Wicidestun cywikisource https://cy.wikisource.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.14 first-letter Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wicidestun Sgwrs Wicidestun Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Tudalen Sgwrs Tudalen Indecs Sgwrs Indecs TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 0 1360 169089 168244 2026-08-06T19:52:06Z AlwynapHuw 1710 169089 wikitext text/x-wiki {{mawr|''Croeso i '''Wicidestun''', y llyfrgell rydd!''}} {| cellspacing="5px" | width="60%" align= style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFE4C4; padding:1em;" class="plainlinks"; valign="top"| <div style="float:right;margin-left:0.5em;margin-right:0.5em;margin-top:0.5em"> [[Delwedd:Carl Spitzweg 021.jpg|150px]] </div> Mae '''Wicidestun''' yn storfa o destunau gwreiddiol sy'n [[w:en:Public domain|eiddo cyhoeddus]] neu o dan dermau [[w:cy:Cynnwys rhydd|trwydded agored]] [[:w:cy:Wicipedia:Hawlfraint|CC-BY-SA]]. Mae'r prosiect hwn yn rhan o deulu ehangach [[:en:Sefydliad Wikimedia|Wicimedia]] gan gynnwys [[:en:Creative Commons|Comin Wicimedia]], [[:d:cy:Wiciadur|Wiciadur]] a [[:w:cy:Wicipedia|Wicipedia]]. Erbyn hyn mae gennym ni '''[[Special:Statistics|{{NIFEROERTHYGLAU}}]]''' o weithiau. Gweler [[w:Wicipedia:Cymorth|tudalen help]] a chwaraewch yn y pwll tywod i ddysgu sut allwch '''chi''' olygu ac uwchlwytho testun. <br/> '''Rhai o'n llenorion:''' {{Div col}} : [[:Categori:William Jones (Ehedydd Iâl)|Ehedydd Iâl]] : [[:Categori:Iolo Goch|Iolo Goch]] : [[:Categori:Dafydd Nanmor|Dafydd Nanmor]] : [[:Categori:Lewis Glyn Cothi|Lewis Glyn Cothi]] : [[:Categori:Ann Griffiths|Ann Griffiths]] : [[:Categori:Owen Morgan Edwards| O. M. Edwards]] : [[:Categori:I. D. Hooson| I. D. Hooson]] : [[:Categori:Elizabeth Mary Jones (Moelona)|Moelona]] : [[:Categori:William Williams, Pantycelyn|William Williams, Pantycelyn]] : [[:Categori:Richard Griffith (Carneddog)|Richard Griffith (Carneddog)]] : [[:Categori:Dafydd ap Gwilym|Dafydd ap Gwilym]] : [[:Categori:Thomas Gwynn Jones|T. Gwynn Jones]] : [[:Categori:T Rowland Hughes|T. Rowland Hughes]] {{Div col end}} '''Rhai o'n Categorïau:''' <br/> *[[:Categori:Llyfrau|Llyfrau]] *[[:Categori:Barddoniaeth|Barddoniaeth]] *[[:Categori:Rhyddiaith|Rhyddiaith]] *[[:Categori:Testunau crefyddol|Testunau crefyddol]] *[[:Categori:Adolygiadau|Adolygiadau]] *[[:Categori:Llyfrau Ab Owen|Cyfres y Fil a Llyfrau Ab Owen]] *[[:Categori:Testunau cyfansawdd|Testunau cyfansawdd]] (Y modd gorau i lawrlwytho testynau ar gyfer e-ddarllenwyr) '''<big>[[Testunau sydd angen eu gwirio]]</big>''' | rowspan="2" width="30%" style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#FFFFFF; padding:1em;" valign="top"| {|width="*" | '''Rhai o'n gweithiau diweddaraf:''' *[[O Drum i Draeth|O Drum i Draeth gan Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] *[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] *[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] *[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] *[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] *[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] *[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] *[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] *[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] *[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] *[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] *[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] *[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] *[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] *[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] *[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] *[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] *[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] {{C|🙝&nbsp;🙟}} <gallery> Ll Du C Bawd.png|'''[[Llyfr Du Caerfyrddin]]''' Delwedd:Llyfr Aneirin.png|'''[[Llyfr Aneirin]]''' </gallery> {{c|🙝&nbsp;🙟}} ... a nifer o gerddi: *[[Yr Wylan]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Y Drindod]] gan Dafydd ap Gwilym *[[Beibl]] *[[Y Nefoedd Uwch fy Mhen]] gan Ehedydd Iâl *[[Stafell Gynddylan]] *[[Syr Hywel y Fwyall]] *[[Cystal am ofal im yw]] *[[Y Llafurwr]] *[[Hen Benillion]] *[[Ar ôl i fy Nghariad Farw]] *[[Wrth y drws, un a'i grwth drwg]] *[[Marwnad Siôn y Glyn]] gan Lewis Glyn Cothi *[[Ymddiddan Rhwng Dau Fardd]] *[[Ymddiddan Rhwyng Cymro a Saesnes]] *[[Gorhoffedd (Hywel ab Owain Gwynedd)]] *[[Englynion y Beddau]] {{c|🙝&nbsp;🙟}} '''Cymuned'''<br /> [[Wicitestun:Y Sgriptoriwm|Y Sgriptoriwm]] <br /> |-- |} |- | style="border: 1px solid #6688AA; background-color:#EEE9E9; padding:1em;" valign="top"| '''Ychwanegwch:''' [[Delwedd:Flag of Wales (1959–present).svg|200px|right]] Mae ar y safle hwn nifer o destunau o weithiau agored, di-hawlfraint neu weithiau lle mae eu hawlfraint wedi hen orffen. Os ydych am ychwanegu cerddi neu ryddiaeth gwnewch hynny - os ydych yn gwbwl sicr mai chi yw perchennog eu hawlfraint neu fod yr awdur wedi marw ers dros 70 o flynyddoedd. Am ragor am yr hyn y cewch ei gynnwys yma, darllenwch [[Wicidestun:Beth i'w roi ar Wicidestun?]] Os mai dod yma i bori ydych—mwynhewch y wledd! |} jwk115opk7ob3rlmre312xe6spimjlz 2 10285 169091 168248 2026-08-06T19:57:14Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi eu Cyhoeddi */ 169091 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[O Drum i Draeth|O Drum i Draeth gan Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] #[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn 1889.djvu]] #[[Indecs:Helyntion bywyd Hen Deiliwr (IA helyntionbywydh00reesgoog).pdf]] #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:O Drum i Draeth.djvu]] #[[Indecs:Geiriau Credadun.djvu]]■ #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] 739v0k0h9h6v0e9bumfk9zl8krp7j43 169092 169091 2026-08-06T19:58:46Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi sganio efo peiriant Wiki UK */ 169092 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[O Drum i Draeth|O Drum i Draeth gan Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] #[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn 1889.djvu]] #[[Indecs:Helyntion bywyd Hen Deiliwr (IA helyntionbywydh00reesgoog).pdf]] #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:O Drum i Draeth.djvu]]■ #[[Indecs:Geiriau Credadun.djvu]]■ #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]] #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] i8j5gfa5y3biqz21ewmic49ehuswysi 169126 169092 2026-08-06T21:04:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi sganio efo peiriant Wiki UK */ 169126 wikitext text/x-wiki ==Wedi eu Cyhoeddi== {{Div col}} #[[O Drum i Draeth|O Drum i Draeth gan Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] #[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] #[[Elfennau Beirniadaeth Lenorol|Elfennau Beirniadaeth Lenorol gan Joseph Harry]] #[[Yr Ysgol Gymraeg|Yr Ysgol Gymraeg gan Owen Jones Owen]] #[[Mêt y Mona|Mêt y Mona gan Robert Lloyd Jones]] #[[Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands|Coffhad am Y Parch Daniel Rowlands gan John Owen, Thrussington]] #[[Diwygwyr Cymru|Diwygwyr Cymru gan Beriah Gwynfe Evans]] #[[Manion|Manion gan T. Gwynn Jones]] #[[Hen Ffrindiau|Hen Ffrindiau gan Edward Tegla Davies]] #[[Gwaith William Ambrose (Emrys)|Gwaith William Ambrose (Emrys) gol O. M. Edwards]] #[[Siaced Fraith|Siaced Fraith gan Elizabeth Williams]] #[[Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad|Cofiant Owen Owens, Cors y Wlad gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Llwyn Hudol|Llwyn Hudol gan Hugh Emyr Davies (Emyr)]] #[[Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18|Cofeb y Dewrion (Heroes' Memorial) Bangor 1914-18 gan William John Owen (Afallon)]] #[[Cofiant y Parch David Adams (Hawen)|Cofiant y Parch David Adams (Hawen) gan Evan Keri Evans a William Pari Huws]] #[[Erthyglau, Pregethau a Chaniadau|Erthyglau, Pregethau a Chaniadau gan John John Roberts (Iolo Caernarfon)]] #[[Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill|Trystan ac Esyllt a Chaniadau Eraill gan R Silyn Roberts]] #[[Blagur Awen Ben Bowen|Blagur Awen Ben Bowen gan David Bowen (Myfyr Hefin)]] #[[Tir y Dyneddon|Tir y Dyneddon gan Edward Tegla Davies]] #[[Dirwyn Edafedd|Dirwyn Edafedd gan Elizabeth Williams]] #[[Drain a Blodau|Drain a Blodau gan Arthur Morgan]] #[[Cymru'r Oesau Canol|Cymru'r Oesau Canol gan Robert Richards]] #[[Addoli (Y Ddarlith Davies 1935)|Addoli (Y Ddarlith Davies 1935) gan Moelwyn]] #[[Yr Hen Gyrnol|Yr Hen Gyrnol gan Evan Isaac]] #[[Ceiriog (Darlith y BBC 1939)|Ceiriog (Darlith y BBC 1939) gan W. J Gruffydd]] #[[Yr Haf a Cherddi Eraill|Yr Haf a Cherddi Eraill gan R. Williams Parry]] #[[Cerddi'r Bugail|Cerddi'r Bugail gan Hedd Wyn]] #[[Ynys y Trysor|Ynys y Trysor gan Robert Lloyd Jones]] #[[Cerddi Edern a Cherddi Eraill|Cerddi Edern a Cherddi Eraill gan J Glyn Davies]] #[[Hanes Mynachdai Gogledd Cymru hyd eu diddymiad|Hanes Mynachdai Gogledd Cymru gan David David Williams]] #[[Drysau Eraill|Drysau Eraill gan Robert Hughes Jones]] #[[Ystoriau Siluria|Ystoriau Siluria gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Addysg yng Nghymru 1847-1947|Addysg yng Nghymru 1847-1947 gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru|Y Broblem Ddwyieithog yn yr Ysgol Uwchradd yng Nghymru gan Adran Gymreig y Weinyddiaeth Addysg]] #[[O Gors y Bryniau|O Gors y Bryniau gan Kate Roberts]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Luc|Yr Efengyl yn ôl Sant Luc cyf William Morgan]] #[[Gemau Doethineb|Gemau Doethineb gan John Jones (Ioan Eifion)]] #[[Y Drws Agored|Y Drws Agored gan Robert Hughes Jones]] #[[Ffrwythau Dethol|Ffrwythau Dethol gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Straeon Gwerin Affrica|Straeon Gwerin Affrica gan Robert Griffith, Madagascar]] #[[Caneuon Mynyddog|Caneuon Mynyddog gan Richard Davies (Mynyddog)]] #[[Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill|Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill gan William J Richards]] #[[Pentre'r Plant|Pentre'r Plant gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Y Ddau Adda|Y Ddau Adda gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Gweithiau Eben Fardd|Gweithiau Eben Fardd gol O. M. Edwards]] #[[Ystên Sioned|Ystên Sioned gan Daniel Silvan Evans a John Jones (Ivon)]] #[[Gwilym a Benni Bach|Gwilym a Benni Bach gan William Llewelyn Williams]] #[[Bugail y Bryn|Bugail y Bryn gan Moelona]] #[[Bil y Gymraeg ac Addysg|Bil y Gymraeg ac Addysg (Cymru) 2025 gan Senedd Cymru]] #[[Y Fainc Sglodion|Y Fainc Sglodion gan John William Jones]] #[[Beirdd y Berwyn 1700-1750|Beirdd y Berwyn 1700-1750 gol O. M. Edwards]] #[[Y Geilwad Bach|Y Geilwad Bach gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[Murmuron Awen|Murmuron Awen gan Robert Roberts (Gwaenfab)]] #[[Clawdd Terfyn|Clawdd Terfyn gan Robert Dewi Williams]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I|Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol I gan Owen Wynne Jones (Glasynys)]] #[[Cofiant, neu Hanes bywyd a marwolaeth y Parch. Thomas Jones, Dinbych|Cofiant y Parch. Thomas Jones, Dinbych gan Thomas Jones, Dinbych]] #[[Chydig ar Gof a Chadw|Chydig ar Gof a Chadw gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd|Hugh Owen Bronyclydwr Apostol y Gogledd gan Zachary Mather]] #[[Siôn Gymro (llyfr)|Siôn Gymro (llyfr) gan Ben Davies, Pant-teg]] #[[Cofiant Watcyn Wyn|Cofiant Watcyn Wyn gan Penar Griffiths]] #[[Yr Awen Barod|Yr Awen Barod gan William Thomas Edwards (Gwilym Deudraeth)]] #[[Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos|Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos gan Goronwy Jones, Prestatyn]] #[[Hunangofiant Tomi|Hunangofiant Tomi gan Edward Tegla Davies]] #[[Caniadau (T. Gwynn Jones)|Caniadau gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1|Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 1 (Mynwy, Meirion, Maldwyn) gan gan Thomas Rees a John Thomas]] #[[Hanes Gwareiddiad|Hanes Gwareiddiad gan Gwilym Arthur Edwards]] #[[Dail y Dderwen|Dail y Dderwen gan William J Richards]] #[[Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant)|Hanes Bywyd (Dic Aberdaron a Twm o'r Nant) gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Am dro i Fadagascar|Am dro i Fadagascar gan Daniel Owen Jones]] #[[Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun)|Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun) gan Idris Lewis]] #[[Caniadau Gwili|Caniadau Gwili gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Yng Ngwres y Dydd|Yng Ngwres y Dydd gan Joseph Jones (J. J. Drefnewydd)]] #[[Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill|Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill|Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill gan T. Gwynn Jones]] #[[Hanes y Lleuad|Hanes y Lleuad ffug awdur Syr John Herschel]] #[[Llinell neu Ddwy|Llinell neu Ddwy gan John Jones (Ioan Brothen)]] #[[Yn Llefaru Eto|Yn Llefaru Eto gan Anhysbys]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III gan Emrys ap Iwan]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Methodistiaeth Cymru Cyfrol I|Methodistiaeth Cymru Cyfrol I gan John Hughes, Lerpwl]] #[[Y Trefedigaethau|Y Trefedigaethau gan Ifor Leslie Evans]] #[[Telyn Bywyd|Telyn Bywyd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Cathlau Bore a Nawn|Cathlau Bore a Nawn gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel)|Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel) gan Robert David Morris]] #[[Ifor Owen (nofel)|Ifor Owen (nofel) gan Henry Emlyn Thomas (Emlyn)]] #[[Ysgrifau (John Breese Davies)|Ysgrifau gan John Breese Davies]] #[[Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I|Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig|Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig gan Thomas Jones-Humphreys]] #[[Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant)|Rheinallt ab Gruffydd (Rhamant) gan Isaac Foulkes]] #[[Y Ddau Frawd|Y Ddau Frawd gan Nel Wyn (sef Llew Tegid)]] #[[Anturiaethau Robinson Crusoe|Anturiaethau Robinson Crusoe cyf gan William Rowlands, Porthmadog]] #[[Cofiant D Emlyn Evans|Cofiant D Emlyn Evans gan Evan Keri Evans]] #[[Telynegion (Silyn a Gruffydd)|Telynegion gan R Silyn Roberts a W. J. Gruffudd]] #[[Gwaith Hugh Jones, Maesglasau|Gwaith Hugh Jones, Maesglasau gol O. M. Edwards]] #[[Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill|Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill gan Dewi Emrys]] #[[Beddau'r Proffwydi (drama)|Beddau'r Proffwydi (drama) gan W. J. Gruffydd ]] #[[Storio a Chadw dogfennau Ewyllys Crynodeb Gweithredol o Ymateb y Llywodraeth]] #[[Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad|Storio a chadw dogfennau ewyllys gwreiddiol. Ymgynghoriad gan Lywodraeth y DU]] #[[Nansi'r Dditectif|Nansi'r Dditectif gan Owain Llew Rowlands]] #[[Cyfrol Goffa Richard Bennett|Cyfrol Goffa Richard Bennett gol. D Teifgar Davies]] #[[Brut y Tywysogion (Ab Owen)|Brut y Tywysogion (Ab Owen) gol O. M. Edwards]] #[[Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig|Cymru Newydd, Hanes Y Wladva Gymreig gan Lewis Jones, Plas Hedd]] #[[Gwaith Huw Morus|Gwaith Huw Morus gan Huw Morus (Eos Ceiriog)]] #[[Wat Emwnt|Wat Emwnt gan Lewis Davies, y Cymer]] #[[John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith|John Ceiriog Hughes: ei Fywyd, ei Athrylith, a'i Waith gan Llyfrbyf]] #[[Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil)|Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil) gan Evan Evans (Ieuan Glan Geirionydd)]] #[[Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd|Adgof am Ieuan Glan Geirionnydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Caniadau Barlwydon Llyfr 1|Caniadau Barlwydon Llyfr 1 gan Robert John Davies (Barlwydon)]] #[[Barlwydon (Cymru 1896)]] #[[Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig|Huw Huws neu y Llafurwr Cymreig gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Llewelyn Parri (nofel)|Llewelyn Parri (nofel) gan Lewis William Lewis (Llew Llwyfo)]] #[[Caniadau Owen Lewis (Glan Cymerig)|Caniadau gan Owen Lewis (Glan Cymerig)]] #[[Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd|Hanes Llangeitho a'i hamgylchoedd gan David Morgan, Llangeitho]] #[[Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam|Hanes dechreuad a chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Ngwrecsam gan Edward Francis]] #[[Gwaith Dewi Wyn|Gwaith Dewi Wyn gol O. M. Edwards]] #[[Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar|Cofiant John Williams (I ab Ioan) Aberduar gan John Davies, Llandysul]] #[[Athrylith Ceiriog|Athrylith Ceiriog gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig|Telyn Seion sef Pedwar ar Bymtheg o Garolau Nadolig gol. Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Iolo Goch|Gwaith Iolo Goch gol Thomas Matthews]] #[[Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn|Cofiant am y Parch. Richard Humphreys, Dyffryn gan Griffith Williams, Talsarnau]] #[[Gwaith Sion Cent|Gwaith Sion Cent gol Thomas Matthews]] #[[Dyddanwch yr Aelwyd|Dyddanwch yr Aelwyd gan Hughes a'i Fab, Wrecsam]] #[[Gwaith Ieuan Brydydd Hir|Gwaith Ieuan Brydydd Hir gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith yr Hen Ficer|Gwaith yr Hen Ficer gol O. M. Edwards]] #[[Am Dro i Erstalwm|Am Dro i Erstalwm gan Index]] #[[Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill|Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill gan Humphrey Jones (Bryfdir)]] #[[Ceiriog a Mynyddog|Ceiriog a Mynyddog gan John Morgan Edwards]] #[[Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon|Crynodeb o Hanes Dechreuad a Chynydd yr Eglwysi Annibynol yn Mon gan William Williams (Cromwell)]] #[[Awdl Dinystr Jerusalem|Awdl Dinystr Jerusalem gan Eben Fardd]] #[[Nedw|Nedw gan Edward Tegla Davies]] #[[Dros y Gamfa|Dros y Gamfa gan Fanny Edwards]] #[[Diwrnod yn Nolgellau|Diwrnod yn Nolgellau gan Robert Thomas Williams (Trebor Môn)]] #[[Awdl ar yr Adgyfodiad (Ieuan Ionawr)|Awdl ar yr Adgyfodiad gan Evan Jones (Ieuan Ionawr)]] #[[Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern|Cofiant y Diweddar Barch W Williams o'r Wern gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Tri Wyr o Sodom a'r Aipht|Tri Wyr o Sodom a'r Aipht gan William Williams, Pantycelyn]] #[[F'Ewythr Tomos: cân ddyri|F'Ewythr Tomos: cân ddyri gan Eben Fardd]] #[[Hynafiaethau Nant Nantlle|Hynafiaethau Nant Nantlle gan William Robert Ambrose]] #[[Bywyd y Parch. Ebenezer Richard|Bywyd y Parch. Ebenezer Richard gan Henry ac Edward W Richard]] #[[Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion|Traethawd ar Enwogion Swydd Feirion gan Edward Davies (Iolo Meirion)]] #[[Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion|Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i Henwogion gan Edward Davies, Penmorfa]] #[[Wil Ellis, Porthmadog-Cymru Cyf 29 1905]] #[[Hanes Niwbwrch|Hanes Niwbwrch gan Owen Williamson]] #[[Teulu Bach Nantoer|Teulu Bach Nantoer gan Moelona]] #[[Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf)|Barddoniaeth Goronwy Owen gol Isaac Foulkes (Llyfrbryf)]] #[[Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I|Y Tadau Methodistaidd Cyfrol I gan John Morgan Jones]] #[[Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw|Hwian-gerddi Cymraeg F' Ewyrth Huw gan O. M. Edwards]] #[[Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn|Hanes Tredegar ynghyd a Braslun o Hanes Pontgwaithyrhaiarn gan David Morris (Eiddil Gwent)]] #[[Hanes Sir Fôn|Hanes Sir Fôn gan Thomas Pritchard, ('Rhen Graswr Eleth)]] #[[Holl Waith Barddonol Goronwy Owen|Holl Waith Barddonol Goronwy Owen gol Isaac Foulkes]] #[[Adgofion am John Elias|Adgofion am John Elias gan Richard Parry (Gwalchmai)]] #[[Tro Trwy'r Wig|Tro Trwy'r Wig gan Richard Morgan (1854-1939)]] #[[Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog|Gyda'r Hen Feirdd, Carneddog gan Richard Griffith (Carneddog)]] #[[Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785)|Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785) gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Dafydd Jones o Drefriw, Cymru 1903]] #[[John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897)|John Evans, Eglwysbach (Cymru 1897) gan Walter Daniel]] #[[Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain|Awdlau Coffadwriaethol am Y Parch Goronwy Owain gan y Gwyneddigion]] #[[Cerdd coffa Goleufryn|Cerdd coffa Goleufryn gan J. T. Job]] #[[Adgofion am Goleufryn|Adgofion am Goleufryn gan Evan Williams, Llanfrothen]] #[[Goronwy Owen a'r Morrisiaid|Goronwy Owen a'r Morrisiaid gan Owen Gaianydd Williams]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Marc|Yr Efengyl yn ôl Sant Marc gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Llythyrau Goronwy Owen|Llythyrau Goronwy Owen gol John Morris-Jones]] #[[Diliau Meirion Cyf I|Diliau Meirion Cyf I gan gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch|Cyfarwyddiadau at brynu cadw a magu moch gol Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Gwaith Joshua Thomas|Gwaith Joshua Thomas gol O M Edwards]] #[[Glan Cledwen (Cymru 15 Rhagfyr 1897)]] #[[Dringo'r Andes|Dringo'r Andes gan Eluned Morgan]] #[[Naw Mis yn Nghymru|Naw Mis yn Nghymru gan Owen Griffith (Giraldus)]] #[[Ysgrifau Puleston|Ysgrifau Puleston gan John Puleston Jones]] #[[Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau|Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau gan Robert Thomas (Ap Vychan)]] #[[Rhigymau'r Ffordd Fawr|Rhigymau'r Ffordd Fawr gan Dewi Emrys]] #[[Coffadwriaeth, neu Hanes Byr o fywyd a Marwolaeth y Parchedig John Williams|Coffadwriaeth y Parch John Williams, Pantycelyn gan Maurice Davies, Llanfair-ym-Muallt]] #[[Fy Mhererindod Ysbrydol|Fy Mhererindod Ysbrydol gan Evan Keri Evans]] #[[Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew|Yr Efengyl yn ôl Sant Matthew gan y Fibl Gymdeithas Americanaidd (1894)]] #[[Beirdd y Bala|Beirdd y Bala gol O. M. Edwards]] #[[Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr)|Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr) gol O. M. Edwards]] #[[Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis|Can newydd yn rhoddi hanes dienyddiad Richard Lewis gan Dic Dywyll]] #[[Gwyllllis yn Nayd|Gwyllllis yn Nayd gan Dr William Price]] #[[Gwroniaid y Ffydd|Gwroniaid y Ffydd gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Tanchwa yn Cilfynydd|Tanchwa yn Cilfynydd baled gan awdur Anhysbys]] #[[Damwain echrydus Glofa Carnant, Cwmaman, Sir Gaerfyrddin]] #[[Blodau Drain Duon|Blodau Drain Duon gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[Telyn Dyfi|Telyn Dyfi gan Daniel Silvan Evans]] #[[Cyfrinach y Dwyrain|Cyfrinach y Dwyrain gan David Cunllo Davies]] #[[Oriau yn y Wlad|Oriau yn y Wlad gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Branwen Ferch Llŷr (Tegla)|Branwen Ferch Llŷr (Tegla) gan Edward Tegla Davies]] #[[Prif Feirdd Eifionydd|Prif Feirdd Eifionydd gan Edward David Rowlands]] #[[Deddf Plant (Diddymu Amddiffyniad Cosb Resymol)(Cymru) 2020]] #[[Rhys Llwyd y Lleuad|Rhys Llwyd y Lleuad gan E Tegla Davies]] #[[Oriau Gydag Enwogion|Oriau Gydag Enwogion gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi|Byr Gofiant am Naw a Deugain o Weinidogion Ymadawedig Sir Aberteifi gan John Evans, Abermeurig]] #[[Hanes Alexander Fawr|Hanes Alexander Fawr gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I gan Emrys ap Iwan]] #[[Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II|Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II gan Emrys ap Iwan]] #[[Y Lleian Lwyd|Y Lleian Lwyd gan Moelona]] #[[Cenadon Hedd|Cenadon Hedd gan William Jones, Cwmaman]] #[[Dagrau Hiraeth|Dagrau Hiraeth gan William Jones, Pontsaeson]] #[[Saith o Farwnadau|Saith o Farwnadau gan William Williams, Pantycelyn]] #[[Storïau o Hanes Cymru cyf I|Storïau o Hanes Cymru cyf I gan Moelona]] #[[Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris|Traethawd bywgraffyddol a beirniadol ar fywyd ac athrylith Lewis Morris gan Griffith Jones (Glan Menai)]] #[[Hanes Bywyd Pio Nono|Hanes Bywyd Pio Nono gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Caniadau Watcyn Wyn|Caniadau Watcyn Wyn gan Watkin Hezekiah Williams (Watcyn Wyn)]] #[[Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth|Cofiant y Parch Thomas Edwards, Cwmystwyth gan John Evans, Abermeurig]] #[[Gwrid y Machlud|Gwrid y Machlud gan Richard Jones (Ap Alun Mabon)]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)|Yr Hwiangerddi gan O M Edwards]] #[[Noson o Farrug|Noson o Farrug gan Robert Griffith Berry]] #[[Meini Gwagedd|Meini Gwagedd gan James Kitchener Davies]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon|Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon gan William Hobley]] #[[Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903)|Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903) gan Evan Keri Evans]] #[[Rhobat Wyn|Rhobat Wyn gan Awena Rhun]] #[[Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry|Cofiant y Parch Isaac Morgan Harry gan Thomas Lewis Jones, Machen]] #[[Tanchwa y Mardy - Mercher, Rhagfyr 23, 1885; 80 wedi eu lladd]] #[[Cerddi Hanes|Cerddi Hanes gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur|Ieuan Gwyllt, Ei Fywyd, Ei Lafur gan John Eiddion Jones]] #[[Patrymau Gwlad|Patrymau Gwlad gan Thomas Jacob Thomas (Sarnicol)]] #[[David Williams y Piwritan|David Williams y Piwritan gan Richard Thomas, Bontnewydd]] #[[Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl|Cofiant y diweddar Barch Evan Rowlands, Ebenezer, Pontypwl gan Ellis Hughes, Penmaen]] #[[Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern|Cofiant Darluniadol Y Parch William Williams o'r Wern gan David Samuel Jones]] #[[Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price|Bywgraffiad y diweddar barchedig T. Price gan Benjamin Evans (Telynfab)]] #[[Llyfr Haf|Llyfr Haf gan Owen Morgan Edwards]] #[[Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896)|Drych y Prif Oesoedd (Detholiad 1896) gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr|Hanes Methodistiaeth Arfon-Waenfawr gan William Hobley]] #[[Beryl|Beryl gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog|Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog gan William Hobley]] #[[Breuddwydion Myfanwy|Breuddwydion Myfanwy gan Elizabeth Mary Jones (Moelona)]] #[[Lloffion o'r Mynwentydd|Lloffion o'r Mynwentydd gan Thomas Rowland Roberts (Asaph)]] #[[Cofiant y diweddar Barch Robert Everett|Cofiant y diweddar Barch Robert Everett gan David Davies (Dewi Emlyn)]] #[[Y Wen Fro|Y Wen Fro gan Ellen Evans]] #[[Cerrig y Rhyd|Cerrig y Rhyd gan Winnie Parry]] #[[Gwaith Edward Richard|Gwaith Edward Richard gan Edward Richard, Ystrad Meurig]] #[[Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun]] #[[Humphrey Jones a Diwygiad 1859|Humphrey Jones a Diwygiad 1859 gan Evan Isaac]] #[[Adgofion Andronicus|Adgofion Andronicus gan John Williams Jones (Andronicus)]] #[[Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill|Teithiau a Helyntion Meurig Ebrill gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Cofiant Richard Jones Llwyngwril|Cofiant Richard Jones Llwyngwril gan Evan Evans, Llangollen]] #[[Profiadau Pellach|Profiadau Pellach gan G M Ll Davies]] #[[Datganiad Cyffredinol o Hawliau Dynol]] #[[Hanes y Bibl Cymraeg|Hanes y Bibl Cymraeg gan Thomas Levi]] #[[Pererindod Heddwch|Pererindod Heddwch, G M Ll Davies]] #[[Tan yr Enfys|Tan yr Enfys gan D J Lewis Jenkins]] #[[Yr Ogof|Yr Ogof gan T Rowland Hughes]] #[[Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau]] #[[Profedigaethau Enoc Huws (1939)]] #[[Dyddgwaith|Dyddgwaith gan Thomas Gwynn Jones]] #[[Salm i Famon a Marwnad Grey|Salm i Famon a Marwnad Grey gan John Morris-Jones]] #[[Madam Wen|Madam Wen gan William David Owen]] #[[Dan Gwmwl|Dan Gwmwl gan Awena Rhun]] #[[Atgofion am Dalysarn]] #[[Cerddi'r Bwthyn|Cerddi'r Bwthyn gan Dewi Emrys]] #[[Capelulo]] #[[Y Pennaf Peth]] #[[Goronwy Owen - Detholiad o'i Farddoniaeth]] #[[Yr Hen Lwybrau|Yr Hen Lwybrau gan John Davies (Isfryn)]] #[[Gwaith Gwilym Marles]] #[[Gwaith ap Vychan]] #[[Gwaith Gwilym Hiraethog]] #[[Cadeiriau Enwog]] #[[Y Cychwyn]] #[[Cofiant Hwfa Môn]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[Aildrefniad Cymdeithas]] #[[Ar y Groesffordd]] #[[Astudiaethau T Gwynn Jones]] #[[Bil Cymru Atebolrwydd a Grymuso Ariannol 2014]] #[[Brethyn Cartref]] #[[Brithgofion]] #[[Bywyd a Chan Tomos Efans (Cyndelyn)]] #[[Bywyd a Gwaith Henry Richard AS]] #[[Bywyd a Llafur John Wesley]] #[[Bywyd a gweithiau Azariah Shadrach]] #[[Cân neu Ddwy]] #[[Caniadau'r Allt]] #[[Caniadau Buddug]] #[[Caniadau ac ati]] #[[Cartrefi Cymru, O. M. Edwards]] #[[Catherine Prichard (Buddug), Cymru, Cyfrol 39, 1910]] #[[Catiau Cwta]] #[[Cerddi'r Eryri]] #[[Cerddi a Baledi]] #[[Ceris y Pwll]] #[[Chwedlau'r Aelwyd]] #[[Clych Adgof - penodau yn hanes fy addysg]] #[[Coelion Cymru]] #[[Cofiant Dafydd Rolant, Pennal]] #[[Cofiant Daniel Owen: ynghyd a Sylwadau ar ei Ysgrifeniadau]] #[[Cwm Eithin]] #[[Cyflafan Ofnadwy Dolgellau]] #[[Cymeriadau (T. Gwynn Jones)]] #[[Cymru Fu]] #[[D Rhagfyr Jones (o Dywysydd y Plant 1901)]] #[[Daff Owen]] #[[Dau faled gan John Jones (Jac Glan-y-gors)]] #[[Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc|Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc gan Francis Jones, Abergele]] #[[Deddf Cynulliad Cenedlaethol Cymru (Ieithoedd Swyddogol) 2012]] #[[Diarhebion Cymru]] #[[Drama Rhys Lewis]] #[[Drych yr Amseroedd]] #[[Er Mwyn Cymru]] #[[Griffith Ellis Bootle, Cymru Cyf 23, 1902]] #[[Gwaith Dewi Wnion]] #[[Gwaith Alun]] #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith Ceiriog]] #[[Gwaith Dafydd ap Gwilym]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith John Thomas]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 1]] #[[Gwaith Mynyddog Cyfrol 2]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Gweledigaethau Y Bardd Cwsg (Silvan Evans 1865)]] #[[Gwialen Fedw Fy Mam]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf I]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I]] #[[Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II]] #[[Hanes Pedr Fawr, Ymerawdwr Rwssia]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Bywyd ac Anturiaethau Dr Livingstone]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Hanes y Wladfa Gymreig yn Patagonia]] #[[Hen Gymeriadau Dolgellau]] #[[Hynafiaethau Edeyrnion]] #[[I'r Aifft ac yn Ol]] #[[Llenyddiaeth Fy Ngwlad]] #[[Lewsyn yr Heliwr (nofel)]] #[[Llio Plas y Nos]] #[[Llyfr Del]] #[[Llyfr Nest]] #[[Llyfr Owen]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 1]] #[[Mabinogion J M Edwards Cyf 2]] #[[Mary Jones y Gymraes fechan heb yr un Beibl]] #[[Mesur Addysg (Cymru) 2011]] #[[Mesur Diogelwch ar Gludiant i Ddysgwyr (Cymru) 2011]] #[[Mesur Gwneud Iawn am Gamweddau'r GIG (Cymru) 2008]] #[[Mesur Teithio gan Ddysgwyr (Cymru) 2008]] #[[O Law i Law]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Plant Dic Sion Dafydd]] #[[Rhai o Gymry Lerpwl]] #[[Rhamant Bywyd Lloyd George]] #[[Rhan o waith mewn Cernyweg Canol (Add. Ch. 19491)]] #[[Rhodd Mam i'w Phlentyn]] #[[Rhyfeddodau'r Cread]] #[[Adolygiad o lyfr Sadie "Twilight Hours"]] #[[Seren Tan Gwmwl]] #[[Storïau Mawr y Byd]] #[[Straeon y Pentan]] #[[Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu]] #[[Tanchwa ddychrynllyd yn Nyffryn Rhondda, ger Pontypridd]] #[[Telynegion Maes a Môr]] #[[Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd]] #[[Traethawd ar Gaio a'i Hynafiaethau]] #[[Traethawd ar Hanes Plwyf Merthyr]] #[[Tro Trwy'r Gogledd]] #[[Tro i'r De]] #[[Tro yn Llydaw]] #[[Trwy India'r Gorllewin]] #[[Twm o'r Nant Cyf II (ab Owen)]] #[[William Jones (Nofel)]] #[[Y Cywyddwyr Llyfrau'r Ford Gron]] #[[Y Gelfyddyd Gwta]] #[[Y Siswrn]] #[[Yn y Wlad]] #[[Yny lhyvyr hwnn]] #[[Yr Hwiangerddi (O M Edwards)]] #[[Yr Hynod William Ellis, Maentwrog]] #[[Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala]] #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]] #[[Yr Eneth Ga'dd ei Gwrthod]] #[[Myfyrdod mewn mynwent|Myfyrdod mewn mynwent gan John Parry, Llaneilian]] #[[Dyrif etholiadol Ceredigion 1892]] #[[Canmlwyddiant Marwolaeth y Parch. John Wesley, M.A., Mawrth 3ydd, 1891]] #[[Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno|Er cof am Joseph Meredith, Adelaide Villa, Llandudno D. S. Thomas (Glan Pair)]] #[[Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau|Deuddeg penill coffadwriaethol i'r diweddar Barch. John Hughes, Carneddau gan Ellis Isfryn Williams]] #[[Hanes Brwydr Waterloo|Hanes Brwydr Waterloo gan Hugh Humphreys, Caernarfon]] #[[Galar gan, er coffadwriaeth am y ddamwain yn ngwaith glo Landshipping Chwefror 14eg, 1844]] #[[Galargan ar ol y Mochyn Du]] #[[Baledi-Cwynfan y Morwr a Deio Bach]] #[[Marwnad er coffadwriaeth am y diweddar Barch John Elias]] #[[William Morgan, Pant, Dowlais (Trysorfa y Plant)]] #[[Hen Fibl Fawr fy Mam]] #[[Tanchwa ofnadwy yn Abersychan]] #[[Y Ffeiriau Hynotaf yn Ddeuddeg Sir Cymru]] #[[Henry Kirke White (Trysorfa y Plant Ebrill 1891)]] #[[Mynwy yng Nghymru (Cymru Cyf X Rhif 57)]] #[[Rhanau o'r Corff (Fanny Edwards)]] #[[Thomas Matthews, Cymru, Chwefror 1917]] #[[Huw Morus—Dadorchuddiad Ei Golofn Goffadwriaethol, Pont Y Meibion, Awst 26 1909]] #[[Owain Aran (erthyglau Cymru 1909)]] # [[Lewys Aran (Cymru Tachwedd 1918)]] #[[Owen R Lewis (Glan Cymerig) Perl y Plant 1910]] #[[John Puleston Jones (Trysorfa y Plant 1906)]] #[[Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898)|Dafydd Jones o Gaio (Cymru 1898) gan David Cunllo Davies]] #[[Fel y gwelais Arglwyddes Llanofer]] #[[Ioan Madog (Cymru 1896)]] #[[Llofruddiaeth Thomas Watkins gan Benjamin Jones, Aberdâr 1866]] # [[Ròseen-Dhu|Ròseen-Dhu gan William Sharp (Fiona Macleod) wedi'i gyfieithu gan Owen Griffith Owen (Alafon)]] #[[Son-days (Henry Vaughan)|Son-days gan Henry Vaughan wedi'i gyfieithu gan Robert David Rowland (Anthropos)]] #[[Can Coffadwriaethol Tanymarian|Can Coffadwriaethol Tanymarian gan John Henry Hughes (Ieuan o Leyn)]] #[[Morwynion Glan Meirionydd|Morwynion Glan Meirionydd gan Lewis Morris (Llewelyn Ddu o Fôn)]] #[[A Poison Tree gan William Blake|A Poison Tree gan William Blake wedi'i gyfieithu gan John Jenkins (Gwili)]] #[[Dewi Idris (Cymru 1899)|Dewi Idris (Cymru 1899) gan Carneddog]] #[[John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896]] #[[Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau|Cwyn Lewis Rees a'i chwaer Ann am eu halltuddiaeth am ladrad yn Nolgellau gan John Jones (Pyll)]] #[[Llofruddiaeth Caerfyrddin, Thomas yn cael ei grogi]] #[[Baled am drychineb gwaith glo Dinas y Cymer, Pontypridd, 1844]] #[[Baled am bechod William Evan, Trefddyn (1737)]] {{Div col end}} ==Wedi eu cyhoeddi heb sgan== #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Pascon Agan Arluth]] #[[Cyfieithiadau o gerddi i'r Gymraeg]] #[[Y Tri Brenin o Gwlen]] ==Wedi eu prawfddarllen heb eu cyhoeddi== # [[Enwogion Ceredigion]] ==Rhannau wedi eu cyhoeddi== #[[Enwogion Sir Aberteifi]] 13/187 #[[Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion Cymru 1867-Cyf I]] 31/683 ==Angen eu prawfddarllen== {{Div col}} #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn 1889.djvu]] #[[Indecs:Helyntion bywyd Hen Deiliwr (IA helyntionbywydh00reesgoog).pdf]] #[[Indecs:Daniel Owen y Nofelydd.djvu]] #[[Indecs:Cymraeg y Mabinogion.djvu]] #[[Indecs:Y Llyfrgell yng Nghymru ac Efrydiau Cymreig.djvu]] #[[Indecs:Addysg Wledig yng Nghymru (1948).djvu]] #[[Indecs:Y Cwrs Addysg a'r Gymdeithaqs yng Nghymru.djvu]] #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Dwyll.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Ddau Brawf.djvu]] #[[Indecs:Llyfr y Dyn Pren.djvu]] #[[Indecs:Llyfr Pawb.djvu]] #[[Indecs:Album Aberhonddu.djvu]] #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:John Jones (Ioan Eifion) Cymru 1896.djvu]] #[[Indecs:Dafydd ab Gwilym o Fuallt.djvu]] #[[Indecs:John Wesley, ei fywyd a'i llafur.djvu]] (angen ei ail lwytho) #[[Indecs:Caniadydd 1841.djvu]] #[[Indecs:Archaeologia Lleynensis.djvu]] #[[Indecs:Y Gestiana.djvu]] #[[Indecs:Camrau mewn grammadeg Cymreig (IA camraumewngramma00apiw).pdf]] #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Caniadau John Morris-Jones.djvu]] #[[Indecs:Casgliad o ganeuon Cymru.pdf]] #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Farddol.djvu]] #[[Indecs:Ystorya de Carolo Magno o Lyfr Coch Hergest.djvu]] #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Cofiant a Gweithiau Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a gweithiau Risiart Ddu o Wynedd.djvu]] #[[Indecs:Cofiant a Phregethau Robert Roberts, Clynnog.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Ann Griffiths gynt o Dolwar Fechan.pdf]] #[[Indecs:Cofiant James Davies Radnor O.djvu]] #[[Indecs:Cofiant Thomas Gee.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig John Jones Talsarn.djvu]] #[[Indecs:Cofiant y Parchedig William Evans, Tonyrefail.djvu]] #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Cyfystyron y gymraeg - sef y casgliad buddugol yn Eisteddfod Genhedlaethol Gwrecsam, 1888 (IA cyfystyronygymra00jone).pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Cymru Owen Jones Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1884.djvu]] #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd 1902.djvu]] #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Enwogion y Ffydd Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Er mwyn Iesu - pregethau, &c t (IA ermwyniesupreget00jone).pdf]] #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur bywgraffyddol o enwogion cymru 1867-Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Geiriadur Bywgraffyddol o Enwogion cymru Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur Cymraeg a Saesneg Byr, Cyfres y Fil.pdf]] #[[Indecs:Geiriadur ysgrythyrol- yn cynnwys hanesiaeth, duwinyddiaeth, athroniaeth ... (IA geiriadurysgryt03chargoog).pdf]] #[[Indecs:Geirlyfr bywgraffiadol o enwogion Cymru 1870.pdf]] #[[Indecs:Gwaith barddonol Islwyn - 1832-1878 (IA gwaithbarddonoli00islw).pdf]] #[[Indecs:Gwaith Caledfryn.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Lewis Glyn Cothi.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau Barddonol a Rhyddieithol Ieuan Gwynedd.djvu]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 1 (IA pantycelyn gweithiau1).pdf]] #[[Indecs:Gweithiau William Pant-y-Celyn, cyfrol 2 (IA pantycelyn gweithiau2).pdf]] #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 01.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 02.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 03.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 04.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 05.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 06.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 07.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 08.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 09.pdf]] #[[Indecs:Gwyddoniadur Cyf 10.pdf]] #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]] #[[Indecs:Hanes Cymru America.djvu]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 3.pdf]] #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 4.pdf]] #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Hanes Llenyddiaeth Gymreig o 1320 hyd 1650.pdf]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Hanes Morganwg (Dafydd Morganwg).djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Llandyssul.djvu]] #[[Indecs:Helyntion Bywyd Hen Deiliwr.djvu]] #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Hynafiaethau Llandegai a Llanllechid.pdf]] #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Llenyddiaeth y Cymry - llawlyfr i efrydwyr.djvu]] #[[Indecs:Llyfr emynau (IA llyfrem00jone).pdf]] #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Gloywi Cymraeg.pdf]] #[[Indecs:Llyfr Pawb ar Bob-peth.pdf]] #[[Indecs:Llyfr y Tri Aderyn.pdf]] #[[Indecs:Llynnoedd Llonydd.djvu]] #[[Indecs:Megys Trwy Dan.djvu]] #[[Indecs:Mesur y Gymraeg (Cymru) 2011.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol II.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Cymru Cyfrol III.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth Môn.pdf]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:O'r Bala i Geneva.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Oriau'r Hwyr.pdf]] #[[Indecs:Penillion ystyriol rhagorol yn dangos nad oes ag na fy ag na fydd dim waeth na phechod, pob meddwl, gair a gweithred croes i ewyllys Duw a elwir yn bechod (IA wg35-1-172).pdf]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 1.djvu]] #[[Indecs:Pigion Englynion Fy Ngwlad Casgliad 2.djvu]] #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Prydnawngwaith y Cymry.djvu]] #[[Indecs:Red Book of Hergest - Jesus College MS 111.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Taith y pererin darluniadol.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry, cyhoeddwyd yn 1854.pdf]] #[[Indecs:Tecel gan Gabriel Parry.pdf]] #[[Indecs:Teithiau yng Nghymru Pennant.pdf]] #[[Indecs:Testament Newydd (1894).djvu]] #[[Indecs:Testament Newydd ein Harglwydd a'n Hiachawdwr Iesu Grist.djvu]] #[[Indecs:Traethodau ac Areithiau R J Derfel.pdf]] #[[Indecs:Twm o'r Nant Cyf I.pdf]] #[[Indecs:Wil Brydydd y Coed.pdf]] #[[Indecs:Y Beibl (Argraffiad Caergrawnt 1891).djvu]] #[[Indecs:Y Bibl Cyssegr-Lan (BFBS 1861).pdf]] #[[Indecs:Y Bywgraffydd Wesleyaidd.djvu]] #[[Indecs:Y Digrifwr Cymraeg.djvu]] #[[Indecs:Y Mabinogion Cymreig-sef, Chwedlau rhamantus yr hen Gymry.pdf]] #[[Indecs:Y Monwyson.djvu]] #[[Indecs:Y Pigion.djvu]] #[[Indecs:Y tadau methodistaidd Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Y trydydd cynyg Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr ail Gynnyg, Mynyddog.djvu]] #[[Indecs:Yr athrawes o ddifrif.pdf]] #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Yr Iaith Gymraeg 1785 1885 1985.djvu]] #[[Indecs:A pocket dictionary, Welsh-English.djvu]] #[[Indecs:Aleluia - neu, lyfr o hymnau (IA aleluianh00will).pdf]] #[[Indecs:Argraphiad newydd o eiriadur beiblaidd (IA argraphiadnewydd00browuoft).pdf]] {{Div col end}} ==Angen testun cyfansawdd== {{Div col}} #[[Gwaith Ann Griffiths]] #[[Gwaith John Davies]] #[[Gwaith John Hughes]] #[[Gwaith S.R.]] #[[Gwaith Thomas Griffiths]] #[[Hanes bywyd Thomas Edwards bardd gynt o'r Nant]] #[[Hanes Bywyd Thomas Williams, Capelulo]] #[[Hanes Cymru O M Edwards Cyf II]] #[[Hanes llenyddiaeth ac enwogion Llanllechid a Llandegai]] #[[Oll synnwyr pen Kembero ygyd]] #[[Penillion Telyn Llyfrau'r Ford Gron]] {{Div col end}} <br> ==Wedi sganio efo peiriant Wiki UK== ■ Wedi cyhoeddi ▲ Rhannau wedi eu cyhoeddi ●Problemau cyhoeddi {{Div col}} #[[Indecs:O Drum i Draeth.djvu]]■ #[[Indecs:Geiriau Credadun.djvu]]■ #[[Indecs:Brenin yr Ellyllon.djvu]]■ #[[Indecs:Ystorïau Bohemia.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Argyfwng.djvu]]■ #[[Indecs:Toriad y Wawr.djvu]]■ #[[Indecs:O Gylch Carn Fadrig.djvu]]■ #[[Indecs:Gŵr y Dolau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Ddeddf Uno 1536.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I.djvu]]■ #[[Indecs:Rhwng Rhyfeloedd.djvu]]■ #[[Indecs:Ceulan y Llyn Du.djvu]]■ #[[Indecs:Blacmel.djvu]]■ #[[Indecs:David Lloyd George (E M Humphreys).djvu]]■ #[[Indecs:Dychweledigion (Ibsen).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwlad y Gwyddel.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wers Olaf.djvu]]■ #[[Indecs:Dal y Lleidr (drama).djvu]]■ #[[Indecs:Tudur Aled (JMJ).djvu]]■ #[[Indecs:Dan Lenni'r Nos.djvu]]■ #[[Indecs:Llofrudd yn y Chwarel.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddlyfr 1941.djvu]]■ #[[Indecs:Mêt y Mona.djvu]]■ #[[Indecs:Siaced Fraith.djvu]]■ #[[Indecs:Cofeb y Dewrion (Heroes'Memorial) Bangor 1914-18.djvu]]■ #[[Indecs:Dirwyn Edafedd.djvu]]■ #[[Indecs:Llen gwerin Sir Gaernarfon.djvu]]■ #[[Indecs:Beibl Plant Ysgol.djvu]] #[[Indecs:Drain a Blodau.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hen Gyrnol.djvu]]■ #[[Indecs:Ceiriog (Darlith y BBC 1939).pdf]]■ #[[Indecs:Addoli (Y Ddarlith Davies 1935).djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi'r Bugail.djvu]]■ #[[Indecs:Ynys y Trysor.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddi Edern a Cherddi Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Cymru'r Oesau Canol.djvu]]■ #[[Indecs:Hen Ffrindiau.djvu]]■ #[[Indecs:Drysau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Tir y Dyneddon.djvu]]■ #[[Indecs:O Gors y Bryniau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Drws Agored.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau'r Gynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Yr Ysgol Gymraeg.djvu]]■ #[[Indecs:Pentre'r plant.djvu]]■ #[[Indecs:Straeon Gwerin Affrica.djvu]]■ #[[Indecs:Gwilym a Benni Bach.djvu]]■ #[[Indecs:Blagur y Gwanwyn a Chaneuon Ereill.djvu]]■ #[[Indecs:Goronwy ar Grwydr 1, Italia Dlos.djvu]]■ #[[Indecs:Hunangofiant Tomi.djvu]]■ #[[Indecs:Beirdd a Bardd-rin Cymru Fu.djvu]] #[[Indecs:Hanes Gwareiddiad.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Bywyd Dic Aberdaron Twm o'r Nant.djvu]]■ #[[Indecs:Am dro i Fadagascar.djvu]]■ #[[Indecs:Elfennau Beirniadaeth Lenorol.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Gwili.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau (T. Gwynn Jones).djvu]]■ #[[Indecs:Yng Ngwres y Dydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Fainc Sglodion.djvu]]■ #[[Indecs:Cathlau Bore a Nawn.djvu]]■ #[[Indecs:Derwyn neu Pob Pant a Gyfodir (Nofel).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Llyfr 2.djvu]] #[[Indecs:Anturiaethau Robinson Crusoe.djvu]]■ #[[Indecs:Nansi'r Dditectif.djvu]]■ #[[Indecs:Nedw (llyfr).djvu]]■ #[[Indecs:Ystoriau Siluria.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Porthmadog ei Chrefydd a'i henwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Teulu Bach Nantoer.djvu]]■ #[[Indecs:Orgraff yr Iaith Gymraeg (adroddiad 1928).djvu]] #[[Indecs:Ceiriog a Mynyddog.djvu]]■ #[[Indecs:Bro fy Mebyd a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Branwen Ferch Llyr (Tegla).djvu]]■ #[[Indecs:Rhys Llwyd y Lleuad.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau Gydag Enwogion.djvu]]■ #[[Indecs:Prif Feirdd Eifionydd.djvu]]■ #[[Indecs:Y Lleian Lwyd.pdf]]■ #[[Indecs:Storïau o Hanes Cymru cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Meini Gwagedd.djvu]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Breuddwyd Pabydd Wrth Ei Ewyllys Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau Emrys ap Iwan Cyf III.djvu]]■ #[[Indecs:Blodau Drain Duon.djvu]]■ #[[Indecs:Bugail y Bryn.djvu]]■ #[[Indecs:Y Wen Fro.djvu]]■ #[[Indecs:Ffynnonloyw.djvu]]● #[[Indecs:Breuddwydion Myfanwy.djvu]]■ #[[Indecs:Beryl.djvu]]■ #[[Indecs:Fy Mhererindod Ysbrydol.djvu]]■ #[[Indecs:Patrymau Gwlad.djvu]]■ #[[Indecs:Pererindod Heddwch.djvu]]■ #[[Indecs:Profiadau Pellach 01.djvu]]■ #[[Indecs:Tan yr Enfys.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau Puleston.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant y Parch David Adams (Hawen).djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Llenyddiaeth Cymreig Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Watcyn Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant D Emlyn Evans.djvu]]■ #[[Indecs:Humphrey Jones a Diwygiad 1859.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Dr. Joseph Parry Mus. Doc. (1841-1903).djvu]]■ #[[Indecs:Gwreichion y Diwygiadau.djvu]]■ #[[Indecs:Erthyglau, Pregethau a Chaniadau.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgrifau (John Breese Davies).djvu]]■ #[[Indecs:Gwrid y Machlyd.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrol Goffa Richard Bennett.djvu]]■ #[[Ysgrifau (Dewi Emrys)]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf I.pdf]]■ #[[Indecs:Robert Owen, Apostol Llafur, Cyf II.pdf]] #[[Indecs:Canmlwyddiant Wesleyaeth Gymreig.pdf]]■ #[[Indecs:Yn y Wlad.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Plwyf Llanegryn (1948).djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Mynachdai.pdf]]■ #[[Indecs:Cerddi Hanes.pdf]]■ #[[Indecs:Beirdd y Bala.pdf]]■ #[[Indecs:Noson o Farug.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Joshua Thomas.pdf]]■ #[[Indecs:Plant y Goedwig.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Del (OME).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Dewi Wyn.djvu]]■ #[[Indecs:Brethyn Cartref.pdf]]■ #[[Indecs:Eben Fardd (Ab Owen).pdf]]■ #[[Indecs:Methodistiaeth Dwyrain Meirionydd.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Gwilym Marles.pdf]]■ #[[Indecs:Ieuan Glan Geirionydd (Cyfres y Fil).pdf]]■ #[[Indecs:O Law i Law.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Eithin.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Huw Morus.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Iolo Goch.djvu]]■ #[[Indecs:Ceris y Pwll.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Ogof.pdf]]■ #[[Indecs:Penillion Telyn.pdf]]■ #[[Indecs:Llyfr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Seren Tan Gwmwl.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Haf.pdf]]■ #[[Indecs:Tro Trwy'r Wig.pdf]]■ #[[Indecs:Tro i'r De.pdf]]■ #[[Indecs:Yr Hwiangerddi (O M Edwards).pdf]]■ #[[Indecs:Y Gelfyddyd Gwta.pdf]]■ #[[Indecs:Rhyfeddodau'r Cread.pdf]]■ #[[Indecs:Ar y Groesffordd.pdf]]■ #[[Indecs:Tom Ellis Gwladgarwr a Gwleidydd.pdf]]■ #[[Indecs:Wat Emwnt.pdf]]‎■ #[[Indecs:Daffr Owen.pdf]]■ #[[Indecs:Y Geilwad Bach.pdf]]■ #[[Indecs:Lewsyn yr Heliwr 01.pdf]]‎■ #[[Indecs:Cofiant David Davies, Bermo.pdf]]‎■ #[[Indecs:Ystyron Enwau ym Mhlwyfi Towyn, Llangelynin, Llanegryn etc.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Sion Cent.pdf]]■ #[[Indecs:Rhobat Wyn.pdf]]■ #[[Indecs:Prif Emynwyr Cymru.pdf]] #[[Indecs:Dafydd Jones o Drefriw (1708-1785).pdf]]■ #[[Indecs:Iolo Morganwg (Cadrawd).pdf]] #[[Indecs:Diwrnod yn Nolgellau.pdf]]■ #[[Indecs:Hanes Annibyniaeth ym Mhlwyf Ffestiniog.pdf]]●(angen ei ail sganio) #[[Indecs:Dechreuad a Chynydd y Methodistiaid Calfinaidd yn Abergele, Pensarn etc.pdf]]■ #[[Indecs:Cerrig y Rhyd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith yr Hen Ficer.pdf]]■ #[[Indecs:Capelulo (Elfyn).pdf]]■ #[[Indecs:Dr W Owen Pughe.pdf]] #[[Indecs:Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Hugh Jones, Maesglasau.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Edward Richard.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Ieuan Brydydd Hir.pdf]]■ #[[Indecs:Y Cychwyn.djvu]]■ #[[Indecs:Llyfr Emynau MC a MW 1930.pdf]]● #[[Indecs:Tro Trwy'r Gogledd.pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Robert Owen (Bardd y Môr).pdf]]■ #[[Indecs:Gwaith Glan y Gors.djvu]] #[[Indecs:Hanes Plwyf Ffestiniog.djvu]] #[[Indecs:Beirdd y Berwyn 1700-1750.djvu]]■ #[[Indecs:Robert Owen Apostol Llafur Cyf 1.djvu]] #[[Indecs:Gwaith Edward Morus.djvu]]● Angen ail sganio #[[Indecs:Brut y Tywysogion Cyfres y Fil.djvu]]■ #[[Indecs:Ap-Vychan-CyK.djvu]]■ #[[Indecs:Cyfrinach y Dwyrain.djvu]]■ #[[Indecs:Ysgolfeistriaid Mr Charles o'r Bala.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Caernarvon.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith Goronwy Owen Cyf I.djvu]]■ #[[Indecs:Drych y Prif Oesoedd Ab Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaid Arfon-Waenfawr.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Clynnog.djvu]]■ #[[Indecs:Trwy India'r Gorllewin.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf III.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Gorllewin Meirionydd Cyf II.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bethesda.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Dinorwig.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Arfon-Bangor.djvu]] #[[Indecs:Methodistiaeth yn Nosbarth Colwyn Bay.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf I.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Liverpool Cyf II.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Gaerfyrddin.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Dyffryn Clwyd-Dosbarth Rhuthin.djvu]] #[[Indecs:Brithgofion.djvu]]■ #[[Indecs:Profedigaethau Enoc Huws (Addasiad 1939).djvu]]■ #[[Indecs:Yr Hynod William Ellis Maentwrog.djvu]]■ #[[Indecs:Ifor Owen.djvu]]■ #[[Indecs:Syr Owen M Edwards Detholiad o'i Ysgrifau.djvu]]■ #[[Indecs:Storïau Mawr y Byd.djvu]]■ #[[Indecs:Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Sŵn y Gwynt Sy'n Chwythu.pdf]]■ #[[Indecs:Cwm Glo.djvu]] #[[Indecs:Llwyn Hudol.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Cadwaladr Jones, Dolgellau.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth Sir Fflint.djvu]] #[[Indecs:Hanes Methodistiaeth yn Nosbarth Trefffynon 1750-1910.djvu]] #[[Indecs:Chwalfa.djvu]]■ #[[Indecs:Barddoniaeth Goronwy Owen (gol Llyfrbryf).djvu]]■ #[[Indecs:I'r Aifft ac yn Ol.djvu]]■ #[[Indecs:Cerddoriaeth yng Nghymru (Cyfres Pobun).djvu]]■ #[[Indecs:Howel Harris yn Llundain.djvu]] #[[Indecs:Ymadawiad Arthur a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Gwlad y Gan a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Manion.djvu]]■ #[[Indecs:Astudiaethau T Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Dyddgwaith.djvu]]■ #[[Indecs:Cymeriadau T. Gwynn Jones.djvu]]■ #[[Indecs:Y Trefedigaethau.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau Cymru.djvu]] #[[Indecs:Odl a Chynghanedd.djvu]] #[[Indecs:Cerddi'r Bwthyn.djvu]]■ #[[Indecs:Emynau a'u Hawduriaid.djvu]] #[[Indecs:Bugail Geirf Lorraine.djvu]]■ #[[Indecs:David Williams y Piwritan.djvu]]■ #[[Indecs:Telynegion (Silyn).djvu]]■ #[[Indecs:Ffrwythau Dethol.djvu]]■ #[[Indecs:Trystan ac Esyllt.djvu]]■ #[[Indecs:Gwersi Mewn Llysieueg.djvu]]● (tudalenau ar goll) #[[Indecs:Y Cwm Unig a Chaniadau Eraill.djvu]]■ #[[Indecs:Siôn Gymro.djvu]]■ #[[Indecs:Rhamant Bywyd Lloyd George.djvu]]■ #[[Llio Plas y Nos|Llio Plas y Nos gan R Silyn Roberts]]■ #[[Indecs:Gwaith Barddonol Glasynys Cyfrol II.djvu]]■ #[[Indecs:Caniadau'r Allt.djvu]]■ #[[Indecs:Dafydd Dafis sef Hunangofiant Ymgeisydd Seneddol.djvu]] #[[Indecs:Diwygwyr Cymru.djvu]]■ #[[Indecs:Gwaith William Ambrose (Emrys).djvu]]■ #[[Indecs:Blagur Awen Ben Bowen.djvu]]■ #[[Indecs:Ceinion Emrys.djvu]]● (angen ail sganio) #[[Indecs:Cadeiriau Enwog.djvu]]■ #[[Indecs:Catia Cwta.djvu|Catiau Cwta]]■ #[[Indecs:Yr Awen Barod.djvu]]■ #[[Indecs:Yr Efengyl yn ol Ioan XI-XXI (Esboniad 1931).djvu]] #[[Indecs:Bywyd Ieuan Gwynedd Ganddo Ef Ei Hun.djvu]]■ #[[Indecs:Chydig ar Gof a Chadw.djvu]]■ #[[Indecs:Roosevelt.djvu]] #[[Indecs:Llinell neu Ddwy.djvu]]■ #[[Indecs:Telyn Bywyd.djvu]]■ #[[Indecs:Oriau yn y Wlad.djvu]]■ #[[Indecs:Cofiant Hwfa Môn.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 1.djvu]]■ #[[Indecs:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf V.djvu]] #[[Indecs:Yr Hen Lwybrau.djvu]]■ #[[Indecs:Y Pennaf Peth.djvu]]■ #[[Indecs:Atgofion am Dalysarn.djvu]]■ #[[Indecs:Dan Gwmwl (Awena Rhun).djvu]]■ #[[Indecs:Salm i Famon a Marwnad Grey.djvu]]■ {{Div col end}} ===Saesneg=== #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_The_Great_European_War_Vol_1.pdf The History of The Great European War Vol 1] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_II.pdf The History of The Great European War Vol II] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_III.pdf The History of The Great European War Vol III] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:The_History_of_the_Great_European_War_Vol_IV.djvu/Index:The History of the Great European War Vol IV.djvu] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Kalendars_of_Gwynedd.pdf Kalendars of Gwynedd] #[https://en.wikisource.org/wiki/Index:Speeches_and_addresses_by_the_late_Thomas_E_Ellis_M_P.pdf Speeches and addresses by the late Thomas E. Ellis M.P. ] qz2njjwjgsw7sfr0zhnknn4ttjqqydq 106 21474 169144 136657 2026-08-06T23:44:21Z AlwynapHuw 1710 169144 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 |Author=Thomas Rees, John Thomas |Publisher=Y Tyst, Lerpwl |Year=1872 |Source=pdf |Image=1 |Progress=X |Pages=<pagelist /> |Remarks=[https://books.google.co.uk/books?id=PkItAAAAYAAJ&newbks=1&newbks_redir=0&pg=PA374&focus=viewport&dq=plwyf&output=text#c_top Nesaf Google] }} [[Categori:Tudalen Indecs]] [[Categori:Thomas Rees]] [[Categori:John Thomas, Lerpwl]] [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru]] [[Categori:Hanes crefydd yng Nghymru]] [[Categori:PD-old]] [[Categori:Llyfrau 1872]] [[Categori:Trawsysgrifiad ar Google Books]] nno72gy5sz4rx5qm2yynd1a4chva0c1 104 33379 169046 168737 2026-08-06T12:33:24Z ~2026-43295-50 4214 169046 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Brin Rees" /></noinclude>"Yr oeddwn i'n meddwl mai'r gŵr oedd yma'r bore oedd piau hi," meddai; a'r atgof am "y gŵr o Fryste" yn peri iddo ffyrnigo. "Ymhonnwr oedd hwnnw," meddai Wil yn ddibetrus, "ac y mae wedi cymryd y goes." Apeliodd y milwr at Sion Ifan. "Yr oeddwn innau, fel chwithau, wedi credu'r gŵr dieithr," meddai'r tafarnwr, "ond ymddengys mai ymhonnwr oedd. O dan ofal y dyn yma y mae'r llong yn ddiamau." Arweiniodd hyn i gytundeb rhwng Wil a'r Milwriad, tebyg i'r cytundeb blaenorol, gyda'r gwahaniaeth bod yn rhaid i Wil gael ernes ar y fargen. A dyna fu. <section begin="eee"/><section end="eee"/> <section begin="fff"/>{{c|VIII}} {{c|Y SIRYF MEWN TRYBINI}} O FEWN deufis i helynt Pant y Gwehydd ysbeiliwyd dau neu dri o leoedd pwysig eraill mewn gwahanol gyrrau o'r sir, a hynny mewn dull oedd lawn mor feiddgar a'r modd yr ymddygwyd at Hywel Rhisiart. Aeth mawrion y sir yn anesmwyth, a daeth cwynion mynych a thaer gerbron yr awdurdodau, ac nid oedd modd cau llygad yn hwy ar yr anhrefn. Am hynny, er mor ansefydlog oedd y wlad yn gyffredinol, ynghyda'i llywodraethwyr, yr oedd yn rhaid gwneud rhywbeth gartref ac amddiffyn pobl y sir. Ac un diwrnod daeth gorchymyn i'r Siryf Sparrow ar iddo fyned i ardal y llynnoedd yn enw'r brenin, i wneud ymchwiliad parthed yr aflonyddwch, ac i ddal a galw i gyfrif y rhai oedd yn euog o droseddu yn erbyn cyfraith a rheol gyda'r fath eofndra. Ni buasai ymdeithydd yn yr ardal yn gweled y cynnwrf lleiaf ar law yn y byd. Tawelodd pethau yn ebrwydd wedi ymadawiad llong Madam Wen, oedd wedi myned i hebrwng y Milwriad Sprigg dros y dŵr i dir Iwerddon. Gwnaeth y llong ddwy fordaith arall ar negeseuau tebyg ddechrau'r haf, a daeth Môn, <section end="fff"/><noinclude><references/></noinclude> 8dy5ozo1lr2nia6bhfgm4fwn0zsf8s3 104 38280 169136 136876 2026-08-06T22:06:20Z AlwynapHuw 1710 169136 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>mae amryw o'i gychwynwyr wedi cael eu rhifo yn mysg y meirw, megis Joseph Rees, Cynhordy, a'i wraig; David Davies, a'i wraig; gweddw John Thomas, a Hannah Davies, a'i mherch. Dan ofal gweinidogaethol Mr. Davies, Treforis y mae yr achos hwn wedi bod o'r dechreuad, ac yr ydym yn hyderu mai dan ei ofal ef y bydd am flynyddau etto. Gan fod cyflawnder o lô yn y ddaear oddiamgylch y lle hwn, mae yn debygol y bydd yma boblogaeth fawr yn mhen ychydig flynyddau. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{larger|BIRCHGROVE.}}}} Pentref bychan, ond yn cynyddu yn gyflym, yw Birchgrove, ar lechwedd prydferth yn mhlwyf Llansamlet, tua milldir i'r gogledd o Bethel, ac ychydig yn fwy na milldir i'r de o'r Glais. Mae wedi cael ei enw oddi wrth y fferm, ar ran o ba un y mae wedi ei adeiladu. Wrth weled y lle hwn yn cynyddu yn ei boblogaeth, darfu i Mr. J. Rees, gweinidog Canaan a Bethel, yn 1862, adeiladu ysgoldy cyfleus yma at gadw ysgolion dyddiol a Sabbothol, yn nghyda chyfarfodydd gweddio a phregethu achlysurol. Llwyddodd y gwaith da yma i gymaint o raddau fel y barnodd Mr. R. Rowlands, a'i bobl yn Bethel, mai doeth fuasai corpholi yr aelodau a breswyliant yn Birchgrove yn eglwys Annibynol, yr hyn a wnaed Hydref 18fed, 1868. Aeth yr ysgoldy yn rhy fychan i gynwys y gwrandawyr, ac felly penderfynwyd adeiladu capel. Cafwyd y tir ar lês o 999 o flynyddau am un pupuren yn y flwyddyn gan Mr. Smith, Birchgrove. Agorwyd y capel newydd y Sul a'r Llun, Hydref 15fed a'r 16eg, 1871. Mae yn adeilad tlws dros ben, yn mesur 36 troedfedd wrth 36 dros y muriau, ac wedi ei wneyd yr un hyd a lled mewn trefn iddo gael ei helaethu wrth ychydig o draul pan y byddo galwad am hyny. Y draul oedd rhwng 600p. a 700p. Y mae tua 200p. o'r swm hwn wedi eu talu. Mae pob sail i ddisgwyl y bydd yn fuan achos cryf iawn yn y lle prydferth hwn. Mae yr eglwys hon dan ofal Mr. Rowlands mewn cysylltiad a'r fam-eglwys yn Bethel. Bu Mr. Griffiths, Abertawy yn pregethu yn fisol yma er dechreuad yr achos hyd yn bresenol, ac y mae yn debyg o wneyd hyny etto tra y parhao ei nerth. <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{larger|MAESYRHAF, CASTELLNEDD.}}}} [[Delwedd:Neath - Soar Maesyrhaf Congregational Chapel - 20220925141843.jpg|bawd|Capel Soar (A) Maesyrhaf, Castell-nedd]] Yr eglwys a ymgyferfydd yn y capel hwn yw yr eglwys Ymneillduol henaf yn y parth hwn o Forganwg. Nid oes genym ddefnyddiau i roddi hanes manwl o ddechreuad yr achos. Mae yn sicr fod rhai o drigolion y dref a'r ardal hon wedi cofleidio golygiadau Puritanaidd er yn fore iawn. Yr oedd Robert Powell, yr hwn oedd yn Buritan selog, yn weinidog plwyf Llangattwg oddiar 1622, a bu yno hyd ryw amser ar ol 1649. Nis gallasai gweinidog o ddoniau, gweithgarwch, a golygiadau efengylaidd Robert Powell fod am gynifer o flynyddau mewn ardal heb ennill llawer o ddysgyblion. Dilynwyd Mr. Powell yn Llangattwg gan Mr. Jenkin Jones, ryw amser rhwng 1649 a 1660. Yr oedd Jenkin Jones, fel y gwyddys, nid yn unig yn Buritan, ond hefyd yn Ymneillduwr selog. Mae yn debyg mai efe sydd i'w ystyried fel sylfaenydd yr achos sydd yn awr yn Maesyrhaf, oblegid, "Eglwys Llangattwg" y gelwid yr eglwys hon gynt. Nis<section end="ddd"/><noinclude><references/></noinclude> qj1jqws89ri56y6vc4wqwynt3ok54jp 104 38295 169154 78265 2026-08-07T00:56:18Z AlwynapHuw 1710 169154 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yr enwad hwnw yn yr Ynysfach. Bu gofal y lle am ychydig ar ol hyn ar Mr. John Ridge, gynt o Cendle, ond gan ei fod yn byw yn rhy bell i'w gwasanaethu gydag un cysondeb rhoddodd y lle i fyny. Yn nechreu y flwyddyn 1850, ar symudiad Mr. John Thomas, o Bwlchnewydd i Glynnedd, cymerodd hefyd ofal y lle hwn, a bu yma hyd ddechreu y flwyddyn 1854, pan y symudodd i Liverpool. Er na bu llwyddiant mawr ar yr achos yn y blynyddoedd hyny, etto bu yr eglwys yn nodedig o heddychol a thangnefeddus, a gwnaed rhyw adgyweiriadau a chyfnewidiadau yn y capel ac o amgylch iddo, a dygwyd yr holl draul gan y gymydogaeth ar y pryd. Bu gofal y lle ar ol hyn dros ysbaid ar Mr. William Watkins, Maesteg, yr hwn yn ffyddlon a ddeuai yma dros y mynydd ar bob tywydd, ond yr oedd teithio y fath ffordd anhygyrch ddwy waith yn y mis yn ormod iddo, ac oblegid hyny rhoddodd y lle i fyny. Wedi iddo ef ei rhoddi i fyny, cymerodd Mr. J. Mathews, Castellnedd ofal yr eglwys, a chyrchai. yma yn ffyddlon am rai blynyddau, nes yn mhen amser wedi i Mr. Rees Morgan sefydlu yn Glynnedd, cymerodd ef ofal yr eglwys, ac felly y parhaodd hyd ddiwedd y flwyddyn 1870, pryd y symudodd Mr. Morgan i Bethlehem, St. Clears, ac er hyny y mae yr eglwys hon heb neb yn neillduol i fwrw golwg drosti. Gwelir ei bod wedi myned trwy gryn gyfnewidiadau, ond yn y cyfnewidiadau hyny y mae wedi mwynhau gwahanol ddoniau, ac er nad yw yr achos yn gryf a lluosog y mae yma ychydig enwau yn glynu wrth yr Arglwydd, a'r achos ar y cyfan mewn agwedd siriol a chalonog. Mae yma lawer o bersonau wedi bod yn nglyn a'r achos y buasai crybwylliad am danynt yn ddigon gweddus pe buasai ein terfynau yn caniatau, ond gallwn grybwyll nad â caredigrwydd a ffyddlondeb hen deuluoedd Llwyncoedwr, Clungwilym, y Felin, ac eraill, ddim yn angof yn fuan, a gobeithiwn fod eu disgynyddion yn etifeddu eu hysbryd. Codwyd y personau canlynol i bregethu yn yr eglwys hon: '''Phillip Griffiths'''. Derbyniwyd ef, fel y crybwyllasom, yn y flwyddyn 1806, ac y mae er's yn agos i haner can' mlynedd yn gweinidogaethu yn yr Alltwen. '''Daniel Griffiths'''. Gweler ei hanes ef yn nglyn a Zoar, Castellnedd. '''Thomas Evans'''. Bu ef am dymor hir yn ddiacon ac yn bregethwr cynnorthwyol parchus yn yr eglwys, ac arno ef yn benaf yr oedd gofal yr achos, ac yr oedd yn gwir ofalu am dano. Yr oedd yn un o gyfoedion Mr. Daniel Griffiths, ac yn gyfaill mawr iddo. Yr oedd Thomas Evans yn ddyn o ddeall cryf, wedi darllen llawer, ac yn meddu gwybodaeth helaeth am bethau yn gyffredinol. Er nad oedd yn ddoniol o hyawdl fel pregethwr, etto yr oedd ganddo ddawn rhwydd i draethu ei feddwl heb fod mewn un modd yn boenus i wrandaw arno. Ymdriniai yn benaf a phethau athrawiaethol, ac yr oedd ei olygiadau ar drefn yr efengyl yn eang a rhyddfrydig, etto nid mewn un modd i gymylu graslonrwydd yr iachawdwriaeth. Yn ei gyfeillach ymyfrydai yn fawr i siarad ar byngciau duwinyddol, a chael eglurhad ar yr hyn a ymddangosai iddo ef yn dywyll, ac ni fynai un amser ymgymeryd ag un golygiad heb reswm drosto. Bu ei dy am dymor hir yn agored i lettya pregethwyr, ac nid yn fuan yr anghofir gan y rhai a fu dan ei gronglwyd am ei garedigrwydd dirodres ef a'i wraig. Yr oedd er's blynyddau yn dyoddef oddiwrth ddiffyg anadl, yr hyn a'i hanalluogai i bregethu, ac a'i gorfodai hefyd i ymgadw rhag myned allan i awyr y nos, fel nas gallodd fod am y pymtheng mlynedd diweddaf o'i oes o'r fath<noinclude><references/></noinclude> iorn29510tzw003sbrdp4xxokgl26io 104 38296 169155 136884 2026-08-07T00:58:15Z AlwynapHuw 1710 169155 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>wasanaeth i'r achos ag y bu mewn blynyddau blaenorol. Bu farw Mawrth 25ain, 1869, yn 73 oed. <ref>Yr ydym yn ddyledus am ddefnyddiau yr hanes uchod, yn enwedig y rhan flaenaf, i ysgrif Mr. P. Griffiths, Alltwen, a ymddangosodd yn y ''Diwygiwr'', 1849. Tu dal. 107.</ref> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|GLYNNEDD.}}}} Er mai yn ddiweddar mewn cydmariaeth y dechreuwyd yr achos yn y lle hwn, etto y mae addoli wedi bod yn Nghwmnedd er dyddiau boreuaf Anghydffurfiaeth yn Nghymru. Ar drumun craig uwchlaw afon Cwrach, mewn llanerch gysgodfawr, o fewn llai na haner milldir i orsaf Glynnedd, y mae hen gapel Blaengwrach, ac yr oedd yma achos Ymneillduol er yn foreu iawn. Ystyrid y lle am dymor hir fel cangen o'r Chwarelaubach, Castellnedd, ac yr ydoedd dan yr un weinidogaeth. Ond tua'r flwyddyn 1718, urddwyd Mr. Henry Davies yn weinidog yn Blaengwrach, a llafuriodd yn y lle am yn agos i ddeng-mlynedd-ar-hugain. Dan ofal Mr. Davies yn Blaengwrach y bu yr hyglod Lewis Rees yn yr ysgol, ac yno y derbyniwyd ef yn aelod ac y dechreuodd bregethu, ac yno hefyd yr urddwyd ef Ebrill 13eg, 1738, fel y crybwyllasom yn hanes Llanbrynmair. Mae enwau a rhifedi yr aelodau yn y flwyddyn 1734 i'w gweled yn awr yn llawysgrif Mr. Davies. Yr oeddynt yn 63 o nifer; 34 o wrywiaid a 29 o fenywaid, ac yn wasgaredig trwy Glyntawy, Ystradfellte, Cwmdulais, a Glyncorwg, yn gystal a Chwmnedd. Mr. Davies, Blaengwrach a sefydlodd yr eglwys yn y Cymer, Cwmrhondda, fel y cawn sylwi pan ddeuwn at yr eglwys hono; ac ar ol ffurfiad yr eglwys yno symudodd i gymeryd ei gofal, a dilynwyd ef yn Blaengwrach gan Mr. Thomas Lewis, aelod o Benmain, yr hwn a fu yno o'r flwyddyn 1748 hyd 1773, pryd yr ymadawodd i Lanharan. Dilynwyd ef gan Mr. Thomas Morgan, yr hwn oedd yn Armin, os nad yn rhywbeth pellach; ac yn ei amser ef y dirywiodd yr eglwys yn ei golygiadau, nes o radd i radd yr aeth y lle yn hollol i ddwylaw y Sosiniaid, a chanddynt hwy y mae hyd y dydd hwn Bu Cwmnedd am dymor maith yn y cyfwng rhwng dirywiad y weinidogaeth yn Blaengwrach, a chodiad yr achos sydd yn awr yn Glynnedd, heb ddim pregethu efengylaidd o'i fewn; ac yr oedd y trigolion yn cydymroddi i bob rhysedd ac annuwioldeb. Yr oedd yma ychydig o grefyddwyr yn foreu yn y ganrif bresenol, a chlywsom rai o hen bobl Glynnedd yn son gyda pharch am un hen wraig, yr hon a fuasai unwaith yn aelod yn Blaengwrach, ond pan aeth y weinidogaeth yno i roddi sain dyeithr a ymaelododd yn Nhy'nycoed, ac a gerddai yr holl ffordd yno er mwyn clywed yr efengyl yn ei phurdeb. O gylch y flwyddyn 1812, dechreuodd Mr. Morgan Lewis, Ystradfellte, bregethu yn ei dŷ ei hun yn Abernantyfedwen a'r Banwaen Byrddyn, a ffurfiwyd eglwys yno, a derbyniwyd amryw aelodau o Gwmnedd yno. Yr oedd yn Nghwmnedd, ar y pryd hwnw, a chyn hyny, amryw aelodau o eglwysi Godrerhos, Melinyewrt, Ty'nycoed, a Hermon, y rhai a gynhalient gyfarfodydd gweddio a chyfeillachau crefyddol bob wythnos yn Penystair, Tainewydd, a lleoedd eraill, a deuai ambell bregethwr atynt yn achlysurol. Yr oedd Mr. Phillip Griffiths, Alltwen, yn mysg yr ychydig ffyddloniaid yma, yn ddyn ieuangc llawn bywiogrwydd a gwres crefyddol. Deuai Mr. Morgan Lewis i bregethu iddynt bob mis ar nos Fawrth, ac wrth weled yr achos yn myned rhagddo mor llwyddianus, ac yn cael ffafr yn ngolwg <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 1ll6f7botvazz95ag5ltmdtizhock7b 104 68321 169127 136633 2026-08-06T21:17:45Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169127 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>eglwys i ganoedd, a meddyliwyd am gymuno ar y ''gallery''—helaethwyd peth ar hono, gan fwriadu helaethu y ty. Wedi hir siarad ac ymgynghori, daethom i benderfyniad i adeiladu ty newydd, a gadael yr hen i sefyll er cynal addoliad, a'i droi at ddybenion eraill wedi hyny. Yn y flwyddyn 1841, adeiladwyd ty eang, hardd, a chadarn, yn mesur 52 wrth 36 o droedfeddi drosto. Mae iddo oriel helaeth, 61 o gorau ar y llawr, 2 ddrws, a 14 o ffenestri. Costiodd yr adeilad hwn ynghyd a'r mur a'r palisade sydd o'i flaen, yn agos i £600, y rhai a gasglwyd oll yn ol ystyr flaenaf yr Egwyddor Wirfoddol; oblegid ni fuwyd gymaint a cherdded yr ardal-dim ond siarad o'r pwlpud a thano—ni orfodwyd neb mewn dim, ond rhydd ac ewyllysgar offrymau i'r Arglwydd. Talwyd yr holl draul mewn ysbaid chwech mlynedd, ac y mae heddyw yn rhydd, heb geiniog o ddyled du arno. Yn 1846, rhoddwyd llofft ar yr hen addoldy er cadw ysgol ynddo, ac mae wedi ei gyfleu yn ysgoldy eang ac ardderchog heddyw, ac un Mr. Williams, o Ysgol Normalaidd Aberhonddu, yn addysgu o gylch cant o blant yn ngwahanol ranau dysgeidiaeth. Mae'r Ysgol Frytanaidd yma yn gwbl yn llaw eglwys y Pantteg, heb un blaid arall yn cynorthwyo, na dim grant gan neb iddi. Mae iddi drysorydd, ysgrifenydd, a phwyllgor o aelodau y Pantteg, ac eiddo yr eglwys yw y llyfrau oll. Mae llawr yr hen addoldy wedi ei wneyd yn dy annedd y naill ran, a'r rhan arall yn lle hardd, lle yr ymgynull cymdeithas y bobl ieuainc i ddarllen; mae ganddynt lyfr-gell wych at eu gwasanaeth, ac yno yr ymgynullant yn nosweithiol i'w reading-room. Mae yr hen ysgoldy a'r ystabl wedi eu troi yn dai annedd, ac felly mae traul o amryw ugeiniau o bunau wedi myned at bob peth yn ysbaid y saith mlynedd ar hugain diweddaf, eto nid oes neb yn grwgnach. Gallwn weled fod achos Duw yn y lle uchod wedi cael ei roddi ar y fath sefyllfa, ac yn y fath fodd, ag y gellir dysgwyl llwyddiant arno yn y blynyddau dyfodol—"Ond os yr Arglwydd nid adeilada y ty, ofer y llafuria ei adeiladwyr;" ac nid adeilada'r Arglwydd 'mo hono, os na lafuria ei adeiladwyr hefyd. O barth i eglwys y Pantteg, nid yw o oedran ag y gall fod wedi enwogi ei hun ag amryw hynodion; er hyny, y mae wedi cael y fraint o roesawi y gymanfa bedair-sirol, ac amryw gyfarfodydd mawrion eraill; mae wedi cael yr enw mawr o fod yn cadw undeb yr Ysbryd yn nghwlwm tangnefedd; mae gyda'r blaenaf o ran ei llais o blaid santeiddio dydd Duw, ac o blaid Dirwest, ac y mae y rhan fwyaf o'i blaenoriaid yn Ddirwestwyr da; ac mae ynddi lawer o ymdrech gyda'r canu cerddgar a soniarus. Rhenir llafur yr eglwys i bedwar dosbarth er cynal cyfarfodydd gweddio, ysgolion Sabothol, a chyfeillachau crefyddol. Dymunaf i Haul mawr y Cyfiawnder drigo uwchben y lle hwn hyd nes y machludo haul y byd yma, a bendith bryniau tragywyddoldeb a ddisgyno ar y rhai fyddo yn addoli yma hyd nes cael llwch ac esgyrn fy anwyl ffryndiau o'r gladdfa, ac yna rhoed ef y lle i dân, os hyny fydd da yn ei olwg." Ymddengys oddiwrth yr hanes blaenorol, mai yn hytrach yn groes i feddwl Mr. Davies o'r Alltwen yr adeiladwyd capel y Pantteg. Yr oedd gwrthwynebiad i helaethu terfynau yr achos yn cael ei ddangos gan y rhan fwyaf o hen weinidogion yr oesau o'r blaen, am y tybient, fel y mae lle i gasglu, fod cerdded ffordd bell i le o addoliad yn brawf nodedig o rym cariad a sel grefyddol. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> nedt6mfv4a03afnh9nuyvxhrwocprvs 169128 169127 2026-08-06T21:18:53Z AlwynapHuw 1710 169128 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>eglwys i ganoedd, a meddyliwyd am gymuno ar y ''gallery''—helaethwyd peth ar hono, gan fwriadu helaethu y ty. Wedi hir siarad ac ymgynghori, daethom i benderfyniad i adeiladu ty newydd, a gadael yr hen i sefyll er cynal addoliad, a'i droi at ddybenion eraill wedi hyny. Yn y flwyddyn 1841, adeiladwyd ty eang, hardd, a chadarn, yn mesur 52 wrth 36 o droedfeddi drosto. Mae iddo oriel helaeth, 61 o gorau ar y llawr, 2 ddrws, a 14 o ffenestri. Costiodd yr adeilad hwn ynghyd a'r mur a'r ''palisade'' sydd o'i flaen, yn agos i £600, y rhai a gasglwyd oll yn ol ystyr flaenaf yr Egwyddor Wirfoddol; oblegid ni fuwyd gymaint a cherdded yr ardal-dim ond siarad o'r pwlpud a thano—ni orfodwyd neb mewn dim, ond rhydd ac ewyllysgar offrymau i'r Arglwydd. Talwyd yr holl draul mewn ysbaid chwech mlynedd, ac y mae heddyw yn rhydd, heb geiniog o ddyled du arno. Yn 1846, rhoddwyd llofft ar yr hen addoldy er cadw ysgol ynddo, ac mae wedi ei gyfleu yn ysgoldy eang ac ardderchog heddyw, ac un Mr. Williams, o Ysgol Normalaidd Aberhonddu, yn addysgu o gylch cant o blant yn ngwahanol ranau dysgeidiaeth. Mae'r Ysgol Frytanaidd yma yn gwbl yn llaw eglwys y Pantteg, heb un blaid arall yn cynorthwyo, na dim grant gan neb iddi. Mae iddi drysorydd, ysgrifenydd, a phwyllgor o aelodau y Pantteg, ac eiddo yr eglwys yw y llyfrau oll. Mae llawr yr hen addoldy wedi ei wneyd yn dy annedd y naill ran, a'r rhan arall yn lle hardd, lle yr ymgynull cymdeithas y bobl ieuainc i ddarllen; mae ganddynt lyfr-gell wych at eu gwasanaeth, ac yno yr ymgynullant yn nosweithiol i'w ''reading-room''. Mae yr hen ysgoldy a'r ystabl wedi eu troi yn dai annedd, ac felly mae traul o amryw ugeiniau o bunau wedi myned at bob peth yn ysbaid y saith mlynedd ar hugain diweddaf, eto nid oes neb yn grwgnach. Gallwn weled fod achos Duw yn y lle uchod wedi cael ei roddi ar y fath sefyllfa, ac yn y fath fodd, ag y gellir dysgwyl llwyddiant arno yn y blynyddau dyfodol—"Ond os yr Arglwydd nid adeilada y ty, ofer y llafuria ei adeiladwyr;" ac nid adeilada'r Arglwydd 'mo hono, os na lafuria ei adeiladwyr hefyd. O barth i eglwys y Pantteg, nid yw o oedran ag y gall fod wedi enwogi ei hun ag amryw hynodion; er hyny, y mae wedi cael y fraint o roesawi y gymanfa bedair-sirol, ac amryw gyfarfodydd mawrion eraill; mae wedi cael yr enw mawr o fod yn cadw undeb yr Ysbryd yn nghwlwm tangnefedd; mae gyda'r blaenaf o ran ei llais o blaid santeiddio dydd Duw, ac o blaid Dirwest, ac y mae y rhan fwyaf o'i blaenoriaid yn Ddirwestwyr da; ac mae ynddi lawer o ymdrech gyda'r canu cerddgar a soniarus. Rhenir llafur yr eglwys i bedwar dosbarth er cynal cyfarfodydd gweddio, ysgolion Sabothol, a chyfeillachau crefyddol. Dymunaf i Haul mawr y Cyfiawnder drigo uwchben y lle hwn hyd nes y machludo haul y byd yma, a bendith bryniau tragywyddoldeb a ddisgyno ar y rhai fyddo yn addoli yma hyd nes cael llwch ac esgyrn fy anwyl ffryndiau o'r gladdfa, ac yna rhoed ef y lle i dân, os hyny fydd da yn ei olwg." Ymddengys oddiwrth yr hanes blaenorol, mai yn hytrach yn groes i feddwl Mr. Davies o'r Alltwen yr adeiladwyd capel y Pantteg. Yr oedd gwrthwynebiad i helaethu terfynau yr achos yn cael ei ddangos gan y rhan fwyaf o hen weinidogion yr oesau o'r blaen, am y tybient, fel y mae lle i gasglu, fod cerdded ffordd bell i le o addoliad yn brawf nodedig o rym cariad a sel grefyddol. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> javuz4l1u66vezjg9ao0hlruygxj854 104 68322 169133 136634 2026-08-06T21:43:08Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169133 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ymddengys mai ei gân ar Dduwdod ac Aberth Crist, yr hon a gyfansoddodd i wrthwynebu y Dwyfundodiaid, fel ei gelwid hwynt, yw y ragoraf o'i eiddo; ac y mae yn gyfansoddiad rhagorol fel y dengys y difyniadau a ganlyn: {{center block| <poem> "Rhyw fyrdd a mwy na hyny, 'does neb all ddyweyd pa faint, Yw haeddiant Crist yn drymach na phechod pawb o'r saint; Pe buasai yn yr arfaeth i fyn'd i uffern dân, Fe olch'sai'r holl gythreuliaid i gyd yn berffaith lan. Er cwrdd a geiriau newydd i roddi ei glod i ma's, Ac uno'r holl angylion ac etifeddion gras; Heb enwi dim ond unpeth ar unwaith yn y gân, Hyd eithaf tragywyddoldeb, ddaw glod e' byth yn mlaen Pe b'ai angylion nefoedd bob un yn myn'd yn fil, Ac ennill rhyw fyrddiynau bob munyd wrth ei sgil, I roddi ei glod ef allan am farw ar y pren, Hyd eithaf tragywyddoldeb, ddo'i dim o'r gwaith i ben. 'T'ai sant am bob glaswelltyn sydd ar y ddaear lawr, A myrdd am bob tywodyn sydd yn y moroedd mawr; Tafodau gan y rhai'ny fwy na rhifedi'r dail, Rhy fach i ddyweyd y mawredd sy'n haeddiant Adda'r ail. 'T'ai un o'r côr angylaidd yn d'od o'r nef i lawr, I rifo llwch y ddaear a gwlith y boren wawr, Fe allai wneuthur hyny mewn 'chydig iawn o bryd, Dyweyd haner haeddiant Iesu nis gall y côr i gyd." </poem> }} <br> Mae yn brofedigaeth i ni fyned yn mlaen, ond byddai hyny yn annghydweddol a'n hamcan; ond gall y neb a ewyllysio weled y gân yn gyflawn yn y Beirniad, Cyf. IV., tu dal. 218. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y GURNOS.}}}} Saif y capel hwn ar derfyn dwyreiniol plwyf Llanguwg, ac yn ymyl Gorsaf Ystalyfera, ar y Swansea Vale Railway. Yr oedd aelodau perthynol i Gwmllynfell, Godrerhos, a'r Alltwen yn preswylio yn yr ardal hon er's amryw oesau, ac yn arfer cynal cyfarfodydd gweddio o dŷ i dŷ. Pan ffurfiwyd eglwys yn y Pantteg ymunasant a'r achos yno, ond parhasant i gynal cyfarfodydd gweddio yn yr ardal fel o'r blaen, a "Changen y Gurnos" y gelwid hwy gan eglwys y Pantteg. Yn 1839, adeiladodd y Wesleyaid gapel bychan yma, ond ni fu fawr lewyrch ar eu hachos, ac yn 1856, hysbysodd y gynnadledd ei fod ar werth. Pan glywodd eglwys y Pantteg hyny, rhoddasant awdurdod i'w gweinidog, Mr. Griffiths, o'r Alltwen, i'w brynu, a phrynodd ef. Yn 1857, corpholwyd "Cangen y Gurnos" yn eglwys Annibynol. Bu Mr. Griffiths yn gofalu am yr eglwys ieuangc am rai misoedd nes gosod pob peth mewn trefn. Yna anogodd hwynt i edrych allan am weinidog iddynt eu hunain. Penderfynasant yn unfrydol i roddi galwad i'w hen gymydog Mr. Benjamin Thomas, gweinidog yr eglwys Gymreig yn Walker, ger Newcastle-on-Tyne. Cynaliwyd cyfarfod sefydliad Mr. Thomas yma Sul a Llun y Sulgwyn, 1858, pryd y cymerwyd rhan yn y gwasanaeth gan Meistri Rees, Ystrad; Griffiths, Alltwen; Pryse, Cwmllynfell; Jones, Treforis; Davies, Treforis; Lewis, <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> joam54la99fcbwtcfyvgx46l8ycnokj 104 68323 169145 136635 2026-08-06T23:49:09Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169145 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Abraham Tibbot yma rywbryd wedi y flwyddyn 1792, canys dyna y flwyddyn yr ymadawodd a Llanuwchllyn. Bu Mr. Tibbot yma yn cadw ysgol ddyddiol, ac yn pregethu yn y ty bychan. Mae hen ŵr o'r enw William Hopkin yn aelod yn awr yn Llangynwyd, yr hwn pan yn blentyn a fu yn yr ysgol gyda Mr. Tibbot.<ref>Llythyr Mr. R. Morgan, Aberafan.</ref> Oblegid rhyw gamymddygiad o'i eiddo, bu raid i'r eglwys ddiarddel Rhys Howells, ac o ddial arni am hyny trodd yntau yr achos allan o'r Graigfach, a chauodd y drws yn erbyn yr ysgol ddyddiol. Cymerodd Mr. Tibbot drwydded ar ystafell cymdeithas ddyngarol hen dafarn Llangynwyd. Ni bu Mr. Tibbot yma yn hir, canys dychwelodd i'r gogledd, ac ymsefydlodd yn sir Fon, ac yr oedd yno yn y flwyddyn 1794. Bu yr eglwys yn ymgynnull yn yr ystafell yma hyd nes yr adeiladwyd y capel. Cafwyd tir ar brydles gan Mr. Elias Jenkins, cyfreithiwr, o Gastellnedd. Dyddiad y weithred yw Ionawr 10fed, 1799, a'r ymddiriedolwyr oeddynt, Rowland Griffith, Cwmcerwyn; Evan Jenkins, Cwmtrisant; Griffith Powell, Corwgfechan; Thomas Richard, Rhiwlech, a Morgan Powell, Gilfachganol. Coffeir hefyd am enwau Christopher Thomas, Ty'nyrheol; Joan Powell, Gilfach; Pegi, Cwmdu, a Catherine Mathew, Tanywaun, fel rhai o ffyddloniaid yr achos yma ar y pryd. Agorwyd y capel, yr hwn a alwyd yn Bethesda, cyn diwedd y flwyddyn 1799, yn mesur deg-troedfedd-ar-hugain wrth ddeunaw; ac yn mysg eraill, ar ei agoriad, pregethwyd gan Meistri D. Davies, Sardis, a D. Davies, Abertawy. Bu un Mr. Walter Edwards, yn cyrchu yma i bregethu yn lled gyson wedi ymadawiad Mr. Tibbot, ond nis gwyddom a urddwyd ef a'i peidio. Ymfudodd i America, lle y bu farw cyn hir. Yn y flwyddyn 1800, rhoddwyd galwad i Mr. Methuselah Jones, ac urddwyd ef i fod yn weinidog i'r eglwys yma, ac eglwys y Cymer. Llafuriodd Mr. Jones yma am wyth mlynedd, hyd nes y derbyniodd alwad gan gynnulleidfa fechan yn Merthyr Tydfil, ac y symudodd yno yn y flwyddyn 1808. Yn mhen amser wedi ymadawiad Mr. M. Jones, rhoddwyd galwad i Mr. William Beynon, yr hwn a fu yma dros lawer o flynyddoedd, ond oblegid ryw amgylchiadau darfu ei gysylltiad a'r eglwys tua'r flwyddyn 1828, ac ni bu un eglwys mwyach dan ei ofal, ond ymaelododd yn Brynmenyn dan ofal Mr. W. Jones, Penybont. Yn y flwyddyn 1828, derbyniodd Mr. William Morgan alwad gan yr eglwys, ac urddwyd ef yn mis Mawrth y flwyddyn hono, a bu y lle o dan ei ofal hyd y flwyddyn 1863. Bu yr achos yma yn hynod o isel ar un cyfnod yn ysbaid gweinidogaeth Mr. Morgan. Nid edd yma ar un adeg ond un brawd i weddio yn gyhoeddus, sef John Thomas, Bryncarnau, ond cefnogid ef yn wrol gan nifer o ehwiorydd ffyddlon, y rhai oeddynt yn golofnau yr achos. Mae eu henwau yn werth eu croniclo-Jannet Powell, Gilfach; Jannet Jenkins, Pentre; Margeret Thomas, Maescadlawr; Mary Richard, a Catherine Treharne, Ty'nywaun. Llawer gwaith y bu Jannet Powell, Gilfach, yn darllen penod ac yn gweddio ar ddechreu cyfarfod gweddi ar nos Sabboth, a gwnai pawb o'r Heill eu rhan at ddwyn y gwaith yn mlaen; ond cafodd y rhai hyn fu yn "sefyll yn nhy yr Arglwydd y nos" yr hyfrydwch o weled y wawr yn tori. Nadolig 1870, cymerodd Mr. Richard Morgan, Aberafan ofal yr eglwys yma, a chynaliwyd cyfarfodydd ei sefydliad Gorphenaf 5ed a'r 6ed, 1871, ac y mae golwg addawol ar yr achos. Rhifedi yr aelodau yn bresenol ydyw 43. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> 3qphjr1vcipb0kjuktethd6sl89bu09 104 68324 169150 136636 2026-08-07T00:26:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169150 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yn y Groeswen yn y flwyddyn 1843, pryd y penderfynwyd fod ceiniog oddiwrth bob aelod yn eglwysi y sir i gael ei ofyn o hyny allan at gynal cymanfa y sir mewn eglwysi gweiniaid. Yr eglwys hon gafodd y cymorth hwnw gyntaf, ac nid yw wedi anghofio hyny hyd yn hyn. Bu David Jones yn ddiacon yma am rai blynyddau. Mae ei ran farwol yn gorwedd wrth gapel Treoes, lle y bu a'r llaw flaenaf yn nechreuad yr achos. Richard Thomas. Un genedigol o'r ardal hon ydoedd, a bu yn amaethwr yn y gymydogaeth am amryw flynyddau. Yr oedd yn un o'r Annibynwyr hynaf yn yr ardal. Cafodd ef a'i weddw, yr hon sydd yn fyw yn bresenol ac yn 84 oed, eu derbyn yn aelodau yn Cymer-glyn-corwg, a buont yn garedig iawn yn eu llettygarwch i genhadau Crist pan nad oedd neb arall yn yr ardal i'w derbyn. Yr oedd Richard Thomas yn hen frawd cynes ei ysbryd. Bu yn ddiacon yn yr eglwys hon am rai blynyddau. Bu farw yn bedwar ugain oed. William Thomas, genedigol o ardal Penygraig, sir Gaerfyrddin, a gof wrth ei gelfyddyd. Ymunodd a'r eglwys hon yn amser ei chorpholiad a bu yn aelod ffyddlon ac yn ddiacon am rai blynyddau. Gwnaeth fwy o ddaioni distaw na nemawr neb. William Isaac, genedigol o ardal Llanguwg, a saer wrth ei gelfyddyd. Ymunodd a'r eglwys hon yn y flwyddyn 1847. Bu yn aelod gweithgar, ac yn ysgrifenydd yr eglwys am rai blynyddau. Cafodd ei ddiwedd yn nghyda thri-ar-ddeg eraill mewn pwll glô. James Jones. Derbyniwyd ef yn aelod yn Carmel, ac yr oedd yn un o ddechreuwyr yr achos yma, a pharhaodd mewn cysylltiad a'r eglwys hon hyd ddiwedd y flwyddyn 1870, pan y bu farw. Yr oedd yn Annibynwr selog, ac yn un o'r dynion mwyaf gweithgar a gofalus am achos crefydd yn ei holl ranau. Yr oedd gair da gan bawb iddo, a bydd ei enw yn perarogli yn yr ardal am flynyddau lawer. Codwyd y personau canlynol i bregethu yn yr eglwys hon: '''David Henry.''' Yr oedd yn un o gychwynwyr yr achos. Dechreuodd bregethu yn y flwyddyn 1841. Bu yn yr ysgol yn Llanelli. Urddwyd ef yn Cymer-glyn-corwg, ac y mae yn awr yn Penygroes. '''Thomas Llewellyn'''. Dechreuodd bregethu yn y flwyddyn 1848. Addysgwyd ef yn athrofa Aberhonddu, ac urddwyd ef yn Mountain Ash, lle y mae etto. '''John Davies''', Dechreuodd bregethu yn y flwyddyn 1858. Bu yn athrofa Aberhonddu. Urddwyd ef yn Merthyrcynog, a throdd allan yn anfoesol fel y darfu ei gysylltiad a'r weinidogaeth. '''William Davies'''. Dechreuodd bregethu yn 1858. Addysgwyd ef yn athrofa Aberhonddu. Urddwyd ef yn Gatley, gerllaw Manchester. '''Samuel Lewis'''. Dechreuodd bregethu yr un pryd a'r ddau uchod. Aeth i athrofa Airdale yn 1861, ac urddwyd ef yn 1866 yn Hallaton, swydd Leicester.<ref>Cafwyd y rhan fwyaf o ddefnyddiau yr hanes uchod oddiwrth Mr. Jones, Zoar, Maesteg; a byddai yn dda genym gael defnyddiau mor gyflawn o'r holl eglwysi.</ref> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|SILOH, MAESTEG.}}}} Yn y flwyddyn 1841, codwyd yma gapel bychan gan Mr. William Morgan, a'r eglwys yn Carmel, a'r un flwyddyn ffurfiwyd un-ar-bymtheg o aelodau Carmel yn eglwys ynddo. Gweinyddodd Meistri L. Powell, Caerdydd; D. Griffiths, Castellnedd, a P. Griffiths, Alltwen, yn agoriad<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 93xsdxk0mqhscldk6y6sslq2au3w9la 0 68358 169151 136941 2026-08-07T00:27:32Z AlwynapHuw 1710 169151 wikitext text/x-wiki {{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 (testun cyfansawdd) | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = | next = | notes =I'w lawr lwytho ar gyfer darllenydd e-lyfrau gweler [[Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|John Thomas, Lerpwl}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=1 to=200/> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{PD-old}} [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] [[Categori:Thomas Rees]] [[Categori:John Thomas, Lerpwl]] [[Categori:Llyfrau 1871]] [[Categori:Llyfrau'r 1870au]] [[Categori:Hanes crefydd yng Nghymru]] [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru]] [[Categori:Testunau cyfansawdd]] i8u2cjsynvupoglucffgoqepo8aqbi7 2 77518 169090 168245 2026-08-06T19:56:28Z AlwynapHuw 1710 169090 wikitext text/x-wiki {{header | title =Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2026 | author = | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2025]] | next = [[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau 2027]] | notes = Llyfrau a gyhoeddwyd gan Alwyn ap Huw ar Wicidestun yn 2026 }} {{c|[[Defnyddiwr:AlwynapHuw/Llyfrau]]}} #[[O Drum i Draeth|O Drum i Draeth gan Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] #[[Cyfrinach yr Aelwyd|Cyfrinach yr Aelwyd gan William Rees (Gwilym Hiraethog)]] #[[Caniadau Elfed|Caniadau Elfed gan Howell Elvet Lewis (Elfed)]] #[[Llyfr Darllen ac Ysgrifennu|Llyfr Darllen ac Ysgrifennu gan John Lloyd]] #[[Geiriau Credadun|Geiriau Credadun gan Félicité de La Mennais]] #[[Drama Enoc Huws|Drama Enoc Huws gan Thomas Howells, Pentre Rhondda]] #[[Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel|Hunangofiant Rhys Lewis, Gweinidog Bethel gan Daniel Owen]] #[[Gardd Eifion|Gardd Eifion gan Robert ap Gwilym Ddu]] #[[Brenin yr Ellyllon|Brenin yr Ellyllon gan Nicolai Gogol]] #[[Traethodau'r Diwygiad|Traethodau'r Diwygiad gan Martin Luther]] #[[Caniadau Hiraethog|Caniadau Hiraethog gan Gwilym Hiraethog]] #[[Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen|Bywgraffiad y Parch Thos Richard Abergwaen gan Edward Matthews]] #[[Ty Capel y Cwm|Ty Capel y Cwm gan Anthropos]] #[[Bugail y Cwm|Bugail y Cwm gan Anthropos]] #[[Hanes y Ffydd yng Nghymru|Hanes y Ffydd yng Nghymru gan Charles Edwards]] #[[Cymru a'r Gymraeg|Cymru a'r Gymraeg gan E. T. John, Dyfnallt ac Arthen]] #[[Rhwng Gwg a Gwên|Rhwng Gwg a Gwên gan Dafydd Rhys Williams (Index)]] #[[Ystorïau Bohemia|Ystorïau Bohemia cyf T. H. Parry-Williams]] #[[Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy|Gwaith Owen Gruffydd o Lanystumdwy gol O. M. Edwards]] #[[Hanes Plwyf Llanegryn|Hanes Plwyf Llanegryn gan William Davies]] #[[Yr Argyfwng|Yr Argyfwng gan William Ambrose Bebb]] #[[Toriad y Wawr|Toriad y Wawr gan Morris Thomas, Dolwyddelan]] #[[Plant y Goedwig|Plant y Goedwig gan Moelona]] #[[O Gylch Carn Fadrig|O Gylch Carn Fadrig gan John Humphreys (Wmffra Cyfeiliog)]] #[[Gwreichion y Diwygiadau|Gwreichion y Diwygiadau gan Carneddog]] #[[Cofiant David Davies, Bermo|Cofiant David Davies, Bermo gan William Jones, Lerpwl]] #[[Gŵr y Dolau|Gŵr y Dolau gan William Llewelyn Williams]] #[[Y Ddeddf Uno 1536|Y Ddeddf Uno 1536 gol William Ambrose Bebb]] #[[Cerdd Allwyn|Cerdd Allwyn gan Edward Roberts (Iorwerth Glan Aled)]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol II gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I|Gwŷr Enwog Gynt Cyfrol I gan Edward Morgan Humphreys]] #[[Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion|Robert Dafydd, Brynengan ei Hanes a'i Hynodion gan Henry Hughes, Bryncir]] #[[Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill|Geraint ac Enid a Chaniadau Eraill gan J. Machreth Rees]] #[[Clasuron Rhyddiaith Cymru|Clasuron Rhyddiaith Cymru gan Edward Edwards, Aberystwyth]] #[[Diliau Meirion Cyf II|Diliau Meirion Cyf II gan Morris Davies (Meurig Ebrill)]] #[[Rhwng Rhyfeloedd|Rhwng Rhyfeloedd gan E Morgan Humphreys]] #[[Ceulan y Llyn Du|Ceulan y Llyn Du gan E Morgan Humphreys]] #[[Blacmel|Blacmel gan John Pierce]] #[[David Lloyd George (E M Humphreys)|David Lloyd George gan E Morgan Humphreys]] #[[Dychweledigion (Ibsen)|Dychweledigion (Ibsen) cyf gan T Gwynn Jones]] #[[Llen Gwerin Sir Gaernarfon|Llen Gwerin Sir Gaernarfon gan John Jones (Myrddin Fardd)]] #[[Yng Ngwlad y Gwyddel|Yng Ngwlad y Gwyddel gan John Morgan Edwards]] #[[Y Wers Olaf|Y Wers Olaf gan Alphonse Daudet cyf Moelona]] #[[Dal y Lleidr (drama)|Dal y Lleidr (drama) gan Joseph Jenkins]] #[[Tudur Aled (JMJ)|Tudur Aled gan John Morris-Jones]] #[[Dan Lenni'r Nos|Dan Lenni'r Nos gan John Pierce]] #[[Llofrudd yn y Chwarel|Llofrudd yn y Chwarel gan E Morgan Humphreys]] #[[Dyddlyfr 1941|Dyddlyfr 1941 gan W Ambrose Bebb]] 31 Gorffennaf 47 j99475wfx7xf10o6khvkmrd89h41cq2 106 87158 169088 168838 2026-08-06T19:49:47Z AlwynapHuw 1710 169088 proofread-index text/x-wiki {{:MediaWiki:Proofreadpage_index_template |Title=O Drum i Draeth |Author=Eliseus Williams (Eifion Wyn) |Publisher=Gwasg Foyle, Llundain |Year=1929 |Source=djvu |Image=1 |Progress=V |Pages=<pagelist 1=Clawr 2to4=- 5=1 171to173=- 174=Clawr /> |Remarks= }} [[Categori:O Drum i Draeth]] [[Categori:Eliseus Williams (Eifion Wyn)]] [[Categori:Llyfrau 1929]] [[Categori:Barddoniaeth]] [[Categori:PD-old]] [[Categori:Tudalen Indecs]] 9z07i3ec75lyk03z819fez0ywie2bzx 104 87175 169063 169043 2026-08-06T18:50:22Z AlwynapHuw 1710 169063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> [[O Drum i Draeth/Mr. John H. Lloyd, Porthmadog|Mr. John H. Lloyd, Porthmadog]] [[O Drum i Draeth/Mr. Owen Davies, Tremadog|O Barch i'm Hen Ffrind<br>Mr. Owen Davies, Tremadog]] [[O Drum i Draeth/O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams|O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams,<br>yr Efail Newydd, Llŷn]] [[O Drum i Draeth/I'm Cyfaill Carneddog|Cyflwynedig i'm Cyfaill Carneddog,<br> a'i Briod, ar Farwolaeth eu Mab]] Beddargraffiadau: [[O Drum i Draeth/Cadwaladr Owen Griffith|Cadwaladr Owen Griffith]] [[O Drum i Draeth/Mr. John Griffith, Carneddi|Mr. John Griffith,<br>Carneddi, Nantmor]] [[O Drum i Draeth/Goronwy Wyn|Goronwy Wyn,<br>Baban Bach Mr. a Mrs. Eliasar Jones, <br>Bryn-Tirion, Beddgelert]] [[O Drum i Draeth/Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones|Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones,<br>Bryn'rodyn, Llan, Ffestiniog]] [[O Drum i Draeth/Mr. David Humphrey Williams|Mr. David Humphrey Williams,<br>mab Mr. a Mrs. D. Williams,<br>Cwmbowydd Rd., Blaenau Ffestiniog]] [[O Drum i Draeth/Ar Feddgist Dafydd Williams, Pensingrug|Ar Feddgist Dafydd Williams,<br>Pensingrug, ym Mynwent Capel Helyg.]] [[O Drum i Draeth/Y Parch. J. Davies, Llithfaen|Y Parch. J. Davies, Llithfaen]] [[O Drum i Draeth/Un Hoffus|Un Hoffus]] [[O Drum i Draeth/Hen Longwr|Hen Longwr]] [[O Drum i Draeth/Gŵr Da|Gŵr Da]] [[O Drum i Draeth/Gwraig Dda|Gwraig Dda]] [[O Drum i Draeth/Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa|Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa]] [[O Drum i Draeth/Ateb Eifion Wyn i Englynion trallodus Cennin|Ateb Eifion Wyn<br>i Englynion trallodus Cennin]] III. HIR-A-THODDEIDIAU [[O Drum i Draeth/Y Corwynt|Y Corwynt]] [[O Drum i Draeth/Y Goleudy|Y Goleudy]] [[O Drum i Draeth/Y Rhaeadr|Y Rhaeadr]] [[O Drum i Draeth/Angor|Angor]] [[O Drum i Draeth/Mis Gorffennaf|Mis Gorffennaf]] [[O Drum i Draeth/Syr Hugh Owen|Syr Hugh Owen]] [[O Drum i Draeth/Stephen Evans|Stephen Evans]] [[O Drum i Draeth/Syr Lewis Morris|Syr Lewis Morris]] [[O Drum i Draeth/W. Cadwaladr Davies|W. Cadwaladr Davies]] [[O Drum i Draeth/John Griffith (Y Gohebydd)|John Griffith ("Y Gohebydd")]] [[O Drum i Draeth/John Ambrose Lloyd|John Ambrose Lloyd]] [[O Drum i Draeth/Syr Henry Jones|Syr Henry Jones]] [[O Drum i Draeth/Mabon|Mabon]] [[O Drum i Draeth/Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] [[O Drum i Draeth/Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] [[O Drum i Draeth/Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn (2)|Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Llawdden|Llawdden]] [[O Drum i Draeth/Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] [[O Drum i Draeth/Diweddar Mr. Joseph Jones|Beddargraff i'r Diweddar Mr. Joseph Jones]] [[O Drum i Draeth/Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] [[O Drum i Draeth/Morris W Griffith|Mr. Morris W. Griffith,<br>Bryn Ffynnon, Nantmor]] [[O Drum i Draeth/Beddargraff Mr. John Williams, Pwllheli|Beddargraff Mr. John Williams, Pwllheli]] [[O Drum i Draeth/Mr. Fred Buckingham, Tremadog|Mr. Fred Buckingham, Tremadog]] IV. CYWYDDAU [[O Drum i Draeth/Yr Afon|Yr Afon]] [[O Drum i Draeth/Y Dymestl|"Y Dymestl"]] [[O Drum i Draeth/Eryri|Eryri]] [[O Drum i Draeth/Myfyrdod|Myfyrdod]] [[O Drum i Draeth/Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] :(a) Gofyn am Dŷ :(b) Yr Ateb V. AWDLAU [[O Drum i Draeth/Y Bugail|Y Bugail]] [[O Drum i Draeth/Y Merthyr|Y Merthyr]] [[O Drum i Draeth/Owain Glyndŵr|Owain Glyndŵr]] </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> on3mnp75ryl6zxbuslmtnwrs1bzja6x 169064 169063 2026-08-06T18:53:38Z AlwynapHuw 1710 169064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> [[O Drum i Draeth/Mr. John H. Lloyd, Porthmadog|Mr. John H. Lloyd, Porthmadog]] [[O Drum i Draeth/Mr. Owen Davies, Tremadog|O Barch i'm Hen Ffrind<br>Mr. Owen Davies, Tremadog]] [[O Drum i Draeth/O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams|O Gydymdeimlad â Mr. W. John Williams,<br>yr Efail Newydd, Llŷn]] [[O Drum i Draeth/I'm Cyfaill Carneddog|Cyflwynedig i'm Cyfaill Carneddog,<br> a'i Briod, ar Farwolaeth eu Mab]] Beddargraffiadau: [[O Drum i Draeth/Cadwaladr Owen Griffith|Cadwaladr Owen Griffith]] [[O Drum i Draeth/Mr. John Griffith, Carneddi|Mr. John Griffith,<br>Carneddi, Nantmor]] [[O Drum i Draeth/Goronwy Wyn|Goronwy Wyn,<br>Baban Bach Mr. a Mrs. Eliasar Jones, <br>Bryn-Tirion, Beddgelert]] [[O Drum i Draeth/Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones|Ieuan, mab Mr. a Mrs. Evan Jones,<br>Bryn'rodyn, Llan, Ffestiniog]] [[O Drum i Draeth/Mr. David Humphrey Williams|Mr. David Humphrey Williams,<br>mab Mr. a Mrs. D. Williams,<br>Cwmbowydd Rd., Blaenau Ffestiniog]] [[O Drum i Draeth/Ar Feddgist Dafydd Williams, Pensingrug|Ar Feddgist Dafydd Williams,<br>Pensingrug, ym Mynwent Capel Helyg.]] [[O Drum i Draeth/Y Parch. J. Davies, Llithfaen|Y Parch. J. Davies, Llithfaen]] [[O Drum i Draeth/Un Hoffus|Un Hoffus]] [[O Drum i Draeth/Hen Longwr|Hen Longwr]] [[O Drum i Draeth/Gŵr Da|Gŵr Da]] [[O Drum i Draeth/Gwraig Dda|Gwraig Dda]] [[O Drum i Draeth/Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa|Gŵr a Gwraig ym Mynwent Penmorfa]] [[O Drum i Draeth/Ateb Eifion Wyn i Englynion trallodus Cennin|Ateb Eifion Wyn<br>i Englynion trallodus Cennin]] III. HIR-A-THODDEIDIAU [[O Drum i Draeth/Y Corwynt|Y Corwynt]] [[O Drum i Draeth/Y Goleudy|Y Goleudy]] [[O Drum i Draeth/Y Rhaeadr|Y Rhaeadr]] [[O Drum i Draeth/Angor|Angor]] [[O Drum i Draeth/Mis Gorffennaf|Mis Gorffennaf]] [[O Drum i Draeth/Syr Hugh Owen|Syr Hugh Owen]] [[O Drum i Draeth/Stephen Evans|Stephen Evans]] [[O Drum i Draeth/Syr Lewis Morris|Syr Lewis Morris]] [[O Drum i Draeth/W. Cadwaladr Davies|W. Cadwaladr Davies]] [[O Drum i Draeth/John Griffith (Y Gohebydd)|John Griffith ("Y Gohebydd")]] [[O Drum i Draeth/John Ambrose Lloyd|John Ambrose Lloyd]] [[O Drum i Draeth/Syr Henry Jones|Syr Henry Jones]] [[O Drum i Draeth/Mabon|Mabon]] [[O Drum i Draeth/Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] [[O Drum i Draeth/Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] [[O Drum i Draeth/Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] [[O Drum i Draeth/Watcyn Wyn (2)|Watcyn Wyn]] [[O Drum i Draeth/Llawdden|Llawdden]] [[O Drum i Draeth/Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] [[O Drum i Draeth/Diweddar Mr. Joseph Jones|Beddargraff i'r Diweddar Mr. Joseph Jones]] [[O Drum i Draeth/Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] [[O Drum i Draeth/Morris W Griffith|Mr. Morris W. Griffith,<br>Bryn Ffynnon, Nantmor]] [[O Drum i Draeth/John Williams, Pwllheli|Beddargraff Mr. John Williams, Pwllheli]] [[O Drum i Draeth/Fred Buckingham, Tremadog|Mr. Fred Buckingham, Tremadog]] IV. CYWYDDAU [[O Drum i Draeth/Yr Afon|Yr Afon]] [[O Drum i Draeth/Y Dymestl|"Y Dymestl"]] [[O Drum i Draeth/Eryri|Eryri]] [[O Drum i Draeth/Myfyrdod|Myfyrdod]] [[O Drum i Draeth/Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] :(a) Gofyn am Dŷ :(b) Yr Ateb V. AWDLAU [[O Drum i Draeth/Y Bugail|Y Bugail]] [[O Drum i Draeth/Y Merthyr|Y Merthyr]] [[O Drum i Draeth/Owain Glyndŵr|Owain Glyndŵr]] </poem> {{Div end}} <br><noinclude></noinclude> g7qyboed15htu8cgnrneumzlf04nneu 104 87254 169049 169030 2026-08-06T18:01:18Z AlwynapHuw 1710 169049 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Henry Jones (athronydd)}} |} {{c|{{mawr|SYR HENRY JONES}}}} {{center block| <poem> Bu lew i orfod, bu loyw ei yrfa, Hyd i aur binacl ei gadair benna'; Oni ŵyr meistriaid llên ei rymustra? Am ei oreugwaith byd a'i mawryga: Oleudwr dysg, wladwr da,-bu bendith Hael ei athrylith fel gwlith ar Walia. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/> {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|William Abraham (Mabon)}} |} {{c|{{mawr|MABON}}}} {{center block| <poem> Huawdl ac eirias mewn dadl ac araith Oedd Mabon—delwedd meibion ei dalaith: Carai uchelwyl annwyl ein heniaith, A'i threfn a wyddai: gwnâi'i thorf yn oddaith: Nid â o gof ei deg waith,-angerddol Enaid gwerinol llawn nwyd gwronwaith. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> p8e8amxg8zp5t67hamlfgoh8nqjn036 104 87256 169044 168616 2026-08-06T11:59:06Z AlwynapHuw 1710 169044 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Joseph Parry)}} |} {{c|{{mawr|DR. PARRY<br>}}(Pencerdd America)}} {{center block| <poem> Yn nhref ei Goleg, dan lawryf Gwalia, Crëydd awenawg, a Phencerdd huna: Hoff Ddoctor gwiwffydd—cedwir ei goffa Ymysg emynfeirdd, ym maes cymanfa: Huawdl Gelt! clod cenedl ga;—yn dynfaen, Erys ei feddfaen tra saif y Wyddfa. 1905. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> ievtl2urzptz4o1ki9swnlc86dlswkt 104 87257 169045 168617 2026-08-06T12:02:01Z AlwynapHuw 1710 169045 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Watcyn Wyn)}} |} {{c|{{mawr|WATCYN WYN}}}} {{center block| <poem> {{bwlch|8em}}I Ei garu'r oeddem, Gelt gwir i'w wreiddyn, A gŵr eneiniog a'i eiriau'n ennyn; Mawrhâi iaith aelwyd Cymru a'i thelyn,— O gân byrlymiai,—gwnâi berl o emyn: Enaid hwyl oedd dawn Wat Wyn,—am dano Hiraetha gwenfro,—fardd ffraeth y Gwynfryn. {{bwlch|8em}}II Un gynnar riniwyd gan yr awenau Oedd ef, fu wiwdwr i'n hen ddefodau: Ei natur arab donnai trwy'i eiriau Yn lli o fwynedd hyd ein llwyfannau: Cofir ei hwyl ca'i fawrhau, athro llên A'i lond o awen,—eilun y Deau. {{bwlch|8em}}III Beraidd awenydd heb radd o hunan, Llawn o dirioni a llonder anian; Bwriai li'i afiaith o bob rhyw lwyfan, A'i air direidus a barai drydan: Nid â o gof; gwlad gyfan—ŵyr fawrhau Lleufer ei emau—tra llifo'r Aman. </poem> }} <br><noinclude></noinclude> fatb7l77ocwx4qz1dtjj4vjvktbb1kx 104 87258 169047 168618 2026-08-06T17:52:53Z AlwynapHuw 1710 169047 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|David Howell, (Llawdden))}} |} {{c|{{mawr|LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/> {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|David Roberts (Dewi Ogwen)}} |} {{c|{{mawr|DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 16ag2r1gl27xhmrw4ydu2vghbv2b4lj 169057 169047 2026-08-06T18:20:04Z AlwynapHuw 1710 169057 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|David Howell, (Llawdden)}} |} {{c|{{mawr|LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/> {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|David Roberts (Dewi Ogwen)}} |} {{c|{{mawr|DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd-huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 14cqzdt5698mzabwlkm7jfys2rh9g0f 169058 169057 2026-08-06T18:24:24Z AlwynapHuw 1710 169058 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|David Howell, (Llawdden)}} |} {{c|{{mawr|LLAWDDEN}}}} {{center block| <poem> Carem ei wlatgar lafar ar lwyfan, Ei sylliad eryr, a'i laeswallt arian: I'n hawen bu'n dŵr, i'n henw bu'n darian,- Ŵr diwylliedig o gariad llydan: Oedd eilun torf, oedd lawn tân-Cymroaidd, O fryd gwronaidd, o frawdgar anian. </poem> }} <br> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/> {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|David Roberts (Dewi Ogwen)}} |} {{c|{{mawr|DEWI OGWEN}}}} {{center block| <poem> Hud-ddenwr melys, diddanwr miloedd, Ei atal d'wedyd—huotled ydoedd; Gyda lleddf oslef, rhôi win y nefoedd A manna'i fywyd i'n cymanfaoedd: Gwythi aur drwy'i bregeth oedd-a darllen Rhamantau'i awen a gâr minteioedd. </poem> }} <br> <section end="bbb"/><noinclude></noinclude> 2pr1uzbhpei0n3yyprw26sc63wd5d1r 104 87271 169070 168655 2026-08-06T19:12:41Z AlwynapHuw 1710 169070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> O Ogleddbarth bro Arthur— Hun-drig ein Pendragon pur― Hyd draeth y de wrth y don, Y Traeth Mawr—trothwy Meirion. Hy gedyrn nad ysgydwir, Uthr eu tw—dulathau'r tir! O'u rhodfeydd, ai'r duwiau fu Yn y tir yn eu tyrru? Ai cewri byd cyhyrog Fu yn creu'u colofnau crog Yn eu gorchest ymgyrchol Cynnwrf nwyf canrifau'n ôl? Pa nerthoedd, â gorfloedd gynt, Rôi ymdonnol rym danynt, Gan eu bwrw yn loyw lif O'u llosg, wynllaes, eigionllif? Uwch cwmwl tawch y cymoedd, Un gwyliwr ar dŵr nid oedd, Ond y sêr, i wrando'u si Cynharol cyn eu hoeri! Aeth miloedd a miloedd maith A'u rhamant aruthr ymaith; Collodd Anian oedran nwyd, A'r olosg greigfro welwyd I ogleddfor yn gladdfa,— Yn farw-oer dan fôr o iâ! Oni ŵyr y bannau hyn? Is y creigwellt cwsg cregyn, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> fnshnwzsdu2v4ug1pev3k6p3f0z8m31 104 87272 169071 168656 2026-08-06T19:14:21Z AlwynapHuw 1710 169071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Nad yw yr hil ond ar oer Ynysau'r Pegwn iasoer. Wele binacl y bannau! Gwyddfa Wen ymysg gwyddfâu, Uwch na'r un; a chen yr iâ Ar ei ffin fis Gorffenna'! Unbennes aml-gyfnesaif, Mor ddi-syfl mewn mawredd saif Eto'r un, lle gynt yr oedd, A'i hystlys i'r tymhestloedd. Gwrid y wawr ar gread wêl Edrychwr o'i dôr uchel. Fel paith disglair, i waered, Mae eurwawr li'r môr ar led, A'i su fyth gylch Ynys Fôn A'i chwaer harddach Iwerddon; A gwrym ynys gwŷr Manaw I'w weld o'r llif fel cledr llaw Ar gwr y llithrig orwel, Ar eddi môr—ardd y mêl. O'r aig trof dros frig y trai, Dros Fôn ar draws y Fenai, I edrych ar raeadrog Erwau crwn, a llwybrau crog Goror rhwysg—Eryri'i hun, A'i llaeslwm "feib" lluoslun. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> m2h7a648772527f7jqq2y1fl74ybep9 104 87274 169072 168658 2026-08-06T19:15:55Z AlwynapHuw 1710 169072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ac ymlaen, fel cwmwl ôd. Ar seibiant, dacw'r Siabod; Ei deri gwedi'i gadael, A'r gwŷdd ir a guddiai'i hael; Hithau'n noeth ym mhorth y ne' Yn rhynllyd yn yr unlle! Ni fyn bardd well nef na bod Yn si ebyr Moel Siabod. Ond tylwyth eto welaf, Henuriaid gylch fy nhroed gaf,— Balch reng, a ''Bylchau'' rhyng'ynt, Geillt rhuadwy gwy a gwynt! O gyrraedd twf gwyrdd y tir, Y ddwy lwydaidd Elidir O'r un nant gyfodant, fel Rhyw ddwy-chwaer o radd uchel; A'r drych llwm ynghlwm yng nghlir Ariandon y dyffryndir. Saif gwyrgam furddun Rhamant Fel porthor yn nôr y nant; Y Castell, ac ôl cystudd Ei fawr oed ar ei glaf rudd: O'i swyn nid oes onid darn— Cwympiedig yw camp Padarn. Yn nes i'r de, yn su'r don, Ceir oerfur Pen Caer Arfon, Fel lluwch y canrifau llwyd, </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 7n90w33nrawvnqkfqmd64qvn7amq2k0 104 87275 169073 168659 2026-08-06T19:16:56Z AlwynapHuw 1710 169073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Neu fawreddog gyn-freuddwyd A eilw'n ôl ofwyol nerth Amserau gormes Iorwerth. Gwyredig gaerau ydynt Heddiw'r ddau—teganau'r gwynt, Yma ymysg trumiau mawr Y Wyddfa a'r Mynyddfawr! O, uchder iach daear hen Aelwyd duwiau Gwlad Awen. Odditanodd tywynna Llynnau hud rhwng llwyni ha', Yn eu cwsg: ffynhonnau cêl, Finteioedd glasddwfn, tawel; Mewn bro ddi-sathr llathr eu lli, Fererid gwddf Eryri. Rhwng cribau mynyddau'r nyf, Tlos yw Gwynant las gennyf; Natur noeth wisg ddau tu'r nant Ag irwŷdd ac ag ariant. Yna, ger y Morfa maith Fu dan orlifiad unwaith, Mae'r Cnicht syn, a'r Moelwyn Mawr Llwyd-wegil, ar ddull deugawr O'r un drem, ac o'r un dras, A Mynydd y Gymwynas. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 8gr0g1m401zht4m0lfg2hu3n3bsq9z1 104 87278 169075 168663 2026-08-06T19:21:14Z AlwynapHuw 1710 169075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|MYFYRDOD}}<br>''"It is the book God is always writing at one end and blotting out at the other. It is made of thoughts, not words."—GEORGE MACDONALD.''}} {{Center block/s}} <poem> {{bwlch|6em}}I Neilltuaf i'm hystafell— Pob myfyrgar gâr ei gell; Gâr oriau'r segur-aros, Tan asur nawn, tan sêr nos, Heb gymundeb gwyneb gŵr, Yn fewnol ymofynnwr. Uwch synnwyr ni chais annoeth— Myfyrdod yw defod doeth: Gŵyr efe, mewn cysegr-fan, Werth ennyd wrtho'i hunan. Nid yw'n unig dan nennawr― Iddo'i hun y try'n foddhawr: Hud ysbeidiau saib edwyn, Meddwl ac adfeddwl fyn Egwyl daer, dan ddirgel do, A'r meddwl dry'n rym iddo. Nid doeth na chadwo weithiau Ei hun ynghudd, a'i dŷ 'nghau; Rhyw newydd wyrth gyfrin ddaw Yn y dwyster dwfn, distaw. {{bwlch|6em}}II Mewn myfyrdod gwybod ga Y meddwl ymawydda; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> dz9l3ct2hztsytzcbce44etltkv30zu 104 87279 169076 168664 2026-08-06T19:22:14Z AlwynapHuw 1710 169076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Ni bu wybod heb aberth— Trwy daerni'r enillir nerth. Myfyrdod, i 'mod y medd Ryw ddôr gul drwy'i ddirgeledd; I ystyr bod, ddwyster byw, Mynediad i mewn ydyw. Cyn agorir oedi raid Ar hiniog cysegr enaid, Mewn myfyr, mewn ymofyn— Onid felly deffry dyn? Ar wyneb pob gwirionedd, Llathru a thywyllu'i wedd Y mae llen fel cwmwl llosg, A deall sydd i'w diosg: Gan mor ddirgel, ni wêl neb Oleuni'r mewnol wyneb, Nes ei fynd drwy'r llen denau Iddo'i hun, "a hi'n dyddhau." {{bwlch|6em}}III Ni fyfyriaf oferedd: Gwae yr hwn a lygro'i hedd A nos-fyfyrion isel— Yn llaid y gwyll Duw a i gwêl! Ac edliw bryd anniwair Wna lliw dydd ac anllad air. Ni chêl wyneb neb yn hir, Oferedd a fyfyrir; O wyniau mud, yn y man, Yr ellyll a dyr allan. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 7e70bnrdvcispfn3vuv00x8dnqvldkb 104 87290 169079 168848 2026-08-06T19:29:13Z AlwynapHuw 1710 169079 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Y BUGAIL}}}} {{Center block/s}} <poem> Canu i fonedd, ar fedd eu gwleddoedd, Bu'r hen awenau, yn nhai brenhinoedd; Canu i ryfel a glew canrifoedd, A chanu gweniaith yng nghrechwen gwinoedd A chlyw rhwysg—uchelwyr oedd—eu duwiau, Yn nhywyll oesau defion y Llysoedd. Ni roddai'r henfeirdd rhinfawr—fawrygiad, ::O dan frigog nennawr, :I'r gŵr a'r aelwyd lwydwawr, :Wynned moes ei enaid mawr. ::Am wehelyth ymholynt, ::A gwaed gwell fawrygid gynt― ::Gwaed eneiniog dynionach ::Heb haeddiant ond haeddiant ach. Ond oes well ar ganiad sydd,—daeth honno ::A doethineb newydd :Un-wyneb. Cân awenydd :Wirionedd aur newydd ddydd. Am ogoniant amgenach—y myn sôn, ::Geir mewn seml gyfathrach; :Gwêl fawrddyn mewn bwthyn bach, :Yntau'n wron—tynerach. Try foesau'r cartref isel—haeddiannol ::Yn farddoniaeth dawel; :A hud byw mewn purdeb wêl, :Nad echwyn o waed uchel. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> afiheq56psbapkfufr4peir9qio5p40 104 87295 169080 168854 2026-08-06T19:32:50Z AlwynapHuw 1710 169080 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Wedi'i offrwm nos, deffry,—a'i wyneb ::Yn llonnach; ni thery :Ergyd haul ar frig y tŷ, :A'i gael mewn diog wely. Fab rhyddaf y boreddydd,—ei ofal ::A'i cyfyd o newydd; :Cyn llwydole'r bore bydd :Yn rhodiannwr hyd weunydd. ::Forëed cwyd uchedydd ::O'r rhedyn er derbyn dydd; ::Heibio i'w nyth â chwiban iach ::A rhywun yn foreach. ::Trwy'r wlithog ddôl dyddiol dyr ::Ei wlyb blygeiniol lwybyr; Hawdd dilyn ar werdd dalar—y meillion, Yn nhymor ceinion, ei gamre cynnar. Boreol saib ar ael serth—fwynha ef, ::Yn afiaith ei drafferth :Gynefin; a ni'n ddi-nerth :A diwybod o'i aberth. ::Gan brydlondeb heb ei ail ::Y bywiogir cam bugail; ::Am ei ddefaid medd ofal, ::A her i ddim ei hir ddal. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> j2poz3w31y4khklbni08u09i34w6j4j 104 87296 169081 168855 2026-08-06T19:34:34Z AlwynapHuw 1710 169081 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Wele Ebrill! Hyd lwybrau—af allan ::Yng nghyfeillach blodau: :O, dymor hud—rhaid mawrhau :Ei wybr las a'i berlysiau. Heddiw anian sydd uniaith—ar faenol ::Ac ar fynydd diffaith; :Wynebir fi gan obaith— :Coed y fro mewn siaced fraith. ::Gwyn yw gwiail gan gawod ::Bêr o fyrr, gan buraf ôd; ::Ysgafn gawod ôd yr ha' ::Yn yr haul ni feiriola. ::Ac o lawer maes clywaf ::Gri i mi'n awgrymu haf; ::Cri ieuanc ŵyn caruaidd, ::Yn dweud pryd gwendid y praidd. O glywed hwn, bugail da—feddiennir ::Gan foddineb; yna, :A harddwch allan cerdda— :Byr gwsg yn ei herber ga. Heibio rhodia'n ei bryder—i gaeau ::Gwewyr a chyfyngder; ::Cyweiria'n y borfa bêr ::Welyau i fyllt lawer. Medd ofal am ei ddefaid,—a'u hing oll ::Sydd yng ngŵydd ei lygaid; </poem><noinclude>{{Div end}}</noinclude> j0pzpsrp2dxmreki6qr9w5ryjhlzawr 104 87301 169082 168860 2026-08-06T19:36:39Z AlwynapHuw 1710 169082 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Dyna ei anian, ac nid yw'n unig,— Dyry cariad dafodau i'r cerrig: Na ddeued troed ffordd y trig,—diwahân Yw'r wybr lydan a'i herber wledig. ::::Sanctaidd iddo ::::Ydyw'r hollfro; ::Onid yno ei dihunwyd? ::::Cenfydd berthi ::::Eto'n llosgi ::Newydd wersi. Ai'n ddiarswyd? Natur wên mewn tirioni—arno fel ::Ar un fo hoff ganddi; :Bywiol wyneb i'w lonni ::Yn y cyhudd ddatgudd hi. Ym mhob man, mab ei mynwes—yw'm harwr, ::Trwy dymhorau'i hanes; :Pwy i'w chyfrin noethni'n nes― :Oni chaiff win ei chyffes? O lewder wrthi sieryd,—a hola ::I'w dirgelaf fywyd; :Fel bardd, ni all cythrwfl byd :A'i ryddiaith ei gyrhaeddyd. Ger y mud awgrymiadau,—hwyr a gwawr ::Geir o gylch ei lwybrau, :Fe ddêl drachefn feddyliau :O newydd swyn i'w ddwysáu. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> o16hqccmrxc9kx1o6ik59dduatk6io2 104 87304 169083 168863 2026-08-06T19:38:47Z AlwynapHuw 1710 169083 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Wedi camwedd byd, cymerth—i Dduw oen ::O'i dda'n offrwm prydferth; :Yn niben oen ei aberth, :Gwyn ei fyd, Duw ganfu werth. Arafwn uwch canrif nes,—yn ei ddydd, Gwylied y meysydd y gwelwyd Moses. ::Yn nhir heddwch a rhyddid, ::Wedi'r taraw â llaw llid, :O glyw y farn bugail fu;—y nefoedd :Ordeiniai'i yrroedd er ei dyneru. ::Onid dwyfol ysgol oedd ::Yr annos hyd ddyffrynnoedd, ::Wnâi o'i fywyd yn fuan ::Wyrth Duw, fel y berth o dân? ::Wedi braint a defawd bro, ::Fe'i galwyd i fugeilio ::Eiddo gwell—minteioedd gwŷr— ::I waredu'n ei frodyr ::Ddiadelloedd Duw allan, ::A rhannu môr yn y man. Ni bu'i lin heb olynydd ar ôl hyn— ::Rhwng corlannau'r meysydd, :'Mhen talm rhodiannai'r Salmydd, :Ym mro hoff y palm a'r hydd. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> k93h8jym5yj10r8nb38eblc8imz16qt 104 87306 169084 168865 2026-08-06T19:40:45Z AlwynapHuw 1710 169084 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> :Y byd o hyd a'u hedwyn, :A'i glod roir i'r gwladwyr hyn. ::Dychwelaf. Pa raid chwilio ::Am fugeilddyn er cyn co'? ::Werinwr pur o haniad, ::Mae ef ynghlwm â fy ngwlad. Gyda'i wyn eiddo'n y grug dinodded, Wyllni a heulwen geill un ei weled; Geir mwy o lewddyn na'r gŵr aml—ludded Yn yr encilion,—Bererin caled,— Câr ei ofal, câr yfed—awyr rydd Gwyrddion fagwyrydd a nef agored. Galonnog fugail annwyl,—pwy i'w waith ::Yn fwy pur, a'i noswyl :Lai'n ei gof? Fel unig ŵyl :Ymsercha'm maes ei orchwyl. Wrtho ei hunan gwna ebyrth yno, Heb yn y golwg neb yn gwylio; Iau ei feunyddwaith sydd ysgafn iddo, Hyd dir y mynydd nid blinder mono: Mwyaf y baich, drymaf bo,—fab gwerin Cywir i'w ruddin, mae'n caru'r eiddo. Oriau dydd ger ei dyddyn,—wele'i braidd ::El â bryd bugeilddyn; :Breuddwydia am braidd wedyn :Oriau'i gwsg tan fore gwyn. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> gej2xm2i12p1nczrwr4t0w3qvwafeai 0 87428 169048 2026-08-06T17:57:42Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../John Ambrose Lloyd|John Ambrose Lloyd]] | next = [[../Mabon|Mabon]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=91 to=91 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Syr Henry Jones}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169048 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../John Ambrose Lloyd|John Ambrose Lloyd]] | next = [[../Mabon|Mabon]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=91 to=91 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Syr Henry Jones}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 943rdlum8r3mxx0i8kf1x3sa2zvkxvx 0 87429 169050 2026-08-06T18:01:45Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Syr Henry Jones|Syr Henry Jones]] | next = [[../Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=91 to=91 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Mabon}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169050 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Syr Henry Jones|Syr Henry Jones]] | next = [[../Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=91 to=91 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Mabon}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 2zhtoe1jod7wu4pe8r9yhz2fp4zck3w 0 87430 169051 2026-08-06T18:06:15Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Mabon|Mabon]] | next = [[../Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=92 to=92 tosection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Arglwydd Rhondda}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169051 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Mabon|Mabon]] | next = [[../Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=92 to=92 tosection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Arglwydd Rhondda}} [[Categori:O Drum i Draeth]] fqcni7a6m8h38sjp30yqwatix1fr3da 169052 169051 2026-08-06T18:07:48Z AlwynapHuw 1710 169052 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Mabon|Mabon]] | next = [[../Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=92 to=92 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Arglwydd Rhondda}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 3u3kovbjs6lpfw1ly96tg1q3otymwzx 0 87431 169053 2026-08-06T18:09:19Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] | next = [[../Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=92 to=92 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Yr Athro Powel}..." 169053 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Arglwydd Rhondda|Arglwydd Rhondda]] | next = [[../Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=92 to=92 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Yr Athro Powel}} [[Categori:O Drum i Draeth]] izklvubhcsf40j6aa5nf7zu68f9urd1 0 87432 169054 2026-08-06T18:13:18Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] | next = [[../Watcyn Wyn (2)|Watcyn Wyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=93 to=93 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dr. Parry (Pencerdd America)}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169054 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Yr Athro Powel|Yr Athro Powel]] | next = [[../Watcyn Wyn (2)|Watcyn Wyn]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=93 to=93 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dr. Parry (Pencerdd America)}} [[Categori:O Drum i Draeth]] fg51cov5ztppq1936xu9ubq29gxgc56 0 87433 169055 2026-08-06T18:15:53Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] | next = [[../Llawdden|Llawdden]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=94 to=94 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Watcyn Wyn (2)}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169055 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Dr. Parry (Pencerdd America)|Dr. Parry (Pencerdd America)]] | next = [[../Llawdden|Llawdden]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=94 to=94 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Watcyn Wyn (2)}} [[Categori:O Drum i Draeth]] d6nrvpg5kcululq5dfo448k87jvlisa 0 87434 169056 2026-08-06T18:19:19Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Watcyn Wyn (2)|Watcyn Wyn]] | next = [[../Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=95 to=95 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Llawdden}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169056 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Watcyn Wyn (2)|Watcyn Wyn]] | next = [[../Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=95 to=95 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Llawdden}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 2vhh6opks13vil3c36iuouof3ts0c02 0 87435 169059 2026-08-06T18:25:35Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Llawdden|Llawdden]] | next = [[../Diweddar Mr. Joseph Jones|Diweddar Mr. Joseph Jones]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=95 to=95 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dewi Ogwen}} Categori:O Drum i Dr..." 169059 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Llawdden|Llawdden]] | next = [[../Diweddar Mr. Joseph Jones|Diweddar Mr. Joseph Jones]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=95 to=95 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dewi Ogwen}} [[Categori:O Drum i Draeth]] a4dszkj2d5dieqxxvgfq5iqztcanzq6 0 87436 169060 2026-08-06T18:27:35Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] | next = [[../Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=96 to=96 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Diweddar Mr. Joseph Jones}} Categori:O..." 169060 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Dewi Ogwen|Dewi Ogwen]] | next = [[../Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=96 to=96 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Diweddar Mr. Joseph Jones}} [[Categori:O Drum i Draeth]] g8dkdukypx5ljznzdzqitjw5wlpa4l9 0 87437 169061 2026-08-06T18:47:20Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Diweddar Mr. Joseph Jones|Diweddar Mr. Joseph Jones]] | next = [[../Beddargraff Mr. Morris|Beddargraff Mr. Morris]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=96 to=96 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Priod Io..." 169061 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Diweddar Mr. Joseph Jones|Diweddar Mr. Joseph Jones]] | next = [[../Beddargraff Mr. Morris|Beddargraff Mr. Morris]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=96 to=96 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Priod Iolo Caernarfon}} [[Categori:O Drum i Draeth]] ht4lasoaybx9cti6tyqwaze2i4barel 169062 169061 2026-08-06T18:48:35Z AlwynapHuw 1710 169062 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Diweddar Mr. Joseph Jones|Diweddar Mr. Joseph Jones]] | next = [[../Morris W Griffith|Morris W Griffith]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=96 to=96 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Priod Iolo Caernarfon}} [[Categori:O Drum i Draeth]] jdxbn6rs4b303jv4zu8uqgramb9song 0 87438 169065 2026-08-06T18:57:51Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] | next = [[../John Williams, Pwllheli|John Williams, Pwllheli]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=97 to=97 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Morris W Griffith..." 169065 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Priod Iolo Caernarfon|Priod Iolo Caernarfon]] | next = [[../John Williams, Pwllheli|John Williams, Pwllheli]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=97 to=97 tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Morris W Griffith}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 2jhrqakdcuk70zboraq5jre7vycj745 0 87439 169066 2026-08-06T19:02:38Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Morris W Griffith|Morris W Griffith]] | next = [[../Fred Buckingham, Tremadog|Fred Buckingham, Tremadog]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=97 to=97 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:John Williams, Pwll..." 169066 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Morris W Griffith|Morris W Griffith]] | next = [[../Fred Buckingham, Tremadog|Fred Buckingham, Tremadog]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=97 to=97 fromsection="bbb" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:John Williams, Pwllheli}} [[Categori:O Drum i Draeth]] lk33rikgjxq1pzm3q6je0haxkznt78h 0 87440 169067 2026-08-06T19:04:54Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../John Williams, Pwllheli|John Williams, Pwllheli]] | next = [[../Yr Afon|Yr Afon]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=98 to=98 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Fred Buckingham, Tremadog}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169067 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../John Williams, Pwllheli|John Williams, Pwllheli]] | next = [[../Yr Afon|Yr Afon]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=98 to=98 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Fred Buckingham, Tremadog}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 4p42lemwehmfz0ra5ls8az65uay4ikj 0 87441 169068 2026-08-06T19:07:12Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Fred Buckingham, Tremadog|Fred Buckingham, Tremadog]] | next = [[../Y Dymestl|Y Dymestl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" include=99 from=101 to=103 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Yr Afon}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169068 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Fred Buckingham, Tremadog|Fred Buckingham, Tremadog]] | next = [[../Y Dymestl|Y Dymestl]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" include=99 from=101 to=103 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Yr Afon}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 5pupe0hnptk1l6hncjrz9dosg5sm66e 0 87442 169069 2026-08-06T19:10:26Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Yr Afon|Yr Afon]] | next = [[../Eryri|Eryri]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=104 to=106 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y Dymestl}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169069 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Yr Afon|Yr Afon]] | next = [[../Eryri|Eryri]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=104 to=106 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y Dymestl}} [[Categori:O Drum i Draeth]] s23nqbpv8mt7lh4msg4q9qw487buq97 0 87443 169074 2026-08-06T19:18:46Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Y Dymestl|Y Dymestl]] | next = [[../Myfyrdod|Myfyrdod]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=107 to=114 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Eryri}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169074 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Y Dymestl|Y Dymestl]] | next = [[../Myfyrdod|Myfyrdod]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=107 to=114 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Eryri}} [[Categori:O Drum i Draeth]] fuoz8ba4ucy9o9swq1vmchcxacvwjei 0 87444 169077 2026-08-06T19:23:41Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Eryri|Eryri]] | next = [[../Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=115 to=121 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Myfyrdod}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169077 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Eryri|Eryri]] | next = [[../Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=115 to=121 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Myfyrdod}} [[Categori:O Drum i Draeth]] gywc31i0itsiv35cg6xof0ta2dpsdbg 0 87445 169078 2026-08-06T19:26:15Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Myfyrdod|Myfyrdod]] | next = [[../Y Bugail|Y Bugail]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=122 to=123 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dau Gywydd Digrif}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169078 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Myfyrdod|Myfyrdod]] | next = [[../Y Bugail|Y Bugail]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=122 to=123 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Dau Gywydd Digrif}} [[Categori:O Drum i Draeth]] cyy6xxz46z9mrv252vkrgip8z95kn0z 0 87446 169085 2026-08-06T19:41:51Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] | next = [[../Y Merthyr|Y Merthyr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" include=125 from=127 to=147 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y Bugail}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169085 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Dau Gywydd Digrif|Dau Gywydd Digrif]] | next = [[../Y Merthyr|Y Merthyr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" include=125 from=127 to=147 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y Bugail}} [[Categori:O Drum i Draeth]] dg7xwxri8kz7fxlrigedu5lq1ax9o8e 0 87447 169086 2026-08-06T19:44:30Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Y Bugail|Y Bugail]] | next = [[../Owain Glyndŵr|Owain Glyndŵr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=148 to=159 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y Merthyr}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169086 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Y Bugail|Y Bugail]] | next = [[../Owain Glyndŵr|Owain Glyndŵr]] | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=148 to=159 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Y Merthyr}} [[Categori:O Drum i Draeth]] 6l17vab9zxoqx663qkaxqqq7u7rhrnr 0 87448 169087 2026-08-06T19:46:50Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Y Merthyr|Y Merthyr]] | next = | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=160 to=170 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Owain Glyndŵr}} [[Categori:O Drum i Draeth]]" 169087 wikitext text/x-wiki {{header | title = O Drum i Draeth | author =Eliseus Williams (Eifion Wyn) | andauthor = | translator = | editor = | section = | previous =[[../Y Merthyr|Y Merthyr]] | next = | notes = }} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="O Drum i Draeth.djvu" from=160 to=170 /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Owain Glyndŵr}} [[Categori:O Drum i Draeth]] qa9wkb6hs0nk8neaum8ewk3bii95plb 104 87449 169093 2026-08-06T20:03:42Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169093 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y MAE'N wir na ellir dysgu neb i farddoni; o'r crud y daw bardd, nid o'r ysgol. Y mae'n wir, hefyd, na fedr neb '''gyfansoddi''' prydyddiaeth heb iddo, yn gyntaf, roddi sylw manwl i ffurf a phatrwm y Mesurau Traddodiadol ac ymgynefino â'r rheolau a ddilynir yn gyffredin yng nghrefftwaith meistriaid cerdd. Rhan o ddisgyblaeth pob gŵr ifanc a fynno ddatblygu'n bensaer yw astudio'r moddau clasur a gwneuthur y rheini'n sylfaen i bob dyfais o'i eiddo'i hun. Yn y ddisgyblaeth honno'n unig y caiff syniad cywir am gydbwysedd a threfn a chwaeth ddillyn-elfennau anhepgor pob crefftwaith teg. Felly, hefyd, am y bardd yntau yn ei berthynas â dullweddau traddodiadol Cerdd Dafod; a dyledus arnoyw cofio nad penrhyddid yw Celfyddyd. Y mae iddi ganonau na ellir eu sarhau, a therfynau na ellir eu croesi heb ymollwng i drwstneiddiwch ac afreoleidd-dra. Nac ofned yr awenydd ifanc rhag nad yw'n newydd oherwydd dilyn moddau prydyddol a arferwyd gan eraill o'i flaen. Nid '''cyfrwng''' y mynegiant yw anhepgor gwreiddioldeb mewn unrhyw grefftwaith, eithr '''personoliaeth''' y crefftwr ei hun. Dilynodd Shakespeare foddau a ddefnyddiwyd gan Marlowe, ac eraill, o'i flaen. Eto newydd ei waith yn gymaint ag iddo roddi delw ei bersonoliaeth ei hun ar y moddau hynny. Ni bydd awen heb ei gwyrth lle bo bardd a ddilyno'i weledigaeth ei hun, er iddo gorffori'r weledigaeth honno mewn hen ddullwedd. Hawdd adnabod Dafydd ap Gwilym a William Llŷn ym marddoniaeth Cymru, er i'r naill a'r llall arfer yr un cyfrwng mydryddol, sef y Cywydd. Yn Rhan Gyntaf y gyfrol hon, eglurir y Mesurau Rhydd a arferir yn lled gyffredin heddiw ym marddoniaeth Cymru, nifer ohonynt,—megis Soned, Trioled,<noinclude><references/></noinclude> 2h81076uxot78qfon9pb34tevm7o58g 104 87450 169094 2026-08-06T20:09:15Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169094 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Rondo, etc, wedi eu mabwysiadu o ddulliau prydyddol cenhedloedd eraill. Yn yr Ail Ran, eglurir y Cynganeddion a nifer o'r Mesurau Caeth. Ers blynyddoedd bellach darfu'r hen ffiloreg y dylid cynnwys mewn Awdl un enghraifft o leiaf o bob un o'r Pedwar Mesur a'r Hugain. Y Mesurau a ddefnyddir yn gyffredin mewn awdl heddiw yw'r Cywydd, yr Englyn a'r Hir—a—Thoddaid. Felly, cyfyngwyd yr ymdriniaeth i'r Mesurau hynny. Fe wêl y cyfarwydd na ddilynais, drwyddi draw, y ffordd arferol o ddosbarthu'r Cynganeddion ac enwi'r gwahanol ffurfiau. Credaf fod y cynllun a fabwysiadwyd yn rhwyddhau tasg y dechreuwr. Heblaw cofio'r elfennau a achosodd fwyaf o drafferth i mi fy hun ar y cychwyn, bu fy mhrofiad fel hyfforddwr i eraill—mewn Dosbarthiadau Nos a thrwy gyfrwng y Wasg—yn help imi ddarganfod y " lleoedd dyrys" a cheisio'u gwastatáu. Er enghraifft Ar ôl dysgu, yn "Yr Ysgol Farddol," mai llinell fel hon— {{c|"Y '''môr''' a'i donnau '''mawrion'''"—}} oedd patrwm y ''Draws Ddisgynedig'' nid hawdd oedd. sylweddoli mai'r un gynghanedd sydd i linell fel a ganlyn: {{c|Ei '''gwaedd''' o'r uni'''geddau'''.}} Fe welir mai '''rhan''' o air (—'''geddau''') yn hytrach na gair cyfan ('''mawrion'''), megis yn y llall, yw Prifodl y llinell; a hynny'n faen tramgwydd i'r dechreuwr na chanfu batrwm cyffelyb yn ei werslyfr. Dysgais, yn "Yr Ysgol Farddol," mai'r ''Draws Gyferbyn'' (acen ddisgynedig) oedd llinell fel hon: "'''Telyn''' yn llonni '''teulu'''." Eithr nid yn yr "Ysgol" honno (er cymaint fy nyled iddi) y darganfùm mai'r un gynghanedd yn union sydd i'r llinell a ganlyn: {{c|"'''Cenais''' ym maes '''drycinoedd'''." }} Bu diffyg manylrwydd fel yna, dro ar ôl tro, yn<noinclude><references/></noinclude> l82q1maoetqpm0y0977uuo17r3deqh8 104 87451 169095 2026-08-06T20:17:48Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169095 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|CERDD Y CRAFAT.}}<br>Ar fesur triban.}} {{Center block/s}} <poem> WRANDEWCH chwi arna i'n traethu :Fel y digwyddodd imi" Mewn pettin gwych ar ochr bron :Oherwydd moddion meddwi. ::Cryfat oedd gen i'n hoew: ::Wrth gysgu yn hwn yn feddw Fe wnaed a m'fi drwy gynni gam :Ei ddwyn oddiam fy ngwddw. ::A thrannoeth wrth ymofyn ::Ar fater fy ngharfetyn Ar osteg tylwyth teg y ty ::Ni chawn ond gwadu gwedyn. ::Mi a rythes lyged finne ::Cyn lleted a sowsere,— "Ond yn ych ty rhaid imi'n fflat ::Gael fy ngyrfat yn rhywle." ::Mi a deures reswm diried ::Ar lawr yn ngwydd i llyged Os am fy ngwddw fi ni chawn ::Mai codi a wnawn gythreilied. ::Mi a wnaethum iddynt gaelio, ::Gair sadwych, ag arswydo; Tan goethi pregeth lai nag awr ::I chwilio'n fawr am dano. ::Gwae goelio yn i galon ::"Nis gwyr na Duw na dynion Oddiwrth ladrata tipyn bach." ::Mi a ddyga bellach ddigon." </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> mh7d1pk59y7klqown09gqf9ab30qpjf 104 87452 169096 2026-08-06T20:19:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169096 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>[[Delwedd:Gwaith Edward Morus.djvu|canol|600px|tudalen=1]] {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> hvmkh6zh3me3fjdgpsrrx387kw4ltym 104 87453 169097 2026-08-06T20:19:32Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169097 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>[[Delwedd:Gwaith Edward Morus.djvu|canol|600px|tudalen=143]]<noinclude><references/></noinclude> mkrndpa1y9p2iy7em7vlkhpysjsj64t 104 87454 169098 2026-08-06T20:19:42Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169098 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87455 169099 2026-08-06T20:19:53Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169099 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87456 169100 2026-08-06T20:20:03Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169100 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude>j *<noinclude><references/></noinclude> e4tsohkjrt4zu4brq7onc7yo8wwjx7s 169101 169100 2026-08-06T20:20:21Z AlwynapHuw 1710 169101 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87457 169102 2026-08-06T20:20:59Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169102 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87458 169103 2026-08-06T20:21:25Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169103 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87459 169104 2026-08-06T20:21:45Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169104 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87460 169105 2026-08-06T20:22:07Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169105 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87461 169106 2026-08-06T20:22:27Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169106 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87462 169107 2026-08-06T20:22:51Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169107 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87463 169108 2026-08-06T20:23:55Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169108 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude><br> <br> <br> {{c|PRINTED BY R. E. JONES & BROS.,<br>CONWAY.}} <br> <br> <br><noinclude><references/></noinclude> mmxtoi2ys7gv7c5l1nem4nl0denrud3 104 87464 169109 2026-08-06T20:24:53Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169109 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87465 169110 2026-08-06T20:29:39Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169110 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" />{{Center block/s}}</noinclude><poem> Haws yw symud mynydd mawr :Na thorri lawr yr arfer, Cyrch ifienctyd at bob llys, :Nes torri blys y pleser. Ffarwel bellach, deulu cu, :Fo bawb sy’n caru haelder, Mewn dedwyddwch mawr bob :I wneuthur croeso i lawer. </poem> {{Div end}} <br> [[Delwedd:Gwaith Dafydd ap Gwilym (page 8 crop).jpg|canol|200px]] {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> p93rf8ybydtxk47hlef0nv6ixngvpwc 104 87466 169111 2026-08-06T20:38:23Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169111 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Ffarwel.}}}} Dowch, ymendio y ty yma 'nawn, :Ac ymeth ni awn yn ddiwall; A lle 'r elom rhoed i'n rhann :Waethygu ar riwfan arall. Er bod diareb yn ein hiaith, :Mai afrad maith yw gwrthod, Mae'n hawdd gwybod nad yw dda :Mo'r digwilydd-dra gormod. Haws yw tynnu mêr o bost :Na gyrru cost ar galed; At yr hael daw pawb yn hy, :A fytho a'i dy yn agored. {{Center block/s}} <poem> Hwya pery clod y doeth, ::Nag oes na chyfoeth undyn; Casglu golud, nos a dydd, :I'r hael y bydd y cerlyn. Yr hwn â'i law a lenwa yn llawn ::Troes hyn o ddawn i ddynion; Drwg y ceiff, a gwaeth y cred, :Y dyn a'r galed galon. Gyda'ch cennad, wrda glûn, :Sy'n byw mewn glân gredinieth, Cyd-ddygwch ag ifìenctyd ffôl :Sy'n tyrru yn ol naturieth. Chwchwi oedd erioed yn hael, :Ac eto yn cael y fendith; Ni throesoch heibio neb a nâg, :Er codi'r brâg a'r gwenith. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> r1ozqv7ch0hxyttd2y7547vu3808t5p 169112 169111 2026-08-06T20:39:09Z AlwynapHuw 1710 169112 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Ffarwel.}}}} {{Center block/s}} <poem> Dowch, ymendio y ty yma 'nawn, :Ac ymeth ni awn yn ddiwall; A lle 'r elom rhoed i'n rhann :Waethygu ar riwfan arall. Er bod diareb yn ein hiaith, :Mai afrad maith yw gwrthod, Mae'n hawdd gwybod nad yw dda :Mo'r digwilydd-dra gormod. Haws yw tynnu mêr o bost :Na gyrru cost ar galed; At yr hael daw pawb yn hy, :A fytho a'i dy yn agored. Hwya pery clod y doeth, :Nag oes na chyfoeth undyn; Casglu golud, nos a dydd, :I'r hael y bydd y cerlyn. Yr hwn â'i law a lenwa yn llawn :Troes hyn o ddawn i ddynion; Drwg y ceiff, a gwaeth y cred, :Y dyn a'r galed galon. Gyda'ch cennad, wrda glûn, :Sy'n byw mewn glân gredinieth, Cyd-ddygwch ag ifìenctyd ffôl :Sy'n tyrru yn ol naturieth. Chwchwi oedd erioed yn hael, :Ac eto yn cael y fendith; Ni throesoch heibio neb a nâg, :Er codi'r brâg a'r gwenith. </poem> <br><noinclude>{{Div end}}</noinclude> 6mggdrujbxn0znp1x10vog0mkg3uyxm 104 87467 169113 2026-08-06T20:39:32Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169113 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87468 169114 2026-08-06T20:40:02Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169114 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87469 169115 2026-08-06T20:40:14Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169115 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87470 169116 2026-08-06T20:40:33Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169116 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87471 169117 2026-08-06T20:40:51Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169117 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87472 169118 2026-08-06T20:41:12Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169118 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87473 169119 2026-08-06T20:41:29Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169119 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87474 169120 2026-08-06T20:42:25Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169120 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude><br> {{c|Argraffwyd i Ab Owen gan R. E . Jones a'i Frodyr}} <br><noinclude><references/></noinclude> on0fifwnccjvy67r3783ots7r0fj85w 104 87475 169121 2026-08-06T20:45:26Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169121 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|Rhagymadrodd.}}}} AMAETHDY cysurus yw'r Perthi Llwydion, cartref Edward Morus, lled ychydig gaeau ar y dde i'r ffordd fawr wrth fynd o Gerrig y Drudion at Bentre Foelas. Yno trigiannai teulu'r bardd o ddiwedd yr unfed ganrif ar bymtheg lyd yn ddiweddar iawn. Ond er mor fyw yw Edward Morus yn adgof gwlad, nid oes adid ffaith sicr i'w chael am dano mewn llyfr. Prynnai anifeiliaid, a gyrrai hwy o'i ardal fynyddig i lawr i wastadeddau Lloegr. Yr oedd yn gyfarwydd A Llundain; ac yn Essex y bu farw, ac yno y claddwyd ef, yn 1689. Yr oedd beirdd ei oes yn meddwl yn fawr ohono. Talodd Mathew Owen a Sion Dafydd Las deyrnged i'w athrylith, a chanodd Huw Morus farwnad orchestol ar ei ol. Cyhoeddwyd un ar ddeg o'i ganeuon yn y "Carolau a Dyriau Duwiol (1720), a deg eraill yn y "Blodeugerdd" (1779). Ymroddodd y diweddar Hugh Hughes, Cerrig y Drudion, i gasglu ei holl waith; ond bu farw ar ganol ei orchwyl. Cyhoeddwyd yr hyn a gasglodd, yn gyfrol dlos, gan Mr. Isaac Foulkes, Lerpwl. Y mae llawer iawn o waith Edward Morus na chyhoeddwyd eto, mewn llawysgrifau ar hyd a lled y wlad. Wele beth yn y gyfrol hon, ac y mae cymaint arall yn aros {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> tufzlpimkfoq1xnrsses0i2lcpnb9jv 104 87476 169122 2026-08-06T20:52:26Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169122 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y mae can Edward Morus yn felus phur, Yr oedd cas greddfol yn ei enaid at y gwrthum, mewn iaith a bywyd. Yn y cain yr ymhoffai. Y mae rhai oi odlau'n fras, mae'n wir, fel gormod o rai ei gydoeswyr ; ond ni cheir aflendid afiach ynddynt byth. Dywed un fod cyfoeswyr Seisnig Edward Morus yn ymdrybaeddu yn y llaid wrth eu bodd; ond am Dryden, un a'i anian yn uwch, "squatting awkwardly in the mud" yw y desgrifiad roddir ohono ef pan gydymffurfia A chwaeth amhur llys Siarl yr Ail. Ond, yn nyddiau meddwdod a chabledd, safodd Edward Morus yn bregethwr purdeb chwaeth a moesoldeb bywyd. Dyna y rheswm, mae'n debyg, pam y rhydd Matthew Owen ef yn uwch na Huw Morus,- {{center block| <poem> "Mae dyfais fawrgais am ofer-gerdd-i Huw, ::Ymhoewi mewn gwaelgerdd: :Caniadau pynciau pencerdd, :Nod a gan enaid y gerdd."<ref>O lyfr Margaret Davies, yn Llyfrgell Rydd Abertawe,</ref> </poem> }} Ym mlynyddoedd y Rhyfel Mawr, y Werinlywodraeth, adferind Siari yr Ail, ac ymgais Iago'r Ail i ail ennill Lloegr ir Babaeth, y bu Edward Morus byw. Iddo ef, anghyfraith oedd rheol y Puritaniaid, ac "arf rhydlyd alradion" oedd braich filwrol Oliver Cromwell. Canai dros Eglwys Loegr yn erbyn sectwyr aml dyddiau'r Weriniaeth, yn enwedig yn erbyn y Cwaceriaid, oherwydd eu bod yn condemnio canu. Ie, y mae ei ysbryd addfwyn bron a throi'n erlidgar wrth gofio y gwarafunent iddo ganu carolau. Y mae yn uniawngred, ac yn dra efengylaidd. Yn un o'i ganeuon olaf dywed fod Duw gyda'r saith<noinclude><references/></noinclude> 6cvnwfoqhajp2ii2ky6vhirdo3hjjcj 169123 169122 2026-08-06T20:54:16Z AlwynapHuw 1710 169123 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Y mae can Edward Morus yn felus phur, Yr oedd cas greddfol yn ei enaid at y gwrthum, mewn iaith a bywyd. Yn y cain yr ymhoffai. Y mae rhai oi odlau'n fras, mae'n wir, fel gormod o rai ei gydoeswyr; ond ni cheir aflendid afiach ynddynt byth. Dywed un fod cyfoeswyr Seisnig Edward Morus yn ymdrybaeddu yn y llaid wrth eu bodd; ond am Dryden, un a'i anian yn uwch, "squatting awkwardly in the mud" yw y desgrifiad roddir ohono ef pan gydymffurfia A chwaeth amhur llys Siarl yr Ail. Ond, yn nyddiau meddwdod a chabledd, safodd Edward Morus yn bregethwr purdeb chwaeth a moesoldeb bywyd. Dyna y rheswm, mae'n debyg, pam y rhydd Matthew Owen ef yn uwch na Huw Morus,— {{center block| <poem> "Mae dyfais fawrgais am ofer-gerdd—i Huw, ::Ymhoewi mewn gwaelgerdd: :Caniadau pynciau pencerdd, :Nod a gan enaid y gerdd."<ref>O lyfr Margaret Davies, yn Llyfrgell Rydd Abertawe,</ref> </poem> }} Ym mlynyddoedd y Rhyfel Mawr, y Werinlywodraeth, adferind Siari yr Ail, ac ymgais Iago'r Ail i ail ennill Lloegr ir Babaeth, y bu Edward Morus byw. Iddo ef, anghyfraith oedd rheol y Puritaniaid, ac "arf rhydlyd alradion" oedd braich filwrol Oliver Cromwell. Canai dros Eglwys Loegr yn erbyn sectwyr aml dyddiau'r Weriniaeth, yn enwedig yn erbyn y Cwaceriaid, oherwydd eu bod yn condemnio canu. Ie, y mae ei ysbryd addfwyn bron a throi'n erlidgar wrth gofio y gwarafunent iddo ganu carolau. Y mae yn uniawngred, ac yn dra efengylaidd. Yn un o'i ganeuon olaf dywed fod Duw gyda'r saith<noinclude><references/></noinclude> bwubu18ik1xme8pzrrt0519x75zqy0r 104 87477 169124 2026-08-06T21:00:37Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169124 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>esgob wrthsafai'r brenin pan geisiai hwnnw ail gymeryd iau'r Pab. Wrth ddarlunio tarw, march, neu baen y mae'r bardd,—ac ef yn borthmon,—yn medru apelio ar yr un pryd at yr amaethwr mwyaf anfarddonol ac at a bardd puraf ei chwaeth. Wrth ddarlunio ieuenctyd a charwriaeth, dengys y tlysni sanctaidd sydd fel gwrid a gwlith ar fore oes. Cododd ei lais yn hyawdl hefyd. ar adeg trai ar wladgarwch Cymru, dros iaith a llenyddiaeth ei wlad. Cefais gynhorthwy parod a charedig gan lawer wrth gasglu cynnwys y gyfrol hon. Yr wyf yn ddyledus am gymorth gwerthfawr i John Morris, Ysw., U.H., Llety'r Eos, Llansanan, cyn-sirydd Dinbych, ac un o wehelyth y bardd. Cefais ganiatad llywodraethwyr Llyfrgell Ganol Caerdydd, trwy Mr. John Ballinger, i argraffu rhannau o'r Phillips a'r Tonn MSS., a chaniatad llywodraethwyr Llyrgell Rydd Abertawe, trwy Mr. Thompson, i argraffu rhannau o'r Piser Hir a Llyfr Margarel Davies. Cefais gynhorthwy deheuig dau lenor cyfarwydd,—Mr. J. Ifano Jones, Caerdydd, a Mr. H. E. H. James, Abertawe. Rhoddodd Glan Cymerig fenthyg llyfr Rowland Huw imi, ac aeth i'r drafferth i gopio amryw ddarnau drosof ei hun. Nis gellir cael ymgom â Dr. J. Gwenogfryn Evans a Mr. J . H. Davies, ychwaith, heb ddod i wybod rhywbeth newydd am y cyfoeth o lenyddiaeth anghofiedig sydd eto mewn llawysgrifau Cymreig. O. M. Edwards. ''Rhydychen Hyd 11 1904'' {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> pxahjeztrqg6mribkgoiieub1ug1gdu 104 87478 169125 2026-08-06T21:01:09Z AlwynapHuw 1710 /* Heb destun */ 169125 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="AlwynapHuw" /></noinclude><noinclude><references/></noinclude> 10ansarm6f15g8ejc3xh9xlmnuxyjpz 104 87479 169129 2026-08-06T21:22:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169129 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Yn y flwyddyn 1849, bu ychwanegiad dirfawr at yr eglwys hon. Derbyniodd Mr. Griffiths, ar un boreu Sabboth, 209 trwy ddeheulaw cymdeithas i gymundeb eglwysig. Derbyniwyd yma drachefn amryw ugeiniau yn 1867. Yn y flwyddyn 1865, cafodd y capel ei adeiladu y drydedd waith dan arolygiad Mr. John Morgan, Penlanfach, un o'r diaconiaid. Nid oedd y draul, o herwydd gofal a gwybodaeth Mr. Morgan, ond 700p., ond y mae y capel mor eang a hardd a'r capeli y telir yn gyffredin 1200p. am danynt. Cynaliwyd cyfarfodydd yr agoriad Medi 24ain a'r 25ain, 1865, pryd y pregethodd Meistri D. Davies, New Inn; W. Morgan, Maesteg; T. Rees, D.D., Abertawy; H. Oliver, B.A., Pontypridd; D. Price, Aberdar; W. Jones, Abertawy; J. Roberts, Castellnedd, ac eraill. Talwyd dros haner y draul cyn diwedd cyfarfodydd yr agoriad, ac y mae y gweddill wedi eu talu er's amser bellach. Yn niwedd y flwyddyn 1866, rhoddodd Mr. Griffiths, o'r Alltwen ofal yr eglwys hon i fyny, ar ol bod yn weinidog iddi am bedair-blynedd-a-deugain. Helaethrwydd dirfawr maes ei lafur, ei henaint, a'r ystyriaeth fod y Pantteg bellach yn ddigon galluog i gynal gweinidog ei hun, a barodd iddo ddyfod i'r penderfyniad hwn. Yn haf y flwyddyn 1867, rhoddwyd galwad i Mr. John Jenkins, Treffynon, yr hwn a fu yma hyd ddiwedd 1868, pryd y symudodd i gapel Seion, Abertawy. Yn niwedd y flwyddyn 1870, rhoddwyd galwad i Mr. R. Trefor Jones, Meifod, Maldwyn, y gweinidog presenol. Cynaliwyd cyfarfod ei sefydliad Chwefror 22ain a'r 23ain, 1871, pryd y pregethwyd ar natur eglwys gan Mr. B. Williams, Canaan; gweddiwyd am fendith ar yr undeb gan yr hen weinidog, Mr. Griffiths, o'r Alltwen; pregethodd Dr. Rees, Abertawy, siars i'r gweinidog, a Mr. Johns, Llanelli, siars i'r eglwys. Y pregethwyr a godwyd yn yr eglwys hon ydynt,—Benjamin Thomas, gweinidog yr eglwys yn y Gurnos. Thomas Evans, Talgarth, a John Clee, gwr ieuangc gobeithiol iawn, yr hwn a fu farw ar gychwyniad ei fywyd cyhoeddus. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|BETHEL, CWMAMAN.}}}} Mae y capel hwn yn mhlwyf Llandilo, yn swydd Caerfyrddin, ond yn nghyfundeb eglwysi Morganwg y mae yr eglwys wedi bod bob amser. Mae yn ymddangos fod achos crefyddol wedi cael ei ddechreu yma tua chanol y ganrif ddiweddaf, gan yr Annibynwyr a'r Methodistiaid Calfinaidd yn nghyd, ond ni chafodd capel ei adeiladu yma cyn y flwyddyn 1773. Yr oedd y ddau enwad yn cydweithredu hyd y pryd hwnw, ond mae yn ymddangos i'r Methodistiaid ymneillduo oddiwrth yr Annibynwyr tua yr amser yr adeiladwyd y capel, neu yn dra buan ar ol hyny, oblegid yn y flwyddyn 1774, anfonodd Mr. Evan Griffiths, capel Seion, enwau a rhif yr eglwysi Annibynol yn sir Gaerfyrddin i Lundain, ac y mae eglwys Cwmaman yn cael ei henwi ganddo fel eglwys Annibynol, a'r gynnulleidfa yn gant a haner o rifedi. Wedi i'r Methodistiaid ymwahanu oddiwrth yr Annibynwyr, buont am ychydig amser yn addoli yn yr Hendrefawr, tua haner milldir i'r dwyrain o gapel Cwmaman, ac wedi hyny yn Glynymeirch, tua dwy filldir i'r gorllewin; ond aeth eu hachos hwy yn lled fuan yn yr ardal hon yn wan a dilewyrch, ac felly y parhaodd hyd y flwyddyn 1840, pryd y daeth aelodau o fanau eraill i'r ardal gydag agoriad y gweithiau glo. Dywedir yn Hanes Methodistiaeth, Cyf. II.. tu dal. 480, mai <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> o4c5c7sdf8ts6a8g0kgvb492649iyr6 104 87480 169130 2026-08-06T21:26:02Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169130 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yr achos o ymwahaniad y ddau enwad oedd i'r Annibynwyr, o herwydd eu bod lawer yn lluosocach, un boreu Sabboth, gloi y capel yn erbyn un Mr. Jones, o Llanllian; ond mae yn dra thebyg mai yr achos o hyny ydoedd fod dadl wedi cyfodi rhyngddynt yn nghylch perchenogaeth y capel. Mr. William Evans, Cwmllynfell, yn nghyda rhai o bregethwyr y Methodistiaid fu yn offerynol i ddechreu yr achos yn y lle hwn. Nid yw yn hysbys pa un a ffurfiwyd yma eglwys cyn adeiladu y capel ai naddo. Pan ymsefydlodd Mr. John Davies yn weinidog yn Nghwmllynfell a'r Alltwen, efe a gymerodd ofal yr achos hwn, mewn cysylltiad a'r eglwysi hyny, a bu yn gofalu am dano hyd derfyn ei oes yn 1821. Yr oedd ei barch a'i ddylanwad yn yr eglwys hon, fel yn ei eglwysi eraill, yn ddirfawr. Ni fynai y bobl dan ei ofal gredu fod un gweinidog rhagorach nag ef ar y ddaear. Edrychid i fyny atto gan hen ac ieuangc, crefyddol a digrefydd, fel cenad Arglwydd y lluoedd. Wedi marwolaeth Mr. Davies, sef yn y flwyddyn 1822, rhoddodd yr eglwysi 'yn Nghwmllynfell a Chwmaman, alwad i Mr. John Rowlands, Llanybri, a bu yntau yn llafurio yn eu plith gyda llwyddiant a pharch anghyffredin am ddeuddeng mlynedd. Erbyn y flwyddyn 1825, yr oedd ei ddoniau poblogaidd wedi gorlenwi y capel, fel y bu raid ei helaethu i'w faintioli presenol. Cafodd ar ol hyny ei adgyweirio a'i brydferthu. Ar farwolaeth Mr. John Davies, rhanwyd maes eang ei weinidogaeth yn ddau. Dewiswyd Mr. Rowlands gan y cynnulleidfaoedd yn Nghwmllynfell a Chwmaman, a Mr. Griffiths gan bobl yr Alltwen, y Pantteg, a Charmel. Yr un modd ar farwolaeth Mr. Rowlands, rhanwyd maes ei lafur yntau. Dewisodd pobl Cwmllynfell Mr. R. Pryse, a phobl Cwmaman Mr. John Davies, eu gweinidog presenol, yr hwn a symudodd yma o Benygraig, lle yr urddwyd ef ddydd Llun y Pasg, 1829, ac yn mis Mawrth, 1835, symudodd oddiyno i Gwmaman, lle y mae wedi bod yn llafurio bellach am ddwy-flynedd-ar-bymtheg-ar-hugain. Yr oedd capel Cwmaman pan yr adeiladwyd ef mewn man canolog iawn o'r gymydogaeth, ond wedi adeiladu llawer o dai, mewn cysylltiad a'r gweithfaoedd, mewn un ran o'r ardal, mae yr addoldy yn bresenol yn lled anghyfleus i fwyafrif y boblogaeth. Yn wyneb hyny, penderfynodd yr eglwys tua saith mlynedd yn ol, adeiladu ysgoldy eang yn y rhan fwyaf poblog o'r ardal, ac yno y cynelir y gwasanaeth bob nos Sabboth, a'r rhan fwyaf o'r cyfarfodydd wythnosol. Pa ddiffygion bynag a ddichon fod yn perthyn i eglwys Cwmaman, nid oes un eglwys yn Nghymru wedi rhagori arni mewn dau beth, sef ei hysbryd heddychol, a'i hymlyniad wrth ei gweinidogion. Nid oes yma ond tri gweinidog wedi bod er's mwy na chan mlynedd, ac y mae y trydydd, fel ei ddau ragflaenor, yn debyg o aros yma nes y symudir ef gan angau. Eglwys nodedig am fagu pregethwyr yw hon, fel y dengys y rhestr ganlynol : Herbert Herbert. Derbyniwyd ef yn aelod a dechreuodd bregethu yma yn amser Mr. Davies, o'r Alltwen. Rhoddwn ei gofiant ef yn nglyn a hanes y Drefnewydd, lle y bu yn llafurio am y rhan ddiweddaf o'i oes. William Hopkins. Dan weinidogaeth Mr. Rowlands y dechreuodd ef bregethu. Gyda hanes Cwmrhos a Thretwr y rhoddir ei gofiant. Thomas Williams. Gweler hanes Mount Pleasant, Pontypool. Thomas Edwards. Ymfudodd i America yn 1834, a bu am flynyddau lawer yn weinidog vn Pittsburgh a Cincinatti. {{nop}}<noinclude><references/></noinclude> pzk6uiu8qcu6po1y32nipgbdhjf3suv 104 87481 169131 2026-08-06T21:31:43Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169131 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>William Edwards. Yn amser Mr. Davies, y gweinidog presenol, y dechreuodd ef bregethu. Mae wedi ymfudo i'r America, ac yn weinidog yno yn awr. David Davies, oedd ŵr ieuangc gobeithiol iawn. Pan yn yr athrofa yn Aberhonddu, torodd un o'i waed-lestri, fel y bu raid iddo ddychwelyd adref. Wedi nychu am rai misoedd, torodd ei waed yn ddisymwth drachefn pan yn sefyll yn nrws y tŷ. Ymaflodd ei fam ynddo pan welodd ei waed yn rhedeg, a bu farw rhwng ei breichiau Chwefror 8fed, 1854. Jonathan Jones. Ar ol bod am dymor yn derbyn addysg dan arolygiad ei weinidog, derbyniwyd ef i athrofa Aberhonddu. Bu farw cyn i'w dymor yno ddyfod i ben. Claddwyd ef wrth gapel Cwmaman Ionawr 20fed, 1857. Yr oedd yn un gafaelgar iawn ei gof, ac yn draddodwr hwylus. Daniel Jones. Yr oedd yn ddyn ieuangc talentog. Pan yn yr athrofa yn Nghaerfyrddin, ymaflodd y darfodedigaeth ynddo, fel y bu raid iddo ddychwelyd adref i farw. William Thomas. Dechreuodd bregethu yn ieuangc iawn, ac yr oedd bychander ei gorph, ei ieuengctyd, a'i ddoniau diail, yn tynu canoedd i'w wrandaw. Yr oedd yn ŵr ieuangc o fuchedd a galluoedd rhagorol. Bu am ychydig yn yr ysgol gyda Dr. Davies, Abertawy, ond gorfodwyd ef gan gystudd i ddychwelyd adref, lle y bu farw yn yr Arglwydd Awst 8fed, 1864. W. I. Morris. Addysgwyd ef yn athrofa Aberhonddu, ac y mae yn awr yn Sardis, Pontypridd. John Evans. Derbyniodd ei addysg yn athrofa Caerfyrddin, ac y mae yn awr yn Nghwmaman, Aberdar. Mae yn bresenol ddau bregethwr cynorthwyol yma, sef John Williams, a William Jones. Yr oedd llawer o gymeriadau hynod a rhagorol iawn yn perthyn i gynnulleidfa Cwmaman yn y dyddiau gynt:—dynion tra doniol a thalentog, a rhai o honynt yn brydyddion rhagorol. Yn mysg y rhai gellid enwi Thomas William Edward, tad Mr. Thomas Edwards, Cincinatti. Ganwyd ef yn 1754, a bu farw yn 1806. Mae ei gorph yn gorphwys wrth gapel Cwmaman. Magodd blant rhagorol, ac y mae crefydd yn parhau i aros yn mysg ei hiliogaeth. Dywedir ei fod yn brydydd parod iawn. Un nodedig arall oedd Thomas o'r Gors, yr hwn a anwyd yn 1742, ac a fu farw yn 1838, yn agos i gan' mlwydd oed. Meddai yntau y ddawn brydyddol i raddau helaeth. Wrth wrandaw pregeth yn Nghwmllynfell ar Arch Noah, cyfansoddodd y penill canlynol, a rhoddodd ef allan ar ddiwedd y bregeth: {{center block| <poem> "Pa beth oedd Arch hen Noah, at arch ein Iesu glan, Fe geidw hon eneidiau, rhag myn'd i uffern dân; Wyth gadwyd yn Arch Noah, bydd cof am hyny byth, Fe geidw'r arch ysbrydol fyrddiynau rif y gwlith.' </poem> }} <br> Dro arall, mewn cyfarfod gweddi yn Llwynhen, pan yr oedd gwr y ty yn glaf, cyfansoddodd y penill canlynol: {{center block| <poem> "Mae'r babell rwy' ynddi mor wan, :Sigledig rwy'n teimlo ei bod, O Iesu gad i mi gael rhan :Mewn pabell na siglwyd erioed; Llinynau hon yma a dyr, :Mae'r hoelion yn llacio bob dydd, Ac yna fe'm rhoddir ar fyr :I orwedd mewn gwely o bridd." </poem> }} <br><noinclude><references/></noinclude> omh2ic4tq76q8s6jvcsvosx9qbavmzi 104 87482 169132 2026-08-06T21:37:20Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169132 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ond yr hynotaf a'r enwocaf o bobl Cwmaman yn ei ddydd oedd Owen Dafydd, y melinydd. Yr oedd ef yn ddyn hynod iawn, ac yn brydydd rhagorol. Dywedir mai ei gân ar Dragywyddoldeb yw yr oreu o'i gyfansoddiadau, ond ofnir fod hono, oddieithr ambell benill sydd ar gof rhai hen bobl, wedi myned ar goll. Bu Owen Dafydd yn prydyddu llawer yn erbyn y Sosiniaid, y rhai a'u galwant eu hunain yn Ddwyfundodiaid. Er ei fod yn ddyn rhagorol a rhyfeddol o dalentog, yr oedd yn mhell o fod yn berffaith. Ei bechod parod oedd yfed yn anghymedrol yn awr ac eilwaith. Un tro yr oedd mewn priodas yn y Gwndwngwyn, lle y gwnaeth yn rhy rydd ar y ddioden. Eisteddai yno a chysgodd dan effaith y cwrw. Yr oedd yn wyddfodol amryw o'i wrthwynebwyr y "Dwyfundodiaid," y rhai yn ddiau a deimlent yn llawen eu bod wedi cael cyfleusdra i daflu careg at y gwr a'u poenai mor fynych a'i benillion ffraethlym. Ymgasglodd nifer o honynt at y fan lle yr eisteddai, a chan ei ddeffro o'i gwsg, dywedodd un o honynt: {{center block| <poem> "Mae Owen Dafydd gystal dyn, :Ag un o'r Calfinistiaid, Ond iddo beidio meddwi mwy :Yn mhlith y Dwyfundodiaid." </poem> }} <br> Dechreuodd Owen rwbio ei lygaid, ac atebodd hwynt yn ddifyfyr: {{center block| <poem> "Achubwyd Lot er meddwi, :Mae heddyw yn y nef, 'Does yno neb yn dannod :Ei fedd'dod iddo ef; Achubwyd ddim o Judas, :Mae'r Bibl geni'n dyst, Achubir un o'r rhai'ny :Sy'n gwadu Duwdod Crist. Fe welodd Ioan dyrfa :Yn dyfod at y Tad, Oll yn eu gynau gwynion :A gànwyd yn y gwaed; Rhai o bob llwyth a chenedl, :A phobl yn y byd, 'Doedd un o'r Dwyfundodiaid :In mysg y rhai'n i gyd." </poem> }} <br> Ond er fod Owen yn ddyn anmherffaith, yr oedd yn ddyn edifeiriol a thyner ei gydwybod, fel y dengys y penill canlynol o'i eiddo: {{center block| <poem> "Mi ryfeddais fil o weithiau, :A rhyfeddu 'rwyf o hyd, Fod amynedd Iesu'n para :I'm diodde'i bechu cy'd; Pechu wnes yn erbyn goleu, :Pechu wnes yn erbyn gras, Ond peth rhyfedd fod amynedd :Iesu heb ei threulio ma's."<ref>Llythyr Mr. Davies, Cwmaman, ac ysgrif Mr. Morgan, Cwmbach, yn y Beirniad, Cyf. IV. Tu dal. 204.</ref> </poem> }} <br> Ganwyd Owen Dafydd yn 1751, a bu farw yn 1816. Claddwyd ef yn mynwent Eglwys Ystradgynlais.<noinclude><references/></noinclude> 4wco7m0scnrum8o8h58pk67dorm37pc 0 87483 169134 2026-08-06T21:52:21Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Y Glais|Y Glais]] | next = [[../Birchgrove|Birchgrove]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Llangyfelach}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=106 to=107 f..." 169134 wikitext text/x-wiki {{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Y Glais|Y Glais]] | next = [[../Birchgrove|Birchgrove]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Llangyfelach}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=106 to=107 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Pantycrwys}} [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] [[Categori:Llangyfelach]] tahquw49r8g4cnc65cm4kxr4r1sne0o 0 87484 169135 2026-08-06T22:00:32Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Pantycrwys|Pantycrwys]] | next = [[../Maesyrhaf, Castellnedd|Maesyrhaf, Castellnedd]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Llansamlet}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru C..." 169135 wikitext text/x-wiki {{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Pantycrwys|Pantycrwys]] | next = [[../Maesyrhaf, Castellnedd|Maesyrhaf, Castellnedd]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Llansamlet}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=107 to=107 fromsection="bbb" tosection="ccc" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Birchgrove}} [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] [[Categori:Llansamlet]] m68ncfd5tyd745697nwmm3jaq3a5w6o 0 87485 169137 2026-08-06T22:10:58Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Birchgrove|Birchgrove]] | next = [[../Melinycwrt|Melinycwrt]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Castell-nedd}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=107 to=..." 169137 wikitext text/x-wiki {{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Birchgrove|Birchgrove]] | next = [[../Melinycwrt|Melinycwrt]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Castell-nedd}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=107 to=120 fromsection="ddd" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Maesyrhaf, Castellnedd}} [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] [[Categori:Castell-nedd]] gyxixw5stwq6g564rcxu2obl7d1u6dj 104 87486 169138 2026-08-06T22:23:25Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169138 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Ty'nycoed, ac eraill. Yn mhen blwyddyn ar ol sefydliad Mr. Thomas aeth y capel yn rhy fychan fel y bu raid gosod oriel ynddo. Erbyn 1864, yr oedd wedi myned drachefn yn rhy fychan fel y bu raid ei helaethu i'w faint presenol. Costiodd ei bryniad a'i helaethiad ddwywaith 761p., ond nid oes yn awr ond ychydig iawn o'r ddyled yn aros arno. Mae yn addoldy hardd a nodedig o gyfleus, ac yn cynwys tua chwe' chant o eisteddleoedd, a chynnulleidfa dda ac eglwys wresog a gweithgar yn ymgynnull iddo. Cyfodwyd dau i bregethu yn yr eglwys hon, sef E. G. Jones, gweinidog yr eglwys yn Nhreorci, Morganwg, a T. P. Evans, gweinidog yr eglwys Annibynol yn y Ceinewydd, sir Aberteifi. Er nad yw yr achos hwn ond ieuangc, mae nifer o'r hen frodyr ffyddlon a'i cychwynodd wedi gorphen eu gyrfa ddaearol; megis Dafydd Simmon, John Clee, William Bowen, ac amryw eraill y rhai y mae eu coffadwriaeth yn arogli yn beraidd yn yr ardal.<ref>Llythyr Mr. Thomas.</ref> <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|BETHEL, GLANTWRCH.}}}} Mae y capel hwn o fewn terfynau plwyf Llanguwg, yn Morganwg, ond o fewn ychydig latheni i blwyf Ystradgynlais yn Mrycheiniog. Saif ar lan yr afon Twrch, tua haner milldir uwchlaw capel y Gurnos. Dechreuwyd yr achos yma tua'r flwyddyn 1850, mewn anedd-dy o'r enw y Felinganol, preswylfod William John Thomas, un o ddiaconiaid yr eglwys yn Nghwmllynfell, a bu ef a William Llewellyn yn ei flaenori a'i fagu am flynyddau fel cangen o Gwmllynfell. Pregethai Mr. Pryse, Cwmllynfell yn achlysurol i'r gangen hon, a bu Mr. B. Thomas, Gurnos yn pregethu yn fisol iddi am rai blynyddau. Yn y flwyddyn 1861, cyn fod y capel wedi ei gwbl orphen, corpholwyd y gangen hon yn eglwys annibynol ar y fam-eglwys yn Nghwmllynfell, pryd y gweinyddwyd yr ordinhad o Swper yr Arglwydd gan Mr. Pryse, yn cael ei gynorthwyo gan amryw . ddiaconiaid ei eglwys. Mr. Thomas Griffiths, masnachydd, Ystalyfera, a Mr. H. Rees, o'r Ystrad fu a'r llaw flaenaf gydag adeiladu y capel. Bu Mr. Rees hefyd yn gofalu am yr eglwys fel ei gweinidog am rai misoedd, ond o herwydd helaethrwydd cylch ei lafur, bu raid iddo roddi ei ofal yma i fyny yn dra buan. Mae llafur a ffyddlondeb William Thomas, Isaac Williams, John Jones, Owen John, Owen Owen, David Owen, ac eraill, gydag adeiladaeth y capel hefyd yn teilyngu coffâd. Pan ddechreuwyd adeiladu yr oedd sefyllfa fasnachol yr ardal yn dra llewyrchus, ond cyn gorphen gwaethygodd pethau yn fawr iawn. Agorwyd y capel yn mis Hydref, 1861, ac yn mis Mawrth, 1862, sefydlwyd Mr. E. Evans yn weinidog yma, mewn cysylltiad a'r Sciwen. Bu Mr. Evans yn gofalu am y lle hyd 1868, ond yn ngwyneb llawer o ddigalondid o herwydd marweidddra masnach y lle, ac ymadawiad llawer o'r aelodau o'r ardal. Yn Chwefror, 1869, rhoddwyd galwad i Mr. L. P. Humphreys, y gweinidog presenol, a chynaliwyd cyfarfod ei sefydliad yma Mehefin 13eg a'r 14eg, y flwyddyn hono, pryd y gweinyddwyd gan Mr. M. D. Jones, Bala; Dr. Rees, Abertawy, ac eraill. Mae yr achos hwn wedi gorfod gweithio ei ffordd trwy lawer o anhawsderau. Bu y ddyled ar y capel am flynyddau, o herwydd <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> qmzst9kj15pjy9cj2ysoxyu2u4gztxa 104 87487 169139 2026-08-06T22:28:41Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169139 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>marweidd-dra y gweithiau, yn faich braidd annyoddefol ar ysgwyddau yr eglwys fechan, ond y mae yn dyfod i lawr yn raddol a'r achos yn ychwanegu nerth o flwyddyn i flwyddyn er's amser bellach. Mae y capel yn adeilad hardd a chyfleus ac yn cynwys o bedwar i bum' cant o eisteddleoedd. Yr unig bregethwr a gyfodwyd yma yw Mr. John Elias, gweinidog presenol Salem, Trelyn, Mynwy. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y WERN, YSTALYFERA.}}}} Mae y capel hwn yn ymyl y ffordd, tua thri chwarter milldir uwchlaw y Pantteg, a chwarter milldir islaw capel y Gurnos. Gan fod y boblogaeth mor luosog a chynyddol, a bod capel y Pantteg yn rhy lawn, barnai llawer fod galwad am sefydlu achos newydd yn y gymydogaeth hon. Yn nechreu mis Mai, 1863, ffurfiwyd pwyllgor o ddeg-ar-hugain o bersonau, a chydunodd y pwyllgor hwnw i roddi y gwaith o gynllunio a gofalu am adeiladaeth y capel i Mr. Thomas Griffiths, masnachydd, Ystalyfera, yr hwn a ymgymerodd a'r gwaith ac a'i cyflawnodd yn effeithiol. Pregethwyd ar sylfaen y capel newydd ar brydnawn y Sabboth, Gorphenaf 19eg, 1863, gan Dr. Rees, Abertawy, a Mr. Griffiths, Alltwen; ac agorwyd ef Medi 6ed a'r 7fed, 1864, pryd y pregethodd Meistri Thomas, Bangor; Oliver, B.A., Pontypridd; Daniel, Pontypool; Rees, Llanelli; Davies, Llandilo, ac Evans, a Davies, Treforis. Mae y capel yn adeilad cadarn a hardd, yn cynwys tua 500 o eisteddleoedd, ac ysgoldy eang odditano. Costiodd 1181p., ac y mae y rhan fwyaf o'r swm hwn wedi ei gasglu bellach. Ffurfiwyd yma eglwys yn cynwys amryw ugeiniau o aelodau o'r Pantteg, a rhai o eglwysi cymydogaethol eraill, Gorphenaf 12fed, 1864. O'r pryd hwnw bu yr eglwys yn ymddibynu ar weinidogaeth achlysurol hyd Gorphenaf 5ed, 1866, pryd y rhoddwyd galwad i Mr. Owen Jones, o brif athrofa Glasgow, ac urddwyd ef Mehefin 4ydd a'r 5ed, yr un flwyddyn. Ar yr achlysur eglurwyd natur eglwys<ref>Dysgedydd, 1866. Tu dal. 248.</ref> gan Mr. R. Thomas, Bangor; holwyd y gweinidog gan Mr. R. Williams, Bethesda; gweddiodd Mr. P. Griffiths, Alltwen; pregethodd Mr. M. D. Jones, Bala, ar ddyledswydd y gweinidog, a Mr. D. Rees, Llanelli, ar ddyledswydd yr eglwys.* Bu Mr. Jones yn llafurio yma gyda derbyniad a pharch neillduol hyd Medi 1leg, 1870, pryd y symudodd i Ebenezer, sir Gaernarfon. Mae yr eglwys heb yr un gweinidog sefydlog oddiar ymadawiad Mr. Jones, ond y mae yn edrych allan yn awyddus am un cymwys, ac yn barod i gynal y neb a ddewiso yn deilwng o'r efengyl a'r oes. Mae yr eglwys a'r gynnulleidfa yn y lle hwn o'r dechreuad wedi dangos yr ysbryd mwyaf haelionus. Hyderwn yr enfyn yr Arglwydd yn fuan ddyn cymwys iddynt. <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|YSTALYFERA, (SAESONAEG.)}}}} Yr oedd amryw Saeson yn y gymydogaeth boblog hon, a rhai o honynt yn Annibynwyr, ond yn gorfod myned i'r Eglwys Wladol gan nad oedd gwasanaeth Saesonig mewn un capel Ymneillduol yn y lle. Ar ol <section end="ddd"/><noinclude><references/></noinclude> jo9isuubf4bzf2fby6zyyko088g9vet 169140 169139 2026-08-06T22:32:25Z AlwynapHuw 1710 169140 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>marweidd-dra y gweithiau, yn faich braidd annyoddefol ar ysgwyddau yr eglwys fechan, ond y mae yn dyfod i lawr yn raddol a'r achos yn ychwanegu nerth o flwyddyn i flwyddyn er's amser bellach. Mae y capel yn adeilad hardd a chyfleus ac yn cynwys o bedwar i bum' cant o eisteddleoedd. Yr unig bregethwr a gyfodwyd yma yw Mr. John Elias, gweinidog presenol Salem, Trelyn, Mynwy. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|Y WERN, YSTALYFERA.}}}} [[Delwedd:Capel Y Wern (geograph 3601192).jpg|bawd|Capel Y Wern]] Mae y capel hwn yn ymyl y ffordd, tua thri chwarter milldir uwchlaw y Pantteg, a chwarter milldir islaw capel y Gurnos. Gan fod y boblogaeth mor luosog a chynyddol, a bod capel y Pantteg yn rhy lawn, barnai llawer fod galwad am sefydlu achos newydd yn y gymydogaeth hon. Yn nechreu mis Mai, 1863, ffurfiwyd pwyllgor o ddeg-ar-hugain o bersonau, a chydunodd y pwyllgor hwnw i roddi y gwaith o gynllunio a gofalu am adeiladaeth y capel i Mr. Thomas Griffiths, masnachydd, Ystalyfera, yr hwn a ymgymerodd a'r gwaith ac a'i cyflawnodd yn effeithiol. Pregethwyd ar sylfaen y capel newydd ar brydnawn y Sabboth, Gorphenaf 19eg, 1863, gan Dr. Rees, Abertawy, a Mr. Griffiths, Alltwen; ac agorwyd ef Medi 6ed a'r 7fed, 1864, pryd y pregethodd Meistri Thomas, Bangor; Oliver, B.A., Pontypridd; Daniel, Pontypool; Rees, Llanelli; Davies, Llandilo, ac Evans, a Davies, Treforis. Mae y capel yn adeilad cadarn a hardd, yn cynwys tua 500 o eisteddleoedd, ac ysgoldy eang odditano. Costiodd 1181p., ac y mae y rhan fwyaf o'r swm hwn wedi ei gasglu bellach. Ffurfiwyd yma eglwys yn cynwys amryw ugeiniau o aelodau o'r Pantteg, a rhai o eglwysi cymydogaethol eraill, Gorphenaf 12fed, 1864. O'r pryd hwnw bu yr eglwys yn ymddibynu ar weinidogaeth achlysurol hyd Gorphenaf 5ed, 1866, pryd y rhoddwyd galwad i Mr. Owen Jones, o brif athrofa Glasgow, ac urddwyd ef Mehefin 4ydd a'r 5ed, yr un flwyddyn. Ar yr achlysur eglurwyd natur eglwys<ref>Dysgedydd, 1866. Tu dal. 248.</ref> gan Mr. R. Thomas, Bangor; holwyd y gweinidog gan Mr. R. Williams, Bethesda; gweddiodd Mr. P. Griffiths, Alltwen; pregethodd Mr. M. D. Jones, Bala, ar ddyledswydd y gweinidog, a Mr. D. Rees, Llanelli, ar ddyledswydd yr eglwys.* Bu Mr. Jones yn llafurio yma gyda derbyniad a pharch neillduol hyd Medi 1leg, 1870, pryd y symudodd i Ebenezer, sir Gaernarfon. Mae yr eglwys heb yr un gweinidog sefydlog oddiar ymadawiad Mr. Jones, ond y mae yn edrych allan yn awyddus am un cymwys, ac yn barod i gynal y neb a ddewiso yn deilwng o'r efengyl a'r oes. Mae yr eglwys a'r gynnulleidfa yn y lle hwn o'r dechreuad wedi dangos yr ysbryd mwyaf haelionus. Hyderwn yr enfyn yr Arglwydd yn fuan ddyn cymwys iddynt. <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|YSTALYFERA, (SAESONAEG.)}}}} Yr oedd amryw Saeson yn y gymydogaeth boblog hon, a rhai o honynt yn Annibynwyr, ond yn gorfod myned i'r Eglwys Wladol gan nad oedd gwasanaeth Saesonig mewn un capel Ymneillduol yn y lle. Ar ol <section end="ddd"/><noinclude><references/></noinclude> 6knbjo4shw7n0qvidu11oj1m4v9ipg6 104 87488 169141 2026-08-06T22:37:16Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169141 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ymgynghori a'u gilydd, a chael pob calondid gan weinidogion Cymreig y gymydogaeth, cawsant fenthyg capel y Wern am un-ar-ddeg y bore a thri o'r gloch yn y prydnawa bob Sabboth at gynal gwasanaeth Saesonig. Dechreuwyd cynal y moddion ar y Sabboth Ionawr 12fed, 1868, pryd y pregethodd Dr. Rees, Abertawy i gynnulleidfaoedd lluosog yn y bore a'r prydnawn. Parhawyd i gynal gwasanaeth yn y drefn hon yn nghapel y Wern nes i'r capel Saesonig gael ei orphen a'i agor. Gosodwyd careg sylfaen y capel newydd gan y diweddar Mr. H. O. Wills, Bryste, Medi 10fed, 1868. Gorphenwyd yr adeilad, a chafodd ei agor Gorphenaf laf, 1869. Rhoddodd Mr. S. Morley 225p. at draul yr adeiladaeth. Costiodd • gwbl tua 1200p., ac y mae dros 700p. o'r ddyled wedi ei dalu. Mae y capel yn un destlus dros ben ac yr addurn i'r gymydogaeth. Mae yma eglwys o tua deg-ar-hugain o aelodau ac Ysgol Sabbothol nodedig o lewyrchus. Yn mis Hydref, 1869, rhoddwyd galwad i Mr. Joseph Johns, • athrofa Aberhonddu, yr hwn a urddwyd yma yr 28ain o'r mis hwnw. Cyflawnwyd gwasanaeth yr urddiad yn y drefn ganlynol:-pregethodd Mr. Jones, Heolycastell, Abertawy, ar natur eglwys; derbyniwyd y gyffes ffydd gan Mr. Thomas, Glandwr; gweddiwyd yr urdd-weddi gan Dr. Rees, Abertawy; pregethwyd ar ddyledswydd y gweinidog gan Mr. Morris, Aberhonddu, ac ar ddyledswydd yr eglwys gan Mr. Williams, Canaan. Mae Mr. Johns yn parhau i lafurio yma gyda mesur helaeth o lwyddiant. Mae yr eglwys, y gynnulleidfa, a'r Ysgol Sabbothol, yn cynyddu yn raddol, a phob argoel y bydd yma achos llewyrchus a hunan-gynaliol yn mhen ychydig iawn o flynyddau. Yn mysg y rhai mwyaf blaenllaw yn nghychwyniad yr achos, gellir enwi Mr. Parish, un o oruchwylwyr gwaith Ystalyfera; Mr. Bayne, perchenog gwaith glô Hendreforgan, a Mr. White, arolygydd Camlas Glyntawy. Dan arolygiaeth Mr. White yr adeiladwyd y capel, ac y mae tlysni yr adeilad yn anrhydedd i'w wybodaeth a'i chwaeth fel cynllunydd adeiladau. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|YNYSMUDW}}}} Mae y lle hwn tua haner y ffordd o Bontardawy i Ystalyfera. Yr oedd yma amryw o aelodau yr Alltwen a'r Pantteg yn cyfaneddu, a chyfarfodydd gweddio yn cael eu cynal ganddynt, ond nid oedd gan yr Annibynwyr, nac un enwad arall, un addoldy o fewn dwy filldir i'r lle. Pan ddaeth Mr. Owen Jones, o Gastellnedd i fyw i'r ardal, darfu iddo ef a'i weinidog, Mr. Griffiths, o'r Alltwen, gydymgynghori, a phenderfynasant adeiladu yma gapel bychan yn 1862. Galwyd ei enw Bethesda. Costiodd y capel, a'r oriel a osodwyd ynddo ar ol ei adeiladu, 206p. 12s. 2c., heb son am doriad y sylfaen, a llawer o ddefnyddiau at y gwaith roddwyd yn rhad. Trwy lafur Mr. Griffiths a Mr. Owen Jones, talwyd yr oll o'r ddyled a chynaliwyd yma gyfarfod jubili, Hydref 26ain a'r 27ain, 1864, pryd y pregethodd Meistri Davies, Taihirion; Davies, New Inn; Morgans, Maesteg; Mathews, Castellnedd, a Pryse, Cwmllynfell. Pris y tir ar ba un yr adeiladwyd y capel yw swllt yn y flwyddyn. Cynlluniwyd yr adeilad, arolygwyd y gwaith, a thalwyd am y tô gan Mr. Griffiths, o'r Alltwen. Ffurfiwyd yma eglwys, ac y mae oddiar ei ffurfiad hyd yn bresenol dan ofal Mr. Griffiths. Yma, os nad ydym yn camgymeryd, y dechreuodd y brawd gweithgar Owen Jones arfer ei ddoniau fel pregethwr. Gan fod <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> mh8gfs82wc27ug1u56itzju8izfi2s4 169142 169141 2026-08-06T22:38:20Z AlwynapHuw 1710 169142 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>ymgynghori a'u gilydd, a chael pob calondid gan weinidogion Cymreig y gymydogaeth, cawsant fenthyg capel y Wern am un-ar-ddeg y bore a thri o'r gloch yn y prydnawa bob Sabboth at gynal gwasanaeth Saesonig. Dechreuwyd cynal y moddion ar y Sabboth Ionawr 12fed, 1868, pryd y pregethodd Dr. Rees, Abertawy i gynnulleidfaoedd lluosog yn y bore a'r prydnawn. Parhawyd i gynal gwasanaeth yn y drefn hon yn nghapel y Wern nes i'r capel Saesonig gael ei orphen a'i agor. Gosodwyd careg sylfaen y capel newydd gan y diweddar Mr. H. O. Wills, Bryste, Medi 10fed, 1868. Gorphenwyd yr adeilad, a chafodd ei agor Gorphenaf laf, 1869. Rhoddodd Mr. S. Morley 225p. at draul yr adeiladaeth. Costiodd o gwbl tua 1200p., ac y mae dros 700p. o'r ddyled wedi ei dalu. Mae y capel yn un destlus dros ben ac yr addurn i'r gymydogaeth. Mae yma eglwys o tua deg-ar-hugain o aelodau ac Ysgol Sabbothol nodedig o lewyrchus. Yn mis Hydref, 1869, rhoddwyd galwad i Mr. Joseph Johns, o athrofa Aberhonddu, yr hwn a urddwyd yma yr 28ain o'r mis hwnw. Cyflawnwyd gwasanaeth yr urddiad yn y drefn ganlynol:-pregethodd Mr. Jones, Heolycastell, Abertawy, ar natur eglwys; derbyniwyd y gyffes ffydd gan Mr. Thomas, Glandwr; gweddiwyd yr urdd-weddi gan Dr. Rees, Abertawy; pregethwyd ar ddyledswydd y gweinidog gan Mr. Morris, Aberhonddu, ac ar ddyledswydd yr eglwys gan Mr. Williams, Canaan. Mae Mr. Johns yn parhau i lafurio yma gyda mesur helaeth o lwyddiant. Mae yr eglwys, y gynnulleidfa, a'r Ysgol Sabbothol, yn cynyddu yn raddol, a phob argoel y bydd yma achos llewyrchus a hunan-gynaliol yn mhen ychydig iawn o flynyddau. Yn mysg y rhai mwyaf blaenllaw yn nghychwyniad yr achos, gellir enwi Mr. Parish, un o oruchwylwyr gwaith Ystalyfera; Mr. Bayne, perchenog gwaith glô Hendreforgan, a Mr. White, arolygydd Camlas Glyntawy. Dan arolygiaeth Mr. White yr adeiladwyd y capel, ac y mae tlysni yr adeilad yn anrhydedd i'w wybodaeth a'i chwaeth fel cynllunydd adeiladau. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|YNYSMUDW}}}} Mae y lle hwn tua haner y ffordd o Bontardawy i Ystalyfera. Yr oedd yma amryw o aelodau yr Alltwen a'r Pantteg yn cyfaneddu, a chyfarfodydd gweddio yn cael eu cynal ganddynt, ond nid oedd gan yr Annibynwyr, nac un enwad arall, un addoldy o fewn dwy filldir i'r lle. Pan ddaeth Mr. Owen Jones, o Gastellnedd i fyw i'r ardal, darfu iddo ef a'i weinidog, Mr. Griffiths, o'r Alltwen, gydymgynghori, a phenderfynasant adeiladu yma gapel bychan yn 1862. Galwyd ei enw Bethesda. Costiodd y capel, a'r oriel a osodwyd ynddo ar ol ei adeiladu, 206p. 12s. 2c., heb son am doriad y sylfaen, a llawer o ddefnyddiau at y gwaith roddwyd yn rhad. Trwy lafur Mr. Griffiths a Mr. Owen Jones, talwyd yr oll o'r ddyled a chynaliwyd yma gyfarfod jubili, Hydref 26ain a'r 27ain, 1864, pryd y pregethodd Meistri Davies, Taihirion; Davies, New Inn; Morgans, Maesteg; Mathews, Castellnedd, a Pryse, Cwmllynfell. Pris y tir ar ba un yr adeiladwyd y capel yw swllt yn y flwyddyn. Cynlluniwyd yr adeilad, arolygwyd y gwaith, a thalwyd am y tô gan Mr. Griffiths, o'r Alltwen. Ffurfiwyd yma eglwys, ac y mae oddiar ei ffurfiad hyd yn bresenol dan ofal Mr. Griffiths. Yma, os nad ydym yn camgymeryd, y dechreuodd y brawd gweithgar Owen Jones arfer ei ddoniau fel pregethwr. Gan fod <section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> 8h9lfgt0brit1huw29f7idrra37s073 104 87489 169143 2026-08-06T22:46:09Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169143 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>poblogaeth yr ardal hon yn debyg o gynyddu yn fawr, gellir disgwyl y bydd yma gynnulleidfa luosog yn mhen ychydig o amser. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|GOSEN, CRAIGTREBANOS.}} Cymydogaeth boblog rhwng Pontardawy Chlydach yw Craigtrebanos Ychydig flynyddau yn ol darfu i nifer o acicusu yr Alltwen a'r Glais, a gyfaneddent yn yr ardal hon, gymeryd ystafell fechan at gynal cyfarfodydd gweddio a phregethu achlysurol, yn benaf er mwyn yr hen bobl oeddynt yn analluog i gerdded i'r Alltwen a'r Glais. Yn fuan penderfynasant adeiladu ysgoldy, neu gapel bychan, o werth tua chan' gini. Agorwyd ef Tachwedd 11eg, 1866, a galwyd ei enw ef Gosen. Yn mhen amser, wrth weled yr achos yn llwyddo, daethant i'r penderfyniad i ofyn caniatad y ddwy fam-eglwys am gael eu ffurfio yn eglwys Annibynol, yr hyn a ganiatawyd iddynt. Cafodd tua phedwar-ar-hugain o aelodau eu gollyngdod o'r Alltwen a'r un nifer o'r Glais. Corpholwyd yr eglwys yn y flwyddyn 1869, pryd y gweinyddwyd yr ordinhad o Swper yr Arglwydd gan Mr. Griffiths, o'r Alltwen, a Mr. Owen, Clydach, a than eu gofal unol hwy y mae yr eglwys ieuangc hyd yn bresenol. Ar amser ffurfiad yr eglwys neillduwyd y brodyr Edward Thomas a John Williams yn ddiaconiaid. Mae yma achos bychan mewn agwedd obeithiol, a digon tebygol, gydag amser, y daw yma eglwys gref gan fod poblogaeth yr ardal yn cynyddu yn raddol.<ref>Llythyrau Mr. Griffiths a Mr. Owen.</ref> <section end="bbb"/> <section begin="ccc"/><section end="ccc"/> <section begin="ddd"/>{{c|{{mawr|LLANGYNWYD.}}}} Mae Llangynwyd yn enwog yn mysg plwyfydd sir Forganwg, oblegil mai yn Eglwys y plwyf hwn y gweinyddodd y dysgedig Samuel Jones am dymor yn amser y werin-lywodraeth, a thros ysbaid ar ol adferiad Siarl yr ail; ac allan o'r eglwys hon y trowyd ef pan ddaeth Deddf Unffurfiaeth i'w grym yn 1662, ac yn Brynllywarch yn y plwyf hwn y treuliodd y rhan fwyaf o'i oes, ac y cyfranodd addysg i luaws mawr o wyr ieuaingc oeddynt yn ymbarotoi at y weinidogaeth; ac yn mynwent Llangynwyd yr erys ei weddillion cysegredig hyd foreu yr adgyfodiad cyffredinol. Er nas gall yr achos Annibynol sydd yn awr yn Llangynwyd ddilyn yn ol mewn llinell ddidor hyd ddyddiau Samuel Jones, etto, nid ymddengys i'r plwyf er hyny hyd yn awr fod heb ryw rai yn glynu wrth grefydd efengylaidd yn mysg yr Ymneillduwyr. Ymddengys fod gan Samuel Jones achos bychan dan ei ofal mewn hen amaethdy, o'r enw Cildeudy, yn y plwyf hwn, yr hwn wedi hyny a symudwyd i le a elwir y Siti, yn mhlwyf Bettws, ac yn mhen amser adeiladwyd yno gapel, ond dirywiodd yn raddol nes yr aeth y lle yn feddiant i'r Sosiniaid, fel y cawn achlysur i sylwi yn helaethach pan ddeuwn at eglwysi Penybont a Brynmenyn. Tua'r flwyddyn 1790, ymsefydlodd nifer o aelodau y Bettws mewn amaethdy o'r enw Sychbant, Llangynwyd. Enw gwr y tŷ oedd Rhys Howells, yr hwn cyn hir a drefnodd dŷ bychan ar ei dir, yr hwn a elwid y Graigfach, yn lle i bregethu, a chadw ysgol ddyddiol. Daeth Mr. <section end="ddd"/><noinclude><references/></noinclude> gjwc51t3yv21ih0dj9aroxbm1lt9lc3 104 87490 169146 2026-08-06T23:52:31Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169146 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>Nid ydym yn cael fod un pregethwr wedi ei godi yma, ond yn yr eglwys hon y derbyniwyd Mr. Thomas Thomas, y Cenhadwr o Affrica, yu aelod, er mai nid yma y dechreuodd bregethu. {{c|COFNODIAD BYWGRAPHYDDOL.}} '''WILLIAM BEYNON'''. Nid oes genym ond ychydig o'i hanes. Ganwyd ef yn rhywle yn sir Gaerfyrddin yn y flwyddyn 1774. Bu am ddeunaw młynedd yn weinidog yn Llangynwyd, ac efe a ddechreuodd yr achos yn Carmel, Maesteg; ac yr oedd y capel cyntaf yno ar ganol cael ei adeiladu pan roddodd ei weinidogaeth i fyny. Yr oedd yn hawddgar a serchog fel dyn, a hoffid ef yn fawr gan bawb a'i hadwaenai; ac fel pregethwr yr oedd yn hwylus a gwlithog. Maglwyd ef fwy nag unwaith gan y ddiod gadarn, a hyny a'i gorfododd o'r diwedd i roddi i fyny ei weinidogaeth. Bu am lawer o flynyddoedd yn aelod yn Brynmenyn er yn byw yn Maesteg, ond er's blynyddoedd cyn ei farwolaeth yr oedd yn aelod yn Carmel, ac yn ymddangos yn cael goruwchafiaeth ar y "pechod oedd barod i'w amgylchu." Bu farw Chwefror 13eg, 1846, yn 72 oed. Pregethwyd ar ddydd ei angladd gan Mr. William Morgan, ar destyn o'i ddewisiad ef ei hun, "Minau, nesau at Dduw sydd dda i mi;" a chladdwyd ef yn mynwent Eglwys Llangynwyd. <section begin="aaa"/><section end="aaa"/> <section begin="bbb"/>{{c|{{mawr|CARMEL, MAESTEG.}}}} Nid yw ein defnyddiau ond prin iawn er ysgrifenu hanes yr eglwys hon. Dechreuwyd yr achos yma yn y flwyddyn 1827, gan Mr. William Beynon. yn nghyda phedwar o aelodau Llangynwyd, sef Evan David, Edward Jones, David Morgans a'i wraig. Pan ar ganol adeiladu y capel yn y flwyddyn 1828, darfu cysylltiad Mr. W. Beynon a'r lle, a chymerwyd y gofal gan Mr. William Morgan yn nglyn a Llangynwyd, ac y mae efe yn parhau yn weinidog yma. Gorphenwyd y capel yn fuan wedi sefydliad Mr. Morgan yma; ac yn y flwyddyn 1831 ailadeiladwyd ef, ac yn y flwyddyn 1850 adeiladwyd yr addoldy helaeth presenol, yn mesur 60 troedfedd wrth 42 troedfedd. Agorwyd ef Mai 20fed a'r 2lain, 1850, ac ar yr achlysur gweinyddwyd gan Meistri E. Griffiths, Abertawy; W. Roberts. Tabor; O. Owens, Brynmenyn; D. Evans, Nazareth; R. Pryse, Cwmllynfell; P. Griffiths, Alltwen; J. Mathews, Castellnedd; M. Rees, Groeswen; H. Davies, Bethania; J. Thomas, Glynnedd; T. Davies, Abertawy; R. Rees, Abertawy; J. Rees, Carmel; W. Thomas, Rock, ac eraill.<ref>Diwygiwr 1850. Tu dal. 222.</ref> Gwyddom i lawer o bobl dda fod yn nglyn a'r achos yma o bryd i bryd, ond gan na chawsom y manylion yn eu cylch, nis gallwn eu crybwyll. Canghenau o'r eglwys hon sydd yn Zoar, Siloh, a'r Garth. Codwyd y personau canlynol i bregethu yma: '''David Jones'''. Addysgwyd ef yn athrofa Aberhonddu. Urddwyd ef yn Bethesda, Arfon, ac y mae yn awr yn Zoar, Merthyr. William Rees. Ymfudodd i Awstralia. John Davies. Bu yn fyfyriwr yn athrofa Caerfyrddin, ac y mae yn awr yn weinidog gyda'r Saeson yn Maesteg. '''Thomas Ll. Jones'''. Mae yn awr yn fyfyriwr yn athrofa Lancashire. {{nop}}<section end="bbb"/><noinclude><references/></noinclude> ov0prdq9ig4j3fgi82ntstgfwucgu8p 104 87491 169147 2026-08-07T00:05:07Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169147 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>{{c|{{mawr|ZOAR, MAESTEG.}}}} [[Delwedd:Grade II listed Zoar, Maesteg - geograph.org.uk - 3005808.jpg|bawd| Zoar, Maesteg. Ad-adeiladwyd, wedi cyhoeddi'r llyfr]] Dechreuwyd yr achos hwn yn y flwyddyn 1839, mewn ty anedd yn Rhester Jenkin, gan nifer o aelodau a ymadawsant o eglwys Carmel, oblegid fod eu golygiadau ar drefn yr efengyl yn eangach nag eiddo y mwyafrif o'r eglwys. Y personau a fu fwyaf blaenllaw yn y symudiad oeddynt y rhai canlynol, John Williams, Jonathan Davies, William Rees, William Thomas, Thomas Thomas, Thomas Watkins, William Howells, David Henry, Thomas Jenkins, William Thomas, Evan Roberts, David Lewis, David Sharah, Evan Sharah, Thomas Evans, a James Jones. Yn mhen dau fis wedi iddynt ymadael, prynasant yr hen gapel a ddechreuwyd gan yr Annibynwyr, yr hwn oedd ar y pryd yn eiddo y Methodistiaid Calfinaidd. Talasant 61p. am dano, a symudasant iddo yn ddioed i addoli. Yn yr amser hwn yr oeddynt fynychaf heb bregethwr, oblegid gwrthodai y gweinidogion cylchynol ddyfod atynt am y tybid fod eu mynediad allan yn afreolaidd; ond deuai ambell un atynt, er gwybod ei fod trwy hyny yn tynu gwg eraill. Yr oedd cyfarfod chwarterol yr undeb yn hollol wrthwynebol iddynt; ac mewn cyfarfod a gynaliwyd yn Cymer-glyn-corwg, ar y 7fed a'r 8fed o Ebrill, 1841, penderfynwyd "I beidio cynorthwyo y rhai a dorwyd allan o Carmel, Llwyni, ond eu hanog i gynyg eu hunain yn ol, a bod drws agored iddynt ar delerau'r efengyl."<ref>Diwygiwr, Mai, 1841.</ref> Ni ddigalonwyd hwy mewn un modd gan y penderfyniad uchod, ond aethant yn mlaen fel cynt, gan gynal moddion rheolaidd, a gwneyd goreu y gallent dan yr amgylchiadau. Yr oedd cyfarfod chwarterol nesaf yr undeb i gael ei gynal yn Carmel, Maesteg, a phan ddaeth y dydd apwyntiedig, ymgasglodd lluaws o weinidogion i'r gynnadleld; ac yn mhlith pethau eraill, dygwyd achos y brodyr a ymadawsent o Carmel dan sylw. Wedi ymdrin yn bwyllus a'u hachos, daethpwyd i'r penderfyniad, Fod yr ardal yn ddigon eang i gynwys dau achos Annibynol, heb i'r naill niweidio y Ilall; a bod i'r gangen ymadawedig i ddychwelyd yn ol i gydeistedd wrth Fwrdd yr Arglwydd gyda'r brodyr yn Carmel, ac yna i Mr. William Morgan, eu hen weinidog, i fyned gyda hwynt i bregethu yn gyntaf iddynt. Pan ddaeth boreu Sabboth cymundeb, dychwelasant i Carmel, yn ol penderfyniad y gynnadledd, i gydgyfranogi o'r Swper Sanctaidd; ac yn yr hwyr aeth Mr. Morgan gyda hwynt i'w capel, a phregethodd iddynt, felly terfynwyd pob anghydfod, ac ymadawyd yn rheolaidd a boneddigaidd o'r ddeutu. Corpholwyd yr aelodau perthynol i'r lle yn eglwys yn fuan ar ol hyn, a derbyniwyd dau-ar-bymtheg o'r newydd atynt, fel yr oeddynt o gwbl yn 44 o nifer. Yn fuan ar ol hyn-gan fod y lle yr oeddynt yn addoli ychydig tu allan i boblogaeth yr ardal-meddyliasant am gael lle mwy cyfleus, a phenderfynasant gael capel newydd mewn man canolog. Aethant i ymofyn am dir i'w adeiladu at Mr. Robert Smith. Addawodd ei roddi ar yr amod iddynt werthu eu hen gapel iddo ef at wasanaeth yr eglwys Sefydledig. Cytunasant i byny. Cawsant 61p. am yr hen gapel, y swm a dalasant am dano, a symudasant o hono yn ddioed i le a elwir Ty Candryll, ar ochr yr un heol, ond yn uwch i fyny yn y lle. Buont yma am chwe' mis, ac ychwanegwyd amryw atynt yn ystod y tymor hwnw. Oddiyno symudasant<noinclude><references/></noinclude> odvp7101zv0113s8ucvkt7hfzq4oyqp 104 87492 169148 2026-08-07T00:10:04Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169148 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>i dy Dafydd Jones, y Gwehydd, ar ochr y ''Tram-road'', lle y buont am chwe' mis arall, ac ymunodd rhai a hwy yno. Erbyn hyn yr oedd eu capel newydd yn dyfod yn mlaen yn gyflym, a symudasant iddo cyn diwedd y flwyddyn 1841; er nad oedd wedi ei orphen, ac ni orphenwyd ef am rai misoedd ar ol hyny. Agorwyd ef y Mercher a'r Iau cyntaf yn mis Medi, 1842. Yn mis Hydref yr un flwyddyn, cymerwyd eu gofal yn fisol gan Mr. John Davies, Mynyddbach. Yn ystod y tymor yr oedd Mr Davies yn dyfod yma, gwelodd yr eglwys dywydd blin iawn. Cafodd yr ymddiriedolwyr wys-lythyron am 220p., sef yr arian dyledus am y llechi a'r priddfeini oedd wedi myned at y capel, a chan nad oedd ganddynt arian i'w talu, ac yn methu a'u cael ar log gan neb, ofnent y buasai yn rhaid gwerthu y capel, ac felly y buasai oni bai i ymwared ddyfod o le annisgwyliadwy. Dangosodd Mr. Davies y cydymdeimlad mwyaf diffuant a hwy; teithiodd lawer nos a dydd trwy bob tywydd er eu cynorthwyo. Coffeir yn neillduol am un boreu Sabboth, wedi iddo esgyn i'r areithfa, plygodd ei ben i lawr, a threiglodd dagrau gloywon dros ei ruddiau wrth feddwl fod y capel yn debyg o gael ei werthu gan swyddogion y gyfraith. Nid teg hefyd fyddai gadael yn ddisylw eiriau caredig a ffyddiog yr hybarch W. Jones, o Benybont-ar-ogwy, wrth ddau o'r brodyr a alwasant gydag ef pan yn y dref yn ceisio cael arian ar log i dalu eu gofynwyr, ac yn methu cael dim. Wedi iddynt adrodd eu helynt wrth Mr. Jones, dywedodd wrthynt: "Cymerwch gysur frodyr bach, oblegid os tŷ i Dduw ydyw eich capel, fe ofala yr Arglwydd na chaiff ddim cam; os bydd hi wedi myned yn galed iawn, gadewch i mi wybod a chymeraf ddeg punt i'w casglu drosoch." Cyn pen ychydig wythnosau ar ol yr ymddiddan yna, cyflawnwyd geiriau hyderus Mr. Jones trwy i'r Arglwydd roi yn nghalon brawd parchus gyda'r Bedyddwyr, Mr. W. Thomas, Paentiwr, o Benybont-ar-ogwy, i ddyfod yn mlaen a thalu yr arian gofynedig i fyny yn swyddfa Alexander Cuthbertson, cyfreithwr, Castellnedd. Costiodd yr helynt yma dros 30p. i'r eglwys. Wedi i'r cwmwl tywyll yma gael ei symud, dechreuodd yr eglwys gymeryd calon drachefn. Meddyliodd mai gwell fuasai iddi gael gweinidog ei hun, er nad oedd ei nifer ond rhyw 49. Daeth Mr. Thomas Lloyd, o Nantyglo, heibio i bregethu, hoffwyd ef gan yr eglwys a rhoddwyd galwad iddo, cydsyniodd yntau a hi, ac urddwyd ef Medi 27ain a'r 28ain, 1843; ar yr achlysur pregethwyd ar natur eglwys gan Mr. J. Davies, Mynyddbach; holwyd y gofyniadau gan Mr. R. Jones, Sirhowy; dyrchafwyd yr urdd-weddi gan Mr. D. Evans, Castellnedd; pregethwyd ar ddyledswydd y gweinidog gan Mr. D. Stephenson, Nantyglo, ac ar ddyledswydd yr eglwys gan Mr. W. Jones, Penybont. Gweinidogaethodd Mr. Lloyd yma am ddwy flynedd, ac yr oedd yn gymeradwy iawn gan yr eglwys a'r ardal yn gyffredinol. Ychwanegwyd amryw at yr eglwyssymudwyd ychydig ar y ddyled-ac yn ei dymor ef y bu y gymanfa sirol yma. Rho Rhoddodd y weinidogaeth i fyny oblegid gwendid a llesgedd corphorol i ymgymeryd a'r ddyled drom oedd ar y capel; ond trwy iddo ymsefydlu yn y lle fel masnachwr, bu o wasanaeth mawr i'r eglwys fel aelod a phregethwr am flynyddau, a theimlid colled ar ei ol pan yr ymadawodd o'r ardal. Yn fuan ar ol i Mr. Lloyd roddi y weinidogaeth i fyny, rhoddodd yr eglwys alwad i Mr. William Watkins, o Rhymni, i ddyfod i'w bugeilio. Derbyniodd yr alwad, a chynaliwyd cyfarfodydd ei sefydliad yma Gorphenaf 1af a'r 2il, 1846. Bu Mr. Watkins yn gweinidogaethu<noinclude><references/></noinclude> krjv5ldpaxodvd1hrfrpm7b2jultudg 104 87493 169149 2026-08-07T00:13:40Z AlwynapHuw 1710 /* Wedi'i brawfddarllen */ 169149 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="AlwynapHuw" /></noinclude>yma gyda chymeradwyaeth mawr am dair blynedd a naw mis. Symudwyd llawer o'r ddyled oddiar y capel yn ei dymor, ac yn y flwyddyn 1849, pan yr ymwelodd y geri marwol a'r ardal, ychwanegwyd rhai ugeiniau at yr eglwys, fel yr oedd uwchlaw 300 mewn nifer. Ond daeth ystorm gref i gyfarfod yr eglwys, yr hon a derfynodd mewn ynıraniad gofidus. Dygwyd cyhuddiad o anweddeidd-dra yn erbyn y gweinidog, a galwyd am help gweinidogion cymydogaethol i chwilio i'r amgylchiadau. Credid yr hyn a ddywedid gan rai, ac anghredai eraill y cwbl; ond yr oedd mwyafrif yr eglwys yn ei erbyn, ac oblegid hyny, aeth Mr. Watkins allan a 140 gydag ef, ac ymsefydlasant yn eglwys, yr hon sydd yn bresenol yn Saron; ac arosodd 162 ar ol yn Zoar. Gwelodd y rhai hyn dywydd garw ar ol yr ymraniad. Yr oedd y rhan luosocaf o weinidogion y cyfundeb yn ffafrio Mr. Watkins, ac ychydig o honynt a ddeuai i bregethu i Zoar, ond yr oedd Mr. T. Lloyd yn gweini yr ordinhad yn fisol iddynt, ac yn pregethu mor aml ag y gallai, a deuai eraill i'w gynorthwyo, Wedi i'r eglwys fod fel hyn am ddeunaw mis, rhoddwyd galwad unfrydol i Mr. John Jones, myfyriwr o athrofa Aberhonddu. Cydsyniodd Mr. Jones a'r alwad, ac urddwyd ef Awst 12fed a'r 13eg, 1851. Ar yr achlysur pregethwyd ar natur eglwys gan Mr. T. Rees, Maesygroes; holwyd y gofyniadau arferol gan Mr. E. Jacob, Abertawy; dyrchafwyd yr urdd-weddi gan Mr. L. Powell, Caerdydd; pregethwyd i'r gweinidog gan Mr. E. Davies, Athraw Ieithyddol Aberhonddu, ac i'r eglwys gan Mr. P. Griffiths, Alltwen. Gweinyddwyd hefyd gan Meistri E. Roberts, Cwmafan; R. G. Jones, Rhiadr; J. D. Williams, Penybont; D. Henry, Cymer; J. Davies, Bryn; S. Phillips, Llangynidr, ac eraill. Mae ugain mlynedd bellach wedi myned heibio er pan y sefydlodd Mr. Jones yma, ac y mae yr eglwys wedi bod yn lled gysurus er hyny hyd yn bresenol. Mae amryw ganoedd wedi cael eu hychwanegu atti o bryd i bryd. Mae y ddyled drom oedd ar y capel wedi ei thalu er's blynyddau, a chyfnewidiadau mewnol wedi eu gwneyd ynddo fwy nag unwaith, ac nid oes dimai o ddyled yn aros arno yn bresenol. Mae yr eglwys hon wedi bod bob amser yn barod i gynorthwyo achosion gweiniaid yn y gymydogaeth o dan ei beichiau, ac nid yw wedi bod yn ol yn ei chyfraniadau at holl achosion cyhoeddus yr enwad yn ystod yr ugain mlynedd diweddaf. Heblaw hyn hefyd, y mae wedi sefydlu achos Saesonig yn y lle. Bu y gynnulleidfa hono yn addoli yn Zoar am ddwy flynedd a haner, a dygai yr eglwys yma ei holl dreuliau oddigerth y weinidogaeth, a chynorthwyai i wneuthur hyny hefyd. Mae y ffeithiau yna yn brawf nad yw wedi bod yn segur na diffrwyth, gartref, nac oddicartref. Er fod yr eglwys wedi colli rhai ugeiniau o'i haelodau yn ystod y tymor a nodwyd trwy ymfudiaeth i wahanol barthau, a rhai wedi ymuno a'r Saeson yn y lle, etto y mae hi yn dal yn dda mewn rhifedi trwy y cwbl, ac nid yw mewn un modd yn llaesu ei dwylaw. Bu y personau canlynol, yn mysg llawer eraill, yn wasanaethgar iawn i'r achos yma fel aelodau crefyddol. Thomas Thomas. Bu o wasanaeth mawr i'r eglwys hon pan yn adeiladu y capel, ac yn ei ofal am dani am rai blynyddau ar ol ymadael a'r lle. Cafodd ei ddiwedd ar y Vale of Neath Railway rai blynyddau yn ol. David Jones. Daeth yma o Dreoes. Gwehydd oedd wrth ei gelfyddyd. Hen grefyddwr cynes, ac Annibynwr selog. Ymdrechodd lawer gyda'r achos yma pan oedd yn wan. Bu yn casglu trwy ranau o'r sir at y capel, ac efe fu yn ymofyn am y gymanfa<noinclude><references/></noinclude> 2uk0sd1oxzsd49rlxg5un77tzjocpz8 0 87494 169152 2026-08-07T00:45:09Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Maesyrhaf, Castellnedd|Maesyrhaf, Castellnedd]] | next = [[../Glynnedd|Glynnedd]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Castell-nedd}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf..." 169152 wikitext text/x-wiki {{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Maesyrhaf, Castellnedd|Maesyrhaf, Castellnedd]] | next = [[../Glynnedd|Glynnedd]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Castell-nedd}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=120 to=123 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Melinycwrt}} [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] [[Categori:Castell-nedd]] g4wq3fwixuxl974afwwsibwzkn9mlio 14 87495 169153 2026-08-07T00:50:56Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "[[Categori:Cymunedau Morgannwg]]" 169153 wikitext text/x-wiki [[Categori:Cymunedau Morgannwg]] 82rsu4mou4s5jqc7dcd0lkgpl8uvexu 0 87496 169156 2026-08-07T01:08:51Z AlwynapHuw 1710 Dechrau tudalen newydd gyda "{{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Melinycwrt|Melinycwrt]] | next = [[../Zoar, Castellnedd|Zoar, Castellnedd]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Castell-nedd}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf..." 169156 wikitext text/x-wiki {{header | title = Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2 | author =Thomas Rees | andauthor =John Thomas, Lerpwl | translator = | editor = | section = | previous = [[../Melinycwrt|Melinycwrt]] | next = [[../Zoar, Castellnedd|Zoar, Castellnedd]] | notes = }} {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- | {{Wicipedia|Castell-nedd}} |} <div style="margin-left:10%; margin-right:10%;"> <pages index="Hanes eglwysi annibynol Cymru Cyf 2.pdf" from=123 to=131 fromsection="bbb" tosection="aaa" /> </div> ==Nodiadau== {{Cyfeiriadau}} {{DEFAULTSORT:Glynnedd}} [[Categori:Hanes Eglwysi Annibynol Cymru Cyf 2]] [[Categori:Castell-nedd]] 6m4yup9a1hg6tlugg95z1e8slnrx78j