Dagbani Wikipedia
dagwiki
https://dag.wikipedia.org/wiki/Sol%C9%94%C9%A3u
MediaWiki 1.47.0-wmf.2
first-letter
Miidiya
Diŋ'gahim
Yɛltɔɣa
Ŋun su
Ŋun su yɛltɔɣa
Wikipedia
Wikipedia yɛltɔɣa
Lahabali kɔligu
Lahabali kɔligu yɛltɔɣa
MiidiyaWiki
MiidiyaWiki yɛltɔɣa
Tɛmplet
Tɛmplet yɛltɔɣa
Sɔŋsim
Sɔŋsim yɛltɔɣa
Pubu
Pubu yɛltɔɣa
Salima
Salima yɛltɔɣa
MOS
MOS yɛltɔɣa
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Ŋun su:Sir Amugi
2
18391
136899
69036
2026-05-16T15:29:31Z
Sir Amugi
124
136899
wikitext
text/x-wiki
[[File:Ghanaian Wikimedia Languages Meetup 2023 12.jpg|thumb|Fuseini Mugisu Suhuyini]]
{{#babel:en-5|dag-N|maw-4|ak-2|tw-1|ha-1|ar-1|fr-1|gur-1}}
==About me==
I am called Fuseini Mugisu Suhuyini popularly known as Sir Amugi. I am a professional Teacher with my highest qualification to be Master in Educational Administration and Management.I am a researcher and a Teacher union activist and knowledgeable in the field of IT and with a demonstrated history of working in the internet industry. I am passionate about Open Education. I am humbly, approachable, affable, caring and sociable. Social Media and Communications Manager for the [[Dagbani Wikimedians User Group]].
[[File:Children learning to play the local drum in northern Region of Ghana 03.jpg|thumb|Consolation Winning Image for WLF 2022]]
[[File:Ghana's Independence Square 02.jpg|thumb|1st prize of
the special category:Africa Sub-Saharan special award - Wiki Loves Monuments
2022]]
[[File:Wiki Loves Folklore Postcard for Sir Amugi.pdf|thumb|Wiki loves folklore 2023 postcard for Sir Amugi ]]
85p7wax8uihuppscg2fvp7ohi5xcl7h
List of Grade I listed buildings in Salisbury
0
26658
136886
83094
2026-05-16T12:51:34Z
CommonsDelinker
128
Replacing Salisbury_Cathedral_School,_from_Catherdal_tower.jpg with [[File:Salisbury_Cathedral_School,_from_Cathedral_tower.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: Fixed typo in name).
136886
wikitext
text/x-wiki
{{Databox}}
{{short description|None}}
{{Use dmy dates|date=November 2019}}kKalinli din yiɣisi kamani pihinahi ayi ka nyɛ " buildings and structure" shɛŋa [[Historic England|Historic Englandn]] [[Historic England|miɛ]]<nowiki/>n [[Salisbury|Salisbur]] tiŋzuɣu, , Wiltshire, England.
Pishi ni yini nyɛla din be [[Salisbury Cathedral|Cathedral Close]]. Luɣ'shɛŋa gba mali:
* 3 churches
* 2 residences
* 2 inns
* 6 buildings that had an institutional or community use when constructed
* 3 river bridges
* an ancient ruin.
{{EH listed building header
| show_listed = yes
| show_img = yes
| show_ref = no
| subdivision_area = [[Wiltshire]]
| subdivision_iso = GB-WIL
| lb_type = Grade I
}}
{{EH listed building row
| name= 68 The Close
| location= [[Salisbury]], [[Wiltshire]]
| type= Clergy House
| completed= 16th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1411529412
| lat= 51.063873
| lon= -1.79995
| uid= 1261304
| show_img = yes
| image=Houses of The Close, no. 68, Myles Place - geograph.org.uk - 759286.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc=
| commonscat=68 Myles Place, The Close, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= 91 Crane Street
| location= Crane Street, Salisbury
| type= House
| completed= 15th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1422529797
| lat= 51.067332
| lon= -1.798365
| uid= 1355821
| show_img = yes
| image=91 Crane St Salisbury.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc=
}}
{{EH listed building row
| name= Ayleswade Bridge (Old Harnham Bridge)
| location= Aylswade Road, Salisbury
| type= Bridge
| completed= 1244
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1436229096
| lat= 51.061025
| lon= -1.796438
| uid= 1273133
| show_img = yes
| image=Harnham Ancient Bridge - geograph.org.uk - 46499.jpg
| commonscat= Aylswade Bridge, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Ayleswade Bridge Old Harnham Bridge
}}
{{EH listed building row
| name= Bishop's Gate
| location= Exeter Street, Salisbury
| type= House
| completed= C14-C15
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1451729429
| lat= 51.064016
| lon= -1.794213
| uid= 1355830
| show_img = yes
| image= Bishop's Gate, Salisbury, UK (1).jpg
| commonscat= Bishop's Gate, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Bishop's Gate
}}
{{EH listed building row
| name= Braybrooke House
| location= The Close, Salisbury
| type= House
| completed= C13/C14
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1413529697
| lat= 51.066435
| lon= -1.799654
| uid= 1023622
| show_img = yes
| image= Braybrooke House 20130408 222.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Braybrooke House (on left)
| commonscat=Braybrooke House, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= [[Salisbury Cathedral|Cathedral Church of St Mary]]
| location= The Close, Salisbury
| type= Cathedral
| completed= 1270–1279
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1430029478
| lat= 51.064462
| lon= -1.797307
| uid= 1023581
| show_img = yes
| image= Salisbury Cathedral.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Cathedral Church of St Mary
| commonscat=Salisbury Cathedral
}}
{{EH listed building row
| name= [[Salisbury Cathedral School]]
| location= The Close, Salisbury
| type= Bishops Palace
| completed= Early 13th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1438529398
| lat= 51.06374
| lon= -1.796098
| uid= 1251561
| show_img = yes
| image= Salisbury Cathedral School, from Cathedral tower.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Cathedral School
| commonscat=Salisbury Cathedral School
}}
{{EH listed building row
| name= Church House incorporating Audley House
| location= Crane Street, Salisbury
| type= House
| completed= C15-C16
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1416229803
| lat= 51.067387
| lon= -1.799264
| uid= 1023638
| show_img = yes
| image=Audley_House_20130408_196.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Church House Incorporating Audley House
| commonscat=Church House, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= [[St Lawrence, Stratford-sub-Castle|Church of St Lawrence]]
| location= [[Stratford-sub-Castle]]
| type= Church
| completed= Early 13th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001972-10-12-0000" style="white-space:nowrap">12 October 1972</span>
| grid_ref= SU1303032620
| lat= 51.092745
| lon= -1.815319
| uid= 1272953
| show_img = yes
| image= St_Lawrence_Church,_Stratford-sub-Castle_-_geograph.org.uk_-_512979.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Church of St Lawrence
| commonscat=St Lawrence's church, Stratford-sub-Castle
}}
{{EH listed building row
| name= [[Church of St Martin, Salisbury|Church of St Martin]]
| location= St Martin's Church Street, Salisbury
| type= Church
| completed= 13th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1502629597
| lat= 51.065513
| lon= -1.786942
| uid= 1259041
| show_img = yes
| image= Salisbury_-_St_Martin%27s_Church_-_geograph.org.uk_-_1184177.jpg
| commonscat= St Martin's Church, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Church of St Martin
}}
{{EH listed building row
| name= [[St Thomas's Church, Salisbury|Church of St Thomas]]
| location= St Thomas's Square, Salisbury
| type= Parish Church
| completed= founded 1220
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1433229985
| lat= 51.06902
| lon= -1.796831
| uid= 1273123
| show_img = yes
| image= Salisbury_-_St_Thomas_And_St_Edmunds_Church_-_geograph.org.uk_-_1037152.jpg
| commonscat= St Thomas's church, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Church of St Thomas
}}
{{EH listed building row
| name= [[The King's House, Salisbury|The King's House]]
| location= The Close, Salisbury
| type= House
| completed= C13/C14
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1410129455
| lat= 51.06426
| lon= -1.800148
| uid= 1355814
| show_img = yes
| image= Houses_of_The_Close,_no._65,_The_King%27s_House_-_geograph.org.uk_-_759304.jpg
| commonscat= The King's House
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= College of Sarum St Michael the King's House
}}
{{EH listed building row
| name= Crane Bridge
| location= Crane Bridge Road, Salisbury
| type= Bridge
| completed= 15th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1414829835
| lat= 51.067676
| lon= -1.799463
| uid= 1240793
| show_img = yes
| image= Crane Bridge 20130408 194.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Crane Bridge
| commonscat=Crane Bridge
}}
{{EH listed building row
| name= Forecourt Walls, Gate Piers and Gates of Nos 39 to 46
| location= The Close, Salisbury
| type= Gate
| completed=
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001972-10-12-0000" style="white-space:nowrap">12 October 1972</span>
| grid_ref= SU1426829724
| lat= 51.066674
| lon= -1.797755
| uid= 1253963
| show_img = yes
| image= Forecourt Walls 20130408 206.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Forecourt Walls, Gate Piers and Gates of Nos 39 to 46
| commonscat=Forecourt Walls, Gate Piers and Gates of Nos 39 to 46 The Close, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= [[Hemingsby House]]
| location= The Close, Salisbury
| type= Clergy House
| completed= Early 14th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1416629737
| lat= 51.066794
| lon= -1.79921
| uid= 1355811
| show_img = yes
| image= Hemingsby_House_Salisbury_(5692931602).jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Hemingsby House
| commonscat=Hemingsby House, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= [[John Halle's Hall|John Halle's Hall (Entrance to the Odeon Cinema)]]
| location= The New Canal, Salisbury
| type= House
| completed= 1881
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1447229911
| lat= 51.068351
| lon= -1.794836
| uid= 1258229
| show_img = yes
| image= John Halle's Hall, Salisbury.jpg
| commonscat= Odeon Cinema, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= John Halle's Hall (now Forming Entrance to the Odeon Cinema)
}}
{{EH listed building row
| name= Joiners' Hall
| location= St Ann's Street, Salisbury
| type= Timber Framed House
| completed= Early 17th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1480629667
| lat= 51.066148
| lon= -1.790079
| uid= 1258872
| show_img = yes
| image= Salisbury - Joiners Hall (geograph 1835041).jpg
| commonscat= Joiners' Hall
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Joiners Hall
}}
{{EH listed building row
| name= King's Arms
| location= St John's Street, Salisbury
| type= Inn
| completed= C15/C16
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1457829661
| lat= 51.0661
| lon= -1.793333
| uid= 1273159
| show_img = yes
| image= Salisbury_-_Kings_Arms_Hotel_-_geograph.org.uk_-_1038397.jpg
| commonscat= King's Arms Hotel, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= King's Arms
}}
{{EH listed building row
| name= [[Leaden Hall School|Leaden Hall]]
| location= The Close, Salisbury
| type= Clergy House
| completed= 1717
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1411229321
| lat= 51.063054
| lon= -1.799996
| uid= 1355816
| show_img = yes
| image= Leadenhall 01.jpg
| commonscat= Leadenhall, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Leaden Hall
}}
{{EH listed building row
| name= Malmesbury House
| location= The Close, Salisbury
| type= House
| completed= 1416
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1454529642
| lat= 51.06593
| lon= -1.793805
| uid= 1252102
| show_img = yes
| image= Salisbury,_Malmesbury_House_and_St._Anne%27s_Gate_-_geograph.org.uk_-_999970.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Malmesbury House
| commonscat=Malmesbury House, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= Milford Mill Bridge
| location= Milford Mill Road and [[Laverstock]]
| type= Bridge
| completed= Late C15/early 16th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1575929764
| lat= 51.066995
| lon= -1.776475
| uid= 1242884
| show_img = yes
| image=Bridge over the River Bourne - geograph.org.uk - 970625.jpg
| commonscat= Milford Mill Bridge
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Milford Mill Bridge
}}
{{EH listed building row
| name= Mill House and Old Mill
| location= West Harnham, Salisbury
| type= Mill House
| completed= Early 19th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1353429413
| lat= 51.063896
| lon= -1.808241
| uid= 1272956
| show_img = yes
| image= Old_Mill,_Harnham_-_geograph.org.uk_-_1148457.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Mill House and Old Mill
| commonscat=Old Mill, Harnham
}}
{{EH listed building row
| name= [[Mompesson House]]
| location= The Close, Salisbury
| type= House
| completed= 1704
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1422829731
| lat= 51.066738
| lon= -1.798325
| uid= 1355808
| show_img = yes
| image= Mompesson House 2.jpg
| commonscat= Mompesson House
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Mompesson House
}}
{{EH listed building row
| name= North Gate
| location= High Street, Salisbury
| type= Gate
| completed= Modern
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1427329754
| lat= 51.066944
| lon= -1.797682
| uid= 1023612
| show_img = yes
| image= North_Gate_Salisbury_2_(5690859348).jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= North Gate
| commonscat = North Gate, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= Remains of [[Old Sarum]] Castle and [[Old Sarum Cathedral|Cathedral]]
| location= Castle Road, Salisbury
| type= Castle
| completed= Norman
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001972-10-12-0000" style="white-space:nowrap">12 October 1972</span>
| grid_ref= SU1376532703
| lat= 51.093474
| lon= -1.80482
| uid= 1248682
| show_img = yes
| image= OLD SARUM ruins.jpg
| show_ref = no
| reference =
| commonscat= Old Sarum
| upload_desc= Remains of Old Sarum Castle and Cathedral
}}
{{EH listed building row
| name= Retaining Wall, Screen Railings, Piers and Gates to Front Garden of No 68, The Close
| location= The Close, Salisbury
| type= Gate
| completed= {{circa|lk=no|1720}}
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001972-10-12-0000" style="white-space:nowrap">12 October 1972</span>
| grid_ref= SU1414229407
| lat= 51.063827
| lon= -1.799565
| uid= 1023629
| show_img = yes
| image=Houses of The Close, no. 68, Myles Place - geograph.org.uk - 759286.jpg
| commonscat=68 Myles Place, The Close, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Retaining Wall, Screen Railings, Piers and Gates to Front Garden of No 68
}}
{{EH listed building row
| name= School of Arts Annexe
| location= Crane Street, Salisbury
| type= House
| completed= 18th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1451729781
| lat= 51.067181
| lon= -1.794199
| uid= 1366014
| show_img = yes
| image= Art_School_Annexe,_New_St.,_Salisbury.JPG
| commonscat= Art School Annexe, Salisbury
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= School of Arts Annexe
}}
{{EH listed building row
| name= Screen Wall, Rails, Piers, Gates and Overthrow in front of [[Mompesson House]]
| location= The Close, Salisbury
| type= Gate
| completed=
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001972-10-12-0000" style="white-space:nowrap">12 October 1972</span>
| grid_ref= SU1422329721
| lat= 51.066649
| lon= -1.798397
| uid= 1253989
| show_img = yes
| image=Mompesson House 2.jpg
| commonscat=Mompesson House
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Screen Wall, Rails, Piers, Gates and Overthrow in Front of Mompesson House
}}
{{EH listed building row
| name= South or Harnham Gate and South Gate House
| location= De Vaux Place, Salisbury
| type= Gate
| completed= 14th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1427129247
| lat= 51.062385
| lon= -1.79773
| uid= 1240556
| show_img = yes
| image= Harnham_Gate,_internal_view.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= South or Harnham Gate and South Gate House
| commonscat=Harnham Gate, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= St Anne's Gate
| location= St John's Street, Salisbury
| type= Gate
| completed= {{circa|lk=no|1331}}
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1455029638
| lat= 51.065894
| lon= -1.793733
| uid= 1355835
| show_img = yes
| image= 1355835-St Anne's Gate.JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= St Annes Gate
| commonscat=St Anne's Gate, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= The Close Wall
| location= Exeter Street, Salisbury
| type= Wall
| completed= 1331
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1453929534
| lat= 51.064959
| lon= -1.793895
| uid= 1251543
| show_img = yes
| image= Wall of Salisbury Cathedral Close.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= The Close Wall
}}
{{EH listed building row
| name= [[College of Matrons|The Matrons' College]]
| location= High Street, Salisbury
| type= House
| completed= Established 1682
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1428029706
| lat= 51.066512
| lon= -1.797584
| uid= 1355846
| show_img = yes
| image= College_of_Matrons_-_Salisbury_2.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= The Matron's College
| commonscat=The College of Matrons, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= The Old George Inn
| location= High Street, Salisbury
| type= Timber Framed House
| completed= 14th century and later
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1430329852
| lat= 51.067825
| lon= -1.79725
| uid= 1242383
| show_img = yes
| image= Old_George_Inn_Salisbury_(5692372243).jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= The Old George Inn
| commonscat=Old George Inn, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= [[Poultry Cross (Salisbury)|The Poultry Cross]]
| location= Minster Street, Salisbury
| type= Shelter
| completed= 14th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1438029956
| lat= 51.068758
| lon= -1.796147
| uid= 1243148
| show_img = yes
| image= Poultry_Cross,_Salisbury_-_geograph.org.uk_-_188948.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= The Poultry Cross
| commonscat = Poultry Cross, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= The Walton Canonry
| location= The Close, Salisbury
| type= House
| completed= Earlier house
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1411829379
| lat= 51.063576
| lon= -1.799909
| uid= 1261267
| show_img = yes
| image= The_Walton_Canonry..JPG
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= The Walton Canonry
| commonscat=Walton Canonry, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= Theological College ([[Sarum College]])
| location= The Close, Salisbury
| type= Theological College
| completed= Late 17th century
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1443529670
| lat= 51.066185
| lon= -1.795373
| uid= 1023595
| show_img = yes
| image= Salisbury - Sarum College - geograph.org.uk - 1030782.jpg
| commonscat=Sarum College
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Theological College
}}
{{EH listed building row
| name= Trinity Almshouses, Trinity Hospital
| location= Trinity Street, Salisbury
| type= Almshouses
| completed= Founded 1379
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1466529753
| lat= 51.066925
| lon= -1.792088
| uid= 1243305
| show_img = yes
| image= Salisbury_-_Trinity_Hospital_-_geograph.org.uk_-_1030854.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Trinity Almshouses Trinity Hospital
| commonscat=Trinity Hospital, Salisbury
}}
{{EH listed building row
| name= [[Wren Hall]]
| location= The Close, Salisbury
| type= House
| completed= Rebuilt 1714
| show_listed = yes
| date_listed= <span data-sort-value="000000001952-02-28-0000" style="white-space:nowrap">28 February 1952</span>
| grid_ref= SU1415929711
| lat= 51.06656
| lon= -1.799311
| uid= 1023620
| show_img = yes
| image= Salisbury_-_Wren_Hall_-_geograph.org.uk_-_944058.jpg
| show_ref = no
| reference =
| upload_desc= Wren Hall
| commonscat=Wren Hall, Salisbury
}}
|}
== Lihimi m-pahi ==
* [[List of Grade I listed buildings in Wiltshire]]
==Noosi==
{{reflist}}
[[Category:Grade I listed buildings in Wiltshire|Salisbury]]
[[Category:Buildings and structures in Salisbury]]
[[Category:Lists of Grade I listed buildings in Wiltshire]]
[[Category:Salisbury-related lists|Grade I listed buildings in Salisbury]]
rohu5qlfwrjctijobaqstiuiep11c5g
Swahiliwood
0
33094
136903
136787
2026-05-16T16:21:04Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a content
136903
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood''', nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam, amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
amaufq289mle0mf48cqv8e1aoxrvkin
136905
136903
2026-05-16T16:22:24Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136905
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam, amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
19v59trzbmacd8cm6qnnjlrutohrvt8
136906
136905
2026-05-16T16:22:55Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a heading
136906
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam, amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
Kundinima
gif0log0ks626h16lvd90krj0woqe31
136907
136906
2026-05-16T16:24:09Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a heading
136907
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam, amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
0f840wu33xuverik0q0fwrv0xjfb70z
136908
136907
2026-05-16T16:25:14Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136908
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam, amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
npi5z5hjzfmpbacnbnbi5tx8sk43egt
136910
136908
2026-05-16T16:28:22Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136910
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
i6j7km0rysfihd2bp4vvc4d8y6vblg9
136911
136910
2026-05-16T16:29:23Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136911
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
3osbhq62pw3a9kgi5bbbktv11spyfns
136917
136911
2026-05-16T16:42:47Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136917
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
b5sihlqsz9q8z8z4hs9l8ub7ref3ipo
136919
136917
2026-05-16T16:45:59Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136919
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
ny0nl4bk9tucx1gmafm771lv7tjgbak
136921
136919
2026-05-16T16:47:55Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a reference
136921
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla Tanzanian sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.<ref>{{Cite web|last=Society|first=Gregory Sousa in|date=2017-04-25|title=Biggest Cities In Tanzania|url=https://www.worldatlas.com/articles/biggest-cities-in-tanzania.html|access-date=2026-05-16|website=WorldAtlas|language=en-US}}</ref>
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
82a6snx4gnudnetg4xyizcvoxgn0fdy
136922
136921
2026-05-16T16:50:09Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
136922
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla [[Tanzania]] sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi South Africa sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South Africa kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.<ref>{{Cite web|last=Society|first=Gregory Sousa in|date=2017-04-25|title=Biggest Cities In Tanzania|url=https://www.worldatlas.com/articles/biggest-cities-in-tanzania.html|access-date=2026-05-16|website=WorldAtlas|language=en-US}}</ref>
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
pex8sfvgv326xxocvgd3rccbmvy523x
136923
136922
2026-05-16T16:50:46Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
136923
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla [[Tanzania]] sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
Tanzanians di bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai gomnanti palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi [[South Africa]] sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South [[Afrika|Africa]] kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.<ref>{{Cite web|last=Society|first=Gregory Sousa in|date=2017-04-25|title=Biggest Cities In Tanzania|url=https://www.worldatlas.com/articles/biggest-cities-in-tanzania.html|access-date=2026-05-16|website=WorldAtlas|language=en-US}}</ref>
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzanian sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
ortsdzsetcwaofiquqcx5iuwe4y0mfq
136926
136923
2026-05-16T16:56:14Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
136926
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla [[Tanzania]] sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
[[Tanzania]] nima ni bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai [[Gominanti|gomnanti]] palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi [[South Africa]] sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South [[Afrika|Africa]] kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.<ref>{{Cite web|last=Society|first=Gregory Sousa in|date=2017-04-25|title=Biggest Cities In Tanzania|url=https://www.worldatlas.com/articles/biggest-cities-in-tanzania.html|access-date=2026-05-16|website=WorldAtlas|language=en-US}}</ref>
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 Tanzania sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
go3ea7b678xc977s0t8km1rg8fmv4nv
136939
136926
2026-05-16T17:19:28Z
K.D.Nburidiba
4111
Added a link
136939
wikitext
text/x-wiki
'''Tanzania''' '''nima sinii laɣingu''', ka bɛ lahi boli li '''Swahiliwood''' '''bee Bongo sinii''' (a portmanteau of Swahili, Tanzania's official language, and Hollywood) ni '''Bongowood'''<ref>{{Cite web|last=Bisschoff|first=Lizelle|date=2015-09-28|title=From Nollywood to New Nollywood: the story of Nigeria’s runaway success|url=https://theconversation.com/from-nollywood-to-new-nollywood-the-story-of-nigerias-runaway-success-47959|access-date=2026-05-16|website=The Conversation|language=en-US}}</ref>, nyɛla bɛ ni daa kpa shɛli yuuni 2001saha.<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref>
Sinii shɛŋa din dii ka laɣidibo, ka ka yɛltɔɣ' waɣila nyɛla bɛ ni booni shɛli "bongo sinii" ka bɛ laɣindi li n yihiri li na DVD puuni.
Tuuni 2011, bongo sinii nima daa yina pam,<ref>{{Cite web|date=2015-09-01|title=Gold IRA Companies, THCa, Peptides, Delta 9 and Mushrooms Safe Investing - Mfditanzania|url=https://www.mfditanzania.com/|access-date=2026-05-16|language=en-US}}</ref> amaa di puuni bela ni daa niŋ viɛnyɛla [[Tanzania]] sinii nima yihiri li na sonima nima puuni.<ref>{{Cite journal|last=Salwen|first=Michael B.|date=1997-03|title=Broadcasting to Latin America: reconciling industry-government functions in the pre-Voice of America era|url=https://doi.org/10.1080/01439689700260631|journal=Historical Journal of Film, Radio and Television|volume=17|issue=1|pages=67–89|doi=10.1080/01439689700260631|issn=0143-9685}}</ref>
== Taarihi ==
[[Tanzania]] nima ni bɛ kaya ni taada sinii nima fali maa British, nti pahi di yihibu na ni di daabiligu polo ni gomnanti ni kuri arizichi n niŋdi shɛŋa ni.
Bɛ ni daa deei bɛ maŋa sulinsi ni naai [[Gominanti|gomnanti]] palli shɛli President Julius Kambarage Nyerere ni daa gbubi shɛli ka daa labisi [[South Africa]] sinii nima yiŋa ka daa di liɣiri niŋ tingbani maa maŋmaŋa siniii nima ni.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
South [[Afrika|Africa]] kpɛri kpɛritiba daa nyɛla Yugoslavian kpɛri kpɛritiba ni zaani shɛba zaani, ban daa pili kpɛrigu laɣingu yɛltɔɣa Tanzania yuuni 1963 la, ka sɔŋdi ni bɛ laɣingu maa zooi.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://repository.udsm.ac.tz:8080/xmlui/bitstream/handle/123456789/141/The%20Political%20Economy%20of%20Cinema%20in%20Tanzania.pdf?sequence=1|access-date=2026-05-16|website=repository.udsm.ac.tz}}</ref>
Sinii nima maa pam daa nyɛla din na yɔli kpɛri nyɛla din nyɛ bɔhimbu yɛltɔɣa, ka di nyɛla gomnanti n wuhi ni di niŋ lala, ka tarili ni gili Tanzania zaa.
Pɔi ka Tanzania nima deei bɛ maŋa sulinsi yuuni 1961, tiŋduya sinii pam daa pun nyɛla din ŋmaai Tanganyika mini Zanzibar. Tanzanian sinii nima pam nyɛla Dar es Salaam ni kpalim yihiri shɛŋa na.<ref>{{Cite web|last=Society|first=Gregory Sousa in|date=2017-04-25|title=Biggest Cities In Tanzania|url=https://www.worldatlas.com/articles/biggest-cities-in-tanzania.html|access-date=2026-05-16|website=WorldAtlas|language=en-US}}</ref>
== Tanzania sinii nima ==
Yuuni 2001, ''Maangamizi:bɛ ni daa lahi boli shɛli The Ancient One la ni daa nyɛ bɛ tuuli sinii shɛli bɛ ni daa n zaŋna ka di yina'' Tanzania din yɛn deei laɣingu pina balibu din nyɛ sinii viɛlli.
Lala saha maa hali ni zuŋɔ, Vuta N'Kuvute (Tug of War) sinii ka bɛ daa yihi a ka Amil Shivji ni daa nyɛ ŋun zaŋli n tahi yuuni 2022 ni di ti di sinii nima pini. ''Mapenzi Ya Mungu'' (''The Will of God'') gba daa nyɛla din yina yuuni 2014 [[Tanzania]] sinii nima puuni
'''''Bongoland''''', sinii shɛli din daa nyɛ Tanzania niriba ban go n ti zini US maa, di daa nyɛla din yina yuuni 2003. Sinii shɛŋa ŋan lahi pahi n nyɛ '''''Ni Noma''''', din daa yina June goli ni yuuni 2016 la. sinii shɛŋa yina mi Mzimuni Theatre Arts ka ''Misukosuko'' daa yihili na yuuni (2010), ka ''Double J'' yina (''Double Jimmy'') i yuuni(2013), ka '''''Part of Jobdin nyɛ''''' (2011) ni ''Inspector Seba'' ''yuuni'' (2008)..
baan kuɣila daa beni kamani Steven Kanumba, Blandina Chagula, Elizabeth Michael, Kajala Masanja, Jacqueline Wolper, Mzee Chillo, Nelly Kamwelu, Irene Uwoya, Baby Madaha, Wema Sepetu, Ernest Napoleon, Vincent Kigosi, Lucy Komba, Jimmy Mponda (J Plus), Sebastian Mwanangulo (Seba) ni ti pahi Charles Magari.
== Kundinima ==
22zyjq8ikacxwfno18n257ebz58vudq
Hantavirus pulmonary syndrome
0
33112
136881
136878
2026-05-16T12:39:31Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136881
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri nirba sunsuuni, a amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Diagnosis involved detecting hantavirus RNA, immunoglobulins, or antigens together with acute respiratory distress syndrome (ARDS).<ref name="CDC2015Def" />
Prevention is by avoiding rodents.<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> There is no specific treatment or vaccine as of 2026.<ref name="VIDO2026" /> Supportive care improves outcomes and may include oxygen therapy and mechanical ventilation.<ref name="CDC2012Diag" /> About 30 to 40% of those who are infected die as a result.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Those who recover, generally do so completely.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
As of 2026, 100s of cases occur a year in the Americas.<ref name="WHO2026" /> About 1,000 cases had been reported between 1993 and 2019.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> The disease occurs in North and South America.<ref name="CDC2012Trans" /> It is more common in rural areas.<ref name="CDC2012Trans" /> Between 1993 and 2018, 11 to 48 cases were diagnosed a year in the United States.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> The states most commonly affected are [[Colorado]] and [[New Mexico]].<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
ezf8pyumvrzl9oqj4naeuu9obxs3nhy
136883
136881
2026-05-16T12:45:14Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136883
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri nirba sunsuuni, a amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vuhibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens, acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Prevention is by avoiding rodents.<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> There is no specific treatment or vaccine as of 2026.<ref name="VIDO2026" /> Supportive care improves outcomes and may include oxygen therapy and mechanical ventilation.<ref name="CDC2012Diag" /> About 30 to 40% of those who are infected die as a result.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Those who recover, generally do so completely.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
As of 2026, 100s of cases occur a year in the Americas.<ref name="WHO2026" /> About 1,000 cases had been reported between 1993 and 2019.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> The disease occurs in North and South America.<ref name="CDC2012Trans" /> It is more common in rural areas.<ref name="CDC2012Trans" /> Between 1993 and 2018, 11 to 48 cases were diagnosed a year in the United States.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> The states most commonly affected are [[Colorado]] and [[New Mexico]].<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
7zw1c9n7iknsrf9lmqjuy7bnwifoi0u
136885
136883
2026-05-16T12:47:24Z
Knowledge and philosophy
2987
malila sabbu niŋ
136885
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri niriba sunsuuni, amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes la din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vihibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens mini acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Prevention is by avoiding rodents.<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> There is no specific treatment or vaccine as of 2026.<ref name="VIDO2026" /> Supportive care improves outcomes and may include oxygen therapy and mechanical ventilation.<ref name="CDC2012Diag" /> About 30 to 40% of those who are infected die as a result.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Those who recover, generally do so completely.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
As of 2026, 100s of cases occur a year in the Americas.<ref name="WHO2026" /> About 1,000 cases had been reported between 1993 and 2019.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> The disease occurs in North and South America.<ref name="CDC2012Trans" /> It is more common in rural areas.<ref name="CDC2012Trans" /> Between 1993 and 2018, 11 to 48 cases were diagnosed a year in the United States.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> The states most commonly affected are [[Colorado]] and [[New Mexico]].<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
i8pues342rkgwrsak1ysy8u0kl9yz2g
136891
136885
2026-05-16T13:21:37Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136891
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri niriba sunsuuni, amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes la din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vihibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens mini acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Di gu ka taɣi nyɛla niŋ katiŋa ka che binniɛma (kamani jengbara).<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> Dinaka vaccine bee ti shɛli din za dede n tibirili, halina ni yuuni 2026 puuni.<ref name="VIDO2026" /> Tibiri shɛli din baligiri doro maa ŋmahingbana tooi nyɛla din soŋda, di puuni shɛŋa n nyɛ pohim(oxygen) pahibu ni merchanical ventilation (pohim pahibu bali shɛli).<ref name="CDC2012Diag" /> Kamani niriba vaabu phita zaŋchaŋ pihinahi puuni din gbaari shɛba kpalindila di puuni.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban kpaŋda mi nyarila alaafee zaa ka chɛli.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
As of 2026, 100s of cases occur a year in the Americas.<ref name="WHO2026" /> About 1,000 cases had been reported between 1993 and 2019.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> The disease occurs in North and South America.<ref name="CDC2012Trans" /> It is more common in rural areas.<ref name="CDC2012Trans" /> Between 1993 and 2018, 11 to 48 cases were diagnosed a year in the United States.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> The states most commonly affected are [[Colorado]] and [[New Mexico]].<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
s1j765qzc5yvhqaizq6nebemvdkmicq
136892
136891
2026-05-16T13:51:04Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136892
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri niriba sunsuuni, amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes la din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vihibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens mini acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Di gu ka taɣi nyɛla niŋ katiŋa ka che binniɛma (kamani jengbara).<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> Dinaka vaccine bee ti shɛli din za dede n tibirili, halina ni yuuni 2026 puuni.<ref name="VIDO2026" /> Tibiri shɛli din baligiri doro maa ŋmahingbana tooi nyɛla din soŋda, di puuni shɛŋa n nyɛ pohim(oxygen) pahibu ni merchanical ventilation (pohim pahibu bali shɛli).<ref name="CDC2012Diag" /> Kamani niriba vaabu phita zaŋchaŋ pihinahi puuni din gbaari shɛba kpalindila di puuni.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban kpaŋda mi nyarila alaafee zaa ka chɛli.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
Hali ni yuuni 2026, doro maa kobigbaliŋ n yirina yuuni kam pulini America tingbana ni.<ref name="WHO2026" /> About 1,000 cases had been reported between 1993 and 2019.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> The disease occurs in North and South America.<ref name="CDC2012Trans" /> It is more common in rural areas.<ref name="CDC2012Trans" /> Between 1993 and 2018, 11 to 48 cases were diagnosed a year in the United States.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> The states most commonly affected are [[Colorado]] and [[New Mexico]].<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
9yv4n7mqdha69x7dmdrh2hy5krktlnz
136893
136892
2026-05-16T14:01:19Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136893
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri niriba sunsuuni, amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes la din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vihibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens mini acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Di gu ka taɣi nyɛla niŋ katiŋa ka che binniɛma (kamani jengbara).<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> Dinaka vaccine bee ti shɛli din za dede n tibirili, halina ni yuuni 2026 puuni.<ref name="VIDO2026" /> Tibiri shɛli din baligiri doro maa ŋmahingbana tooi nyɛla din soŋda, di puuni shɛŋa n nyɛ pohim(oxygen) pahibu ni merchanical ventilation (pohim pahibu bali shɛli).<ref name="CDC2012Diag" /> Kamani niriba vaabu phita zaŋchaŋ pihinahi puuni din gbaari shɛba kpalindila di puuni.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban kpaŋda mi nyarila alaafee zaa ka chɛli.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
Hali ni yuuni 2026, doro maa kobigbaliŋ n yirina yuuni kam pulini America tingbana ni.<ref name="WHO2026" /> Yuuni 1913 mini yuuni 2019 sunsuuni, doro maa kalibu tuhili (1000) ka bɛ daa nya.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> Doro maa bela North America mini South America puuni.<ref name="CDC2012Trans" /> Di zooya ka di bela tinkpansi.<ref name="CDC2012Trans" /> Yuuni 1993 mini yuuni 2018 sunsuuni, doro maa pinyini (11) zaŋchaŋ pihinahi ni yini(48) ka bɛ daa vihi baŋ yuuni kam pulini United States puuni.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> The states most commonly affected are [[Colorado]] and [[New Mexico]].<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
8n9ff5j8yu0zbvfo8yigudeoad02f1d
136894
136893
2026-05-16T14:03:52Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136894
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri niriba sunsuuni, amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes la din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vihibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens mini acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Di gu ka taɣi nyɛla niŋ katiŋa ka che binniɛma (kamani jengbara).<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> Dinaka vaccine bee ti shɛli din za dede n tibirili, halina ni yuuni 2026 puuni.<ref name="VIDO2026" /> Tibiri shɛli din baligiri doro maa ŋmahingbana tooi nyɛla din soŋda, di puuni shɛŋa n nyɛ pohim(oxygen) pahibu ni merchanical ventilation (pohim pahibu bali shɛli).<ref name="CDC2012Diag" /> Kamani niriba vaabu phita zaŋchaŋ pihinahi puuni din gbaari shɛba kpalindila di puuni.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban kpaŋda mi nyarila alaafee zaa ka chɛli.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
Hali ni yuuni 2026, doro maa kobigbaliŋ n yirina yuuni kam pulini America tingbana ni.<ref name="WHO2026" /> Yuuni 1913 mini yuuni 2019 sunsuuni, doro maa kalibu tuhili (1000) ka bɛ daa nya.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> Doro maa bela North America mini South America puuni.<ref name="CDC2012Trans" /> Di zooya ka di bela tinkpansi.<ref name="CDC2012Trans" /> Yuuni 1993 mini yuuni 2018 sunsuuni, doro maa pinyini (11) zaŋchaŋ pihinahi ni yini(48) ka bɛ daa vihi baŋ yuuni kam pulini United States puuni.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> United States maa yaɣa shɛŋa din zooi ka di tooi be dini n nyɛ Colorado mini New Mexico.<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> The condition was first identified in the 1993 Four Corners hantavirus outbreak.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
enwy8vjbvqj64bro6db1ec9f0r36vnd
136895
136894
2026-05-16T14:16:34Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136895
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Hantavirus pulmonary syndrome|synonym=Hantavirus cardiopulmonary syndrome (HCPS), Four Corners disease, hantavirus disease|image=Radiographic progression of hantavirus pulmonary syndrome in patient (cropped a).jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Hantavirus pulmonary syndrome on [[chest X-ray]]|pronounce=|specialty=[[Pulmonology|Respirology]]|symptoms='''Early''': Tiredness, fever, muscle pains<ref name=CDC2016Sym/><br>'''Later''': Cough, [[shortness of breath]], chest tightness<ref name=CDC2016Sym/>|onset=1 to 8 weeks after exposure<ref name=CDC2016Sym/>|duration=|causes=Certain [[orthohantavirus]]es spread by [[rodents]]<ref name=CDC2015Def/>|risks=|diagnosis=Evidence of hantavirus together with [[Acute respiratory distress syndrome|ARDS]]<ref name=CDC2015Def/>|differential=[[Pneumonia]], [[influenza]], [[tularemia]], [[salicylate toxicity]], [[Dengue fever|Dengue]]<ref name=Sami2021>{{cite journal |last1=Akram |first1=SM |last2=Mangat |first2=R |last3=Huang |first3=B |title=Hantavirus Cardiopulmonary Syndrome |date=January 2021 |pmid=29083610|journal=StatPearls}}</ref>|prevention=Rodent control,<ref name=CDC2012Pre/> no vaccine<ref name=VIDO2026/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=CDC2012Diag/>|medication=|prognosis=|frequency=100s/yr (Americas),<ref name=WHO2026/> <50 cases/year (USA)<ref name=CDC2019Epi/>|deaths=30 to 40% mortality<ref name=VIDO2026/>}}
'''Hantavirus pulmonary syndrome''' ('''HPS''') nyɛla hantavirus dororiti puuni zaɣ'yini.<ref name="CDC2015Def">{{Cite web|title=Hantavirus Pulmonary Syndrome {{!}} 2015 Case Definition|url=https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|website=wwwn.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|archive-date=22 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210322143116/https://wwwn.cdc.gov/nndss/conditions/hantavirus-pulmonary-syndrome/case-definition/2015/|url-status=dead}}</ref> Di tuuli ŋmahingbana puuni shɛna n nyɛ wumsim, ningbun duɣili, ni ningbuna ni biɛrim.<ref name="CDC2016Sym" /> ŋmahingana shɛŋa din pahi puuni shɛŋa n nyɛ zuɣuyaali, tiri, ni binsaa.<ref name="CDC2016Sym" /> Bakoi nyaaŋa di yi gbaai nira, di tooi ʒiri kohingu, vuhim fabu, ni nyomuɣili na.<ref name="CDC2016Sym" /> Di yi gbaai nira, di ŋmahingbana tuuli tooi yiri polo bakoi zaŋchan bakoi dibaa anii sunsuuni.<ref name="CDC2016Sym">{{Cite web|title=Signs & Symptoms {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210320001311/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/symptoms.html|url-status=live}}</ref>
Orthohantavirus balishɛŋa tooi yirina doro ŋo maa puuni, lala doriti maa shɛŋa n nyɛ Sin Nombre hantavirus din be jangbara ni, ni New York hantavirus din be jagbari naponpiɛla ni .<ref name="CDC2012Trans">{{Cite web|title=Transmission {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=21 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210321085406/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/transmission.html|url-status=live}}</ref> Doro maa tooi zooya ka di wuligiri doli niriba yi vuhi binniɛma (kamani jengbara) bina pohim .<ref name="CDC2012Trans" /> Di bi zooi ka di wiligiri niriba sunsuuni, amaa di puuni shɛli bɛ ni booni andes la din wuligira, ka tooi zooi ka di doli pohim .<ref name="CDC2012Trans" /><ref name="WHO2026">{{Cite web|title=Hantavirus|url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus|website=www.who.int|access-date=6 May 2026|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|title=Andes hantavirus: epidemiology, outbreaks and guidance|url=https://www.gov.uk/guidance/andes-hantavirus-epidemiology-outbreaks-and-guidance|website=GOV.UK|access-date=10 May 2026|language=en}}</ref> Di vihibaŋ puuni n nyɛ di nya hantavirus RNA(virus bali shɛli), immunoglobulins, bee antigens mini acute respiratory distress syndrome (ARDS) (vuhim doro).<ref name="CDC2015Def" />
Di gu ka taɣi nyɛla niŋ katiŋa ka che binniɛma (kamani jengbara).<ref name="CDC2012Pre">{{Cite web|title=Prevention {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=19 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210319002528/https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/prevention.html|url-status=live}}</ref> Dinaka vaccine bee ti shɛli din za dede n tibirili, halina ni yuuni 2026 puuni.<ref name="VIDO2026" /> Tibiri shɛli din baligiri doro maa ŋmahingbana tooi nyɛla din soŋda, di puuni shɛŋa n nyɛ pohim(oxygen) pahibu ni merchanical ventilation (pohim pahibu bali shɛli).<ref name="CDC2012Diag" /> Kamani niriba vaabu phita zaŋchaŋ pihinahi puuni din gbaari shɛba kpalindila di puuni.<ref name="VIDO2026">{{Cite web|title=Vaccine development for New World Hantaviruses - Vaccine and Infectious Disease Organization|url=https://www.vido.org/research/vaccine-development-for-new-world-hantaviruses.php|website=vido|access-date=7 May 2026|language=en}}</ref> Ninvuɣu shɛba ban kpaŋda mi nyarila alaafee zaa ka chɛli.<ref name="CDC2012Diag">{{Cite web|title=Diagnosis & Treatment {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=22 February 2019|archive-date=20 November 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161120113957/http://www.cdc.gov/hantavirus/hps/diagnosis.html|url-status=live}}</ref>
Hali ni yuuni 2026, doro maa kobigbaliŋ n yirina yuuni kam pulini America tingbana ni.<ref name="WHO2026" /> Yuuni 1913 mini yuuni 2019 sunsuuni, doro maa kalibu tuhili (1000) ka bɛ daa nya.<ref name="Av2019">{{Cite journal|last=Avšič-Županc|first=T.|last2=Saksida|first2=A.|last3=Korva|first3=M.|title=Hantavirus infections|journal=Clinical Microbiology and Infection|date=April 2019|volume=21|pages=e6–e16|doi=10.1111/1469-0691.12291}}</ref> Doro maa bela North America mini South America puuni.<ref name="CDC2012Trans" /> Di zooya ka di bela tinkpansi.<ref name="CDC2012Trans" /> Yuuni 1993 mini yuuni 2018 sunsuuni, doro maa pinyini (11) zaŋchaŋ pihinahi ni yini(48) ka bɛ daa vihi baŋ yuuni kam pulini United States puuni.<ref name="CDC2019Epi">{{Cite web|title=Reported Cases of Hantavirus Disease {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=29 January 2020|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826030937/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/index.html|url-status=live}}</ref> United States maa yaɣa shɛŋa din zooi ka di tooi be dini n nyɛ Colorado mini New Mexico.<ref>{{Cite web|title=Hantavirus Disease, by State of Reporting {{!}} Hantavirus {{!}} DHCPP {{!}} CDC|url=https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|website=www.cdc.gov|access-date=28 March 2021|language=en-us|date=26 February 2019|archive-date=26 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170826071244/https://www.cdc.gov/hantavirus/surveillance/reporting-state.html|url-status=live}}</ref> Be daa tuumi nya doro maa yuuni 1993 hantavirus wuligiri shɛli din daa niŋ America puuni.<ref name="CDC2015Def" />
== References ==
{{Reflist}}
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
00pbe28yxksc1vyye8z1lfqe95f502h
Methamphetamine
0
33113
136879
136868
2026-05-16T12:25:00Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136879
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" />
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
pqgatz285715an1all61kyv93lgrhrm
136880
136879
2026-05-16T12:30:12Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136880
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5d13tc2p2x21yindlo43jqypfqyhisi
136882
136880
2026-05-16T12:44:47Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136882
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
7wiz3of2nikhmbvkqzyik3tzbnnnlja
136884
136882
2026-05-16T12:47:20Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136884
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref>
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
cw10ff2ssbzrff192xyjsjw08tnja2u
136887
136884
2026-05-16T12:51:47Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136887
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
lus8j8hk0mo0yqckv17yr6h5ylxyrhv
136888
136887
2026-05-16T12:53:25Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136888
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
Methamphetamine nyɛla bɛ ni yihi ti' shɛli na yuuni 1893 ka di tuuli malibu daa niŋ yuuni 1919.<ref>{{cite book|last1=Mack|first1=Avram H.|last2=Brady|first2=Kathleen T.|last3=Frances|first3=Richard J.|last4=Miller|first4=Sheldon I.|title=Clinical Textbook of Addictive Disorders, Fourth Edition|date=12 May 2016|publisher=Guilford Publications|isbn=978-1-4625-2169-2|page=203|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121118/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20214">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
2n6iroasjliu2lgew51g2t4jxtz2k5s
136889
136888
2026-05-16T12:56:52Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136889
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
Methamphetamine nyɛla bɛ ni yihi ti' shɛli na yuuni 1893 ka di tuuli malibu daa niŋ yuuni 1919.<ref>{{cite book|last1=Mack|first1=Avram H.|last2=Brady|first2=Kathleen T.|last3=Frances|first3=Richard J.|last4=Miller|first4=Sheldon I.|title=Clinical Textbook of Addictive Disorders, Fourth Edition|date=12 May 2016|publisher=Guilford Publications|isbn=978-1-4625-2169-2|page=203|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121118/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20214">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din tooi zooi ka bɛ ni li luɣi shɛŋa fukumsinima ni bɛ sahi n ti ni bƐ mali tima tiŋduya.
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
2b8ogs4stn1np54d4ab3sds886uj7cd
136890
136889
2026-05-16T13:00:07Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136890
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
Methamphetamine nyɛla bɛ ni yihi ti' shɛli na yuuni 1893 ka di tuuli malibu daa niŋ yuuni 1919.<ref>{{cite book|last1=Mack|first1=Avram H.|last2=Brady|first2=Kathleen T.|last3=Frances|first3=Richard J.|last4=Miller|first4=Sheldon I.|title=Clinical Textbook of Addictive Disorders, Fourth Edition|date=12 May 2016|publisher=Guilford Publications|isbn=978-1-4625-2169-2|page=203|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121118/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20214">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din tooi zooi ka bɛ ni li luɣi shɛŋa fukumsinima ni bɛ sahi n ti ni bƐ mali tima tiŋduya. Di nyɛla nira ni tooi vali bee n nyɔɣim bee n-chibi n niŋ ʒisɔya ni bee nyuli kamani nyɔɣi.<ref name="EMC2021" />
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
2oetukttvnd2olhv42vo4uw8pu36ntx
136896
136890
2026-05-16T14:34:53Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136896
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
Methamphetamine nyɛla bɛ ni yihi ti' shɛli na yuuni 1893 ka di tuuli malibu daa niŋ yuuni 1919.<ref>{{cite book|last1=Mack|first1=Avram H.|last2=Brady|first2=Kathleen T.|last3=Frances|first3=Richard J.|last4=Miller|first4=Sheldon I.|title=Clinical Textbook of Addictive Disorders, Fourth Edition|date=12 May 2016|publisher=Guilford Publications|isbn=978-1-4625-2169-2|page=203|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121118/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20214">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din tooi zooi ka bɛ ni li luɣi shɛŋa fukumsinima ni bɛ sahi n ti ni bƐ mali tima tiŋduya. Di nyɛla nira ni tooi vali bee n nyɔɣim bee n-chibi n niŋ ʒisɔya ni bee nyuli kamani nyɔɣi.<ref name="EMC2021" /> Di nyɛla ti' shɛli din gba pahi [[wikipedia:List_of_Schedule_II_drugs_(US)|Schedule II controlled substance]] tima ni.<ref name="EMC2021" />
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
etksi6jk4kclze33vwnj5dgo291kn4i
136897
136896
2026-05-16T14:38:36Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136897
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
Methamphetamine nyɛla bɛ ni yihi ti' shɛli na yuuni 1893 ka di tuuli malibu daa niŋ yuuni 1919.<ref>{{cite book|last1=Mack|first1=Avram H.|last2=Brady|first2=Kathleen T.|last3=Frances|first3=Richard J.|last4=Miller|first4=Sheldon I.|title=Clinical Textbook of Addictive Disorders, Fourth Edition|date=12 May 2016|publisher=Guilford Publications|isbn=978-1-4625-2169-2|page=203|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121118/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20214">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din tooi zooi ka bɛ ni li luɣi shɛŋa fukumsinima ni bɛ sahi n ti ni bƐ mali tima tiŋduya. Di nyɛla nira ni tooi vali bee n nyɔɣim bee n-chibi n niŋ ʒisɔya ni bee nyuli kamani nyɔɣi.<ref name="EMC2021" /> Di nyɛla ti' shɛli din gba pahi [[wikipedia:List_of_Schedule_II_drugs_(US)|Schedule II controlled substance]] tima ni.<ref name="EMC2021" /> Di malibu ni kɔhibu nyɛla fukumsinima ni bɛ sahi n ti tiŋsi pam ni<ref>{{cite book|last1=Lilley|first1=Linda Lane|last2=Collins|first2=Shelly Rainforth|last3=Snyder|first3=Julie S.|title=Pharmacology for Canadian Health Care Practice|date=20 January 2017|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1-77172-022-9|page=61|url=https://www.google.ca/books/edition/Pharmacology_for_Canadian_Health_Care_Pr/N5BbBAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA61|language=en|access-date=19 November 2021|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121145/https://www.google.ca/books/edition/Pharmacology_for_Canadian_Health_Care_Pr/N5BbBAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA61|url-status=live}}</ref>
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
oa2nf7g54p5h18brmi33p0lsz4faq49
136898
136897
2026-05-16T14:55:37Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1468224|Methamphetamine]] to:dag #mdwikicx
136898
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|verifiedrevid=589084691|INN=none|image=Racemic methamphetamine.svg|alt=An image of the methamphetamine compound
<!--Names-->|pronounce={{IPAc-en|ˌ|m|ɛ|θ|æ|m|ˈ|f|ɛ|t|əm|iː|n}}|tradename=Desoxyn, Methedrine, others|synonyms={{nowrap|''N''-[[methylamphetamine]]}}, {{nowrap|''N'',α-[[dimethylphenethylamine]]}}, desoxyephedrine|IUPAC_name=(''RS'')-''N''-methyl-1-phenylpropan-2-amine
<!--External links-->|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|methamphetamine-hydrochloride}}
<!--Clinical data-->|class=[[Amphetamine]]|pregnancy_AU=|pregnancy_US=C|routes_of_administration=By mouth|onset=Rapid<ref name=Ri2010 />|duration_of_action=10–20 hours<ref name=Ri2010>{{cite book | vauthors = Riviello RJ |title = Manual of forensic emergency medicine : a guide for clinicians |date = 2010 |publisher = Jones and Bartlett Publishers |location = Sudbury, Mass. |isbn = 978-0-7637-4462-5 |page = 41 |url = https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |access-date = 4 September 2017 |archive-url = https://web.archive.org/web/20170318224346/https://books.google.com/books?id=keng9ELAE2IC&pg=PA41 |archive-date = 18 March 2017 |url-status = live }}</ref>|dependency_liability=Physical: None; Psychological: High|addiction_liability=High|legal_AU=S8|legal_CA=Schedule I|legal_DE=Anlage II|legal_NZ=Class A|legal_UK=Class A|legal_US=Schedule II|legal_UN=Psychotropic Schedule II|licence_US=Methamphetamine|index2_label=(dl)-Methamphetamine hydrochloride|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChI=1S/C10H15N/c1-9(11-2)8-10-6-4-3-5-7-10/h3-7,9,11H,8H2,1-2H3|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=MYWUZJCMWCOHBA-UHFFFAOYSA-N
<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=By mouth: 70%<ref name="Bioavailability">{{cite journal |vauthors = Rau T, Ziemniak J, Poulsen D |title = The neuroprotective potential of low-dose methamphetamine in preclinical models of stroke and traumatic brain injury |journal = Prog. Neuropsychopharmacol. Biol. Psychiatry |volume = 64 |pages = 231–6 |year = 2015 |pmid = 25724762 |doi = 10.1016/j.pnpbp.2015.02.013 |quote = In humans, the oral bioavailability of methamphetamine is approximately 70% but increases to 100% following intravenous (IV) delivery (Ares-Santos et al., 2013). |doi-access = free }}</ref><br />IV: 100%<ref name="Bioavailability" />|protein_bound=Varies widely<ref name="Pubchem1">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Toxicity |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Toxicity}}</ref>|metabolism=[[CYP2D6]]<ref name="Methamphetamine – p-hydroxymethamphetamine CYP2D6 review">{{cite journal |vauthors = Sellers EM, Tyndale RF |title = Mimicking gene defects to treat drug dependence |journal = Ann. N. Y. Acad. Sci. |volume = 909 |issue = 1|pages = 233–246 |date = 2000 |pmid = 10911933 |doi = 10.1111/j.1749-6632.2000.tb06685.x |quote = Methamphetamine, a central nervous system stimulant drug, is p-hydroxylated by CYP2D6 to less active p-OH-methamphetamine. |bibcode = 2000NYASA.909..233S |s2cid = 27787938 }}</ref><ref name="FDA Pharmacokinetics">{{cite web |title = Adderall XR Prescribing Information |url = http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |pages = 12–13 |publisher = Shire US Inc |website = United States Food and Drug Administration |date = December 2013 |access-date = 30 December 2013 |archive-url = https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |archive-date = 30 December 2013 |url-status = live }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131230233702/http://www.accessdata.fda.gov/drugsatfda_docs/label/2013/021303s026lbl.pdf |date=30 December 2013 }}</ref> and [[Flavin-containing monooxygenase 3|FMO3]]<ref name="FMO">{{cite journal |vauthors = Krueger SK, Williams DE |title = Mammalian flavin-containing monooxygenases: structure/function, genetic polymorphisms and role in drug metabolism |journal = Pharmacol. Ther. |volume = 106 |issue = 3 |pages = 357–387 |date = June 2005 |pmid = 15922018 |pmc = 1828602 |doi = 10.1016/j.pharmthera.2005.01.001 }}<br />[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ Table 5: N-containing drugs and xenobiotics oxygenated by FMO] {{Webarchive| url=https://web.archive.org/web/20180916144516/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1828602/table/T5/ |date=16 September 2018 }}</ref><ref name="FMO3-Primary">{{cite journal |vauthors = Cashman JR, Xiong YN, Xu L, Janowsky A |title = N-oxygenation of amphetamine and methamphetamine by the human flavin-containing monooxygenase (form 3): role in bioactivation and detoxication |journal = J. Pharmacol. Exp. Ther. |volume = 288 |issue = 3 |pages = 1251–1260 |date = March 1999 |pmid = 10027866 }}</ref>|elimination_half-life=5–30 hours<ref name="Schep">{{cite journal |vauthors = Schep LJ, Slaughter RJ, Beasley DM |title = The clinical toxicology of metamfetamine |journal = Clinical Toxicology |volume = 48 |issue = 7 |pages = 675–694 |date = August 2010 |pmid = 20849327 |doi = 10.3109/15563650.2010.516752 |s2cid = 42588722 |issn = 1556-3650 }}</ref>|excretion=Primarily [[kidney]]
<!--Chemical data-->|C=10|H=15|N=1|chirality=[[Racemic mixture]]|SMILES=CNC(C)Cc1ccccc1|boiling_point=212|boiling_notes=at 760 [[mmHg]]<ref name="Pubchem2">{{cite encyclopedia |title = Methamphetamine |section-url = https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |work = PubChem Compound |publisher = National Center for Biotechnology Information |section = Chemical and Physical Properties |access-date = 2021-10-25 |archive-date = 2015-01-04 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150104182703/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties |url-status = live |url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/1206#section=Chemical-and-Physical-Properties}}</ref>|melting_point=170|melting_notes=<ref name="Pubchem2"/>|drug_name=Methamphetamine}}'''Methamphetamine''' nyɛla tila' shɛli din kpurisira daam zuɣupuri ni hankali bɛ ni vaani shɛli ni kpaŋsi suhupiɛlli amaa ka bɛ dii bɛ lahi mali li tibiri [[attention deficit hyperactivity disorder]] bee narcolepsy bee ŋmɛlimbu.<ref name="Yu2015">{{Cite journal|vauthors=Yu S, Zhu L, Shen Q, Bai X, Di X|title=Recent advances in methamphetamine neurotoxicity mechanisms and its molecular pathophysiology|journal=Behav. Neurol.|volume=2015|pages=103969|date=March 2015|pmid=25861156|pmc=4377385|doi=10.1155/2015/103969|quote=In 1971, METH was restricted by US law, although oral METH (Ovation Pharmaceuticals) continues to be used today in the USA as a second-line treatment for a number of medical conditions, including attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) and refractory obesity.|doi-access=free}}</ref><ref name="EMC2021">{{Cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ n zaŋ tibi ŋmɛlimbu nyɛla baŋdibu ni bɛ lahi sahi n ti shɛli.<ref name="AHFS20212">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref> Nira yi vali tilaa ŋɔ nɔlini, di zaŋdila minti pihita n tumdi tuma ka di yaa ni tooi na bɛni hali ni dabsilii muni.<ref name="AHFS20213">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20212">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref>
Tilaa ŋɔ valibu barinanima shɛŋa n nye ʒiduli, palpitations bee suhupiɛlli, gbihibu yɛlmuɣisira, binsaa n ti paɣa ni doo bɔbu shee yɛlmuɣisira<ref name="AHFS20212" /> Barinanima shɛŋa din gba pahi n nye yinyari bee kpilinkpiɣi bee ʒiduli <ref name="AHFS20214">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=23 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210623224215/https://www.dea.gov/sites/default/files/2020-06/Methamphetamine-2020_0.pdf|url-status=live}}</ref>
Tim ŋɔ yiriŋ valibu bɛ tɔ; hali din kuli niŋ ka kum din jandi di valibu bɛ yaɣi lala.<ref name="AHFS20215">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20213">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Tim ŋɔ ni tooi mali barina n ti bilɛri di yi niŋ ka paɣa puulana vaani li bee vaanili ka mɔ`yisiri bia ka ŋa nye bɛ ni bi saɣi n ti shɛli<ref name="AHFS20216">{{cite web|title=Methamphetamine Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|website=Drugs.com|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=6 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210906035454/https://www.drugs.com/monograph/methamphetamine.html|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Methamphetamine|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|website=Drugs and Lactation Database (LactMed)|publisher=National Library of Medicine (US)|access-date=19 November 2021|date=2006|archive-date=2 March 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210302145415/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK501612/|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din pahi amphetamine tilaa zuliya puuni<ref name="AHFS20212" />
Methamphetamine nyɛla bɛ ni yihi ti' shɛli na yuuni 1893 ka di tuuli malibu daa niŋ yuuni 1919.<ref>{{cite book|last1=Mack|first1=Avram H.|last2=Brady|first2=Kathleen T.|last3=Frances|first3=Richard J.|last4=Miller|first4=Sheldon I.|title=Clinical Textbook of Addictive Disorders, Fourth Edition|date=12 May 2016|publisher=Guilford Publications|isbn=978-1-4625-2169-2|page=203|url=https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|access-date=18 November 2021|language=en|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121118/https://www.google.ca/books/edition/Clinical_Textbook_of_Addictive_Disorders/88W_CwAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA203|url-status=live}}</ref><ref name="EMC20214">{{cite web|url=http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|title=Methamphetamine|date=8 January 2015|website=Drug profiles|publisher=[[European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction]] (EMCDDA)|access-date=27 November 2018|quote=The term metamfetamine (the International Non-Proprietary Name: INN) strictly relates to the specific enantiomer (S)-N,α-dimethylbenzeneethanamine.|archive-url=https://web.archive.org/web/20160415220149/http://www.emcdda.europa.eu/publications/drug-profiles/methamphetamine|archive-date=15 April 2016|url-status=live}}</ref> Di nyɛla din tooi zooi ka bɛ ni li luɣi shɛŋa fukumsinima ni bɛ sahi n ti ni bƐ mali tima tiŋduya. Di nyɛla nira ni tooi vali bee n nyɔɣim bee n-chibi n niŋ ʒisɔya ni bee nyuli kamani nyɔɣi.<ref name="EMC2021" /> Di nyɛla ti' shɛli din gba pahi [[wikipedia:List_of_Schedule_II_drugs_(US)|Schedule II controlled substance]] tima ni.<ref name="EMC2021" /> Di malibu ni kɔhibu nyɛla fukumsinima ni bɛ sahi n ti tiŋsi pam ni<ref>{{cite book|last1=Lilley|first1=Linda Lane|last2=Collins|first2=Shelly Rainforth|last3=Snyder|first3=Julie S.|title=Pharmacology for Canadian Health Care Practice|date=20 January 2017|publisher=Elsevier Health Sciences|isbn=978-1-77172-022-9|page=61|url=https://www.google.ca/books/edition/Pharmacology_for_Canadian_Health_Care_Pr/N5BbBAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA61|language=en|access-date=19 November 2021|archive-date=19 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211119121145/https://www.google.ca/books/edition/Pharmacology_for_Canadian_Health_Care_Pr/N5BbBAAAQBAJ?hl=en&gbpv=1&dq=&pg=PA61|url-status=live}}</ref> tim ŋɔ daa ni tooi paai Ghana shiiri 896 gram kam zuɣuni.<ref>{{cite web|title=Infographic: amphetamine, methamphetamine, seizures, price, purity in the EU, 2018 {{!}} www.emcdda.europa.eu|url=https://www.emcdda.europa.eu/media-library/infographic-amphetamine-methamphetamine-seizures-price-purity-eu-2018_en|website=www.emcdda.europa.eu|access-date=19 November 2021|archive-date=13 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211113200945/https://www.emcdda.europa.eu/media-library/infographic-amphetamine-methamphetamine-seizures-price-purity-eu-2018_en|url-status=live}}</ref> Kamani salo ban kalinli paai miliyon pishi ni ayopɔi nyɛla ban be amphetamine tima dibu ni di bahi bahindi methamphetamine, yuuni 2019 puli ni<ref>{{cite book|title=World Drug Report 2021|date=2021|publisher=United Nations|isbn=9789211483611|url=https://www.unodc.org/res/wdr2021/field/WDR21_Booklet_4.pdf|access-date=19 November 2021|archive-date=3 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210703163647/https://www.unodc.org/res/wdr2021/field/WDR21_Booklet_4.pdf|url-status=live}}</ref>
== References ==
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
hxdrzwndpctw42pc6efltjqneipg9f9
Tramadol
0
33114
136900
2026-05-16T15:52:05Z
Knowledge and philosophy
2987
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1463504|Tramadol]] to:dag #mdwikicx
136900
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛna din pahi,,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> It is generally less preferred than other pain medication.<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> When taken by mouth in an immediate-release formulation, the onset of pain relief usually begins within an hour.<ref name="AHFS2014" /> It is also available by injection.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> It may be sold in combination with [[paracetamol]] (acetaminophen) or as longer-acting formulations.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
As is typical of opioids, common side effects include constipation, itchiness, and nausea.<ref name="AHFS2014" /> Serious side effects may include seizures, increased risk of serotonin syndrome, decreased alertness, and drug addiction.<ref name="AHFS2014" /> A change in dosage may be recommended in those with kidney or liver problems.<ref name="AHFS2014" /> It is not recommended in those who are at risk of [[suicide]] or in those who are pregnant.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> While not recommended in women who are [[Ŋun su:SA twenty/Breastfeeding|breastfeeding]], those who take a single dose should not generally stop breastfeeding.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
pr73wh6ksodtncepsmsz5f5qi60o2ib
136901
136900
2026-05-16T15:55:12Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136901
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> When taken by mouth in an immediate-release formulation, the onset of pain relief usually begins within an hour.<ref name="AHFS2014" /> It is also available by injection.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> It may be sold in combination with [[paracetamol]] (acetaminophen) or as longer-acting formulations.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
As is typical of opioids, common side effects include constipation, itchiness, and nausea.<ref name="AHFS2014" /> Serious side effects may include seizures, increased risk of serotonin syndrome, decreased alertness, and drug addiction.<ref name="AHFS2014" /> A change in dosage may be recommended in those with kidney or liver problems.<ref name="AHFS2014" /> It is not recommended in those who are at risk of [[suicide]] or in those who are pregnant.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> While not recommended in women who are [[Ŋun su:SA twenty/Breastfeeding|breastfeeding]], those who take a single dose should not generally stop breastfeeding.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
2nxvsnwrjyebbgujr12x0tizu3u601o
136902
136901
2026-05-16T16:08:49Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> It may be sold in combination with [[paracetamol]] (acetaminophen) or as longer-acting formulations.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
As is typical of opioids, common side effects include constipation, itchiness, and nausea.<ref name="AHFS2014" /> Serious side effects may include seizures, increased risk of serotonin syndrome, decreased alertness, and drug addiction.<ref name="AHFS2014" /> A change in dosage may be recommended in those with kidney or liver problems.<ref name="AHFS2014" /> It is not recommended in those who are at risk of [[suicide]] or in those who are pregnant.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> While not recommended in women who are [[Ŋun su:SA twenty/Breastfeeding|breastfeeding]], those who take a single dose should not generally stop breastfeeding.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
1o6yjy13kcvws06ckz7lif89etih0t5
136913
136902
2026-05-16T16:35:52Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136913
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> A change in dosage may be recommended in those with kidney or liver problems.<ref name="AHFS2014" /> It is not recommended in those who are at risk of [[suicide]] or in those who are pregnant.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> While not recommended in women who are [[Ŋun su:SA twenty/Breastfeeding|breastfeeding]], those who take a single dose should not generally stop breastfeeding.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
pdj6pd63wdqkq5ok17r3s5qp3snqcs9
136916
136913
2026-05-16T16:40:45Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136916
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> It is not recommended in those who are at risk of [[suicide]] or in those who are pregnant.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> While not recommended in women who are [[Ŋun su:SA twenty/Breastfeeding|breastfeeding]], those who take a single dose should not generally stop breastfeeding.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5ctpruwkd1mw50w6mflamp5ifuwuj2l
136918
136916
2026-05-16T16:43:28Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136918
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> While not recommended in women who are [[Ŋun su:SA twenty/Breastfeeding|breastfeeding]], those who take a single dose should not generally stop breastfeeding.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
43szv2p6mr8rgofla854rothecxm0q8
136920
136918
2026-05-16T16:47:45Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136920
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Tramadol is converted in the liver to <nowiki><i id="mweg">O</i></nowiki>-desmethyltramadol (desmetramadol), an opioid with stronger binding to the μ-opioid receptor.<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
q6nxynah256s2w3ff1ye4k28kdn6guh
136924
136920
2026-05-16T16:53:24Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136924
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol is also a serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
h0cgxagadbfgpnlvaq1bccnbgfc8fcc
136925
136924
2026-05-16T16:54:11Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136925
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol was patented in 1963 and launched under the name "Tramal" in 1977 by the West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> In the mid-1990s, it was approved in the United Kingdom and the United States.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
a9bj2bxzde5ij157icjp8ih1xjfqn42
136927
136925
2026-05-16T17:02:06Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136927
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> It is available as a generic medication and marketed under many brand names worldwide.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
860hz1yg3kx4jyv6s0000kvw56o1qvo
136929
136927
2026-05-16T17:06:49Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136929
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> Dipa nyɛla ti shɛli din niŋ bayana, ka bɛ kohirili ni yuya balibu duniya yaaŋa zuɣu.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> In the United States, the wholesale cost is less than US$0.05 per dose as of 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
ha3clc3ayqboxtgn6qyviot28iqkp73
136932
136929
2026-05-16T17:10:34Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136932
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> Dipa nyɛla ti shɛli din niŋ bayana, ka bɛ kohirili ni yuya balibu duniya yaaŋa zuɣu.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> United States puuni, di yim valibu saale daa nyɛla din pori gari US$0.05, ti yi kpuɣi yuuni 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> In Canada it costs about 1.20 CAD per dose as of 2021.<ref name="TI2021" /> In 2017, it was the 32nd most commonly prescribed medication in the United States, with more than 21 million prescriptions.<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
eyrcrq0x56gjo8b4n050e2ys8nimds3
136937
136932
2026-05-16T17:17:41Z
Knowledge and philosophy
2987
pahila lɛbigibu
136937
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali puu valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> Dipa nyɛla ti shɛli din niŋ bayana, ka bɛ kohirili ni yuya balibu duniya yaaŋa zuɣu.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> United States puuni, di yim valibu saale daa nyɛla din pori gari US$0.05, ti yi kpuɣi yuuni 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> Canada puuni, di valibu yim daa nyɛla kaman 1.20 CAD, ti yi kpuɣi yuuni 2021.<ref name="TI2021" /> Yuuni 2017, dina n daa nyɛ ti shɛli din pahiri pihita ni ayi dooshee ti shɛŋa bɛ ni daa tiri barinima United States puuni, ka bɛ daa tili n gari millioŋ pishi ni yini (21 million).<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
mtt8vt9u0c72xbdos2ij6fjomc3zeex
136940
136937
2026-05-16T17:21:13Z
Knowledge and philosophy
2987
malila sabbu niŋ
136940
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali pua valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa ni vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> Dipa nyɛla ti shɛli din niŋ bayana, ka bɛ kohirili ni yuya balibu duniya yaaŋa zuɣu.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> United States puuni, di yim valibu saale daa nyɛla din pori gari US$0.05, ti yi kpuɣi yuuni 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> Canada puuni, di valibu yim daa nyɛla kaman 1.20 CAD, ti yi kpuɣi yuuni 2021.<ref name="TI2021" /> Yuuni 2017, dina n daa nyɛ ti shɛli din pahiri pihita ni ayi dooshee ti shɛŋa bɛ ni daa tiri barinima United States puuni, ka bɛ daa tili n gari millioŋ pishi ni yini (21 million).<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5sed6ruu9skkq43wj9t12fmk8kscl1c
136942
136940
2026-05-16T17:22:30Z
Knowledge and philosophy
2987
malila sabbu niŋ
136942
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali pua valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa yi vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> Dipa nyɛla ti shɛli din niŋ bayana, ka bɛ kohirili ni yuya balibu duniya yaaŋa zuɣu.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> United States puuni, di yim valibu saale daa nyɛla din pori gari US$0.05, ti yi kpuɣi yuuni 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> Canada puuni, di valibu yim daa nyɛla kaman 1.20 CAD, ti yi kpuɣi yuuni 2021.<ref name="TI2021" /> Yuuni 2017, dina n daa nyɛ ti shɛli din pahiri pihita ni ayi dooshee ti shɛŋa bɛ ni daa tiri barinima United States puuni, ka bɛ daa tili n gari millioŋ pishi ni yini (21 million).<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
10fx0evyztl0e9vg1f3xp0ob6by7igm
136944
136942
2026-05-16T17:25:33Z
Knowledge and philosophy
2987
malila sabbu niŋ
136944
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|Verifiedfields=changed|Watchedfields=changed|verifiedrevid=451973921|drug_name=Tramadol|image=Tramadol as a racemic mixture.svg|width=250px|image2=Tramadol 3D.png|width2=250px
<!-- Names -->|pronounce=tra' ma dole|tradename=Ultram, Zytram, others<ref name=generics/>|synonyms=|IUPAC_name=2-[(Dimethylamino)methyl]-1-(3-methoxyphenyl)cyclohexanol
<!-- Clinical data -->|class=[[Opiate analgesic]]<ref name="MedlinePlus">{{cite web |url=https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |title=Tramadol |work=[[MedlinePlus]] |publisher=[[American Society of Health-System Pharmacists]] |access-date=29 September 2009 |date=1 September 2008 |archive-date=24 September 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090924092832/http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/druginfo/meds/a695011.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_AU=C|pregnancy_AU_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy">{{cite web | title=Tramadol Use During Pregnancy | website=Drugs.com | date=14 October 2019 | url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | access-date=7 February 2020 | archive-date=13 April 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html | url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=N|pregnancy_US_comment=<ref name="Drugs.com pregnancy" />|pregnancy_category=|routes_of_administration=By mouth, [[intravenous|IV]], [[intramuscular|IM]], rectal|onset=Less than 1 hour (by mouth)<ref name=AHFS2014/>|duration_of_action=6 hours<ref name="Pharmacology of tramadol">{{cite journal |last1=Dayer |first1=P |last2=Desmeules |first2=J |last3=Collart |first3=L |title=[Pharmacology of tramadol]. |journal=Drugs |date=1997 |volume=53 Suppl 2 |pages=18–24 |doi=10.2165/00003495-199700532-00006 |pmid=9190321}}</ref>|dependency_liability=Present<ref name=AHFS2014/>
<!-- External links -->|Drugs.com={{drugs.com|monograph|ultram}}|MedlinePlus=a695011
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_CA=Rx only|legal_NZ=Prescription Medicine|legal_UK=Class C – Schedule 3 CD|legal_US=Schedule IV|legal_status=Rx-only|DailyMedID=Tramadol|licence_US=Tramadol|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=70–75% (by mouth), 77% (rectal), 100% (IM)<ref name = MD>{{cite web|title=Tramadol Hydrochloride|work=Martindale: The Complete Drug Reference|publisher=Pharmaceutical Press|date=13 December 2013|access-date=5 April 2014|url=http://www.medicinescomplete.com/mc/martindale/current/6263-c.htm|editor=Brayfield, A|archive-date=29 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210829092614/https://about.medicinescomplete.com/wp-content/plugins/revslider/public/assets/js/extensions/revolution.extension.slideanims.min.js?version=5.4.5|url-status=live}}</ref>|protein_bound=20%<ref name=AHFS2014/>|metabolism=[[Liver]]-mediated [[demethylation]] and [[glucuronidation]] via [[CYP2D6]] & [[CYP3A4]]<ref name = MD/><ref name = MSR/>|metabolites=O-desmethyltramadol, N-desmethyltramadol|elimination_half-life=6.3 ± 1.4 h<ref name = MSR>{{cite web|title=Ultram, Ultram ER (tramadol) dosing, indications, interactions, adverse effects, and more|work=Medscape Reference|publisher=WebMD|access-date=28 November 2013|url=http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|archive-date=3 December 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203022453/http://reference.medscape.com/drug/ultram-er-tramadol-343324#showall|url-status=live}}</ref>|excretion=Urine (95%)<ref name = TGAIR>{{cite web|title=Australian Label: Tramadol Sandoz 50 mg capsules|publisher=TGA eBusiness Services|date=4 November 2011|access-date=6 April 2014|url=https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|format=PDF|archive-date=1 August 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801015150/https://www.ebs.tga.gov.au/ebs/picmi/picmirepository.nsf/pdf?OpenAgent&id=CP-2010-PI-03844-3|url-status=live}}</ref>
<!-- Chemical and physical data -->|C=16|H=25|N=1|O=2|SMILES=CN(C)C[C@H]1CCCC[C@@]1(C2=CC(=CC=C2)OC)O|StdInChI=1S/C16H25NO2/c1-17(2)12-14-7-4-5-10-16(14,18)13-8-6-9-15(11-13)19-3/h6,8-9,11,14,18H,4-5,7,10,12H2,1-3H3/t14-,16+/m1/s1|StdInChI_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|StdInChIKey=TVYLLZQTGLZFBW-ZBFHGGJFSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|chemspider}}|melting_point=180|melting_high=181}}'''Tramadol''', ti shɛli din daa yuli booni Ultram ni yu shɛŋa din pahi,<ref name="generics">{{Cite web|title=Tramadol|url=https://www.drugs.com/international/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=22 December 2018|language=en|archive-date=23 July 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180723182517/https://www.drugs.com/international/tramadol.html|url-status=live}}</ref> nyɛla bierim kubu ti shɛli bɛ ni mali tibiri biɛrim din saɣisi bee din mali yaa.<ref name="AHFS2014">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride|url=https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|publisher=The American Society of Health-System Pharmacists|access-date=Dec 1, 2014|archive-date=12 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112015421/https://www.drugs.com/monograph/tramadol-hydrochloride.html|url-status=live}}</ref> Di nyala biɛrim kubu ti shɛli alaafee baŋdiba ni dii bi yu biɛrim tima puuni .<ref name="TI2021">{{Cite web|title=[131] Tramadol: Where do we go from here?|url=https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|access-date=14 September 2021|archive-date=16 July 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210716014831/https://www.ti.ubc.ca/2021/07/14/131-tramadol/|url-status=live}}</ref> Di yi ti niŋ ka nira vali di din wuligiri yom n kpɛri ʒisoya ni, biɛrim baligibu nyɛla din kanna zaŋ chaŋ awa yini(1 hour).<ref name="AHFS2014" /> Di lahi mali din chibira.<ref name="BNF74">{{Cite book|title=British national formulary : BNF 74|date=2017|publisher=British Medical Association|isbn=978-0857112989|pages=447–448|edition=74}}</ref> Bɛ ni tooi kohi di mini paracetamol, bee ti shɛli din tumdi yuura.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" />
Di barina shɛŋa din niŋ bayana puuni shɛŋa n nyɛ yoɣuni damdibu tom, ni zaɣisibu, ni ni lɛbigibu.<ref name="AHFS2014" /> Di barina shɛŋa din mali yaa puuni shɛŋa n nyɛ luhibu, hankali ni yibu, ni zaŋ tima valibu lɛbi tuma .<ref name="AHFS2014" /> Tim maa valibu zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban mali yaannini bee binsabili doro bela di ko.<ref name="AHFS2014" /> Di bi yu ni nira ŋun bori O nyavuli dibu bee ŋun mali pua valli.<ref name="AHFS2014" /><ref name="BNF74" /> Di bi yu ni paɣa so ŋun moɣisiri bia valli, amaa lala paɣa yi vali di zaɣ'yini, di bi moŋdo ni O moɣisi O bia.<ref>{{Cite web|title=Tramadol Pregnancy and Breastfeeding Warnings|url=https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|website=Drugs.com|access-date=5 September 2016|archive-date=13 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413050449/https://www.drugs.com/pregnancy/tramadol.html|url-status=live}}</ref> Di yi kpe binsabili ni, Tramadol lɛbigiri la ''O''-desmethyltramadol (desmetramadol), ti shɛi din gbaari μ-opioid receptor viɛnyala .<ref name="AHFS2014" /><ref name="Raf2012">{{Cite journal|vauthors=Raffa RB, Buschmann H, Christoph T, Eichenbaum G, Englberger W, Flores CM, Hertrampf T, Kögel B, Schiene K, Straßburger W, Terlinden R, Tzschentke TM|title=Mechanistic and functional differentiation of tapentadol and tramadol|journal=Expert Opin Pharmacother|volume=13|issue=10|pages=1437–49|year=2012|pmid=22698264|doi=10.1517/14656566.2012.696097|url=}}</ref> Tramadol lahi nyɛla serotonin–norepinephrine reuptake inhibitor (SNRI).<ref name="AHFS2014" /><ref name="PHR2009">{{Cite journal|vauthors=Leppert W|title=Tramadol as an analgesic for mild to moderate cancer pain.|journal=Pharmacological Reports|date=November–December 2009|volume=61|issue=6|pages=978–92|pmid=20081232|url=http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|doi=10.1016/s1734-1140(09)70159-8|access-date=6 August 2020|archive-date=17 October 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161017220350/http://www.if-pan.krakow.pl/pjp/pdf/2009/6_978.pdf|url-status=live}}</ref>
Tramadol daa nyɛla ban yihilina ni gu shɛli malibu (patented) yuuni 1963, ka yihilina ni yu shɛlli din nyɛ "Tramal" yuuni 1977, tuma du shɛli ban daa yilina maa n nyɛ West German pharmaceutical company Grünenthal GmbH.<ref name="PHR2009" /><ref name="Fis2006">{{Cite book|last=Fischer|first=Jnos|last2=Ganellin|first2=C. Robin|title=Analogue-based Drug Discovery|date=2006|publisher=John Wiley & Sons|isbn=9783527607495|page=528|url=https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|language=en|access-date=6 August 2020|archive-date=6 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190306043604/https://books.google.ca/books?id=FjKfqkaKkAAC&pg=PA528|url-status=live}}</ref> Yuuni 1990 nima puuni, United Kingdom mini United States daa nyɛla ban saɣi tili.<ref name="PHR2009" /> Dipa nyɛla ti shɛli din niŋ bayana, ka bɛ kohirili ni yuya balibu duniya yaaŋa zuɣu.<ref name="AHFS2014" /><ref name="generics" /> United States puuni, di yim valibu saale daa nyɛla din pori gari US$0.05, ti yi kpuɣi yuuni 2018.<ref name="ref">{{Cite web|title=NADAC as of 2018-12-19|url=https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|website=Centers for Medicare and Medicaid Services|access-date=22 December 2018|archive-date=19 December 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181219230344/https://data.medicaid.gov/Drug-Pricing-and-Payment/NADAC-as-of-2018-12-19/g7bs-ahj4|url-status=deviated}}</ref> Canada puuni, di valibu yim daa nyɛla kaman 1.20 CAD, ti yi kpuɣi yuuni 2021.<ref name="TI2021" /> Yuuni 2017, dina n daa nyɛ ti shɛli din pahiri pihita ni ayi (32nd) dooshee ti shɛŋa bɛ ni daa tiri barinima United States puuni, ka bɛ daa tili n gari millioŋ pishi ni yi (21 million).<ref name="ref1">{{Cite web|title=The Top 300 of 2020|url=https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|website=ClinCalc|access-date=11 April 2020|archive-date=18 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200318234059/https://clincalc.com/DrugStats/Top300Drugs.aspx|url-status=live}}</ref><ref name="ref2">{{Cite web|title=Tramadol Hydrochloride - Drug Usage Statistics|website=ClinCalc|date=23 December 2019|url=https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|access-date=11 April 2020|archive-date=11 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200411201148/https://clincalc.com/DrugStats/Drugs/TramadolHydrochloride|url-status=deviated}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
3mbvbyneqxzo0t7y4on61uoiwihb49d
Anencephaly
0
33115
136904
2026-05-16T16:22:11Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456285|Anencephaly]] to:dag #mdwikicx
136904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
39nba9unn8p6dt6dywtzzwvqelanuwz
136909
136904
2026-05-16T16:26:58Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456285|Anencephaly]] to:dag #mdwikicx
136909
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
ncfw4lmngsq02z7fk34ygwqfmrd3e95
136912
136909
2026-05-16T16:31:31Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456285|Anencephaly]] to:dag #mdwikicx
136912
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
rqblmvi5wqu5b1msr36khsnw687iohu
136914
136912
2026-05-16T16:37:42Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456285|Anencephaly]] to:dag #mdwikicx
136914
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" /><ref name="Stat20204">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5ty6eqjpptsvtp2kjwqwc708frzaiib
136915
136914
2026-05-16T16:40:37Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1456285|Anencephaly]] to:dag #mdwikicx
136915
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
rqblmvi5wqu5b1msr36khsnw687iohu
136928
136915
2026-05-16T17:06:12Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136928
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
i6kqncmisnzgrtux9ycdz112smiu6rd
136930
136928
2026-05-16T17:09:01Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136930
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yƐliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŊa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni
Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
jc4dstf18dcwuq9k2zlb3ynkpkiqah9
136931
136930
2026-05-16T17:10:01Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136931
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yƐliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŊa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
gi5a12i1cnauno767h6za71v7jyd209
136933
136931
2026-05-16T17:11:44Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136933
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yƐliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŊa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
5whzlkoteo0pmzn26bx0l9o2xo8elkp
136934
136933
2026-05-16T17:14:11Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136934
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yƐliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŊa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" />
Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
n0r7yrqoq5p9urjz3tehxcf665igwg1
136935
136934
2026-05-16T17:14:30Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136935
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yƐliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŊa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" /> Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
mcp6id7w0mpmx6k7hpxw57oxure4mb2
136936
136935
2026-05-16T17:16:30Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136936
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yƐliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŊa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" /> Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ tahibu sɔli n nye folic acid valibu'''<ref name="Stat20202" />'''
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
9892pmn5nlwcjw7vm3okw1ct37ctvyt
136938
136936
2026-05-16T17:19:27Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136938
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yɛliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŋa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" /> Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ tahibu sɔli n nye folic acid valibu'''<ref name="Stat20202" />''' Tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi,din yuli booni Valporate la nyɛla dini bi tu ni paɣa puulana vaana.
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
ka2dvg1rbwvwn857gty4n52hle0h9pd
136941
136938
2026-05-16T17:22:04Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136941
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yɛliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŋa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" /> Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ tahibu sɔli n nye folic acid valibu'''<ref name="Stat20202" />''' Tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi,din yuli booni Valporate la nyɛla dini bi tu ni paɣa puulana vaana.'''<ref name="Stat20202" />''' yurilim wuhibu n ti bari maa gba nyɛla din sɔŋsiri doro ŋo tuhibu polo<ref name="NINDS20202" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
gz8n8by8s20tyy2nlibm99ur60m28jb
136943
136941
2026-05-16T17:24:57Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136943
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban zɔm, ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yɛliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŋa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" /> Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ tahibu sɔli n nye folic acid valibu'''<ref name="Stat20202" />''' Tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi,din yuli booni Valporate la nyɛla dini bi tu ni paɣa puulana vaana.'''<ref name="Stat20202" />''' yurilim wuhibu n ti bari maa gba nyɛla din sɔŋsiri doro ŋo tuhibu polo<ref name="NINDS20202" /> Di yi niŋ ka bɛ dɔɣi bia maa ka o be o nyɛvuli ni, pam nyɛla ban kɔŋdi bɛ nyɛvuli awa bihi sunsuuni bee dabsili ni dɔɣim nyaaŋa<ref name="NINDS20202" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
e2yn3wcwejl85muh534vbwah0wnwn2k
136945
136943
2026-05-16T17:27:18Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
136945
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox medical condition|name=Anencephaly|synonym=|image=Anencephaly-web.jpg|image_size=|image_thumbtime=|alt=|caption=Illustration of an anencephalic fetus|pronounce=|specialty=[[Medical genetics]]; [[pediatrics]]|symptoms=[[Blind]], [[deaf]], [[unconscious]], unable to feel pain<ref name=NINDS2020/>|onset=[[Embryonic development]]<ref name=Stat2020/>|duration=|causes=|risks=[[Folate deficiency]], [[antiepileptic medication]], [[diabetes]], excessive [[vitamin A]], [[hyperthermia]] during pregnancy<ref name=Stat2020/>|diagnosis='''Before birth''': Suspected based on high levels of [[alpha fetoprotein]] in the mother, confirmed by [[ultrasound]]<ref name=Stat2020/><br>'''After birth''': [[Physical examination|Examination]]<ref name=Stat2020/>|differential=|prevention=[[Folate|Folic acid]] supplementation<ref name=Stat2020/>|treatment=[[Symptomatic treatment|Supportive care]]<ref name=NINDS2020/>|medication=|prognosis=Extremely poor<ref name=NINDS2020/>|frequency=1 in 7,500 births (USA)<ref name=NORD2020/>|deaths=}}'''Anencephaly''' nyɛla dɔr' shɛli di yi ti niŋ ka niri kɔŋ o zuɣupuri yaɣa shɛŋa bee zuɣu ŋmani di yi niŋ ka yɛlmuɣisira kana bɛ nama saha.'''<ref name="Stat20202">{{cite journal|last1=Tafuri|first1=SM|last2=Lui|first2=F|title=Embryology, Anencephaly|date=January 2020|pmid=31424828|journal=StatPearls}}</ref>''' Bihi ban mali doro ŋɔ nyɛla ban [[Zom|zɔm]], ka kpuri, ka ka bɛ maŋ ni ka lahi nye ban bɛ wumdi biɛrim<ref name="NINDS20202">{{cite web|title=Anencephaly Information Page {{!}} National Institute of Neurological Disorders and Stroke|url=https://www.ninds.nih.gov/disorders/all-disorders/anencephaly-information-page|website=www.ninds.nih.gov|access-date=10 January 2021|archive-date=9 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|url-status=live}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210109023743/https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Anencephaly-Information-Page|date=9 January 2021}}</ref> Niŋsim kamani vuhubu n ti pahi wumbu ni shihibu nyɛla bɛ ni tooi niŋ shɛli.<ref name="NINDS20202" />
Baŋdiba yɛliya ni din tahiri doro ŋɔ na shɛŋa n nye folate ni bɛ zooi daadam ningbuŋ ni bee tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi, bee shikiri doro bee di yi niŋ ka Vitamin A zooi niri ningbuŋ ni bee paɣa puulana ningbuŋ yi biiri yaɣi'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nyɛl din pahi neural tube dɔriti puuni'''<ref name="Stat20202" />''' Doro ŋɔ nambu dɔlila di yi ti niŋ ka neural tube zuɣu polo bɛ mum viɛnyɛla.<ref name="NINDS20202" /> Doro ŋɔ vihibaŋ pɔi ni dɔɣim nyɛla din ni tooi dɔli alpha fetoprotein ni ti zooi paɣa puulana maa ni ka bɛ ni tooi zaŋ ultrasound maʒini n nya ŋa lala saha.'''<ref name="Stat20202" />'''
Doro ŋɔ tahibu sɔli n nye folic acid valibu'''<ref name="Stat20202" />''' Tila' shɛŋa din tahiri kpilinkpiɣi,din yuli booni Valporate la nyɛla dini bi tu ni paɣa puulana vaana.'''<ref name="Stat20202" />''' yurilim wuhibu n ti bari maa gba nyɛla din sɔŋsiri doro ŋo tuhibu polo<ref name="NINDS20202" /> Di yi niŋ ka bɛ dɔɣi bia maa ka o be o nyɛvuli ni, pam nyɛla ban kɔŋdi bɛ nyɛvuli awa bihi sunsuuni bee dabsili ni dɔɣim nyaaŋa<ref name="NINDS20202" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
bo2k9w99ewh0sa0a78x8zeu9czxqwfr
Semaglutide
0
33116
136946
2026-05-16T17:41:13Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136946
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref><ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref>.<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
1z239j7f4oew9vnksfy0g0fnjz0v9ls
136947
136946
2026-05-16T17:54:48Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136947
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref>.<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
3f1or4whr2ywzpd2v8wwtfa93yd59oe
136948
136947
2026-05-16T17:57:12Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136948
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
1vtg9njixn5nmpcsmyvuap6gyzqxw4j
136949
136948
2026-05-16T17:58:01Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136949
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
kr2s9mud46ls97rt3rrmk30eklqqnxw
136950
136949
2026-05-16T18:04:29Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136950
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
mgikujapulni2ny08ft36vfj5w3z584
136951
136950
2026-05-16T18:08:40Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136951
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" /> Di barina kpɛma shɛ`Na n nye diabetic ketoacidosis bee ʒim shikiri filiŋ bee pancreatitis<ref name="BNF802">{{cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
m5si2dvqe01c9qqe2lh6s599tqb5yvn
136952
136951
2026-05-16T18:22:36Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136952
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" /> Di barina kpɛma shɛ`Na n nye diabetic ketoacidosis bee ʒim shikiri filiŋ bee pancreatitis<ref name="BNF80" /> Di lahi mali la yɛlimuɣisira n ti paɣa puɣinima ni bihi ban be bɛ ni yaha ka nye bi ni bɛ sahi n ti ni paƔa ŋun mɔƔisiri bia vali<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
pxiwhdtloh92rq2z1fgb66ylarz4zwz
136953
136952
2026-05-16T18:25:16Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136953
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" /> Di barina kpɛma shɛ`Na n nye diabetic ketoacidosis bee ʒim shikiri filiŋ bee pancreatitis<ref name="BNF80" /> Di lahi mali la yɛlimuɣisira n ti paɣa puɣinima ni bihi ban be bɛ ni yaha ka nye bi ni bɛ sahi n ti ni paɣa ŋun mɔɣisiri bia vali<ref name="AHFS2021" /> Di nyɛla din tumdi ka ningbuŋ ni kamani glucagon-like-peptide-1 (GLP-1) ka nye din pahiri insulin ningbuŋ ni, ka filindi glucagon mii ka la nye din baligiri bindirigu pulini yibu.<ref name="BNF80" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
6pll3kpuw22lk00uvwo0u94s4funw5h
136954
136953
2026-05-16T18:27:23Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136954
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" /> Di barina kpɛma shɛ`Na n nye diabetic ketoacidosis bee ʒim shikiri filiŋ bee pancreatitis<ref name="BNF80" /> Di lahi mali la yɛlimuɣisira n ti paɣa puɣinima ni bihi ban be bɛ ni yaha ka nye bi ni bɛ sahi n ti ni paɣa ŋun mɔɣisiri bia vali<ref name="AHFS2021" /> Di nyɛla din tumdi ka ningbuŋ ni kamani glucagon-like-peptide-1 (GLP-1) ka nye din pahiri insulin ningbuŋ ni, ka filindi glucagon mii ka la nye din baligiri bindirigu pulini yibu.<ref name="BNF80" />
Semaglutide nyɛla bɛ ni daa saɣi n ti shɛli ni di kpuɣi yuuni 2017 Amɛrika tiŋgbani ni.<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
hebel1zxrjbc2nq5gtd8kr2ijpzv706
136955
136954
2026-05-16T18:28:17Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136955
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" /> Di barina kpɛma shɛ`Na n nye diabetic ketoacidosis bee ʒim shikiri filiŋ bee pancreatitis<ref name="BNF80" /> Di lahi mali la yɛlimuɣisira n ti paɣa puɣinima ni bihi ban be bɛ ni yaha ka nye bi ni bɛ sahi n ti ni paɣa ŋun mɔɣisiri bia vali<ref name="AHFS2021" /> Di nyɛla din tumdi ka ningbuŋ ni kamani glucagon-like-peptide-1 (GLP-1) ka nye din pahiri insulin ningbuŋ ni, ka filindi glucagon mii ka la nye din baligiri bindirigu pulini yibu.<ref name="BNF80" />
Semaglutide nyɛla bɛ ni daa saɣi n ti shɛli ni di kpuɣi yuuni 2017 Amɛrika tiŋgbani ni.<ref name="AHFS2021" /> Novo Nordisk n daa ŋun mali li<ref name="AHFS2021" />
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
raqzhuvjzftfwskpi0o4umbaq1ku9m6
136956
136955
2026-05-16T18:34:00Z
Abdul-Rauf Moshie
3942
Created by translating the page [[:mdwiki:Special:Redirect/revision/1489197|Semaglutide]] to:dag #mdwikicx
136956
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox drug|drug_name=Semaglutide|INN=|image=Semaglutide.svg|width=300px|alt=|caption=|type=<!-- empty -->
<!-- Names -->|pronounce=|tradename=Ozempic, Rybelsus, Wegovy, others|synonyms=|IUPAC_name=<!-- Clinical data -->|class=[[GLP-1 agonist]]<ref name=AHFS2021/>|pregnancy_AU=D|pregnancy_AU_comment=<ref name=Preg2021>{{cite web |title=Semaglutide Use During Pregnancy |url=https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |website=Drugs.com |access-date=16 April 2021 |language=en |archive-date=17 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210417114123/https://www.drugs.com/pregnancy/semaglutide.html |url-status=live }}</ref>|pregnancy_US=<!-- A/B/C/D/X/N -->|pregnancy_category=|routes_of_administration=[[Subcutaneous injection|Subcutaneous]], [[Oral administration|by mouth]]<ref name=AHFS2021/>|onset=|duration_of_action=63.6 h|Drugs.com={{Drugs.com|monograph|semaglutide}}|MedlinePlus=a618008
<!-- Legal data -->|legal_AU=S4|legal_AU_comment=|legal_CA=Rx-only|legal_DE=<!-- Anlage I, II, III -->|legal_EU=Rx-only|legal_EU_comment=<ref name="Ozempic EPAR">{{cite web | title=Ozempic EPAR | publisher=[[European Medicines Agency]] (EMA) | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | access-date=26 September 2020 | archive-date=25 October 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20201025204658/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic | url-status=live }}</ref><ref name="Rybelsus EPAR">{{cite web | title=Rybelsus EPAR | website=[[European Medicines Agency]] (EMA) | date=29 January 2020 | url=https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | access-date=26 September 2020 | archive-date=14 August 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200814215223/https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/rybelsus | url-status=live }}</ref>|legal_NZ=<!-- Class A, B, C -->|legal_UN=<!-- N I, II, III, IV / P I, II, III, IV-->|legal_UK=<!-- GSL, P, POM, CD, CD Lic, CD POM, CD No Reg POM, CD (Benz) POM, CD (Anab) POM or CD Inv POM / Class A, B, C -->|legal_US=Rx-only|legal_status=Rx-only|licence_US=|licence_EU=<!-- Pharmacokinetic data -->|bioavailability=89%|protein_bound=|metabolism=[[Proteolysis]]|metabolites=|elimination_half-life=1 week|excretion=Urine and faeces
<!-- Chemical and physical data -->|C=187|H=291|N=45|O=59|SMILES=CCC(C)C(C(=O)NC(C)C(=O)NC(CC1=CNC2=CC=CC=C21)C(=O)NC(CC(C)C)C(=O)NC(C(C)C)C(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)NC(CCCNC(=N)N)C(=O)NCC(=O)O)NC(=O)C(CC3=CC=CC=C3)NC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CCCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)COCCOCCNC(=O)CCC(C(=O)O)NC(=O)CCCCCCCCCCCCCCCCC(=O)O)NC(=O)C(C)NC(=O)C(C)NC(=O)C(CCC(=O)N)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(CC(C)C)NC(=O)C(CC4=CC=C(C=C4)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)C)NC(=O)C(CC(=O)O)NC(=O)C(CO)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)C(CC5=CC=CC=C5)NC(=O)C(C(C)O)NC(=O)CNC(=O)C(CCC(=O)O)NC(=O)C(C)(C)NC(=O)C(CC6=CN=CN6)N|StdInChI=1S/C187H291N45O59/c1-18-105(10)154(180(282)208-108(13)159(261)216-133(86-114-89-200-119-50-40-39-49-117(114)119)170(272)218-129(82-102(4)5)171(273)228-152(103(6)7)178(280)215-121(53-44-72-199-186(192)193)162(264)201-91-141(242)209-120(52-43-71-198-185(190)191)161(263)204-94-151(257)258)230-172(274)131(83-111-45-33-31-34-46-111)219-167(269)126(64-69-149(253)254)214-166(268)122(51-41-42-70-195-144(245)98-290-79-78-289-76-74-197-145(246)99-291-80-77-288-75-73-196-139(240)66-61-127(183(285)286)211-140(241)54-37-29-27-25-23-21-19-20-22-24-26-28-30-38-55-146(247)248)212-158(260)107(12)206-157(259)106(11)207-165(267)125(60-65-138(189)239)210-142(243)92-202-163(265)123(62-67-147(249)250)213-168(270)128(81-101(2)3)217-169(271)130(85-113-56-58-116(238)59-57-113)220-175(277)135(95-233)223-177(279)137(97-235)224-179(281)153(104(8)9)229-174(276)134(88-150(255)256)221-176(278)136(96-234)225-182(284)156(110(15)237)231-173(275)132(84-112-47-35-32-36-48-112)222-181(283)155(109(14)236)227-143(244)93-203-164(266)124(63-68-148(251)252)226-184(287)187(16,17)232-160(262)118(188)87-115-90-194-100-205-115/h31-36,39-40,45-50,56-59,89-90,100-110,118,120-137,152-156,200,233-238H,18-30,37-38,41-44,51-55,60-88,91-99,188H2,1-17H3,(H2,189,239)(H,194,205)(H,195,245)(H,196,240)(H,197,246)(H,201,264)(H,202,265)(H,203,266)(H,204,263)(H,206,259)(H,207,267)(H,208,282)(H,209,242)(H,210,243)(H,211,241)(H,212,260)(H,213,270)(H,214,268)(H,215,280)(H,216,261)(H,217,271)(H,218,272)(H,219,269)(H,220,277)(H,221,278)(H,222,283)(H,223,279)(H,224,281)(H,225,284)(H,226,287)(H,227,244)(H,228,273)(H,229,276)(H,230,274)(H,231,275)(H,232,262)(H,247,248)(H,249,250)(H,251,252)(H,253,254)(H,255,256)(H,257,258)(H,285,286)(H4,190,191,198)(H4,192,193,199)/t105-,106-,107-,108-,109+,110+,118-,120-,121-,122-,123-,124-,125-,126-,127+,128-,129-,130-,131-,132-,133-,134-,135-,136-,137-,152-,153-,154-,155-,156-/m0/s1|StdInChIKey=DLSWIYLPEUIQAV-CCUURXOWSA-N|StdInChIKey_Ref={{stdinchicite|correct|pubchem}}}}'''Semaglutide''',bɛ ni lahi n mi tila' shɛli '''Ozempic''' la, nyɛla tila' shɛli bɛ ni mali n tibiri type 2 shikiri doro n ti pahi ŋmɛlimbu.<ref name="AHFS2021">{{Cite web|title=Semaglutide Monograph for Professionals|url=https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|website=Drugs.com|publisher=American Society of Health-System Pharmacists|access-date=2 April 2021|language=en|archive-date=16 January 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116145408/https://www.drugs.com/monograph/semaglutide.html|url-status=live}}</ref> Di nyƐla salo ni bɛ yu shɛli n ti paai Metformin, amaa niri ni tooi kpuɣiri dibaayi maa zaa <ref name="AHFS2021" /><ref name="BNF80">{{Cite book|title=BNF|date=September 2020 - March 2021|publisher=BMJ Group and the Pharmaceutical Press|year=|isbn=978-0-85711-369-6|edition=80|location=|pages=738}}</ref> Di nyƐla din mali yiko ʒim shikiru galisim bee filiŋ yiko ningbuŋ ni ka baligiri suhu ni dɔriti, ka lahi baligiri yaan nina dɔriti.<ref name="AHFS2021" /> Tim ŋɔ nyɛla din vaana bee n-chibiri n niŋ ningbuŋ ni<ref name="AHFS2021" />
Doro ŋɔ barina shɛŋa n nye tiri kpuɣibu bee tiri bee binsaa bee puuni biƐrim n ti pahi pu' fɔɣili<ref name="AHFS2021" /> Di barina kpɛma shɛ`Na n nye diabetic ketoacidosis bee ʒim shikiri filiŋ bee pancreatitis<ref name="BNF80" /> Di lahi mali la yɛlimuɣisira n ti paɣa puɣinima ni bihi ban be bɛ ni yaha ka nye bi ni bɛ sahi n ti ni paɣa ŋun mɔɣisiri bia vali<ref name="AHFS2021" /> Di nyɛla din tumdi ka ningbuŋ ni kamani glucagon-like-peptide-1 (GLP-1) ka nye din pahiri insulin ningbuŋ ni, ka filindi glucagon mii ka la nye din baligiri bindirigu pulini yibu.<ref name="BNF80" />
Semaglutide nyɛla bɛ ni daa saɣi n ti shɛli ni di kpuɣi yuuni 2017 Amɛrika tiŋgbani ni.<ref name="AHFS2021" /> Novo Nordisk n daa ŋun mali li<ref name="AHFS2021" /> Di nyɛla tuuli GLP-1 tila' shɛli din ni tooi vali noli ni<ref name="FDA20192">{{cite press release|title=FDA approves first oral GLP-1 treatment for type 2 diabetes|url=https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-oral-glp-1-treatment-type-2-diabetes|publisher=FDA|access-date=20 September 2019|date=20 September 2019|archive-date=23 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190923102804/https://www.fda.gov/news-events/press-announcements/fda-approves-first-oral-glp-1-treatment-type-2-diabetes|url-status=live}}</ref> Din nyɛla din 2mg shɛriga laɣari paai Ghana shiiri 10,200 (850USD) yuuni 2021 puli ni<ref name="GRx20212">{{cite web|title=Ozempic Prices, Coupons & Savings Tips|url=https://www.goodrx.com/ozempic?dosage=2-pens-of-1mg&form=carton&label_override=Ozempic&quantity=1&sort_type=popularity|website=GoodRx|access-date=16 April 2021|language=en-us|archive-date=5 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210905084546/https://www.goodrx.com/ozempic?dosage=2-pens-of-1mg&form=carton&label_override=Ozempic&quantity=1&sort_type=popularity|url-status=live}}</ref>
== References ==
<references />
[[Pubu:Translated from MDWiki]]
jnhsur1weqvluki1iztc4f6n19v15bm
Djibril Diop Mambéty
0
33117
136957
2026-05-16T20:45:58Z
Maltima Rabia
5146
Create an article
136957
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty
pm0h7j39iidhyrahyzyli06joytqa10
136958
136957
2026-05-16T20:46:55Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136958
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
gs806ezxobgi4zyrssjuxc21bp2xhk9
136959
136958
2026-05-16T20:48:30Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136959
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
Biɛhigu
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini.
73ipma0zhh4ifi97ghqdkypyd24s1ku
136960
136959
2026-05-16T20:49:38Z
Maltima Rabia
5146
Added heading
136960
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini.
ti6yatlaqj05lz5z7bgnt6gpc5oca0a
136961
136960
2026-05-17T07:13:18Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136961
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
qbpi4qjde0h2xeimxgxwrfdvdfmgllt
136962
136961
2026-05-17T07:15:22Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136962
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
Filmography
Siini shɛŋa o ni feature
Siini ŋmahi
Maŋ biɛhigu
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
keqwnz9wn9gqm2pwwm6g5h2wr7rqz9x
136963
136962
2026-05-17T07:16:12Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136963
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
Siini shɛŋa o ni feature
Siini ŋmahi
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
f55d0jxcrw0pg6ei8d2hxbrfo9rlsq7
136964
136963
2026-05-17T07:16:42Z
Maltima Rabia
5146
Added sub heading
136964
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
=== Siini ŋmahi ===
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
qfeeu2c66byjbgcbp9mei2zrrk1c35u
136965
136964
2026-05-17T07:19:30Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136965
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
* ''Badou Boy'' (1970)
* ''Touki Bouki'' (ka bi lahi boli ''The Journey of the Hyena'') (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival
* ''Hyènes'' (1992)
* ''Le Franc'' (1994)
* ''La Petite Vendeuse de Soleil'' (1999)
=== Siini ŋmahi ===
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
dn8kd99g9vu67exos84g2k11q5neev2
136966
136965
2026-05-17T07:20:19Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136966
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
* ''Badou Boy'' (1970)
* ''Touki Bouki'' (ka bi lahi boli ''The Journey of the Hyena'') (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival
* ''Hyènes'' (1992)
* ''Le Franc'' (1994)
* ''La Petite Vendeuse de Soleil'' (1999)
=== Siini ŋmahi ===
* ''Contras'city'' (1968)
* ''Parlons Grand-mère (Let's talk Grandmother)'' (1989)
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
owle53xhdtje9g0a5cbythhsdhoeafz
136967
136966
2026-05-17T07:24:42Z
Maltima Rabia
5146
Added reference
136967
wikitext
text/x-wiki
Djibril Diop Mambèty ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
* ''Badou Boy'' (1970)
* ''Touki Bouki'' (ka bi lahi boli ''The Journey of the Hyena'') (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival<ref>{{Cite web|title=Московский Международный кинофестиваль|url=https://fest.moscowfilmfestival.ru/|access-date=2026-05-17|website=fest.moscowfilmfestival.ru}}</ref>
* ''Hyènes'' (1992)
* ''Le Franc'' (1994)
* ''La Petite Vendeuse de Soleil'' (1999)
=== Siini ŋmahi ===
* ''Contras'city'' (1968)
* ''Parlons Grand-mère (Let's talk Grandmother)'' (1989)
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
gf8n9g1sqjn4yaahs0vq3oilvnbxxzu
136968
136967
2026-05-17T07:25:16Z
Maltima Rabia
5146
Bold text
136968
wikitext
text/x-wiki
'''Djibril Diop Mambèty''' ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Dakar,Senegal tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
* ''Badou Boy'' (1970)
* ''Touki Bouki'' (ka bi lahi boli ''The Journey of the Hyena'') (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival<ref>{{Cite web|title=Московский Международный кинофестиваль|url=https://fest.moscowfilmfestival.ru/|access-date=2026-05-17|website=fest.moscowfilmfestival.ru}}</ref>
* ''Hyènes'' (1992)
* ''Le Franc'' (1994)
* ''La Petite Vendeuse de Soleil'' (1999)
=== Siini ŋmahi ===
* ''Contras'city'' (1968)
* ''Parlons Grand-mère (Let's talk Grandmother)'' (1989)
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
8jzko4ne2xafcpiyb7at5sksupgvc8k
136969
136968
2026-05-17T07:28:01Z
Maltima Rabia
5146
Added links
136969
wikitext
text/x-wiki
'''Djibril Diop Mambèty''' ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Daka, [[Senegal]] tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
* ''Badou Boy'' (1970)
* ''Touki Bouki'' (ka bi lahi boli ''The Journey of the Hyena'') (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival<ref>{{Cite web|title=Московский Международный кинофестиваль|url=https://fest.moscowfilmfestival.ru/|access-date=2026-05-17|website=fest.moscowfilmfestival.ru}}</ref>
* ''Hyènes'' (1992)
* ''Le Franc'' (1994)
* ''La Petite Vendeuse de Soleil'' (1999)
=== Siini ŋmahi ===
* ''Contras'city'' (1968)
* ''Parlons Grand-mère (Let's talk Grandmother)'' (1989)
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
h44771s5ju3dwy3xpv1oafckhdsv3n5
136970
136969
2026-05-17T07:35:13Z
Maltima Rabia
5146
Added a bio
136970
wikitext
text/x-wiki
{{Bio}}
'''Djibril Diop Mambèty''' ( January 23 1945 -July 23 1998) daa nyɛla Senegalese siini director, kpɛrikpɛrita, Orator, Composer mini poet. Hali di kuli nyɛ siini dibaa anu ka o feature ni siini ŋmahi dibaa ayi maa zaa yoli, bi daa nyɛla ban tiŋduya nim ni di shɛba shahara ni bi nyɛla ban siini yi di ko ka gahim.
Bi daa dɔɣi o la Musilinsi daŋ shɛli din miri Daka, [[Senegal]] tiŋ zuɣu maa, Mambèty daa nyɛla ŋun yi Wolof zuliya ni na. O daa nyɛla ŋun kpi yuunib1998 saha shɛli o daa dɛiri tibbu n ti dori shɛli bini boli lungs Cancer la Paris ashibiti ni.
== Biɛhigu ==
Djibril Diop Mambèty nyɛla bini dɔɣi so Colobane, Senegal, tiŋ shɛli din miri Senegal tiŋzuɣu Dakar, tiŋ shɛli o ni feature bi siini nima. Mambèty daa nyɛla Cleric musilim so bia ŋun daa nyɛ ŋun yina Lebou zuliya. Mambèty zaŋsim zaŋ chaŋ siini ni daa nyɛla din piligi theater ni. O ni daa naagi kpɛrigu kpɛribu shikuru sin bɛ Senegal maa, Mambèty nyɛla ŋun piligi o kpɛrigu kpɛribu Daniel Sorano National theater din bɛ Dakar maa hali ka bi daa ti kari o.
Yuuni 1969, o yum pishi ni ata ni, o ni daa na ka shikuru baŋsim zaŋ chaŋ siini ŋmaabu ni Mambèty daa nyɛla ŋun darecti ka yihi o tuuli siini ŋmaa na, Contras' City ( City of Contrast). Yuuni din daa paya Mambèty daa nyɛla ŋun lahi yihi siini ŋmaa na, Badou Boy, din daa di Silver Tanit pini yuuni 1970 Carthage Film Festival Tunisia tiŋgbani.
Mambèty tuuli siini shɛli o ni daa feature 'Touki Bouki' (1973) daa nyɛla din di International Critics Award Cannes Film Festival ni ka lahi di Jury Award Moscow Film Festival ni ka di zuɣu daa chɛ ka tiŋduya nim zaŋsim labi na Senegalese nim director ni. Siini ŋɔ daa kuli di nasara maa zaa yoli, di daa nyɛla din mali n ti paagi yuun pishi ka Mambèty daa naa lahi feature so n ŋmaagi siini. Lala saha maa o daa nyɛla ŋun yihi siini ŋmaa na yuuni 1989 ka piigi yuli n boli Parlons Grandmère(Lets Talk Grandmother) ka daa lahi piligi Idrissa Ouedraogo's siini Yaaba.
Hyènes (1992), Mambèty siini shɛli din pahiri ayi ka lahi nyɛ siini shɛli o ni feature bahigu, daa nyɛla bini kpɛɣi shɛli Friedrich Dürrenmatt's din zani kaabu zaani ka daa nyɛ bini zaŋ shɛli n lɛbi Touki Bouki tuɣuli. O kum maa saha o daa nyɛla ŋun mali niya ni o yihi siini ŋmaa na ka boli Contes des Petites Gens ( Tales of the Little People ). Din daa nyɛ tuuli siini dibaa ata puuni n nyɛ Le Franc (1994). O kum maa saha Mambèty daa nyɛla ŋun editiri siini din pahi ayi lala series maani, La Petite Vendeuse de Soleil ( The Little Girl Who Stole the Sun) bi daa yihi shɛli na yuuni 1999.
Silimi gɔli July yuuni 1998, Mambèty daa nyɛla ŋun kpi ka di nyɛla dori shɛli bini boli Lungs Cancer maa n daa ku o o yuun pihinu na ataa(53) Paris ashibiti ni, France.
O daa nyɛla bini yɛri so yɛtɔlɣa yuuni 2008 documentary siini Mambèty For Ever.
== Filmography ==
=== Siini shɛŋa o ni feature ===
* ''Badou Boy'' (1970)
* ''Touki Bouki'' (ka bi lahi boli ''The Journey of the Hyena'') (1973), International Critic's Prize at Cannes mini Special Jury Prize Moscow Film Festival<ref>{{Cite web|title=Московский Международный кинофестиваль|url=https://fest.moscowfilmfestival.ru/|access-date=2026-05-17|website=fest.moscowfilmfestival.ru}}</ref>
* ''Hyènes'' (1992)
* ''Le Franc'' (1994)
* ''La Petite Vendeuse de Soleil'' (1999)
=== Siini ŋmahi ===
* ''Contras'city'' (1968)
* ''Parlons Grand-mère (Let's talk Grandmother)'' (1989)
== Maŋ biɛhigu ==
Mambèty n daa nyɛ kpɛma ni yili yilinda Wasis Diop, ka nyɛ kpɛrikpɛrita mini director so bini boli Mati Diop la bakpɛma, Wasis bipuɣuga. Teemour Diop Mambèty daa nyɛ o bia.
== Kunduvihira ==
f5gzwuxginou50jw8qejg7sgydkrjdb
Simbing
0
33118
136971
2026-05-17T08:31:55Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
created article
136971
wikitext
text/x-wiki
Simbing nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3
0pk83n47g2mit0j0zkheit108rzia8s
136972
136971
2026-05-17T08:33:23Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added content
136972
wikitext
text/x-wiki
Simbing nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3 Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.[2
3n89xpxzkjw8vwjq9i03h00vkccahmj
136973
136972
2026-05-17T08:34:44Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added content
136973
wikitext
text/x-wiki
Simbing nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3 Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.[2 Lala gonjɛ ŋɔ mali la mih anu zaŋ chaŋ mih awai. Bi yɛliya simbing ŋan yi 1790s saha daa mali la mih ayɔpoin, Mungo Park.[4
gugkdrpiowkk19piy5fa5a2kdr2czv3
136974
136973
2026-05-17T08:37:44Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added content
136974
wikitext
text/x-wiki
Simbing nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3 Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.[2 Lala gonjɛ ŋɔ mali la mih anu zaŋ chaŋ mih awai. Bi yɛliya simbing ŋan yi 1790s saha daa mali la mih ayɔpoin, Mungo Park.[4
Lala gonjɛ ŋɔ nyɛla bin ŋmɛri shali Mandinka ni Jola kali ni bini ti gori tɔhigu.[2 Zaŋ kpa Mandingas polo, bi tɔhi bansi n-nyɛ ban ŋmɛri li ka yari ba yɛltɔɣ zaŋ kpa tɔhigu ni bin kɔbiri.[2 Zaŋ kpa Jolas nima, daba ban laɣiŋ yini yila mali yini yila.[2
gvuyiyny7ng6qkna0904q630309ibkk
136975
136974
2026-05-17T08:39:33Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Bolding a text
136975
wikitext
text/x-wiki
'''Simbing''' nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3 Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.[2 Lala gonjɛ ŋɔ mali la mih anu zaŋ chaŋ mih awai. Bi yɛliya simbing ŋan yi 1790s saha daa mali la mih ayɔpoin, Mungo Park.[4
Lala gonjɛ ŋɔ nyɛla bin ŋmɛri shali Mandinka ni Jola kali ni bini ti gori tɔhigu.[2 Zaŋ kpa Mandingas polo, bi tɔhi bansi n-nyɛ ban ŋmɛri li ka yari ba yɛltɔɣ zaŋ kpa tɔhigu ni bin kɔbiri.[2 Zaŋ kpa Jolas nima, daba ban laɣiŋ yini yila mali yini yila.[2
oe442a4dvdr7o3epncl6urmfsu3m4z9
136976
136975
2026-05-17T09:56:34Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added category
136976
wikitext
text/x-wiki
'''Simbing''' nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3 Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.[2 Lala gonjɛ ŋɔ mali la mih anu zaŋ chaŋ mih awai. Bi yɛliya simbing ŋan yi 1790s saha daa mali la mih ayɔpoin, Mungo Park.[4
Lala gonjɛ ŋɔ nyɛla bin ŋmɛri shali Mandinka ni Jola kali ni bini ti gori tɔhigu.[2 Zaŋ kpa Mandingas polo, bi tɔhi bansi n-nyɛ ban ŋmɛri li ka yari ba yɛltɔɣ zaŋ kpa tɔhigu ni bin kɔbiri.[2 Zaŋ kpa Jolas nima, daba ban laɣiŋ yini yila mali yini yila.[2
[[Pubu:Afrocuration2026Ghana]]
a1ub1kw99udj4d80mbf02s0o3ls1f1l
136977
136976
2026-05-17T09:57:34Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added heading
136977
wikitext
text/x-wiki
'''Simbing''' nyɛla yila nɛma din yi Mali ka Mandinka niribi ban bɛ Mali ni Mandinka ni Jola niribi ban bɛ Senegal mini Gambia mali yini yila.[2,3 Lala bin gumdili maa mali la ŋmani, daɣu din goŋ bela di nyiŋgoli ni, ka mali kuri bili di nyiŋgoli ni ka di tiri kumsi ka lan mali bin shali din gbubi mihi maa n-ti gbaŋ shali din tiri kumsi maa.[2 Lala gonjɛ ŋɔ mali la mih anu zaŋ chaŋ mih awai. Bi yɛliya simbing ŋan yi 1790s saha daa mali la mih ayɔpoin, Mungo Park.[4
Lala gonjɛ ŋɔ nyɛla bin ŋmɛri shali Mandinka ni Jola kali ni bini ti gori tɔhigu.[2 Zaŋ kpa Mandingas polo, bi tɔhi bansi n-nyɛ ban ŋmɛri li ka yari ba yɛltɔɣ zaŋ kpa tɔhigu ni bin kɔbiri.[2 Zaŋ kpa Jolas nima, daba ban laɣiŋ yini yila mali yini yila.[2
== Kundivihira ==
[[Pubu:Afrocuration2026Ghana]]
t5nzec7ld580pbnm0rmh6tp29kujt0g
Ngoma drums
0
33119
136978
2026-05-17T10:00:54Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
created article
136978
wikitext
text/x-wiki
Ngoma(ka bi lan mi engoma bɛɛ ng'oma bɛɛ ingoma) di nyɛla yila nɛma ka Bantu nim shabi ban bɛ Central, East ni Southern Africa mali ŋmɛri bi yila. Ngoma yi la bachi Kikongo zaŋ 'luŋ'. Bantu balibu kam malila bi binkumda bɛɛ bi yila nɛma ka di mali yuya dabam dabam. Kikongo nim zan la bin shaŋa din darigira n niŋ 'ngoma' ka di tiriba wa shaŋa, yila ni zamatu ni dɛma. Swahili nim zan la Ngoma music n busiri yila, waa, dɛma nɛma ka di shaŋa nyɛ luŋsi ni dɛma maa maŋmaŋa.[1,2,3,4
8j0yq2y7snwk3gismcmpkytkyjm4odu
136979
136978
2026-05-17T10:11:03Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Bolding a text
136979
wikitext
text/x-wiki
'''Ngoma'''(ka bi lan mi engoma bɛɛ ng'oma bɛɛ ingoma) di nyɛla yila nɛma ka Bantu nim shabi ban bɛ Central, East ni Southern Africa mali ŋmɛri bi yila. Ngoma yi la bachi Kikongo zaŋ 'luŋ'. Bantu balibu kam malila bi binkumda bɛɛ bi yila nɛma ka di mali yuya dabam dabam. Kikongo nim zan la bin shaŋa din darigira n niŋ 'ngoma' ka di tiriba wa shaŋa, yila ni zamatu ni dɛma. Swahili nim zan la Ngoma music n busiri yila, waa, dɛma nɛma ka di shaŋa nyɛ luŋsi ni dɛma maa maŋmaŋa.[1,2,3,4
no193z3u106ghgdbhsg29jfgc0vgn7j
136980
136979
2026-05-17T10:31:10Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added heading
136980
wikitext
text/x-wiki
'''Ngoma'''(ka bi lan mi engoma bɛɛ ng'oma bɛɛ ingoma) di nyɛla yila nɛma ka Bantu nim shabi ban bɛ Central, East ni Southern Africa mali ŋmɛri bi yila. Ngoma yi la bachi Kikongo zaŋ 'luŋ'. Bantu balibu kam malila bi binkumda bɛɛ bi yila nɛma ka di mali yuya dabam dabam. Kikongo nim zan la bin shaŋa din darigira n niŋ 'ngoma' ka di tiriba wa shaŋa, yila ni zamatu ni dɛma. Swahili nim zan la Ngoma music n busiri yila, waa, dɛma nɛma ka di shaŋa nyɛ luŋsi ni dɛma maa maŋmaŋa.[1,2,3,4
== Kundivihira ==
syr64cz1x98cit42sfvki000sbwfqoz
136981
136980
2026-05-17T10:31:46Z
Abdul-Hanan Chambihi
2170
Added category
136981
wikitext
text/x-wiki
'''Ngoma'''(ka bi lan mi engoma bɛɛ ng'oma bɛɛ ingoma) di nyɛla yila nɛma ka Bantu nim shabi ban bɛ Central, East ni Southern Africa mali ŋmɛri bi yila. Ngoma yi la bachi Kikongo zaŋ 'luŋ'. Bantu balibu kam malila bi binkumda bɛɛ bi yila nɛma ka di mali yuya dabam dabam. Kikongo nim zan la bin shaŋa din darigira n niŋ 'ngoma' ka di tiriba wa shaŋa, yila ni zamatu ni dɛma. Swahili nim zan la Ngoma music n busiri yila, waa, dɛma nɛma ka di shaŋa nyɛ luŋsi ni dɛma maa maŋmaŋa.[1,2,3,4
== Kundivihira ==
[[Pubu:Afrocuration2026Ghana]]
5rj6v83irfnoc5xtykuk306oe02r2dj
Rungano Nyoni
0
33120
136982
2026-05-17T10:37:26Z
Maltima Rabia
5146
Create an article
136982
wikitext
text/x-wiki
Rungano Nyoni
k100yxszogltoymeh1mitn9fc57uizt
136983
136982
2026-05-17T10:37:59Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136983
wikitext
text/x-wiki
Rungano Nyoni nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
1igqkajvbr7vsv32w0up1x6jnzlkoiv
136984
136983
2026-05-17T10:39:05Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136984
wikitext
text/x-wiki
Rungano Nyoni nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, Zambia, o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni Zimbabwe bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, London, di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
mhm86ayo41clwc9z4hrxhh7sl071iu8
136985
136984
2026-05-17T10:40:01Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136985
wikitext
text/x-wiki
Rungano Nyoni nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, Zambia, o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni Zimbabwe bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, London, di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
Tuma
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
6ssaxvip3scdxg12c94gj19yaigkhg2
136986
136985
2026-05-17T10:40:38Z
Maltima Rabia
5146
Added content
136986
wikitext
text/x-wiki
Rungano Nyoni nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, Zambia, o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni Zimbabwe bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, London, di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
Tuma
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
nlmxmj44l1allum8ul5hua3u9bp7on7
136987
136986
2026-05-17T10:41:19Z
Maltima Rabia
5146
Added headings
136987
wikitext
text/x-wiki
Rungano Nyoni nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
== Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim ==
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, Zambia, o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni Zimbabwe bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, London, di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
== Tuma ==
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
== Kundivihira ==
had7a8lasgei6581nv3jnio32ri6lwk
136988
136987
2026-05-17T10:41:55Z
Maltima Rabia
5146
Bold a text
136988
wikitext
text/x-wiki
'''Rungano Nyoni''' nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
== Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim ==
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, Zambia, o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni Zimbabwe bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, London, di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
== Tuma ==
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
== Kundivihira ==
6oc33o780ypeeslngiqqcluxzui221t
136989
136988
2026-05-17T10:46:33Z
Maltima Rabia
5146
Added links
136989
wikitext
text/x-wiki
'''Rungano Nyoni''' nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita. O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.
== Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim ==
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, [[Zambia]], o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni [[Zimbabwe]] bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, [[London]], di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
== Tuma ==
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
== Kundivihira ==
k464e6c6gxzd5dps4hlk9g20szjmldv
136990
136989
2026-05-17T11:04:50Z
Maltima Rabia
5146
Added references
136990
wikitext
text/x-wiki
'''Rungano Nyoni''' nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2509638/|access-date=2026-05-17|website=www.imdb.com}}</ref> O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16|title=ON BECOMING A GUINEA FOWL|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/on-becoming-a-guinea-fowl/|access-date=2026-05-17|website=Festival de Cannes|language=en-US}}</ref>
== Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim ==
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, [[Zambia]], o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni [[Zimbabwe]] bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, [[London]], di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni. Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni. O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.
== Tuma ==
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
== Kundivihira ==
ibn6r3xn153aj0j1bbdxee0hf6gqrdp
136991
136990
2026-05-17T11:10:17Z
Maltima Rabia
5146
Added references
136991
wikitext
text/x-wiki
'''Rungano Nyoni''' nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2509638/|access-date=2026-05-17|website=www.imdb.com}}</ref> O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16|title=ON BECOMING A GUINEA FOWL|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/on-becoming-a-guinea-fowl/|access-date=2026-05-17|website=Festival de Cannes|language=en-US}}</ref>
== Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim ==
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, [[Zambia]], o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni [[Zimbabwe]] bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, [[London]],<ref name=":0">{{Cite web|last=Martins|first=Central Saint|date=2018-07-24|title=Rungano Nyoni|url=https://www.arts.ac.uk/colleges/central-saint-martins/people/rungano-nyoni|access-date=2026-05-17|website=Central Saint Martins|language=en}}</ref> di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni.<ref name=":0" /> Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni.<ref name=":1">{{Cite web|last=Martins|first=Central Saint|date=2018-07-24|title=Rungano Nyoni|url=https://www.arts.ac.uk/colleges/central-saint-martins/people/rungano-nyoni|access-date=2026-05-17|website=Central Saint Martins|language=en}}</ref> O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.<ref name=":1" />
== Tuma ==
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini. Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
== Kundivihira ==
jyesss5m7073mllew6kg14ydyejjvf7
136992
136991
2026-05-17T11:15:20Z
Maltima Rabia
5146
Remove references
136992
wikitext
text/x-wiki
'''Rungano Nyoni''' nyɛla Zambian-Welsh director, Screenwriter mini kpɛrikpɛrita.<ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/name/nm2509638/|access-date=2026-05-17|website=www.imdb.com}}</ref> O nyɛla ŋun yuli yina polo ka di nyɛla siini waɣali shɛli o ni daa feature maa, din n nyɛ I Am Not a Witch mini On Becoming a Guinea Fowl, ka di nyɛla ŋun n daa sabi ka directi di zaa. Di zaa daa nyɛla din nyɛ tiŋduya zaŋsim. I Am Not A Witch daa nyɛla din chɛ ka Nyoni di BAFTA pini din nyɛ siini din gahim dini yuuni 2018. On Becoming a Guinea Fowls daa nyɛla din chɛ ka o di yuuni 2024 Cannes Film Festival director so ŋun gahim (Best director)- Un Certain Regard (Ex-aeqou) pini.<ref>{{Cite web|date=2024-05-16|title=ON BECOMING A GUINEA FOWL|url=https://www.festival-cannes.com/en/f/on-becoming-a-guinea-fowl/|access-date=2026-05-17|website=Festival de Cannes|language=en-US}}</ref>
== Piligu biɛhigu mini Shikuru Baŋsim ==
Nyoni nyɛla bini daa dɔɣi so Lusaka, [[Zambia]], o laamba n daa nyɛ Merill Mutale (nèe Nyoni) mini Thomas Nyoni. Bi daa nyɛla ban piigi Rungano yuli n ti o ka di gbeni [[Zimbabwe]] bala maa puuni yini din n nyɛ Shona nyɛ lahabali tira, O ni daa nyɛ yuuma awiɔ, o daŋ daa nyɛla ban labi Wales.
O daa chaŋla University of Birmingham, ni ka o daa nyɛ Bachelor of Commerce degree zaŋ jɛndi Business Studies. O ni daa naagi o shikuru University of Birmingham puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun niŋ niya ni o bohim kpɛrigu University of the Arts, [[London]],<ref name=":0">{{Cite web|last=Martins|first=Central Saint|date=2018-07-24|title=Rungano Nyoni|url=https://www.arts.ac.uk/colleges/central-saint-martins/people/rungano-nyoni|access-date=2026-05-17|website=Central Saint Martins|language=en}}</ref> di daa pon nyɛ o niya ni o niŋ kpɛrikpɛrita maa. Nyoni daa nyɛla ŋun tuhi o master degree zaŋ jɛndi Drama ka yuuni 2009, o daa nyɛla ŋun naagi Drama Center London ni master degree kpɛrigu puuni.<ref name=":0" /> Amaa o yuma ayi ni ka o daa niŋ niya ni o bori ni o lɛbi director, o daa nyɛla ŋun baŋ ni o tiri lahabali o yi ka kamara gbeni n gari o yi bɛ kamara gbeni.<ref name=":1">{{Cite web|last=Martins|first=Central Saint|date=2018-07-24|title=Rungano Nyoni|url=https://www.arts.ac.uk/colleges/central-saint-martins/people/rungano-nyoni|access-date=2026-05-17|website=Central Saint Martins|language=en}}</ref> O yɛliya ni o daa bohimla sabu mini directibu saha shɛlibo ni daa bohindi kpɛrigu kpɛribu.<ref name=":1" />
== Tuma ==
Nyoni tuuli siini gahindili daa nyɛla The Piano Teacher. O daa borimi ni o bɛ kamani Isabelle Huppert<nowiki>''</nowiki> o niŋsim maa amaa ka di daa nyɛ din bi niŋ ti ma. Ka n daa baŋ ni n ku tooi bɛ kamani ŋuna ka chɛ n di bi mi kpɛrigu kpɛribu, amaa ka n zaŋsim na kuli bɛ darectin maa ni. Di daa nyɛla taɣabu shɛli din niŋ ma anfaani a yi niŋ darectin vɛnyaliga di nyɛla din yan zaŋ niriba hankali na siini maa puuni.
Yuuni 2006, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli siini Yande na (di gbeni nyɛ My Great Happiness Bemba puuni), ka di nyɛ o ni daa sabi shɛli ka ŋmaagi shɛli kunkuntɛ ( black and white) Super 8mm siini.<ref>{{Cite web|title=Wayback Machine|url=http://www.filme-aus-afrika.de/fileadmin/_migrated/content_uploads/Mwansa_Press_Kit_02.pdf|access-date=2026-05-17|website=www.filme-aus-afrika.de}}</ref> Siini maa daa nyɛla din jɛndi nɛima mini African paɣaba ban daa paɣasiri western nima nɛi yɛbu mini bi biɛhigu. O daa nyɛla ŋun yihi o siini ŋmahi ayi na, 20 Questions mini The List in 2009; ka di daa nyɛ din di BAFTA Cymru pini yuuni 2010.
O siini din pahiri anahi n nyɛ Nwansa the Great, daa nyɛla o ni yihi shɛli na yuuni 2011, ka daa nyɛ siini shɛli bini piigi ni bi niŋ International film festival 100 puuni. Di daa nyɛla bini piigi shɛli ka di nyɛ din di pina pishi (20) ka daa nyɛ bini piigi shɛli yuuni 2012 BAFTA pina. Nyoni daa nyɛ ŋun gbendi kpala zuya ni Gabriel Guachet, yuuni 2012 puuni Guachet daa nyɛla ŋun darecti siini shɛli Nyoni ni daa sabi, din nyɛ The mass of Men ka bi daa tuu n yihili na shɛli na Locarno Film Festival ni ka daa nyɛ din Golden Leopard award. Kamani Nwansa the Great, siini maa daa nyɛla bini piigi shɛli n gari siini festival 100 puuni ka gba daa di pini pihinu (50). Ŋɔ daa nyɛla o yuuni 2014 short listen (Kuuntele) ni doli shɛli, ka daa di siini ŋmaa din yi du ko pini yuuni 2015 Tribeca Film Festival.
Yuuni 2017 puuni, Nyoni daa nyɛla ŋun yihi o tuuli fiction siini waɣalim shɛli o ni daa feature, din n nyɛ I Am Not a Witch, din nyɛ bini daa piigi shɛli ni bi niŋ Directors' Fortnight Cannes Film.Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa nyɛla di chɛ ka Nyoni di pini n ti Best Director mini Best Debut Director 20th British Independent Film Festival puuni yuuni 2017. Lala siini maa daa lahi chɛ ka Nyoni di BAFTA nti Debut ŋun yi o ko yuuni 2018 ka nyɛ tiŋduya ni International Film Festival nim zaŋsim.
Yuuni 2024 puuni, Nyoni siini waɣali shɛli o ni daa feature di daa pahiri ayi n nyɛ On Becoming A Guinea Fowls debuted ka daa chɛ ka o di Cannes Film Festival Best Director- Un Certain Regard (Ex-aequo) yuuni 2024 la pini. New York Times daa yɛliya ni o darectin maa pa din bori maliniŋ domishi o ni mali kpɛrikpɛriti shɛŋa ŋmaari o siini ni maa
== Kundivihira ==
8hrtsplh83j2pvdbwrmy47jjo2p4cpt