Wiciadur cywiktionary https://cy.wiktionary.org/wiki/Hafan MediaWiki 1.47.0-wmf.15 case-sensitive Media Arbennig Sgwrs Defnyddiwr Sgwrs Defnyddiwr Wiciadur Sgwrs Wiciadur Delwedd Sgwrs Delwedd MediaWici Sgwrs MediaWici Nodyn Sgwrs Nodyn Cymorth Sgwrs Cymorth Categori Sgwrs Categori Atodiad Sgwrs Atodiad Odliadur Sgwrs Odliadur WiciSawrws Sgwrs WiciSawrws TimedText TimedText talk Modiwl Sgwrs modiwl Event Event talk 0 5412 173269 171581 2026-08-13T22:35:42Z Torvalu4 1249 173269 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{wicipedia}} [[Delwedd:roundbale1.jpg|bawd|Belen '''wair''' (1)]] [[Delwedd:Grass-JW.jpg|bawd|dde|'''Gwair''' (2)]] {{-phon-}} * /ɡwai̯r/ {{-etym-}} Cymraeg Canol ''gweir'' o’r Gelteg *''wegrom'' o bosibl o’r gwreiddyn Indo-Ewropeg *''h₂u̯eg-'' ‘cynnyddu’ a welir hefyd yn yr Afesteg ''ugra'' (𐬎𐬔𐬭𐬀) ‘cryf, grymus’ a’r Sansgrit ''ugrá'' (उग्र) ‘cryf’. Cymharer â’r Gernyweg ''gora'' ‘gwair’ a’r Wyddeleg ''féar'' ‘glaswellt; gwair’; ymhellach â’r Llydaweg ''gwain'' ‘marchwellt arfor’. {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: [[gweiriau]]; ''unigolynnol'': [[gweiryn]]) #[[glaswellt|Glaswellt]] neu [[planhigyn|blanhigion]] eraill, fel [[meillion]] neu [[alffalffa]], sy’n cael eu lladd a’u sychu ar gyfer porthiant. #''([[botaneg]])'' Unrhyw [[planhigyn|blanhigyn]] llysieuol unhadgibog o deulu mawr y ''[[Gramineae]]'' a nodweddir gan [[coesyn|goesynnau]] [[cwgn|cygnog]], [[deilen|manddail]] main gweiniog a [[blodyn|blodau]] wedi’u cario mewn [[tywysennig|tywysenigau]] o [[blodeulen|flodeulenni]]. {{-syn-}} *''(ystyr 2)'' [[glaswellt]] {{-rel-}} * [[gweirdir]], [[gweirglodd]], [[silwair]] {{-idiom-}} * [[lladd gwair]] * [[torri gwair]] {{-trans-}} {{(}} * {{de}}: 1. [[Heu]] {{n}}; 2. [[Gras]] {{n}} * {{kw}}: 1. [[gora]] {{m}}; 2. [[gwels]] ''tfl.'' * {{da}}: 1. [[hø]], 2. [[græs]] * {{it}}: 1. [[fieno]] {{m}}; 2. [[erba]] {{f}} * {{fr}}: 1. [[foin]] {{m}}; 2. [[herbe]] {{f}} * {{gd}}: 1./2. [[feur]] {{m}} * {{el}}: 1. [[άχυρο]] (áchiro) {{n}}, [[σανός]] (sanós) {{m}}; 2. [[χορτάρι]] (chortári) {{n}} {{-}} * {{ga}}: 1./2. [[féar]] {{m}} * {{nl}}: 1. [[hooi]] {{n}}; 2. [[gras]] {{n}} * {{br}}: 1. [[foenn]] ''tfl.''; 2. [[geot]] ''tfl.'' * {{pl}}: 1. [[siano]] {{n}}; 2. [[trawa]] {{f}} * {{en}}: 1. [[hay]]; 2. [[grass]] * {{es}}: 1. [[heno]] {{m}}; 2. [[hierba]] {{f}} {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg]] 9e1coigeugdqtag8y1dthpnr8i4n1gj 0 6944 173270 170026 2026-08-13T22:41:49Z Torvalu4 1249 173270 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{wicipedia}} [[Delwedd:TreesInTheFog.jpg|bawd|Coed mewn niwl]] {{-phon-}} * /nɪu̯l/ {{-etym-}} Cymraeg Canol ''nywl'' o’r Lladin llafar *''nībulus'' drwy drawsosodiad o’r Lladin ''nūbilus'' ‘cymylog’. Cymharer â’r Gernyweg ''niwl'', y Llydaweg ''[[nivl]]'' ‘niwl(i)ogrwydd’ a’r Wyddeleg ''[[néal]]'' ‘cwmwl’. Gw. hefyd ''[[nifwl]]''. {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[niwloedd]]''') # [[cwmwl|Cwmwl]] trwchus sy'n ffurfio'n agos i'r [[Y Ddaear|ddaear]]. #: ''Roedd y '''niwl''' yn drwchus ar lawr y dyffryn a phrin roedd modd gweld y gwartheg yn y cae.'' {{-syn-}} * [[niwlen]] * [[niwlog]] * [[nudden]] * [[tawch]] * [[tarth]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: [[Nebel]] {{m}} *{{kk}}: [[тұман]] *{{kw}}: [[niwl#kw|niwl]] {{m}} *{{it}}: [[nebbia]] {{f}} *{{fr}}: [[brouillard]] {{m}} *{{gd}}: [[ceò]] {{m}}/{{f}} *{{el}}: [[ομίχλη]] (omíchli) {{f}} *{{ga}}: [[ceo]] {{m}} *{{nl}}: [[nevel]] {{m}}, [[mist]] {{m}} {{-}} *{{br}}: [[latar]] {{m}} *{{pl}}: [[mgła]] {{f}} *{{en}}: [[fog]] *{{es}}: [[niebla]] {{f}} {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|niwl]] [[Categori:cy:Tywydd]] 9ob6j7eernfjwj1j1ylaxmi5tnkphls 0 7760 173267 172409 2026-08-13T20:23:10Z Torvalu4 1249 173267 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{wicipedia}} [[Delwedd:Red deer stag winter.jpg|bawd|Carw coch, ''Cervus elaphus'']] {{-phon-}} * yn y Gogledd: /ˈkaru/ * yn y De: /ˈkaːru/, /ˈkaru/ {{-etym-}} Cymraeg Canol ''caru'' o’r Gelteg *''karwos'' o’r ffurf *''ḱr̥u̯ós'', gradd sero *''ḱeru̯ós'' o’r gwreiddyn Indo-Ewropeg *''ḱer-'' ‘corn’ a welir hefyd yn y Lladin ''cervus'' ‘carw’, yr Iseldireg ''hert'' ‘carw’ a’r Lithwaneg ''kárvė''’ ‘buwch’. Cymharer â’r Gernyweg ''karow'' ‘carw’, y Llydaweg ''karv'' ‘carw coch’ a’r Hen Wyddeleg ''carbh'' ‘bwch, hydd’. {{-noun-}} {{pn}} {{m}} ({{p}}: '''[[ceirw]]''') # (''[[swoleg]]'') Unrhyw un o amryw [[carnolyn|garnolion]] [[eilrif-fyseddog]] [[coesfain|coesfeinion]] yn [[cnoi cil|cnoi eu cil]], ac sy’n hynod am eu [[corn|cyrn]] canghennog a diosgol gan y gwryw ac am [[brychni|frychni]] (smotiau gwynion) gan y [[llwdn]]. Mae’n perthyn i deulu’r ''[[Cervidae]]'' neu un o’r teuluoedd cytras ''Tragulidae'' a ''Moschidae'' (y ddau heb gyrn). #: ''Gwnes ddifrod i’m car pan redodd '''carw''' ar draws yr heol.'' # [[cig|Cig]] anifail o’r fath. #: ''Dw i ddim wedi bwyta '''carw''' o’r blaen.'' {{-rel-}} * ''cyfansoddeiriau'': [[carwgarw]] * ''rhywogaethau'': [[carw clustiog]] / [[carw hirglust]], [[carw coch]], [[carw dŵr]], [[carw Llychlyn]], [[danas]], [[elc]], [[iwrch]] * ''cyfuniadau'': [[carw bach]], [[cig carw]] * [[elain]], [[ewig]] * [[gafr ddanas]] * [[hydd]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: 1. [[Hirsch]] {{m}}; 2. [[Hirschfleisch]] {{n}} *{{kk}}: [[бұғы]] *{{kw}}: 1. [[karow]] {{m}} *{{da}}: 1. [[hjort]]; 2. [[hjortekød]] {{n}} *{{it}}: 1. [[cervo]] {{m}}; 2. [[carne di cervo]] {{f}} *{{fr}}: 1. [[cerf]] {{m}}; 2. [[venaison]] {{f}} *{{gd}}: 1. [[fiadh]] {{m}}; 2. [[sitheann]] {{f}}, [[fèidhfheòil]] {{f}} *{{el}}: 1./2. [[ελάφι]] (eláfi) {{n}} *{{ga}}: 1. [[fia]] {{m}}; 2. [[fiafheoil]] {{f}} *{{nl}}: 1. [[hert]] {{n}}; 2. [[hertevlees]] {{n}} {{-}} *{{lt}}: 1. [[elnias]] {{m}}; 2. [[elniena]] {{f}} *{{br}}: 1. [[karv]] {{m}} *{{pl}}: 1. [[jeleń]] {{m}}; 2. [[sarnina]] {{f}} *{{ru}}: 1. [[олень]] {{m}}; 2. [[олени́на]] (olenína) {{f}} *{{en}}: 1. [[deer]]; 2. [[venison]] *{{es}}: 1. [[ciervo]] {{m}}; 2. [[carne de ciervo]] {{f}} {{)}} [[Categori:Enwau Cymraeg|carw]] [[Categori:cy:Anifeiliaid|carw]] 2mxe58phbwzemf1j1mtmc2qplfqpbgv 0 8941 173271 168854 2026-08-13T22:53:47Z Torvalu4 1249 173271 wikitext text/x-wiki {{=cy=}} {{-phon-}} * yn y Gogledd: /dweɨ̯d/ * yn y De: /dwei̯d/ {{-etym-}} Trwy ryngdoriad o’r ffurfiau ''dywedud'', ''dywedyd'', o’r rhagddodiad ''do-'' + y ferf seml *''-wedyd'' o’r Hen Gymraeg ''guetid'' o’r ffurf Indo-Ewropeg *''u̯éth₂-e-'' ar y gwreiddyn *''u̯ed-'' ‘siarad’ a welir hefyd yn y Lladin ''votāre'', ''vetāre'' ‘gwahardd’, yr Hetheg ''uttar'' ~ ''uddan-'' ‘gair, lleferydd’ a’r Sansgrit ''vádati'' ‘siarad, llefaru’. {{-be-}} {{pn}} ''berf gyflawn ac anghyflawn'' (''bôn y ferf'': d(y)wed-) #[[ynganu|Ynganu]] rhywbeth. #: ''Allwch chi '''ddweud''' eich enw’n arafach os gwelwch yn dda?'' # [[cyfathrebu|Cyfathrebu]], naill ai’n [[ysgrifenedig]] neu [[ar lafar]]. #: ''Roedd e wedi '''dweud''' y byddai yma yfory.'' # [[dangos|Dangos]] yn ysgrifenedig. #: ''Roedd yr arwydd yn '''dweud''' ei fod yn 50 milltir i Gaerfyrddin.'' ====Amrywiadau==== * ''(yn y Gogledd)'' [[deud]] * ''(yn y De)'' [[gweud]] * ''(yn llenyddol)'' [[dywedyd]], [[dywedud]] {{-syn-}} * [[ebe]], [[ebra]], [[medd]], [[meddai]] {{-rel-}} * [[dweud Amen]] * [[dywediad]] {{-trans-}} {{(}} *{{de}}: [[sagen]] *{{kw}}: [[leverel]] *{{da}}: [[sige]] *{{it}}: [[dire]] *{{fr}}: [[dire]] *{{el}}: [[λέγω]] (légo) *{{ga}}: [[abair]] *{{nl}}: [[zeggen]] {{-}} *{{br}}: [[lavaret]], [[laret]] *{{pl}}: [[powiadać]], [[powiedzieć]] *{{en}}: [[say]] *{{es}}: [[contar]], [[decir]] {{)}} [[Categori:Berfenwau Cymraeg]] jqjdpx4m9xbz0pjh75t881oca6ly7q5 0 34599 173268 172214 2026-08-13T20:28:51Z Torvalu4 1249 173268 wikitext text/x-wiki {{=da=}} {{-noun-}} {{pn}} ''deuryw'' ({{p}}: '''[[hjorte]]''') #[[carw]] [[Categori:Enwau Daneg|hjort]] b12xmyrdq0e0c67kxk8ftgyows8y20y