drum i Draeth/Bai|Bai]] [[O Drum i Draeth/Yr Allwedd|Yr Allwedd]] [[O Drum i Draeth/The Gambler|The Gambler]] [[O Drum i Draeth/Gwrid|Gwrid]] [[O Drum i Draeth/Y Wawr|Y Wawr]] [[O Drum i Draeth/Bore, Nawn a Hwyrddydd|Bore, Nawn a Hwyrddydd]] [[O Drum i Draeth/Bywyd|Bywyd]] [[O Drum i Draeth/Englyn|Englyn]] [[O Drum i Draeth/Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach|Awdl Elfyn ar ôl ei "Myfanwy" Fach]] [[O Drum i Draeth/Cyfarch Bachgen|Cyfarch Bachgen]] [[O Drum i Draeth/Dim Hwyl|"Dim Hwyl"]] II. ENGLYNION COF [[O Drum i Draeth/Emrys Ap Iwan|Emrys Ap Iwan]] [[O Drum i Draeth/Ymadawiad y Beirdd:|Ymadawiad y Beirdd:]] [[O Drum i Draeth/Hwfa Môn|I. Hwfa Môn]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn|II. Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Ann Griffiths |Ann Griffiths (ar ŵyl ei chanmlwyddiant)]] [[O Drum i Draeth/Hedd Wyn |Hedd Wyn (Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc)]] [[O Drum i Draeth/Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn|Cerdyn Hiraeth Hedd Wyn]] [[O Drum i Draeth/Alltud Eifion|Alltud Eifion]] [[O Drum i Draeth/Gwydderig|Gwydderig]] [[O Drum i Draeth/O Dair Mynwent:|O Dair Mynwent:]] [[O Drum i Draeth/Elfyn|Elfyn]] [[O Drum i Draeth/Bardd Bach yr Hen Efail|Bardd Bach yr Hen Efail]] [[O Drum i Draeth/J. R. Tryfanwy|J. R. Tryfanwy]] [[O Drum i Draeth/Gwilym Meirion|Gwilym Meirion]] Beddargraffiadau: [[O Drum i Draeth/Mr. Elias Roberts |Mr. Elias Roberts (Lei Bach, Talweunydd, Canwr penillion campus o Ffestiniog)]] [[O Drum i Draeth/Cyndeyrn|Cyndeyrn]] </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> h3odv324wcvdpphkr43rguzwmxzfc6b Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/12 104 87175 168740 168268 2026-07-28T19:48:03Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168740 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> [[O Drum i Draeth/Mr. John H. Lloyd, Porthmadog|Mr. John H. Lloyd, Porthmadog]] [[O Drum i Draeth/Mr. Owen Davies, Tremadog|O Barch i'm Hen Ffrind Mr. Owen Davies, Tremadog]] [[O Drum i Draeth/O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams, |O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams, yr Efail Newydd, Llŷn]] [[O Drum i Draeth/I'm Cyfaill Carneddog, |Cyflwynedig i'm Cyfaill Carneddog, a'i Briod, ar Farwolaeth eu Mab]] [[O Drum i Draeth/Cadwaladr Owen Griffith|Cadwaladr Owen Griffith]] [[O Drum i Draeth/Beddargraffiadau :|Beddargraffiadau :]] [[O Drum i Draeth/Cadwaladr Owen Griffith|Cadwaladr Owen Griffith]] [[O Drum i Draeth/Mr. John Griffith, Carneddi|Mr. John Griffith, Carneddi, Nantmor]] [[O Drum i Draeth/Goronwy Wyn,|Goronwy Wyn,]] [[O Drum i Draeth/Baban Bach Mr. a Mrs. Eliasar Jones, Beddgelert|Baban Bach Mr. a Mrs. Eliasar Jones, Beddgelert]] [[O Drum i Draeth/Bryn-Tirion|Bryn-Tirion]] [[O Drum i Draeth/Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones|Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones, Bryn'rodyn, Llan, Ffestiniog]] [[O Drum i Draeth/Mr. David Humphrey Williams, |Mr. David Humphrey Williams, mab Mr. a Mrs. D. Williams, Cwmbowydd Rd., Blaenau Ffestiniog]] [[O Drum i Draeth/Ar Feddgist Dafydd Williams, Pensingrug.|Ar Feddgist Dafydd Williams, Pensingrug, ym Mynwent Capel Helyg.]] [[O Drum i Draeth/Y Parch. J. Davies, Llithfaen|Y Parch. J. Davies, Llithfaen]] [[O Drum i Draeth/Un Hoffus|Un Hoffus]] [[O Drum i Draeth/Hen Longwr|Hen Longwr]] [[O Drum i Draeth/Gŵr Da|Gŵr Da]] [[O Drum i Draeth/Gwraig Dda.|Gwraig Dda.]] [[O Drum i Draeth/Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa|Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa]] [[O Drum i Draeth/Ateb Eifion Wyn i Englynion trallodus Cennin|Ateb Eifion Wyn i Englynion trallodus Cennin]] III. HIR-A-THODDEIDIAU [[O Drum i Draeth/Y Corwynt|Y Corwynt]] [[O Drum i Draeth/Y Goleudy|Y Goleudy]] [[O Drum i Draeth/Y Rhaeadr|Y Rhaeadr]] [[O Drum i Draeth/Angor|Angor]] [[O Drum i Draeth/Mis Gorffennaf|Mis Gorffennaf]] [[O Drum i Draeth/Syr Hugh Owen|Syr Hugh Owen]] [[O Drum i Draeth/Stephen Evans|Stephen Evans]] [[O Drum i Draeth/Syr Lewis Morris|Syr Lewis Morris]] [[O Drum i Draeth/W. Cadwaladr Davies|W. Cadwaladr Davies]] [[O Drum i Draeth/John Griffith ("Y Gohebydd")|John Griffith ("Y Gohebydd")]] [[O Drum i Draeth/John Ambrose Lloyd|John Ambrose Lloyd]] [[O Drum i Draeth/Syr Henry Jones.|Syr Henry Jones.]] [[O Drum i Draeth/Mabon.|Mabon.]] [[O Drum i Draeth/Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] [[O Drum i Draeth/Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] [[O Drum i Draeth/Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn|Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Llawdden|Llawdden]] [[O Drum i Draeth/Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] [[O Drum i Draeth/Beddargraff i'r Diweddar Mr. Joseph Jones|Beddargraff i'r Diweddar Mr. Joseph Jones]] [[O Drum i Draeth/Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] [[O Drum i Draeth/Beddargraff Mr. Morris|Beddargraff Mr. Morris]] [[O Drum i Draeth/W. Griffith, Bryn Ffynnon, Nantmor|W. Griffith, Bryn Ffynnon, Nantmor]] [[O Drum i Draeth/Beddargraff Mr. John Williams, Pwllheli|Beddargraff Mr. John Williams, Pwllheli]] [[O Drum i Draeth/Mr. Fred Buckingham, Tremadog.|Mr. Fred Buckingham, Tremadog.]] IV. CYWYDDAU [[O Drum i Draeth/Yr Afon|Yr Afon]] [[O Drum i Draeth/Y Dymestl|"Y Dymestl"]] [[O Drum i Draeth/Eryri|Eryri]] [[O Drum i Draeth/Myfyrdod|Myfyrdod]] [[O Drum i Draeth/Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] :(a) Gofyn am Dŷ :(b) Yr Ateb [[O Drum i Draeth/Y Bugail|Y Bugail]] V. AWDLAU [[O Drum i Draeth/Y Merthyr|Y Merthyr]] [[O Drum i Draeth/Owain Glyndŵr|Owain Glyndŵr]] </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> cfbepcxmcvo9wpejbxf1gjt8e0kl1z6 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/18 104 87181 168742 168442 2026-07-28T20:34:47Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168742 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLYGAD Y DYDD}}}} {{center block| <poem> Swyn can dy dlysni cynnar—ddwg geinedd ::Y gwanwyn i'n daear, :A'i obaith gwyn: pawb a'th går, :Lygad heulog y dalar. Werinwr bach y bronnydd,—dlws gennad ::O lys gwanwyn newydd; :Serenna'i dras ar weunydd, :Heulog dorf, hyd lewyg dydd. Câr hun ymhlith carennydd,—hiliogaeth ::Aur-lygad y meysydd; :O wynder hwn Duw a rydd :Dres gynnar dros y gweunydd. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> igvye9lyzkj955f056mj0l9z2lti53j Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/19 104 87182 168743 168443 2026-07-28T20:35:35Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168743 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LILI'R DWR}}}} {{center block| <poem> Chwaer wen ymysg carennydd,—yn nofio'n ::Nhangnefedd yr hirddydd :Yw alaw'r dŵr eiliw'r dydd,— :Dlws llyn llygadlas, llonydd. Ar haf heulog, hirfelyn,—di weli'i ::Dalen yn ymestyn :Ar ddull llaw o ddyfroedd llyn, :A'i lliw fel tafell ewyn. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 6p0cefavxmru0fy6pkp6uskw1i2ejdb Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/20 104 87183 168744 168444 2026-07-28T20:39:12Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168744 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y GERDDINEN}}}} {{center block| <poem> Ir felys griafolen,—ati cyrch ::Plant y coed a'r lasnen: :Lled-welw ei lliw a'i dalen, :A thyrrau ffaeth ar ei phen. Lluest ehediaid llawen—bro yw hi, ::Y bêr, hoff gerddinen,— :Osgeiddig, dlysog wydden, :A rhudd lus hyd ei gwerdd len. Onn feinddail a nwyf ynddi,—yr adar ::A edwyn ei thlysni: :Llaes, eiddil ddull sy iddi, :A chrwybr coch ar ei brig hi. Onnen deg, a'i grawn yn do,—yr adar ::A oedant lle byddo: :Wedi i haul Awst ei hulio, :Gwaedgoch ei brig—degwch bro. 1916. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> iakurpchczsd2sy584wtkjr7oef3dyi Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/21 104 87184 168745 168445 2026-07-28T20:39:45Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168745 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{c|TRI ENGLYN}} {{c|{{mawr|Y MÔR}}}} {{center block| <poem> Anoddun maith, anniddig, ei lanw ::Ylch lennydd pell, unig: :Pwy rydd dres ar ei gesig, :Pwy nawf ei don pan fo dig? </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y MAES}}}} {{center block| <poem> Erw las y perlysiau—yw y maes, ::Erw mellt y cadau; :Rhandir hun a daear hau,— :Erw'r bladur a'r blodau. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|Y MYNYDD}}}} {{center block| <poem> Garw barth fyn darth yn do—yw'r mynydd, ::Trum annwyl gan Gymro; :Uchder brig a balchder bro, :Nawdd y tir yn nydd taro. <section end="ddd"/><noinclude></noinclude> h998brggoyg01x3ub1m9qd7favaet14 168746 168745 2026-07-28T20:40:05Z AlwynapHuw 1710 168746 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|TRI ENGLYN}} {{c|{{mawr|Y MÔR}}}} {{center block| <poem> Anoddun maith, anniddig, ei lanw ::Ylch lennydd pell, unig: :Pwy rydd dres ar ei gesig, :Pwy nawf ei don pan fo dig? </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y MAES}}}} {{center block| <poem> Erw las y perlysiau—yw y maes, ::Erw mellt y cadau; :Rhandir hun a daear hau,— :Erw'r bladur a'r blodau. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|Y MYNYDD}}}} {{center block| <poem> Garw barth fyn darth yn do—yw'r mynydd, ::Trum annwyl gan Gymro; :Uchder brig a balchder bro, :Nawdd y tir yn nydd taro. <section end="ddd"/><noinclude></noinclude> bzz1741mmpn7am47fsx4c0lz9k7ctj0 168747 168746 2026-07-28T20:40:37Z AlwynapHuw 1710 168747 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|TRI ENGLYN}} {{c|{{mawr|Y MÔR}}}} {{center block| <poem> Anoddun maith, anniddig, ei lanw ::Ylch lennydd pell, unig: :Pwy rydd dres ar ei gesig, :Pwy nawf ei don pan fo dig? </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y MAES}}}} {{center block| <poem> Erw las y perlysiau—yw y maes, ::Erw mellt y cadau; :Rhandir hun a daear hau,— :Erw'r bladur a'r blodau. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|Y MYNYDD}}}} {{center block| <poem> Garw barth fyn darth yn do—yw'r mynydd, ::Trum annwyl gan Gymro; :Uchder brig a balchder bro, :Nawdd y tir yn nydd taro. </poem> }} <br> <section end="ddd"/><noinclude></noinclude> bftr316ep8losaqhotjq6wkk27l0i2n Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/22 104 87185 168748 168446 2026-07-28T20:49:27Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168748 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|YR HEBOG}}}} {{center block| <poem> Hed Hebog fel dart heibio—a'i wgus ::Lygaid yn tanbeidio; :Drwy y drain y dyry dro— :Nid oes gân lle disgynno. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|YR AFR}}}} {{center block| <poem> Hirgorn afr, ar gernau hen—erys hi, ::Gymraes heb ei hamgen; :Gwraig y rhiwiau gâr awen, :Iarlles wyllt â hirllaes ên. </poem> }} <br><section end="bbb"/><noinclude></noinclude> is607m6fsh96348vx8hd15rkhip71y1 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/23 104 87186 168749 168447 2026-07-28T20:50:15Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168749 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BLODAU'R GRUG}}}} {{center block| <poem> Fflur porffor maenor mynydd—yw y grug, ::Hil y gwres a'r stormydd: :Twyni gwylltion y gelltydd, :Rhuddaur haf ar ddaear rydd. Eurog gloch y creigle yw,—fill y serch, ::Cafell sugn melysryw; :Rhydd frodor heddfro ydyw, :Wrth burwyn borth wybr yn byw. Harddwull uthredd y llethri—ydyw'r grug, ::Blodau'r gwres a'r drysni; :Rhudd-dyner beraidd dwyni'n :Lletya mêl gwyllt i mi. Golud bro friglwyd y bryn—yw'r grug hoff, ::Cnu'r graig hen a'r dibyn: :Tegwch gallt a'i goch a gwyn, :A nef geinaf y gwenyn. Tlws eu tw, liaws tawel,—gemau teg ::Gwmwd haul ac awel; :Crog glychau'r creigle uchel, :Fflur y main, ffiolau'r mêl. 1906. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> ffwp01htxunudu1t5r8oraieeopui62 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/24 104 87187 168750 168718 2026-07-28T20:50:55Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168750 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|DAIL YR HYDREF}}}} {{center block| <poem> Ruddliw, iasoer, ddail ysig,—acw hongiant ::Hyd y cangau'n unig; :Tw crin ydynt, crynedig, :Cawodau aur coed y wig. Llwydrew a gwyll hydre' gaf—yn y llwyn, ::Suon lleddf a glywaf, :A mydylwr mud welaf :Yn diosg coed o wisg haf. Crin ydynt ddail crynedig—yr hydref, ::Crwydriaid maes a choedwig; :Hud-gawodau gwywedig, :Myrddiwn oer murddun y wig. Is crynol ias y crinwynt,—lliw oedran ::Sydd fel lledrith arnynt; :Cawodydd aur coedydd ŷnt, :Adgof oediog haf ydynt. Awst, 1911. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> rsluzqcn6pkco0ozj503da3ly3wz5a1 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/25 104 87188 168751 168449 2026-07-28T21:12:36Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168751 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BOREGWAITH BARUGOG}}}} {{center block| <poem> Oer gan yw'r llawr gan rew llwyd,—a geilw'r ::Gwylain am fy mriwfwyd: :Gwae yn Nhachwedd na fedd fwyd, :Mwyth wely, a moeth aelwyd. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y DWYREINWYNT}}}} {{center block| <poem> Gwynt rhynnawg yn trywanu—hyd y mêr ::Gyda min heb bylu, :Yw'r ias fain o'r dwyrain du— :Lem, oer anadl i'm rhynnu. 1904. </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|DARLUN O'R FOEL, TAN-Y-GRISIAU<br>O DAN LEWYRCH HAUL AWST,<br>WEDI EI GORCHUDDIO A GRUG}}}} {{center block| <poem> Y Foel oer, erwinaf le,—wele hi ::Dan liw haf i'w godre; :Rhedyn a grug yn rhwydwe— :Parth y niwl fel porth y ne'. </poem> }} <br><section end="ddd"/><noinclude></noinclude> bcwzp2cgd4c06oscpg98wpar0hifbux Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/26 104 87189 168752 168450 2026-07-28T21:13:48Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168752 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLIW HAF YM MRO MABOED}}}} {{center block| <poem> Os tyn Awen i henoed—haf ieuanc ::Ofwya'n ysgafndroed :Ym mhebyll gwyrddion maboed, :Ac ieuanc yw cân y coed. Hudoliaeth roed i lethr hen—y marian, ::Gan dymherus heulwen; :Tra, ar wylltir yr Alltwen, :Eurlliw hil briallu wên. A'r fanadlen eleni—a welir ::Mewn golud o dlysni, Yn felynaf o lwyni― :Rhannu aur wnaed arni hi! Engyl y pentref ddringant—i'w casglu, ::Tan guwch cysglyd Ramant; :Hyd y rhiwiau ymdroant— :Hel gwull pêr yw pleser plant! Cân cog oddiar las glogwyn—yr henfro. ::A bronfraith o'r derlwyn; :A cher yr allt chwery'r ŵyn, :Rhai gwyn fel eira gwanwyn O, baradwys pob brodor!—Eifionydd:— ::Pa ryw fwynach goror? :Lle annwyl ym mryd llenor, :Lle nosa'r mill yn su'r môr! </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 5i0zh9pozm9t24thtf9kcr2dtu2y9b7 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/27 104 87190 168753 168455 2026-07-28T21:23:39Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168753 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CADWYN O ENGLYNION}}}} {{c|{{mawr|"YR ARDD"}}}}} {{Center block/s}} <poem> {{bwlch|7em}}I I'm gardd am dro mi gerddaf—i edrych ::Lle bu llwydrew'r gaeaf; :Onid golwg deg welaf? :Irfaes yw ar fis o haf. {{bwlch|7em}}II Ar fis o haf caf y coed—yn newydd ::Yn niwyg eu maboed; :Ieuainc ddail yn cuddio'u hoed— :Gwanwynant dan gen henoed. {{bwlch|7em}}III Henoed araf blinderog—ddaw trwy'i ardd ::Pan faidd tros yr hiniog; :Y tymor pan gano'r gog :Yf fêl o'r awel rywiog. {{bwlch|7em}}IV Rhywiocâ daear ag hin,—a garddwr ::Gerdda trwy'i gynefin :Gan ofalus drefnus drin :Unigedd y mân egin. {{bwlch|7em}}V Egin a rhos—gwenau'r ardd—a amlhânt ::Ac ymhlith y blaendardd :Hed bywyd heb ei wahardd— :Bywyd teg mewn gwybed hardd. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> dy9ane9a3kmlyrkt9ts0ofuywyifith 168754 168753 2026-07-28T21:24:58Z AlwynapHuw 1710 168754 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CADWYN O ENGLYNION}}}} {{c|{{mawr|"YR ARDD"}}}} {{Center block/s}} <poem> {{bwlch|7em}}I I'm gardd am dro mi gerddaf—i edrych ::Lle bu llwydrew'r gaeaf; :Onid golwg deg welaf? :Irfaes yw ar fis o haf. {{bwlch|7em}}II Ar fis o haf caf y coed—yn newydd ::Yn niwyg eu maboed; :Ieuainc ddail yn cuddio'u hoed— :Gwanwynant dan gen henoed. {{bwlch|7em}}III Henoed araf blinderog—ddaw trwy'i ardd ::Pan faidd tros yr hiniog; :Y tymor pan gano'r gog :Yf fêl o'r awel rywiog. {{bwlch|7em}}IV Rhywiocâ daear ag hin,—a garddwr ::Gerdda trwy'i gynefin :Gan ofalus drefnus drin :Unigedd y mân egin. {{bwlch|7em}}V Egin a rhos—gwenau'r ardd—a amlhânt ::Ac ymhlith y blaendardd :Hed bywyd heb ei wahardd— :Bywyd teg mewn gwybed hardd. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> gmvo23ls5jed4ojp7dr521j83sgfyqw Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/28 104 87191 168755 168456 2026-07-28T21:26:20Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168755 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> {{bwlch|7em}}VI Hardd lannerch y gwyrdd lwyni—ymgynnull ::Mae y gwenyn iddi; :A cha mwyalch ymhoywi :Ar rawn pêr ei hwyneb hi. {{bwlch|7em}}VII O'i hwyneb tyf i'r bwytawr—luosog ::Lysiau yn dwyn persawr; :Gwledd i'w pherchen dan nennawr, :A hafwin yf yn fwynhawr. {{bwlch|7em}}VIII I fwynhawr ar fwyn oriau,—hi estyn ::Felyster ei changau; :Tro i mewn yn Awst, trymhau :Mae aeron hyd y muriau. {{bwlch|7em}}IX Muriau gardd, ym mrig hwyrddydd,―yw dewis ::Neilltuaeth y gwylydd; :Rhodianna gâr dan y gwŷdd, :Ac oedi is caeadwydd. {{bwlch|7em}}X Caeadwydd ieuainc Eden—a ddwg gerdd ::I gof—pa le amgen? :Ardd fore ddi-fieren, :Mae'i ffrwyth hud? Mae ei phorth hen? </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 78fp0ku88su4mittpqzwzk2z91s7ei4 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/29 104 87192 168756 168457 2026-07-28T21:26:57Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168756 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> {{bwlch|7em}}XI Hen Gedron unig, waedrudd,—o fewn hon ::Bu fy Nuw'n Ei gystudd: :Tan gysgodau'r prennau prudd, :Fab y nef, bu yn ufudd. {{bwlch|7em}}XII Bu'n ufudd, cadd Ei gladdu, er Ei fwyn ::Trof i ardd o'r neilltu; :Ei theg fedd yn fenthyg fu :I osod corff yr Iesu. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> czqeut5p5qctbdz2nhgrrxdjmk34de7 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/30 104 87193 168757 168458 2026-07-28T21:48:43Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168757 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|YR ARDD}}}} {{center block| <poem> Dail ieuainc hyd welyau—a cheinedd ::Gylchynant ei blodau :Ceir mêl yn ei chostrelau :A nard o fewn ei rhodfâu. Rhodfâu yr hin a'r dyfrhawr—hyd eu min ::Gedy Mai ei bersawr; :Yno y try mintai'r wawr, :Nid arhosant mo'r drysawr. Moethau dâl am drymwaith dyn—a ddwg gardd, ::A bwrdd gwell i'w canlyn: :Oes garddwr yn segurddyn? :Wrth ardd lom ei warthrudd lŷn. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> iizrujc48pl005r1qptq5rwz425zojg Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/31 104 87194 168758 168469 2026-07-28T21:57:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168758 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y GWIR ANRHYDEDDUS D. LLOYD GEORGE}}}} {{center block/s}} <poem> Eilun ei wlad, o lân lin,—athrylith ::Yr aelwyd gyffredin; :Da y gŵyr am raid gwerin— :Huawdl fab yr hudol fin. Min Dwyfor, man ei dyfiant,—a fawrheir— ::Wenfro hoff ei nwyfiant; :A thŷ'r syml ewythr a sant :Hir gennir â'i ogoniant. Ogoniant pentre'i gynnydd,—ei gyfoed ::A gofiant drwy'r bröydd :Hud-freuddwyd ei foreddydd, :A phêr addewid ei ffydd. Ei ffydd, na ŵyr ddiffoddi,—iddo roes ::Gudd rym ei wrhydri; :Enaid i deimlo cyni, :A swyn a gwres yn ei gri. Cri'i oes mewn cywair ysol—a edrydd. ::Gan frwydro ac eiriol :Ar ran ei dras werinol :A chalon ni chilia'n ôl. Ôl ei fywiol gref awen—a welir ::Lle bu dolef angen; :Oni chred mewn ail Eden, :A gwell ffawd ar rawd yr hen? </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> g0hlo04xht2lbn7q5ina9wsjj2rbvbq Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/32 104 87195 168759 168470 2026-07-28T21:58:11Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168759 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Hen diriawg anghyfiawnderau—a lysg ::A fflam ei wefusau; :Dyry'i oes i dorri iau :Ormesol gorthrwm oesau. Oesau gwell o ras a gais, o gymod, ::Heb gamwedd na malais; :Ffyniant lle bu cam-fantais, :A bywyd rhydd lle bu trais. Trais y cryf a'i hyf efyn—dania'i waed, ::Dyn ei wg i'w erbyn: :Gwell rhyfel nag i elyn :Herio deddf a mathru dyn. Dyn glew yw, ŵyr raid ein gwlad,—a hithau ::Weithian wrendy'i alwad; :Ac a gerdd yng ngwisg y gad :I'w phrif aer â phur fwriad. Ei fwriad yw adferu—dyn i'w hawl, ::Dwyn hedd i deyrnasu, :A dwyn pob tud i wenu, :Dan arwydd gwaed yn ardd gu. Cu ei foes ac ef ei hun,—cu'i enw ::A'i amcanion arddun; :Cu i'w wlad yn anad un, :Dan haul pob gwlad yn eilun. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> 6o0qz9uwcsj3e956uj9q5pics3ejbz8 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/33 104 87196 168760 168471 2026-07-28T22:08:12Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168760 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ELFYN YN MYND I'R SEIAT}}<br>(Fe aeth Elfyn i'r Seiat ryw dro, ac anfonodd englyn ar y mater at Eifion Wyn. Achosodd hynny beth sgwrs farddol rhyngddynt, a chafwyd gafael ar hynyma.)}} {{center block| <poem> Ar hen aeaf oer o newyn—cefnais, ::Mae'r cafnau'n fy nychryn: :Caf haf, mi af i'w 'mofyn :I dŷ fy Nhad, Eifion Wyn.—ELFYN. Fel llu y Nef llawen wy'—o dy weld ::Yn dy "wisg" a'th "fodrwy"; :A'm henaid a lam ynwy'— :WELCOME HOME, a phob lwc mwy. Ofered fu d'afrad fywyd,—dy Dad ::A ŵyr, ond ni'th wrthyd; :Eto fe roes iti fryd :A chalon i ddychwelyd. O hirbell rhed i'th dderbyn—i'w dŷ'n ôl, ::Cred, ni wad ei blentyn; :Cei o'r wledd, ac ar ôl hyn :Cei wynfyd eilfyd, Elfyn.—EIFION WYN. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> n77k6osbij4q5pz8beoipsfkelh93r1 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/34 104 87197 168761 168472 2026-07-28T22:24:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168761 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GWENLLÏAN}}<br>(Dyna enw cyntafanedig Mr. a Mrs. Harri Edwards, Tŷ'r Ysgol, Porthmadog. Ganwyd hi ar noswaith ystormus ym mis Medi, a dyma un o gyfarchiadau'r awen iddi.)}} {{center block| <poem> Eilun wyt aned liw nos,—a'r eira ::A'r oerwynt yn agos: :Aur fwynderau fo'n d'aros, :A hoedl hir, Wenllïan dlos. Un fechan o lân linach,—er heb iaith, ::Mor bêr dy gyfeillach: :Gwnei ddau lon yn fil llonnach :Â'th wên bert a'th chwerthin bach. Synni hwy â'th swyn o hyd—a swyni ::Hwy â'th synnwyr hefyd : :Hoff beunydd a phob ennyd :Wyt ganddyn'—berlyn eu byd, 1923. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 1xqmrw8by25mj0wpsc0c0uh7ud9189r Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/35 104 87198 168762 168473 2026-07-28T22:24:59Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168762 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|MENNA CERIDWEN}}<br>(Merch Mr. a Mrs. R. J. Rowlands, a aned Mawrth 3, 1917.)}} {{center block| <poem> Un dymuniad ar aden—anfonaf ::I'th Fenna Ceridwen: :Caed yn ieuanc dân Awen, :A dawn ei thad, eneth wen. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 3oifzq6z509x1fpr3n1x5p04c1zjsak Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/36 104 87199 168763 168474 2026-07-28T22:25:44Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168763 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLONGYFARCH AER BACH}}<br>(Sef Richard Morris Parry, etifedd Mr. a Mrs. Tom Parry, Lombard St., Porthmadog.)}} {{center block| <poem> Dwy eneth wen oedd gennych,—dwy em hoff, ::Ond dim aer er chwennych: :Awyddus am aer oeddych, :A hefo'r aer difyr ych. Aed y llanc yn llond y lle,—a dysged ::Esgyn yn ei gartre; :A chured ymhob chware, :Nes synnu'i dras yn y dre. Aed yn hoff wrth fynd yn hŷn,—aed yn uwch ::Aed yn well bob blwyddyn; :Aed yn dda wrth fynd yn ddyn, :A chadwed ei barch wedyn. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> i9wz5uwn8zy0aaa2tfz0m7a4sqyhktw Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/37 104 87200 168764 168475 2026-07-28T22:26:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168764 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ENGLYNION CYFARCH}}<br>(Uwchben llun "Tudur," mab bychan Mr. a Mrs. Herbert Hughes, Dwyryd House, Llanrwst.)}} {{center block| <poem> Gŵr bach synfyfyrgar byw—mêl ei fam ::Welaf yma heddyw; :Cannwyll llygad ei dad yw— :Tada "Ap Herbert" ydyw. Hoffed yw'n ei 'ephod' wen,—wyneb crwn; ::Bwa cryf o dalcen; :Caruaidd lanc yr awen, :A rhuddin bardd yn ei ben. Rhyw brif fardd fel Trebor fo—neu'r annwyl ::Geirionnydd pan dyfo: :Aed ryw bryd yn falchder bro, :A dyn gwerth sôn am dano. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> ruy0e5mrgcjvop54aiq53kwaowy59gx Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/38 104 87201 168765 168476 2026-07-28T22:27:58Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168765 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|LLEIAN}}}} {{center block| <poem> Y fynaches fyn ochel—hud y byd ::A'i wybodau isel; :Gyda saint y cwfaint cêl, :Yn ofn Duw myn fyw'n dawel. Hon wad rwysg a nwyd ei rhyw—o'i gwir fodd, ::Or-grefyddol fenyw; :O'i phader mor hoff ydyw: :Rhiain ddwys gâr rinwedd yw. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> n2xcnirbtwh3ybrp63jg5lparv6ynq5 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/39 104 87202 168767 168477 2026-07-28T23:08:59Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168767 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GOSTEG O ENGLYNION AR DDEUDDEG DIHAREB GYMRAEG}}}} {{center block/s}} <poem> {{bwlch|6em}}I ''"Cas gŵr na charo'r wlad a'i maco"'' Ehud i frad, wad ei fro,—ni haedd fyw,— ::Cynneddf oer sydd iddo: :Bwrier carn dirmyg arno, :A chas fyth o'r achos fo. {{bwlch|6em}}II ::''"Y llaw a rydd a gynnull'' Llaw yr hael, lle yr elo,—a wasgar ::Lawn dwysged o'r eiddo; :O wneuthur hyn, yn ei thro, :Lle i gynnull ga honno. {{bwlch|6em}}III ::''"Hawdd cymod lle bo cariad"'' Nid diogel yw digio,—ond cariad ::Dry lid cweryl heibio; :Enllib baid â son lle bo, :A daw ail wasgu dwylo. {{bwlch|6em}}IV :::''"Hir pob aros"'' Araf yw pob gohirio!—ni châr serch ::Hir saib i ymrwystro: :O bryder, hir yw byr dro, :A hun calon yn cilio! </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> r5fb93x7dfmghrjswybr02uhjtjfs0c Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/40 104 87203 168768 168478 2026-07-28T23:11:28Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168768 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> {{bwlch|6em}}V ::''"Aelwyd a gymell"'' Gorau gwres gair o groeso ;—â dawn graff, ::Edwyn greddf lle byddo; :Aelwyd dwym—er disyml do, :Tyn anian at dân honno. {{bwlch|6em}}VI ::''"A Duw nid da ymdaraw"'' Gwae un dyn ymgyndynno—ni ddeil llwch ::Gerydd llaw Duw arno: :A eill oddef gwell iddo— :Deued a ddel, dedwydd o. {{bwlch|6em}}VII ::''"Hawdd clwyfo claf"'' Ba glaf na wybu'i glwyfo?—cais siarad ::Gair cysurol wrtho; :Ei orau falm dy air fo— :Gwin i'w feddwl gwan fyddo. {{bwlch|6em}}VIII ::''"Gwell tewi na dywedyd drwg"'' Deall mai gwell a dawo,—na hwnnw ::Wna i anair dreiglo; :Fel gwiber, adre rywdro :Y daw'r gair drwg ar ei dro. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> fph357mk5gxejdc0xugir9jg63hlg1g Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/41 104 87204 168769 168489 2026-07-28T23:13:59Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168769 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{center block/s}} <poem> {{bwlch|6em}}IX :''"Can câr fydd i'r dyn a'r can ych"'' Rhyglyddus trig a lwyddo,—enw cu ::A chan câr sydd iddo: :Boed i hud golud gilio— :Cannwr ffawd, cynnar eu ffo. {{bwlch|6em}}X ::''"A fynno glod, bid farw"'' Un na fawrheid yn ei fro—ga iawn mawr ::Gan y myrdd pan drengo; :Dwg ei arch ei glod i go', :A hwyr haeddiant roir iddo. {{bwlch|6em}}ΧΙ :''"Asgre lân diogel ei pherchen"'' Gŵr a'i medd, grym yw iddo,—gorau borth, ::Asgre bur na syflo: :Hedd i enaid rydd honno— :Ni eill barn greu ofn lle bo! {{bwlch|6em}}XII ::''"A ddwg angau nid adfer"'' I'w erw dwg do ar do,—a gwae ni! ::Ni ddwg neb oddiarno; :Ni rydd i fyny'r eiddo― :Pwy dry'i gledd! Pwy dyr ei glo? 1906. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> i780tl5rt1bm0em8ly3r0zmxbaqgcjp 168771 168769 2026-07-28T23:27:30Z AlwynapHuw 1710 168771 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> {{bwlch|6em}}IX :''"Can câr fydd i'r dyn a'r can ych"'' Rhyglyddus trig a lwyddo,—enw cu ::A chan câr sydd iddo: :Boed i hud golud gilio— :Cannwr ffawd, cynnar eu ffo. {{bwlch|6em}}X ::''"A fynno glod, bid farw"'' Un na fawrheid yn ei fro—ga iawn mawr ::Gan y myrdd pan drengo; :Dwg ei arch ei glod i go', :A hwyr haeddiant roir iddo. {{bwlch|6em}}ΧΙ :''"Asgre lân diogel ei pherchen"'' Gŵr a'i medd, grym yw iddo,—gorau borth, ::Asgre bur na syflo: :Hedd i enaid rydd honno— :Ni eill barn greu ofn lle bo! {{bwlch|6em}}XII ::''"A ddwg angau nid adfer"'' I'w erw dwg do ar do,—a gwae ni! ::Ni ddwg neb oddiarno; :Ni rydd i fyny'r eiddo― :Pwy dry'i gledd! Pwy dyr ei glo? 1906. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> a0uf9adofasww3q8vfwfhuw5e3j4wsi Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/42 104 87205 168770 168490 2026-07-28T23:23:40Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168770 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|DEUDDEG O ENGLYNION:<br>{{mawr|"ALAWON CYMRU"}}}} {{center block/s}} <poem> O, Beroriaeth bererin,—llais o bell ::Oes y bardd a'r dewin; :Rhagoraf drysor gwerin, :A gorau medd gâr ei min. Mor nwyfus, mor hynafol,—yw eu maws ::Cymesur, naturiol; :Ar chwa'u hedyn serch-hudol :Eir â ni ar grwydr yn ôl. Ym mhob alaw bêr-lawen,—fe erys ::Cof o firi'r awen— :Honno ganai heb gynnen, :Liw nos, ar ei thelyn hen. Nid yw'r hud na'r direidi,—er oed mawr, ::Wedi mynd i golli; :Beth llonnach, mwynach i mi :Nag arddull yr hen gerddi? Cwyn ffôl dyrysol draserch—adweinir ::Yn eu dawnus annerch; :Oriog wynfyd ffafr gwenferch, :A lled-sŵn o drallod serch! Her soniarus hen aerwyr—o eraill ::Gŵyd fel marwol wewyr; :Yna bloedd gan dorfoedd dyr— :Gorfoledd gawr-ryfelwyr. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> hw69d367nmlgyao7n3sd7vnuufvc78b Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/43 104 87206 168772 168491 2026-07-28T23:30:11Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168772 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> O aml un, mewn disyml iaith,—esgynna ::Llais cenedl dan artaith; :Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith :A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,—a hanes ::Yn gyfrinach ynddynt : :Toredig ddwyster ydynt— :Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan—dirioni, ::Ar drannoeth cyflafan; :Neu gri chwerw rhyw rian :Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,—a hudlawn ::Huawdledd: tra trinir :Llais y tant, yn llys y tir :Alawon fy mro glywir. Hyfrydlon, lafar odlau—acen rydd, ::Caner hwynt gan famau :Cariadus—uwch y crudau :Mwy o reddf fo i'w mawrhau. A mynner lle mwy annwyl—i'w hafiaith ::Ar lwyfan Uchelwyl; :Adegau gwaith, a Dygwyl, :Hwy barhânt i beri hwyl! 1904 </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> fd0ny66b646iapbz3u0tbtqgpfoo636 168795 168772 2026-07-29T02:18:48Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168795 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude><poem> O aml un, mewn disyml iaith,—esgynna ::Llais cenedl dan artaith; :Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith :A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,—a hanes ::Yn gyfrinach ynddynt : :Toredig ddwyster ydynt— :Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan—dirioni, ::Ar drannoeth cyflafan; :Neu gri chwerw rhyw rian :Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,—a hudlawn ::Huawdledd: tra trinir :Llais y tant, yn llys y tir :Alawon fy mro glywir. Hyfrydlon, lafar odlau—acen rydd, ::Caner hwynt gan famau :Cariadus—uwch y crudau :Mwy o reddf fo i'w mawrhau. A mynner lle mwy annwyl—i'w hafiaith ::Ar lwyfan Uchelwyl; :Adegau gwaith, a Dygwyl, :Hwy barhânt i beri hwyl! 1904 </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> jpj8fkzjhjp79pt4f2fcqq9gsg90owp 168796 168795 2026-07-29T02:19:21Z AlwynapHuw 1710 Wedi dadwneud fersiwn [[Special:Diff/168795|168795]] gan [[Special:Contributions/AlwynapHuw|AlwynapHuw]] ([[User talk:AlwynapHuw|sgwrs]]) 168796 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> O aml un, mewn disyml iaith,—esgynna ::Llais cenedl dan artaith; :Yng nghlyw'r griddfan bûm ganwaith :A gwaed llosg a llygad llaith. Maent fel galar ar eu hynt,—a hanes ::Yn gyfrinach ynddynt : :Toredig ddwyster ydynt— :Llef y gwaed fu'n llifo gynt! Eraill geir yn ddrylliog gan—dirioni, ::Ar drannoeth cyflafan; :Neu gri chwerw rhyw rian :Dyner a lleddf, dan yw'r llan. Nwyd amliaith o'u mewn deimlir,—a hudlawn ::Huawdledd: tra trinir :Llais y tant, yn llys y tir :Alawon fy mro glywir. Hyfrydlon, lafar odlau—acen rydd, ::Caner hwynt gan famau :Cariadus—uwch y crudau :Mwy o reddf fo i'w mawrhau. A mynner lle mwy annwyl—i'w hafiaith ::Ar lwyfan Uchelwyl; :Adegau gwaith, a Dygwyl, :Hwy barhânt i beri hwyl! 1904 </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> fd0ny66b646iapbz3u0tbtqgpfoo636 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/44 104 87207 168773 168492 2026-07-28T23:59:18Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168773 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y PELLSEINYDD}}}} [[Delwedd:Man speaking on candlestick telephone.svg|150px|canol]] {{center block/s}} <poem> Mant wrth fant, aml ei fantais!—ar alwad ::Athrylith cydymgais, :I'm hystafell moes Dyfais, :I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;—a'r annerch ::Yng nghyfriniaith ysbryd, :Glywaf fel o ddirgel fyd— :Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;—o'i fewn caf ::Enau cudd i bobman: :Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, :I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad—wneir yn un, ::Grynhoir fel bo galwad; :Ergyd llaw gais wrandawiad :Dery'i gloch o bellter gwlad. Gwlad a'i harfer, glud oerfin,—yn gyswllt ::I'w negesau dibrin; :Mae i fellt dramwyfa in :Wrth dywyll borth y dewin. Dewin oes y trydan yw,—ry enau ::I gyfrinion amlryw: :Rwydded dehonglir heddyw :Y llafar bell, â'i wifr byw. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 63hlkbn9psa3q7uur2bowhcdembwrrd 168805 168773 2026-07-29T02:46:47Z AlwynapHuw 1710 168805 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y PELLSEINYDD}}}} [[Delwedd:Man speaking on candlestick telephone.svg|150px|canol|<ref>'''Nodyn''': Nid yw'r ddelwedd yn gynwysedig yn y llyfr. Wedi ei gynnwys yma fel eglurhad o ystyr y gerdd</ref>]] {{center block/s}} <poem> Mant wrth fant, aml ei fantais!—ar alwad ::Athrylith cydymgais, :I'm hystafell moes Dyfais, :I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;—a'r annerch ::Yng nghyfriniaith ysbryd, :Glywaf fel o ddirgel fyd— :Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;—o'i fewn caf ::Enau cudd i bobman: :Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, :I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad—wneir yn un, ::Grynhoir fel bo galwad; :Ergyd llaw gais wrandawiad :Dery'i gloch o bellter gwlad. Gwlad a'i harfer, glud oerfin,—yn gyswllt ::I'w negesau dibrin; :Mae i fellt dramwyfa in :Wrth dywyll borth y dewin. Dewin oes y trydan yw,—ry enau ::I gyfrinion amlryw: :Rwydded dehonglir heddyw :Y llafar bell, â'i wifr byw. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> e5luq5wrt3oy75v08n17ig9y9gzxe17 168806 168805 2026-07-29T02:49:50Z AlwynapHuw 1710 168806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y PELLSEINYDD}}<ref>'''Nodyn''': Nid yw'r ddelwedd yn gynwysedig yn y llyfr. Wedi ei gynnwys yma fel eglurhad o ystyr y gerdd</ref>}} [[Delwedd:Man speaking on candlestick telephone.svg|150px|canol]] {{center block/s}} <poem> Mant wrth fant, aml ei fantais!—ar alwad ::Athrylith cydymgais, :I'm hystafell moes Dyfais, :I beri llwydd, bellebr llais. Llais arall o'i gell sieryd;—a'r annerch ::Yng nghyfriniaith ysbryd, :Glywaf fel o ddirgel fyd— :Wyf finfin â'm gofynfyd. Gofynfyd ddwg i f'unfan;—o'i fewn caf ::Enau cudd i bobman: :Cyrch fy nhyst, tros ei byst ban, :I'w ddilediaith ffordd lydan. Llydan fyd a'i gyd-gydiad—wneir yn un, ::Grynhoir fel bo galwad; :Ergyd llaw gais wrandawiad :Dery'i gloch o bellter gwlad. Gwlad a'i harfer, glud oerfin,—yn gyswllt ::I'w negesau dibrin; :Mae i fellt dramwyfa in :Wrth dywyll borth y dewin. Dewin oes y trydan yw,—ry enau ::I gyfrinion amlryw: :Rwydded dehonglir heddyw :Y llafar bell, â'i wifr byw. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 93oplamfr8eamokt80axcxiklqbwfn2 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/45 104 87208 168774 168493 2026-07-28T23:59:56Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168774 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Byw rwydwe, sy fel brudwaith—diwyd oes, ::Hyd ei dellt yr ymdaith :Ymholion, a gwysion gwaith, :Ar rawd olosg trwy dalaith. Talaith a dawn at elwa,—oni fyn ::Ei fellt i farchnata? :Drwy ei gorn, marsiandwr ga :I'w ymofyn dramwyfa. Tramwyfa i'r trum ufel,—o'i luest, ::Rydd i lywydd rhyfel; :Yn y dugorn diogel, :Unir cad mewn cynghrair cêl. Cêl ufuddwas celfyddyd—yw'm mrwydrau ::Ymherodrol bywyd; :A'i hir, dawel wifr diwyd, :Yn nau ben dirgelion byd. Byd di-saib o wybod sydd—ar adain ::Ynddo'n trydar beunydd; :A sïad dwfn nos a dydd, :O gaban y gohebydd. Ohebydd na chais seibiant!—ei oer gloch ::Eilw'r glew i lwyddiant: :Wele barabl i beiriant, :Areithfa mellt wrth fy mant. 1905. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> 7r84v2vk3872p3yuo9osi576j0vq4iu Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/46 104 87209 168775 168494 2026-07-29T00:09:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168775 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{[mawr|"TANT Y DELYN"}}}} {{center block| <poem> Erchi y bu serch a bâr,—rhyfelawg ::Orfoledd a galar: :Dwg letgof o nwyd gwlatgar, :A thra fo Cymro, fe'i câr. Cant wroniaeth cyn trinoedd,—a chant serch, ::Hynt a swyn y llysoedd: :I'm hen dras tant mwynder oedd, :Wedi gloddest eu gwleddoedd. Delyn hoff! ein cenedl ni—gâr ei thant, ::Gwyrth o hud yw iddi; :Tant ei chân, tant ei chyni, :A thant aeth â'i henaid hi. Ynom pob serch a ennyn—y pêr dant, ::Ysbryd yw'n ein canlyn; :Iaith hudoliaeth y delyn, :A gerdd i waed gwlatgar ddyn. Swynol faws anwylaf yw—i werin ::O gariad diledryw; :Llais nwyd lluosain ydyw, :Cyfaredd y bysedd byw. 1924. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> fpufl3qphfdi4x6ccvok7jft7f2czji 168776 168775 2026-07-29T00:09:42Z AlwynapHuw 1710 168776 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"TANT Y DELYN"}}}} {{center block| <poem> Erchi y bu serch a bâr,—rhyfelawg ::Orfoledd a galar: :Dwg letgof o nwyd gwlatgar, :A thra fo Cymro, fe'i câr. Cant wroniaeth cyn trinoedd,—a chant serch, ::Hynt a swyn y llysoedd: :I'm hen dras tant mwynder oedd, :Wedi gloddest eu gwleddoedd. Delyn hoff! ein cenedl ni—gâr ei thant, ::Gwyrth o hud yw iddi; :Tant ei chân, tant ei chyni, :A thant aeth â'i henaid hi. Ynom pob serch a ennyn—y pêr dant, ::Ysbryd yw'n ein canlyn; :Iaith hudoliaeth y delyn, :A gerdd i waed gwlatgar ddyn. Swynol faws anwylaf yw—i werin ::O gariad diledryw; :Llais nwyd lluosain ydyw, :Cyfaredd y bysedd byw. 1924. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 79necx91k0amrwfju2dhjbo3748qbyn Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/47 104 87210 168777 168495 2026-07-29T00:13:28Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168777 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"TY TO GWELLT"}}}} {{center block| <poem> Anhardd ei fur oedd efô,—tlawd ei sut, ::Aelwyd serch hen Gymro: :Gwynlliw'r calch a difalch do :Oedd addurn gwladaidd iddo. Dŷ f'hendaid llwyd ei fondo,—a'i glydwch ::O grefft gwledig ddwylo: :Ceid byw diddan dan ei do, :A'r heniaith oedd bêr yno. Dŷ moel dan olchiad melyn,—ynddo'r oedd ::Nawdd i'r iaith a'r delyn: :A cheir byth barch i'r bwthyn :A'i do bras o dw y bryn. Gwelwyd o'i fewn galed fyd,—yr hen fwth ::Cadarn ei fur brychlyd: :Ond tan y to clymog, clyd, :Ceid afiaith a chainc deufyd. Tŷ moel oedd, ond twym ei lawr,—tan y clyd ::Haenau clos, cysgodfawr: :Sain uniaith is ei nennawr, :A balm oes yn ei Feibl mawr. 1926. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 1ux1cncm6vatxol278mexapyqspjpm4 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/48 104 87211 168778 168496 2026-07-29T00:19:19Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168778 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYFARCHIADAU Nadolig}}}} {{center block/s}} <poem> {{bwlch|6em}}I Gwên Duw a digon o dân,—a gaffoch ::Wyl goffa'r mab Bychan; :Hud Rhagfyr lanwo'ch trigfan; :Gŵyl dda i chwi oll—gwledd a chân. {{bwlch|6em}}II Nid di-foeth fo dy fwthyn,—na di—gân ::Adeg geni'r Duwddyn; :Rho o'th rad a'th gariad gwyn :I'th dylwyth a dy elyn. {{bwlch|6em}}III Rhoed Duw wên ar dy annedd,—rho dithau ::I'r dwthwn anrhydedd; :A rhan fo i'r hwn na fedd, :O'th gân ac o'th ddigonedd. {{bwlch|6em}}IV Y Nadolig hwn deled—i'th dŷ oll ::Fendith Duw i waered; :Cadw dy ddôr yn agored,— :Gŵr fo hael, rhagor a fed. {{bwlch|6em}}V Ŵyl annwyl y Gelynnen!—i d'aelwyd ::Y delo yn llawen; :Ŵyl Iesu ac Elusen! :Aed dy rodd i'r tlawd a'r hen. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 4053rj7myw4dg2vqbqys2uu5ycjpjf5 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/49 104 87212 168779 168497 2026-07-29T00:20:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168779 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> {{bwlch|6em}}VI Cwmni diddan dan dy do,—gadwo'th ŵyl ::Gyda thi pan ddelo; :Cainc y crwth yn dy fwth fo, :A'th heniaith fo'r iaith yno. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> 45rnrw32r2udzr1a0tw4o8rzvucoxkv Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/50 104 87213 168780 168498 2026-07-29T00:34:50Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168780 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y CRACH FEIRNIAD YN Y CAPEL}}}} {{center block/s}} <poem> Croch ei farn yw'r crach feirniad,—a'i beswch ::Yn bwysig wrth siarad; :Un sur ei wep, llawn sarhad,— :Goganus 'geg' ei enwad. Oer edrych wna trwy'i wydrau, ei hoffedd ::Yw craffu ar feiau, :A choeg brofi'r gwir a'r gau,— :Ŵr poenus dan glwy'r pennau! A'r oedfa drinia drannoeth,—â swigod ::O las-hogiau penboeth; :A rhynga fodd yr anghoeth :A'i ddeall dwl a'i ddull doeth. Yn nhafodiaith ynfydion—y sieryd ::Yn glasurol ddigon; :Mae'n glyfar! profa'r prifon, :A sŵn dysg sy yn ei dôn. Ar bob math rhydd ei lathen,—a chrycha ::Ei aruchel dalcen; :Nid yw parch yng ngwaed perchen :Meddwl bas a meddal ben. Ymhonnwr prin ei 'mennydd,—ni welir ::Er chwilio y bröydd :Un digrifed ei grefydd,— :Wele ffŵl teulu y ffydd! </poem> <br>><noinclude>{{Div end}}</noinclude> r3hjl9uncntslfe903xu55rqfgm9hod Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/51 104 87214 168781 168499 2026-07-29T00:35:15Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168781 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Wfft i'r cecryn sy'n ei swydd,—yn swagro ::'Nghysegroedd yr Arglwydd; :Duw a'i helpo! chwalo'i chwydd, :A'i ddigred anfoddogrwydd. </poem> {{Div end}} <br<noinclude></noinclude> 4hdxvavba5np9ha868zn9477k9jwbt3 168782 168781 2026-07-29T00:35:30Z AlwynapHuw 1710 168782 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Wfft i'r cecryn sy'n ei swydd,—yn swagro ::'Nghysegroedd yr Arglwydd; :Duw a'i helpo! chwalo'i chwydd, :A'i ddigred anfoddogrwydd. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> 75l8bb8wkpuvnhtg2pb93g9seeoyx0m Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/52 104 87215 168783 168507 2026-07-29T00:46:36Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168783 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"GWAITH EI FYSEDD"}}}} {{center block| <poem> (Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.) Ôl dwylaw Duw a welais—ar ddolydd Y pêr—ddiliau: sefais Uwch aur y llwch, a cher llaw Ôl ei ddwylaw addolais. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|BAI}}}} {{center block| <poem> Ynof y mae cyn fy mod,—ni fûm heb Fy mai o'm babandod; Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, Neu waed ylch fai? Diolch fod! </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|YR ALLWEDD}}}} {{center block| <poem> Cudd riniwr ceuddor annedd,—i adfer Mynedfa, yw'r Allwedd Dry galon pob dirgeledd A dyrys borth, ond drws bedd! 1905. </poem> }} <br> <section end="ddd"/><noinclude></noinclude> jjan4hom62t1ugqoyej2e0gaqzvijr7 168784 168783 2026-07-29T00:51:42Z AlwynapHuw 1710 168784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"GWAITH EI FYSEDD"}}<br>(Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.)}} {{center block| <poem> Ôl dwylaw Duw a welais—ar ddolydd ::Y pêr—ddiliau: sefais :Uwch aur y llwch, a cher llaw :Ôl ei ddwylaw addolais. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|BAI}}}} {{center block| <poem> Ynof y mae cyn fy mod,—ni fûm heb ::Fy mai o'm babandod; :Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, :Neu waed ylch fai? Diolch fod! </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|YR ALLWEDD}}}} {{center block| <poem> Cudd riniwr ceuddor annedd,—i adfer ::Mynedfa, yw'r Allwedd :Dry galon pob dirgeledd :A dyrys borth, ond drws bedd! 1905. </poem> }} <br> <section end="ddd"/><noinclude></noinclude> h7q4vxgnpm53kwy7bm2z32of066g7y6 168785 168784 2026-07-29T00:52:07Z AlwynapHuw 1710 168785 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|"GWAITH EI FYSEDD"}}<br>(Ar lannau Dwyfor, y Groglith, 1919.)}} {{center block| <poem> Ôl dwylaw Duw a welais—ar ddolydd ::Y pêr-ddiliau: sefais :Uwch aur y llwch, a cher llaw :Ôl ei ddwylaw addolais. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|BAI}}}} {{center block| <poem> Ynof y mae cyn fy mod,—ni fûm heb ::Fy mai o'm babandod; :Oes gwisg a'm cudd, oes gysgod, :Neu waed ylch fai? Diolch fod! </poem> }} <br> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|YR ALLWEDD}}}} {{center block| <poem> Cudd riniwr ceuddor annedd,—i adfer ::Mynedfa, yw'r Allwedd :Dry galon pob dirgeledd :A dyrys borth, ond drws bedd! 1905. </poem> }} <br> <section end="ddd"/><noinclude></noinclude> nsy1zo22nix5q176q6rf74gjzegscxb Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/53 104 87216 168786 168508 2026-07-29T00:55:13Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168786 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|THE GAMBLER}}}} {{center block| <poem> Gloating o'er heaps that glitter,—at his board ::He sits, bent on pleasure, :He yields to sport's wildest spur, :Woos luck, and covets lucre. Hot his brow, bated his breath—in fools' haunts, ::'Mid foul sin, he lurketh; :His soul for luck he selleth, :And ruined, dies a drawn death. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 3ddxadp4kv2z4c22n7g3qx6qbv4tvdg Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/54 104 87217 168787 168509 2026-07-29T00:59:27Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168787 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GWRID}}}} {{center block| <poem> Goch y gwin, wyt degwch gwedd;—ton y gwaed, ::Ystaen gwg a chamwedd; :Morwynol fflam rhianedd— :Swyn y byw rhosyn y bedd. Angerdd haf ieuangrwydd yw—y gwrid teg, ::Gwawr tân y serch ydyw; :Urdd bonedd ar rudd benyw, :A chochwaed balch iechyd byw. 1908. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 9lvk8rpoffyqqvob3ixmrk1x7r2empz Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/55 104 87218 168788 168510 2026-07-29T00:59:52Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168788 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y WAWR}}}} {{center block| <poem> Lliw dydd yn ddistyll o dân—yw'r wen wawr; ::Gyr y nos i'w chuddfan; :O'i phêr hun deffry anian; :Dyn a'i gŵyr: pob edn a gân. Amlwg nef yw'm mhlygain nos,—araul wawr, ::Wybr o liw marwydos: :Lleufer haul fel llif o ros; :Toa'r awyr, tau'r eos. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 1rmu740r11pj2qia0cywbyci3hr9w9c Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/56 104 87219 168789 168511 2026-07-29T01:29:17Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168789 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|BORE, NAWN A HWYRDDYDD BYWYD}}}} {{center block| <poem> {{bwlch|7em}}I Fore oes rhy fyr ei hyd,—saib felys ::Heb ofalon bywyd; :Is ei enfys o wynfyd :Yfwn beth o wingafn byd. {{bwlch|7em}}II Anterth oes anturiaeth yw—bywyd mwy, ::Byd amheuon amlryw; :Heb nawdd wynebwn heddyw :Bryder bod a brwydrau byw. {{bwlch|7em}}III Hwyrddydd oes, pruddaidd ei hedd,―yn y gongl ::Unig iawn yw eistedd; :Rhan henwr yn ei annedd :Yw gorffen byw ger ffin bedd. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 3wvm280yij901sfyymli4qk81f89laf Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/57 104 87220 168790 168512 2026-07-29T01:33:54Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168790 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ENGLYN}}}} {{center block| <poem> Gorau berl fel gwireb yw—yng ngheinwisg ::Cynghanedd oreuryw; :Gweadwaith Gymreig ydyw; :Synnwyr bardd mewn swynair byw.</poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|AWDL ELFYN<br>(AR ÔL EI "MYFANWY" FACH.)}}}} {{center block| <poem> Mor annwyl ei mireinedd—awdl hoff ::O ryw dlws afradedd, :O hiraeth byw wrth y bedd— :Ing enaid ar gynghanedd. </poem> }} <br><section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 65e3i3hr3nlralowj5j1d66kugesm5l Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/58 104 87221 168791 168513 2026-07-29T01:34:27Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168791 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CYFARCH BACHGEN}}<br>(Englyn a ysgrifennodd ar glawr ei lyfr a roddodd i John Penri, mab Mr. John W. Jones, Blaenau Ffestiniog.)}} {{center block| <poem> Yf o'r ddawn i farddoni—cais y ddysg ::Sy ddawn i ragori; :Rhoed Natur ei dawn iti— :Dawn dy dad yn dy waed di. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|"DIM HWYL"}}<br>(Mewn llythyr at Mr. J. W. Jones.) }} {{center block| <poem> Menna'n floesg, a minnau'n flin—yr annwyd ::Yn ein bronnau'n gethin; ::A'n hyder ym malm gwerin,— Uwd a llaeth a the had llin. </poem> }} <br><section end="bbb"/><noinclude></noinclude> oexs66uk0dm5ky7uul0lox1ndfg0iwl Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/60 104 87223 168792 168317 2026-07-29T01:35:21Z AlwynapHuw 1710 Wedi clirio'r dudalen 168792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude></noinclude> 506k4kh16c1hszew1tvjo8ogwvmghaq Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/61 104 87224 168793 168524 2026-07-29T01:38:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168793 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|EMRYS AP IWAN}}}} {{center block| <poem> Er gofid i fro gyfan,—onid mud ::Ym medd yw Ap Iwan? :Annibynnol fab Anian, :A gŵr doeth a'i ddysg ar dân. Iwan bur o ddawn barod,—awdur oedd ::Clir ei drem, aur-dafod; :Gŵr hybarch garai 'Wybod,' :Yn <nowiki>'</nowiki>''ef ei hun''<nowiki>'</nowiki> mynnai fod. Iwan onest, un-wyneb!—i'w genedl ::Bu'n gannwyll doethineb; :Ni wadai yn oes geudeb :Ei farn ei hun, er ffafr neb! O'i fawredd atgof erys:—oedd ddoethawr ::Wyddai ieithoedd dyrys; :Ond drwy fro ni cheid ar frys :Hen Gymro gwell nag Emrys. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> nqa35mrkb27pfjjsa39qr5nmd5y40b0 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/62 104 87225 168794 168525 2026-07-29T01:51:46Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168794 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|YMADAWIAD Y BEIRDD<br>I. HWFA MÔN}}}} {{center block| <poem> Mae'r Derwydd, gymrodorion?—gwelwch Gylch ::Gwag y Meini Gwynion; :Ni chêl bro ddeigr ei chalon :Am Hwfa—mab mwyaf Môn. Yr Hen Fardd a'r awen fir,—oni bu'n ::Arwain Beirdd ei frodir? :A'r Hwfa'n ben gyfrifir :O huawdl oes yr Awdlau hir. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|II. WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> Y tu hwnt aeth Wat, ynte',—y gŵr bach ::Llengar, byw, llawn chware; :Wat wiwglod! faint ei wagle? :"Wit" y dydd a "phet" y De. Ys, Awen, mwy i'th seiat—ni yrr air, ::Er ei holl serch atat; :Un hirnos, Awen, arnat :Oedd y dydd y cladded Wat! </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> t0m8qhb6hm099v3ij85gd3opob7o172 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/63 104 87226 168797 168526 2026-07-29T02:20:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ANN GRIFFITHS}}<br>(Ar Ŵyl ei Chanmlwyddiant.)}} {{center block/s}} <poem> Enwau eraill aneirif,—wedi mynd ::Y maent gyda'u canrif :I anghofrwydd yng nghyfrif :Ne' a llawr, fel ewyn llif. Ond ar led yr aelwydydd,—hyd ymhell, ::Oeda mawl Ann Gruffydd: :Erys hi, ac erys hen :Win ei hawen yn newydd. Yn Nolwar-fechan aelwyd—Awen Duw, ::Enaid dawn y proffwyd, :I'w hawen ddyweddïwyd, :Y ddwy yn un sanctaidd nwyd. Hi etholwyd o'i theulu—yn Firiam ::Anfarwol i Gymru; :A chenedl wrendy'i chanu :Heddiw fel mewn dyddiau fu. Ieuanc wyry: cân cariad—ei henaid ::Mewn cynnar Ddiwygiad :A hir genir, bêr-ganiad— :Llais durtur yw a glyw gwlad. Ni fedd bro wen ei geni,—nac unrhyw ::Ganrif, gymar iddi; :Na chenedl, falch ohoni, :Falm nef fel ei hemyn hi. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> hqrx8va6vquz2ek01knxdbf2lu2jwae Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/64 104 87227 168798 168527 2026-07-29T02:21:21Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168798 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Hyd Ddolwar, i'w hud-ddilyn,—daw y Bardd ::Gyda'i bêr-ddwys delyn; :Yntau'r Sant, ar foliant, fyn :Droi yma i daro emyn. Awst, 1905. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> 379jh6taow7hm5hk2a854ecx816yxq7 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/65 104 87228 168799 168528 2026-07-29T02:22:33Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168799 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|HEDD WYN}}<br>(Cwympodd yn y fedel ddu yn Ffrainc.)}} {{center block/s}} <poem> O dangnef dy dref, i'r drin—y'th yrrwyd, ::O'th erwau cynefin— :Yr hen odre anhydrin, :A'r tir hoff a gerit drin. Aed â thi, ar dw'th awen,—i dwrf gwyllt ::Eirf y gad anorffen; :A rhad hen gantre'r Eden, :A rhad y beirdd ar dy ben. Aed â thi drwy waed a thân—i farwol ::Ferw y gyflafan; :A'th fro yn cofio'r cyfan— :Hud dy gelf, a nwyd dy gân. Erom, bu drwm y taro—a'r hirnych ::Yn yr ornest honno; :A'th wyneb dithau yno, :A'th ddewr waed ar y poeth ro! Heddiw prudd yw y preiddiau—a'r hendy ::Ar randir dy dadau; :Ai'r trallod, fel cysgod cau :Creulonedd, trwy'r corlannau. A siom einioes mwy inni—ydyw fod ::Dy fin wedi oeri; ::A'th awen wedi'i thewi ::Ym mraw brwydr, ym more'i bri. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 2xvwk6rci3qvhtju3fiiuitl6xqoev1 Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/66 104 87229 168800 168529 2026-07-29T02:23:39Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168800 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,—wedi drud ::Glod y drom gyflafan: :Mae dy fro'n cofio'r cyfan— :Rhedli'th gur a diliau'th gân. </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> 65nyxvz8bqmtf5l4qkw6xf62dj1jhfn 168801 168800 2026-07-29T02:34:54Z AlwynapHuw 1710 168801 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,—wedi drud ::Glod y drom gyflafan: :Mae dy fro'n cofio'r cyfan— :Rhedli'th gur a diliau'th gân. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CERDYN HIRAETH HEDD WYN}}}} {{center block| <poem> Wedi'i weled, rhaid wylo,—dirioned ::Yw'r wyneb sydd arno; :Y fun wen uwch ei faen o, :A gwedd drist y gwŷdd drosto. </poem> }} <br> [[Delwedd:Hiraeth Cymru am Hedd Wyn (5236479).jpg|bawd|canol|250px|{{c|CERDYN HIRAETH HEDD WYN}}]] {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> kr01t4v3xul2qk0fgzf9vejqk27yojx 168804 168801 2026-07-29T02:44:33Z AlwynapHuw 1710 168804 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,—wedi drud ::Glod y drom gyflafan: :Mae dy fro'n cofio'r cyfan— :Rhedli'th gur a diliau'th gân. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CERDYN HIRAETH HEDD WYN}}}} {{center block| <poem> Wedi'i weled, rhaid wylo,—dirioned ::Yw'r wyneb sydd arno; :Y fun wen uwch ei faen o, :A gwedd drist y gwŷdd drosto. </poem> }} <br> [[Delwedd:Hiraeth Cymru am Hedd Wyn (5236479).jpg|bawd|canol|250px|{{c|CERDYN HIRAETH HEDD WYN}}<ref>'''Nodyn''': Nid yw'r ddelwedd yn gynwysedig yn y llyfr. Wedi ei gynnwys yma fel eglurhad o ystyr y gerdd</ref>]] {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 2s1655bm6dvnhnx5f9xphrueey90ec5 168807 168804 2026-07-29T02:51:38Z AlwynapHuw 1710 168807 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{center block/s}}</noinclude><poem> Hun o'r twrf, dan ddefni'r tân,—wedi drud ::Glod y drom gyflafan: :Mae dy fro'n cofio'r cyfan— :Rhedli'th gur a diliau'th gân. </poem> {{Div end}} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CERDYN HIRAETH HEDD WYN}}<ref>'''Nodyn''': Nid yw'r ddelwedd yn gynwysedig yn y llyfr. Wedi ei gynnwys yma fel eglurhad o ystyr y gerdd</ref>}} {{center block| <poem> Wedi'i weled, rhaid wylo,—dirioned ::Yw'r wyneb sydd arno; :Y fun wen uwch ei faen o, :A gwedd drist y gwŷdd drosto. </poem> }} <br> [[Delwedd:Hiraeth Cymru am Hedd Wyn (5236479).jpg|bawd|canol|250px|{{c|CERDYN HIRAETH HEDD WYN}}]] {{nop}} <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> ly0t4ns61dykcmjo7s66he4vlykewbr Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/67 104 87230 168802 168530 2026-07-29T02:36:06Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168802 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ALLTUD EIFION}}<br>(Hynafiaethydd, llenor a bardd, a gasglwyd at ei dadau yn fab deuddeng mlwydd a phedwar ugain. Melys fo'i hun, yn erw'r Ynys, gyda'i hen gymrodyr.) }} {{center block| <poem> Wrth ei bwys, yn anterth ei barch,—i'w hun ::Yntau aeth; a phatriarch :Mwy arabus, mor hybarch, :Erioed ni roed yn yr arch. Gwag weithian yw Llan a llys,―wedi'i fynd, ::Ond ei fendith erys; :A hir iawn, tua'r Ynys, :Bydd atgo'n cyfeirio'i fys. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> 1mac3foyyi9fomt4afj6swyerveq3wc Tudalen:O Drum i Draeth.djvu/68 104 87231 168803 168531 2026-07-29T02:37:01Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 168803 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|GWYDDERIG}}}} {{center block| <poem> Trist yw cwmwd brwd y Bryn—heb ei wedd, ::Heb ei air a'i englyn; :Mud wylo mae y delyn :A bardd gwlad dan bridd y glyn. Parod oedd, pur a diddan—a'i barabl ::Yn bwrw swyn allan: :Hud awen geid yn ei gân, :A'r direidi bair drydan. "Cloi synnwyr mewn clysineb,"—fedrai ef, ::A'i droi yn ffraethineb; :Am drawiad, yn anad neb, :Gwydderig oedd ddihareb. A gallai greu digolliant—emyn hedd, ::Mewn iaith fel y crisiant; :Emyn melys mewn moliant, :Yrr gynnes hwyl drwy gân sant. Mae'i le'n wag, mae'i law yn wyw,—a'i wefus ::Heb ddigrifwch heddyw; :Ond golud i'w dud ydyw :Ei lin bert a'i englyn byw. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> bo47sl5wdffsw49xp55enw557c3sh07